Raadsbrief "Inlichtingenverzoek Woondeals 1.0 en 2.0", d.d. 11-04-2023

Aan de gemeenteraad

Datum

: 11 april 2023

Zaaknummer

: 152667

Contactpersoon

: Bram van Oudheusden

Telefoonnummer

: 06 31102266

Onderwerp: Inlichtingenverzoek Woondeals 1.0 en 2.0.

Geachte voorzitter en leden, Het raadslid Luurssen van de fractie van Forum voor Democratie heeft ons bij brief, ingekomen op 7 februari 2023, verzocht om inlichtingen op basis van artikel 169 van de Gemeentewet. In het inlichtingenverzoek wordt gevraagd naar gegevens over de Woondeals 1.0 en 2.0. Er wordt hierbij verzocht om: “1. Agenda’s & besluitenlijsten tussen de Gemeente Arnhem en vertegenwoordigende partijen zoals bijvoorbeeld Het Rijk, PS, GMR, Schoolorganisaties, FoodValley, Economic Board & Regiogemeenten etc. 2. Juridisch bindende dan wel toezeggingen gedaan over de woningbouwopgave, ook met betrekking tot huisvesting van immigranten, vluchtelingen en statushouders.” Op 7 maart jl. is aan de heer Luurssen een bericht verzonden waarin we aangaven dat het niet is gelukt het verzoek binnen 4 weken van een antwoord te voorzien. Reden daarvoor was dat we de gevraagde documenten over de Woondeal 1.0 niet tijdig konden achterhalen. Ter beantwoording van het inlichtingenverzoek delen wij u het volgende mee: 1. Agenda’s en besluitenlijsten tussen de gemeente Arnhem en partijen In het inlichtingenverzoek wordt gevraagd om agenda’s en besluitenlijsten tussen de gemeente Arnhem en verschillende partijen. Niet alle partijen die worden genoemd in het inlichtingenverzoek zijn betrokkene of belanghebbende bij de Woondeal.

Omdat de Woondeal een samenwerkingsagenda is tussen verschillende gemeenten, de provincie Gelderland en de rijksoverheid hebben we ter beantwoording van uw verzoek de agenda’s en besluitenlijsten toegevoegd van overleggen tussen deze partijen. De Woondeal 1.0. is getekend op 4 maart 2020. Aan het einde van 2019 nam gemeente Nijmegen het initiatief om met gemeente Arnhem te komen tot een Woondeal. Op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en de provincie Gelderland werden snel álle gemeenten in de regio betrokken bij de

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 59 • 6800 LK Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 11 april 2023 : 152667 :2

Woondeal. De Woondeal is begin 2020 aan de orde geweest bij overleggen tussen de wethouders wonen van alle gemeenten in de regio tijdens zogeheten portefeuillehoudersoverleggen (PFO). We hebben vanaf dit moment documenten kunnen achterhalen. Na de ondertekening van de eerste Woondeal werden overleggen voortgezet via het Bestuurlijk Overleg (BO) Woondeal. Deze overleggen vonden (en vinden) plaats vanaf juli 2020. De Woondeal 2.0. is ondertekend op 8 maart 2023. Voor de beantwoording van uw inlichtingenverzoek ontvangt u de agenda’s en besluitenlijsten van de volgende overleggen: PFO Wonen 2020: BO Woondeal 2020: BO Woondeal 2021: BO Woondeal 2022:

31 januari; 17 juni. 16 juli; 23 september; 23 november. 8 april; 2 juli; 24 september; 26 november 16 maart; 1 juni; 7 oktober; 16 december

2. Juridisch bindende afspraken en toezeggingen In het inlichtingenverzoek is gevraagd naar afspraken en toezeggingen over de woningbouwopgave. Voor de beantwoording van deze vraag is het relevant dat in het kader van de Woondeal en de verstedelijkingsstrategie ambities zijn opgenomen om ongeveer 10.000 woningen tussen 2020 en 2030 te realiseren. De Woondeal en verstedelijkingsambities zijn openbaar te raadplegen. Dit zijn geen juridisch bindende afspraken. Deze ambities zijn echter veelal ook opgenomen in vastgestelde kaders vanuit uw raad. In het inlichtingenverzoek wordt specifiek gevraagd naar toezeggingen en afspraken met betrekking tot huisvesting van immigranten, vluchtelingen en statushouders. De gemeente Arnhem is voor de huisvesting van Oekraïners en de huisvesting van statushouders gebonden aan bindende taakstellingen. Gemeenten krijgen halfjaarlijks door het Rijk taakstellingen opgelegd voor de huisvesting van deze doelgroepen. De provincie Gelderland houdt toezicht op de taakstelling van statushouders en kan interveniëren als gemeenten niet voldoende huisvesten. We merken op dat we als Arnhem vluchtelingen, statushouders en Oekraïners niet alleen vanwege deze verplichting een woonplek geven. Als Arnhem tonen we ons een gastvrije stad en willen we deze mensen graag een (tijdelijk) thuis geven.

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Arnhem, de secretaris, de burgemeester, J.H. de Baas

A. Marcouch

Bijlagen - Inlichtingenverzoek FvD - Gevraagde inlichtingen

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 59 • 6800 LK Arnhem Telefoon 0800-1809 • .arnhem.nl

Agenda Overleg

: PFO Wonen

Datum

: 31 januari 2020

Tijd

: 10.00 - 11.30 uur

Plaats

: Hotel Haarhuis, Stationsplein 1 in Arnhem

AGENDA

1.

Opening en mededelingen

10.00 u

2.

Vaststelling agenda

10.03 u

3.

Verslag vorig overleg en naar aanleiding van

10.05 u

Doel: vaststellen Indien u opmerkingen / wijzigingen heeft voor het verslag, dit graag vooraf aangeven. Zie bijlage.

4.

Woondeal

10.10 u

a. Procesplanning Doel: informeren De ondertekening van de Woondeal is verschoven naar 4 maart. In de bijlage de actuele planning. Zie bijlage.

b. Concept Woondeal Doel: bespreken Voor ligt het eerste concept van de Woondeal. Het sluiten van een Woondeal kent twee aanleidingen: de complexe stedelijke vraagstukken en de woningtekorten in de regio. Gemeenten zijn gevraagd om belangrijke en praktische thema’s te noemen die aandachtspunten zijn voor woningmarktregio. En om aan te geven welke woningbouwlocaties zijn zien die met hulp versneld gerealiseerd kunnen worden. Deze versnellingslocaties worden uitgewerkt in de Verstedelijkingsstrategie. Het bespreken van de eerste conceptversie heeft tot doel een eerste reactie te krijgen op het resultaat tot nu toe en om vragen te beantwoorden. De reactie van het PFO wordt verwerkt in de tweede conceptversie. Dit concept ligt in de week van 10 februari ter bespreking voor in de 18 colleges van B&W. Zie bijlage.

1

5.

Ingekomen stukken

11.20 u

Niet van toepassing

6.

Rondvraag

11.25 u

7.

Sluiting

11.30 u

2

Verslag Overleg Datum / tijd Plaats

: Portefeuillehoudersoverleg Wonen : 31 januari 2020, 10.00 - 11.30 uur : Hotel Haarhuis, Stationsplein 1 in Arnhem. Promenadezaal 5

Voorzitter Secretaris

: Gea Hofstede Rheden : verslag

Aanwezig

: Ronald Paping Arnhem, Nelson Verheul Berg en Dal, Piet de Klein Beuningen, Arthur Boone Doesburg, André Springveld Druten, Johannes Goossen Duiven, René Waas Heumen, Helga Witjes Lingewaard, Noël Vergunst Nijmegen, Wijnte Hol Overbetuwe, Jasper Verstand Renkum, Peter Kerris provincie Gelderland, Hans Sluiter Westervoort, Geert Gerrits Wijchen, Hans Winters Zevenaar.

Afwezig

: Walter Gerritsen Montferland, Karin Peters Mook en Middelaar, Marieke Albricht Rozendaal.

Extern

: Nijmegen,

Bijlagen

Arnhem, Overbetuwe,

Druten-Wijchen, provincie Gelderland.

: Overzicht aangemelde projecten De Snelle 100 Procesplanning Woondeal

1.

Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering. Zij noemt de mensen die namens het kernteam Woondeal aanwezig zijn. De bestuursovereenkomst behorende bij de Huisvestingsverordening wordt door de aanwezigen ondertekend.

2.

Vaststelling agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

3.

Verslag vorig overleg en naar aanleiding van Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. Naar aanleiding van: Ronald Paping vraagt of in het Voorzittersoverleg al is gesproken over meer transparantie met betrekking tot de regionale portefeuillehoudersoverleggen. De voorzitter geeft aan dat dit staat geagendeerd voor het Voorzittersoverleg van 3 februari aanstaande. Een overzicht van de aangemelde projecten voor De Snelle 100 wordt toegevoegd als bijlage bij het verslag.

4.

Woondeal a. Procesplanning De planning wordt gewijzigd. De bespreking van de concept Woondeal in de colleges van B&W op 25 februari wordt lastig in verband met carnaval. De ondertekening op 4 maart blijft staan. De communicatiemedewerkers werken aan een programma voor de ondertekening. De actuele procesplanning is als bijlage toegevoegd aan het verslag.

1

b. Concept Woondeal De voorzitter stelt voor om de concept Woondeal in rondes te bespreken. Besproken worden de technische vragen, de bevindingen van de regionale voorbereidingsgroep en overige punten. Algemeen De vraag wordt opgeworpen over wat het karakter van een Woondeal is. Wat kan en wordt na ondertekening gedaan om de versnelling te realiseren? Er moet meer balans komen tussen inzet van de regio en het Rijk. Een idee is om concreet te maken wat iedere partij bijdraagt en eruit haalt. Omdat de Woondeal niet te gedetailleerd kan worden, moet het vooral haakjes hebben. Bij de overwegingen ziet men graag de positionering van de regio, zoals het unieke en groene karakter terug. Ondertekening Om het regionale karakter van de Woondeal te benadrukken wordt voorgesteld dat de voorzitter van het PFO Wonen namens de regio de Woondeal ondertekent. De voorzitter bespreekt dit in het Voorzittersoverleg. Korting verhuurdersheffing Vanaf wanneer geldt deze korting? En geldt het voor alle sociale huurwoningen die vanaf een zeker moment worden toegevoegd? In de AMvB staat al € 12.500. Na ondertekening van de Woondeal is het waarschijnlijk voor alle gemeenten in de regio € 25.000. De vraag wordt gesteld aan het ministerie van BZK. Arbeidsmigranten Hoe komt men aan de cijfers? Afgesproken wordt dat het onderwerp arbeidsmigranten beter geborgd wordt.

De problematiek rond arbeidsmigranten moet concreter, ook qua planning, locaties, aantallen en de ondersteuning van partijen en de inzet van instrumentarium. Het onderwerp wordt apart benoemd en niet als onderdeel van punt ‘tijdelijke woningen’. Inbreiding versus uitbreiding In hoeverre wordt er bij de versnellingslocatie gekeken naar inbreiding en uitbreiding? Voorkomen moet worden dat er nieuwe Vinexlocaties worden aangewezen. Het gaat om efficiënter gebruik maken van de bestaande ruimte. Dit om het groen te beschermen. Afgesproken wordt dat uitbreiden beperkt mogelijk is, maar dat inbreiden voor uitbreiden gaat. De tekst zoals nu opgenomen in de Woondeal blijft gehandhaafd. Borging versnellingsopgave De verankering van de versnellingsopgave moet steviger. Er worden in de Woondeal nu veelal eisen genoemd, maar hoe komen de ambities tot realisatie? Het verzoek is om meer concrete afspraken te maken; om instrumenten en bedragen te noemen. Dit kan van zowel de provincie als het Rijk. De vraag aan het ministerie van BZK is hoe de financiële bijdrage wordt verdeeld. Geopperd worden de Oude Dekkergelden. De uitwerking kan niet wachten tot op de Verstedelijkingsstrategie. Het voorstel is om te werken met Versnellingstafels waar met diverse partners besproken wordt hoe en wanneer woningbouwprojecten worden opgepakt. Het moet het regionaal samenwerken helpen.

De uitwisseling van kennis en mensen. Daar moeten ook financiële middelen aan gekoppeld worden.

2

Om de haalbaarheid van de ambitie in beeld te brengen wordt voorgesteld om de totale planvoorraad van de regio van circa 8000 woningen op te nemen in de Woondeal. Het is nu nog te abstract geformuleerd. 130% overprogrammering Het overleg is van mening dat overprogrammering geen doel op zich is. Voor de provincie is het een punt. 130% overprogrammering druist in tegen provinciaals beleid. De provincie wil dit gewijzigd zien en komt met een tekstvoorstel. Aandeel betaalbare woningen De regiogemeenten zien de nut en noodzaak van het regionale streven naar 50% betaalbare woningen. En gaan hiermee akkoord. Per gemeente is de behoefte gedifferentieerd. Arnhem uit de stevige wens dat 30% sociale huur een regionale opgave is De behoefte aan 30% sociale huur wordt niet door alle gemeenten herkend en druist bij sommige gemeenten ook in tegen het lokale beleid. Afgesproken wordt dat punten 8 en 9 worden gewisseld en dat er voor de gemeenten in de regio niets wordt opgenomen over percentages sociale of middenhuur. Het PFO Wonen geeft complimenten voor het document tot nu toe. 5.

Ingekomen stukken Niet van toepassing.

6.

Rondvraag Peter Kerris vraagt hoe wordt om gegaan met de vertrouwelijkheid van de Woondeal en met name het overzicht van woningbouwprojecten. De Woondeal is vertrouwelijk tot het moment van ondertekening. Er is aandacht voor de communicatie naar buiten. Ook vraagt Peter Kerris aandacht voor de doorvertaling van de Woondeal in de regionale en subregionale woonagenda’s. Deze zullen geactualiseerd worden.

7.

Sluiting De voorzitter sluit om 11.45 uur de vergadering.

3

Agenda Overleg

: PFO Wonen

Datum

: 17 juni 2020

Tijd

: 13.00 - 15.00 uur

Plaats

: online, via MSTeams

AGENDA

1.

Opening en mededelingen

13.00 u

2.

Vaststelling agenda

13.05 u

3.

Verslag vorig overleg en naar aanleiding van

13.07 u

Doel: vaststellen Indien u opmerkingen / wijzigingen heeft voor het verslag, dit graag vooraf aangeven. Zie bijlage.

4.

Presentatie Resultaten woonruimteverdeling 2019

13.15 u

Doel: informeren Enserve presenteert de resultaten en ontwikkelingen van de sociale huurwoningenmarkt in de regio Arnhem-Nijmegen over 2019. Een jaarlijkse verantwoording op basis van de Huisvestingsverordening. Zie bijlage. 5.

Uitvoering Woondeal

13.45 u

Doel: informeren De gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen en de provincie Gelderland hebben op 4 maart jl. met het ministerie van BZK een Woondeal gesloten.

en

het bureau dat de uitvoering van de Woondeal begeleidt, geven een stand van zaken en schetsen de marsroute.

6.

Presentatie RES

14.20 u

Doel: informeren Het voorlopige Concept RES Regio Arnhem Nijmegen is aangeboden aan de colleges van B&W van de deelnemende gemeenten. In de Concept RES Regio Arnhem Nijmegen staat de ambitie op het gebied van grootschalige duurzame opwek (wind- en zonne-energie) en een eerste grove schets voor een regionale warmte infrastructuur. Eva de Ruiter, procesregisseur RES Regio AN schetst het vervolgtraject naar RES 1.0 waarin de nieuwe taken en rollen helder worden en

1

waarbij de verbindingen worden gelegd met betrokken domeinen als ruimtelijke ontwikkeling, welzijn, economie, biodiversiteit, klimaatadaptatie, etc. Zie bijlage.

Achtergrondinformatie RES De RES staat voor Regionale Energie Strategie. Dit is een uitvloeisel van het landelijke Klimaatakkoord waarbij Nederland in 30 Regio’s is opgedeeld en iedere regio de opdracht kreeg actief op zoek te gaan naar potentiele grootschalige zon- en windenergie-winningslocaties. Daarbij was het streven om per regio 1,5 TWh aan energiepotentie mogelijk te maken. De regio Arnhem-Nijmegen is één van de 30 regio’s en heeft in het voorlopig concept bod een potentie van 1,68 TWh aangedragen. Het traject is gestart met de startnotitie RES. Nu is het voorlopig Concept bod opgesteld. Na de ronde van wensen en bedenkingen door de gemeenteraden wordt het definitieve concept bod vóór 1 oktober ingediend bij PBL. Daarna volgt een nadere lokale verkenning en uitwerking om op 1 juli 2021 het definitieve RES bod in te dienen bij PBL. 7.

Verbeteren positie van starters onder de 35 jaar op de woningmarkt

14.35 u

Doel: bespreken De gemeenteraad van Arnhem heeft ook de wens uitgesproken om de positie van starters onder de 35 jaar op de woningmarkt te verbeteren. De slaagkans van jongeren op een sociale huurwoning kan worden vergroot door jongere starters voorrang te geven. Dit kan door de toewijzingsregels te wijzigen en meer woningbouw. In bijgaande notitie de voor- en nadelen hiervan. Zie bijlage. 8.

Ingekomen stukken

14.50 u

Indien u een ingekomen stuk wilt bespreken, dit graag vooraf aangeven. - Gemeente Rheden: Verkenning en visie Huisvesting arbeidsmigranten en zorgcliënten in balans. Zie bijlage.

9.

Rondvraag

14.55 u

10.

Sluiting

15.00 u

2

Verslag Overleg Datum / tijd Plaats

: Portefeuillehoudersoverleg Wonen : 17 juni 2020, 13.00 - 15.00 uur : online, via MSTeams

Voorzitter Secretaris

: Gea Hofstede Rheden : Elke Dreier verslag

Aanwezig

: Ronald Paping Arnhem, Nelson Verheul Berg en Dal, Piet de Klein Beuningen, Arthur Boone Doesburg, André Springveld Druten, Johannes Goossen Duiven, Maarten Schoenaker Heumen, Helga Witjes Lingewaard, Walter Gerritsen Montferland, Noël Vergunst Nijmegen, Wijnte Hol Overbetuwe, Jasper Verstand Renkum, Peter Kerris provincie Gelderland, Hans Sluiter Westervoort, Geert Gerrits Wijchen, Hans Winters Zevenaar.

Afwezig

: Karin Peters Mook en Middelaar, Marieke Albricht Rozendaal.

Extern

:

Bijlagen

: - Presentatie en jaarverslag Resultaten woonruimteverdeling 2019 - Presentatie Uitvoering Woondeal - Presentatie Regionale Energie Strategie - Memo De verstedelijkingsstrategie Arnhem - Nijmegen – Foodvalley - Statenbrief Huisvesting Arbeidsmigranten met bijlagen

Enserve, Twijnstra & Gudde procesregisseur RES,

t Rheden, Companen, i procescoördinator subregio Arnhem eo, Overbetuwe en overige toehoorders.

1. Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom bij deze online vergadering. De voorzitter deelt mee dat de regionale woningmarktmonitor vertraagd is. De aanlevering van de juiste gegevens bleek lastig en tijdrovend. De monitor wordt omstreeks 15 augustus aanstaande opgeleverd door Companen. Een toelichting vindt plaats in het PFO Wonen van 7 oktober of in een extra ingelast PFO Wonen. 2. Vaststelling agenda De agenda wordt gewijzigd vastgesteld. De heer Van Eert geeft bij agendapunt 5 een stand van zaken van de Verstedelijkingsstrategie. 3. Verslag vorig overleg en naar aanleiding van Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. 4. Presentatie Resultaten woonruimteverdeling 2019 Enserve presenteert de resultaten en ontwikkelingen van de sociale huurwoningenmarkt in de regio Arnhem-Nijmegen over 2019. De zoektijd (de tijd tussen de eerste keer zoeken naar een woning en het vinden van een woning) bedraagt 1 jaar en 4 maanden en is licht gedaald. De woningzoekende op de vijfde, zesde positie kiest vaak de woning. De meettijd is voor een starter bedraagt 16 jaar. Dat is tijd tussen de inschrijving en het vinden van een woning. De meettijd van een doorstromer bedraagt meer dan 16 jaar. Dat is de duur dat hij in een huurwoning zit. De slaagkans is één op de 8 actief woningzoekenden.

Dit neemt af, doordat de reacties op advertenties toeneemt: de vraag naar woningen stijgt meer, dan het aanbod van woningen. Het merendeel van de woningen van 1

corporaties zijn de categorie ‘goedkope woningen’. In 2018 was er een afname van het aanbod goedkope woningen. In 2019 is het aanbod toegenomen. Er is een lichte stijging van het aantal verhuringen. Al met al neemt de druk op de huurwoningenmarkt sinds 2014 toe. De oorzaak is mede de ontwikkeling op de arbeidsmarkt: meer (jonge) mensen met tijdelijke aanstellingen. De slaagkans voor starters kan vergroot worden door nieuwbouw. De slaagkans van doorstromers wordt vergroot door verlenging van de verhuisketen. Er zijn verschillen tussen stad en ommeland. Zowel in de vraagkant als de samenstelling van de woningvoorraad. In grote steden zijn relatief meer goedkope woningen. Jongeren en starters trekken met name naar de steden. 5. Verbeteren positie van starters onder de 35 jaar op de woningmarkt , procescoördinator subregio Arnhem e.o. heeft een gespreksnotitie opgesteld over de verbetering van de positie van jonge starters op de woningmarkt. Het voorstel is om de wijze van woonruimteverdeling niet te wijzigen (geen aanpassing van de Huisvestingsverordening 2020). De slaagkans wordt op de eerste plaats vergroot door geschikte woningen toe te voegen. Daarnaast kan het voor individuele gemeenten interessant zijn om naar de prestatieafspraken te kijken. De vraag of het zinvol is om jonge starters een andere (hogere) meettijd te geven wordt voorgelegd aan Henk van Dijk Enserve.

Er wordt gesproken over startersleningen. Peter Kerris geeft aan dat de provincie hierover ook zaken heeft opgenomen in het Actieplan Wonen. De provincie heeft een budget voor garantstelling bij cofinanciering met gemeenten. De ervaring is dat het risico’s bij startersleningen relatief laag zijn. Belangrijk is dat de leencapaciteit niet wordt opgerekt. Het is vooral geschikt om het deel ‘kosten koper’ financierbaar te maken. De provincie deelt een overzicht van gemeenten die startersleningen aanbieden. Kennis en ervaring kan worden uitgewisseld. De gemeente Doesburg doet een experiment met het bouwen van vier ‘echte’ starterswoningen van 55m2 die enkel geschikt zijn voor één of twee persoonshuishoudens met een passende prijs/kwaliteitverhouding. Het is niet gemakkelijk deze woningen te realiseren. Er is wel diverse ondersteuning beschikbaar. 6. Uitvoering Woondeal vertelt welke stappen na 4 maart zijn gezet: - De lijst ‘Snelle 100’ (van branchevereniging NVB) is gebruikt om het proces rondom stikstof te stroomlijnen. Informatievoorziening en afstemming is - los van de snelle 100 - binnen de regio beter gecoördineerd.

Ook had de regio een voorrangspositie bij inschrijving in de eerste twee weken van de registratiebank - Er heeft begin april met de partners van de Woondeal een verkennend gesprek plaatsgevonden over mogelijke effecten van de coronacrisis op de bouw en de noodzaak van doorbouwen. Gea Hofstede nam hier namens de regiogemeenten aan deel. - Er wordt een regionale flexpool voorbereid voor uitwisseling en inhuur van ambtelijke capaciteit. Ambtelijk is uitgevraagd wat de behoefte bij gemeenten is, zowel in kwantitatieve als kwalitatieve zin. - Op 21 april jl. heeft een check-in-meeting met de steunverklaarders van de Woondeal (woningcorporaties, bouwende en ontwikkelende partijen) plaatsgevonden. Het commitment met hen is geïntensiveerd en hetgeen de partijen voor elkaar kunnen betekenen is scherper in beeld. Als belangrijke bouwstenen voor versnellingstafel en uitvoeringsprogramma. - De adviesbureaus Twijnstra & Gudde en Companen begeleiden de uitvoering van de Woondeal. De bureaus zijn inmiddels gestart. Het eerste kick-off moment heeft hiervoor begin juni plaatsgevonden. , projectleider T&G presenteert zichzelf en team dat betrokken is bij de opdracht. Namens Companen is dat . vertelt waar zij de komende maanden mee aan de slag gaan. Welke aandachtspunten zij zien en welke planning gehanteerd wordt.

De eerste fase is er vooral één van inventariseren van aandachtspunten bij alle betrokkenen. Voor de inventarisatie bij gemeenten zal onder andere contact worden gezocht met de procescoödinatoren. Voor de zomer vindt nog een brede check-in meeting plaats en er verschijnt een nieuwsbrief met de

2

punten waarmee aan de slag wordt gegaan. Het doel is om in het PFO Wonen op 2 december aanstaande het uitvoeringsprogramma vast te stellen. De voorzitter vraagt aandacht te hebben voor dit proces, opdat ook de gemeenteraden op de juiste wijze betrokken worden. Maarten Schoenaker vraagt in hoeverre regionale bedrijven die werkzaam zijn op het gebied van circulaire economie aangesloten zijn bij de Woondeal. Hij zal twee namen doorgeven van bedrijven. Afgesproken worden dat gemeenten die naar aanleiding van dit agendapunt aandachtspunten hebben, deze doorgeven aan de secretaris van het PFO Wonen. Vanuit de provincie luidt de oproep om vooral door te gaan met woningbouw en het ontwikkelen van woningbouwplannen. Hiervoor hoeft niet gewacht te worden op het uitvoeringsplan van de Woondeal. Juist tijdens de coronacrisis is anticyclus bouwen belangrijk om de continue bouwstroom op gang te houden / brengen. Helga Witjes onderschrijft dit. Zij geeft aan dat het frustreert dat in de gemeente Lingewaard woningbouwprojecten stilliggen als gevolg van de stikstofproblematiek. De presentatie is als bijlage aan het verslag toegevoegd. 6a Stand van zaken Verstedelijkingsstrategie kwartiermaker Verstedelijkingsstrategie geeft in vogelvlucht een stand van zaken van de Verstedelijkingsstrategie: een terugblik en een vooruitblik.

Deze staat ook verwoord in de memo De verstedelijkingsstrategie Arnhem - Nijmegen – Foodvalley. Tot 2021 wordt gewerkt aan twee documenten: de contourennotitie en de concept verstedelijkingsstrategie. Het bureau Procap begeleidt de verstedelijkingsstrategie. In de periode juli – september maakt zij een ronde langs alle gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen om de concept contourennotitie te bespreken, om de vervolgaanpak af te stemmen en om de betrokkenheid te organiseren. Gemeenten worden gevraagd om aan de secretaris van het PFO Wonen door te geven wie namens hun gemeente bestuurlijk aanspreekpunt is. De memo De verstedelijkingsstrategie Arnhem - Nijmegen – Foodvalley wordt als bijlage toegevoegd aan het verslag. 7. Presentatie Regionale Energie Strategie Het voorlopige concept RES Regio Arnhem Nijmegen is in juni besproken in de colleges van B&W in de regio Arnhem-Nijmegen. procesregisseur RES Regio AN licht de relatie tussen het RES-bod en de domeinen Wonen en Ruimtelijke ordening toe. Met het Gelders Energie akkoord ligt er een grote ambitie op het gebied van CO2-reductie. Om deze ambitie te waarborgen is samenwerking, verbinding en afstemming tussen de domeinen, waaronder Wonen en Ruimtelijke ordening nodig.

In het vervolgtraject naar RES 1.0 worden de nieuwe taken en rollen helder en wordt deze verbinding worden gelegd en een koppeling gemaakt met de opgaven van de domeinen. Voor wonen en ruimtelijke ordening wordt dan gedacht aan aardgasvrij, het duurzaam verwarmen en verkoelen van nieuwe woningen, circulaire bouwen, wonen en de leefomgeving, et cetera. Hier zijn veel stakeholders bij betrokken en kennis en kunde spelen een grote rol. Vanuit het PFO Wonen wordt opgemerkt dat ondanks de brede integrale opgaven die er liggen, het ook belangrijk is om pragmatisch te zijn en om focus en prioritering aan te geven. Er moet aandacht zijn voor de RES, maar ook de lokale aansluiting met lokale stakeholders. De versnelling waar de woningbouw omvraagt maakt dat wachten op elkaar niet wenselijk is. Vanuit de RES komt een lobby richting het Rijk om wet- en regelgeving die blokkerend en/of remmend werken op het behalen van de doelstelling, aan te passen. vraagt gemeenten mochten zij ook lobby voeren op dit gebied, deze met het RES te delen. Afgesproken dat gemeenten dit kenbaar maken via de secretaris van het PFO Wonen. 8. Ingekomen stukken De Verkenning en visie Huisvesting arbeidsmigranten en zorgcliënten in balans is met grote interesse ontvangen. Het is een belangrijk en urgente onderwerp voor de hele regio. Het onderwerp is belegd in de Woondeal.

Gezien de urgentie van het onderwerp spreken de voorzitter en Peter Kerris af om, vooruitlopend daarop, samen een verkennend gesprek te hebben. De Statenbrief Huisvesting Arbeidsmigranten met bijlagen is toegevoegd aan het verslag.

3

9. Rondvraag Helga Witjes geeft aan dat de gemeenteraad van Lingewaard een motie heeft aangenomen over de afschaffing van de verhuurdersheffing. Begin juli wordt het eindrapport Ronnes over investeringscapaciteit van woningcorporaties openbaar. Dat kan een moment zijn om een signaal richting het Rijk af te geven. De voorzitter stelt voor om het rapport af te wachten. Een eventuele reactie zal via mail worden afgestemd. 10. Sluiting De voorzitter dankt de aanwezigen voor de prettige en voorspoedige verlopen vergadering en sluit de vergadering om 15.00 uur.

4

Bestuurlijk Overleg woondeal regio Arnhem-Nijmegen

Vergaderdatum en -tijd

16 juli 2020 13:15 – Microsoft Teams Join Microsoft Teams Meeting

Deelnemers

Peter Kerris (provincie Gelderland), Harriet Tiemens (Nijmegen), Cathelijne Bouwkamp (Arnhem), Gea Hofstede (namens de regio Arnhem-Nijmegen), (TwynstraGudde), (Ministerie van BZK)

(Ambtelijke) ondersteuning

(provincie Gelderland), (Ministerie van BZK), (TwynstraGudde), (Arnhem)

1. Opening, mededelingen − Introductie en kennismaking met . Zij neemt ook het technisch voorzitterschap van dit overleg voor haar rekening. − Aanleiding voor dit overleg is het PFO wonen van 17 juni jl. Sinds de ondertekening wordt zowel gewerkt aan de uitvoering van de gemaakte afspraken als, met ondersteuning van TwynstraGudde en Companen, aan het opstellen van een uitvoeringsprogramma en de inrichting van de Versnellingstafel. − Het is niet de bedoeling op het uitvoeringsprogramma te wachten alvorens stappen te maken. Dat gebeurt ook niet, maar het is van belang regelmatig de voortgang in dit gremium te bespreken en de voortgang ook zichtbaar te maken voor andere betrokken partijen. 2. Actualiteiten −

Woningbouwimpuls Met de regeling Woningbouwimpuls heeft het kabinet €1 miljard beschikbaar gesteld om het woningaanbod, met name voor starters en mensen met een laag of middeninkomen, te vergroten. De regeling loopt tot en met 31 december 2023. Elk jaar worden meerdere tranches opengesteld. Gemeenten kunnen dan een aanvraag indienen. Voor de eerste tranche (opengesteld van 1 juli 2020 en tot 15 juli 2020) is het

Pagina 1 van 5

budget vastgesteld op € 347,5 miljoen. Nijmegen heeft op 8 juli een aanvraag ingediend voor een bijdrage aan de ontwikkeling het stationsgebied (5 miljoen vanuit het rijk, bovenop de investering van 3,5 miljoen van de gemeente en 1,5 miljoen van de provincie). Arnhem heeft geen aanvraag ingediend voor de eerste tranche, maar bereid wel een aanvraag voor de tweede tranche voor. Ook Nijmegen (gebiedsontwikkeling Kanaalzone) en wellicht ook Druten/Wijchen bereiden een aanvraag voor een volgende tranche. Lerend van de ervaringen die zijn opgedaan met de eerste tranche, wordt het BO gevraagd alert te zijn op de gevolgen van de financiële positie van gemeenten in coronatijden en (de timing van besluitvorming over) (co)financiering. Ook het regionaal blijven afstemmen van de aanvragen vraagt in de tweede en volgende tranches aandacht. −

Bestedingsruimte corporaties regio Arnhem-Nijmegen 26 juni jl. zijn door BZK de uitkomsten van het onderzoek naar de opgaven en de bestedingsruimte van de corporaties1 in de regio ArnhemNijmegen gepresenteerd. De conclusie van het onderzoek is – ook voor deze regio - dat corporaties over onvoldoende middelen beschikken om alle maatschappelijke opgaven tot en met 2035 op te pakken. Vanuit BZK worden oplossingen uitgewerkt om de structurele disbalans tussen opgaven en middelen op te heffen, maar besluitvorming hierover zal pas in een volgende kabinetsperiode plaatsvinden. De totale investeringskosten in de volkshuisvestelijke en verduurzamingsopgaven tot 2035 worden voor de regio ingeschat op 6,6 miljard. De corporaties zijn financieel niet in staat om deze hele opgave op te pakken. De eerste jaren is het merendeel van de opgave nog financieel haalbaar. Na 2026 lopen opgave en realisatie structureel uiteen en de corporaties kunnen vanaf dat moment niet genoeg huurwoningen bouwen, verduurzamen of betaalbaar kunnen houden. In 2035 is 70% van de investeringsopgave gerealiseerd. De achterstand loopt op tot €2 miljard.

Aanvragen Regeling Vermindering Verhuurderheffing Nieuwbouw Er zijn voor investeringen op de korte termijn maatregelen getroffen om investeringscapaciteit van corporaties op peil te houden, waaronder de verlaging van de verhuurderheffing en de heffingsverminderingen voor verduurzaming en nieuwbouw. Voor die laatste regeling (RVV nieuwbouw, gesloten vanaf 1 juli jl.) zijn vanuit de regio Arnhem-Nijmegen voor 4.369 woningen aanvragen ingediend. Het BO wordt gevraagd kennis te nemen van deze uitkomsten alsmede van de lobby die wordt opgestart om structurele oplossingen voor de disbalans tussen opgaven en middelen te bevorderen. Ook wordt het BO

1

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2020/07/03/kamerbrief-overbestedingsruimte-en-opgaven-voor-woningcorporaties

Pagina 2 van 5

gevraagd zich uit te spreken over het vasthouden aan de in de woondeal opgetekende ambities. Voorgesteld wordt samen met corporaties uit te zoeken wat de consequenties zijn en, zo nodig afspraken te maken over prioritering en fasering. Het belang van innovaties als conceptueel bouwen zal hierbij onder de aandacht worden gebracht. −

Doorbouwen tijdens corona, waaronder maatregel 50 miljoen huisvesting kwetsbare groepen en terugkoppeling tweede coronaoverleg Op 13 juli jl. heeft een tweede overleg plaatsgevonden met Woonkr8 en enkele marktpartijken over de gevolgen van de coronacrisis voor de woningbouwplannen uit de woondeal. Op 20 mei is de brief Maatregelen doorbouwen tijdens de coronacrisis2 naar de Tweede Kamer verstuurd met het oog op het gang houden van de bouw. Eén van de maatregelen is de beschikbaarstelling van 50 miljoen euro in 2020 om de bouw van (flexibele) huisvesting voor kwetsbare doelgroepen te versnellen. De minister heeft aangegeven snel (nog dit jaar) de eerste resultaten te willen zien. Dat kan een eerste oplevering van huisvesting zijn of een schop in de grond. Om deze snelheid waar te maken, heeft tot en met 13 juli jl. een eerste inventarisatie plaatsgevonden van bestaande/op de plank liggende plannen die met een financiële ondersteuning tot versnelde realisatie kunnen komen. Deze inventarisatie heeft plaatsgevonden binnen een aantal prioritaire, gebiedsgerichte programma’s3. Besluitvorming over het toekennen van de middelen en de precieze vormgeving van de regeling vindt naar verwachting eind augustus/begin september plaats.

Het BO wordt gevraagd kennis te nemen van de geïnventariseerde plannen in de regio Arnhem-Nijmegen en de uitkomsten van het coronaoverleg met corporaties en marktpartijen van 13 juli jl. (nazending 14-07)

−

Stikstof De landelijke maatregelen die inmiddels zijn getroffen, waaronder de snelheidsreductie naar 100 km per uur, zorgen in principe voor stikstofruimte waarmee weer vergunningen kunnen worden verleend voor woningbouw. Vanaf 24 maart 2020 kon daartoe een natuurvergunning worden aangevraagd op basis van het stikstofregistratiesysteem. In totaal zijn in de provincie Gelderland 25 projecten ingediend, waaronder 14 projecten uit de regio Arnhem-Nijmegen (waarvan enkele projecten ook onderdeel uitmaken van de Snelle 100). Beoordeling vindt op dit moment plaats door BIJ12. Om en nabij 15 juli 2020 zal op basis van die beoordeling de vergunningverlening weer opgestart worden. Maar de stikstofruimte in SSRS lijkt naar verwachting onvoldoende ruimte

2

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2020/05/20/kamerbrief-maatregelendoorbouwen-tijdens-de-coronacrisis 3

Programma Leefbaarheid en Veiligheid, de woondeals, de brede aanpak dak- en thuisloosheid, het aanjaagteam arbeidsmigranten en de stimuleringsaanpak flexwonen Pagina 3 van 5

te bieden voor gebiedsontwikkelingen in Arnhem en Renkum. Daarom is een samenwerking gestart met de provincie, de gemeente(n) en het ministerie van BZK om de problematiek in kaart te brengen – met ondersteuning van onderzoeksbureau Antea – en om vanuit een gebiedsbenadering oplossingen te zoeken voor de stikstofreductie opgave die nodig is voor natuurherstel van de kwetsbare natuurgebieden en het tegelijkertijd mogelijk maken van de (woning)bouwopgave. Een eerste startbijeenkomst vindt 14 juli jl. plaats. Het BO wordt gevraagd kennis te nemen van deze ontwikkelingen (indien tijdig beschikbaar, wordt een update van beide trajecten nagezonden). −

Flexpool/capaciteit Om de afspraken uit de woondeal uit te kunnen voeren, is aanvullende ambtelijke capaciteit en kennis nodig in de gehele regio. Uit een eerste inventarisatie blijkt dat er behoefte is aan een flexpool (‘vliegende brigade’) waar langjarig regionaal circa 20 fte ingezet kan worden in projectontwikkeling. Daarnaast is er behoefte aan capaciteit op beleidsontwikkeling (voor specifieke thema’s en doelgroepen). Een eerste voorstel voor de inrichting van beide sporen heeft de regio ambtelijk in voorbereiding. Dit in nauwe afstemming met rijk en provincie. De provincie werkt vanuit het Actieplan Wonen aan het beschikbaar stellen van extra capaciteit en aanvullende expertise voor met name kortdurende inzet (capaciteit of specifieke expertise) om knelpunten in projecten op te lossen t.b.v. versnelling. Tenslotte heeft ook BZK aangekondigd middelen beschikbaar te stellen voor flexpools. De regeling wordt nog uitgewerkt, maar de middelen worden (allereerst t.b.v. de komende 1,5 jaar) aan de provincies beschikbaar gesteld en verdeeld op grond van de omvang van woningbouwopgaven. Ambitie is om de regelingen zo veel mogelijk aanvullend op elkaar te laten zijn t.b.v. inwerkingtreding eind dit jaar. Het BO wordt gevraagd kennis te nemen van deze ontwikkelingen en aan te sturen op het creëren van zoveel mogelijk synergie tussen deze regelingen.

−

Verstedelijkingsstrategie en inventarisatie woningbouwplannen Daar waar de (uitwerking van de) Woondeal meer actiegericht is met concrete locaties en programma’s en een focus op de korte termijn, ziet de verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley meer op de middellange en lange termijn. De verstedelijkingsstrategie ‘loopt op’ met de Woondeal en maakt vervolgens de doorkijk naar 2040 en verder. Het proces van de verstedelijkingsstrategie bestaat uit twee onderdelen. Medio juli is de contourennotitie in concept gereed. Deze notitie bevat bouwstenen voor de uiteindelijke strategie: welke uitgangspunten en aanpak hanteren we om samen te werken aan het uitwerken van een eerste aanzet voor het onderzoek naar de mogelijke scenario’s. Besluitvorming over de contourennotitie is in september voorzien. Vanuit verhaallijnen worden verschillende scenario’s opgesteld en wordt vervolgens onderzocht welke bouwsteen of welk (deel)aspect in de knel Pagina 4 van 5

komt als je voor het ene of het andere scenario kiest en welke keuzes dat oplevert. De concept-verstedelijkingsstrategie laat eind dit jaar zien waar de extra woon- en werklocaties kunnen komen, gekoppeld aan de andere opgaven (bereikbaarheid, kwaliteit van de leefomgeving, landschap energietransitie en klimaatadaptatie). Tijdens het BO MIRT van november 2020 kan de voortgang worden besproken. Bestuurlijke afwegingen over locatieontwikkeling en vinden plaats in het omgevingsbeleid van gemeenten. De inzet is dat die besluitvorming plaats vindt in 2021. De definitieve verstedelijkingsstrategie wordt in de vorm van het verstedelijkingsakkoord vastgesteld tijdens het BO-MIRT (beoogd najaar 2021). Het BO wordt gevraagd kennis te nemen van de stand van zaken in dit proces.

3. Eerste ideeën voor de inrichting van de versnellingstafel(s) (bijlage 1) In de Woondeal zijn afspraken gemaakt over het inrichten van een Versnellingstafel waar de publieke en private partijen samenwerken aan de uitvoering van de Woondealafspraken. TwynstraGudde en Companen presenteren de contouren voor de inrichting van de Versnellingstafel en de planning voor de komende periode. Het BO wordt gevraagd kennis te nemen met het voorstel voor de inrichting van de Versnellingstafel en voor eventuele tips, aandachtspunten en aanscherpingen. 4. Communicatie (bijlage 2) Met de Woondeal regio Arnhem-Nijmegen zijn partijen een langjarig partnerschap aangegaan. Communicatie is voor een goede regionale samenwerking bij de uitvoering van de woondealafspraken van groot belang. Dit vraagt om heldere, strategische keuzes en duidelijke doelstellingen. Deze notitie is een eerste invulling van de communicatiestrategie, uitgewerkt door het ambtelijk kernteam van de woondeal. Dit kernteam zal ook de communicatie activiteiten coördineren, maar heeft daarbij wel aanvullende (redactionele) expertise nodig. Het voorstel is dan ook om de communicatiestrategie nader uit te werken en daartoe een communicatiebureau in te huren met een bijdrage vanuit de procesgelden van het Rijk en de provincie voor de Woondeal.

Het BO wordt gevraagd akkoord te gaan met het inhuren van een communicatiebureau voor de in de notitie opgenomen activiteiten. De eerste nieuwsbrief volgt in een nazending en zal na het BO verstuurd worden.

Pagina 5 van 5

Verslag Vergadering

Bestuurlijk Overleg Woondeal regio Arnhem-Nijmegen

Vergaderdatum en -tijd

16 juli 2020, 13.15-14.15

Deelnemers

Peter Kerris, provincie Gelderland Harriet Tiemens, gemeente Nijmegen Cathelijne Bouwkamp, gemeente Arnhem Gea Hofstede, namens de regio Arnhem-Nijmegen , Ministerie van BZK , Ministerie van BZK , TwynstraGudde (voorzitter)

(Ambtelijke) ondersteuning

1.

, provincie Gelderland gemeente Nijmegen , gemeente Arnhem , namens de regio Arnhem-Nijmegen , Ministerie van BZK , TwynstraGudde (verslag)

Opening en mededelingen Er zijn geen nieuwe mededelingen.

2.

Actualiteiten a.

Woningbouwimpuls Nijmegen heeft op 8 juli jl. een aanvraag ingediend voor de eerste tranche van de woningbouwimpuls voor een bijdrage aan de ontwikkeling het stationsgebied. Algeheel gezien was het een uitdagend proces. Enerzijds omdat het de eerste aanvraag was voor de woningbouwimpuls. Anderzijds omdat het tijdspad krap was: Nijmegen had weinig tijd om de gevraagde cofinanciering rond te krijgen en de benodigde calculaties te maken.. Er was vooraf discussie met RVO over de rekenmethodiek. De definitieve formulieren zijn 2-3 weken voor indiening ontvangen. De volgende tranche voor de woningbouwimpuls opent in het najaar. De aanvragen liggen nu bij de toetsingscommissie. Rond Prinsjesdag zal bekend gemaakt worden hoe de eerste tranche wordt toebedeeld. Er wordt een rangorde gemaakt van de aanvraaglocaties, op basis waarvan de gelden worden verspreid. Dit is een gesloten beoordelingsproces. De minister van BZK heeft hier geen maneuverruimte in. Reacties: • Harriet Tiemens vraagt het Ministerie van BZK in het BO MIRT de koppeling te maken tussen de woningbouw- en bredere gebiedsontwikkeling van het stationsgebied. Het gevoel van Nijmegen is nu of nooit richting het BO MIRT. Afspraak: Nijmegen en het Ministerie van BZK plannen een apart overleg in over het stationsgebied i.r.t. het BO MIRT.

•

Peter Kerris vraagt wat nodig is om met de tweede tranche van de woningbouwimpuls meer snelheid te maken in de hele regio. Er zijn meerdere Woondeallocaties en gemeenten met urgenties. Welke middelen kunnen hiervoor ingezet worden? antwoordt dat er gebruik gemaakt kan worden van de Impulskamers van BZK. Hier ligt ook een koppelkans voor de Versnellingstafel. Verder stelt het Rijk extra middelen beschikbaar voor o.a. flexpools (zie de Kamerbrief van 20 mei jl.) Het is de vraag of deze middelen op tijd beschikbaar zijn om de aanvragen voor de tweede tranche te ondersteunen. September zal

Reacties: • Cathelijne Bouwkamp stelt voor dat Arnhem met BZK in gesprek gaat over hoe de instrumenten en middelen in de praktijk passend gemaakt kunnen worden voor inzet in de regio. De beoogde ontwikkeling van 500-700 woningen in het Arnhemse winkelgebied kan hiervoor als casus dienen. Afspraak: Arnhem en gaan in gesprek over de inzet van de doorbouwmiddelen van het Rijk in de regio. d.

Stikstof licht de stand van zaken toe. Beoordeling van de aanvragen op basis van het Stikstofregistratiesysteem vindt momenteel plaats. Een deel van de woningbouwvergunningen (35 projecten) kunnen hiermee vooruit, maar niet allemaal. Dit speelt onder meer bij woningbouwlocaties rondom de Veluwe en Rijntakken. Er worden gesprekken gevoerd met het Ministerie van I&W over het salderen van stikstofruimte voor de woningbouw. Antea heeft de opdracht om vanuit een gebiedsgerichte benadering oplossingen te zoeken voor destikstofproblematiek in de regio's Arnhem-Nijmegen en Foodvalley. Er worden afspraken gemaakt met het Rijk en de provincie over extra bronmaatregelen.

Reacties: • Gea Hofstede meldt dat stikstof echt een probleem is voor o.a. Arnhem, Renkum en Lingewaard. De bouw van 700 woningen is nu op stop gezet, maar het worden er meer. Cathelijne Bouwkamp benadrukt het probleem voor Arnhem. Rond de Veluwe is de extra stikstofdepositieruimte op en er is niet veel meer mogelijk. De coronacrisis schept meer zorgen: het stapelt de problemen op waardoor de bouw nog verder vastloopt. Apeldoorn en Ede maken zich ook zorgen. Er moet goed gekeken worden naar landelijke en provinciale ondersteuning: de Woondealafspraken kunnen niet gerealiseerd worden zonder spoedige oplossingen. •

e.

deelt dat het goed is dat Antea betrokken is: zij hebben ook ervaring in de regio’s Zaanstad en Den Haag. Samen met de regio Arnhem-Nijmegen zijn dit de drie moeilijkste regio’s met betrekking tot stikstof. Makkelijke oplossingen zijn er niet. BZK is samen met I&W en LNV betrokken in twee directeurenoverleggen over stikstof: een met Zaanstad en provincie Noord-Holland en een met Den Haag en provincie Zuid-Holland. Bert stelt voor een dergelijke overleg ook voor deze regio te beleggen. Afspraak: BZK plant een stikstof-directeurenoverleg in met de regio Arnhem-Nijmegen, I&W en LNV.

Flexpool/capaciteit ligt de stand van zaken toe. Er lopen drie sporen in het kader van aanvullende ambtelijke capaciteit voor het uitvoeren van de afspraken van de Woondeal. Uit een eerste inventarisatie blijkt dat er met name behoefte is aan capaciteit voor projectontwikkeling. Er wordt een gezamenlijke uitvraag voorbereid voor een regionale flexpool van projectleiders etc.. Daarnaast is er behoefte aan capaciteit op beleidsontwikkeling (voor specifieke thema’s en doelgroepen). Dit vraagt met name om een slimme ambtelijke kennisuitwisseling in de regio, in mindere mate aan te vullen met externe inzet. Tot slot werkt de provincie werkt vanuit het Actieplan Wonen aan het beschikbaar stellen van extra capaciteit en aanvullende expertise voor met name kortdurende inzet (capaciteit of specifieke expertise). De ambitie is om rond november en december live te gaan met de flexpool.

f.

Verstedelijkingsstrategie

De stand van zaken is ter kennisname kort toegelicht. 3.

Eerste ideeën voor de inrichting van de versnellingstafel(s) en hebben gesprekken gevoerd met de bestuurders en directeuren van de publieke en private partijen betrokken bij de uitvoering van de Woondealafspraken. Urgenties en aandachtspunten voor de Versnellingstafel zijn opgehaald. Op basis hiervan is het voorstel voor de inrichting van de Versnellingstafel – bestaande uit een bestuurlijke stuurgroep en vier ‘tempotafels’ – opgesteld. De werkwijze sluit zo dicht mogelijk aan op de behoeften van de partijen om concreet en actiegericht aan de slag te gaan En om casuïstiek op regionaal en lokaal niveau, gekoppeld aan Woondeal issues, leidend te laten zijn in de gesprekken aan de Versnellingstafel. Ook is aandacht gevraagd voor de toegenomen (ambtelijke en bestuurlijke) afstand tussen publieke en private partijen.

Andere aandachtspunten die zijn meegegeven betreffen o a. de benodigde capaciteit, kansen voor versnelling in de planvorming en de noodzaak om tot een prioritering in de afspraken te komen. De eerste Versnellingstafel zal op 17 of 18 september plaatsvinden. In de ochtenddeel zal er een tweede ‘check-in sessie’ plaatsvinden om tot een gezamenlijk vertrekpunt te komen De woningmarktmonitor wordt hiervoor als leidraad gebruikt. Na een netwerklunch waarvoor ook de regionale directeuren zullen worden uitgenodigd, starten de tempotafels rondom een viertal inhoudelijke thema’s op basis van ontvangen casuïstiek. De bestuurders van het BO zullen worden uitgenodigd om aan het einde van de dag aan te sluiten bij de afsluiting van de eerste Versnellingstafel en de daaropvolgende netwerkborrel. Ter voorbereiding op de Versnellingstafel worden de issues en opgaves voor de tempotafels opgehaald. ‘Hoe dan’ vragen staan centraal aan de vier tempotafels. Deze gesprekken worden gevoerd in kleinere groepen. Voor de thema’s leefbaarheid en verstedelijking wordt geen apart tafel ingericht: er wordt nauwe verbinding met de Verstedelijkingsstrategie gezocht en bewaakt, tevens met de samenwerkingstafel Arnhem-Oost en de gebiedsontwikkelingen die in Nijmegen lopen.

Een bestuurlijke stuurgroep zal de voortgang van de tempotafels monitoren en invulling geven aan de beleidsissues die belemmerend toetreden voor de uitvoering van de Woondealafspraken. Reacties: • Harriet Tiemens vraagt aandacht voor het feit dat in de laatste bijeenkomst voor de ondertekening van de Woondeal de private partijen de oproep deden om gebiedsgericht te kijken naar de opgaven. Het doel is om voor de Woondealgebieden – zoals de Nijmegen Kanaalzone – tot een meerjarige samenwerking en investeringsagenda’s te komen. antwoordt dat er meerdere gesprekken zullen plaatsvinden aan de tempotafels die niet alleen gaan over specifieke thema’s maar juist ook over gebieden: het is ‘en-en-en’ aan de Versnellingstafel. Partijen worden ook genodigd om relevante casuïstiek aan tafel te brengen. • Cathelijne Bouwkamp maakt zich zorgen over hoeverre de tempotafels zoals ze nu worden voorgesteld een verzuilingsrisico met zich meebrengen. Arnhem wilt gebiedsgericht en integraal werken aan de opgaven: er liggen kansen in het koppelen van de verschillende thema’s. Leefbaarheid en verstedelijking moeten goed ingebed zijn aan de Versnellingstafel. De sociale en verduurzamingsopgave zijn relevant voor alle locaties, mede gezien het feit dat een ‘groene en gezonde leefomgeving’ de NOVI-propositie van de regio is.

antwoordt dat het overkoepelende ambitie van alle Woondealafspraken is om toe te voegen aan een ‘groene en gezonde metropoolregio’: alle projecten moeten hieraan bijdragen. • Peter Kerris onderschrijft dat de integrale en gebiedsgerichte insteek niet losgelaten moet worden. Tevens is het belangrijk om een goede afweging te maken tussen kwaliteit en versnelling. De provincie heeft met Nijmegen snel moeten schakelen over het stationsgebied voor de aanvraag voor de eerste tranche van de woningbouwimpuls. Voornemen is dat er voor de volgende gebieden een beheerster proces wordt gevolgd, waarbij er ook investerings- en projectagenda’s ook worden samengesteld om (voorbereidingen voor) investeringen te plannen. Het is belangrijk om alle aspecten en relevante partijen mee te nemen in dit proces. • Cathelijne Bouwkamp voegt hieraan toe dat het belangrijk is om kennis uit te wisselen tussen de tempotafels om kwalitatief goede projecten te kunnen realiseren. Laat geen kennisachterstand in de weg komen beaamt dit aandachtspunt en antwoordt dat de de interactie tussen de tafels goed zal worden bewaakt. Aan de tempotafels zal moeten worden geschakeld tussen de overkoepelende opgaven en regionale of lokale casuïstiek, welke houvast geven voor de opgave die ingevuld moet worden.

4.

Communicatie Het BO gaat akkoord met de eerste invulling van de communicatiestrategie en de verspreiding van de nieuwsbrief op 17 juli. Reacties: • Gea Hofstede noemt als aandachtspunt dat de nieuwsbrief ook onder aandacht komt bij de regionale raden en colleges. Tevens is het belangrijk om ook onze successen te vieren in de nieuwsbrief. Afspraak: Het kernteam verspreidt de nieuwsbrief, deze zal ook worden gedeeld met de raden en colleges.

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Directie Woningbouw (i.o.) Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Contactpersoon Michelle van Dijk T 0641719024 m chelle.dijk@minbzk.nl

BO Versnelling woningbouw in Gelderland en woondeal regio Arnhem-Nijmegen

Vergaderdatum en -tijd

23 september 2020 10:30 – 12:00 uur

Vergaderplaats

Webex

Deelnemers

Minister van BZK, Kajsa Ollongren (vanaf 11:00 uur) Gedeputeerde provincie Gelderland, Peter Kerris Wethouder Harriët Tiemens van de gemeente Nijmegen Wethouder Ronald Paping van de gemeente Arnhem Burgemeester Carol van Eert van de gemeente Rheden Wethouder Lex Hoefsloot van de gemeente Ede Voorzitter PHO Wonen Regio Foodvalley en wethouder te Nijkerk, Harke Dijksterhuis Wethouder Gea Hofstede van de gemeente Rheden

Kenmerk 2020-0000517578

, Programma DG Omgevingswet

Ambtelijke ondersteuning vanuit ministerie van BZK

Datum 18 september 2020

(voorzitter) , plv DGOW/directeur woningbouw , directeur Versnellen woningbouw , coördinator woondeals (verslag) , trekker woondeal regio ArnhemNijmegen

1. Opening en welkom • zit de vergadering voor tot de minister van BZK aanwezig kan zijn. • De Minister voor Milieu en Wonen heeft in maart 2020 overlegd met alle RO/Wonen gedeputeerden. Hier is afgesproken gezamenlijk meer regie te gaan voeren op de opgaven in de woningmarkt en het bouwen. Dit overleg is een vervolg hierop gecombineerd met een voortgangsoverleg over de woondeal regio Arnhem-Nijmegen. • Achtereenvolgens komen aan de orde: de actualiteiten, de woningbouwopgave en de overige gebiedsgerichte aanpakken.

Pagina 1 van 5

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Directie Woningbouw (i.o.)

2. Actualiteiten a.

Toelichting maatregelen Prinsjesdag Op Prinsjesdag zijn de maatregelen gepresenteerd waarmee het kabinet verder investeert in wonen en bouwen. De maatregelen en de betekenis daarvan voor de woningbouwopgave in de provincie Gelderland worden kort toegelicht, met name waar het gaat om de investeringscapaciteit van corporaties, de flexpools en de maatregelen op het gebied van stikstof (zie ook volgende punt).

b.

Stikstof In de begroting is een reeks van 100 mln euro per jaar tot 2030 opgenomen voor bronmaatregelen om een drempelwaarde of partiele vrijstelling voor de bouw te kunnen invoeren als onderdeel van de stikstofwet. De nadere uitwerking van deze bronmaatregelen vangt nu aan. Naar verwachting zal een vrijstelling de knelpunten in Gelderland niet helemaal oplossen, omdat er geen vrijstelling komt voor de gebruiksfase. Ook zal er nog enige tijd nodig zijn om de vrijstelling daadwerkelijk te effectueren. BZK (ondersteund door Antea) gaat samen met de provincie en relevante gemeenten na wat de (rest-)knelpunten zijn voor de komende jaren op basis van de voorgenomen woningbouwplannen.

c.

Kamervragen over woondeal regio Arnhem-Nijmegen Er zijn meerdere sets Kamervragen gesteld over afspraak 14 uit de woondeal regio Arnhem-Nijmegen. Deze afspraak betreft het toevoegen van 50% zachte plancapaciteit in het betaalbare segment. In de beantwoording van de Kamervragen is toegezegd te peilen of er behoefte is aan een aanvullende brief over de precieze bedoeling van deze afspraak. Wat betekent dit voor de samenwerking in Gelderland?

d.

Eerste tranche woningbouwimpuls Zowel Ede als Nijmegen hebben een aanvraag ingediend voor de eerste tranche van de woningbouwimpuls. De aanvraag voor Nijmegen is toegekend, in de aanvraag van Ede moeten nog enkele verduidelijkingen worden aangebracht. Ook is in de regio de voorbereiding gestart van de aanvragen voor de tweede tranche. In de vergadering wordt de laatste stand van zaken toegelicht.

e.

Tijdelijke impuls (flexibele) huisvesting kwetsbare groepen Een van de maatregelen die in mei 2020 is getroffen om de bouw op gang te houden, is een tijdelijke impuls voor de (flexibele) huisvesting van kwetsbare doelgroepen. De voorbereiding van deze maatregel is inmiddels afgerond. Er is een rijksbijdrage van voorzien voor acht gemeenten in Gelderland, waaronder aan de

Datum 18 september 2020 Kenmerk 2020-0000517578

Pagina 2 van 5

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Directie Woningbouw (i.o.)

gemeenten Ede, Arnhem en Nijmegen. De aanwezigen worden bijgepraat over de stand van zaken. f.

Contourennotitie Verstedelijkingsstrategie De contourennotitie ligt voor in alle colleges van de gemeenten en de provincie. Hierin worden de bouwstenen en uitgangspunten vastgesteld en het is een belangrijke stap op weg naar een verstedelijkingsakkoord. Deze notitie zal ook bij het BO-MIRT besproken worden. Op dit moment wordt gewerkt aan de analyse van de drie toekomstvarianten die met behulp van het dashboard inzicht geven in effecten van verschillende verstedelijkingsopties voor wonen, werken, bereikbaarheid en leefomgeving.

g.

NOVI en regierol rijk Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) naar de Tweede Kamer gestuurd. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan grote opgaven waardoor Nederland de komende 30 jaar verandert, waaronder de bouw van ongeveer 1 miljoen nieuwe woningen. Hoewel de samenwerking aan de woningbouwopgave in Gelderland goed verloopt, zijn er ook zorgen over de grotere rol van de rijksoverheid bij de woningbouw, zoals verwoord door vijf gedeputeerden in een artikel in het Financieel Dagblad.

Datum 18 september 2020 Kenmerk 2020-0000517578

3. Woningbouwopgave In 2020 zijn verschillende trajecten gestart om invulling te geven aan de woningbouwopgave. In maart is de woondeal voor de regio ArnhemNijmegen gesloten, in mei hebben de Provinciale Staten ingestemd met het Actieplan Wonen 2020-2025 van de provincie Gelderland en in het voorjaar is eveneens een start gemaakt met de verstedelijkingsstrategie voor de regio’s Arnhem-Nijmegen en Foodvalley. a.

Omvang woningbouwopgave Op basis van de meest recente prognoses en uitgaande van het terugbrengen van het woningtekort tot maximaal 2% in 2035, is de totale woningbouwopgave voor de provincie Gelderland ingeschat op ca 120.000 woningen. Ook al worden in de verschillende trajecten eerdere prognoses en andere uitgangspunten en streefdata gehanteerd, wordt het BO gevraagd de woningbouwopgave in Gelderland, zeker in de regio’s Foodvalley (ca 40.000 tot 2040) en Arnhem-Nijmegen (ca 60.000 tot 2040), als omvangrijk en urgent vast te stellen.

b.

Plancapaciteit Op dit moment wordt de planvoorraad voor de provincie Gelderland helemaal in kaart gebracht, maar duidelijk is dat deze vooralsnog niet afdoende is om invulling te geven aan de

Pagina 3 van 5

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Directie Woningbouw (i.o.)

woningbouwopgave. Daarbij valt op dat het aantal plannen na 2025 afneemt en dat na 2030 zo goed als geen plannen aanwezig zijn. Er zijn met name zorgen voor de regio Foodvalley voor de periode na 2025. De aanwezigen worden gevraagd hier binnen de lopende trajecten aandacht voor te vragen. c.

Stationsgebied Nijmegen (NOVI) Voor de meest gespannen woningmarktregio’s zijn in de NOVI 14 gebieden geïdentificeerd waarvan de ontwikkeling van doorslaggevend belang is voor de verstedelijking in de regio. Het kabinet wil in ieder geval voor deze gebieden op korte termijn nog tot concrete (investerings)afspraken komen. Eén van deze gebieden betreft het stationsgebied Nijmegen (naast de Kanaalzone in Nijmegen). De gemeente Nijmegen biedt, met het oog op eventuele agendering in het aanstaande BO Mirt oost, haar visie op de verdere ontwikkeling van het stationsgebied aan in de vorm van een bidbook.

d.

Goederencorridor Arnhem Oost Op dit moment wordt gewerkt aan de Ontwikkelagenda Toekomstbeeld OV2040. Begin september 2020 heeft het ministerie van I&W een belangrijke bouwsteen voor de Ontwikkelagenda opgeleverd, de Landelijke Netwerkuitwerking Spoor (LNS). Hierin zijn belangrijke spoorcorridors en daarbij horende bouwstenen (spoorverbindingen/lijnen) nader geanalyseerd, maar het lijkt erop dat er geen rekening is gehouden met de afspraken die de regio in maart 2020 heeft gemaakt met het ministerie van BZK in het kader van de woondeal. Met name de plannen voor het goederenvervoer (Noordtak Betuweroute) door stedelijk gebied, lijken van invloed te zijn op de realisatie van de verschillende versnellingslocaties uit de woondeal regio Arnhem-Nijmegen. Het BO wordt gevraagd zich uit te spreken over de verhouding tussen de afspraken uit de woondeal, de verstedelijkingsstrategie en het OV-toekomstbeeld.

e.

Ontwikkelperspectief jaren ’60-’70 wijken Een van de afspraken in de woondeal is dat BZK de regio ondersteunt bij de verdere strategische ontwikkeling van een aantal jaren ‘60-’70 wijken, zoals Arnhem Zuid. Onderzocht is of aangesloten kan worden bij het kennis- en leerprogramma dat naar aanleiding van Panorama Lokaal wordt opgezet. Inmiddels is duidelijk dat dit het geval is en de gemeente Arnhem en het atelier Rijksbouwmeester gaan samen aan de slag met een ontwikkelperspectief voor Elderveld, Kronenburg en Vredenburg.

Datum 18 september 2020 Kenmerk 2020-0000517578

Pagina 4 van 5

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Directie Woningbouw (i.o.)

f.

Conceptueel bouwen Innovatieve en flexibele manieren van bouwen zijn van groot belang om de woningbouw naast duurzaam, circulair, natuurinclusief en klimaatadaptief ook betaalbaar te houden. Daarom wordt binnen de context van de woondeal ook nadrukkelijk de mogelijkheden van conceptueel bouwen verkend, waarbij een goed samenspel tussen overheden, corporaties en bouwpartijen van groot belang is. Dit geldt eveneens voor de verstedelijkingsstrategie waar de groene metropoolregio-gedachte de basis voor de uitwerking. Gevraagd wordt actief op zoek te gaan naar kansen voor deze innovatie.

Datum 18 september 2020 Kenmerk 2020-0000517578

4. Overige gebiedsgerichte aanpakken (ter informatie) a.