Bijlage 1 - Toekomstvisie Nijmeegseweg: "De weg naar de Toekomst" stedenbouwkundig schetsontwerp Nijmeegseweg Malburgen
Tekst van het document
De weg naar de toekomst NIJMEEGSEWEG - MALBURGEN
STEDENBOUWKUNDIG SCHETSONTWERP
februari 2021
Contact contactperson: Ralf Hottenträger team: Jesse van Viegen, Judit Gaasbeek Janzen, Marjan Ketner, Ralf Hottenträger mail: mail@od205.nl projectnummer: 115-NW-01 versie: stedenbouwkundig schetsontwerp datum: 05 februari 2021
Colofon
Schiehavenkade 158-160 3024 EZ Rotterdam tel 010 303 1277 www.od205.nl
2
in opdracht van: Gemeente Arnhem Postbus 9029 6800 EL Arnhem
Inhoudsopgave INLEIDING | 04 SAMENVATTING | 05 • DE BASIS VAN HET PLAN • EEN STRATEGISCH ONTWERP VERSLAG VAN HET CO-CREATIE PROCES | 10 DE VISIEKAART | 21 PLAN VAN FASE 1 | 26 • PLANKAART • IMPRESSIES • FACETTEN NAWOORD EN DANK | 45
3
Inleiding Een stedenbouwkundig ontwerp gaat in zijn kern over wat voor een betekenisvolle plek je maakt en voor wie. Die vraag moeten wij altijd stellen en beantwoorden. Dat doen we als ontwerpbureau niet alleen. De opdrachtgever voor dit plan, Gemeente Arnhem heeft samen met de bewonersorganisaties van Malburgen Oost en West gekozen voor een vernieuwend proces op de ‘Malburgse Manier’: het plan komt tot stand door OD205 samen te laten werken met een 30tal bewoners, verenigd in de klankbordgroep Nijmeegseweg. Een ontwerpproces dat participatie dus serieus neemt. Wij weten dat dit werkt als empathie en wederzijds begrip centraal staan. Dan (pas) kan een inhoudelijk gesprek op gang komen tussen ontwerpers en bewoners. Afgelopen zomer (2020) heeft OD205 met de leden van de klankbordgroep door hun wijk gewandeld om uit eerste hand een persoonlijke kijk op de situatie te krijgen. Vervolgens organiseerden wij tot in november een viertal denk- en ontwerpavonden. Hier zijn we er samen achter gekomen aan welke voorwaarden de nieuwe ontwikkeling moet voldoen, welke voor- en nadelen diverse ontwikkelmodellen hebben en hoe de ontwikkeling uiteindelijk eruit moet komen te zien. Hoe, vroegen we ons af, krijg je een prettige wijk met prettige ruimtes voor elkaar? Hoe kunnen we het gebied aantrekkelijk maken voor de diverse groepen bewoners; divers in achtergrond, sociale behoeftes
4
en leeftijd? Hoe voorkomen we dat het groen sneuvelt en de openbare ruimte versteent? Hoe zorgen we ervoor dat het groen beter gebruikt kan worden en beleefbaar is? Dit zijn vragen die in een stedenbouwkundig traject beantwoordt moeten worden. Vragen die bewoners van de wijk direct aangaan. Zij hebben er een mening over gebaseerd op hun dagelijkse ervaring met het leven in de wijk. De leden van de klankbordgroep zijn voor ons de oren en ogen van de wijk en daarmee van onschatbare waarde.
OD205 heeft veel tijd gestoken in het luisteren naar alle betrokkenen en heeft ieders inbreng serieus genomen. Tijdens de klankbordavonden en tijdens de sessies met de gemeentelijke projectgroep. We hebben met het gebruik van verschillende communicatievormen de bewoners de mogelijkheid gegeven hun verhaal te doen. En wij hebben de discussie tussen de leden van de klankbordgroep onderling en met ons actief gemodereerd. Alleen zo is het mogelijk om tot een gezamenlijk gedragen plan te komen.
Uiteraard stond in dit traject het programmatische uitgangspunt van minimaal 230 extra woningen vast en valt het traject dat bewoners en OD205 samen hebben afgelegd in een kader: dat van het beleid van de gemeente en van grotere maatschappelijke vraagstukken. Het stedenbouwkundig ontwerp is niet een enkele optelsom van bewonerswensen. De Raad, het College en de ambtelijke dienst hebben uitgangspunten geformuleerd waaraan de gebiedsontwikkeling moet voldoen.
Alle aspecten die de afgelopen zes maanden op tafel zijn gekomen zijn door ons niet vooringenomen bekeken en op transparante wijze gedocumenteerd. Vanuit begrip en vakkundigheid hebben wij een schetsontwerp opgesteld dat hopelijk niet alleen de bewoners, maar ook de gemeente en ontwikkelende partijen overtuigt. Graag blijven wij bijdragen aan een prachtige, toekomstgerichte ontwikkeling rondom de Nijmeegseweg.
Het bijzondere aan ontwikkelopgaven zoals Nijmeegseweg is dat bewonerswensen en gemeentelijk beleid meestal goed op elkaar aansluiten. Als het tegendeel het geval lijkt te zijn is vaak miscommunicatie de oorzaak. Of het vasthouden aan de eigen favoriete oplossing die een ander niet overtuigt terwijl de onderliggende wensen en doelen wel overeenkomen. Aan ontwerpers de taak om in dat geval nieuwe ruimtelijk-functionele oplossingen aan te dragen die partijen kunnen overtuigen.
samenvatting
5
SAMENVATTING De basis van het plan Een duurzaam stedenbouwkundig plan begint bij het opstellen van uitgangspunten en ambities. Niet bij het maken van verleidelijke beelden of het opvullen van lege plekken. Het voorliggend ontwerp is gebaseerd op een 9-tal thema’s die de klankbordgroep ons heeft aangereikt in de eerste twee stappen van het co-creatieve proces. Voor elk thema is na de inventarisatie één centrale behoefte voor de wijk en daarmee de stad geformuleerd. 1. Groen Behoud het groene karakter en de bomen; voeg een nieuw park of pluktuin toe
9. Drieslag Zorg voor een betere uitstraling, met meer woningen en groen
Vanuit deze basisbehoeften van de bewoners en met instemming van de gemeentelijke projectgroep hebben wij de volgende ambities geformuleerd. Het project Nijmeegseweg moet bijdragen aan:
2. Verkeer Verminder de rijbanen, sluit de Huissensestraat direct op de brug aan, parkeer slim
•
het realiseren van een leefom geving die meerwaarde biedt voor huidige en toekomstige bewoners van de wijk;
3. Oversteek Maak betere, aantrekkelijkere verbindingen voor bewoners over de weg heen
•
het leveren van een belangrijke bijdrage aan de doelen van de gemeente inzake woningbouw en klimaat;
4. Betekenis Maak Malburgen zichtbaar d.m.v. een iconische poort of kunstwerk
•
het verbeteren van Malburgen zodat de wijk een aantrekkelijk onderdeel van de stad kan zijn;
5. Woningen Zorg voor een goede mix, bouw bij voorkeur veel koopwoningen
•
het verbinden van Malburgen Oost en West, ruimtelijk, gevoelsmatig en functioneel wat betreft het langzame verkeer.
6. Functies Zorg voor betere voorzieningen en een goede spreiding over west en oost, denk ook aan sport, spel en bewegen 7. Duurzaamheid Ga verharding tegen en bouw energieneutraal
6
8. Architectuur Integreer groen in de gevels, mix jaren 30 met modern; hoog- met laagbouw
In een derde stap hebben wij de klankbordgroep laten werken aan ruimtelijke modellen voor het gebied, waarin wij hun vroegen de 9 thema’s te verbeelden. Dit ontwerpend onderzoek met maquettes en referenties heeft cruciale
overeenkomsten aan ruimtelijke aspecten en voorkeuren aan het licht gebracht. Door de klankbordgroep en door ons zijn deze onderkent als sleutel ingrediënten van het uiteindelijke visie en het schetsontwerp: •
het behouden van het groene karakter van de Nijmeegseweg als geheel;
•
een groene, parkachtige entree bij het De Monchyplein, het toevoegen van groene verblijfskwaliteit;
•
bijzondere bebouwing tegenover de Gelredome als markante zuidelijke entree;
•
laagbouw aan de westzijde van de Nijmeegseweg t.h.v. de bestaande rijwoningen;
•
op termijn toevoegen van woningen aan de oostelijke kant voor een eerlijke verdeling en het naar elkaar toebrengen van beide wijkdelen.
Stap 1 Ontdekken
Stap 2 Dromen
Samengevat: de behoefte aan een toekomstvisie voor de lange termijn op het gebied van verkeer, voorzieningen en wonen. OD205 is van mening dat het proces tot een zeer wel overwogen reeks van thema’s, ambities en hoofdingrediënten heeft geleid. Wij zijn uitzonderlijk blij dat de grote groep betrokkenen regelmatig de eigen (en onze) opvattingen kritisch heeft herzien en voor een collectief breed gedragen geheel heeft gekozen.
Stap 3 Verbeelden
Een strategisch ontwerp Gezien de maatschappelijke impact van de opgave in relatie tot de wensen van de bewoners stellen wij een transitieproces voor, een geleidelijke verandering. De winst ten opzichte van herstructurering in één keer is evident: De door ons geschetste toekomstvisie weet mensen te raken en te overtuigen. Vanuit dat beeld blijkt het mogelijk om op korte termijn de eerste fase uit te werken en te realiseren. De urgente bouwopgave van 230 woningen maakt hier deel van uit. Doordat deze in een groter maatschappelijk kader en een integraal stedenbouwkundig verhaal is ingebed, voorkomen we met zijn allen dat het project alleen over ‘de stenen’ gaat. In het voorjaar van 2021 kan parallel aan het uitwerken van de eerste fase het proces vervolgd worden om de visie als geheel werkelijkheid te laten worden. Hiervoor is nader onderzoek naar meerdere deelaspecten van het plan nodig en ook bestuurlijke besluitvorming. In onze toekomstvisie brengen wij de westelijke en oostelijke rijlopers van de Nijmeegseweg dichter bij elkaar. We behouden en voegen groen toe, juist aan de zijkanten van het wegprofiel. Waardevol groen vanuit ecologisch oogpunt en vanuit sociaal oogpunt. Het groen grenst direct aan bestaande en nieuwe woningen, is op deze manier voor iedereen beleefbaar en bruikbaar en geeft de woningbouw een kwaliteitsimpuls.
Het voornemen de rijlopers deels te verleggen is niet nieuw maar stond de afgelopen jaren ook niet op de agenda. Waarom is dit wel van cruciaal belang in de toekomstvisie? In onze stedenbouwkundige toekomstvisie verandert de Nijmeegseweg geleidelijk in een ‘tuinstad allee’. Een straatruimte waarin verkeer, groen en bebouwing een nieuwe verhouding met elkaar aangaan.
7
Transitieproces
Stapsgewijze ontwikkeling vanuit een sterke toekomst visie
Met dit karakter onderkennen wij de ontstaansgeschiedenis van Malburgen dat oorspronkelijk als tuinstad was geconcipieerd, ondersteunen wij de groene uitstraling die in dit stadsdeel thuishoort, houden wij voldoende ruimte ook voor autoverkeer en voegen wij een straatruimte toe die specifiek voor Arnhem zuid is maar evengoed kwalitatief kan concurreren met de mooie radiale hoofdwegen aan de noordkant van de Rijn. Een ambitieus beeld omdat de weg nu nog het functionele karakter van een oud tijdperk ademt; een tijd waarin functiescheiding, stromend snelverkeer en kijkgroen centraal stonden. Maar 60 jaar nadien heeft onze maatschappij andere behoeften. De tuinstad-allee beoogt de Nijmeegseweg in de wijk te integreren, oost en west nader tot elkaar te brengen en een hoge kwaliteit voor wonen, ontspanning en ecologie te genereren. Daarbij blijft een robuuste verkeersfunctie mogelijk. Ook ontstaan er nieuwe bouwzones aan de oostkant van de weg die in deze tijd van grote woningbehoefte meer dan welkom zijn. Het groene maaiveld van de straatruimte bestaat in toekomst uit de toe-/afrit van de John Frostbrug, het De Monchypark, een versmalde middenberm en zijbermen aan weerskanten van de weg, met pocketparks die tot aan de bestaande bebouwing reiken. De bestaande laanachtige bomen aan de zijkanten van de weg hebben een lange levensverwachting en zijn in het ontwerp volledig opgenomen.
Voor de populieren in de huidige middenberm hebben wij een concept van geleidelijke vervanging ontwikkeld. Deze bomen hebben een leeftijd bereikt die ons dwingt om op korte termijn te starten met nieuwe bomenaanplant die op den duur de populieren waar nodig zal vervangen. Alleen zo kan worden voorkomen dat de omgeving op een gegeven moment met een kaalslag wordt geconfronteerd.
Stap 1
langzame transitie van het gebied voor wonen, groen, openbare ruimte en verkeer
Toekomstvisie
Nijmeegseweg als een stadsallee: weg wordt onderdeel van de wijk; Malburgen oost en west worden beter met elkaar verbonden
wegprofiel versmallen
bomen en groen behouden en vernieuwen
bebouwing inpassen
Het autoverkeer blijft ook op de ‘nieuwe’ Nijmeegseweg over twee rijstroken per rijrichting beschikken. Ter hoogte van de kruispunten worden de benodigde afslagen daaraan toegevoegd. Voor het kruispunt De Monchyplein schetst onze stedenbouwkundige toekomstvisie het beeld van een zo compact mogelijk kruispunt. Hoe compact is onderwerp van nader onderzoek. Om dit verder uit te kunnen schetsen zijn niet alleen nadere verkeersberekeningen nodig maar ook een principiële beslissing over de wijze waarop het (snelle) fietsverkeer op langere termijn de Rijn kruist. Dit is belangrijk omdat het fietsverkeer op het Rijn-/Waalpad en de auto-verkeersbewegingen tussen de brug en de Huissensestraat elkaar in de weg gaan zitten. Het oplossen van dit (potentieel) probleem is essentieel voor het slagen van het schetsontwerp. Op de visiekaart hebben wij rondom het kruispunt een onderzoeksgebied ingetekend. Uitgangspunt voor het ontwerp zijn functionele eisen zoals het bevorderen van het forenzen fietsverkeer en het niet belemmeren van de doorstroming van automobilisten. Niettemin is het pure noodzaak om een integrale oplossing te ontwerpen waarin alle hedendaagse eisen een plek krijgen. Sociale, ruimtelijke en functionele aspecten, goed afgestemd op het karakter van de Nijmeegseweg als tuinstedelijke allee. De bebouwing aan weerskanten van de weg is een mix van bestaande en nieuwe gebouwen.
De nieuwbouw borduurt voort op de karakteristieke bebouwingsstructuren van de wijk, zoals die ook in de Structuurvisie 2020 naar voren kwamen: de ‘Stad van licht, lucht en ruimte’ in de omgeving van het De Monchyplein en het Olympuscollege tegenover de ‘Stad van tuinwijk en
landschap’ in de overige gebieden. Wij hebben dan ook losse appartementengebouwen (in het park, langs de Rijnhal en op de kop van de voetbalvelden) in het groen opgenomen. En wij hebben een groene hovenverkaveling met grondgebonden woningen en lage urban villa’s in de klassieke woonstraten langs de Nijmeegseweg ontwikkeld. Alle gebouwen zijn zo gepositioneerd dat er prettige tussenruimtes ontstaan met bijzondere groenkwaliteiten. Dat zijn de eerdergenoemde pocketparks en collectieve groene hoven waaraan gewoond wordt. Ze grenzen met een tuinmuur aan het openbaar gebied. Op deze wijze ontstaat er langs de weg een zeer afwisselend beeld van bouwvolumes en veel groen. Het concept levert voor de Nijmeegseweg als onderdeel van de hoofdstructuur van de stad én voor de wijk met haar zittende wijkbewoners evenveel op: een rijke ruimtelijke schakering met grote diepte en zichtlijnen, veel bomenaanplant (oud en nieuw) en onverharde groene plekken, een doorgetrokken Zeegsingel en nieuwe woningbouw. Op korte termijn de eerdergenoemde 230 woningen; in de visie op langere termijn minimaal eenzelfde hoeveelheid, misschien zelfs anderhalf keer zo veel. Dit is pas goed in te schatten op basis van een stedenbouwkundig vervolgstap op dit document. Hoe dan ook geeft de door ons voorgestelde woningbouw een nieuwe boost aan de omgeving.
Samen zorgen het groen en de woongebouwen (die allemaal buiten de kritieke geluidscontouren van de Nijmeegseweg staan) ervoor dat de wijk en de Nijmeegseweg met elkaar sterk verweven raken. In de toekomst zal aan de tuinstad-allee volop gewoond en geleefd worden!
visiekaart
8
Karakter van het document Een stedenbouwkundig ontwerp is vooral richtinggevend en wordt bijna nooit tot elk detail uitgevoerd! Dit document moet zeker als belofte voor de toekomst worden gelezen die door alle betrokkenen wordt ondersteund. Niet als een uitgewerkt Masterplan voor alle aspecten van het gehele plangebied. Cruciaal in dit document zijn twee kaartbeelden: 1. De visiekaart Deze is van grote waarde omdat hiermee de koers op lange termijn wordt aangegeven; de gezamenlijke ambities van bewoners en gemeente zijn vertaald naar één leesbare kaart 2. De plantekening van fase 1 Deze omvat de stappen op korte termijn op het gebied van het groen, het verkeer en de woningbouw. Dit alles op het uitwerkingsniveau van een schetsontwerp. Op de korte termijn kan gestart worden met het uitwerken en realiseren van het plan ten westen van de Nijmeegseweg, met de eerste fase van de reconstructie van het kruispunt De Monchyplein (op basis van het gemeentelijke plan de kruising drastisch te vereenvoudigen) en met de eerste fase van het De Monchypark. Volgens onze inschatting een mooi startpunt voor een transitie die de bewoners en de stad als geheel veel winst kan opleveren.
Sfeerbeelden fase 1
9
plantekening fase 1
verslag van het co-creatieve proces met de klankbordgroep
10
Vormen van een klankbordgroep PROJECT EG W E S G E E M NIJ DOE MEE DENK MEE E DROOM ME
u uit Wij nodigen emen aan n te l e e d m o groep de klankbord
ebied Het projectg cht lu de vanuit
In februari 20 20 hebben w ij, OD205, van de gem eente in over leg met de vertegenwoo rdigers van de wijkplatforms, de opdracht ge kregen een schetson twerp te mak en voor het project Njmeegsew eg. Het betreft de in passing van minimaal 230 woninge n. Dit doen wij samen met een klankbordgroep va n bewoners uit Malburgen Oos t en West. W e moesten even wachten door de Coro maar nu kunn nacrisis, en we van st art! Tussen med io juli en eind no 2020 organi seren wij hier vember voor vier bijeenkomst en. Op elke bije enkomst staa t één activiteit ce ntraal: ontd ekken dromen - ve rbeelden - ve rbeteren. Om samen go ed op te kunn ken streven en trekwij naar een klankbordgroep van on geveer 50 m ensen. Wilt u samen met ons mee werken aan het proj ect Nijmeegs eweg? Heeft u tijd en zin om bi j alle vier bijeenkomst en aanwezig te zijn? Dan vragen wij u om u aa n te melden voor 10 augustus a.s.. Mail uw toez egging en de vo voor de datu m en het tijds orkeur tip van de rond wandeling na ar: aanmelden@ od205.nl of bel naar: T 010 303 12 77
11
1. ONTDEK
KEN RONDWAND ELING OP ZA TERDAG 18 OF OP 15 AU JULI GUSTUS GROEP 1: 10:00-12:00 UU GROEP 2: R 13:00-15:00 UUR Vo
or ons is dit de kennismak en met u. W ing met de loc e willen same atie n op stap om gebied door het uw ogen te ler en kennen. W verzamelen voor de ingan e g van het Ol College. U ku ympus nt zich aanm elden voor gr groep 2 op één van de tw oep 1 of ee datums. U krijgt dan ook een fotoop in uw eigen tijd kunt doen dracht mee die u .
3. VERBEE
LDEN DONDERDA G 8 OKTOBE R 19:00-21:00 UUR
Samen met u gaan we ve rder nadenk aantal belan en over een grijk die in de Droo e ontwerpthema’s. Onde rwerpen msessie aan de orde zijn maar denk oo gekomen, k aan thema’s water, spele zoals groen n en ontmoe en ten, woonvo voorzieninge rmen en n.
4
2 3
1 2. DROMEN
DONDERDA G 20 AUGUS TUS 19:00-21:00 uur
Samen make n we een ee rste inventar Wat vindt u isatie belangrijk; aa n welke sferen : denkt u, wat wilt u in het gebied het lie zien? fste In verschillen de werkvorme n krijgt u de uw dromen aan ons duide kans lijk te maken.
4. VERBET
EREN DONDERDA G 26 NOVEM BER 19:00-21:00 UUR
Tijdens deze bijeenkomst bespreken we schetsontwe het rp dat wij me t uw input he gemaakt. W bben e laten zien hoe alle kenn ideeën uit de is en vorige sessi es zijn verw ontwerp. W erkt in het e gaan same n met u op zo verbeteringe ek welke n nodig zijn om tot een br gedragen sc eed hetsontwerp met advies te Het advies za komen. l aan het co llege van B& boden word W en. aangeOp basis hie rvan wordt na het besluit va College het Bestemming n het splan opgeste ld.
1. Ontdekken - rondwandeling
aantrekkelijke wandelpaden door het groen
plek voor hoogbouw?
NOTITIES ........................ .............................. ......................... .............................. ......................... .............................. ......................... .............................. ......................... .............................. ......................... .............................. ......................... .............................. ......................... ..............................
1
oversteken?
IN
EN 1. ONTDEKK ELING D N A RONDW G MEEGSEWE IJ N T C PROJE
ell Sh
an rla tte Do
EE GS E JM NI
ad
Sc
he
er
lin gp
Do ve n
et el
la an
W EG
Vi o
lie
DE
rla
an
MO
NC H
YP
LE
minder steen meer groen
llege
Olympus Co
andeling route rondw
12
18 juli en 15
augustus
deze speelplek is belangrijk voor de wijk
1. Ontdekken - foto opdracht
1
E
INTRODUCTI HIER WOON
.......................
IK: ....................
kaart (geef op de
N 1. ONTDEKKE CHT FOTO OPDRA EG IJMEEGSEW N CT JE O PR
ont)
aan waar u wo
..........
.... NDS:................
ER SI IK WOON HI
VARING IS: ................ E BUURT ER ........................ ........................ ........................ .... .... .... .... . ..... ....................
MIJN LEUKST
.........................
.........................
................
: ........................
MIJN NAAM
DOEL
Mooie of aangename plekken in de wijk of stad volgens de klankbordgroep
De bedoelin g van deze fo to opdracht is om u beter te leren kennen. Tijdens de ro ndwandeling hebben we samen m et u het plan gebied en de wijken er omheen ontd ekt. Aan de hand van deze foto opdracht wille n we meer te komen over weten hoe u uw om geving beleeft en er vaart. Wij vragen u om aan de ha nd van de opdracht en hiernaast 10 foto’s te maken. Dit kan in uw directe omge ving zijn, maar ook el ders in de st ad. Op het kaartje kunt u aangeven waar de foto’s genom en zijn. Op de twee de bijeenko mst van de klankbordgr oep op 20 au gustus kunt u dit fo rmulier en de camera weer bij ons inleveren. Wilt u liever uw mobiele telefoon gebruiken om foto’s te mak en, dan kunt u de fo to’s aan ons mailen: mail@od20 5.nl De foto’s en bijbehorende observaties zijn voor on s waardevolle input voor he t project. Met uw goed keuring gaan we de foto’s bundel en en gebrui ken voor een tentoons telling op de derde bijeenkomst .
13
FOTO OPDRA CH
TEN
Wij vragen u om aan de ha nd van de volgende opdrachten 10 foto’s te maken (m aximaal 3-4 foto’s per opdracht). Per opdracht vragen wij u ook om iets op te sc hrijven, wat de keuze voor de foto voor ons ve rduidelijkt. Desgewenst kunt u ook de plek waar de foto is gemaakt aa ngeven op het kaartje .
OPDRACHT
1
Wat vindt u een mooie of aangename groe ne plek in de wijk of in de stad? Schrijf hier uw toelichting ......................... ......................... ........... ......................... ......................... .......... ......................... ..... ......................... ......................... ...... ......................... ......................... ......................... .................. ......................... ..... ......................... ......................... ............. ......................... ......................... ..................
OPDRACHT
2
Welke activite iten of voorzie in of buiten ningen de wijk spre ken u aan? Schrijf hier uw toelichting ......................... ......................... ........... ......................... ......................... .......... ......................... ..... ..... ..... ..... ......................... ................ ......................... ......................... ......................... .................. ......................... ..... ..... ..... ..... ....................... ......................... ......................... ......................... ..................
OPDRACHT
3
Wat vindt u een mooi ge bouw? Dit kan groo t of klein zijn, oud of nieuw, voor wonen of ee n andere functie, in de wijk of in de stad. Schrijf hier uw toelichting ......................... ......................... ........... ......................... ......................... .......... ......................... ......................... ......................... ........... ......................... ......................... ......................... .................. ......................... ......................... ......................... .................. ......................... ......................... ..................
Mooie of aangename plekken in de wijk of stad volgens de klankbordgroep
Activiteiten of voorzieningen die mij aanspreken volgens de klankbordgroep
Mooie gebouwen in de wijk of in de stad volgens de klankbordgroep
14
2. Dromen
autoluw, fietsers voorrang 2 BIJEENKOMST 2: SAMEN DROMEN
HOE ZIET MALBURGEN RONDOM DE NIJMEEGSEWEG ER IN DE TOEKOMST UIT?
Denk aan: voorzieningen, plekken, gebouwen, activiteiten,
........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ...........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ...........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ...........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................... ...........................................................................................................................................................................
2 BIJEENKOM
ST 2: SAMEN
........................................................................................................................................................................... ...............................................................................
DROMEN
HOE ZIET MA LBURGEN RO ER IN DE TO NDOM DE NIJ EKOMST UIT MEEGSEWE ? G
SCHRIJVEN
levendige plinten 2 BIJEENKOMST 2: SAMEN DROMEN
HOE ZIET MALBURGEN RONDOM DE NIJMEEGSEWEG ER IN DE TOEKOMST UIT?
Denk aan: voorzieningen, plekken, gebouwen, activiteiten, ....
MO OR VO OZDIE BN OIN ARGDEN
MAQUETTE
15
een groene brug voor voetgangers
Samenvatting input bewoners in 9 thema’s woningmix woningmix
16
groen groen
bouw koopwoningen
4x
bouw kleinere woningen, betaalbaar
3x
bouw voor iedereen (leeftijd/nationaliteit)
3x
bouw flexibele woningen, geen doelgroepenwoningen
2x
bouw seniorenwoningen
1x
bouw niet alleen apparte‐ menten maar ook laagbouw
9x
laat grote bomen staan
betekenis
functies
duurzaamheid, gezondheid
betekenis
functies
bouw energieneutraal
1x
pak kansen voor de energie‐ transitie en het vermijden van hittestress en wateroverlast
1x
4x
ga verharding tegen
1x
gebruik anwezig water en groen ‐ ook vanwege hittestress, mag wat kosten (1x)
4x
doe aan biodiversiteit: bloemen, water, pluktuin
1x
houd de van ouds open, groene vlakken ongebouwd
3x
bouw hoog, dat levert ruimte voor groen en een koel maaiveld
1x
verbeter de middenberm , maak er een park of bos van
2x
bouw stadswoningen, niet alleen woningen voor gezinnen
1x
verdeel sociale woningen over alle nieuwe gebouwen
1x
MAQUETTES
maak een stadspark/parkzone ‐ met hoge bomen (5x) ‐ met een moes‐ of pluktuin (2x) ‐ met een fonteintje (veelal: midden Nijmeegseweg)
duurzaamheid
leg grasperken aan met zitjes
2x
voeg water toe in het gebied
2x
voorzie de middenberm van een plateau van loopbruggen met het aardvarken eronder
1x
maak een groene oase achter de nieuwe bebouwing: speelplekken en een ecozone
1x
behoud veel groen en bomen
1x
scherm de middenberm groen af om veilig te kunnen wandelen
1x
vul lege plekken in de midden‐ berm met bomen op die de biodiversiteit bevorderen en in vorm en kleur de platanen aanvullen
1x
extra water hoeft niet als verharding niet toeneemt; dat is beter voor grondwaterstand
1x
waardeer het speelveld Pinkster‐ bloemstraat en het groen voor Shell op tot een stadspark
1x
plant bomen aan op het Monchyplein (westzijde)
1x
leg stadspark of stadslandbouw bij de Paardenbloemstraat aan
1x
maak geen wadi's
1x
vergroen het marktplein en het plein bij de Shell
1x
maak een plantenasiel
1x
beptrek de rijn en de uiter‐ waarden bij de wijk
1x
laat groen leidend zijn
1x
oversteekbaarheid oversteekbaarheid
zorg voor kwaliteitsverbetering via renovatie
2x
maak een groene loopbrug
3x
2x
maak een verbinding onder de weg door
1x
maak er een toegankelijk, duur‐ zaam, aantrekkelijk winkel‐ centrum van met woningen erboven
2x
maak een heel goede ver‐ binding op maaiveld
1x
2x
theater/filmhuis, fitness Rozet‐gebouw net over de rijn met voorzieningen voor ouderen
2x
geen voetgangers en fietsers voorrang op het autoverkeer
1x
sloop het gebied behalve Aldi, bouw hoogwaardig en minder winkels en meer woningen zorg voor meer groen en meer woningen
1x
horeca, activiteiten en zitplekken in stadspark
2x
geef er aandacht aan vanwege verloedering
1x
1x
Feestaardvarken in midden‐ berm/Monchyplein
1x
behoud de speelplek aan de Akeleistraat
1x
moet weer een prettige plek worden
maak er een groene entrée van Arnhem van, met open groene zones om de wijk in te kunnen kijken
1x
maak een verblijfsgebied van de westkant van het Monchyplein
1x 1x
ga voor inventiviteit
1x
zorg voor stadslandbouw langs de Paardenbloemstraat; goed voor werkgelegenheid en voedselvorziening zorg voor ontmoetingsplekken in een parkachtige omgeving
1x
zorgboerderij op een v/d velden met groenten en terrasje met mensen die afstand hebben to td earbeidsmarkt
maak een Poort naar Noord
1x
1x
maak een Poort van Zuid d.m.v. een groene loopbrug
1x
werk aan de groene stad
1x
maak een groene toegangspoort van de stad
1x
maak extra water, maar geen riet
1x
maak een parkachtige entrée naar zuid vanaf de brug
tref maatregelen tegen geluid en fijnstof
1x
maak van de Nijmeegseweg een Parkway of Boulevard
1x
zorg voor voorzieningen voor kinderen en jeugd: speel‐ tuintjes, wilde landjes, vermaak
3x
winkels/horeca/bedrijven langs de Nijmeegseweg
gebouwen gebouwen
4x
2x
3x
Drieslag
zorg voor betere verbindingen ‐ zonder stoplichten (1x)
krik de aanblik van Malburgen op, ga voor uitstraling en allure, architectuur en groen moeten mooi zijn
maak betere voorzieningen en zorg voor spreiding ervan in oost en west, meer horeca, diversere winkels
Drieslag
verkeer
divers
verkeer sluit de Huissenstraat direct op de oprit van de brug aan, zonder stoplichten
2x
zorg ervoor dat het parkeren niet meer het beeld domineert onttrek de auto slim aan het zicht
2x
1x
verinder de rijbanen op de Nijmeegseweg: van 4 naar 2
2x
bouw 2 flats aan weerszijden van de Nijmeegseweg, vlakbij Gelredomen de brug in Romeinse stijl (verwijzing castellum)
1x
verminder de rijbanen op de Nijmeegsewg naar 2 in richting noord en 1 in richting zuid
1x
bouw poortwoningen om het ruimtelijk te houden
1x
zorg voor maar 2 doorgangs‐ wegen: de Nijmeegseweg en de Huissensestraat
1x
denk ook aan multifunctioneel ruimtegebruik: bijvoorbeeld ondergronds bouwen
1x
zorg ervoor dat in toekomst geen chaotische oversteken en kruispunten meer zijn
1x
realiseer hoogwaardige hoogbouw op Monchyplein en de plek van de oude apotheek
1x
1x
combineer architectuurstijl van de jaren 30 met modern
1x
zorg voor alleen smalle in‐ en uitgangen naar de woonwijken met voorrang voor voetgangers en fietsers
1x
maak geen nieuwe parkeer‐ plaatsen langs de smalle wegen; die staan er nu al vol mee
1x
1x
sloop de winkelstrip ('nood‐ winkels') en bouw daar winkels en woningen
1x
1x
zorg voor een combinatie van laag‐ en hoogbouw
1x
voorkom dat parkeren ten koste van het groen gaat; denk aan: parkeerdek, verdiept of overdekt parkeren
bouw hoog alleen waar het visueel kan, niet voor bestaande flats
1x
bouw alleen op versteende plekken of over de Nijmeegse‐ weg heen
1x
bouw de 230 woningen boven de westelijke rijbanen; maak geen extra parkeerplaatsen niet mogelijk: bouw alleen tussen de bestaande bomen
1x
plek Shell en oude apotheek: groene hoogbouw zonder extra parkeerplekken
1x
zorg voor diversiteit; geen verzameling schoenendozen, niet aleen vierkant
1x
creeer ruimte voor creatieve ondernemers en sociale ini‐ tiatieven op de begane grond
1x
maak stadswoningen, geen gezinswoningen, dus: hofjes, levensloopbestendig
1x
bouw bovenop de Salvatorflat op eigen palen 4‐6 verdiepingen maak een glazen verbinding naar de flat aan het Werenfried‐ plein met restaurant en een medisch centrum
1x
1x
integreer groen, denk bijvoor‐ beeld aan groene gevels ‐ zo behoud je ook het groene karakter van het gebied (1x)
5x
ga voor kwaliteit
2x
wees innovatief
1x
zorg voor een harmonieus ge‐ heel met bestaande bebouwing
divers
leg het doorgaande verkeer op 1x de Nijmeegseweg ondergronds (ook de bus) tot de Gelredom houd de wijkontsluiting boven bij Meldestraat toch bovengronds? en kruisen en zonder stoplicht n‐z verbinding? (Wil Voorend, nr. 10) geef aandacht aan snelheid van de Nijmeegseweg; erg druk, veel lawaai
1x
zorg voor goede voet‐ en fiets‐ paden met directe verbindingen
1x
voorkom overbodig auto‐ verkeer maar maak de wegen niet te smal (Johan de Witlaan)
1x
haal de doorsteek weg tussen Hoefbladlaan en Akeleistraat
1x
verminder het asfalt van aangrenzende wegen
1x
richt de Nijmeegseweg als 30km‐zone in om het verkeer naar de stad af te remmen en oversteken makkelijker te maken
1x
geef voetgangers en fietsers voorrang op autoverkeer
1x
handhaaf de breedte van rij‐ banen ivm verkeersveiligheid
1x
ontmoedig het parkeren en richt parkeerplekken groen in
1x
maak een fietsbrug over de rijn met aftakkingen naar de uiterwaarden
1x
houd de doorstroming op peil op Nijmeegseweg; moet helaas
1x
geef aandacht aan veilighied fietsroute brug‐stad‐wijk
1x
maak een loopbrug onder de brug ter bescherming voor uit‐ laatgassen
1x
idealiter ontwikkel je een visie voor heel Malburgen; misschien moet bebouwing op andere plekken
1x
mooi voorbeeld: nieuwe buurt achter de Stadswaardenlaan; met variatie, mooie gebouwen en verrassende doorzichten
1x
Uitgangspunten en ambities UITGANGSPUNTEN
AMBITIES
Groen Behoud het groene karakter en de bomen; voeg een nieuw park of pluktuin toe
Vanuit deze basisbehoeften van de bewoners en met instemming van de gemeentelijke projectgroep hebben wij de volgende ambities geformuleerd.
Verkeer Verminder de rijbanen, sluit de Huissensestraat direct op de brug aan, parkeer slim Oversteek Maak betere, aantrekkelijkere verbindingen voor bewoners over de weg heen Betekenis Maak Malburgen zichtbaar d.m.v. een iconische poort of kunstwerk Woningen Zorg voor een goede mix, bouw bij voorkeur veel koopwoningen Functies Zorg voor betere voorzieningen en een goede spreiding over west en oost, denk ook aan sport, spel en bewegen
?
Het project Nijmeegseweg moet bijdragen aan: •
het realiseren van een leefomgeving die meerwaarde biedt voor huidige en toekomstige bewoners van de wijk;
•
het leveren van een belangrijke bijdrage aan de doelen van de gemeente inzake woningbouw en klimaat;
•
het verbeteren van Malburgen zodat de wijk een aantrekkelijk onderdeel van de stad kan zijn en
•
het verbinden van Malburgen Oost en West, ruimtelijk, gevoelsmatig en functioneel wat betreft het langzame verkeer.
Tegenstelling tussen Arnhem Noord en Arnhem Zuid tegengaan van Malburgen een aantrekkelijk onderdeel van de stad maken
Tweedeling binnen Malburgen (oost en west) opheffen Malburgen-oost en Malburgen-west beter met elkaar verbinden Nijmeegseweg als ruimtelijke barriere tussen oost en west aanpassen
Duurzaamheid Ga verharding tegen en bouw energieneutraal Architectuur Integreer groen in de gevels, mix jaren 30 met modern; hoog- met laagbouw Drieslag Zorg alstublieft voor een betere uitstraling, met meer woningen en meer groen Het buurtgevoel en de betrokkenheid verbeteren Malburgen een betere bewonersmix, betere voorzieningen en aantrekkelijke plekken geven
17
Model Parkway
3. Verbeelden
groene entree bij Monchyplein
Workshop Samen verbeelden DOEL: De Nijmeegseweg onderdeel maken van de wijk én betere bewonersmix, betere voorzieningen en aantrekkelijke plekken geven. Dit kan op verschillende manieren. Daar willen we vanavond met jullie mee aan de slag gaan. Aan de hand van drie basis modellen voor de Nijmegseweg gaan we in 3 groepen samen maquettes maken. Om samen alle mogelijkheden te onderzoeken.
3
verbinden van het groen tussen oost en west
3 BIJEENKOMS T 3: SAMEN
beoordeling
sformulier m
MODEL
+ +
1
............................
............................
beoordeling
* kruis aan welk model je beoordeelt
3
............................
............................
BIJEENKOMS T 3: SAMEN
odellen
2
............................
VERBEELDEN
MODEL
...........................
odellen
2
3
+
............................ ............................ ............................ ............................
............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ........................ - ........................ ............................................................ ............................ ............................ .... ............................ ............................ ........................... - ........................ ............................ ............................ ... ............................ ............................ .... ....................... - ........................ ............................ ............................ * omschrijf wa ... t volgens jou plusen minpunten
1
VERBEELDEN
* kruis aan welk model je beoordeelt
............................ ............................ ........................... ............................ ............................ ........................... ........................ + ........................ ............................................................ ............................ ............................ .... ............................ ............................ ............................ + ........................ ............................ ............................ .... ............................ ............................ .... ........................ - ........................ ............................ ............................ .... ............................ ............................ ........................... - ........................ ............................ ............................ ... ........................ - ........................ ........................................................... ............................ ............................ * omschrijf wa ... t volgens jou plus-
...........................
............................
+
sformulier m
van het mode
l zijn
en minpunten
van het mode
l zijn
3 3 BIJEENKOMS T 3: SAMEN
beoordeling MODEL
+ +
Parkway
18
+
sformulier m
1
............................
............................
...........................
...........................
............................
............................
............
-
............................
............................
...........................
...........................
............................
..
................
............................
............................
............................
............................
............................
............................
............................
............................
+
............................ ............................
............................ ................ Stadstraat........................................ Slinger
-
MODEL
............................
............................
............................
............................
............................
beoordeling
* kruis aan welk model je beoordeelt
3
............................
............................
BIJEENKOMS T 3: SAMEN
odellen
2
............................
VERBEELDEN
...........................
+ + -
sformulier m
1
2
............................
VERBEELDEN
odellen
3
hoogbouw in zuid
* kruis aan welk model je beoordeelt
............................ ........................... ............................ ...........................
............................
............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ........................... ............................ ............................ ...........................
horeca liggend aan het park
Model Stadsstraat Model Slinger parkzone met
voorzieningen
groot park bij Monchyplein
mix van typologieën
hofjes typologie in west
ruime villa’s in oost
hoogbouw rond de Rijnhal
waterloop doortrekken van oost naar west
veel meer groen
een slinger als organische verbinding
19
twee parken als verbinders
Conclusies modellen
De drie modellen
Dit ontwerpend onderzoek met maquettes en referenties heeft cruciale overeenkomsten aan ruimtelijke aspecten en voorkeuren aan het licht gebracht. Door de klankbordgroep en door ons zijn deze onderkent als sleutelingrediënten van het uiteindelijke visie en het schetsontwerp. •
Het behouden van het groene karakter van de Nijmeegseweg als geheel
•
Een parkachtige entree bij het De Monchyplein, het toevoegen van verblijfskwaliteit aan groen
•
Bijzondere bebouwing tegenover de Gelredome als markante zuidelijke entree
•
Laagbouw aan de westzijde van de Nijmeegseweg t.h.v. de bestaande rijwoningen
•
Maar ook op termijn het toevoegen van woningen aan de oostelijke kant voor een eerlijke verdeling van nieuwbouw en het naar elkaar toebrengen van beide wijkdelen
Overeenkomsten modellen
Beoordeling modellen De Slinger variant is het minst positief beoordeeld. De Parkway en Stadsstraat passen volgens de bewoners het beste bij Malburgen.
Een groene / parkachtige entree bij het Monchyplein
Een markante entree aan de zuidkant
Horeca voorzieningen, kleinschalig, in het park
Conclusie: Waarom kiezen voor de een of de ander? Laten we inzetten op een transitieproces.
20
Goede verbindingen tussen oost en west
Laagbouw aan de westkant
visiekaart
visie uitleg in thema’s
21
Stedenbouwkundige toekomstvisie In de toekomstvisie is de Nijmeegseweg een tuinstedelijke allee. De weg wordt hiermee onderdeel van de wijk met bebouwing aan weerszijden. Malburgen oost en west zijn beter met elkaar verbonden; ruimtelijk, functioneel en sociaal. Daarbij wordt het gebied voorzien van nieuwe herkenningspunten. In onze toekomstvisie brengen wij de westelijke en oostelijke rijlopers van de Nijmeegseweg dichter bij elkaar. We behouden en voegen groen toe, juist aan de zijkanten van het wegprofiel. Waardevol groen vanuit ecologisch oogpunt en vanuit sociaal oogpunt. Het groen grenst direct aan bestaande en nieuwe woningen, is op deze manier voor iedereen beleefbaar en bruikbaar en geeft de woningbouw een kwaliteitsimpuls. Het voornemen de rijlopers deels te verleggen is niet nieuw maar stond de afgelopen jaren ook niet op de agenda. Waarom is dit wel van cruciaal belang in het plan? In onze stedenbouwkundige toekomstvisie verandert de Nijmeegseweg geleidelijk in een tuinstad-allee. Een straatruimte waarin verkeer, groen en bebouwing een nieuwe verhouding met elkaar aangaan.
Met dit karakter onderkennen wij de ontstaansgeschiedenis van Malburgen dat oorspronkelijk als tuinstad was geconcipieerd, ondersteunen wij de groene uitstraling die in dit stadsdeel thuishoort, houden wij voldoende ruimte ook voor autoverkeer en voegen wij een straatruimte toe die specifiek voor Arnhem zuid is maar evengoed kwalitatief kan concurreren met de mooie radiale hoofdwegen aan de noordkant van de Rijn. Een ambitieus beeld omdat de weg nu nog het functionele karakter van een oud tijdperk ademt; een tijd waarin functiescheiding, stromend snelverkeer en kijkgroen centraal stonden. Maar 60 jaar nadien heeft onze maatschappij andere behoeften. De tuinstad-allee beoogt de Nijmeegseweg in de wijk te integreren, oost en west nader tot elkaar te brengen en een hoge kwaliteit voor wonen, ontspanning en ecologie te genereren. Daarbij blijft een robuuste verkeersfunctie voor de auto mogelijk. Ook ontstaan er nieuwe bouwzones aan de oostkant van de weg die in deze tijd van grote woningbehoefte meer dan welkom zijn. visiekaart
22
Toekomstvisie verkeerstructuur Een tuinstedelijke allee met 2x2 rijstroken, met een fietssnelweg en betere oversteekplekken voor fietsers en voetgangers.
onderzoeksgebied toekomstig kruispunt
Het autoverkeer blijft op de ‘nieuwe’ Nijmeegseweg over twee rijbanen in beide richtingen beschikken. Ter hoogte van de kruispunten worden daaraan de benodigde afslagen toegevoegd. Voor het kruispunt De Monchyplein schetst de stedenbouwkundige toekomstvisie het beeld van een zo compact mogelijk kruispunt. Ook het Meldeplein kan compacter dan nu het geval is. Om dit verder uit te kunnen werken is meer ontwerpend onderzoek nodig én een bredere discussie binnen de stad. De vraag dient beantwoordt te worden wat op langere termijn de essentiele kwaliteit voor de verschillende verkeersdeelnemers is. Is de huidige ligging van het Rijn-/Waal (snelfiets-) pad ideaal of kunnen met een aantal aanpassingen de kruisende verkeersbewegingen met het autoverkeer verminderd worden? Hoe kan het De Monchyplein en het Meldeplein het beste worden georganiseerd zodat aan (soms tegenstrijdige) wensen voldaan kan worden? Dit vergt een integrale benadering omdat verkeer één van de bouwstenen van de stad is. Binnen het kader van dit schetsontwerp is nu een duidelijke ambitie geformuleerd. Hoe deze precies te verwerkelijken is vormt de centrale vraag die vanaf voorjaar 2021 te beantwoorden is.
Op basis van berekeningen van de (toekomstige) intensiteiten van de verschillende modaliteiten, een principiële keuze over de gewenste kwaliteit van de fietsverbinding tussen noord en zuid en de wijze waarop fietser en automobilist elkaar kruist ter hoogte van het Meldeplein en het De Monchyplein. Voor het laatste punt is op de visiekaart een onderzoeksgebied ingetekend. Binnen deze begrenzing is het nieuwe kruispunt vorm te geven. Uitgangspunt hiervoor zijn functionele eisen zoals het bevorderen van het forenzen fietsverkeer en een goede doorstroming van automobilisten. Niettemin is het noodzaak om een integrale oplossing te ontwerpen waarin alle hedendaagse eisen een plek krijgen. Sociale, ruimtelijke en functionele aspecten, goed afgestemd op het karakter van de Nijmeegseweg als tuinstedelijke allee.
visiekaart verkeer
23
Toekomstvisie groen- en waterstructuur Het groene karakter rondom de Nijmeegseweg wordt behouden en versterkt. De groene ruimte van het De Monchyplein wordt door het toevoegen van bebouwing, verblijfsplekken en herkenbare elementen, zoals glooiingen, water en mogelijk een brug voor voetgangers en fietsers een herkenbare groene wijkentree; een visitekaartje voor Malburgen. Naast de bestaande en waardevolle bomen worden nieuwe bomen, heesters en vaste planten aangeplant. Soorten die elkaar aanvullen en versterken en zo de biodiversiteit en belevingswaarde van het gebied vergroten. Op buurtniveau vormen groene pocketparks de schakel tussen de bestaande en de nieuwe woningen en de brede groene bermen langs de Nijmeegseweg. Waardevolle bomen zijn zorgvuldig ingepast in het stedenbouwkundig plan, rekening houdend met de benodigde groeiruimte. De bestaande bomen vormen de basis van deze groenstructuur van pocketparks, die waar nodig worden aangevuld met nieuwe bomen. Enkele waterlopen in het plangebied worden volgens de gemeentelijke structuurvisie met elkaar verbonden, zo nodig omgelegd en waar mogelijk zichtbaar gemaakt op plekken waar nu ondergrondse verbindingen zijn. De bestaande laanbomen aan de zijkanten van de weg (lindes) hebben een lange levensverwachting en zijn in het ontwerp volledig opgenomen.
Voor de populieren in de huidige middenberm stellen wij een concept van geleidelijke vervanging voor. Door op korte termijn te starten met nieuwe bomenaanplant op plekken waar ruimte is in het huidige en toekomstige wegprofiel, kan worden voorkomen dat de omgeving met kaalslag geconfronteerd wordt. De soortkeuzes en plekken van deze nieuwe bomen is echter onderwerp van nadere studie en hangt sterk samen met de ligging en afmeting van de toekomstige rijbanen en middenberm van de Nijmeegseweg. Het uitgangspunt hierbij is de Nijmeegseweg te transformeren in een tuinstad-allee met allure.
strategie van geleidelijke vervanging: profiel Nijmeegseweg fase 1
toekomstvisie profiel Nijmeegseweg
24
visiekaart groen
Toekomstvisie bebouwing Een groene woonsfeer, passend bij Malburgen. Een mix van woningtypes; hoog/ laag, koop/huur, voor gezinnen en alleenstaanden, ouderen en jongeren. De bebouwing aan weerskanten van de weg is een mix van bestaande en nieuwe gebouwen. De nieuwbouw borduurt voort op de karakteristieke bebouwingsstructuren van de wijk, zoals die ook in de Structuurvisie 2020 naar voren kwamen: de ‘Stad van licht, lucht en ruimte’ in de omgeving van het De Monchyplein en het Olympuscollege tegenover de ‘Stad van tuinwijk en landschap’ in de overige gebieden. Wij hebben dan ook • losse appartementengebouwen in het groen opgenomen, in het park, langs de Rijnhal en op de kop van de voetbalvelden en • een groene hovenverkaveling ontwikkeld, met grondgebonden woningen en lage urban villa’s dichtbij de klassieke woonstraten langs de Nijmeegseweg. Alle gebouwen zijn zo gelegen dat er prettige tussenruimtes ontstaan met bijzondere groenkwaliteiten. Dat zijn de eerdergenoemde pocketparks en de collectieve groene hoven waaraan gewoond wordt. Deze gemeenschappelijke tuinen zijn plekken waar bewoners en kinderen elkaar kunnen ontmoeten en veilig kunnen spelen. Ze grenzen met een tuinmuur aan het openbaar gebied. Op deze wijze ontstaat er langs de weg een zeer afwisselend beeld van bouwvolumes en openbaar dan wel collectief groen.
Met begroeide gevels en daken gaat de nieuwe bebouwing als het ware op in de groene omgeving van pocketparks en gezamenlijke tuinen. Dit sluit aan bij het gemeentelijke beleid om natuurinclusief en klimaatadaptief te bouwen. Het concept levert voor de Nijmeegseweg als onderdeel van de hoofdstructuur van de stad én voor de wijk met haar zittende wijkbewoners even veel op: een rijke ruimtelijke schakering met grote diepte en zichtlijnen, veel oude en nieuwe bomen aanplant en onverharde groene plekken, een doorgetrokken Zeegsingel en nieuwe woningbouw. Op korte termijn de eerdergenoemde 230 woningen; in de visie op langere termijn minimaal eenzelfde hoeveelheid, misschien zelfs anderhalf keer zo veel. Dit is pas goed in te schatten op basis van een stedenbouwkundig vervolgstap op dit document. Hoe dan ook geeft de door ons voorgestelde woningbouw een nieuwe boost aan de omgeving. Samen zorgen het groen en de woongebouwen (die allemaal buiten de kritieke geluidscontouren van de Nijmeegseweg staan) ervoor dat de wijk en de Nijmeegseweg met elkaar sterk verweven raken. In de toekomst zal aan de tuinstad-allee volop gewoond en geleefd worden!
25
visiekaart bebouwing
plantekening fase1 uitwerking planonderdelen
26
Plankaart Met fase 1 wordt de ontwikkeling van de Nijmeegseweg in gang gezet. De onderdelen ervan:
27
•
Een nieuw kruispunt van het De Monchyplein. Daarbij hoort het verwijderen van de Akeleistraat en het samenvoegen van alle afslaande verkeersbewegingen ter plekke van Huissensestraat, Gelderse Rooslaan en Nijmeegseweg. Op de plankaart is dit kruispunt indicatief ingetekend.
•
Een nieuwe inrichting van de open ruimte ten zuiden van het vernieuwde kruispunt, het begin van het ‘De Monchypark’. Het karakter van deze ruimte verandert van een groene grasvlakte naar een parkruimte met een rijkere beleving.
•
Een recreatieve route voor voetgangers en fietsers tussen Malburgen Oost en West via het park. Bij voorkeur kruist de route de westelijke rijbanen van de Nijmeegseweg via een brug en de oostelijke via een voetgangersoversteek met verkeerslichten.
•
Een aantal pocketparks tussen de Paardebloemstraat en de Nijmeegseweg. Dat zijn de uitlopers van het groene profiel van de Nijmeegseweg; zij zorgen voor doorzichten en looproutes tussen de bestaande bebouwing en het Elzenpad.
•
Een zestal bebouwingclusers aan de westkant van de Nijmeegseweg waarin woongebouwen aan groene collectieve hoven grenzen. Er komen geen privé-tuinen. De bebouwing bestaat uit eengezinswoningen met privé-veranda’s en kleinschalige ‘urban villa’s’. Gebouwen zijn bij voorkeur 3 lagen hoog.
•
Een atriumgebouw ter plekke van de huidige Hazelaarstraat, aan de rand van het De Monchypark. Het is geschikt voor senioren door de ligging dichtbij alle voorzieningen. Woningen grenzen aan het centrale atrium en oriënteren zich naar alle vier kanten van het gebouw.
•
Een terrasgebouw tussen de velden van de MASV en de Nijmeegseweg. Een bijzonder woongebouw met een duidelijke, robuste rand langs de hoofdwegen en een afgetrape gevel aan de binnenzijde met veel ruimte voor private terrassen gericht op de namiddagzon.
•
Een urban villa tussen Veldbloemenlaan en Dotterlaan. Dit gebouw van drie bouwlagen vorziet het park van een prettige open gevel en kan op de begane grond horeca opnemen.
Plankaart
Plankaart inzoom
aanpassingen fase 1 verkeersafwikkeling - De Monchyplein (Akeleistraat vervalt) - Pinksterbloemstraat (versmallen) en kruispunt met Huissenstraat (nader te ontwerpen)
atriumgebouw in park, 3 lagen hoog herschikken parkeren en rijbanen omgeving Anemoonstraat en Hazelaarstraat (nader te ontwerpen) landschappelijke inrichting De Monchyplein met glooiingen en recreatieve wandel- en fietsroute
woongebouw met op begane grond de mogelijkheid van een café met terras, gelegen aan een nieuwe uitdagend ingerichte speelplek
28
Plankaart inzoom
pocketpark met bestaande bomen
fietsverbinding Spireapad door pocketpark
collectieve ommuurde tuin behorende bij nieuwe woningen: rijwoningen met privéveranda’s en appartementen in urban villa’s
water zichtbaar maken aan Meldestraat, voorsorteren op verder zichtbaar maken van verbinding met Zeegsingel; belangrijke groen-blauwe verbinding op wijkniveau
29
Plankaart inzoom
collectieve ommuurde tuin behorende bij nieuwe woningen: rijwoningen met privé-veranda’s
pocketpark met bestaande bomen
markante entree aan zuidzijde: appartementengebouw getrapt aflopend naar de wijk waterverbinding verplaatsen
30
Sfeerbeelden nieuwe bebouwing
31
Sfeerbeelden nieuwe bebouwing
32
Facetkaart groen Van kijkgroen naar meer variatie in groene plekken én een groen woonmilieu. Een van de centrale behoeftes van het project, zoals geformuleerd tijdens het co-creatie proces met de klankbordgroep, is het behouden en versterken van het groene karakter van het gebied rondom de Nijmeegseweg. Het landschapsontwerp als bouwsteen voor de verdichtingsopgave is dan ook een essentieel onderdeel van fase 1. Hierin is ook aansluiting gezocht bij de structuurvisie water en groen en de ambities van de gemeente ten aanzien van klimaatadaptatie. De groene ruimte van het De Monchyplein wordt door het toevoegen van bebouwing, verblijfsplekken en herkenbare elementen, zoals glooiingen en mogelijk een brug, een herkenbare groene wijkentree; een visitekaartje voor Malburgen. Naast de waardevolle en bestaande bomen worden nieuwe bomen, heesters en vaste planten aangeplant. Soorten die elkaar aanvullen en versterken en zo de biodiversiteit en belevingswaarde van het gebied vergroten. De glooiingen in het terrein van 2 à 3 meter hoogte vergroten het gebruiksoppervlak van het gebied, geven plekken een oriëntatie en aanleiding voor een landschappelijke inrichting, zoals de nieuwe speel- en ontmoetingsplekken in het gebied. Daarnaast onttrekken zij het verkeer aan het oog. Het reliëf geeft een nieuwe herkenbare identiteit aan het gebied.
Op buurtniveau vormen groene pocketparks de schakel tussen de bestaande en de nieuwe woningen en de brede groene bermen langs de Nijmeegseweg. Waardevolle bomen zijn zorgvuldig ingepast in het stedenbouwkundig plan, rekening houdend met de benodigde kroon- en wortelgroeiruimten. De bestaande bomen vormen de basis van deze groenstructuur van pocketparks, die waar nodig worden aangevuld met nieuwe bomen en een gevarieerde beplanting. De pockets vormen samen met de bebouwing en de collectieve hoven een groen woonmilieu voor nieuwe en bestaande bewoners. Met het creëren collectieve groene tuinen, in plaats van individuele tuinen, wordt verstening en verharding van het gebied voorkomen en wordt bijgedragen aan het groene karakter. Ook de uitstraling van de nieuwe bebouwing draagt hiertoe bij met begroeide gevels en groene daken. Dit sluit aan bij het gemeentelijke beleid op het gebied van natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen.
33 landschappelijke hoofdstructuur gemeente Arnhem
Sfeerbeeld pocketpark
34
De recreatieve route door het park De groene ruimte van het De Monchyplein krijgt in het plan een kwaliteitsimpuls. Door het verwijderen van de Akeleistraat is er ruimte vrijgekomen, waardoor er een kans ligt de ruimte van het De Monchyplein te transformeren tot een gebied dat beide wijkhelften verbindt en van betekenis is voor Malburgen als geheel. Dit doen we door een aantal ingrepen. Ten eerste wordt voorzien in een aantrekkelijke en uitnodigende voetgangersroute die de beide wijkcentra verbindt. Deze route ligt ongeveer op de huidige locatie van de Akeleistraat en sluit zodoende goed aan op de aanliggende routes in de wijken. De route is naast een functionele langzaamverkeers-verbinding, ook een identiteitsdrager voor het park. De route laat je de nieuwe parkruimte ervaren, biedt vergezichten en slingert over de lichte glooiingen in het park naar twee oversteken over de Nijmeegseweg. Eén over de oostelijke rijbaan op maaiveld niveau en één over de westelijke rijbanen door middel van een brug. Deze brug vormt een tweede identiteitsdrager van het park, een herkenbaar icoon voor het nieuwe Malburgen. De vormgeving van de brug anticipeert op het naar elkaar toebrengen van de rijbanen in het toekomstvisie voor het gebied. De haalbaarheid en technische uitwerking van deze brug zal in dit kader nog verder worden onderzocht.