Turap-2 2025

Inspanningen 2025

(I)

Het actieplan Drieslag is uitgevoerd. De openbare ruimte is vergroend en verbeterd en het binnenterrein is opnieuw bestraat . Bij de ruimtelijke projecten zoals Malburgen samen vooruit, de aanpak van de Nijmeegseweg, en de ontwikkelingen rond de Hobbit zijn wij intensief betrokken en adviseren wij over de wijze van bewonersparticipatie.

Malburgen

28

Schuytgraaf / Elderveld

Voortgang doelen en inspanningen Thema's (T)

Doelen (D)

Inspanningen (I)

Meedoen

(T)

Meer bewoners kennen elkaar en hebben oog voor elkaar

(D)

We merken dat voor de laatste velden in Schuytgraaf nog wijzigingen mogelijk zijn in bijvoorbeeld de aan te leggen speelplekken en oefenen daar invloed op uit. In Elderveld merken we dat verschillende groepen bewoners actief zijn of willen zijn. Ze doen bijvoorbeeld activiteiten in het groen of hebben ideeën voor het organiseren van activiteiten in en het aantrekkelijker maken van wijkcentrum Elderveld. Inspanningen 2025

(I)

* We faciliteren en begeleiden bewoners en partners bij het organiseren van nieuwe activiteiten, zoals een bordspellenavond en het mamacafe. * Bij vragen die we krijgen rondom bijvoorbeeld het aanpakken van speelplekken of het vergroenen van plekken nemen we altijd het realiseren van ontmoetingsmogelijkheden mee in de aanpak. * Er vindt een pilot plaats rondom ontmoetingsactiviteiten voor ouders. Het kinderwerk en jongerenwerk organiseren samen activiteiten voor de tussengroep 10-14 jaar. De ruimte is te huur via het Makelpunt voor andere maatschappelijke activiteiten uit Arnhem. * We zetten de wijkdiners van Vitanos voort in de wijk. We sluiten aan bij activiteiten rondom (het opleveren van) nieuwe woningen en spelen in op bewonerswensen die daarbij opkomen, bijvoorbeeld rondom samen vergroenen. We ondersteunen het nieuwe bestuur van de wijkvereniging met het ontwikkelen van nieuwe activiteiten. * 's Heerenloo is een kookgroep "Smaken van Zuid" gestart om te onderzoeken of koffie- en lunchmomenten aanslaan. Samen met scholen en Rozet bekijken we op welke termijn een rozetje kan starten. Meer bewoners beheersen de basisvaardigheden

(D)

We hebben nog niet scherp genoeg welke activiteiten er nodig zijn naast bijvoorbeeld de taallessen aan groepen moeders via school. Onze inzet ligt nu vooral op het begrijpelijk zijn van aangeboden informatie in de wijk. We merken dat er steeds meer aandacht is voor communiceren op B1 niveau, zodat zoveel mogelijk bewoners de aangeboden informatie kunnen begrijpen. Inspanningen 2025 (I) * Er gaat een rozetje starten in MFC de Omnibus. We kijken samen met partners hoe er meer begeleide leesactiviteiten plaats kunnen vinden in en rondom de rozetjes. * We sluiten aan bij het plan Taalvaardig Arnhem en zorgen dat er aandacht is voor lage basisvaardigheden in de werkzaamheden van partners. * We zorgen samen met partners in de wijk dat communicatie aansluit bij de bewoners van de wijken en ondersteunen bijvoorbeeld de wijkkranten hierbij. Kansengelijkheid (T) Meer ouders voelen zich in staat hun kinderen op te voeden

(D)

Ouders in Schuytgraaf weten elkaar beter te vinden, een groep van circa 50 moeders heeft een netwerk gevormd, waarbij zij digitaal en bij het mamacafe contact hebben en elkaar om advies en hulp kunnen vragen. In Elderveld merken we dit effect minder, het mamacafe bestaat hier minder lang en is minder vaak fysiek bij elkaar. Inspanningen 2025 (I) * We ondersteunen het mamacafe in beide wijken financieel om bekendheid te genereren en om door te ontwikkelen. Professionals worden verbonden aan de organisatoren van het mamacafe om op deze manier vormen van uitwisseling en samenwerking te starten. * Een pilot ouderschap is topsport is gestart in Schuytgraaf en breidt haar doelgroep en activiteiten uit naar Elderveld, de Laar en Rijkerswoerd/Kronenburg/Vredenburg. Er is geïnvesteerd in bekendheid bij partners en

Schuytgraaf / Elderveld

29

ouders en er worden tweewekelijks activiteiten georganiseerd. Er wordt vastgelegd welke manieren van contact, werven en activiteiten goed of minder goed werken. Meer jeugdigen 0-18 jaar met (dreigende) ontwikkelingsachterstanden of kwetsbare thuissituaties (D) maken gebruik van voorschoolse voorzieningen en naschools aanbod We zien dat steeds meer kinderen van de basisscholen mee (kunnen) doen aan naschools aanbod en hier ook gebruik van maken. Inspanningen 2025 (I) * We werken met een kernteam van partners onder begeleiding van de HAN aan het (her)formuleren van een gezamenlijke visie en vervolgplan om het naschoolse programma te bestendigen en de lijnen naar ander aanbod in de wijk (de gemeenschap) te versterken. * Er vinden gesprekken plaats met alle basisscholen en een aantal partners om te onderzoeken of een gezamenlijk aanbod in de wijk passend is of dat er toch op andere manieren aanbod voor kinderen die het nodig hebben georganiseerd en uitgebreid wordt. * Het naschoolse programma van IKC de Kringloop kent een hoog bereik en de motorische en sociale vaardigheden van deelnemers verbeteren. Het aantal deelnemers bij Huiswerk en Thee op de Confetti is gegroeid, waarbij kinderen naast huiswerkbegeleiding ook activiteiten op het gebied van bewegen, kunst & cultuur en gezonde leefstijl krijgen aangeboden.

Meer jeugdigen ontwikkelen een gezonde identiteit (talentonwikkeling, zelfbeeld en mentale (D) veerkracht) We zien dat steeds meer tieners en jongeren in beeld zijn bij het welzijnswerk en open staan voor begeleiding op mentaal vlak en/of het werken aan talenten. Inspanningen 2025 (I) * Na aansluiting op water en elektriciteit eind januari draait een wekelijks programma in the Mall (jeugdruimte Schuytgraaf) met aparte activiteiten voor meiden en jongere tieners. Het samenwerkingsverband jongerenwerk start extra programmering op om jongeren ruimte te bieden zelf projecten op te zetten, een jaarlijks groot evenement te organiseren en meer workshops om talenten te ontdekken te volgen. * het kennen van de online wereld en jongeren hier actief opzoeken en in begeleiden is in de subsidieopdrachten van het jongerenwerk verankerd. * In de evaluatie van alle naschoolse programma's wordt gekeken hoe er aandacht en plek is voor weerbaarheid en talentontwikkeling. Openbare ruimte (T) Meer bewoners ervaren dat zij gehoord en betrokken worden bij het creëren van een verkeersveilige (D) omgeving De gemeente en veiligheidspartners ontvangen, vooral uit Schuytgraaf en over de Hollandweg, nog steeds veel meldingen over verkeersveiligheid en parkeren. Door beperkte ruimte zijn er niet altijd ideale oplossingen mogelijk.

Inspanningen 2025 (I) In verband met bouwwerkzaamheden rondom de Confetti is de start van een gedragscampagne naar een later moment verplaatst. Het aanpassen van de snelheid op de Marasingel staat opgenomen in het duurzaam mobiliteitsplan. Voor fysieke maatregelen rondom MFC de Salamander is weinig plek, een onderzoeksbureau heeft in kaart gebracht wat er mogelijk is. Een schoolzone rondom het Breezandpad wordt meegenomen in de volgende fase van de realisatie van het totale plan om het gebied her in te richten. * Een ontwerp met veel aandacht voor groene oplossingen is besproken met ondernemers en veiligheidspartners. Er wordt nu bekeken welk deel met het beschikbare budget meteen gerealiseerd kan worden. * samen met de politie en het wijkplatform monitoren we de verkeersveiligheid rondom de Hollandweg en vragen we aandacht voor tijdige en duidelijke communicatie over (on)mogelijkheden tot ingrepen, vooral voor het stuk tussen winkelcentrum en de Pettenstraat. Meer bewoners ervaren dat er voldoende speelfaciliteiten zijn die passen bij het karakter van de wijk (D) We zien dat het samen met ouders en kinderen herinrichten van speelplekken een positief effect heeft op Elderveld. Rondom de betreffende plekken ontstaat meer sociale cohesie en plekken worden beter benut.

In Schuytgraaf zien we dat onze inspanningen leiden tot meer ruimte voor spelen in de laatste te ontwikkelen velden.

Schuytgraaf / Elderveld

30

Inspanningen 2025

(I)

* In de nu en toekomstig ontwikkelde velden komt meer ruimte voor spelen door aanpassingen in het oorspronkelijke ontwerp. We onderzoeken de mogelijkheden voor speelaanleidingen in de droge ecologische zone. We adviseren bij initiatieven rondom bijvoorbeeld sportpark Schuytgraaf en het laten landen van een pumptrack in de wijk. * In Elderveld worden op dit moment 3 speelplekken grootschalig aangepakt samen met bewoners; Asperenpad, Bleiswijkpad en het Zoetermeerplantsoen. Daarnaast werken we nauw samen met het junior beweegteam in de wijk (leerlingen van groep 7 en 8 van de Klimboom en de Kringloop). Zij hebben zelf een verfbeurt gegeven aan de elementen in de waterspeeltuin, hebben onderzoek gedaan onder kinderen naar behoeften rondom spelen en gaan aan de slag met het opnieuw inrichten van een samen aangewezen speelplek. * De heringerichte speeltuin aan het Asperenpad is eind juni officieel geopend met een feestelijk evenement door omwonenden zelf georganiseerd. Aan de speelplek Bakerwaard blijkt helaas geen aanpassing mogelijk door de naastgelegen weg. Het trapveldje Staatsspoor is naar tevredenheid van bewoners aangepast en wordt weer goed gebruikt.

Schuytgraaf / Elderveld

31

De Laar / Elden

Voortgang doelen en inspanningen Thema's (T)

Doelen (D)

Inspanningen (I)

Meedoen

(T)

Bewoners voelen zich prettig en kunnen meedoen in hun omgeving (sociaal zelfredzaam)

(D)

De Laarhof, huiskamer van de wijk, floreert. Er zijn veel activiteiten en samenkomsten die druk worden bezocht. Passend aanbod, elkaar ontmoeten en ondersteunen is de kracht op deze plek. Zowel de binnen- als de buitenruimte wordt daarvoor benut. De ontwikkeling gaat door. Initiatieven van bewoners(groepen) worden gestimuleerd en gefaciliteerd. Vindbaarheid van activiteiten en voorzieningen in de wijk worden geborgd door het actueel houden van passende wijkcommunicatie. Inspanningen 2025

(I)

De doorontwikkeling van Boerderij De Kroon is een belangrijk aandachtspunt. Kansengelijkheid

(T)

Kinderen en jongeren hebben gelijke kansen om zich te ontwikkelen

(D)

Voor de groep 12- is een aanbod via het kansrijk opgroeien programma voorhanden en wordt benut. Voor de oudere doelgroep is het jongerencentrum in De Laar nog te beperkt beschikbaar. Voor alle doelgroepen is er in schoolvakanties een uitgebalanceerd en divers aanbod. Inspanningen 2025

(I)

Het aanbod voor de doelgroep 10-14 moet nader uitgewerkt en ingezet worden. Rondom schooluitval moeten nog stappen gezet worden. Op het gebied van jongerenwerk is er zorg over de locatie en de financiering van de professionals. Openbare ruimte

(T)

Bewoners ervaren De Laar/Elden als een aantrekkelijke, veilige en duurzame omgeving

(D)

Er zijn diverse projecten gerealiseerd. Andere lopen nog door, of staan gepland voor later in het jaar. Inspanningen 2025

(I)

Er is zorg over de uitvoering van de toekomstvisie van Boerderij de Kroon Veiligheid

(T)

Bewoners voelen zich veiliger in hun leefomgeving

(D)

Er is voldoende ontwikkeling en bewoners zijn betrokken. Samen met partners is er een heldere werkwijze en voldoende contact rondom leefbaarheid en veiligheid. Een aantal los van elkaar staande incidenten geven desondanks een gevoel van achteruitgang in De Laar. Inspanningen 2025 (I) Voor de herinrichting van het winkelcentrum is tijd een belangrijke factor. Er zijn enkele verkeersknelpunten die steeds terug keren.

De Laar / Elden

32

Rijkerswoerd, Kronenburg, Vredenburg

Voortgang doelen en inspanningen Thema's (T)

Doelen (D)

Inspanningen (I)

Meedoen

(T)

Meer bewoners weten elkaar te vinden zodat de sociale cohesie en het sociale netwerk onder bewoners wordt vergroot

(D)

We werken samen met partners aan een passend aanbod voor verschillende doelgroepen in de wijk, waarbij inwoners terecht kunnen in toegankelijke wijkvoorzieningen. Inspanningen 2025 (I) - Bijvoorbeeld de huurconstructies van Kemphaan en de Fontein worden onderzocht. - Wijkpartners zoals Rijnstad, Sportbedrijf Arnhem, Stichting Welzijn Ouderen Arnhem en Rozet werken samen en stemmen het maatwerkprogramma goed af met elkaar en de verschillende doelgroepen in de wijken. - Bijvoorbeeld verharding van het pad van de Tuinmaat, zodat de tuin fysiek bereikbaar en toegankelijk is voor iedereen. - Bijvoorbeeld jeugdtafels, volwassen tafel, sociale tafel en wijk/netwerkbijeenkomsten.

Kansengelijkheid

(T)

Meer ouders ontvangen opvoedondersteuning

(D)

Er wordt extra aandacht gegeven aan ondersteuning van ouders van kinderen van -9 maanden tot 4 jaar, waarbij het netwerk van wijkpartners wordt betrokken. Inspanningen 2025 (I) - De jeugdtafels van -9 maanden tot 4 jaar, 4 t/m 12 jaar en 12 t/m 18 jaar zijn ingepland. - We zijn met diverse sociale partners en scholen, kortom het netwerk in de wijk, met regelmaat in gesprek over wat er nodig is en of het aanbod passend is. - Welzijnspartner Rijnstad biedt hierin een wekelijkse moedergroep aan, waarin thema's als omgaan met geld, gezonde leefstijl en innerlijk rust worden behandeld. - Partners die in de wijk werken met jeugd en jongeren zijn vernieuwend en sluiten aan met bij aanbod op de hedendaagse problematiek en bezigheden van de jeugd. Meer jongeren ronden hun opleiding af, zijn in staat om mee te doen in de maatschappij en vinden hun weg naar een ontmoetingsplek in de wijk

(D)

We werken aan toereikende ondersteuning voor jongeren in RKV, zowel in programmering als in fysieke ontmoetingsruimten. Inspanningen 2025 (I) - Jongerenwelzijnspartner Powerplug biedt huiswerkbegeleiding en meer aan bij een selecte groep jongeren. - Dit wordt meegenomen in onze opdracht aan jeugd-/jongerenpartners. - Alle jeugd en jongerenpartners ondersteunen jongeren en kinderen die het nodig hebben. Daarin werken zij nauw samen met scholen, sociale wijkteams en andere partners binnen het wijknetwerk. - Onderdelen binnen dit programma zijn: schermen, schaken, schilderen, taalontwikkelingslessen en oriëntatie op wetenschap en techniek. - De doorontwikkeling van het activiteitenprogramma van Rijnstad voor jongeren in de Kemphaan is in volle gang. De doorontwikkeling van het jongerenprogramma met Nour al Houda is op basis van de ervaringen in 2024 in overleg gestopt.

Rijkerswoerd, Kronenburg, Vredenburg

33

In RKV zijn meer voorzieningen en initiatieven op het gebied van (arbeids)participatie voor bewoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, vrouwen en jongeren

(D)

Er wordt gewerkt aan initiatieven om jongeren toe te leiden naar werk of stappen te laten zetten op de participatieladder. Het laagdrempelig aanbieden van de voorziening om geïnformeerd te worden over schuldhulpverlening is gewenst op meerdere locaties in het gebied. De haalbaarheid hiervan wordt onderzocht. Inspanningen 2025

(I)

- Subsidie voor 2025 is niet van toepassing, subsidie-aanvrager is gestopt met haar project in RKV. Deze inspanning wordt door een andere partij opgepakt. - De wens om Goed Geregeld Arnhem op meer locaties in Arnhem Zuid inloop/spreekuren te laten verzorgen is bekend bij bestuursadviseurs Welzijn en accounthouder Rijnstad. - De werkzaamheden; zoals het begeleiden en toeleiding van jongeren naar werk wordt deels uitgevoerd via Scalabor in samenwerking met uitzendbureau HTR Werkt en is deels ondergebracht in de opdracht aan Powerplug.

Openbare ruimte

(T)

Ook in 2025 wordt volop ingezet om de omgeving groener en minder stenig te maken, zodat bewoners minder hittestress en een fijnere leefomgeving ervaren

(D)

De wijkgroenagenda's voor Rijkerswoerd, Kronenburg en Vredenburg zijn gemaakt en deels uitgevoerd. In de tweede helft van 2025 wordt verdergegaan met de uitvoering. Inspanningen 2025 (I) - Wijkgroenagenda is met inwoners gereed gemaakt. Uitvoering in Vredenburg vindt plaats in tweede helft 2025. - Bijvoorbeeld ondersteuning van de Groengroep Rijkerswoerd bij de uitvoering van bewonersparticipatie in het project Toekomstbomen Rijkerswoerd. - Schetsontwerp voor vergroening en verkeersveiliger maken is gemaakt. - Bijvoorbeeld project toekomstbomen in Rijkerswoerd. Meer (toegankelijke) speel- en beweegplekken in de wijk

(D)

Een aantal speel- en beweegplekken is verbeterd. Daarnaast zijn de voorbereidingen voor het aanpakken van een aantal andere beweeg- en speelplekken gestart. Inspanningen 2025 (I) - Voorbeelden zijn het 3x3-basketbalveld Groningenpark en vernieuwing speeltuinen Schepen van Hemerthstraat en Rosa Luxemburgstraat. Veiligheid (T) Een groter gevoel van veiligheid in de wijk

(D)

Op verschillende plekken in de openbare ruimte is en wordt gewerkt aan een veiliger gevoel voor inwoners. Inspanningen 2025

(I)

- Drie plekken worden in overleg met Veiligheid aangepakt: Loppersumhof/Stedumhof/Rijnlandflat. - Geen actuele initiatieven van bewoners. Meer bewoners ervaren hun leefomgeving als prettig en veilig

(D)

Het wijkveiligheidsplan is in samenwerking met wijkpartners opgesteld en dient als leidraad om overlast te verlagen en het gevoel van veiligheid te vergroten. Plekken die extra aandacht verdienen zijn onder de loep genomen en worden aangepakt.

Rijkerswoerd, Kronenburg, Vredenburg

34

Inspanningen 2025

(I)

- Wijkveiligheidsplan is gemaakt. - Is onderdeel van het wijkveiligheidsplan. - Is onderdeel van het wijkveiligheidsplan. - De directe omgeving van de Rijnlandflat is opgeknapt. Er is een ontmoetingsplek in de Rijnlandflat geopend en in gebruik. Het toevoegen van een wijkpunt voor politie en boa’s is in ontwikkeling.

Rijkerswoerd, Kronenburg, Vredenburg

35

Bestuur, dienstverlening en financiën

Voortgang doelen en inspanningen Ambities (A)

Doelen (D)

Inspanningen (I)

Arnhem is een dienstverlenende en herkenbare netwerkgemeente, die open staat voor maatschappelijke initiatieven in het publieke domein zowel vanuit de stad als vanuit de wijken

(A)

Samen met de stad - Arnhem heeft een transparant, democratisch bestuur dat zich richt op samenwerking met inwoners en bedrijven

(D)

Zie toelichting bij onderstaande inspanningen. Rekenkamer: Uitvoeren onderzoeksprogramma

(I)

Op basis van het inmiddels vastgestelde Onderzoeksprogramma 2024-2026 heeft de Rekenkamer in juni haar onderzoek naar het subsidiebeleid met de gemeenteraad gedeeld. In juli presenteerde zij haar onderzoek naar bouwgerelateerde omgevingsvergunningen uitgevoerd door de ODRA. Naar verwachting wordt het doorwerkingsonderzoek, dat voortbouwt op het eerdere onderzoek naar New Energy Made in Arnhem (NEMIA), medio september met de gemeenteraad gedeeld. Het vervolgonderzoek naar het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) in Arnhem-Oost start dit najaar. In mei 2025 heeft de gemeenteraad via een motie de Rekenkamer verzocht onderzoek te doen naar de participatieprocessen rondom Schaapsdrift. Dit onderzoek is inmiddels van start gegaan. College: De kracht, kennis en kunde van inwoners en ondernemers benutten (I) Het burgerberaad op het thema klimaat, getiteld: Duurzaam warm wonen, is in het eerste kwartaal opgestart. Hierin zijn al diverse lessen uit het burgerberaad afval verwerkt, zoals het eerder instellen van een klankbordgroep en tussentijdse toetsing van de adviezen. In mei zijn 11.200 uitnodigingsbrieven bezorgd. De ontvangers zijn geselecteerd via een gestratificeerde steekproef. Om extra aandacht te vragen voor de uitnodigingen voerden we een fysieke campagne. Uit de aanmeldingen zijn 150 Arnhemmers geloot die met elkaar een goede afspiegeling vormen van de stad.

De vijf bijeenkomsten vinden tussen 2 september en 29 november plaats in het stadhuis. In december ontvangt de gemeenteraad de adviezen. In januari zijn we gestart met de voorbereiding van de participatieverordening. We doorliepen een zorgvuldig participatietraject, met ondersteuning van bureau Necker. Op basis van ons bestaande beleid en voorbereidende gesprekken stelden we een vragenlijst op. 1.661 Arnhemmers vulden deze in. Die resultaten gebruikten we als basis voor een gesprek met de raad over haar visie op participatie. Vervolgens hebben we een conceptverordening opgesteld en getoetst op praktische haalbaarheid. Het college behandelt de participatieverordening na de zomer, zodat de raad in de tweede helft van 2025 een besluit kan nemen. Eind januari 2025 is de derde Arnhemse kinderburgemeester gestart. In 2025 ontwikkelen we kinderparticipatie verder. In maart bespraken we met de gemeenteraad verschillende scenario’s voor de voortzetting ervan. Op basis van dit gesprek en onze ervaringen, zoals beschreven in de evaluatierapporten, werkten we aan een voorstel voor de toekomstige inrichting van kinderparticipatie. Ons voorstel leest u in de begroting 2026. Gelijktijdig met de begroting ontvangt de gemeenteraad ook een raadsbrief met meer informatie over dit voorstel.

College: Eenduidige werkwijze leveren (I) In 2025 heeft de gemeente Arnhem een algehele evaluatie uitgevoerd van haar burgerparticipatiebeleid, beschikbare middelen en de uitvoering in de praktijk. Doel was om lerend te reflecteren op ervaringen, knelpunten en kansen, zodat participatie effectiever, inclusiever en consistenter kan worden vormgegeven. De evaluatie is gebaseerd op documentanalyse, interviews met medewerkers, experts en inwoners en twee vragenlijsten. Het Arnhems Stappenplan Participatie biedt structuur en ruimte voor maatwerk, maar sluit op onderdelen niet meer aan bij de praktijk. Cruciale elementen zoals terugkoppeling, nazorg, rolverdeling en bestuurlijke kaders zijn onvoldoende uitgewerkt. Ook de aansluiting met de handreiking voor externe initiatiefnemers is beperkt. Dit proces en de opgedane lessen zijn tijdens het zomerreces vastgelegd in een evaluatierapport. Na afronding bespreekt het college het rapport en ontvangt uw raad de uitkomsten van de evaluatie. Op basis van deze inzichten scherpen we het Arnhems Stappenplan Participatie aan en maken we keuzes over de inzet van middelen. Vanwege de grote overlap met dit traject voeren we dit jaar geen afzonderlijke evaluaties uit van losse burgerparticipatietrajecten. Aanvullend zijn we gestart met een pilot om ervaringen met participatietrajecten continu te monitoren.

Bestuur, dienstverlening en financiën

36

Ook in 2025 trainen we onze medewerkers om te werken met het stappenplan. In de eerste helft van 2025 zijn er drie trainingen geweest. In de tweede helft van het jaar verwachten we nog twee of drie van deze trainingen. Daarnaast bieden we sessies aan ter ondersteuning bij het opstarten van participatietrajecten, bijvoorbeeld voor het schrijven van een participatieplan. Van deze ondersteuning wordt regelmatig gebruikgemaakt, met een grote variatie aan vragen. Samen met de regio - Arnhem speelt een relevante en betekenisvolle rol in de regionale, landelijke en (D) grensoverschrijdende netwerken Arnhem levert een actieve bijdrage aan regionale samenwerking in de Groene Metropoolregio en werkt aan de uitvoering van de regionale agenda 2025-2028. Landelijk is Arnhem bestuurlijk en ambtelijk vertegenwoordigd in netwerken zoals VNG en G40 en zet het in op gezamenlijke lobbytrajecten. Daarin wordt sinds dit jaar nadrukkelijker in geïnvesteerd. In de Euregio is Arnhem actief betrokken bij het stedennetwerk 100.000+ en de uitwerking van de Strategische Agenda 2025+ Arnhem werkt in de Groene Metropoolregio samen aan maatschappelijke opgaven die om een (I) regionale aanpak vragen Arnhem is bestuurlijk actief in de Groene Metropoolregio en levert een stevige bijdrage aan de uitvoering van de regionale agenda 2025-2028.

Er zijn meerdere werkbezoeken en bestuurlijke overleggen georganiseerd om regionale samenwerking te versterken en opgaven verder te brengen. Groen Arnhem werkt in netwerken van steden in Nederland en de Euregio én in belangenorganisaties als VNG en G40 samen aan beleidsafstemming en -beïnvloeding en draagt bij aan lobbydossiers richting(I) het Rijk en Europa Arnhem is actief betrokken bij The Economic Board, onder andere via het voorzitterschap van de burgemeester en de wethouder als bestuurslid. Er is bestuurlijke en ambtelijke inzet op de uitvoering van gezamenlijke regionale projecten en richting het Rijk. Arnhem versterkt de grensoverschrijdende samenwerking in de Euregio en met steden in Noordrijn(I) Westfalen (NRW) Arnhem is actief in de Euregioraad en in het 100.000+ stedennetwerk. De strategische agenda 2025+ wordt verder uitgewerkt en er zijn gezamenlijke projecten en overlegmomenten om de samenwerking met NRW-steden te verdiepen. Het project 100.00 + Zero is van start gegaan door de organisatie van een workshop. In november 2025 wordt een symposium georganiseerd. Arnhem: dienstverlenend en herkenbaar - Arnhem blijft zich inzetten voor verbetering van de (digitale) (D) dienstverlening aan haar inwoners en ondernemers Inwoners kunnen met hun vragen via verschillende kanalen terecht bij de gemeente Arnhem. Online, telefonisch en op locatie.

Zo kunnen inwoners in Loket Zuid bij de informatiebalie hun vragen stellen over gemeentelijke diensten en producten. In het voorjaar is de gemeentelijke visie op dienstverlening door de raad vastgesteld. Deze visie is een extra handvat om onze dienstverlening verder te verbeteren. In de loop van het jaar wordt uitgewerkt welke concrete doelen en acties hier aan worden gekoppeld. We optimaliseren onze dienstverlening (I) Door de doorontwikkeling op de afdeling Burgerzaken hebben we meer inzicht in (komende) werkvoorraad en zijn we beter in staat om onze capaciteit efficiënt in te zetten. Dit heeft ertoe geleid dat we het jaarlijkse piekmoment in aanvragen voor reisdocumenten in het voorjaar, goed konden opvangen. Inwoners konden gedurende die periode altijd binnen een week terecht. Aanvullende acties, zoals een zaterdagopenstelling, waren daarom niet nodig. In het doorlopende tevredenheidsonderzoek zien we dat inwoners in de meeste gevallen tevreden zijn over de dienstverlening aan de balie. In de eerste helft van dit jaar scoorden we gemiddeld een 9. De telefonische bereikbaarheid zit over het algemeen op het gewenste niveau. Dit staat echter continu onder druk, mede vanwege een relatief hoog (langdurig) ziekteverzuim op de afdeling. Daarnaast kunnen uiteraard door onvoorziene situaties, zoals IT-storingen, piekmomenten ontstaan.

Omdat er geen sprake is van overbezetting, leiden die momenten als vanzelf tot langere wachttijden aan de telefoon. Het opleggen van de gemeentelijke belastingaanslag is een piekmoment die we voorzien en daar hebben we dan ook op ingespeeld door onze capaciteit tijdelijk te verruimen. Deze inzet heeft merkbaar geholpen om de verhoogde stroom aan vragen op te vangen. Met de inzet van een kwaliteitsmedewerker hebben we een impuls gegeven aan het kwaliteitsbeleid van de telefonie en receptie. Onder andere door inzet van structurele coaching op inwonersgesprekken vragen medewerkers

Bestuur, dienstverlening en financiën

37

gerichter en consistenter door bij complexe hulpvragen. Hierdoor is doorschakelen naar andere afdelingen minder vaak nodig en krijgen inwoners sneller een volledig antwoord. De functie is inmiddels structureel belegd op de afdeling, waarmee we de monitoring en doorlopende aanscherping van de kwaliteit van de dienstverlening hebben geborgd. Vanuit de BRP-straat Zevenaar leveren we onze bijdrage aan de inschrijving van asielzoekers, statushouders en nareizigers in de BRP. Samen met de extra inzet in andere gemeenten met een BRP-straat, zijn in de eerste helft van 2025 de wachtlijsten weggewerkt. In Zevenaar richten we ons inmiddels specifiek op nareizigers. Dit vraagt een aanpassing van het werkproces, in samenwerking met de IND. Dit proces wordt momenteel getest en verbeterd. We verwachten dat we in de tweede helft van 2025 in aantallen kunnen opschalen. Digitaliseren van het inwonerproces

(I)

Op de afdeling Burgerzaken lichten we per team de werkprocessen door. Op basis van de analyse die daaruit volgt, scherpen we deze werkprocessen aan. De analyse brengt ook de kansen en behoeften om de dienstverlening aan de inwoner te digitaliseren scherper in beeld. Door meer overzicht te creëren, zijn we beter in staat om prioriteiten te stellen en hier samen met interne en externe partners een plan op te ontwikkelen. De realisatie van dat plan is niet haalbaar in 2025, we koersen daarvoor af op 2026. In de begroting voor 2026 zijn daarvoor extra middelen opgenomen. In het tweede kwartaal is het project ‘aanvraag uittreksel en akten’ afgerond. Het proces is deels gedigitaliseerd en geautomatiseerd. Dit draagt bij aan efficiënte verwerking en een betere dienstverlening aan inwoners en derden.

Rekening 2024

Begroting 2025 Primitief

Rekening

Juli

2025

Afwijking

Bedragen x € 1.000

Middelen Lasten

113.151

108.158

104.874

86.555

18.319

Baten

641.384

651.351

655.477

493.725

-161.751

Saldo lasten en baten

528.232

543.193

550.603

407.170

-143.432

Toevoegingen aan reserves

1.707

2.435

2.452

2.435

17

Onttrekkingen aan reserves

12.896

1.292

2.770

1.712

-1.058

Saldo toevoegingen en onttrekkingen

11.189

-1.143

318

-723

-1.040

Gerealiseerd resultaat

539.422

542.050

550.920

406.448

-144.473

Financiële afwijkingen In onderstaande tabel worden de afwijkingen tussen de begroting en Turap-2 toegelicht. Begroting Afwijking Stand Juli Turap-2 2025

Prognose Turap-2

Bedragen x € 1.000 Middelen Lasten Baten Saldo lasten en baten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo toevoegingen en onttrekkingen

104.874 655.477 550.603 2.452 2.770 318

430 21.678 21.248 0 0 0

105.304 677.155 571.851 2.452 2.770 318

Prognose resultaat

550.921

21.248

572.169

Bestuur, dienstverlening en financiën

38

Portefeuilleonderdeel

Lasten Publieke dienstverlening Digitalisering en automatisering Digitalisering en automatisering Publieke dienstverlening Publieke dienstverlening Financiën Financiën Financiën

Baten Financiën Financiën Financiën

Totale V/N Toelichting I/S afwijking (x €1.000) 430 N 900 N Gemeentefonds meicirculaire - DU BRP 2025 I 440 N Informatieveiligheid & Privacy I 210 N VerSaaSing financieel pakket I 50 N Versterken democratische betrokkenheid S 50 N Gemeentefonds meicirculaire - DU landelijke I aanpak adreskwaliteit 14 N Actualisatie MIP S -500 V Opbrengsten OZB I -734 V Bijstelling nominale ontwikkeling S doorrekening CAO 21.678 18.247 2.499 932

Toevoeginge n aan reserves

0

Onttrekkinge n aan reserves

0

V V V V

Gemeentefonds meicirculaire S Afrekening gemeentefonds voorgaande jaren I Vergoeding kosten afval I

AR/ BR

AR AR AR AR AR AR AR AR

AR AR AR

Gemeentefonds meicirculaire - DU Basisregistratie Personen (BRP) Enkele gemeenten ontvangen een bijdrage in verband met het inrichten en in stand houden van de BRP-straat. Door een wijziging van de taakverdeling tussen de operationele BRP-straten wordt de verdeling van de decentralisatie-uitkering gewijzigd en krijgt Arnhem vanaf 2025 bijna € 900.000 meer. Daar tegenover staan ook € 900.000 meer lasten, wat nadelig is. Informatieveiligheid & Privacy Op Informatieveiligheid & Privacy Basis op Orde verwachten we in 2025 een overschrijding van € 440.000. Binnen het programma is geconstateerd dat deze hogere uitgaven noodzakelijk zijn om de minimale basis neer te kunnen zetten om in 2026 door te kunnen pakken op de beoogde verbeteringen. Zoals in de Perspectiefnota 2026 opgenomen zijn we bezig met een inhaalslag om te gaan voldoen aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de aankomende Europese NIS2 richtlijn. Tijdens risicoanalyses is gebleken dat er meer kritieke processen verbeterd dienden te worden dan oorspronkelijk beoogd. We zijn daardoor meer en sneller gaan inzetten op onder andere trajecten rondom bedrijfscontinuïteit (BCM) en identity and access management (IAM). Dit vormt het fundament waarop verder uitgebouwd kan worden en bevat de minimale wettelijke vereisten.

Zonder deze extra inspanning raken we verder achterop en moet er in 2026 en verder meer hersteld worden tegen hogere kosten. Vanuit dat oogpunt is daarom besloten om proactief meer inzet te plegen in 2025 om hiermee hogere meerkosten in 2026 te voorkomen. VerSaaSing financieel pakket De softwareleveranciers van het financiële pakket heeft aangegeven met ingang van 31 december 2026 de dienstverlening alleen nog als een SaaS (Software as a Service) dienst aan te bieden. Gelet op de intentie om De Connectie met ingang van 1 januari 2026 onder te brengen bij de gemeente Arnhem enerzijds, en het traject rondom de keuze voor een (nieuw) financieel pakket anderzijds, is besloten om dit proces en de organisatorische omvorming en invlechting zo min mogelijk gelijktijdig te laten plaatsvinden. De intentie is om met de huidige softwareleverancier een nieuw contract aan te gaan. Om deze overgang tot stand te brengen, is een project gestart om de nieuwe SaaS-omgeving in te richten. De hiermee gepaard gaande kosten zorgen in 2025 voor een incidenteel nadeel van € 210.000.

Bestuur, dienstverlening en financiën

39

Versterken democratische betrokkenheid en opkomstbevordering We werken continu aan het versterken van de betrokkenheid bij de lokale democratie. Dat doen we doelgroepgericht, gebiedsgericht, en met oog voor de aard van verschillende verkiezingen. Binnen die doorlopende aanpak zien we verkiezingen als piekmomenten. Oorspronkelijk zouden we ons dit jaar richten op de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. Vanwege de val van het kabinet en de ongeplande Tweede Kamer verkiezing in oktober, organiseren we in 2025 een extra campagne. Voor deze inzet gebruiken we het huidige budget van €50.000 voor het versterken van democratische betrokkenheid en opkomstbevordering. De geraamde kosten voor beide onderdelen samen bedragen samen € 100.000, waardoor er € 50.000 meer nodig is. Gemeentefonds meicirculaire - DU Landelijke aanpak adreskwaliteit Dit zijn middelen voor onderzoek of een persoon als ingezetene in de BRP op een adres in de gemeente dient te worden ingeschreven en voor onderzoek naar de juistheid van de gegevens betreffende het adres van een ingezetene in de BRP. Arnhem ontvangt in 2025 hiervoor € 50.000, waar tegenover ook voor hetzelfde bedrag extra lasten ontstaan, wat nadelig is. Actualisatie MIP Er heeft een administratieve correctie van de actualisatie van het Meerjareninvesteringsplan (MIP) zoals die in Turap-1 is opgenomen doorgevoerd. Hieruit volgt een nadeel van € 14.000.

Opbrengsten OZB Voor 2025 is een bedrag van € 63,6 miljoen begroot aan opbrengsten OZB. In dit bedrag is rekening gehouden met verminderingen naar aanleiding van bezwaar tegen de WOZ-waarde. Het aantal bezwaren tegen de WOZ-waarde ligt in 2025 fors lager dan in piekjaar 2023 en ook lager dan in 2024. De minder sterke waardestijging is daarvoor waarschijnlijk een belangrijke oorzaak. Daarnaast hebben de per 1 januari 2024 ingevoerde maatregelen om de rol van de no-cure-no-pay bureaus in te perken mogelijk hun effect. Door het lagere aantal bezwaren vallen de opbrengsten OZB naar verwachting € 500.000 hoger uit dan begroot. De komende jaren zal duidelijk worden op welk niveau het aantal WOZ-bezwaren zich structureel zal ontwikkelen. Bijstelling nominale ontwikkeling In juni is een nieuwe cao voor gemeenten vastgesteld. Op basis van de hierin afgesproken loonontwikkeling kan nog € 0,7 miljoen incidenteel in 2025 van de eerder geraamde loonontwikkeling vrijvallen. Gemeentefonds meicirculaire In de meicirculaire zijn de afspraken uit de Voorjaarsnota verwerkt. Dat betekent een actualisatie van het accres voor loon- en prijsontwikkelingen op basis van de macro-economische cijfers van het Centraal Economisch Plan (CEP) 2025. Samen met actualisatie van de maatstaven en de uitkeringsbasis leidt dit tot een voordeel van circa € 3 miljoen.

Daarnaast is op basis van het rapport van de commissie Van Ark in 2025 € 5 miljoen voor jeugdzorg toegevoegd aan het gemeentefonds. Het BTW-Compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Gemeenten zijn in 2024 € 332 miljoen onder dit plafond gebleven met declaraties. In de septembercirculaire 2024 werd echter een voorschot van € 447 miljoen uitbetaald. De definitieve afrekening BCF bedraagt hierdoor € 115 miljoen lager en dit bedrag wordt in 2025 incidenteel onttrokken aan het gemeentefonds. Dit betekent een nadeel van ruim € 1 miljoen voor Arnhem. Daarnaast ontstaat vanaf 2025 een structureel voordeel van circa € 5 miljoen als gevolg van indexatie van de integratie-uitkeringen beschermd wonen en participatie. Tot slot zijn er in 2025 voor ruim € 6 miljoen nieuwe decentralisatie-uitkeringen (DU's) en taakmutaties toegekend (of zijn bestaande DU's aangepast). Deze leiden op andere programma's tot extra lasten en worden daar inhoudelijk toegelicht. Afrekening gemeentefonds voorgaande jaren In het lopende jaar 2025 is een aantal afrekeningen ontvangen van het gemeentefonds over voorgaande jaren. Het betreft een actualisatie van aantallen op verdeelmaatstaven en aanpassingen in de uitkeringsfactor in de jaren 2023 en 2024. Per saldo valt dit voor Arnhem gunstig uit en ontvangen we incidenteel bijna € 2,5 miljoen.

Vergoeding kosten afval Door het Rijk is besloten om gemeenten een vergoeding te geven voor de verwerking van zwerfafval. De vergoeding zal via het gemeentefonds worden uitgekeerd. Vooralsnog ontvangt Arnhem over de jaren 2023 en 2024 een vergoeding die in 2025 zal worden ontvangen. In totaal gaat het om € 932.000.

Bestuur, dienstverlening en financiën

40

Invlechting De Connectie Per 1 januari 2026 zal, volgens planning, De Connectie worden ondergebracht binnen de gemeentelijke organisatie van Arnhem. Arnhem zal als centrumgemeente fungeren, waarbij de gemeente Rheden en Renkum de mogelijkheid hebben om verschillende producten en diensten van de gemeente Arnhem af te nemen. Deze transitie heeft impact op de bedrijfsvoering, samenwerking en dienstverlening, met als doel de efficiëntie te verbeteren en de kwaliteit van dienstverlening te behouden. Werkdruk door Transitie en Verandering De integratie van De Connectie legt extra druk op de bedrijfsvoeringsafdelingen van de gemeente Arnhem, die naast het beheren van de transitie ook verantwoordelijk blijven voor de reguliere bedrijfsvoering. De "winkel moet open blijven" - de dagelijkse operatie en dienstverlening moeten doorlopen terwijl tegelijkertijd veranderingen worden doorgevoerd. Dit vraagt mogelijk om extra capaciteit en middelen om de werkdruk te verlichten. De incidentele kosten hiervan zijn nog niet allemaal bekend. Richting de definitieve besluitvorming over de Connectie maken we deze voor zover bekend voor de raad inzichtelijk, inclusief de beoogde dekkingsmogelijkheden daarvan.

Bestuur, dienstverlening en financiën

41

Veiligheid

Voortgang doelen en inspanningen

Veiligheid

42

Arnhem veiliger door minder misdaad en overlast Doel

Wat willen we bereiken? Inspanning

1.1 Veiliger en leefbaardere wijken

Wat gaan we daarvoor doen?

Waar staan we nu? Inh Fin Plan Ris

1.1.1 We pakken We hebben in alle tien gebieden een drietal verloedering en overlast prioriteiten om overlast en veelvoorkomende aan criminaliteit aan te pakken en monitoren de uitvoering daarvan. De inspanningen die de diverse partners in het gebied hiervoor gaan uitvoeren, worden concreet benoemd: aantal controles, acties door handhaving en politie, interventie door straat- en jongerenwerk enz. Een keer per maand (per wijk) worden de inspanningen en resultaten in het wijkveiligheidsoverleg met de partners besproken, waarbij ook de resultaten van de radar-sonar (overlastcijfers) worden betrokken. Bovendien wordt (per wijk) twee keer per jaar een wijkschouw gehouden. Professionals en wijkbewoners toetsen hun gezamenlijke beeld aan de werkelijkheid op straat. 1.1.2 We maken kwetsbare plekken schoon, heel en veilig

We pakken ten minste tien kwetsbare plekken (zogenoemde hotspots) aan. We voeren een integrale aanpak uit in een afgebakend gebied om verloedering en onveiligheid tegen te gaan. Het gaat hierbij om hotspots waarbij overlast en criminaliteit hardnekkig zijn en daarbij zwaar drukken op bewoners, ondernemers en bezoekers van het gebied. Onder leiding van een speciaal hiertoe aangestelde functionaris zetten we hier integraal op in: veiligheid (toezicht/controles), openbare ruimte (vergroening/aanpak gribusplekken), economie (branchering) en mobiliteit (aanpak verkeersoverlast) slaan de handen ineen.

1.1.3 We sluiten gevaarlijke en overlast gevende panden

Voor alle overlast gevende en gevaarlijke panden maken we een aanpak. We dringen de overlast vanuit panden terug met het integrale Interventieteam Panden. Iedere zes weken vindt een integrale controle plaats van alle overlast gevende panden in de wijken. Naar aanleiding hiervan zorgen we dat overlast en gevaarzetting afneemt, door met de partners te zorgen voor maatregelen tegen panden waar inderdaad sprake is van misstanden, zoals overbewoning, illegale uitbouw, onveilige elektra, illegale huisvesting of woonoverlast.

1.1.4 We zorgen voor We zorgen voor 30-35 handhavers op straat, die een voldoende handhavers significant deel van hun tijd zichtbaar handhavend en op straat aanspreekbaar zijn op de plekken waar dat het hardst nodig is. Tevens zorgen we ervoor dat een deel van de handhavers zich specialiseert op ondermijningstaken, waardoor handhaving deel kan nemen aan alle integrale controles. Door goede arbeidsvoorwaarden en contacten met opleidingscentra blijven we aantrekkelijk voor (aspirant)handhavers. 1.2 Terugdringen van overlast en onveiligheid

Veiligheid

1.2.1 We voorkomen veiligheidsproblemen door een persoonsgerichte aanpak op wijkniveau

In iedere wijk is een persoonsgerichte aanpak actief die zich richt op de aanpak van overlast door personen die zorg nodig hebben. Door lokale zorg-, welzijns- en veiligheidspartijen nog beter te verbinden, zorgen we ervoor dat we meer en tijdiger personen die significant overlast in een wijk veroorzaken in beeld hebben en zorgen we voor een persoonsgerichte aanpak (PGA).

43

Arnhem veiliger door minder misdaad en overlast Wat willen we bereiken? Doel

Wat gaan we daarvoor doen?

Inspanning

Waar staan we nu? Inh Fin Plan Ris

1.2.2 We verbeteren de Bij complexe problematiek zorgen we voor een aanpak van ernstige goede overdracht aan het Zorg- en Veiligheidshuis, problematiek in het en zetten we ons in om de casus sneller en beter af Zorg- en Veiligheidshuis te doen. We zorgen voor een triagepunt tussen de bovengenoemde PGA in de wijken en het regionale niveau van het ZVH van belang.

1.2.3 We zorgen voor opvang van personen met wie het toch mis gaat

Als het mis gaat en een persoon zorgt voor overlast en onveiligheid op straat, dan heeft de politie tot taak de onveiligheid te beëindigen. We zorgen voor een samenwerking tussen veiligheidspartners en zorgpartners waardoor personen die op straat overlast veroorzaken sneller worden overgedragen en de zorg krijgen die ze nodig hebben. De pilot met het Interventieteam Arnhem heeft nog niet het beoogde resultaat gebracht. Momenteel wordt extra geïnvesteerd in de samenwerking tussen politie, interventieteam en zorgorganisaties. 1.2.4 We behandelen Wij spannen ons in om 80% van de aangemelde de binnenkomende zaken op te pakken en in zeker de helft ervan de meldingen woonoverlast woonoverlast te kunnen beëindigen. Waar dat nodig snel en adequaat is verbinden we direct de structurele hulp aan en zorg voor de mensen die deze overlast veroorzaken. 1.2.5 We begeleiden jongeren in en uit detentie

We zetten een re-integratie officier Jeugd (RIO) voor iedere Arnhemse jeugdige die in detentie komt. De RIO spant zich in om samen met de jeugdreclassering degene die een zo groot mogelijk deel van de jeugdigen bij zijn/haar re-integratie in de maatschappij te begeleiden in onder andere het vinden van woonruimte, een baan en hulp bij financiële zaken.

1.3 Verminderen van 1.3.1 We wapenen ons We maken de medewerkers die met de ondermijning ondermijnende tegen ondermijnende te maken kunnen krijgen en de bestuurders bewust criminaliteit en digitale invloed van ondermijnende criminaliteit. We zorgen voor criminaliteit voorlichting en opleidingen over ondermijning en over integer handelen van de medewerkers zelf. Zo willen we dat sneller en meer signalen van ondermijning worden herkend en gemeld, zodat die kunnen worden voorzien van een aanpak. 1.3.2 We maken burgers bewust

Veiligheid

We zorgen dat we met voorlichting en campagne meer inwoners en professionals bereiken en hen aanzetten tot meldingen inzake ondermijnende en digitale criminaliteit. Daarnaast blijven we investeren in meldingsbereidheid: goede tips van burgers maken dat we de criminelen daadwerkelijk kunnen aanpakken. Ook van hen willen we meer signalen van ondermijning en digitale criminaliteit herkennen en voorzien van een aanpak.

44

Arnhem veiliger door minder misdaad en overlast Wat willen we bereiken? Doel

Veiligheid

Wat gaan we daarvoor doen?

Inspanning

Waar staan we nu? Inh Fin Plan Ris

1.3.3 We pakken drugslocaties aan

We zorgen voor een aanpak van iedere drugslocatie die bij ons bekend is. Risicolocaties voor drugs brengen we in beeld en controleren we in een zo vroeg mogelijk stadium. We houden wijkgerichte acties, zowel preventief als repressief en we krijgen zicht op de hoofdrolspelers in de Arnhemse drugswereld. We pakken samen met de politie met acties de straathandel aan. Met het experiment gesloten coffeeshopketen pakken we de illegale uitwassen aan; door monitoring meten we zorgvuldig of de doelen van het experiment worden gehaald.

1.3.4 We pakken mensenhandel aan

Door inzet van ons netwerk zorgen we voor meer signalen inzake mensenhandel, die we met de partners aanpakken. Dit netwerk is door voorlichting en training geschoold in het herkennen van signalen van uitbuiting. We zetten in op controles van kwetsbare branches als uitzendbureaus, vergunningsplichtige horeca- en seksinrichtingen. Ook de onvergunde seksinrichtingen komen aan bod. We willen meer signalen ontvangen en kunnen voorzien van een aanpak. In die aanpak richten we ons op alle pijlers: voorkomen, signaleren, bestrijden en beschermen.

1.3.5 We pakken witwassen aan

We zorgen voor bibob-toetsing en controles voor iedere ondernemer in kwetsbare branches, zodat criminelen worden geweerd. We intensiveren de inzet van de wet Bibob en breiden de toepassing ervan naar meer branches uit. Opkopers worden verplicht een doorlopend en gewaarmerkt inkoopregister bij te houden. Met het regisseren van steeds meer integrale controles krijgen we meer zicht op kwetsbare mensen en bedrijven. Met het Arnhemse interventieteam gaan we het toezicht en de controles op bedrijventerreinen, horeca en andere gebieden intensiveren. Daarbij hoort ook dat we de voorbereidingen daarvoor verbeteren. Dat doen we onder andere door te bouwen aan een goede informatiepositie.

1.3.6 We lichten kwetsbare personen voor

We willen slachtofferschap van online criminaliteit terugbrengen. Daarom zetten we in op de kwetsbare inwoners van onze stad. We zetten onze activiteiten gericht op kinderen en jongeren onverminderd voort: met Joinhackshield en het Youth Cyber Team (tenminste trajecten t.a.v. tien Arnhemse klassen) blijven we een vuist maken. Verder organiseren we samen met de politie in de wijken voorlichting aan (met name) de oudere inwoners van de stad en zullen we voorlichting aan ondernemers organiseren over de gevaren van cybercrime. Om deze activiteiten op een hoger niveau te tillen zetten we een speciale aanjager online criminaliteit in.

1.3.7 We bouwen een sterk netwerk tegen cybercriminaliteit

We zorgen voor een netwerk inzake cybercriminaliteit dat twee keer per jaar bijeenkomt en de te leren lessen verspreidt. Wij bouwen het netwerk uit met meer partners en zorgen voor een aantal bijeenkomsten. De gemeente blijft aangesloten bij de City Deal Cybercrime van het CCV en JenV. Doel van dit consortium is om expertise uit te wisselen, gezamenlijk interventies te ontwikkelen en het effect van deze interventies te meten.

45

Arnhem veiliger door minder misdaad en overlast Wat willen we bereiken? Doel

Wat gaan we daarvoor doen?

Inspanning

Waar staan we nu? Inh Fin Plan Ris

1.4 Een veiliger 1.4.1 We zorgen voor openbare ruimte voor veilige demonstraties, iedereen (incl. bijdrage manifestaties en Veiligheidsregio) evenementen

We bereiden alle demonstraties, manifestaties en evenementen goed voor, zodat het risico op incidenten minimaal is. We versterken het netwerk van partijen die hun steentje bijdragen aan het veilig verloop van demonstraties, manifestaties en evenementen. We zorgen voor ruimte binnen de grenzen van de rechtsstaat om onderling van mening te verschillen of onvrede kenbaar te maken. We zorgen ervoor dat we beter, sneller en zorgvuldiger relevante signalen over geweldsdreiging zien. Ook zorgen we dat we flexibel kunnen inspelen op onvoorziene ontwikkelingen, met partners binnen en buiten de veiligheidsketen. Het onze ambitie om in de toekomst meer en meer de verantwoordelijkheid voor veilige evenementen te delen met de organisatoren. We bezien de plaatsing van camera’s periodiek en meten het effect en de toegevoegde waarde. Naast politie en handhaving blijven we sfeerteams inzetten van Stichting Veilige Steden op de Korenmarkt. Onze inzet is om de sfeerteams een (gedeelde) verantwoordelijkheid met de ondernemers in het gebied te maken. Onder onze regie worden alle relschoppers gericht aangepakt (bijvoorbeeld middels een PGA) en volgt bestraffing op wanordelijkheden in en rondom de stadions (bijvoorbeeld door het generiek weren van supporters die zich hebben misdragen).

1.4.2 We investeren in brandweer, crisisbeheersing en publieke gezondheidszorg

We behouden onze bijdrage aan de kerntaken van de regionale brandweer, crisisbeheersing en gezondheidszorg. Deze investeringen zijn noodzakelijk om ook in tijden van crisis goed voor onze inwoners te kunnen zorgen en in voorkomende situaties zelfs levensreddend te kunnen zijn. We spannen ons in om met de partners ieder incident snel, efficiënt en zorgvuldig te behandelen.

1.4.3 We investeren in We zorgen voor een netwerk van bondgenoten in bondgenoten ieder gebied, dat minstens jaarlijks bijeenkomt. Wij zetten ons in om belangrijke sleutelfiguren in de stad bij elkaar te brengen en een bondgenootschap met ons te vormen; voor een stad waar mensen met verschillende achtergronden samenkomen in wat hen verbindt en waar we polarisatie en agressie geen kans geven. De inspanning geeft enig vertraging in de realisatie, omdat het tijd nodig heeft vanwege de complexiteit van het opbouwen van een kwalitatief goed netwerk in de wijk: goede bondgenoten hebben een grote achterban en/of bereik en staan voor dezelfde waarden. Tevens moet het bondgenootschap als geheel kunnen samenwerken en met kracht kunnen staan voor de stad. Het vergt tijd om een goed bondgenootschap te maken, op wijkniveau is dit eenvoudiger en duurzamer dan op stadsniveau. We kiezen ervoor eerst in de bestaande gebieden een gedegen netwerk te maken, we zullen stapsgewijs alle wijken aansluiten, om vervolgens stedelijk te kunnen werken.

Veiligheid

46

Arnhem veiliger door minder misdaad en overlast Wat willen we bereiken? Doel

1.5 Minder jongeren komen in aanmerking voor criminaliteit

Wat gaan we daarvoor doen?

Inspanning

Waar staan we nu? Inh Fin Plan Ris

1.4.4 We leren kinderen en jongeren kritisch denken en verantwoord met informatie om te gaan

We geven voorlichting aan een groot deel van de kinderen en jongeren om kritisch denken en informatiewijsheid te stimuleren. We zorgen ervoor dat kinderen en jongeren vaker voorlichting krijgen over mediawijsheid en een kritische omgang met de informatie die op internet wordt aangeboden, met name nepnieuws en complottheorieën. Doel is om meer grip te krijgen op de invloed van radicalisering en extremisme online. We vergroten de kennis bij jongeren, ouders en professionals en ontwikkelen manieren om (preventief) op te treden.

1.4.5 We signaleren radicalisering en gaan het tegen

We bouwen het signaleringsnetwerk uit en voorzien alle bij ons bekende casussen van radicalisering en extremisme van een aanpak. We verbreden onze kennis- en signaleringsnetwerken, vooral op het gebied van anti-institutionalisme, accelerationisme, gewelddadig jihadisme, links- en rechtsextremisme en (problematische) complottheorieën. In geval van risicocasussen zorgen we voor een Zorg- en Veiligheidshuis dat alle casussen tijdig en assertief aanpakt en dreiging wegneemt.

1.5.1 We bieden persoonsgerichte begeleiding van kwetsbare jongeren (jongerenwerk 3.0)

We spannen ons in om ervoor te zorgen dat een aantal kinderen en jongeren uit Geitenkamp, Presikhaaf en Malburgen niet in de ondermijnende georganiseerde criminaliteit terecht komt en kansen en perspectief krijgen. Deze jongeren, vaak tussen de 11-23 jaar oud, krijgen een begeleidingstraject waarin doelen worden gesteld op het gebied van school, werk, familie en vrienden: (inzet op vergroten van sociaal emotionele ontwikkeling, executieve vaardigheden en metacognitieve vaardigheden). De thuis- / gezinssituatie wordt, waar het kan, geïntegreerd in de aanpak. Een ambitie binnen de aanpak is om de groeiende onlinewereld van kinderen en jongeren beter in het vizier te hebben en hierop beter te kunnen inspelen.

1.5.2 We houden We zetten fors in op toezicht in de wijk en rond toezicht in de wijken en scholen alsmede vroegtijdige signalering van rondom scholen en situaties van overlast of criminaliteit. Straatcoaches signaleren situaties van zijn zichtbaar aanwezig in de wijken, rond scholen en overlast of criminaliteit bij het jongerenwerk. Ze spreken overlast gevende vroegtijdig jeugd aan, moedigen positief gedrag aan. Ze surveilleren, de-escaleren, dringen overlast terug en signaleren vroegtijdig situaties die tot overlast of criminaliteit kunnen leiden. De focus ligt op drugshandel en drugsgebruik door jeugdigen in Arnhem-Oost. De straatcoaches nemen de aanpak VIOS op zich, die enerzijds scholen van handelingsperspectief voorziet bij het omgaan met ondermijnende jeugdcriminaliteit. 1.5.3 We helpen We zorgen ervoor dat een significant aantal kinderen kinderen vanaf 6 jaar vanaf 6 jaar met een verhoogd risico op afglijden met verhoogd risico op naar druggerelateerde criminaliteit vanwege afglijden naar externaliserend probleemgedrag op primair onderwijs drugsgerelateerde scholen worden begeleid in een PIT-traject. De PITcriminaliteit bij het coach biedt een maatwerktraject, waarbij school en opbouwen van een ouders belangrijke partners zijn.

Het uitgangspunt is gezonde sociaaldoen wat nodig is: zo vroeg mogelijk bijsturen van emotionele ontwikkeling probleemgedrag waardoor het kind met een relatief (Preventief Interventie lichte interventie geholpen kan worden bij het Team, PIT) opbouwen van een gezonde sociaal-emotionele ontwikkeling.

Veiligheid

47

Arnhem veiliger door minder misdaad en overlast Wat willen we bereiken? Doel

Wat gaan we daarvoor doen?

Inspanning

1.5.4 We helpen jongeren aan betaald werk als tegenhanger van het kunnen 'verkrijgen' van crimineel geld

Waar staan we nu? Inh Fin Plan Ris

We krijgen een significant aantal jongeren aan betaald werk met Prospect4Cash, bij voorkeur in de eigen wijk, als tegenhanger van het kunnen ‘verkrijgen’ van crimineel geld. Door dit werk kunnen jongeren op een eerlijke manier geld verdienen, werkgeversvaardigheden leren en zicht oriënteren op de arbeidsmarkt. De jongere kan een voorbeeld worden voor anderen jongeren in de wijk, wanneer zij zien dat ‘regulier’ werken loont.

1.5.5 We zorgen voor We zorgen ervoor dat in de geëscaleerde casussen versterking van de van jongeren die dreigen af te glijden richting aanpak van jongeren ondermijnende criminaliteit een aanpak in het die dreigen af te glijden Veiligheidshuis wordt ingezet. richting ondermijnende criminaliteit

Veiligheid

48

Financiële afwijkingen In onderstaande tabel worden de afwijkingen tussen de begroting en Turap-2 toegelicht. Begroting Stand Juli 2025

Afwijking Turap-2

Prognose Turap-2

Bedragen x € 1.000 Middelen Lasten Baten Saldo lasten en baten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo toevoegingen en onttrekkingen

31.307 5.611 -25.696 90 1.490 1.400

198 0 -198 0 0 0

31.505 5.611 -25.894 90 1.490 1.400

Prognose resultaat

-24.296

-198

-24.494

Begroting Stand Juli 2025

Afwijking Turap-2

Prognose Turap-2

1.164 -1.038 1.018 -15.182 -1.876 -8.381 0

0 0 0 -48 0 -150 0

1.164 -1.038 1.018 -15.230 -1.876 -8.531 0

-24.295

-198

-24.493

Bedragen x € 1.000 Middelen 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 9.8 9.9

Veiliger en leefbaardere wijken Terugdringen van overlast Ondermijnende criminaliteit Een veiliger openbare ruimte Minder jongeren in criminaliteit Doeloverstijgend Overig

Prognose resultaat Portefeuilleonderdeel

V/N

Lasten Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid

Totale afwijking (x €1.000) Doel 198 9.8 150 1.4 120

Openbare orde en veiligheid

1.4

35

N

Openbare orde en veiligheid

1.4

-107

V

Baten

0

Toevoegingen aan reserves

0

Onttrekkingen aan reserves

0

N N N

Toelichting

I/S

AR/ BR

Crisiskosten openbare orde en veiligheid Gemeentefonds meicirculaire - DU natuurbrandpreventie en mitigatie

S I

AR AR

Gemeentefonds meicirculaire - DU Weerbare gemeenschappen tegen ondermijnende criminaliteit Jaarresultaat VGGM voordeel brandweer uit inwonersbijdrage

I

AR

S

AR

Crisiskosten openbare orde en veiligheid Er is een toename zichtbaar in crisissituaties in het domein openbare orde en veiligheid met een grote impact op betrokkenen en omwonenden. Dit brengt extra kosten met zich mee ter beveiliging en afwending van directe risico’s alsmede in de nazorg. Het gaat om inzet bij risicovolle demonstraties, mitigatie van impact bij geweld onderling, zoals gebruik van explosieven en brandstichting en mensen in crisis die een gevaar voor anderen en zichzelf vormen. We moeten mensen in acute situaties huisvesten, onderkomen geven of stabiliseren waar het gaat om persoonlijke crisis. Dit budget is nodig om snel kosten te kunnen dekken in acute crisissituaties.

Veiligheid

49

Gemeentefonds meicirculaire - DU Natuurbrandpreventie en mitigatie Er worden middelen beschikbaar gesteld aan gemeenten waar een verhoogd risico op natuurbranden aan de orde is. Arnhem krijgt in 2025 € 120.000. Gemeentefonds meicirculaire - DU Weerbare gemeenschappen tegen ondermijnende criminaliteit Arnhem ontvangt in 2025 een bijdrage van € 35.000 voor het uitvoeren van activiteiten in het kader van het weerbaar maken van moeilijk bereikbare gemeenschappen tegen ondermijning en het leggen van de verbinding tussen gemeente en deze gemeenschappen. Jaarresultaat VGGM Zie voor de toelichting programma S09 Gezondheid en sport.

Veiligheid

50

Bereikbaarheid

Voortgang doelen en inspanningen Ambities (A)

Doelen (D)

Inspanningen (I)

Een duurzaam bereikbare stad

(A)

Bewerkstelligen van een mobiliteitstransitie: eerst de voetganger, dan de fietser, dan het OV en dan pas de auto

(D)

We zijn bezig met het opstellen van voetgangersbeleid. We voeren het mobiliteitsbeleid uit

(I)

Het Duurzaam Mobiliteitsplan is in de loop van 2025 vastgesteld. Een aantal onderdelen zijn nog niet opgepakt. In zijn algemeenheid lopen we er ook tegenaan dat in de voorbereiding en uitvoering er krapte is op de (arbeids)markt. We merken dat we rekening moeten houden met langere looptijden (voorbereiding en uitvoering). Groter aandeel fiets en voetgangers om de stad duurzaam bereikbaar te maken

(D)

Oplevering Renaissance Velperweg. Meer ruimte voor voetganger en fiets. Voorbereiding aanpassingen RijnWaalpad zijn gestart. De rotonde op de Marga Klompelaan is gerealiseerd. We verbeteren/ breiden het stedelijk fietspadennetwerk uit, waaronder regionale snelfietsroutes (I) Bij de Noordelijke Parallelweg is gekozen voor een uitgebreider participatieproces en is de problematiek rondom de Oranjebrug toegevoegd aan het project. Dit zou implicaties kunnen krijgen voor de planning. We stellen een actieplan aanpak voetgangersknelpunten op (I) Het gunstiger afstellen voor voetgangers en fietsers is naast de singels inmiddels ook toegepast rondom winkelcentrum Presikhaaf. We realiseren maatregelen uit het fietsparkeerplan

(I)

In 2025 hebben we verder gewerkt aan de kortetermijnmaatregelen uit het fietsparkeerplan en zetten we de langetermijnmaatregelen in gang. We verkennen mogelijkheden van nieuwe fietsbruggen over de Rijn (I) Het onderzoek naar de inpassing van twee nieuwe fietsbruggen in Arnhem loopt. Goede brugverbindingen zijn nodig om meer mensen te verleiden te gaan lopen en fietsen. De plannen moeten het Arnhemse verkeerssysteem robuuster maken en mensen minder auto-afhankelijk. De nieuwe fietsbrug in Arnhem Oost is onderdeel van de besluitvorming over de Gebiedsontwikkeling Rijnpark. Er is onderzoek gedaan om meer inzicht te krijgen in het aantal gebruikers van een fietsbrug tussen Malburgen en Arnhem Oost, in het kader van het verkeerskundige onderzoek Spoorzone Arnhem Oost. Dat levert een bijzonder inzicht op. Het onderzoek naar de ligging brugoverspanning en aanlanding van deze fiets-voetgangersbrug in Rijnpark en Malburgen is gestart. De brug is onderdeel van de regionale doorfietsroute naar Huissen. In Arnhem West is een fietsbrug onderdeel van het regionale plan voor de doorfietsroute VeluweWaalpad. We verkennen de mogelijke oplossingen, kosten en effecten (bijvoorbeeld het verwacht aantal gebruikers) voor zover die nog niet bekend zijn. We kijken nadrukkelijk naar de ruimtelijke ontwikkelingen in de stad en de regio.