Detailhandelsbeleid Arnhem 2025; Stec en gemeente Arnhem, 24 juni 2025

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025 Versterken, verbreden en vernieuwen 24 juni 2025

2

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

Inhoudsopgave Voorwoord

3

1.

Inleiding

4

2.

Hoe staat Arnhem ervoor?

8

2.1 2.2 2.3

9 11 12

3.

4.

5.

Landelijke trends en impact daarvan op Arnhem Arnhemse kwaliteiten Arnhemse opgaven

Strategie Arnhemse detailhandel en hoofdstructuur

13

3.1 3.2 3.3 3.4

14 15 19 24

Versterken, verbreden en vernieuwen Kiezen voor een geconcentreerde hoofdstructuur Strategie voor dagelijkse, recreatieve en doelgerichte detailhandel Uitwerking strategie winkelgebieden per stadsdeel

Actielijnen

39

4.1 4.2 4.3

Versterken Verbreden Vernieuwen

41 45 47

Ruimtelijk kader

49

Bijlage 1: nadere beschrijving winkelgebieden

58

Bijlage 2: stakeholders

66

Bijlage 3: begrippenlijst

67

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

Voorwoord Een levendige stad maak je samen. Met ondernemers, inwoners, bezoekers én de gemeente. De Arnhemse detailhandel speelt daarin een belangrijke rol. Winkels brengen mensen bij elkaar, zorgen voor levendige straten en dragen bij aan sterke wijken en een aantrekkelijke binnenstad. Maar hoe zorgen we ervoor dat die detailhandel ook in de toekomst vitaal blijft? Dat begint met een gedeeld beeld van de detailhandel op basis van trends en ontwikkelingen. Die trends en ontwikkelingen vragen om het maken van keuzes. De detailhandel is er voor iedereen: voor de ondernemer die zijn of haar zaak draaiende houdt, voor de inwoner die zijn boodschappen in de buurt doet, en voor de bezoeker die Arnhem kiest voor een dagje uit. Daarom is in dit beleid de inbreng meegenomen van partners uit de stad: ondernemers, vastgoedeigenaren, bewoners en andere betrokkenen. Zodat we een afgewogen keuze konden maken tussen alle belangen. In dit Detailhandelsbeleid schetsen we de richting voor de komende jaren. We maken keuzes: waar moeten we versterken, waar kunnen we verbreden en waar willen we vernieuwen? Winkelgebieden zijn immers meer dan alleen plekken om te kopen. Het zijn plekken om te ontmoeten, beleven en verblijven. Daarnaast stimuleren we dat mensen makkelijk te voet of met de fiets naar de winkels kunnen.

Daarom is het belangrijk dat winkelgebieden dichtbij zijn en goed bereikbaar voor iedereen. Dit alles vraagt om flexibiliteit, creativiteit en samenwerking. Dit beleid is geen eindpunt. De wereld om ons heen verandert snel. Nieuwe technologieën, veranderend consumentengedrag, de invloed van online winkelen en maatschappelijke opgaven zoals duurzaamheid en inclusiviteit vragen steeds opnieuw om aanpassing. Wat vandaag werkt, is morgen misschien niet meer genoeg. Dat geldt voor ondernemers, maar ook voor de gemeente. We moeten mee kunnen bewegen met de stad, met de tijd en met de mensen die hier wonen, werken en leven. Dit Detailhandelsbeleid is dus vooral een kompas, een aansporing om samen koers te houden in een veranderende wereld. Zodat Arnhem een stad blijft waar detailhandel toekomst heeft. Voor ons allemaal.

Nermina Kundić

wethouder Onderwijs en Jeugdbeleid, Duurzame Mobiliteit en Economie

3

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

1. Inleiding

4

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

Waarom een nieuw detailhandelsbeleid? Winkelen is allang niet meer wat het ooit was. Waar we vroeger op zaterdagmiddag met een lijstje de stad in trokken, klikken we nu met één vingerbeweging een pakketje onze kant op. Maar winkelen is niet verdwenen — het is veranderd. We combineren het vaker met een kop koffie op het terras, een bezoek aan de kapper of een lunch met vrienden. We willen meer dan alleen shoppen: we zoeken beleving, gemak én sfeer. Onze winkelgebieden veranderen mee. Minder zelfstandige winkeliers en meer diensten zoals schoonheidssalons en nagelstudio’s. En soms maakt een winkel plaats voor een woning. We stellen meer eisen aan de winkelomgeving: goed bereikbaar, maar ook groen, gezellig en uitnodigend. Als ondernemer of inwoner van Arnhem zie je waarschijnlijk jouw winkelgebied veranderen. Dat winkels verdwijnen of verplaatsen, gebieden veranderen van karakter of juist leuke nieuwe concepten opduiken. Dat roept vragen op. Waar kan ik straks terecht voor mijn dagelijkse boodschappen? Blijft er bij mij in de buurt een winkelstraat bestaan? Blijven mijn favoriete winkels geopend? Dit beleid gaat dus over plekken waar je dagelijks komt: de bakker op de hoek, het winkelcentrum in de wijk en de binnenstad of Kronenburg waar je regelmatig shopt. We willen als gemeente duidelijkheid bieden over de toekomst van onze winkelgebieden.

Het beleid geeft daarom kaders voor de winkelgebieden: welke willen we versterken, behouden en waar maken we ruimte voor andere functies waar de vraag naar winkels is afgenomen. Denk aan woningen, zorg of ontmoeten. Ook willen we ruimte bieden voor vernieuwing, creativiteit en ondernemerschap. We zetten in op een sterke, gezonde detailhandel die past bij hoe je vandaag én morgen wilt winkelen. Met duizenden nieuwe woningen op komst verwelkomen we ook veel nieuwe inwoners. Voor hen, én voor jou, willen we zorgen voor goede voorzieningen in de buurt, waar je lopend of op de fiets naartoe kunt gaan.

Doelen detailhandelsbeleid Ondernemen in Arnhem betekent ondernemen in een stad die staat voor groen, creatief en vrij. We koesteren onze vrijheid en gaan vol energie voor duurzame ontwikkeling. De bewogen geschiedenis van Arnhem en de groene, unieke locatie van de stad dragen bij aan die motivatie. Arnhem beseft uit eigen ervaring hoe waardevol vrijheid en hoe belangrijk duurzaamheid is. Arnhem stimuleert ondernemers die werken aan een toekomstbestendige stad. Creatief staat voor vernieuwen, durven en anders kijken. Arnhem biedt ruimte aan ondernemers met lef en ideeën. We hebben deze kernwaarden vertaald in zes doelen: 1. Een vitale en veelzijdige winkelstad. We zetten in op een gezonde en diverse detailhandelssector, met ruimte voor zowel grote ketens als lokale ondernemers. Zo blijft winkelen in Arnhem verrassend en aantrekkelijk. 2. Sterke centra, dichtbij en bereikbaar. Van de binnenstad tot de buurtwinkel om de hoek: we versterken winkelgebieden verspreid over de hele stad. Zodat elke Arnhemmer toegang heeft tot voorzieningen in de eigen omgeving. 3. Winkelen in een veranderende wereld. We spelen actief in op veranderende winkelgewoonten, zoals online shoppen en de groeiende vraag naar duurzame producten. Zo blijven onze winkelgebieden relevant en toekomstbestendig. 4. Samen kom je verder. We geloven in samenwerking.

Tussen ondernemers, inwoners, vastgoedeigenaren, gemeente en andere betrokkenen. Alleen samen kunnen we onze winkelgebieden sterk en levendig houden. 5. Ruimte voor ideeën en initiatief. We moedigen creativiteit en ondernemerschap aan. Of het nu gaat om een pop-upwinkel, een vernieuwend concept of een slimme combinatie van functies — Arnhem biedt ruimte om te experimenteren. 6. Winkelen als onderdeel van de stad van morgen. Onze winkelgebieden maken deel uit van grotere opgaven: hoe we omgaan met ruimte, mobiliteit, duurzaamheid en inclusie. Dit beleid sluit aan bij die bredere ambities en helpt Arnhem vooruit.

5

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

Meetinstrument als onderbouwing van keuzes en investeringen voor het detailhandelsbeleid In november 2023 heeft de gemeenteraad de motie ‘Investeer ook in de wijkwinkelcentra’ (link) aangenomen. Daarmee is uitgesproken dat wijk- en buurtcentra niet vergeten mogen worden en dat we actief moeten blijven investeren in hun toekomst. In reactie daarop hebben we een meetinstrument (vitaliteitsscan) ontwikkeld om de kwaliteit van deze centra goed te kunnen volgen (zie bijlagerapport). Zo hebben we per winkelgebied een helder beeld van hoe het ervoor staat, nu én met het oog op de toekomst. De inzichten uit dit meetinstrument hebben een belangrijke rol gespeeld bij de keuzes die we in dit detailhandelsbeleid maken. Daarnaast is het een praktisch hulpmiddel voor de uitvoering: het helpt ons – samen met partners in de stad – om wijk- en buurtcentra gericht en onderbouwd te versterken waar dat nodig is.

Aan de slag met Versterken, Verbreden en Vernieuwen In dit detailhandelsbeleid spreken we regelmatig over Versterken, Verbreden en Vernieuwen. Deze drie pijlers zijn het fundament voor ons detailhandelsbeleid. We geloven dat als we vanuit deze drie pijlers aan de slag gaan, we onze doelen kunnen bereiken: • Versterken: concentratie van (winkel)voorzieningen in de hoofdstructuur en basiskwaliteiten winkelgebieden op orde (bereikbaar, toegankelijk, schoon, heel en veilig) in nauwe samenwerking met marktpartijen. • Verbreden: optimaal ruimtegebruik in winkelgebieden door functiemenging en intensivering. • Vernieuwen: kwaliteitsimpuls geven aan winkelgebieden door hoge verblijfskwaliteit, innovatie, vergroening en verduurzaming. In hoofdstuk vier zijn actielijnen uitgewerkt aan de hand van Versterken, Verbreden en Vernieuwen. Hier zijn belangrijkste concrete acties uit het detailhandelsbeleid opgenomen. De belangrijkste acties uit deze actielijnen die direct voortvloeien uit of prioritair zijn in het Detailhandelsbeleid, zijn gebundeld en uitgewerkt in een separaat actieplan. Ook is daarin een stimuleringsregeling uitgewerkt voor (winkel)centra en detailhandel, waarmee de realisatie van de doelen van dit detailhandelsbeleid wordt aangejaagd. Het is mogelijk om het actieplan gedurende de looptijd van het detailhandelsbeleid te vernieuwen.

De vorige detailhandelsvisie (2017) was een visie op hoofdlijnen. We zijn van mening dat de huidige opgaves en ambities om concreter beleid vragen waarmee we als gemeente meer sturingsmogelijkheden krijgen. We hebben daarom gekozen voor een nader uitgewerkt detailhandelsbeleid, zodat we onze ambities kunnen vertalen in uitvoering. Door het detailhandelsbeleid te vertalen in het Omgevingsplan kunnen we bijvoorbeeld sturen op gewenste functies in winkelgebieden. Ook willen we initiatieven van ondernemers en inwoners stimuleren. Het nieuwe detailhandelsbeleid bevat dus concrete regels, acties en een stimuleringsregeling.

Totstandkoming detailhandelsbeleid en participatie We kunnen alleen goed beleid maken als we luisteren naar de mensen die er elke dag mee te maken hebben. We hebben daarom bij het opstellen van dit detailhandelsbeleid marktpartijen en inwoners betrokken. In twee brede sessies zijn ondernemers, vastgoedeigenaren en andere betrokkenen uitgenodigd. Er is ruimte geboden om mee te denken over de richting die de Arnhemse detailhandelssector op zou moeten. Om te begrijpen wat er speelt in de winkelgebieden verspreid over de stad, zijn we dieper in gesprek gegaan met de wijkmanagers van de acht gemeentelijke Teams Leefomgeving. Zij kennen hun wijken goed en hebben vooraf actief informatie opgehaald bij ondernemers en inwoners in de buurt. Zo brachten we in kaart wat er leeft in de wijken – wat werkt, wat mist en wat beter kan. Die gesprekken hebben ons geholpen om per winkelgebied maatwerk te leveren. Wat onze inwoners en ondernemers belangrijk vinden – een levendige wijk, bereikbare voorzieningen, een fijne plek om te winkelen – ligt aan de basis van de keuzes die we maken.

6

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

Leeswijzer Hoofdstuk twee schetst een kernachtig beeld van de Arnhemse detailhandel. Het biedt inzicht in trends, kwaliteiten en opgaven. Hoofdstuk drie gaat in op de hoofdstrategie voor de Arnhemse detailhandel vanuit de bovengenoemde pijlers: versterken, verbreden en vernieuwen. Ook schetst het een strategie op de dagelijkse, recreatieve en doelgerichte detailhandel (zie bijlage 3: begrippenlijst). Daarna is de beoogde hoofdstructuur detailhandel van Arnhem weergegeven. Na de visie en hoofdstructuur wordt ingezoomd op de situatie en strategie per winkelgebied. Hoofdstuk vier gaat in op de uitvoering van het detailhandelsbeleid. We hebben daarvoor ook een separaat actieplan opgesteld. Hoofdstuk vijf geeft het ruimtelijk kader voor detailhandel: wat is de beleidsmatige koers voor verschillende vormen van detailhandel, naast de eerder geschetste hoofdstructuur? In de bijlage van dit rapport is een nadere beschrijving gegeven van de winkelgebieden, betrokken stakeholders en een begrippenlijst. In een separaat bijlagerapport zijn de onderliggende analyses van het detailhandelsbeleid te vinden. Het betreft een analyse naar het functioneren van de Arnhemse detailhandel (aanbod, vraag, leegstand, koopstromen, ontwikkelingsruimte). Ook bevat het een uitgebreide uitwerking van de vitaliteitsscan (meetinstrument) naar de wijk- en buurtcentra.

Hierin zijn de Arnhemse wijk- en buurtcentra aan de hand van veertig indicatoren beoordeeld. Dit detailhandelsbeleid is een beleidsuitwerking van de Omgevingsvisie Arnhem 2040 (link). De doelstellingen uit de Omgevingsvisie, zoals de 15-minutenstad (de ambitie dat belangrijke voorzieningen voor iedere inwoner op maximaal 15 minuten loop- of fietsafstand liggen), zijn integraal meegenomen. In hoofdstuk 3 gaan we hier verder op in.

7

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

2. Hoe staat Arnhem ervoor?

8

9

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

Beeld van trends, Arnhemse kwaliteiten en opgaven Landelijke trends hebben impact op de Arnhemse detailhandel en winkelgebieden. We vatten hierna samen hoe Arnhem er op dit vlak voor staat. Een nadere uitwerking van de cijfers is te vinden in het bijlagerapport. Daarna vatten we de Arnhemse kwaliteiten en opgaven samen. Deze kwaliteiten en opgaven volgen uit analyses in het bijlagerapport, waaronder de vitaliteitsscan van de winkelgebieden. In de hoofdstukken 3 (strategie), 4 (actielijnen) en 5 (ruimtelijk kader) volgt hoe Arnhem de bestaande kwaliteiten verder gaat benutten en gaat anticiperen op de opgaven.

2.1 Landelijke trends en impact daarvan op Arnhem

Online bestedingen

Wat speelt er landelijk?

Hoe is dat in Arnhem?

In de afgelopen tien jaar hebben online

De mate waarin inwoners online aankopen doen

bestedingen een hoge vlucht genomen, vooral

verschilt enigszins per branche. Voor dagelijkse

in branches als mode, schoenen, elektronica en

aankopen (boodschappen) is het beeld

vrije tijd. Deze groei is versneld tijdens de

vergelijkbaar met landelijk. In de recreatieve

coronapandemie: bij doelgroepen die voorheen

branches (zoals mode, schoenen, vrije tijd) ligt

beperkter online shoppen, zoals ouderen, is het

het aandeel (30%) iets onder landelijk niveau.

meer gemeengoed geworden. De laatste twee

Het recreatieve aanbod met een groot aantal

jaar vlakken online bestedingen af. De

landelijke formules en lokale zaken in de

groeiplafonds lijken steeds meer bereikt, mede

Arnhemse binnenstad maakt de noodzaak voor

door toenemende bezorg- en retourkosten. In

het doen van online aankopen kleiner. In de

vergelijkbare gemeenten ligt het online aandeel

doelgerichte branches (zoals bouwmarkt,

voor dagelijkse, recreatieve en doelgerichte

woonwinkel) is het online aandeel juist hoger

branches op respectievelijk 5%, 32% en 23%

(25%). Hier speelt mee dat deze sector in

(2023, bron: Koopstromenonderzoek Oost NL).

Arnhem beperkter ontwikkeld is, vooral in Arnhem-Noord.

Recreatief winkelaanbod onder druk

Groei supermarkten

De opkomst van online winkelen heeft gezorgd

In Arnhem zijn de recreatieve winkelmeters

voor een afnemende en veranderende behoefte

bovengemiddeld afgenomen, namelijk sinds

aan fysieke winkels. Dit raakt met name

2017 met 19%. Arnhem heeft met de binnenstad

winkelgebieden met een hoog aandeel

en stadsdeelcentra Kronenburg en Presikhaaf

winkelbranches die onlinegevoelig zijn.

van oudsher veel winkelgebieden met een sterke

Binnensteden en stadsdeelcentra zijn daardoor

focus op recreatieve detailhandel. Op al deze

relatief kwetsbaar. Landelijk nam het aantal

locaties wordt ingezet op transformatie met

recreatieve winkelmeters sinds 2017 af met 11%

minder focus op retail en ruimte voor andere

(bron: Locatus).

functies.

Bestedingen groeien al jaren sterk doordat

Het supermarktoppervlak in Arnhem is sinds

consumenten meer uitgeven aan food, vers-

2017 sterk bovengemiddeld toegenomen

producten en specifiek assortiment (zoals

(+20%). Diverse supermarkten zijn groter

biologische producten). Supermarkten richten

geworden en er zijn nieuwe supermarkten

zich via schaalvergroting op ruimer assortiment,

geopend (zoals Velperweg 47). Deels hangt de

gemak, beleving en versbereiding. Ze nemen

groei samen met de bovengemiddelde

daarmee ook een deel van omzet in van lokale

inwonersgroei (+8% Arnhem vs. +5%

specialistische aanbieders en fastservice horeca.

Nederland). Tegelijkertijd hebben supermarkten

Landelijk nam het supermarktoppervlak sinds

ook een grotere concurrentiepositie ingenomen.

2017 toe met 11% (bron: Locatus). De groei vlakt

Het lokale specialistische foodaanbod (zoals

recent af en vindt vooral nog plaats bij

bakker, slager) stijgt niet mee op dit niveau.

gebiedsontwikkelingen (nieuw) en te kleine supermarkten (vergroting).

10

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

Functieverbreding winkelgebieden

Het profiel van winkelgebieden verkleurt steeds

Ook in Arnhem is functieverbreding in

meer naar verblijfs- en ontmoetingslocaties in

winkelgebieden in volle gang. Ten opzichte van

plaats van pure kooplocaties. Dit geldt in het

landelijke cijfers nemen sinds 2017 in de

bijzonder voor binnensteden, stadsdeelcentra en

Arnhemse winkelgebieden vooral de functies

grote wijkcentra. In voormalige winkels komen

cultuur/leisure/sport (+29%) en diensten (+12%)

functies als horeca, diensten, kantoren,

toe. Het horeca-aanbod daalt juist licht (-1%).

zorgvoorzieningen en woningen. Landelijk

Daarbij speelt mee dat Arnhem al over veel

nemen sinds 2017 qua commerciële

horeca beschikt. Transformatie van voormalige

voorzieningen in winkelgebieden vooral

winkels naar wonen vindt vooral plaats in de

cultuur/leisure/sport (+8%), horeca (+4%) en

binnenstad en solitaire winkelstrips in de wijken.

diensten (+2%) toe (bron: Locatus).

Oplopende winkelleegstand

Faillissementen winkelmarkt

Opkomst cityconcepten

De winkelleegstand fluctueert. In de periode tot

In Arnhem zijn forse inspanningen gepleegd om

2017 was in veel middelgrote, lokale en

de winkelleegstand te laten dalen. Zo daalde de

stadsdeelcentra sprake van oplopende

winkelleegstand in vierkante meters tussen

leegstand. Tijdens de coronapandemie daalde

2017-2020 van 8,8% naar 7,0% en daalde deze

de leegstand juist als gevolg van versnelde

verder naar 5,9% in 2023. De winkelleegstand

transformaties naar woningen en vanwege

daalde in deze periode niet doordat er nieuwe

(landelijke) steunpakketten die ook een deel van

winkels openden, maar doordat winkels een

de niet-levensvatbare bedrijven overeind

andere functie kregen zoals wonen, horeca of

hielden. In 2024 is weer sprake van stijgende

dienstverlener. Het aantal winkels nam juist af.

leegstand, mede door verplichte terugbetaling

Recent loopt de winkelleegstand echter weer op

van schulden en sterk oplopende kosten

naar 7,7% in 2024. Deze toename komt vrijwel

(energie, personeel). Volgens de meest recente

volledig door oplopende leegstand in de

cijfers (Q4 2024) ligt de landelijke

binnenstad na enkele jaren van dalende

winkelleegstand in vierkante meters op 6,6%

leegstand. Vooral diverse faillissementen dragen

(bron: Locatus).

hieraan bij.

Waar tijdens de coronapandemie het aantal

Faillissementen en sluitingen zijn een

faillissementen relatief laag was, neemt in de

belangrijke oorzaak voor de oplopende

afgelopen twee jaren het aantal faillissementen

leegstand in de Arnhemse binnenstad. Dit zorgt

sterk toe. Voorbeelden zijn Blokker, BCC, Esprit,

voor gaten in diverse straten zoals de Vijzelstraat

Game Mania, Perry Sport en Big Bazar. Ook

en Koningstraat. Het onderscheidend vermogen

diverse zelfstandige winkeliers zijn genoodzaakt

van de winkel wordt nog belangrijker: gericht op

te stoppen, met name door stijgende kosten.

service, persoonlijk contact en het zien/voelen/

Ook de leeftijd van een groter wordende groep

uitproberen van producten. Winkels die zowel

zelfstandig winkeliers (tegen pensioen) speelt

offline als online actief zijn (omnichannel)

een belangrijke rol.

hebben de grootste overlevingskansen.

Door dalende huurprijzen en veranderende

De Arnhemse binnenstad is vanwege de

marktdynamiek komen nieuwe concepten op in

regionale aantrekkingskracht en

binnensteden. Het gaat daarbij om online

bezoekersaantallen in trek bij onlineformules

webshops die fysieke winkels openen en spelers

zoals Coolblue, Mr. Marvis en My Jewellery. Qua

die primair op perifere locaties gevestigd zijn en

perifere spelers en lichte bedrijvigheid op

zichtbaar willen zijn op drukke locaties (zoals

bedrijventerreinen die goed passen in de

meubel-, keuken- en autozaken). De fysieke

binnenstad beperken voorbeelden zich vooral tot

winkel speelt een belangrijke rol in de

enkele meubelzaken. Uit een inventarisatie (Stec

merkbeleving, zichtbaarheid en servicewaarde,

Groep, 2024) blijkt dat op de Arnhemse

en daarmee als onderscheidende kwaliteit voor

bedrijventerreinen 270 potentieel geschikte

webshops die geen fysieke winkel hebben.

bedrijven zijn (zoals dienstverleners, co-working, ambachtelijke bedrijfsruimte en kleinschalige detailhandel) die ook goed in de binnenstad en andere winkelgebieden passen.

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

2.2 Arnhemse kwaliteiten Arnhemse detailhandel heeft een belangrijke economische, maatschappelijke en culturele waarde. De sector vertegenwoordigt bijna één op de tien banen en jaarlijks wordt er ruim €1,2 miljard uitgegeven. Op locaties als de binnenstad, Full Service Center Kronenburg, de Woonboulevard Arnhem en Decathlon komen consumenten af uit een grote regio. De wijk- en buurtcentra hebben een belangrijke functie voor de inwoners in de wijken: hier ontmoet men elkaar en vinden regelmatig buurtinitiatieven plaats. Een kwaliteit van de Arnhemse hoofdstructuur detailhandel is dat de wijk- en buurtcentra goed verspreid over de wijken zijn. Daardoor kan elke inwoner nabij de woning per fiets en te voet een supermarkt, drogist of bakker bezoeken. Zelfstandige ondernemers in de wijken hebben een trouwe klandizie en zorgen voor verbinding in de wijken. Over het algemeen functioneert de Arnhemse hoofdstructuur detailhandel goed. De leegstand is in de meeste winkelgebieden laag doordat winkels vervangen worden door functies als dienstverlening, wonen en horeca. Daarentegen kent de binnenstad met 14% opvallend veel leegstand. De Arnhemse detailhandel heeft een specifieke signatuur met vernieuwende modeconcepten vanuit ArtEZ en het Modekwartier, die ook haar weerslag vindt in de binnenstad en specifiek het struingebied rondom het kernwinkelgebied.

Het kernwinkelgebied zelf kenmerkt zich door een hoge filialiseringsgraad, waarbij landelijke ketens zorgen voor aantrekkingskracht. Arnhem loopt voorop in het transformeren van winkelgebieden. Recente voorbeelden zijn het Musiskwartier en stadsdeelcentrum Presikhaaf. Daarin is geëxperimenteerd met functiemenging door niet-winkelfuncties meer ruimte te geven. Dit bewezen succes en een hoge kwaliteitswaarde vormen een leidraad bij het vernieuwen van andere winkelgebieden.

11

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

2.3 Arnhemse opgaven Ontwikkelingen in de winkelmarkt gaan snel en maatschappelijke opgaven hebben impact op de Arnhemse winkelgebieden. Er is momenteel een winkeloverschot van 10% in Arnhem (op basis van bestedingspatronen en koopstromen). Door landelijke ontwikkelingen zoals de invloed van online winkelen en veranderend consumentengedrag is er minder behoefte aan fysieke winkels. Met name het recreatief winkelsegment (mode, schoenen, sport) kent in Arnhem overaanbod. Ook in de dagelijkse sector (supermarkten, speciaalzaken) is de maximale capaciteit in zicht na jaren van groei. Dit vraagt om keuzes in de hoofdstructuur detailhandel en transformatie van winkelvastgoed. Van ondernemers vraagt dit gedragswijziging door meer in te spelen op consumentenbehoeften, extra service te leveren en online aanwezig te zijn. Om de detailhandel goed te laten functioneren is verdere concentratie noodzakelijk. Zo kunnen solitaire winkelstrips (specifiek genoemd in H3.2, p. 18) getransformeerd worden naar andere economische functies. Voldoende locaties om dagelijkse boodschappen te fiets en voet te kunnen doen, blijven van belang. Consumenten stellen hogere eisen aan winkels waarin beleving meer centraal staat. De diversiteit van het aanbod in winkelgebieden loopt uiteen, met beperkte keuzemogelijkheden in kleinere wijk- en buurtcentra.

Veel winkelgebieden zijn versteend en niet klimaatadaptief wat kan leiden tot hittestress, matige retentie bij regenval en dus toenemende wateroverlast. Versteende gebieden dragen onvoldoende bij aan een sfeer en gezondheid en nodigen niet uit tot verblijf en ontmoeting. In winkelgebieden met veel bewoners, zoals de binnenstad, kan overlast van horeca en noodzakelijke bevoorrading van winkels worden ervaren. Winkelgebieden zijn echter gebieden met reuring en bedrijvigheid en daar willen we ruimte voor bieden. In winkelgebieden is voor bewoners niet altijd dezelfde mate van rust te verwachten als in woonwijken. In alle gevallen houden we rekening met omwonenden en beperken we overlast (geluid en licht) waar mogelijk. Zo dragen we bij aan een gezonde leefomgeving. Veiligheid is een belangrijk thema. Voorbeelden van opgaven zijn overlast van fatbikes en scooters die met hoge snelheden door voetgangersgebieden rijden, maar ook het veelvuldig en langdurig ophouden van mensen op de ontmoetingsplekken en de nuttiging van alcohol. Soms komen heftigere vormen als vandalisme, brandstichting en overvallen voor. Voldoende parkeermogelijkheden voor auto’s zijn essentieel voor het functioneren van winkels en winkelcentra. Voor een deel van de aankopen en consumenten is de auto het vaakst gebruikte vervoersmiddel.

Dit staat op gespannen voet met de verdichtingsopgave en wensen om autogebruik te verminderen, verblijfskwaliteit te vergroten en te vergroenen. Het is daarbij zoeken naar een goede balans, waarbij we extra inzetten op betere fietsverbindingen en looproutes.

12

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

3. Strategie Arnhemse detailhandel en hoofdstructuur

13

14

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

De combinatie van kwaliteiten en opgaven (hoofdstuk twee) bieden kansen om de detailhandel en hoofdstructuur te versterken. We zetten onze strategie uiteen in drie principes: versterken, verbreden en vernieuwen (3.1). Deze vormen de basis voor keuzes in dit detailhandelsbeleid. We werken vanuit een heldere hoofdstructuur (3.2) waarop we toekomstige initiatieven afwegen. Ook geven we een kernachtige schets per winkelgebied (3.3), waarbij de bijlage nadere context geeft.

3.1 Versterken, verbreden en vernieuwen • De detailhandel is het meest toekomstbestendig wanneer zij onderdeel vormt van een groter gebied met winkels en andere voorzieningen. We zetten daarom in op concentratie in de hoofdstructuur. Binnen deze structuur willen we de randvoorwaarden versterken zodat ondernemerschap optimaal tot uiting kan komen. De basis voor het versterken van detailhandel ligt in samenwerking tussen en met ondernemers en vastgoed. We gaan per winkelgebied op zoek naar een passende vorm om het organisatievermogen te versterken. Een belangrijke randvoorwaarde is de bereikbaarheid van winkelgebieden. Primair zetten we in op goede fiets- en voetbereikbaarheid van alle winkelgebieden, maar de auto blijft een belangrijk vervoersmiddel. We zoeken naar oplossingen en een betere balans. In de stadsdeel-, wijken buurtcentra is (gratis) kortparkeren essentieel voor het vitaal houden van de centra. In de binnenstad streven we naar een goede balans voor parkeervoorzieningen waarbij er ruimte ontstaat voor hogere verblijfskwaliteit. We willen dat winkelgebieden voor iedereen toegankelijk zijn. We houden hier rekening mee met de inrichting van gebieden. We handhaven schoon, heel en veilig in de winkelgebieden, waarbij we gericht knelpunten aanpakken en structureel inzet plegen om het beheer op orde te houden.

• We willen veel woningen bouwen en voldoende ruimte blijven bieden en creëren voor bedrijven en voorzieningen. De benodigde ruimte hiervoor moeten we in het bestaand stedelijk gebied vinden. We zien veel koppelkansen voor winkelgebieden: hier kunnen we hogere dichtheden realiseren, specifieke woondoelgroepen (zoals ouderen, starters) huisvesten en een breder palet aan functies concentreren. We zetten in op optoppen, intensivering en meervoudig ruimtegebruik (werken en wonen boven winkels). We faciliteren initiatieven vanuit de markt en waar grote kansen liggen gaan we zelf gebiedsgericht aan de slag. Het uitgangspunt is functiemenging: naast winkels en horeca ook concentratie van maatschappelijke voorzieningen (zorg, fysio, tandarts), leisure, sport, bedrijven geschikt voor functiemenging en werkruimtes. Zo geven we de wijkeconomie een impuls en profiteert de detailhandel door meer bezoekredenen aan een winkelgebied. De transitie naar de circulaire economie vraagt om nieuwe bedrijfsmodellen en voorzieningen, zoals repairshops en ambachtelijke bedrijven. Die geven we een plek in de winkelgebieden. We zien dat op onze bedrijventerreinen veel lichte functies aanwezig zijn die goed passen in onze winkelgebieden. We zetten in op verplaatsing van deze bedrijven.

Hierdoor verlevendigen we winkelgebieden en spelen we de noodzakelijke ruimte vrij op bedrijventerreinen voor bedrijven in hogere milieucategorieën.

• In lijn met de Arnhemse waarden groen, creatief en vrij willen we diverse ondernemers met uiteenlopende ideeën en concepten de ruimte bieden om te ondernemen in een groene en duurzame omgeving. We starten daarom een stimuleringsregeling waarbij we inzetten op innovatie, startend ondernemerschap en vernieuwende concepten. We beogen zo ook meer diversiteit in de winkelgebieden, in het bijzonder in de wijken. Voor de binnenstad gaan we samen met partners inzetten op acquisitie van (vernieuwende) winkelconcepten middels een matchmaker. De openbare ruimte speelt een belangrijke rol in de aantrekkelijkheid van winkelgebieden. De openbare ruimte moet niet alleen functioneel op orde zijn, maar we willen ook dat de verblijfskwaliteit hoog is. Bijkomstigheid is dat de buurtbewoners elkaar treffen en spreken, wat de sociale cohesie ten goede komt. Vergroening is belangrijk vanwege toenemende hittestress als gevolg van klimaatverandering. Daarnaast hebben veel winkelpanden een laag energielabel. Naast negatieve milieu-effecten zorgt dit voor hoge lasten bij winkeliers. We gaan al deze opgaven samenbrengen en lokale betrokkenen nauw betrekken. We gaan green deals sluiten, waarin we afspraken maken met marktpartijen over een opwaardering van het winkelgebied. We doen dit aan de hand van vier thema's: energie, circulariteit, levendigheid & groen en mobiliteit.

Dit biedt tevens een kans om de organisatiegraad te versterken.

Versterken

Verbreden

Vernieuwen

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

3.2 Kiezen voor een geconcentreerde hoofdstructuur We kiezen voor een geconcentreerde hoofdstructuur (zie figuur 1). Hierbinnen krijgt de detailhandel de ruimte om zich door te ontwikkelen, passend binnen het profiel van het winkelgebied. Buiten de hoofdstructuur zetten we in op afbouw van detailhandel (op enkele uitzonderingen na, zie ruimtelijk kader in hoofdstuk vijf). Wat zijn de uitgangspunten voor de opbouw van de hoofdstructuur? De hoofdstructuur is volgens de volgende uitgangspunten opgebouwd: 1 Passende profilering: een complementaire structuur waarbij het winkelaanbod in het winkelgebied het bezoekmotief ondersteunt. Het bezoekmotief kan zijn: boodschappen doen, doelgericht winkelen of (frequent en niet-frequent) recreatief winkelen. 2 Nabijheid van dagelijkse voorzieningen, mede bekeken vanuit fysieke toegankelijkheid, stimuleren van ontmoetingen en actieve mobiliteit (stimuleren van voet en fiets). Goede spreiding over de wijken, waarbij dagelijkse voorzieningen binnen vijftien minuten lopen zijn te bereiken voor elke inwoner. 3 Goede balans tussen de verschillende wijk- en buurtcentra, waarbij er voldoende economisch bestaansrecht is en de gebieden elkaars positie niet ondergraven. 4 Ruimte voor lokaal ondernemerschap in de wijken. Voldoende economisch bestaansrecht voor lokale aanbieders. Dit vraagt om sturing welke schaalvergroting van supermarkten gewenst is.

5 Voorkomen extra concurrentie binnenstad: recreatieve branches buiten de binnenstad worden afgebouwd. Uitzondering vormen frequente huishoudelijke artikelen en textiel (zoals Wibra en Zeeman) in de stadsdeel- en wijkcentra. 6 Ambitie om de bestaande perifere en grootschalige detailhandelsvestigingen (PDV/GDV) te clusteren in Arnhem-Noord (Rijnpark) en Arnhem-Zuid (Woonboulevard), zodat deze voorzieningen behouden blijven en de trekkracht wordt vergroot. Binnen de gebiedsontwikkeling Rijnpark wordt onderzocht of dit haalbaar is gezien de gebiedsambities.

Figuur 1: Hoofdstructuur detailhandel Arnhem

Bron: Stec Groep, 2024

15

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

Wat kun je verwachten in onze hoofdstructuur detailhandel? Shoppen: beleving in de binnenstad en stadsdeelcentra Winkelen is allang niet meer alleen iets kopen — het is een beleving. Of je nu op zoek bent naar een nieuwe outfit, een cadeautje voor iemand anders of gewoon lekker wilt rondkijken: in Arnhem vind je altijd een plek die bij je past. In de binnenstad draait het om sfeer, verrassing en variatie. Je loopt van bekende winkels naar unieke boetiekjes, ontdekt lokale ondernemers in de struingebieden en ploft tussendoor neer op een terras voor een goede kop koffie. De binnenstad is compact, levendig en altijd in beweging — een plek waar je graag even blijft hangen. Ook in de stadsdeelcentra Kronenburg en Presikhaaf kun je fijn winkelen. De keuze aan winkels is groter dan in het winkelcentrum in de eigen buurt. Hier vind je een mix van winkels voor je dagelijkse boodschappen én leuke extra’s. Denk aan een goede kapper, een gezellige lunchplek of een winkel met net dat ene bijzondere product. Deze centra zijn goed bereikbaar en spelen in op wat jij nodig hebt. Boodschappen in wijk- en buurtcentra: bij jou om de hoek Even snel naar de supermarkt, langs de bakker voor vers brood of een praatje bij de drogist — het gebeurt allemaal dichtbij huis. In Arnhem zijn de wijk- en buurtcentra er voor je dagelijkse gemak.

Geen lange ritten of drukke winkelstraten, maar gewoon alles wat je nodig hebt, op loop- of fietsafstand. Ze bieden een vertrouwd aanbod van winkels en diensten, afgestemd op wat er leeft in de wijk en past bij het type wijk. Denk aan supermarkten, verswinkels, kappers, apotheken en soms ook een gezellige lunchplek of een buurtwinkel met iets bijzonders. De winkelgebieden zijn praktisch én prettig. Want boodschappen doen moet makkelijk zijn — en het liefst ook gezellig. Er zijn ook winkelstrips waar vroeger meerdere winkels zaten en nu bijna geen winkels meer zijn. Misschien zat er vroeger wel een kleine supermarkt. Hier verdwijnen misschien de bekende winkels in de buurt. Er blijft wél altijd een ander winkelcentrum op loop- en fietsafstand. Grote aankopen: gebundeld en goed bereikbaar Voor grote aankopen wil je gemak, overzicht en keuze. Of je nu op zoek bent naar een nieuwe bank, een wasmachine of tuinmeubelen — op de locaties voor perifere detailhandel (PDV) in Arnhem vind je alles bij elkaar. Deze plekken, zoals de Woonboulevard, zijn speciaal ingericht voor winkels met grotere producten die je niet dagelijks koopt, maar die wél belangrijk zijn. Misschien kom je er maar één keer per jaar, of wat vaker als je gaat verhuizen of verbouwen. Wat kan je verwachten? Ruime winkels, parkeergelegenheid en een overzichtelijk aanbod van bekende ketens en speciaalzaken.

Alles is gebundeld op één plek, zodat je efficiënt kunt vergelijken, kiezen en kopen. En goed te bereiken per auto. We zetten in op een PDV-cluster in noord én zuid, zodat elke inwoner van Arnhem toegang heeft tot deze voorzieningen. PDV-locaties zijn een waardevolle aanvulling op de binnenstad en wijkcentra. Ze bieden ruimte aan winkels die elders minder goed passen, en zorgen ervoor dat je ook voor grote aankopen in Arnhem terechtkunt.

16

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

Hoe ziet de hoofdstructuur detailhandel eruit? De hoofdstructuur detailhandel is als volgt opgebouwd: • Binnenstad met sterke regiofunctie. Primaire locatie voor recreatieve detailhandel. Gericht op beleving (ontspannen, rondkijken, ‘dagje uit’) in een mix met horeca, cultuur en bedrijvigheid. • Stadsdeelcentrum. Stadsdeeloverstijgend, gericht op dagelijkse detailhandel en aanvullende voorzieningen. Verminderen van recreatieve detailhandel. Maximaal drie supermarkten, geen verdere uitbreiding van supermarktmeters. • Wijkcentrum-plus: Centraal winkelgebied in stadsdeel voor dagelijkse detailhandel en brede voorzieningen voor het stadsdeel. Aangevuld met recreatief winkelaanbod gericht op frequente huishoudelijke artikelen en textiel. Maximaal twee supermarkten van maximaal 1.600 m² bvo. Schuytgraaf definiëren we als een wijkcentrum-plus gezien de ruime omvang, breed aanbod, afstand tot Kronenburg en centrale ligging binnen dit drukbevolkte deel van Arnhem-Zuid. • Wijkcentrum. Centraal winkelgebied in stadsdeel voor dagelijkse detailhandel, aangevuld met voorzieningen voor het stadsdeel. Beperkt recreatief winkelaanbod gericht op frequente huishoudelijke artikelen en textiel. Maximaal twee supermarkten van maximaal 1.600 m² bvo. • Buurtcentrum. Ondersteunend winkelgebied voor dagelijkse detailhandel, aangevuld met voorzieningen voor de buurt. Geen recreatieve detailhandel.

Maximaal één supermarkt met een maximum van 1.600 m² bvo. • Bijzondere bewinkeling. Gericht op een specifieke niche of doelgroep. Onderscheidend aanbod. Inzet op behoud. • PDV/GDV locatie. Primaire locatie voor doelgerichte detailhandel. Geclusterd op de Woonboulevard Arnhem (bestaand) en op Rijnpark (ambitie). Geen verdere branchevervaging toegestaan. Behoud van solitaire vestiging Decathlon in Arnhem-Zuid.

17

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

Wijzigingen hoofdstructuur ten opzichte van vorige visie In de hoofdstructuur zijn enkele wijzigingen opgenomen: • Ruimte bieden voor nieuwe concepten en bedrijven die ontstaan vanuit de transitie naar de circulaire economie in alle typen winkelgebieden. Denk aan ambachten, werkateliers en repairshops. • De benaming ‘kansarme’ buurtsteunpunten is opgeheven. • De volgende buurtsteunpunten (solitaire winkelstrips) zijn geen onderdeel meer van de hoofdstructuur: Wichard Van Pontlaan, Honigkamp, Middachtensingel, Volkerakstraat en Valkenierstraat. Detailhandel wordt hier – voor zover er nog winkelfuncties zijn – verder afgebouwd en deze gebieden krijgen een perspectief voor een goede wijkeconomie: ambachten, werkateliers, circulaire economie, reparatie, dienstverleners en/of horeca. Een incidentele detailhandelslocatie werkt niet structuurverstorend. Bij onvoldoende perspectief op wijkeconomie kan op langere termijn overwogen worden te herontwikkelen naar wonen. • Opwaarderen van de volgende buurtsteunpunten naar buurtcentrum vanwege functie in de hoofdstructuur: Groningensingel, Kruidenplein, Oranjestraat, Van Lawick van Pabstraat. High Park/Velperweg is als nieuw gerealiseerd buurtcentrum toegevoegd. • Strakker planologisch inkaderen van supermarkten om zo voldoende bestaansrecht te houden voor lokale ondernemers en de structuur in balans te laten zijn. Zie typering per gebied.

• Twee aparte typeringen voor wijk- en buurtcentra passend bij de reikwijdte van het winkelgebied. Zo hebben wijkcentra een ruimer verzorgingsgebied en liggen deze vaak centraler in de wijk. • Scherper onderscheid tussen buurtcentra en buurtsteunpunten. Een buurtcentrum heeft een belangrijke functie in hoofdstructuur en verdient versterking. Een buurtsteunpunt voldoet nu nog en op termijn wordt verdere concentratie binnen hoofdstructuur nagestreefd. Geen versterking van supermarktfunctie. Eventuele uitzondering vormt beperkte uitbreiding vanuit ruimtelijke argumenten (zoals logistiek, parkeersituatie, veiligheid), maar enkel wanneer een alternatief (concentratie) echt niet mogelijk is. • Solitaire supermarkten zijn geen onderdeel meer van de hoofdstructuur. Ze mogen blijven zitten waar ze zijn gevestigd, maar worden niet versterkt. Idealiter vindt op termijn verplaatsing naar de hoofdstructuur plaats. • Solitaire PDV-vestigingen zijn geen onderdeel meer van de hoofdstructuur. Ze mogen blijven zitten waar ze zijn gevestigd, maar worden niet versterkt. Ze worden idealiter verplaatst naar de PDV-clusters Woonboulevard Arnhem en Rijnpark (mits dit ter realisatie komt).

18

19

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

3.3 Strategie voor dagelijkse, recreatieve en doelgerichte detailhandel We verdelen de Arnhemse detailhandel is in vier typen detailhandel: dagelijkse, recreatieve frequente, recreatieve niet-frequente en doelgerichte detailhandel. We zetten onze strategie voor deze vier typen detailhandel uiteen.

Dagelijks Branches

Supermarkt Levensmiddelen (zoals groentezaak, slager, bakker)

Recreatief frequent

Recreatief

Huishoudelijke artikelen

Kleding & Mode

Textielsuper

Persoonlijke verzorging Voorbeelden

Albert Heijn, Ekoplaza, Kruidvat, De Echte Bakker

Hema, Wibra, Zeeman

Doelgericht

niet-frequent Schoenen & Lederwaren

Sport, spel, hobby & media Plant & Dier

Juwelier & Optiek

Bruin & Witgoed

Luxe artikelen

Doe-het-zelf & wonen

H&M, The Sting, Douglas, Fraenck, Hul le Kes, Pollmann, Coef en Neighbourhood

Mediamarkt, Decathlon, Praxis, Mantel, Intratuin, ToyChamp

Strategie voor dagelijkse detailhandel in Arnhem Dagelijkse detailhandel voorziet in de primaire behoefte van mensen. Supermarkten in het bijzonder hebben een belangrijke functie binnen de hoofdstructuur: ze zijn publiekstrekkers en ontmoetingsplaatsen (en daarmee essentieel voor de leefbaarheid van buurten). Ook nodigen ze uit tot het gebruik van langzame verkeersvormen zoals lopen en fietsen. De wens is een hoofdstructuur detailhandel waarbij de mobiliteitsbehoefte voor dagelijkse boodschappen aansluit bij de vijftienminutenstad 1. Zodoende kunnen consumenten door actieve mobiliteit (te voet of te fiets) hun dagelijkse boodschappen halen en laten ze de auto thuis staan, wat de mobiliteitsdruk verlaagt. Dit sluit aan bij mobiliteits-, klimaat- en gezondheidsambities. De Arnhemse verstedelijkingsopgave (de groeiende behoefte aan woningen, werkplekken en voorzieningen binnen bestaande stadsgrenzen) gaat steeds vaker gepaard met lagere parkeernormen en vereist dagelijks winkelaanbod nabij de woning. De hoofdstructuur voorziet hierin en daarbinnen dient een goede balans bewaakt te worden. Supermarkten worden steeds groter. Hoewel dit voorziet in meer gemak en verruiming van het assortiment zorgt dit ook voor minder economisch draagvlak voor dagelijkse speciaalzaken en kleinere supermarkten met een buurtfunctie. Dagelijkse speciaalzaken dragen juist bij aan lokaal ondernemerschap.

Arnhem wil meer diversiteit in winkelgebieden met kansen voor lokaal ondernemerschap. Het beperken van verdere schaalvergroting van supermarkten en kiezen voor een duidelijke hoofdstructuur draagt daaraan bij. Strategie voor recreatieve detailhandel in Arnhem De recreatieve detailhandel is sterk dynamisch. De afgelopen jaren kenmerkten zich door diverse faillissementen vanwege anders winkelen (internet) en naweeën van de coronaperiode, maar juist ook door winkelopeningen van nieuwe formules. De tendens is dat het aantal winkels daalt, al vlakt deze krimp wat af mede door een minder sterk stijgend online aandeel. Toch blijven de 1

Dit principe gaat ervan uit dat de belangrijkste voorzieningen (zoals winkels en sport) voor de stedeling op maximaal vijftien minuten loop- of fietsafstand liggen.

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

onzekerheden groot door lage marges, schulden en personeelstekorten. Bestaande winkels moeten vernieuwen om relevant te blijven. Denk aan meer beleving in de winkel, meer aansluiting vinden bij doelgroepen, meer accent op service en een sterke omnichannelstrategie (fysieke winkels die ook online en op andere verkoop- en communicatiekanalen actief zijn). Er is ook doorontwikkeling nodig van het Arnhemse winkelbestand, mede om leegstand in te vullen. Dit vraagt in een samenwerking tussen verschillende partijen om acquisitie van vernieuwende concepten en om het stimuleren van startend ondernemerschap. We maken onderscheid in frequente en niet-frequente recreatieve detailhandel. Het primaat voor Arnhemse recreatieve detailhandel ligt in de binnenstad met een compact maar krachtig kernwinkelgebied met ketens. Daaromheen liggen struingebieden met lokale detailhandel en andersoortige functies. Ook in de stadsdeelcentra Kronenburg en Presikhaaf is recreatieve detailhandel aanwezig. Hier wordt ingezet op transformatie (met name in Kronenburg, Presikhaaf is reeds getransformeerd) met minder recreatieve winkelmeters en invulling van andere publieksfuncties. Daarbij zullen beide gebieden wel een recreatieve stadsdeelverzorgende functie houden die complementair is aan de binnenstad. In andere gebieden staan we geen extra recreatieve detailhandel toe.

In de overige gebieden waar nu recreatieve detailhandel aanwezig is, zoals De Lely en de Woonboulevard Arnhem, zetten we op termijn in op minder recreatieve detailhandel. Alle inzet is erop gericht om het recreatieve winkelbestand in de binnenstad te behouden en waar mogelijk te versterken. Frequente recreatieve detailhandel, zoals een winkel voor huishoudelijke artikelen, heeft een sterk dagelijks karakter. Daarom vinden we dit in beperkte mate een aanvulling op het boodschappen doen in onze wijk- en buurtcentra en bieden we hiervoor ruimte.

20

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

Strategie voor doelgerichte detailhandel in Arnhem Arnhem heeft een divers palet aan doelgerichte detailhandel zoals een tuincentrum, bouwmarkten, meubelzaken, fietsenwinkels en elektronicazaken. Doelgerichte detailhandel is aanwezig op de Woonboulevard Arnhem, bedrijventerreinen, in de binnenstad, kleinschalig in de wijk en in buurtcentra of is solitair gelegen zoals de Decathlon. Arnhem kent veel grootschalig aanbod in de regio, met name in Centerpoort-Nieuwgraaf in Duiven (zoals Ikea, Hornbach en Intratuin) en in mindere mate in Nijmegen Ressen (Hornbach) en Elst (Intratuin). Dit maakt dat de doelgerichte detailhandel in Arnhem niet op het niveau ligt van vergelijkbare steden. De woningbouwopgave en beperkte beschikbare ruimte staat op gespannen voet met doorontwikkeling van deze branche, mede vanwege de grotere metrages die veel formules vragen. De inzet is gericht op behoud van het aanbod. Voor de hoofdstructuur detailhandel vinden we het gewenst om doelgerichte detailhandel te clusteren, zodat er voor de consument aantrekkelijke gebieden ontstaan. Voor Arnhem-Zuid zetten we in op verdere clustering op de Woonboulevard Arnhem. We sturen op termijn om verspreid gelegen aanbieders, bijvoorbeeld op bedrijventerreinen, te verplaatsen naar de Woonboulevard. Voor Arnhem-Noord ontbreekt nu nog een cluster.

We bekijken of nadere clustering mogelijk is in het kader van gebiedsontwikkeling Rijnpark. Indien haalbaar ontstaat zo een tweede PDV-cluster (PDV: perifere detailhandelsvestiging). Zo zijn zowel Arnhem-Noord als Arnhem-Zuid bediend. De grote ruimtedruk biedt ook kansen voor de Arnhemse binnenstad. Zo kiezen perifere aanbieders zoals meubelzaken, keukenwinkels en autohandelaren steeds vaker voor binnensteden met specifieke concepten (gericht op merkbeleving, service, zichtbaarheid). Deze belevingsconcepten passen goed in de koers voor de Arnhemse binnenstad. Het verleiden van Arnhemse bedrijven op bedrijventerreinen voor verplaatsing of het openen van een dependance is gewenst.

We bieden ruimte aan de circulaire economie Als gemeente Arnhem zetten we ons actief in voor een circulaire economie. Dat draagt bij aan een duurzame toekomst én een stad waarin iedereen mee kan doen. Een belangrijk onderdeel hiervan is het stimuleren van circulaire detailhandel, zoals reparatie-, kringloop- en vintagewinkels. Maar ook winkelconcepten die we nu nog niet kennen die een belangrijke rol kunnen spelen in de transitie naar een circulaire economie. Winkels die zich richten op tweedehands producten en reparatie zijn er altijd al geweest, maar we zien het aantal toenemen en we verwachten dat het er in de toekomst nog meer zullen doen. Deze winkels geven producten een tweede leven. Dat is goed voor het milieu, omdat het grondstoffen spaart en afval voorkomt. Maar het is óók goed voor de portemonnee van veel Arnhemmers. Kringloop- en tweedehandswinkels maken het mogelijk om voor een betaalbare prijs kleding, meubels of huishoudelijke spullen te kopen. Zeker voor inwoners met een kleinere beurs zijn dit belangrijke plekken in de stad. Bovendien blijft het winkelaanbod hierdoor verassend en divers. Daarom maken we als gemeente actief ruimte voor dit soort winkels. Overal waar volgens het bestemmingsplan detailhandel in nieuwe producten is toegestaan, willen we het ook mogelijk maken dat concepten die bijdragen aan de circulaire economie, zich kunnen vestigen.

We zien het liefst dat dit soort winkels verspreid over de stad zijn, zodat dit type winkels voor iedere Arnhemmer te voet en per fiets te bereiken is. Op deze manier bouwen we aan een Arnhem dat zowel groen als sociaal is.

21

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

Aansluiting op beleidskaders We sluiten aan op beleidskaders waar vanuit we integraal werken aan onze winkelgebieden. We sommen hieronder de hoofdlijnen. •

Omgevingsvisie Arnhem: Arnhem is in trek bij bewoners, bedrijven en bezoekers en groeit. In de periode tussen 2022 en 2040 neemt de behoefte aan woningen naar verwachting met 14.000 toe. Deze groei willen we benutten om de stad aantrekkelijker, socialer en vitaler te maken. Het gewenste toekomstbeeld voor Arnhem 2040 is een stad als onderdeel van een sterke regio met een veelzijdig landschap, waardevolle wijken en krachtige knooppunten. Relevante aspecten zijn: (1) Er wordt gebouwd op goed bereikbare plekken waar voorzieningen zijn, (2) wonen, werken en voorzieningen worden dichter bij elkaar gebracht, (3) wandelen, fietsen en ov zijn de meest voor de hand liggende vormen van vervoer, (4) de stad wordt verder vergroend en (5) Arnhem blijft een creatieve en energieke stad. Enkele concrete uitwerkingen zijn een compacter winkelhart in Arnhem Centrum en Kronenburg als vanzelfsprekend centrum van Zuid (wonen, winkels, cultuur en horeca). Afwegingsprincipes in de omgevingsvisie zijn: Arnhemse identiteit versterken, duurzaam en gezond ontwikkelen, wijken versterken waarin iedereen mee kan doen en slim omgaan met ruimtegebruik.

•

Visie binnenstedelijk bouwen (in voorbereiding): We werken momenteel aan de visie binnenstedelijk bouwen, een nadere uitwerking van de verdichtingsopgaven uit de Omgevingsvisie. De gemeente neemt hierin een regierol om de ontwikkelopgaven te realiseren, in lijn met de gewenste ambities en rekening houdend met de bestaande stad. Uit een ruimtelijke verkenning blijkt dat er kansen liggen voor verdichting rondom winkelcentra. Deze centra, zowel op stads-, wijk- als buurtniveau, vormen belangrijke voorzieningenclusters. Verdichting op deze locaties maakt ze toegankelijker voor een groter aantal inwoners en versterkt het draagvlak voor de toekomst.

•

Duurzame Mobiliteitsplan: gemeente Arnhem heeft als doel een veilige, toegankelijke en duurzame mobiliteit te realiseren, waarbij uitstoot wordt verminderd en de leefbaarheid in de stad wordt vergroot. Een actie van het duurzame mobiliteitsplan is het stimuleren van actieve mobiliteit zoals lopen en fietsen. De gemeente zet in op bereikbaarheid van voorzieningen per voet en fiets door een goede ruimtelijke hoofdwinkelstructuur te realiseren/behouden. Uitgangspunt is hierbij dat dagelijkse voorzieningen voor alle Arnhemmers op loop- en fietsafstand bereikbaar zijn.

•

Vergroeningsagenda: gemeente Arnhem heeft als ambitie de stad klimaatbestendiger, gezonder en aantrekkelijker te maken door het toevoegen en versterken van groen in de openbare ruimte. Door meer ruimte te creëren in de winkelgebieden voor groen en blauwe elementen verbetert de klimaatadaptatie (water- en hitteoverlast), biodiversiteit en algemene beleving en verblijfskwaliteit van de winkelgebieden. Het detailhandelsbeleid sluit aan door de vergroeningsagenda te benutten voor de winkelgebieden.

•

Supermarktnota: gemeente Arnhem heeft als doel een toekomstbestendige en evenwichtige spreiding van supermarkten en supermarktmeters in de stad te waarborgen. Het richt zich op het versterken van de voorzieningen voor inwoners, het voorkomen van leegstand en het ondersteunen van een duurzame stedelijke ontwikkeling. Het detailhandelsbeleid sluit zich aan bij deze doelstelling en geeft aan, zoals aangekondigd in de Supermarktnota 2023, hoe de ontwikkeling en uitbreiding van de supermarktmeters moet worden verdeeld over de stad.

22

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

•

Visie Werklocaties: de gemeente Arnhem streeft naar toekomstbestendige en goed bereikbare werklocaties door efficiënter ruimtegebruik, functiemenging en duurzame mobiliteit. De visie schetst de kaders en opgaven om de ontwikkeling van de Arnhemse economie de komende jaren ruimtelijk in goede banen te leiden. Het detailhandelsbeleid sluit hierop aan door ruimte te creëren voor gemengde functies. Bijvoorbeeld door lichte bedrijvigheid vanaf bedrijventerrein te verplaatsen naar de winkelgebieden. Tegelijkertijd blijft bedrijventerreinruimte beschikbaar voor bedrijven die vanwege overlast en hinder gebonden zijn aan een locatie op een bedrijventerrein. In de Startnotitie voor de gebiedsvisie Het Broek – IPKW – Nieuwe Haven is opgenomen dat het principe ‘het juiste bedrijf op de juiste plek’ voor deze werklocaties verder wordt uitgewerkt.

•

Aanpak wijkveiligheid: gemeente Arnhem zet in op veilige en leefbare wijken door overlast en criminaliteit aan te pakken en sociale cohesie te versterken. Het detailhandelsbeleid sluit hierop aan door te focussen op een schoon, heel en veilig winkelklimaat. Dit gebeurt via betere basisvoorzieningen, zoals verlichting en onderhoud, en samenwerking met ondernemers voor maatregelen als cameratoezicht en activiteiten die de wijk versterken. Ook zijn er diverse initiatieven van bewoners en ondernemers om de winkelgebieden schoon, heel en veilig te houden. Zo dragen winkelgebieden bij aan een aantrekkelijke en veilige leefomgeving.

•

Nationaal Programma Arnhem-Oost: dit programma richt zich op het versterken van de leefbaarheid, veiligheid en economische kansen in Arnhem-Oost door te investeren in sociale, fysieke en economische opgaven. Het detailhandelsbeleid sluit hierop aan door winkelgebieden in Arnhem-Oost te ondersteunen met verbeterde voorzieningen.

23

24

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

3.4 Uitwerking strategie winkelgebieden per stadsdeel Onder deze paragraaf werken we de hoofdperspectieven voor de diverse Arnhemse winkelgebieden uit. Dit doen we naar indeling van de stadsdelen. Per winkelgebied geven we aan wat dit gebied typeert en welke strategie de komende jaren gehanteerd gaat worden. We sluiten hierbij aan op de drie pijlers: versterken, verbreden en vernieuwen. De uitwerking is mede gebaseerd op de uitkomsten van de vitaliteitsscan waarin winkelgebieden zijn beoordeeld aan de hand van een brede set indicatoren (zie het bijlagerapport). In bijlage 1 van dit rapport zijn de diverse winkelgebieden nader beschreven. De realisatie van de strategie voor de winkelgebieden jagen we aan met een speciale stimuleringsregeling, die is uitgewerkt in het actieplan.

3.4.1 Centrum De winkelgebieden in stadsdeel Centrum zijn: Binnenstad en Stationsgebied. De binnenstad is met afstand het grootste winkelgebied met brede aantrekkingskracht op de regio en richt zich qua winkels op recreatieve branches. Het Stationsgebied richt zich op passanten en nabijgelegen werkfuncties en kent vooral gemaksvoorzieningen. Voor de binnenstad werken we aan een ontwikkelperspectief waarin onder andere voor deelmilieus een gewenste programmering wordt uitgewerkt. Wat typeert dit gebied?

Welke strategie hanteren we?

Binnenstad De Arnhemse binnenstad is voor veel mensen een plek om te

De strategie voor de binnenstad bestaat uit versterken, verbreden en

ontmoeten, verblijven, werken, recreëren en wonen. Het is de

vernieuwen. Op het gebied van versterken ligt de focus op de

primaire winkellocatie in Arnhem met sterke

basiskwaliteiten (schoon, heel, veilig) op orde en nauwe samenwerking met

aantrekkingskracht op consumenten uit de regio en op

marktpartijen. Naast reguliere samenwerkingspartners zoals PBA wordt de

toeristen. De focus ligt op recreatieve detailhandel met

samenwerking met en tussen vastgoed versterkt. Zo is er een BIZ Vastgoed

daarnaast een breed palet aan andere functies. Net als veel

Arnhem (kernverblijfsgebied). Met het Duurzame Mobiliteitsplan werken we

binnensteden staat Arnhem voor de uitdaging het centrum

aan een aanpak voor verkeer en vervoer. De stad moet bereikbaar blijven. Dat

aantrekkelijk, bruisend en leefbaar te houden. Het

doen we door meer ruimte te geven aan voetgangers en fietsers. We zetten

winkelaanbod loopt terug door landelijke ontwikkelingen.

er gelijktijdig op in dat de centrumring minder gebruikt wordt voor

Deels wordt dit opgevuld met andere functies zoals wonen,

doorgaand verkeer. De stad blijft bereikbaar met de auto. Maar lopen, fietsen

horeca en dienstverlening. Desondanks blijft de leegstand te

en het openbaar vervoer worden belangrijker. Zo maken we fietsen en

hoog, met name in het kernwinkelgebied. De binnenstad heeft

wandelen aantrekkelijker en veiliger door wegen opnieuw in te richten en

veel onderscheidende kwaliteiten zoals de ligging aan de Rijn,

nieuwe (doorfiets)routes aan te leggen en door voorzieningen te realiseren in

groene singel, historische bebouwing, rijke geschiedenis en

de binnenstad waar fietsen prettig en veilig gestald kunnen worden.

diverse levendige pleinen. Sommige kwaliteiten blijven nu

Daarnaast maken we een netwerk van aantrekkelijke knooppunten aan de

onderbenut door de aanwezigheid van infrastructurele

rand van het centrum en in de wijken. Hier is parkeren goedkoop en kan men

barrières of het gebrek aan samenhang en verbinding tussen

overstappen op openbaar vervoer of deel(bak)fietsen. Dit vermindert het

de deelgebieden.

aantal auto's in de stad. Op het gebied van verbreden liggen er vooral kansen voor functiemenging. In de binnenstad heeft de focus lange tijd op retail gelegen, waardoor de binnenstad ruimtelijk-functioneel is toegegroeid naar ‘koopcentrum’. Om een toekomstbestendige binnenstad te realiseren, moet de scope verbreed worden naar een belevings-, ontmoetings-, cultuur- en wooncentrum. Arnhem stelt een ontwikkelperspectief op waarin gekoppeld aan de omgevingsvisie de koers voor de binnenstad richting 2040 wordt beschreven. Centraal staat een compact kernwinkelgebied met clustering van

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

25

detailhandel. Daar omheen is in de struingebieden ruimte voor andersoortige functies zoals wonen, leisure, kantoor, ambacht en creatieve bedrijvigheid. Een goede balans tussen economische functies en wonen in de plint is van belang, zodat de binnenstad (economisch) attractief blijft. Het verplaatsen van lichte bedrijven op bedrijventerreinen naar de binnenstad heeft daarbij meerwaarde. Op het gebied van vernieuwen ligt de focus van transformatie van het centrum naar een 'place to meet en be', welke zich richt op beleving en verblijfskwaliteit en waarbij de openbare ruimte uitnodigt tot ontmoeting. Ook zetten we in op innovatie en matchmaking. Zo gaan we met een matchmaker steviger geacquireerd om interessante formules aan te trekken en de filialiseringsgraad te bewaken.

Stationsgebied Het stationsgebied voorziet in de dagelijkse behoefte van

Het huidig profiel volstaat. We zijn terughoudend met extra detailhandel in

reizigers en werknemers in de omgeving. Binnen het

het gebied. Door diverse gebiedsontwikkelingen wordt het Stationsgebied

stationsgebouw zijn gemaksvoorzieningen aanwezig met

verder verdicht met kantoor- en woonfuncties. Door vergroening en de

formules vanuit het NS Stations Retailbedrijf. Daarbuiten ligt

openbare ruimte beter te activeren kan het Stationsgebied een aangenamere

de focus naast een dagelijks to go supermarktconcept vooral

entree voor de binnenstad worden.

op fastservice horeca, leisure en hotels.

26

Detailhandelsbeleid Arnhem 2025

3.4.2 Spijkerkwartier en Arnhemse Broek De winkelgebieden in Spijkerkwartier en Arnhemse Broek zijn: De Lely/Rijnpark, Steenstraat en de Johan de Wittlaan-West. Dit stadsdeel kent uiteenlopende winkelgebieden met verschillende posities in de Arnhemse hoofdstructuur detailhandel. De Lely heeft momenteel een wijkoverstijgende boodschappenfunctie sterk gericht op autogebruikers. De Johan de Wittlaan-West heeft een beperkte detailhandelsfunctie en richt zich op omliggend gebied. De Steenstraat heeft een eigen profiel met zeer divers aanbod aan specialistische zaken voor een breed palet aan doelgroepen. Het gebied functioneert redelijk zelfstandig door beperkte samenhang met de binnenstad. Een majeure ontwikkeling in dit stadsdeel is gebiedsontwikkeling Rijnpark. Hier zet de gemeente in op de realisatie van 7.000 woningen en 5.000 banen. Dit heeft grote impact op bestaande winkelvoorzieningen en de hoofdstructuur detailhandel in dit stadsdeel. De exacte invulling van Het Rijnpark is van grote invloed op de omliggende (winkel)gebieden. Een complementair profiel zorgt ervoor dat de verschillende winkelgebieden naast elkaar kunnen bestaan. Voor de Steenstraat is een programmering uitgewerkt, namelijk een foodstraat met speciaal- en familiebedrijven. Welke strategie hanteren we?