Bijlage - Jeugdbeleid 2021-2025 Opgroeien in Arnhem: een toekomst vol kansen

Opgroeien in Arnhem: Een toekomst vol kansen Jeugdbeleid 2021-2025

Opgroeien in Arnhem: Een toekomst vol kansen Jeugdbeleid 2021-2025 Wij willen dat alle Arnhemse kinderen opgroeien naar zelfstandigheid. Dat zij zelf uiteindelijk een goede basis hebben, een opleiding, een baan, een stabiel inkomen, een woning etc. Dat zij opgroeien naar een fijn volwassen leven. Om dit te bereiken werken we aan drie doelen.

Dit willen we bereiken: 1. Alle Arnhemse kinderen krijgen dezelfde kansen op persoonlijke ontwikkeling

2. Een stabiele en gezonde basis voor alle Arnhemse kinderen en jongeren

3. Alle Arnhemse kinderen en jongeren kunnen in veiligheid en vrijheid leven

We willen dat kinderen het maximale uit zichzelf kunnen halen. Dat er gelijke ontwikkelkansen zijn voor alle Arnhemse kinderen. Om dit mogelijk te maken kiezen we voor die kinderen die ons het hardst nodig hebben, kinderen in wijken met veel sociale problematiek.

Arnhemse kinderen hebben een stabiele basis en groeien in een veilige en gezonde omgeving op. Om dit te bereiken moet de basis voor Arnhemse ouders op orde zijn, zodat zij hun kinderen kunnen opvoeden en ondersteunen in hun ontwikkeling naar zelfstandigheid.

Voor ieder kind is het belangrijk om veilig te zijn, gezien te worden, ergens bij te horen en ertoe te doen. Arnhem moet daarom een stad zijn waar alle kinderen, ongeacht achtergrond, levensbeschouwing, geaardheid, beperking, leeftijd of geslacht, een volwaardige plek hebben en zich kunnen ontwikkelen.

Dit betekent het voor jou als kind of jongere in Arnhem School of werk

Je krijgt kansen om je te ontwikkelen, op basis van wat je kunt. Op school of op je werk.

?! ?? !

Thuis

Thuis is een stabiele basis waar je veilig en gezond kunt opgroeien. Waar je ouder(s) genoeg geld hebben om voor je te zorgen.

Heb jij een idee hoe we samen kunnen verbeteren? Laat het ons weten!

Vrije tijd

In je wijk en in de stad heb je genoeg plekken om te ontspannen, bewegen, sporten en vrienden te ontmoeten.

Inhoudsopgave

Jeugdbeleid 2021-2025

3

1. Voorwoord 4 2. Inleiding 7 3. Arnhemse jeugd in cijfers 8 4. Doelen en randvoorwaarden 10 5. Wat doen we om deze doelen te bereiken? 5.1. Kansrijke Start

12

15

5.2. Kansrijk Opgroeien 16 5.3. Onderwijs 17 5.4. Gezond en Fit 18 5.5. Jeugdhulp 19 5.6. Jongeren aan de slag 20 5.7. Schulden en financiële zelfstandigheid 21 5.8. Woonruimte voor jongeren 22 5.9. Online 23 5.10. Jeugdoverlast en -criminaliteit 24

5.11. Veilig thuis opgroeien 25 6. Monitor en participatie 26 7. Financiën 28 8. Bronnen 30

Arnhem is een fijne stad om op te groeien. Ik weet het uit ervaring, maar ik zie het ook aan onze volgende generatie jonge Arnhemmers. Met de meeste kinderen en jongeren in Arnhem gaat het uitstekend. De stad is ruim en groen, er zijn mooie wijken en de scholen doen het goed. Het aanbod aan sportieve en culturele activiteiten is groot en de zorg is goed georganiseerd. We willen als college staan voor die fijne stad, de goede dingen die de stad heeft vooral in stand houden. Maar er ligt nog een andere, zeer belangrijke taak: zorgen dat echt alle kinderen in Arnhem veilig en gezond kunnen opgroeien en gelijke kansen krijgen. Want, al gaat met de meeste kinderen en jongeren goed, sommigen hebben daarvoor een extra zetje nodig. Als college kunnen wij het verschil maken door inzet van de juiste middelen op het juiste moment. De toekomst van een kind moet niet worden bepaald door waar zijn wieg heeft gestaan. Samen met het onderwijs en andere partijen in de stad willen we dan ook maatregelen nemen om te zorgen voor gelijke kansen voor alle Arnhemse kinderen en jongeren.

Goed, kinderen moeten gelijke kansen krijgen,

Ouder zijn is de belangrijkste rol in je leven, maar

maar ze hoeven niet gelijk te zijn. In ons jeugd-

we halen hier geen diploma voor. Ik vind het mooi

beleid willen we benadrukken dat verschillen er

dat wij een vangnet hebben voor ouders en kin-

mogen zijn. We zullen daarom voorzichtig zijn met

deren die het niet redden. De bevlogenheid die ik

diagnoses, etiketten en therapieën. Niet elk kind

aantrof bij ons Arnhemse vangnet, onze partners

gedraagt zich op dezelfde manier, de één is druk,

in de stad, heeft mij echt geraakt en geïnspireerd.

de ander rustig, de één is emotioneel, de ander

Ik ben onder de indruk van de organisaties die de

uit zich wat moeilijker, de één is goed in theorie

nadruk op preventie leggen en hun werk doen met

of woordjes leren, de ander is vooral technisch

de jongeren.

en handig. Die verschillen horen bij het leven, verschillen maken de samenleving completer en

Dit jeugdbeleid geeft de richting aan die we als

mooier. Het zou goed zijn als we die verschillen

gemeente op willen. Het gaat in het beleid over

wat beter kunnen accepteren en daarmee ook de

jeugd, in de uitvoering trek ik graag op met de

mentale druk op jongeren kunnen verlagen. Ik zou

jeugd. Ik voer graag gesprekken met onze kinde-

graag zien dat het aantal jongeren die een beroep

ren en jongeren en neem hun adviezen ter harte.

doen op specialistische jeugdzorg, daalt.

Zij weten over het algemeen goed wat zij willen en nodig hebben. Laten we onze oren vooral ook naar

We richten ons met ons jeugdbeleid niet alleen op

hen laten hangen. Ik hoop dat u in de deze jeugd-

kinderen en jongeren, maar ook op hun omgeving.

nota de bovenstaande vraagstukken herkent en

Waar ouders vragen hebben of worstelen met de

dat u een beeld krijgt wat we als gemeente willen

opvoeding, willen we er ook voor hen zijn. Waar

doen om hieraan te werken. De zorg voor onze

door schuldenproblematiek stress is in gezinnen,

kinderen en jongeren heeft niet alleen betrekking

zorgen we voor hulp om de financiën weer op orde

op de portefeuille van de wethouder jeugd en

te krijgen. Waar ouders de zorg voor een kind tij-

onderwijs. De verantwoordelijkheid wordt college

delijk niet aankunnen, doen we een beroep op het

breed gevoeld: werk & inkomen, schulden, sociale

netwerk daaromheen. Is dat er niet, dan bieden

basis, wijken, inclusie (Martien Louwers), publieke

we een oplossing, zo dicht mogelijk bij het gezin.

gezondheid en zorg (Roeland van der Zee), veiligheid (Ahmed Marcouch), integratie, kunst en

Niet alleen als wethouder jeugdzorg en onderwijs

cultuur (Cathelijne Bouwkamp), sport (Jan van

maar ook als voormalig docent en als vader ligt

Dellen) en armoede, financiën (Ronald Paping).

de zorg voor onze jeugd mij na aan het hart. Als ouder zie ik dat opvoeden gaat over het vinden

Namens het college,

van balans tussen zorgen voor je kind en loslaten.

Bob Roelofs, wethouder jeugd

Jeugdbeleid 2021-2025

1. Voorwoord

4

Jeugdbeleid 2021-2025

5

Ruim een derde van alle Arnhemmers is jonger dan 27 jaar. De Arnhemse baby’s, kinderen en jongeren vormen de toekomst van onze stad. Wij investeren in de toekomst van deze generatie, zodat zij opgroeien tot zelfstandige Arnhemmers. Daar zijn een stabiele en gezonde basis, gelijke kansen, veiligheid en vrijheid voor nodig.

Voor wie maken we dit beleid?

ders kan onze aanpak anders zijn dan in de andere wijk,

Het jeugdbeleid is bedoeld voor alle Arnhemse kinde-

op basis van wat er speelt. Wij voorkomen liever dan dat

ren en jongeren van -9 maanden tot 27 jaar. We richten

wij genezen, preventie staat voorop. En wij zijn sterk in

ons op deze leeftijdsgroep, omdat we zien dat baby’s,

maatwerk: wij doen ons werk op basis van het verhaal

kinderen en jongeren in deze periode de basis kunnen

van Arnhemse kinderen en jongeren. Dat betekent dat

leggen voor zelfstandigheid en een fijn leven. We richten

wij ons beleid niet alleen voor Arnhemse kinderen en

ons niet alleen op de kinderen en jongeren, maar zeker

jongeren maken, maar met hen.

ook op hun ouders. En op anderen die een rol hebben in

Om te beginnen laten we zien hoe de Arnhemse jeugd

het opgroeien en zelfstandig worden van deze genera-

ervoor staat met een aantal kerncijfers (hoofdstuk 3).

tie. It takes a village to raise a child: van ouders en opa’s en

We maken keuzes in wat we wel en niet doen. Dat doen

oma’s tot huisartsen, van jongerenwerkers en sportcoa-

we op basis van de vraag: welke kinderen en jongeren

ches tot docenten. Om Arnhemse kinderen op te laten

redden zich prima en wie hebben een extra zetje in de

groeien naar zelfstandigheid hebben wij de ouders, het

rug nodig. Deze beweging maken we op basis van drie

netwerk van kinderen en onze samenwerkingspartners

doelen: 1. Alle Arnhemse kinderen en jongeren krijgen

in de wijken hard nodig. Met hun kennis, ervaring en

dezelfde kansen op persoonlijke ontwikkeling, 2. Een

professionaliteit zorgen zij ervoor dat ons werk goed

stabiele en gezonde basis voor alle Arnhemse kinderen

aansluit bij de kansen en uitdagingen van Arnhemse

en jongeren en 3) Alle Arnhemse kinderen en jongeren

kinderen.

kunnen in veiligheid en vrijheid leven (hoofdstuk 4). We laten zien wat de samenhang is van het werk dat we

Leeswijzer

doen om deze doelen te bereiken voor Arnhemse kin-

Dit jeugdbeleid is de kapstok voor al ons werk als

deren en jongeren (hoofdstuk 5). Vanuit de drie doelen

gemeente met en voor Arnhemse kinderen en jongeren

werken we aan een aantal thema’s en onderwerpen. Wij

en hun omgeving. Het beleid geeft de kaders voor hoe

beschrijven per thema wat de huidige situatie is, wat

wij ons werk doen, samen met onze samenwerkings-

onze ambitie is en hoe wij deze ambitie willen bereiken,

partners. Met de visie sociaal domein ‘Sociaal Domein in

in samenhang met de andere thema’s (hoofdstuk 5.1.

beweging’ als basis beschrijven we in dit jeugdbeleid op

t/m hoofdstuk 5.11.). De verdere uitwerking per thema

hoofdlijnen wat wij doen, waarom wij dat doen en hoe

is terug te lezen in de verschillende uitvoeringsplannen.

wij dat doen. Wat gaan we anders doen door dit jeugd-

Om de effectiviteit van ons beleid te monitoren, zetten

beleid? Wij versterken de impact van ons bestaande

we een jeugdmonitor op. Deze monitor vullen we met

werk en sluiten beter aan bij de kansen en uitdagingen

cijfers, maar ook met ervaringen van Arnhemse kinde-

van kinderen en jongeren. Dat vraagt een andere ma-

ren, jongeren en ouders zelf. Op basis van deze infor-

nier van werken waarbij we in de uitvoering intensiever

matie kunnen we bijsturen waar nodig (hoofdstuk 6).

met elkaar samenwerken. Niet langer gefragmenteerd

Dit jeugdbeleid resulteert erin dat wij als gemeente met

en vanuit verschillende beleidsdomeinen maar samen,

onze partners, en dat is een proces van lange adem, ons

zowel in de gemeentelijke organisatie als daarbuiten,

werk voor Arnhemse kinderen van -9 maanden tot 27

met en tussen samenwerkingspartners in de stad en in

jaar beter kunnen doen. Voor deze lange adem hebben

de wijken. Wij werken gebiedsgericht: in de ene wijk an-

wij ook lange termijn inzet nodig (hoofdstuk 7).

“Ruim een derde van de Arnhemmers is jonger dan 27 jaar.”

Jeugdbeleid 2021-2025

2. Inleiding

6

1

In 2020 telde Arnhem 54.770 baby’s, kinderen en jongeren van 0 tot 27 jaar. Dat gaat om bijna 34 procent van alle Arnhemmers. Dit zijn de Arnhemse kinderen en jongeren die de volgende generatie vormen. De groep die de potentie vormt van onze stad en die onze toekomst gaat maken. Dit is de groep waar wij ons jeugdbeleid voor maken.

Schaarsbergen e.o. 2.336 Monnikenhuizen 4.448

Alteveer/ Cranevelt 3.451

Geitenkamp 3.896

Burgemeesterswijk/ Hoogkamp 7.780

Velperweg e.o. 8.846 Klarendal 7.351

Klingelbeek e.o. 1.356

Heijenoord/ Lombok 3.892

St.Marten/Sonsbeek 5.845 Spijkerkwartier 6.732

Presikhaaf-Oost 7.312

Presikhaaf-West 8.706

Centrum 6.192

Arnhemse Broek 5.847

Malburgen-West 4.614

Malburgen-Oost (Noord) 6.483 Elderveld 8.908 Elden 2.863 Schuytgraaf 12.550

Malburgen-Oost (Zuid) 8.809

Vredenburg/Kronenburg 8.233

De Laar 12.171 Rijkerswoerd 12.710

1: Voor een overzicht van de gebruikte informatie, zie bronnen.

Kaart: aantal kinderen en jongeren tot 27 per wijk

Jeugdbeleid 2021-2025

3. Arnhemse jeugd in cijfers

8

34%

54.770

van alle Arnhemmers.

baby’s, kinderen en jongeren van 0 tot 27 jaar

Kerncijfers per indicator, landelijk en Arnhem vergeleken

Indicator

Landelijk

Arnhem

Vroeggeboortes of te laag geboortegewicht bij baby’s

15,7 procent

16,7 procent

Kinderen met risico op een taal-of ontwikkelingsachterstand

15 procent

20 procent

Kinderen tot 18 die leven in een gezin dat rond moet komen van een

6 procent

11 procent

Kinderen die jeugdhulp ontvangen

10,3 procent

10,4 procent

Leerlingen in het basisonderwijs per 1.000 inwoners

80,8

79,8

Leerlingen in het voortgezet onderwijs per 1.000 inwoners

58,9

57

6,1

12,3

Vroegtijdig schoolverlaters

1,72 procent

2,47 procent

Percentage jongeren met uitkering t.o.v. het totaal aantal ontvan-

10,2 procent

8 procent

Politiemeldingen jeugdoverlast per 10.000 inwoners

44,2

42,82

Jongeren met jeugdreclassering

0,3 procent

0,5 procent

Veilig Thuis meldingen kindermishandeling

321

329

uitkering

(NB: dit gaat ook om kinderen die niet in Arnhem wonen) Leerlingen in het speciaal onderwijs per 1.000 inwoners (NB: dit gaat ook om kinderen die niet in Arnhem wonen)

gers van een uitkering

9 Jeugdbeleid 2021-2025

Dit gaat om

Arnhem telde op 1 januari 2020 Arnhem

Arnhem moet voor alle kinderen een fijne plek zijn om op te groeien en zelfstandig te worden. Waar je gelijke kansen krijgt op persoonlijke ontwikkeling, een stabiele en gezonde thuisbasis hebt en waar je veilig bent en geaccepteerd wordt zoals je bent. Dat zijn de drie hoofddoelen waar wij ons in het jeugdbeleid en in ons werk voor Arnhemse kinderen en jongeren tot 27 jaar op richten. Deze drie doelen hangen met elkaar samen en zijn niet los van elkaar te zien. Op basis van deze drie doelen maken we keuzes in wat we wel en niet doen. Een groot deel van ons werk doen we voor alle Arnhemse kinderen en jongeren. Bijvoorbeeld op het gebied van basisvoorzieningen zoals onderwijs, sport of onze (welzijns)voorzieningen in de wijk met als doel problemen te voorkomen. Naast deze sociale basis in iedere wijk geven we in wijken met veel sociale problematiek (Arnhem Oost wijken) meer aandacht aan kinderen en jongeren die dat nodig hebben voor hun persoonlijke ontwikkeling. Bijvoorbeeld door extra voorzieningen in die wijk aan te bieden. Ook geven wij alle kinderen en jongeren die het zelf niet redden, bijvoorbeeld bij het vinden van werk of door psychische problematiek, hulp en ondersteuning door het bieden van maatwerk. In hoofdstuk 5 beschrijven we per thema wat deze keuzes en manier van werken betekenen in de uitvoering van ons beleid.

Jeugdbeleid 2021-2025

4. Doelen en randvoorwaarden

10

11 Jeugdbeleid 2021-2025

Stabiele en gezonde basis

In veiligheid en vrijheid opgroeien

Gelijke kansen op persoonlijke ontwikkeling

Alle Arnhemse kinderen krijgen Een stabiele en gezonde basis voor Kansrijk en jongeren dezelfde kansen op persoonlijke alleGezond Arnhemse kinderen opgroeien enstabiele Fit ontwikkeling Om een en gezonde basis te bereiSchulden en We willen dat kinderen het beste uit financiëleken voor kinderen, moet ookWoonruimte de basis voor voor zelfstandigzichzelf kunnen halen. Dat er gelijke Arnhemse ouders op orde zijn. Zodat zij jongeren heid ontwikkelkansen zijn voor alle Arnhemse hun kinderen kunnen opvoeden en onderkinderen. Om dit mogelijk te maken kiezen

Alle Arnhemse kinderen en jongeren kunnen in veiligheid en vrijheid leven Voor ieder kind is het belangrijk om gezien te worden en ergens bij te horen. Arnhem moet daarom een stad zijn waar alle

steunen in de ontwikkeling naar zelfstan-

kinderen, ongeacht achtergrond, levens-

nodig hebben: de kinderen die opgroeien

op voldoende inkomen, bij voorkeur door

leeftijd of geslacht, een volwaardige plek

in wijken met veel sociale problematiek,

betaald werk, een geschikte woning, een

hebben en zich kunnen ontwikkelen. Wij

waar kansen niet vanzelfsprekend zijn. Wij

veilige en gezonde (leef)omgeving en een

accepteren kinderen die afwijken van de

uitmaakt in welke omgeving je opgroeit

Stabiele en aan gezonde ouders die het basis zelf, ondanks een stevig

en de kansen die je daardoor hebt om het

netwerk, niet redden. Deze ondersteuning

Discriminatie en racisme zijn onacceptabel.

goed te doen op school, werk te vinden of Kansrijke

bieden wij ook aan jongeren die een eigen

Alle Arnhemse kinderen en jongeren moe-

gezond te zijn. We ondersteunen in deze Start

stabiele basis opbouwen en daarbij een zet-

ten veilig kunnen leven en bewegen, thuis,

wijken extra op het gebied van onderwijs

je in de rug kunnen gebruiken. Bijvoorbeeld

op school en op straat. Als het bij gezinnen Start

Jongeren Veiliginthuisbeschouwing, geaardheid, beperking, digheid. Daarom zetten wij voor ouders aan de slag opgroeien

we voor die kinderen die ons het hardst

Kansrijke

Jeugdhulp richten ons op deze kinderen, omdat het Start gezonde leefstijl. We bieden ondersteuning

Jeugdhulp (aanvullend op regulier onderwijs), met goede voorzieningen in de wijk, sport,

cultuur, stages, werk en zorg. Schulden en financiële zelfstandigZie ook: heid Zie ook: 5.1. Kansrijke Start, 5.2. Kansrijk opgroeien, 5.3. Onderwijs, 5.5. Jeugdhulp,

omdat zij geen werk of geschikte woon-

norm, bijvoorbeeld omdat zij druk zijn, en problematiseren dit gedrag niet onnodig.

Kansrijke

thuis onveilig is, bijvoorbeeld door huiselijk

ruimte kunnen vinden of schulden hebben.

geweld of een vechtscheiding, dan signa-

Kansrijk opgroeien

leren wij dit zo vroeg mogelijk - nog liever willen wij het voorkomen. Zie ook: 5.1. Kansrijke Start, 5.2. Kansrijk op-

Zie ook: 5.1. Kansrijke Start, 5.2. Kansrijk

opgroeien, 5.3. Onderwijs, 5.5. Jeugdhulp, 5.10. Gelijke kansen op In veiligheid Jeugdhulp 5.6. Jongeren aan de slag, 5.7. Schulden en Jongeren aan de slag, 5.7. Schulden en financiële Jeugdoverlast- en criminaliteit, 5.11. Veilig thuis persoonlijke en vrijheid financiële zelfstandigheid zelfstandigheid, 5.8. Woonruimte voor jongeren, opgroeien ontwikkeling Onderwijs opgroeien 5.11. Veilig thuis opgroeien

Kansrijk opgroeien

Jongeren aan de slag

groeien, 5.4. Gezond en Fit, 5.5. Jeugdhulp, 5.6.

Jeugdoverlast en criminaliteit

Onderwijs Veilig thuis opgroeien

Jeugdbeleid 2021-2025

12

Uitgangspunten (GPS) voor de beweging die we maken. Om onze doelen te bereiken, blijven we op koers door een goed GPS. De route naar het bereiken van onze doelen. Wij doen ons werk volgens deze principes: Gebiedsgericht, Preventie voorop, Sterk in maatwerk. Deze randvoorwaarden nemen wij mee in onze aanpak per thema en vertalen zich door in onze opdrachten aan onze samenwerkingspartners.

Gebiedsgericht. Problemen en vraag-

Preventie voorop betekent investeren

Sterk in maatwerk betekent dat we

stukken verschillen per gebied. Dat bete-

in het voorkomen van problemen, we wil-

ongelijk behandelen om gelijke kansen op

kent dat onze aanpak en (financiële) inzet

len liever voorkomen dan genezen. We zet-

persoonlijke ontwikkeling te creëren voor

verschilt per gebied. Wij passen onze prio-

ten hiervoor in op een sterke sociale basis

alle Arnhemse kinderen. Daarmee hebben

riteiten en samenwerkingspartners hierop

(werk, wonen, onderwijs, gezondheid, net-

we aandacht voor Arnhemse kinderen en

aan en zorgen dat ons aanbod aansluit bij

werken) en op sport, cultuur en (welzijns)

jongeren, we willen ze horen en zien - hun

wat de wijk nodig heeft. Daarbij hoort ook

activiteiten. Denk aan verlengde ontwik-

verhaal kennen. Dat vraagt ons om ons

structureel investeren in vakmanschap

keltijd op school, scholen die langer open

werk te doen op een manier waarbij wij

van onze professionals en samenwerkings-

als preventie tegen de aantrekkingskracht

niet in hokjes of systemen denken. Waarbij

partners in de wijk om zo goed mogelijk

van criminaliteit en extra begeleiding voor

wij ons werk doen om oplossingen te

gebiedsgericht te kunnen werken. Voor

jongeren waar zorgen over zijn. Om zo

bieden voor de problemen die Arnhemmers

een professional betekent het dat het de

vroeg mogelijk te signaleren, stappen wij

onder 27 ervaren. Concreet betekent dit dat

tweede natuur wordt om aanwezig te zijn

proactief op kinderen of gezinnen af als

wij structureel stadgesprekken organiseren

op plekken waar je kinderen en jongeren

de problemen ernstig zijn en kinderen of

met kinderen, jongeren en hun ouders, op

tegenkomt. Dat betekent bijvoorbeeld dat

ouders zelf niet met een hulpvraag komen.

basis van thema’s die bij zij zelf kiezen. Op

wij jongerenwerkers vragen om niet alleen

Dit alles helpt (grotere) problemen die

deze manier kunnen Arnhemse kinderen

in de wijk en op school aanwezig te zijn,

moeilijk zijn op te lossen zo veel mogelijk

hun problemen bij ons op de agenda zetten

maar ook online. Het vraagt ook dat pro-

tegen te gaan. Preventie voorop is ook in-

en halen wij input op om ons werk zo goed

fessionals in de wijk elkaar kennen en op de

zet in wijken met veel sociale problematiek

mogelijk te doen.

hoogte zijn van elkaars aanbod. En dat een

en bij risicogroepen en de scherpe keuze

jongere naar werk begeleiden misschien

maken voor ‘voorkomen is beter dan gene-

iets anders vraagt dan een vluchteling be-

zen’. Vanuit die gedachte krijgen kinderen

geleiden die net in Arnhem woont. Dichtbij

en jongeren extra aandacht.

kinderen staan - letterlijk en figuurlijk - is daarvoor belangrijk, net als kennis en aandacht. Maar ook het besef dat een hulpverlener niet vervangt wat een sterk sociaal netwerk in de buurt kan bieden: gebiedsgericht is ook in een vroeg stadium signaleren dat het met iemand niet goed gaat en dat kunnen ombuigen. Juist omdat de nabije omgeving van bijvoorbeeld ouders, school, buurt, en sport dat zo goed kan.

5. Wat doen we om deze doelen te bereiken?

Jeugdbeleid 2021-2025

13

Wij werken aan de drie hoofddoelen: gelijke kansen op persoonlijke ontwikkeling, een stabiele en gezonde basis en in veiligheid en veiligheid opgroeien voor alle Arnhemse kinderen en jongeren. Dat doen wij vanuit verschillende thema’s die onderling verbonden zijn: 5.1. Kansrijke Start, 5.2. Kansrijk Opgroeien, 5.3. Onderwijs, 5.4. Gezond en Fit, 5.5. Jeugdhulp, 5.6. Jongeren aan de slag, 5.7. Schulden en financiële zelfstandigheid, 5.8. Woonruimte voor jongeren, 5.9. Online, 5.10. Jeugdoverlast en -criminaliteit en 5.11. Veilig thuis opgroeien. In onderstaande figuur geven wij een overzicht van hoe onze verschillende thema’s samenhangen met onze drie hoofddoelen. En geven wij een overzicht van de leeftijdsgroepen waarvoor wij werken vanuit de verschillende thema’s. Op de volgende pagina’s bieden wij per thema een overzicht van wat wij doen: wat is de huidige situatie, wat is onze ambitie en wat doen we om deze ambitie te bereiken?

Schulden en financiële zelfstandigheid

Gezond en Fit

Kansrijk opgroeien Woonruimte voor jongeren

Jongeren aan de slag

Kansrijke Start

Veilig thuis opgroeien

Stabiele en gezonde basis

Jeugdhulp

Kansrijke Start

Kansrijke Start

Jeugdhulp

Schulden en financiële zelfstandigheid

Onderwijs

Gebiedsgericht

Kansrijk opgroeien

Gelijke kansen op persoonlijke ontwikkeling

Kansrijk opgroeien

Jongeren aan de slag

In veiligheid en vrijheid opgroeien Jeugdoverlast en criminaliteit

Preventie voorop

Jeugdhulp

Onderwijs Veilig thuis opgroeien

Sterk in maatwerk

Wat doen we om onze doelen te bereiken?

Jeugdbeleid 2021-2025

14

Kansrijke Start Kansrijk Opgroeien Onderwijs Gezond en Fit Jeugdhulp Jongeren aan de slag Schulden en financiële zelfstandigheid Woonruimte voor jongeren Online Jeugdoverlast en -criminaliteit Veilig thuis opgroeien

-9 Maanden

0

7

14 Leeftijd in jaren

21

27

15

5.1 Kansrijke start

Jeugdbeleid 2021-2025

“We willen van 96 procent van de Arnhemse kinderen in beeld bij jeugdgezondheidszorg naar 100 procent.”

Hoe is de situatie nu?

Wat is onze ambitie?   

Een veilige, gezonde en kansrijke start is

We werken voor alle Arnhemse kinde-

tiek bieden we jeugdgezondheidszorg

de basis voor een gelukkig mensenleven.

ren aan gelijke kansen voor persoonlijke

dichtbij aan. Dat betekent dat wij in deze

De meeste Nederlandse kinderen hebben

ontwikkeling. Dat begint bij een kansrijke

zo’n goede start, maar er is nog altijd een

start, bij goede geboorte- en jeugdgezond-

Preventie voorop

grote groep kinderen die al bij de geboorte

heidszorg die alle Arnhemse kinderen in

• We ondersteunen ouders (in kwetsbare

een achterstand oploopt. Ook in Arnhem

beeld heeft. Deze zorg moet dichtbij en

positie) bij de zwangerschap, de verzor-

is al bij de geboorte sprake van ongelijke

laagdrempelig zijn. We willen van 96 pro-

ging en opvoeding van hun kinderen om

kansen. In een aantal Arnhemse wijken heb

cent van de Arnhemse kinderen in beeld bij

problemen in een later stadium te voor-

je als baby meer kans op een te laag ge-

jeugdgezondheidszorg naar 100 procent.

komen. Deze ondersteuning bieden wij

boortegewicht, vroeggeboorte of onveilige

Juist het investeren in deze en de volgende

in elke fase van de zwangerschap en de

hechting (Malburgen, Geitenkamp, Broek

fase van kansrijk opgroeien werkt door in

eerste twee jaar van een kind. Dat gaat

en Klarendal). Dit kan op latere leeftijd

volgende generaties en draagt daarmee

bijvoorbeeld om verlengde kraamzorg

leiden tot mentale, fysieke en/of crimineel

bij aan het bieden van gelijke kansen en

of jeugdverpleegkundigen die huisbe-

gedrag. De eerste 1000 dagen zijn cruci-

het voorkomen van problemen op late-

zoeken doen. Verder organiseren we

aal voor de ontwikkeling van het kind. In

re leeftijd. Wij investeren daarom in een

groepsbijeenkomsten voor zwangere

die periode ontwikkelt het kind alle vitale

stevige start voor alle Arnhemse kinderen.

vrouwen die onder begeleiding van een

levensfuncties en legt het de basis voor een

Om meer kinderen een goede start te

verloskundige met elkaar in gesprek

veilige hechting (-9 maanden tot 2 jaar).

bieden, willen we (aanstaande) kwetsbare

gaan over diverse thema’s (borstvoe-

De kwetsbare positie van ouders heeft di-

zwangere vrouwen en ouders vroegtijdig in

ding, roken tijdens je zwangerschap,

rect gevolgen voor de kansen van het (on-

beeld en bieden we hen ondersteuning. Zo

geboren) kind. Naast leefstijlfactoren als

voorkomen we problemen en kunnen we

Sterk in maatwerk

voeding, beweging en middelengebruik is

creëren we kansen voor het kind.

• Wij bieden passende ondersteuning aan

vooral stress tijdens de eerste 1.000 dagen

• In de wijken met veel sociale problema-

wijken consultatiebureaus plaatsen.

opvoeding, huiselijk geweld).

ouder(s) en kind als dat nodig is voor

een belangrijke risicofactor voor een min-

Hoe willen we dat bereiken?

een goede start. Bijvoorbeeld als er

der goede start van een kindje. Deze stress

Gebiedsgericht

zorgen zijn over een woning, over geld

hangt bijvoorbeeld samen met armoede,

• We zorgen voor een sterk netwerk in de

of over psychische problematiek.

schulden, werkloosheid, huisvestingspro-

wijk door afspraken te maken over de

blemen, huiselijk geweld, of laaggeletterd-

samenwerking tussen en verantwoorde-

heid. Vaak is er sprake van stapeling van

lijkheid van verloskundigen, consultatie-

problemen die elkaar in stand houden. Op

bureaus, jeugdartsen- en verpleegkun-

dit moment is 96 procent van de Arnhemse

digen, huisartsen en sociale wijkteams,

kinderen tot 2 jaar in beeld bij de consulta-

zodat wij zwangere vrouwen of ouders

tiebureaus en jeugdverpleegkundigen.

in kwetsbare positie vroegtijdig in beeld hebben en houden.

16

5.2 Kansrijk opgroeien

Jeugdbeleid 2021-2025

“In de wijken waar veel sociale problematiek is, investeren wij extra. Zodat leren, spelen, sporten en ontmoeten ook na schooltijd mogelijk is.”

Hoe is de situatie nu?

een kansrijk opvoed- en opgroeiklimaat in

geleiding, sport, bewegen en kunstacti-

In een groot deel van de Arnhemse wijken

de wijk. Daarvoor hebben we naast professi-

viteiten en cultuureducatie. Tijdens de

gaat het goed en ontwikkelen kinderen zich

onals, vrijwilligers en ouders ook de rest van

schoolvakantie organiseren wij zomer-

naar hun vermogen. We zien dat in een aan-

het netwerk om kinderen heen nodig: opa’s,

tal Arnhemse wijken de ontwikkeling van

oma’s, familievrienden en vrienden of klas-

• Met het kinder-, tiener- en jongerenwerk,

kinderen achterblijft, omdat opvoeders niet

genoten. We creëren een omgeving waar

sport- en kunst- en cultuuraanbod zor-

alle kansen kunnen bieden aan hun kinde-

kinderen kansen krijgen om zich te ontwik-

gen we voor professionals en vrijwilligers

ren. Bijvoorbeeld door financiële problemen,

kelen en waar zij worden beoordeeld op wat

in de wijk die bijdragen aan de talentont-

omdat zij dakloos zijn, door een klein sociaal

zij kunnen en niet op hun achtergrond. Dat

wikkeling van kinderen en het vroegtijdig

netwerk, door psychische en lichamelijke

doen we door kinderen en jongeren in elke

signaleren van problemen. Voor het tie-

gezondheidsproblemen of door huiselijk

Arnhemse wijk voldoende mogelijkheden te

ner- en jongerenwerk werken we aan een

geweld. Dit zie je terug in de soms te lage

bieden om zich in hun vrije tijd te vermaken,

vernieuwde opdracht die aangeeft waar

schooladviezen van kinderen van wie de

te ontspannen en andere kinderen en jon-

prioriteiten liggen en welke kwaliteit we

ouders laagopgeleid zijn. We zien ook onge-

geren te ontmoeten. In de wijken waar veel

verwachten.

lijke kansen voor jongeren met een andere

sociale problematiek is, investeren wij extra.

Preventie voorop

achtergrond in het zoeken van een woning

Zodat leren, spelen, sporten en ontmoeten

• We zorgen dat ouders hun financiële ba-

of baan, door discriminatie en racisme door

ook na schooltijd mogelijk is. Dat doen wij

sis op orde hebben en dat zij perspectief

sommige werkgevers en verhuurders. Het

door een 8 tot 8 opvoedstructuur of verleng-

hebben op een gezonde financiële toe-

maakt nu nog te veel uit wie je bent, hoe je

de ontwikkeltijd aan te bieden, omdat deze

komst zodat kinderen niet in armoede op

eruitziet, op wie je verliefd wordt en wie je

structuur bij kinderen thuis soms ontbreekt.

ouders zijn of je een gelijke kans krijgt op

Dit betekent dat kinderen naar school gaan

ontwikkeling die past bij je kwaliteiten.

en na school activiteiten kunnen doen in en

onze samenleving, bij voorkeur met een

om de school of in de MFC’s. Denk hierbij

betaalde baan die voldoende inkomen

aan allerlei buitenschoolse activiteiten:

oplevert om kinderen een goede basis te

Wat is onze ambitie?

huiswerkbegeleiding, sport, cultuur en

kunnen geven.

Alle kinderen en jongeren in Arnhem groeien

kunst. Met deze stevige basis en kansen

• We zorgen dat onze vrijwillige organi-

kansrijk op. Alle kinderen, ongeacht soci-

voor ontwikkeling hebben kinderen meer

saties, professionals, maar ook in het

aal-economische status van hun ouders,

toekomstperspectief. En komen kinderen

onderwijs en andere vindplekken zorgen

geslacht, genderidentiteit, seksuele geaard-

minder snel in de problemen en is er minder

over ongelijke kansen tijdig worden ge-

heid én culturele achtergrond hebben de-

verleiding om het foute pad op te gaan.

signaleerd. Als het nodig is verwijzen wij

zelfde kansen op persoonlijke ontwikkeling.

schoolactiviteiten.

hoeven te groeien. • We zorgen dat ouders participeren in

ouders vroegtijdig door naar ondersteu-

Een kansrijke omgeving begint bij kinderen

Hoe willen we dat bereiken?

thuis. Daarom is een stabiel thuis belang-

Gebiedsgericht

Sterk in maatwerk

rijk waar kinderen en jongeren financieel

• In elke wijk zijn voldoende mogelijkhe-

• We trainen professionals en vrijwilligers

vrij, veilig en gezond kunnen opgroeien.

den voor kinderen en jongeren om te

in onze stad om op een inclusieve manier

Passende woonruimte, werk en een stabiel

leren, spelen, sporten en elkaar te ont-

te denken en te handelen zodat alle

inkomen voor gezinnen met kinderen zijn

moeten. Hierbij investeren wij meer in

kinderen zich gehoord en gezien voelen.

daarbij basisvoorwaarden. Wij hebben

wijken met sociale problematiek, waarbij

oog voor het perspectief van kinderen bij

de behoeften van kinderen en jongeren

ontvangen dan organiseren wij op de

dreigende huisuitzettingen of dakloosheid.2

centraal staan.

risicomomenten een goede overdracht

nend hulpaanbod en voorzieningen.

• Als kinderen hulp of ondersteuning

We signaleren vroegtijdig als kinderen zor-

• Wij organiseren in wijken met veel soci-

(denk aan de leeftijden 2, 4, 12, 16 t/m 18,

gelijk of problematisch gedrag vertonen en

ale problematiek een verlengde ontwik-

21 jaar). Zodat het kind geen last onder-

grijpen snel en effectief in, zodat problemen

keltijd. Na school kunnen kinderen in of

vindt van een overgang van bijvoorbeeld

niet erger worden.

om de school of in het MFC meedoen aan

primair naar voortgezet onderwijs.

Naast een stabiele thuisbasis creëren we

naschoolse activiteiten als huiswerkbe-

17

5.3

Jeugdbeleid 2021-2025

“We zien een gezamenlijke verantwoordelijkheid tussen gemeente, scholen en ouders in de begeleiding van kinderen en jongeren om problemen als onderpresteren, spijbelen en schooluitval te voorkomen.”

Onderwijs

Wat is de situatie?

(gezin-school-vrije tijd), omdat een veilig

problematiek (VMBO en VMBO niveau 1

Met de Arnhemse schoolbesturen en

klimaat cruciaal is voor de ontwikkeling

en 2) te ondersteunen. Met deze onder-

voorschoolse organisaties hebben we

van jongeren. Een actieve rol van ouders is

steuning brengen scholen rolmodellen

de Maatschappelijke Educatieve Agenda

essentieel voor het leren en ontwikkelen

en jongerenwerkers de school in die hulp

Arnhem opgesteld (MEAA). MEAA is een

van kinderen en jongeren, maar ook andere

bieden en oog hebben voor wat er speelt

wettelijk instrument voor gemeenten en

opvoeders zoals jongerenwerkers en sport-

bij een kind: thuis, op school en in de vrije

schoolbesturen om tot afspraken te komen

coaches.

over onderwijs(achterstanden)beleid en

Arnhem draagt actief bij aan de ruimte voor

• Arnhem wil huisvestingskwaliteit bieden

jeugdhulpbeleid. Hierbij stimuleren we ge-

kwalitatief goed onderwijs. We stimuleren

voor alle schoolgebouwen om zo bij

lijke kansen in het onderwijs. Het onderwijs

gevarieerd onderwijsaanbod op goede

te dragen aan goed onderwijs. Ieder

doet dit vanuit haar onderwijskundige taak,

scholen in goede gebouwen. Kinderen met

schoolgebouw moet uitnodigend zijn

de gemeente vult daarop aan. Dat doen

een achterstand worden zo vroeg mogelijk

en het mogelijk maken voor leerlingen

wij tijdens schooltijd door te controleren

gesignaleerd en goed voorbereid op het

om zich te ontwikkelen in een gezonde

of leerlingen voldoen aan de leerplicht en

reguliere onderwijs. We zien een gezamenlij-

en veilige omgeving. In wijken met veel

door jeugdhulp te bieden aan kinderen die

ke verantwoordelijkheid tussen gemeente,

sociale problematiek investeren wij in

dat nodig hebben. Na schooltijd bieden wij

scholen en ouders in de begeleiding van

huisvesting waar ruimte is voor kleinere

ondersteuning aan kinderen die dat nodig

kinderen en jongeren om problemen als

klassen, zodat wij meer kansen creëren

hebben, waardoor zij zich goed kunnen

onderpresteren, spijbelen en schooluitval

ontwikkelen op school.

te voorkomen. Hiermee zorgen we voor

Sterk in maatwerk

Arnhemse kinderen leveren betere presta-

kansen op ontwikkeling voor alle Arnhemse

• Scholen en samenwerkingsverbanden

ties op school en halen een diploma. Wel

kinderen en jongeren. We doen er alles aan

zijn verantwoordelijk voor het bieden

zien we dat schoolprestaties van kinderen

om samen het aantal vroegtijdig schoolver-

van passend onderwijs. We hebben richt-

sterk afhankelijk zijn van de (thuis-)om-

laters dichter naar het landelijk gemiddelde

lijnen voor jeugdhulp binnen onderwijs.

geving. Wij zien dat kinderen van laagop-

te brengen en om betere uitstroom vanuit

Als kinderen speciale ondersteuning

geleide ouders een lager advies krijgen

het onderwijs naar de arbeidsmarkt te

nodig hebben om onderwijs te volgen,

dan zij zouden verdienen op basis van hun

creëren.

bijvoorbeeld als ze psychosociale of

kwaliteiten.

tijd.

voor kinderen om zich te ontwikkelen.

psychische problemen ondervinden of

Bij de overgang van het voortgezet onder-

Hoe willen we dat bereiken?

er gedragsproblemen zijn in de omgang

wijs naar het middelbaar beroepsonderwijs

Gebiedsgericht

met anderen, dan bieden we jeugdhulp.

zijn alle kinderen en jongeren in beeld. We

• Vanuit wijkorganisaties ondersteunen

zien een dalende trend ontstaan in het aan-

we jongeren in kwetsbare posities,

schoolovergangen, specifiek voor die

tal voortijdig schoolverlaters, maar het per-

bijvoorbeeld door huiswerkbegeleiding.

kinderen in een kwetsbare positie.

centage vroegtijdig schoolverlaters is nog

Zo maken we een soepele overgang van

Stichting Pas begeleidt de overgang van

steeds hoger dan het landelijk gemiddelde:

voortgezet (speciaal) onderwijs naar de

naar primair onderwijs. We stimuleren de

in Arnhem gaat het om 2,47 procent, voor

arbeidsmarkt mogelijk.

samenwerking tussen primair onderwijs

heel Nederland gaat het om 1,72 procent.

• We hebben extra aandacht voor de

Preventie voorop

en voortgezet onderwijs om een soepele

• We zorgen voor gelijke kansen voor

overgang te realiseren, zodat jongeren

Wat is onze ambitie?

kinderen door inzet van vroeg- en

zich kunnen blijven ontwikkelen op het

Goed onderwijs en het halen van een diplo-

voorschoolse educatie voor kinderen die

ma is de basis voor een kansrijke toekomst.

een leerachterstand dreigen op te lopen

• In de Internationale Schakel Klas bieden

Door goed onderwijs leren kinderen kennis

(vanaf 2,5 jaar). Zo voorkomen of vermin-

we nieuwe Arnhemse kinderen en jon-

en vaardigheden waarmee zij mee kunnen

deren wij ontwikkel- of onderwijsachter-

geren onderwijs. We bereiden leerlingen

doen aan de samenleving en opgroeien naar

standen bij kinderen.

voor op het reguliere onderwijs of op

zelfstandigheid. De vraag van vandaag,

• We ondersteunen onderwijs in het voor-

is het onderwijs van morgen. We houden

komen van voortijdig schoolverlaten. Dit

aandacht voor de pedagogische driehoek

doen we door scholen met de grootste

niveau dat past.

werk. Het leren van de Nederlandse taal staat centraal.

18

5.4 Gezond en Fit

Jeugdbeleid 2021-2025

“Met een gezonde leefstijl en voldoende beweging zorgen we voor ontspanning, plezier en veerkracht en voorkomen we overgewicht en andere (mentale) gezondheidsproblemen bij kinderen en jongeren.”

Hoe willen we dat bereiken? Gebiedsgericht • Wij zorgen voor vitale sportverenigingen verspreid over de stad, zodat Arnhemse kinderen ook na school veilig en vrolijk kunnen bewegen. De openbare ruimte nodigt daarbij uit tot bewegen. Met een investering in urban sports bieden wij jongeren een sportieve

Hoe is de situatie nu?

Wat is onze ambitie?

In Arnhem zetten we in op kinderen en

Alle Arnhemse kinderen en jongeren krijgen

Preventie voorop

jongeren die zowel fysiek als mentaal

gelijke kansen om te sporten, te bewegen

• VGGM en Sportbedrijf Arnhem on-

gezond en fit zijn. Er gaat veel goed: het

en de basis te leggen voor een gezond

dersteunen kinderen en jongeren in

merendeel van de kinderen groeit gezond

leven. Dit betekent dat alle Arnhemse

het maken van gezonde keuzes. Wij

op, buurtsportcoaches van het Sportbe-

kinderen en jongeren de mogelijkheden

investeren in de beweegvaardigheid

drijf Arnhem stimuleren beweging onder

hebben om een gezonde leefstijl eigen

van de kinderen en geven kennis mee

de jeugd, met het programma Helder op

te maken en deze vaardigheden zo jong

over een gezonde leefstijl. Hierbij hoort

School geven we jongeren tips over verant-

mogelijk aan te leren. Daar hoort bij dat

ook aandacht voor gezonde voeding en

woord middelengebruik en via het concept

alle Arnhemse kinderen de beweegnorm

bewegen bij kinderopvang, scholen en

Gezond Onderweg begeleiden we kinderen

van 5 uur per week halen. Met een gezonde

sportverenigingen. Op en rond school

en hun gezin naar een gezonde leefstijl.

leefstijl en voldoende beweging zorgen we

bewegen kinderen minimaal 5 uur per

Maar we hebben ook een aantal uitdagin-

voor ontspanning, plezier en veerkracht

week, in de pauze en met extra bewe-

gen. De helft van de Arnhemse kinderen

en voorkomen we overgewicht en ande-

haalt de beweegnorm van 5 uur per week

re (mentale) gezondheidsproblemen bij

niet en te veel kinderen en jongen kampen

kinderen en jongeren. Onze ambitie is dat

IrisZorg Preventie informeren wij jonge-

met overgewicht en hebben daardoor zorg

Arnhemse kinderen en jongeren fysiek én

ren over verantwoord middelengebruik.

nodig. Het percentage jongeren dat lid is

mentaal gezond zijn. Dit houdt in dat jon-

• Wij bieden met jongerenwerk en Pro

van een sportclub daalt al een aantal jaar.

geren samen met hun omgeving het ver-

Persona Connect laagdrempelige

Tot slot veroorzaakt middelengebruik door

mogen en de veerkracht hebben om met de

voorzieningen om de mentale gezond-

jongeren problemen en staat de mentale

fysieke, psychische en sociale uitdagingen

heid van jongeren te bevorderen door af-

gezondheid van jongeren onder druk.

van het leven om te kunnen gaan.

leiding te bieden. Of door jongeren met

uitdaging, afleiding en een uitlaatklep.

gingsonderwijs. • In samenwerking met scholen, GGD en

stress of andere mentale problemen op te vangen en te ondersteunen. • Wij maken depressie en suïcidale gedachten bij jongeren bespreekbaar door een publiekscampagne. Wij trainen professionals en vrijwilligers in het bespreekbaar maken van depressie en suïcidaliteit en hoe je passende hulp biedt aan deze jongeren. Sterk in maatwerk • We bieden kinderen waarvan de ouders een laag inkomen hebben de kans om te sporten met de Gelrepas. In het uitvoeringsplan Gezond en Fit, het Sport- en Beweegakkoord Arnhem en het Arnhemse Preventieakkoord bieden wij een uitgebreid overzicht van onze acties voor dit thema.

Hoe is de situatie nu?

Preventie voorop

Soms lopen kinderen vast in hun ontwikke-

• We geven extra aandacht aan mentale

ling. Of hebben ouders moeite om hun kin-

gezondheid en het ontwikkelen van

deren te ondersteunen en te stimuleren in hun ontwikkeling. Als het netwerk van een kind en vrij toegankelijke voorzieningen geen uitkomst bieden zetten we specialistische zorg in vanuit de Jeugdwet. Dit gaat om kinderen tot 18 jaar en soms jeugdigen

5.5 Jeugdhulp

veerkracht, zodat kinderen en ouders beter kunnen omgaan met problemen en tegenslag. Dat doen we door ondersteuningsbijeenkomsten voor ouders te organiseren en in begeleidingsgesprekken aandacht te besteden aan kalmeren,

tot 23 jaar (Verlengde Jeugdwet). Wij kopen

het begrijpen van gedrag en met ouders

specialistische zorg in bij jeugdzorgaanbie-

te praten over wat gebruikelijke zorg is.

ders. Gemiddeld genomen krijgt 10 procent

Sterk in maatwerk

van de Arnhemse kinderen op deze manier

• • We hebben de sociale wijkteams dui-

jeugdhulp in de vorm van ambulante bege-

19

delijke kaders meegegeven wanneer zij

leiding, of behandeling, specialistische zorg

hoogte zijn van elkaars aanbod en aanslui-

jeugdhulp wel of niet in mogen zetten.

met verblijf, jeugdbescherming of jeugdre-

ten bij de vragen van kinderen en jongeren

Deze kaders houden we up to date, op

classering. Arnhemse ouders of kinderen

in de wijk. Om dat te bereiken willen we

basis van wat er speelt bij kinderen en

kunnen zelf om hulp vragen via de sociale

het aantal aanbieders jeugdzorg verkleinen

jongeren. In deze kaders stellen we altijd

wijkteams, huisartsen of jeugdartsen.

door per wijk samen te werken met enkele

kritisch de vraag of jeugdhulp de beste

Vanuit de jeugdbescherming en jeugdre-

specialistische zorgaanbieders.

oplossing is voor het kind, ouders al

classering kan jeugdhulp ook opgelegd

We willen dat kinderen zo veel mogelijk op

doen wat verwacht mag worden en het

worden, wanneer de ontwikkeling van een

eigen kracht meedoen aan het dagelijk-

netwerk of voorzieningen in de buurt

kind wordt bedreigd, bijvoorbeeld door

se leven. Daarvoor hebben zij een goede

al ingezet zijn. Wij vragen ouders hun

onveiligheid thuis.

sociale basis in de buurt nodig waar ze op

kinderen meer zelf te ondersteunen, bij-

Landelijk liggen de gemiddelde kosten voor

kunnen terugvallen. Bijvoorbeeld op school,

voorbeeld bij opgroeiproblemen, druk ge-

jeugdhulp tussen de €8200 en €16.000 per

bij de sport- of cultuurvereniging. Als het

drag of verdriet in plaats van standaard

kind. In Arnhem zijn de gemiddelde kosten

netwerk en de sociale basis bij een kind niet

begeleiding of behandeling te zetten.

per kind dat jeugdhulp ontvangt €8.662.

toereikend zijn voor de ontwikkeling, zetten

Daardoor ervaren kinderen dat tegenslag

Dat betekent dat Arnhem in de groep ge-

wij (tijdelijk) specialistische hulp in. Een

en moeilijke periodes bij het leven horen

meenten valt die relatief lage gemiddelde

kind mag zijn wie het is, ook als het afwijkt

kosten heeft voor jeugdhulp per kind. We

van de norm. Bijvoorbeeld omdat een kind

zien dat in wijken met relatief veel hoogop-

druk is of moeite heeft met leren. We stop-

het echt niet anders kan. We organiseren

geleide inwoners ouders een groter beroep

pen we met onnodig problematiseren van

liever zorg bij kinderen thuis, of als dat

doen op jeugdhulp dan de ouders in wijken

gedrag en normaliseren het gebruik van

niet kan, bij pleegouders of gezinshui-

met veel sociale problematiek.

zorg. Daarbij accepteren we dat sommige

zen. Jeugdhulp met verblijf is een laatste

Daar vragen ouders minder snel om hulp,

problemen horen bij het opgroeien.

optie die we graag zoveel mogelijk willen

waardoor problemen vaak complexer

en leren zij daar mee om te gaan. • We plaatsen kinderen alleen uit huis als

voorkomen.

worden en kinderen schade oplopen in hun

Hoe willen we dat bereiken?

persoonlijke ontwikkeling.

Gebiedsgericht

te werken aan een beter perspectief voor

• We zetten de doorbraakmethode in om

• We zetten jeugdhulp zo dichtbij als mo-

gezinnen met complexe, meervoudige

Wat is onze ambitie?

gelijk in en vormen wijknetwerken om

problemen in een kwetsbare, onveilige

We willen dat meer kinderen in Arnhem zich

dat mogelijk te maken. Hulp wordt gege-

ontwikkelen naar zelfstandigheid en een

ven bij het kind thuis, op school of in de

• We versnellen en verbeteren de veilig-

gezond volwassen leven. Als het nodig is,

wijk. Bijvoorbeeld door wijkcoaches die

heidsketen (Veilig Thuis, sociale wijk-

ontvangen zij daarbij tijdig passende hulp.

kinderen met een hulpvraag zelf begelei-

teams, jeugdbescherming en de Raad

Passende hulp betekent dat hulp kwalita-

den. En door de inzet van praktijkonder-

voor de Kinderbescherming), zodat

tief goed is. En dat hulp zo licht en dicht

steuners jeugd bij de huisarts die kunnen

kinderen sneller passend hulpaanbod

mogelijk bij huis of thuis wordt ingezet en

helpen bij psychische problematiek. Alle

krijgen om de veiligheid in het gezin te

het kind zo veel mogelijk een normaal leven

Arnhemse huisartsenpraktijken die dat

kan leiden. Daarvoor is het belangrijk dat

willen, ondersteunen wij door de inzet

wij problemen zo vroeg mogelijk signaleren

van een praktijkondersteuner jeugd.

hulpaanbieders terug door oplossingen

om erger te voorkomen. We richten ons op

• Wanneer deze lichtere hulp niet voldoet,

te zoeken met ouders en aanbieders,

kinderen in kwetsbare situaties: kinderen

zetten de sociale wijkteams specialisti-

zodat kinderen met een zorgvraag tijdig

die de zorg het hardst nodig hebben om zich

sche jeugdzorg in. Wij zorgen per wijk

een goed passend hulpaanbod krijgen.

te kunnen (blijven) ontwikkelen. Daarvoor

voor jeugdhulpaanbieders die samen-

Bijvoorbeeld de praktijkondersteuners

is het nodig dat we heldere keuzes maken

werken met andere professionals in de

jeugd bij de huisarts kunnen kinderen

in wie wel en wie niet individueel gespe-

wijk en met hun aanbod aansluiten bij de

op de wachtlijst helpen met hun vraag,

cialiseerde hulp ontvangt. We willen dat

zorgvragen van kinderen en jongeren in

voordat zij hun traject kunnen beginnen.

professionals in de wijk elkaar kennen, op de

die wijk.

situatie.

herstellen. • We dringen de wachtlijsten bij jeugd-

20

5.6 Jongeren aan de slag

Jeugdbeleid 2021-2025

“In wijken waar veel jongeren niet naar school gaan of niet aan het werk zijn gaan onze professionals gericht aan de slag om jongeren terug naar school of aan het werk te krijgen.”

Hoe is de situatie nu?

Hoe willen we dat bereiken?

Het overgrote deel van de Arnhemse

Gebiedsgericht

kwalificatie hebben, geen onderwijs vol-

jongeren vindt zelf de weg naar werk of

• De gebiedsteams werk en inkomen

gen, geen werk hebben en geen uitkering

• We brengen de jongeren die geen start-

school. Onze inzet richt zich op jongeren

helpen jongeren in de wijk in de zoek-

die af en toe een steuntje in de rug nodig

tocht naar een baan. Hierbij pakken de

groep en activeren hen richting werk.

hebben of soms zelfs langdurig ondersteu-

gebiedsteams naast werkloosheid ook

• We zorgen voor ontmoetingen tussen

ning kunnen gebruiken om zelfstandig te

andere problemen aan, bijvoorbeeld als

jongeren en werkgevers. Zeker voor

worden. We zetten al jaren sterk in om te

een jongere schulden heeft of zich bezig-

jongeren die zelf minder potentiële werk-

voorkomen dat jongeren in de bijstand

houdt met criminele activiteiten.

gevers kennen, vinden we het belangrijk

terechtkomen. We werken hiervoor nauw

• We bieden werkloze jongeren de mo-

dat zij een podium krijgen om zichzelf te

samen met onderwijs, werkgevers en het

gelijkheid om tegen betaling, onder

laten zien. Initiatieven als de Picknick of

UWV. Het aantal Arnhemse jongeren van 18

begeleiding, klussen te doen in de wijk.

Kansenmakers zijn hier goed voorbeel-

tot 27 jaar met een bijstandsuitkering ligt

Zo wennen zij aan structuur, hebben zij

gemiddeld lager dan in vergelijkbare steden

een eigen inkomen en maken we de stap

in Nederland. Op dit moment ontvangen 743 jongeren in Arnhem een bijstandsuit-

naar een andere werkgever kleiner. Preventie voorop

kering, dat is 2,9 procent van het totaal

We intensiveren en verbeteren de

aantal jongeren van 18 tot 27 jaar.

leerlingnetwerken voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs, wat

Wat is onze ambitie?

bijdraagt aan een warme overgang van

We willen geen enkele Arnhemse jongeren

school naar werk voor jongeren met een

in de bijstand. Om dat te bereiken bege-

afstand tot de arbeidsmarkt.

leiden wij jongeren die uitstromen uit het

• We maken afspraken met het UWV om

voortgezet speciaal onderwijs, praktijkon-

jongeren met achtergrond van voort-

derwijs, VMBO, Entreeopleiding en uitval-

gezet speciaal onderwijs en praktijkon-

lers op het MBO niveau 2 naar een vervolg-

derwijs preventief te begeleiden en te

opleiding. Als een vervolgopleiding geen optie is, begeleiden we deze jongeren naar

bemiddelen naar werk. • We onderzoeken samen met het

werk: een duurzame werkplek, passende

onderwijs op welke wijze we MBO-in-

dagbesteding of zij ontvangen ondersteu-

stellingen kunnen ondersteunen bij de

ning in de weg daar naartoe. Oftewel:

overgang van school naar werk om te

wij hebben een sluitende overgang van

voorkomen dat jongeren uitvallen.

onderwijs naar werk voor jongeren in een

Sterk in maatwerk

kwetsbare positie. Hiermee voorkomen

• We zorgen als arbeidsmarktregio voor

wij dat jongeren uitvallen, geen opleiding

duurzame banen voor jongeren en

volgen of betaalde baan hebben en een uit-

passende ondersteuning op de werkplek

kering moeten aanvragen. In wijken waar

voor zowel jongeren als werkgevers.

veel jongeren niet naar school gaan of niet

• We brengen ons huidige aanbod voor

aan het werk zijn en waar dit als prioriteit

jongeren met een bijstandsuitkering

in de gebiedsagenda’s wordt bepaald, gaan

in beeld en zorgen dat dit past bij de

onze professionals gericht aan de slag om

behoeften van jongeren.

jongeren terug naar school of aan het werk te krijgen.

ontvangen, in beeld. We benaderen deze

den van. • We zetten een netwerk op met Arnhemse werkgevers waarmee we diversiteit bij werkgevers vergroten en diversiteit in de organisaties meer zichtbaar maken.

21

5.7

Jeugdbeleid 2021-2025

“In wijken met de meeste armoede- en schuldenproblematiek zorgen we voor aanspreekpunten waar inwoners terecht kunnen met alle vragen over geldzorgen.”

Schulden en financiële zelfstan­­dig­­ heid

Hoe is de situatie nu?

Hoe willen we dat bereiken?

Sterk in maatwerk

In Arnhem leven zo’n 15.000 huishoudens in

Gebiedsgericht

• We bieden een financieel vangnet voor

armoede. Zeker 5.000 Arnhemse kinderen

• Per gebied willen we passend preven-

de Arnhemmers die dat nodig hebben.

groeien op in armoede.3 We zien veel Arn-

tieaanbod om armoede en schulden te

Voor inwoners die geen betaald werk

hemmers bij wie de financiële problemen

voorkomen, wat aansluit bij de financië-

hebben, gebeurt dat in de vorm van een

zo groot zijn dat ze hun schulden niet meer

le problemen die spelen in de wijk.

(bijstands)uitkering en ondersteunende

zelf kunnen oplossen. Leven in armoede en/

• In wijken met de meeste armoede- en

maatregelen voor mensen die leven

of met schulden is meer dan het structureel

schuldenproblematiek zorgen we

onder de armoedegrens of schulden

niet kunnen rondkomen door een tekort

voor aanspreekpunten waar inwoners

hebben. Bijvoorbeeld: ondersteunen bij

aan financiële middelen. Het gaat ook over

terecht kunnen met alle vragen over

schoolkosten en de kosten van school-

het niet mee kunnen doen aan de samen-

geldzorgen.

leving, minder kansen in het onderwijs en

Preventie voorop

op de arbeidsmarkt, op een krachtig sociaal

• We doorbreken het taboe rondom

netwerk en op onvoldoende kennis en

reisjes. • Met de Gelrepas bieden we kinderen van 0 tot 18 jaar en volwassenen kansen

geldzorgen en schulden door een (social

om mee te doen aan onze samenleving.

vaardigheden. Veel ouders en hun kinderen

media)campagne door de hele stad.

Op de Gelrepas staat een tegoed dat is

vinden sociale uitsluiting het ergst. Bijvoor-

• We zorgen dat kinderen voor hun 18de

aangepast aan de leeftijd dat kinderen

beeld omdat kinderen niet mee kunnen op

goed voorgelicht zijn over de financi-

kunnen inzetten voor bijvoorbeeld sport

schoolreisje of omdat kinderen geen cadeau

ële veranderingen die hen te wachten

of cultuur.

kunnen kopen voor het kinderfeestje van

staan, zodat zij niet in de schulden

een klasgenoot.

terechtkomen.

• We saneren (kleine) schulden van jongeren met het Jongeren Perspectieffonds.

• We leren Arnhemse kinderen en ouders

Bijvoorbeeld door samenwerking met

Wat is onze ambitie?

financiële vaardigheden of begeleiden

buddy’s krijgen we meer jongeren in

We willen een stad zijn waar ouders een

hen in stappen richting activering/mee-

beeld om deze hulp te kunnen bieden.

stabiele financiële basis voor hun kinderen

doen en (betaald) werk. We gebruiken

• We bieden voor de jongeren met schul-

bieden, zodat kinderen kansen krijgen om

hiervoor de scholen als vindplaats.

den een basis en nemen belemmerin-

zich te ontwikkelen, kunnen meedoen en

• Om schulden bij jongeren zo vroeg mo-

gen weg om ook aan de slag te gaan,

(financieel) zelfstandig kunnen worden. Om

gelijk te signaleren, zetten we buddy’s in

bijvoorbeeld door onderwijs te volgen

schulden en armoede te voorkomen is het

op scholen (Opr€cht). Dit zijn jongeren

en/of te werken.

belangrijk dat Arnhemse kinderen financiële

die samen met jongeren aan de slag

vaardigheden aanleren. Als kinderen, jonge-

gaan met hun geldproblemen en hen

In Zij aan zij, de Arnhemse visie op

ren of hun ouders toch in armoede leven en/

verwijzen naar de voorzieningen en

schulddienstverlening, de Uitvoerings-

of schulden krijgen, dan signaleren we dit

schulddienstverlening.

agenda Schulddienstverlening en (de)

zo vroeg mogelijk om erger te voorkomen.

• We maken afspraken met samenwer-

Weg uit armoede: werken aan perspec-

En we hebben we voor alle Arnhemmers

kingspartners over vroegsignalering

tief, Arnhemse armoede aanpak bieden

(ouders en jongeren) ondersteuning op het

van schulden en zorgen voor een goede

wij een uitgebreid overzicht van onze

gebied van schuld- en armoede dienstverle-

overdracht naar de armoede aanpak en

acties voor dit thema.

ning. We zorgen voor perspectief om uit de

schulddienstverlening. Andersom zetten

armoede te raken, schulden op te lossen en

we bij de schulddienstverlening ook ac-

stappen te zetten richting (betaald) werk.

tief in op het doorgeleiden van inwoners

In deze hulp is het bieden van perspectief

naar (betaald) werk.

belangrijk, bijvoorbeeld door te helpen in de stap naar werk of een opleiding.

“Een eigen woonplek is een fundament voor jongeren om zich op de toekomst te kunnen richten, zich te ontwikkelen en mee te doen in de maatschappij.”

22 Jeugdbeleid 2021-2025

5.8 Woonruimte voor jongeren

Hoe is de situatie nu?

Wat is onze ambitie?

jongeren stellen wij uitstroomprofielen

Passende woonruimte hoort bij een stabie-

Alle jongeren worden beoordeeld op

op, waar wij hun woon- en hulpvraag in

le basis voor jongeren. Een eigen woonplek

objectieve criteria om in aanmerking te

beschrijven. Op basis van deze profielen

is een fundament voor jongeren om zich

komen voor een woning. Wij gaan voor

verbeteren we de afspraken met de cor-

op de toekomst te kunnen richten, zich te

groter aanbod op de woningmarkt door

poraties.

ontwikkelen en mee te doen in de maat-

hard te werken aan nieuwbouw. Binnen

Preventie voorop

schappij. Op de huidige, krappe woning-

het bestaande woningaanbod streven we

• We zetten in op bewustwording van

markt zijn de problemen groot en kan-

naar meer mensen in passende huisves-

discriminatie en racisme bij verhuurders

senongelijkheid neemt daardoor toe. Voor

ting, doordat zij doorstromen. Een passend

en woningcorporaties, voor jongeren

starters is een koopwoning in toenemende

en divers huisvestingsaanbod is nodig

met een andere culturele achtergrond,

mate vrijwel onbereikbaar zonder financi-

om te voorkomen dat jongeren dakloos

voor jongeren vanuit zorg, verblijf, maat-

ële hulp van ouders. Zeker als jongeren te

worden en om uitstroom uit jeugdhulp met

maken hebben met hoge woonlasten, dan

verblijf, beschermd wonen, maatschappe-

Sterk in maatwerk

is het nauwelijks mogelijk om zelf te spa-

lijke opvang en detentie te bevorderen. De

• We bieden jongeren in kwetsbare positie

ren. Ook het vinden van een huurwoning

woonsituatie van jongeren die zorg of on-

de juiste ondersteuning bij wonen.

kan een uitdaging zijn, bijvoorbeeld door

dersteuning nodig hebben organiseren we

Bijvoorbeeld door kamertraining aan jon-

de wachtlijsten bij corporaties, of omdat

zo licht en dichtbij mogelijk, bijvoorbeeld

geren die daarna zelfstandig gaan wonen

jongeren niet voldoen aan de inkomenseis

in een zelfstandige woning met ambulante

bij particuliere verhuur of omdat jongeren

begeleiding thuis. Zo kunnen jongeren zo

worden gediscrimineerd door particuliere

veel mogelijk hun normale leven leiden. Wij

wij woonruimte realiseren voor mensen

verhuurders.

willen voorkomen dat jongeren in maat-

die ondersteuning nodig hebben, waar-

Woonruimte is een belangrijk startpunt

schappelijke opvang komen. Als dit wel

onder jongeren die uitstromen uit be-

voor herstel als het niet goed met jongeren

gebeurt, dan zijn jongeren zo kort mogelijk

schermd wonen, jeugdzorg met verblijf,

of gezinnen gaat. Voor jongeren die uit-

in de maatschappelijke opvang.

maatschappelijke opvang en detentie.

maatschappelijke opvang of detentie is

Hoe willen we dat bereiken?

In het Plan van Aanpak Woningbouwont-

de afstand tot de woningmarkt groot. Zij

Gebiedsgericht

wikkeling Arnhem, Transformatieplan

kunnen vrijwel niet op eigen houtje een

• Wij werken samen met gemeenten in

Beschermd Thuis ‘Samen aan Zet’ en

woning of kamer vinden in de particuliere

onze regio aan meer passende woon-

de Woondeal bieden wij een uitgebreid

sector. Zij zijn aangewezen op de corpo-

ruimte voor jongeren op basis van ons

overzicht van onze acties voor dit thema.

raties, waar niet veel woonruimte voor

woningmarkt behoefteonderzoek.

schappelijke opvang of detentie.

met lichte begeleiding. • In de woonzorgvisie beschrijven wij hoe

stromen uit jeugdzorg, beschermd wonen,

hen vrijkomt. We zien dat jongeren langer

• We zorgen samen met SSH& voor

in beschermd wonen blijven dan nodig,

voldoende studenthuisvesting, zodat

omdat zij geen woning kunnen vinden. Een

Arnhem een aantrekkelijke stad is om te

klein deel van de jongeren wordt zelfs dakloos. Van de dakloze jongeren heeft zo’n 60 procent een verleden in de jeugdzorg.4

studeren of je opleiding te volgen. •

Wij zorgen samen met gemeenten in onze regio voor voldoende woonruimte waar jongeren die uitstromen uit jeugdhulp met verblijf, beschermd wonen, dak- en thuislozenopvang en detentie terechtkunnen. Voor deze groepen

“Wij breiden het online veldwerk door jongerenwerkers uit: Arnhemse jongerenwerkers doen hun werk naast op straat en in de wijk ook online.”

23 Jeugdbeleid 2021-2025

5.9 Online

Wat is de huidige situatie?

men dat Arnhemse kinderen en jongeren

Sterk in maatwerk

Kinderen in Nederland kijken zo’n 3 tot 7

online in de problemen komen, maken wij

• Wij zien dat jongeren het best te

uur per dag op een scherm, vooral op hun

ze bewust van de invloed en risico’s van

bereiken zijn via hun smartphone,

smartphone. Foto’s maken, gamen, han-

online. Als kinderen en jongeren online iets

via specifieke social media en online

delen in crypto en in contact blijven met

vervelends hebben meegemaakt, weten zij

platforms. Daarom houden wij in onze

anderen is nog nooit zo makkelijk geweest.

de weg te vinden naar onze hulp. In onze

communicatie en informatievoorzie-

Jongeren en kinderen zijn steeds afhankelij-

communicatie en informatievoorziening

ning naar jongeren rekening met hun

ker van hun smartphone. Kinderen krijgen

aan jongeren houden wij rekening met hun

online voorkeuren. Wij maken een app

sneller een onrealistisch wereldbeeld door

online voorkeuren, zodat wij ze zo goed

waarin wij een overzicht bieden van al