Bijlage 1 - Jaarstukken 2020

Acties voor de vergroening van het Croydonplein hebben ertoe geleid dat er drie ontwerpen liggen voor het Croydonplein. Aantrekkelijke woonomgeving We zien door de coronacrisis dat bewoners tijd hebben geïnvesteerd in hun omgeving. Ook hebben we in ons gebied een groot aantal vrijwilligers die zwerfafval ruimen. In samenhang met het thema vergroenen worden enkele pleinen en straten kleurrijker door initiatieven vanuit bewoners en werkgroepen.

49

Wat heeft het gekost Rekening

Begroting 2020

2019

Primitief

Rekening

Def

2020

Afwijking

Bedragen x € 1.000

Middelen Lasten

26.014

30.594

28.428

26.734

Baten

1.348

1.630

1.139

1.265

126

-24.666

-28.964

-27.289

-25.469

1.819

Toevoegingen aan reserves

0

0

497

681

-183

Onttrekkingen aan reserves

1.537

0

243

243

0

Saldo toevoegingen en onttrekkingen

1.537

0

-255

-438

-183

-23.129

-28.964

-27.543

-25.908

1.636

Saldo lasten en baten

Gerealiseerd resultaat

1.694

Hieronder worden de grootste afwijkingen tussen de begroting 2020 en rekening verklaard. Onderwerp

V/N Toelichting

Totale

C

I/S

afwijking

AR/ BR

(x €1.000) Lasten

1.804

Sociale wijkteams Bedrijfsvoering

226

V

Resultaat SB&R (zie Wijken algemeen)

N

I

AR

Zorg

408

N

Jeugdzorg (zie Wijken algemeen)

N

I

AR

Zorg

384

V

Maatwerkvz huishoudelijke ondersteuning (zie Wijken algemeen)

N

I

AR

Zorg

198

V

Groepsbegeleiding en activerend werk (zie Wijken algemeen)

J

I

AR

Zorg

79

V

Doelgroepenvervoer (zie Wijken algemeen)

N

I

AR

Zorg

132

V

Beschermd Wonen (zie Wijken algemeen)

N

I

AR

Zorg

-111

V

WMO begeleiding (zie Wijken algemeen)

N

I

AR

Teams Leefomgeving Armoedebeleid

62

V

Armoedebestrijding, incl capaciteitskosten (zie Wijken algemeen)

N

I

AR

Groen

189

V

Jaarprogramma groot onderhoud Groen (zie Wijken algemeen)

N

I

BR

Onderwijs (incl. biblioth, volksuni)

89

V

Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) (zie Wijken algemeen)

N

I

AR

Onderwijs (incl. biblioth, volksuni)

50

V

Verschuiving lasten onderwijsbeleid (zie Wijken algemeen) N

I

AR

Openbare ruimte

-15

N

Reclame (zie Wijken algemeen)

N

I

AR

Openbare ruimte

-89

N

Afvalbeheer (zie Wijken algemeen)

J

I

AR

Openbare ruimte

3

V

Jaarprogramma groot onderhoud Openbare Ruimte (zie Wijken algemeen)

N

I

BR

Schulddienstverlening

66

V

Schulddienstverlening

N

I

AR

Schulddienstverlening

5

V

Preventie Schulden

N

I

AR

Wijksturing en Wijkzaken

-69

N

Wijksturing en Wijkzaken (wijkspecifiek)

N

I

AR

Werk en Inkomen

94

V

Participatiebudget (zie Wijken algemeen)

N

I

AR

Werk en Inkomen

52

V

Minder inzet regisseurs (zie Wijken algemeen)

N

I

AR

Bedrijfsvoering

51

V

Resultaat SB&R (zie Wijken algemeen)

N

I

AR

50

Baten

11

Sociale wijkteams

0

Teams Leefomgeving Armoedebeleid

11

V

Toevoegingen aan reserves

-4

N

Sociale wijkteams

0

Teams Leefomgeving Schulddienstverlening

-4

Onttrekkingen aan reserves

0

Sociale wijkteams

0

Teams Leefomgeving

0

V

N

Armoedebestrijding, incl capaciteitskosten (zie Wijken algemeen)

N

I

AR

Preventie schulden (zie wijken algemeen)

N

I

BR

Wijksturing en Wijkzaken Binnen het team Leefomgeving RKV zijn in 2020 diverse wijkprojecten uitgevoerd zoals: aanleg gazon Wessel Couzijnhof, opknappen Sportcentrum Rijkerswoerd, aanleg parkeerplaats ESA-terrein, projecten binnen het innovatiefonds, etc. De uitvoering van deze projecten hebben tot een tekort van €69.000 geleid.

Subsidies Hieronder zijn de vijf grootste subsidieontvangers opgenomen die in 2020 meer dan € 100.000 subsidie hebben ontvangen vanuit dit programma. • St. Rijnstad • Sportbedrijf Arnhem BV • St. Welzijn Ouderen Arnhem • St. Pas • Kinderopvang SKAR Een overzicht van verstrekte subsidies is te vinden in de paragraaf subsidies. Voor een volledige lijst van verstrekte subsidies (op het niveau subsidieontvanger) wordt verwezen naar de bijlage Subsidies bij de digitale jaarstukken.

51

Stad De diverse taken waarvoor de gemeente verantwoordelijk is en die op stedelijk niveau plaatsvinden, zijn opgenomen in 13 stedelijke programma’s: S00

Bestuur, dienstverlening en financiën

S01

Veiligheid

S02

Bereikbaarheid

S03

Economie

S04

Onderwijs

S05

Cultuur

S06

Participatie en armoedebestrijding

S07

Zorg

S08

Welzijn en inclusie

S09

Gezondheid en sport

S10

Klimaat en energie

S11

Ruimtelijke ontwikkeling

S12

Wonen en leefomgeving

52

Bestuur, dienstverlening en financiën Om de doelstellingen en ambities van Arnhem te bereiken is samenwerking van groot belang. We willen inwoners en ondernemers eerder betrekken bij onze plannen. In de regio werken we intensief samen met onder andere de provincie en gemeente Nijmegen aan een sterke regionale samenwerking. Onze inwoners kunnen rekenen op een dienstverlening die verder digitaliseert en de klantvriendelijkheid voorop stelt. Onze organisatie richten we in om onze dienstverlening continu te verbeteren.

Ambitie (Tekst uit de MJPB 2020-2023) Arnhem is een dienstverlenende en herkenbare netwerkgemeente, die open staat voor maatschappelijke initiatieven in het publieke domein zowel vanuit de stad als vanuit de wijken Samen met de stad We willen bereiken dat inwoners en ondernemers eerder betrokken raken bij beleidsinitiatieven in de stad, in wijken en buurten. We hebben er vertrouwen in dat daarmee de kwaliteit van de uitvoering van beleidsinitiatieven toeneemt. Of het nu gaat om een nieuw parkje met mooie bomen of om een heringericht industrieterrein. Samen met de regio Arnhem wil haar ambities samen met haar partners in de regio bereiken. Arnhem versterkt haar positie in bestuurlijke organen in regionaal-, landelijk- en Europees verband en maakt de stad en regio sterker door verder te bouwen aan een partnerschap met provincie Gelderland (onder meer via de investeringsagenda) en bij te dragen (aan het werken) aan een sterkere regionale samenwerking Arnhem-Nijmegen. Arnhem: dienstverlenend en herkenbaar Arnhemmers kunnen rekenen op een laagdrempelige en betrouwbare publieke dienstverlening die steeds meer gericht is op digitale dienstverlening. Bij contacten met inwoners en ondernemers ligt de focus op een klantvriendelijke benadering. Wij gaan met inwoners en ondernemers in gesprek over hun vragen (of klachten) om daarmee sneller tot een oplossing te komen.

Wij zijn als bestuurders en ambtenaren voor inwoners en ondernemers herkenbaar in de stad.

Wat wilden we bereiken Prestatiedoelen

Status

Samen met de stad - Arnhem heeft een transparant, democratisch bestuur dat zich richt op samenwerking met inwoners en bedrijven Zie voor een toelichting de inspanningen 'Rekenkamer: uitvoeren onderzoeksprogramma' en 'College: Vroegtijdig in gesprek gaan met de raad, bewoners en verschillende partijen'. Samen met de regio - Arnhem speelt een relevante en betekenisvolle rol in de regionale, landelijke en grensoverschrijdende netwerken We hebben het afgelopen jaar geïnvesteerd in onze rol in de regionale, landelijke en grensoverschrijdende netwerken. In de regio Arnhem-Nijmegen is de Groene Metropoolregio gerealiseerd: een nieuwe, steviger samenwerking tussen de 18 gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen met een ambitieuze visie en dito regionale agenda. We hebben in de Euregio bijgedragen aan de totstandkoming van de strategische agenda. Arnhem heeft zijn positie in de VNG en G40-context versterkt door twee nieuwe lidmaatschappen van Arnhemse bestuurders in twee VNG-commissies. Zie voor een verdere toelichting van onze activiteiten de inspanningen bij het onderdeel 'wat hebben we gedaan'.

53

Arnhem: dienstverlenend en herkenbaar - Arnhem blijft zich inzetten voor verbetering van de (digitale) dienstverlening aan haar inwoners en ondernemers Er zijn in 2020 diverse voorbereidende stappen gezet om de digitale dienstverlening aan onze inwoners te verbeteren. Zo is voor de basisregistratie personen en de burgerlijke stand nieuwe software geïmplementeerd, die in de komende jaren stapsgewijs verder zal worden ontwikkeld en uitgerold. Via deze nieuwe software kunnen inwoners zaken, als het doen van overlijdensaangifte of het doorgeven van vermissing van hun reisdocument, gemakkelijk digitaal regelen met de gemeente via zogenaamde e-diensten. Het was de bedoeling om in 2020 al de eerste vijf e-diensten operationeel te hebben, maar de technisch complexe context in combinatie met corona hebben tot vertraging geleid met de implementatie van e-diensten. Een voorgenomen pilot met uitgifte van DigD-substantieel aan de balie is vanwege corona uitgesteld. Wel is er in samenwerking met Nijmegen en Drechtsteden een pilot ID-bellen uitgevoerd, waarbij inwoners zich telefonisch kunnen authenticeren met de identiteitsapp IRMA. Daarbij wordt inwoners actief om toestemming gevraagd om alleen die gegevens te delen die strikt noodzakelijk zijn voor de beoogde dienst, zodat zij zelf de baas te blijven over hun persoonsgegevens.

Dienstverlening in coronatijd bracht veel (nieuwe) uitdagingen, oplossingen en aanpassingen. Natuurlijk omdat we ervoor zorgen dat inwoners veilig en toegankelijk van onze dienstverlening gebruik kunnen maken, en onze medewerkers die in een veilige omgeving kunnen verlenen. Daar zijn soms hulpmiddelen (kuchschermen, desinfectie, mondkapjes) of andere aanpassingen voor nodig. Ook was het aantal vragen, zeker in de eerste 'coronamaanden', erg groot. Inwoners die willen weten of hun huwelijk door zou kunnen gaan, bijvoorbeeld, maar ook allerhande vragen over landelijke en lokale regels en beperkingen kwamen op de gemeente af, en ook over de vele noodhulp- en ondersteuningsregelingen. We hebben ondernemers en inwoners daarin steeds zo goed mogelijk geholpen, naast de 'gewone' verzoeken en vragen, ook als voor ons het antwoord ook niet meteen voorhanden was. In 2020 zijn ruim 140.000 telefoontjes beantwoord via het gratis nummer 0800-1809. Op www.arnhem.nl/corona is een speciale corona-pagina gemaakt met veel voorkomende vragen en allerhande andere informatie in relatie tot de coronacrisis, bijvoorbeeld over de Tozo of andere regelingen.

Arnhem: dienstverlenend en herkenbaar - Een inclusieve organisatie De directie heeft in oktober 2020 een intern charter Diversiteit & Inclusie ondertekend. Hiermee is onderschreven en bekrachtigd dat dit thema voor de directie en de gemeente Arnhem topprioriteit heeft. In het charter is verwoord dat de gemeente Arnhem streeft naar een divers samengesteld personeelsbestand en een organisatie waar iedereen op gelijkwaardige wijze kan deelnemen, zijn talenten kan inzetten en zich welkom voelt. In 2020 heeft de gemeente Arnhem meegedaan aan de Barometer Culturele Diversiteit van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Daaruit is gebleken dat 8% van onze medewerkers een niet-westerse migratie-achtergrond heeft. Wij hebben ons ook aangemeld voor deelname aan de Nederlandse Inclusiviteitsmonitor (uitvoering begin 2021). Voor een verdere toelichting wat we binnen de organisatie gedaan hebben, wordt verwezen naar de inspanningen in het kader van een 'inclusieve organisatie' bij het onderdeel 'wat hebben we gedaan'. Arnhem: dienstverlenend en herkenbaar - Flexibele werkomgeving voor personeel In 2020 is er een taskforce Hybride werken opgericht. Het 'waarom' van het hybride werken is vastgesteld, de projectgroepen zijn ingericht en acties inclusief prioriteiten zijn bepaald.

Er is grote verwevenheid met andere programma's binnen de gemeente zoals huisvesting, samen digitaal, ontwikkelingen Werk & Inkomen, vitaliteit, duurzaamheid (CO2 ladder), mobiliteit, huisvestingsprogramma De Connectie en Cao-onderhandelingen. De verbinding op al die onderwerpen is geborgd in de taskforce. Begin 2021 is de ontwerp- en ontwikkelfase aan de orde en van medio 2021 tot einde 2021 de implementatie- en borgingsfase.

Arnhem: dienstverlenend en herkenbaar - Ook tijdens corona Vanaf maart 2020 werden de medewerkers geconfronteerd met de coronamaatregelen, zowel op het werk als privé. Op een honderdtal medewerkers binnen de kritische processen na, moesten zij van de één op de andere dag thuiswerken en op zoek naar nieuwe vormen van digitaal (samen)werken en een nieuwe routine. Thuiswerkplekken werden ingericht, ICT-middelen beschikbaar gesteld, telefonische bereikbaarheid georganiseerd, kinderen opgevangen (en les gegeven), aangepaste werkafspraken gemaakt en burgers geïnformeerd. De 'intelligente lockdown' was een feit. Het was en is niet voor iedereen mogelijk om (volledig) thuis te werken. Arnhem heeft er dan ook voor gekozen om het kantoor voor specifieke medewerkers (in overleg met de leidinggevende) open te houden. Hiervoor werd een protocol voor het veilig kunnen werken op 1,5 meter afstand opgesteld. De medewerkers van de kritische processen moesten naar kantoor blijven komen, of waren in de stad actief. Zij deden hun werk onder bijzondere omstandigheden wat zeker in het begin met onzekerheid gepaard ging. Ook de uitvoering van diverse en in allerijl door het rijk opgetuigde regelingen had een forse impact. Vaak last-minute en met veel onduidelijkheid, waardoor gestart moest worden zonder dat de details van de regelingen helder waren en wat dit voor de uitvoering betekende.

Ondanks de hoge werkdruk en de impact van de coronamaatregelen, is het gelukt om de nieuwe regelingen vorm te geven en de dienstverlening aan de inwoners en ondernemers van Arnhem op peil te houden. Hierbij is een 54

goede én tijdige informatievoorziening een belangrijke voorwaarde om alle partijen goed en tijdig te informeren over de gemeentelijke ontwikkelingen, (rijks)richtlijnen en koers tijdens corona. Hiervoor zijn diverse communicatiemiddelen ingezet.

Wat hebben we gedaan Prestatiedoelen/Inspanningen

Status

Samen met de stad - Arnhem heeft een transparant, democratisch bestuur dat zich richt op samenwerking met inwoners en bedrijven Rekenkamer: Uitvoeren onderzoeksprogramma De rekenkamer heeft in 2020 de onderzoeken naar jeugdzorg, jaarstukken 2019 en het herhaalonderzoek dienstverlening afgerond. Deze drie onderzoeken zijn in het afgelopen jaar ook in de raad behandeld. Gedurende het jaar heeft de rekenkamer onderzoeken opgestart naar ondermijning (na de zomer), zich aangemeld voor het gezamenlijke NVRR DoeMee onderzoek naar Meldingen Openbare Ruimte (voor de zomer), onderwijshuisvesting (laatste kwartaal) en een gezamenlijk onderzoek met de rekenkamers van Breda, Tilburg en Oss naar de corona steunmaatregelen (na de zomer). De twee gezamenlijke onderzoeken naar Meldingen Openbare Ruimte en corona steunmaatregelen stonden niet op het onderzoeksprogramma 2020-2022. Het onderzoek naar Van Wijken Weten (gestart eind 2019) heeft een andere wending genomen. Hierover is de raad geïnformeerd. Er is een nieuwe verdeling tussen de onderzoeken waarbij de rekenkamer onder meer het deel rondom de informatiepositie van de raad voor haar rekening neemt. Dit onderzoek is nog niet gestart. Daarnaast zijn er een tweetal vooronderzoeken gedaan, waarna de rekenkamer heeft besloten af te zien van een volledig onderzoek. Dit betreft zorgfraude (nieuwe aanbesteding) en kapvergunningen.

Ten aanzien van het onderwerp voortgang Omgevingswet en het uitstellen van de invoeringsdatum door de minister besloot de rekenkamer dit onderwerp op de longlist te plaatsen. Ten slotte heeft de rekenkamer in najaar 2020 haar jaarlijkse rondje langs de fracties gemaakt om gesprekken te voeren. College: Vroegtijdig in gesprek gaan met de raad, bewoners en verschillende partijen Het projectplan van de raadswerkgroep (Aan de slag met burgerparticipatie) is met de raadswerkgroep opgepakt vanuit het programma Burgerparticipatie. De onderdelen die door de gemeente opgepakt kunnen worden, zijn voor een groot deel uitgewerkt en/of geïmplementeerd. Zo wordt vanaf de zomer 2020 in de raadsvoorstellen door middel van een toegevoegd onderdeel Participatie nadrukkelijk en transparant stilgestaan bij de wijze waarop de betrokkenheid van inwoners en ondernemers is vormgegeven. De beslisboom (burger)participatie is geïmplementeerd. De beslisboom is een goed middel om te bepalen welk participatiemiddel bij het participatiedoel past. Verder leren we van elkaar wat er goed gaat en wat er beter kan door burgerparticipatie in projecten te evalueren. Voor de evaluatie is nu een handzaam formulier beschikbaar. Helaas heeft ook corona invloed gehad op de wijze waarop er met inwoners en ondernemers in gesprek gegaan kon worden. Echter, dit heeft ook weer voor mooie (digitale) ontwikkelingen gezorgd.

Een ontwikkeling, die overigens al voor corona in gang was gezet, is het opzetten van een digitale burgerparticipatie tool voor Arnhem. Vanaf eind 2020 heeft de gemeente Arnhem de website meedenken.arnhem.nl.

55

Samen met de regio - Arnhem speelt een relevante en betekenisvolle rol in de regionale, landelijke en grensoverschrijdende netwerken Arnhem draagt in 2020 bij aan het proces versterking regio Arnhem-Nijmegen Arnhem heeft in 2020 in de voorhoede en met veel energie bijgedragen aan de totstandkoming van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Het versterkingsproces van de regio Arnhem-Nijmegen, is in 2019 gestart vanuit de behoefte de regio beter te op de kaart te zetten. Ook wil de regio slagvaardiger samenwerken aan de grote maatschappelijke opgaven. Een interactief proces met colleges, raden en partners in de regio leidde in 2020 tot de visie Groene metropoolregio met een ambitieuze regionale agenda. De bijbehorende nieuwe Gemeenschappelijke Regeling moet ervoor zorgen dat de regio met meer bestuurskracht, effectief en slagvaardig aan deze nieuwe agenda kan werken. In de agenda staan vijf opgaven centraal: Verbonden regio, Productieve regio, Circulaire regio, Ontspannen regio en Groene Groeiregio. Via deze agenda willen de regiogemeenten intensiever samen gaan werken aan een groene, groeiende en bloeiende regio, waarbij een goede balans gezocht wordt tussen groei en leefbaarheid.

In de ambitie die is geformuleerd gaat het erom de omvangrijke groeiopgave (huisvesting, werk en bereikbaarheid) te faciliteren én de groene leefomgeving en ontspannen leefkwaliteit in de regio te behouden en te versterken. Arnhemse (maatschappelijke) opgaven en ambities hebben een goede plek in deze agenda gekregen: onder andere de grote woningbouwopgave en de bereikbaarheid van de stad en de regio; ook het bevorderen van economische ontwikkeling om zo meer banen in de stad en de regio te krijgen en de duurzaamheidsopgave waar we als stad voor staan. De regio wil zich ook sterker profileren naar het Rijk en Europa als groene, circulaire metropoolregio. Dit kan ervoor zorgen dat we als stad en regio gemakkelijk entree krijgen tot Europese en Rijksfondsen. Zeventien regionale gemeenteraden hebben in het najaar positief besloten over de visie en de regionale agenda en over de start van de Groene Metropoolregio per 1 januari 2021. De gemeente Beuningen zal naar verwachting begin 2021 aansluiten. In de oude structuur van het Gemeenschappelijk Orgaan heeft Arnhem in 2020 in de regio Arnhem-Nijmegen onder meer door gewerkt aan de verstedelijkingsstrategie en de woningbouwopgave (onder andere via de woondeal met het Rijk). De regionale energiestrategie en regionale mobiliteitsagenda zijn in 2020 verder tot uitwerking gekomen.

Op het gebied van economie waren circulaire economie, human capital en recreatie en toerisme belangrijke speerpunten.

Arnhem werkt in netwerken van steden in Nederland en de Euregio én in belangenorganisaties als VNG en G40 samen aan beleidsafstemming en -beïnvloeding en draagt bij aan lobbydossiers richting het Rijk en Europa In Euregioverband werkte Arnhem in 2020 door aan de grensoverschrijdende samenwerking en projecten in het Euregiogebied. Arnhem droeg bij aan de totstandkoming van de strategische agenda van de Euregio. Met deze agenda heeft de Euregio vier grensuitdagingen gepresenteerd. Dit zijn Economie en Klimaat, Arbeidsmarkt en Onderwijs, Leefbaarheid en Euregionale identiteit. Het 100.000+ stedennetwerk in de Euregio kende dit jaar een uitbreiding. Naast de bestaande deelnemers Arnhem, Nijmegen, Ede, Düsseldorf, Duisburg en Moers is nu ook Apeldoorn lid van het netwerk. De agenda van het stedennetwerk sluit aan op de strategische agenda van de Euregio. De lobby schone scheepvaart blijft voor dit netwerk een belangrijk thema in relatie tot Economie en Klimaat. Als lid respectievelijk partner van VNG en G40 nam Arnhem zowel bestuurlijk als ambtelijk deel aan diverse overleggen, themagroepen en lobbytrajecten die vanuit deze netwerken werden gevoerd. Arnhem heeft zijn positie in de VNG en G40-context versterkt door twee nieuwe lidmaatschappen van Arnhemse bestuurders in twee VNG-commissies.

Wethouder Bouwkamp is lid geworden van de commissie Europa en Internationaal, wethouder Louwers van de commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie. Arnhem: dienstverlenend en herkenbaar - Arnhem blijft zich inzetten voor verbetering van de (digitale) dienstverlening aan haar inwoners en ondernemers Digitaliseren van het klantproces In 2020 zijn de nodige stappen gezet om de klantgeleiding voor afspraken bij Burgerzaken te verbeteren. Fase 1 van dit proces (vervanging van het roosterprogramma) is in 2020 afgerond; fase 2 (vervanging van het afsprakenprogramma) volgt in 2021. Daarnaast is met de invoering van de nieuwe applicatie Key2Burgerzaken Portaal de basis gelegd voor e-diensten voor burgerzakenproducten, die bij de leverancier nog volop in ontwikkeling zijn. De stapsgewijze uitrol hiervan zal meerdere jaren in beslag gaan nemen. Tevens is in samenwerking met Onderzoek & Statistiek een verkenning gestart naar uitbreiding en verbetering van het klanttevredenheidsonderzoek bij Klantenservice en Burgerzaken, dat in 2021 zijn beslag moet gaan krijgen. Dit maakt deel uit van een breder plan van aanpak voor verbetering van de gemeentelijke dienstverlening, waarvoor diverse scenario's worden uitgewerkt die in 2021 aan de gemeenteraad zullen worden voorgelegd.

Daarnaast zijn in het afgelopen jaar rapportages ontwikkeld voor het inzichtelijk krijgen van dienstverlening aan de balie en telefonie en is een start gemaakt om doorlooptijden van dienstverlening in beeld te brengen. Voor Zorg Dichterbij is naast een monitor gestart met het kaart brengen van zorgpaden. Ook voor Doorbraak naar Werk is een monitor in ontwikkeling. 56

Innoveren met data Naar het voorbeeld van het sociaal domein, de monitor op zorg, wordt voor veel van de programma’s een monitor ontwikkeld, zoals de woonmonitor, een inclusiemonitor en een monitor op het programma doorbraak naar werk. Onderdeel van dit proces is ook het meewerken aan het formuleren van meetbare doelen, zodat er bij het ontwerp van de processen gestart wordt met het nadenken over indicatoren en monitoren. Vanuit de strategische personeelsplanning wordt informatiegstuurd werken meegenomen om capaciteit, kennis en vaardigheden te borgen in de organisatie. Een pilot in samenwerking met ICT heeft de tooling voor het verzamelen en presenteren van gegevens een stap verder gebracht. Arnhem: dienstverlenend en herkenbaar - Een inclusieve organisatie Bewust worden De trainingen 'selecteren zonder vooroordelen' en Deep Democracy zijn door verschillende groepen medewerkers gevolgd, waaronder een groot deel van de managers. Aan Deep Democracy hebben al meer dan 100 medewerkers meegedaan. In 2020 is de Diversity Week georganiseerd, waarin we stil stonden bij drie landelijke dagen die in die week plaatsvonden: Diversity Day, Week van de Toegankelijkheid en Coming Out Day. Die week zijn diverse activiteiten georganiseerd: een digitaal Diversity kookboek, twee webinars, het lanceren van een Intern Charter, regenboogkookworkshops, wijkdiner met inwoners met een beperking.

Door corona hebben we een aantal fysieke activiteiten moeten annuleren. Zoals Walk4all wandelingen, met als doel wandelingen aan te bieden die voor iedereen toegankelijk zijn, ook voor mensen met een beperking. Ook een theatervoorstelling (in samenwerking met Oostpool) en een talkshow zijn afgelast. Aantrekken nieuw personeel De recruiter die eind 2019 alleen voor de afdeling SBR werkte, is in 2020 organisatiebreed ingezet. De nieuwe website www.werkenvoorarnhem.nl die begin 2020 de lucht in is gegaan, is doorontwikkeld. Op deze website staan al onze vacatures en is expliciet aandacht voor Diversiteit & Inclusie, onder andere door verhalen van diverse medewerkers. Hiermee presenteren wij ons als een open en uitnodigende organisatie die streeft naar een divers personeelsbestand en een inclusieve organisatie. In de tweede helft van 2020 zijn alle vacatureteksten kritisch tegen het licht gehouden. Vanuit recruitment worden, samen met de managers en soms met behulp van een externe schrijver, de vacatureteksten zo uitnodigend mogelijk geformuleerd. Instroom jongeren Het aantal jongeren onder de 35 jaar is van 8% naar 11% gestegen. Dat betekent een toename van 49 jongeren ten opzichte van 2019. Dit komt voor een deel door de start van een nieuw traineeprogramma (11 fte) en door het aantrekken van diverse jonge medewerkers.

Arnhem: dienstverlenend en herkenbaar - Flexibele werkomgeving voor personeel Huisvesting Huisvesting maakt onderdeel uit van hybride werken. Door corona zijn nieuwe inzichten met betrekking tot de organisatie en dus de huisvesting ontstaan. In 2021 zal het aangepaste plan voor huisvesting ter besluitvorming worden voorgelegd.

Afhandeling amendementen en moties MJPB 2020-2023 Open Data (19A64) De tekst is opgenomen in de geamendeerde MJPB 2020-2023. Er is een plan van aanpak opgesteld voor het uitbreiden van Open Data van Arnhem, dit is vastgesteld door de raad. Uitvoering van het plan is gestart in 2020. We richten ons op transparantie van de gemeente én op de behoeften van externe stakeholders. We nemen deel aan landelijke initiatieven om in de voorhoede van deze ontwikkelingen deel te nemen.

57

Met wie werken we samen Verbonden partijen BVO De Connectie Dataland Economic Board regio Arnhem-Nijmegen Euregio Rijn-Waal GO Arnhem Nijmegen City Region NV Bank Nederlandse Gemeenten Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen. Partners Regionale en andere bovenlokale lichamen  Economic Board;  Euregio Rijn-Waal. Publieke dienstverlening  Werkgroep Tegengaan Identiteitsfraude (WTI);  Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA);  Samenwerking met Vreemdelingenketen in de BRP-straat Zevenaar.

58

Wat heeft het gekost Rekening

Begroting 2020

2019

Primitief

Rekening

Def

2020

Afwijking

Bedragen x € 1.000

Middelen Lasten

108.876

115.845

85.145

92.532

-7.387

Baten

507.621

513.240

507.501

518.807

11.306

Saldo lasten en baten

398.745

397.395

422.356

426.275

3.919

Toevoegingen aan reserves

36.780

11.116

21.109

20.922

187

Onttrekkingen aan reserves

24.373

13.141

16.770

18.321

1.551

Saldo toevoegingen en onttrekkingen

-12.407

2.024

-4.339

-2.601

1.738

Gerealiseerd resultaat

386.338

399.419

418.017

423.674

5.657

Hieronder worden de grootste afwijkingen tussen de begroting 2020 en rekening verklaard. Onderwerp

V/N Toelichting

Totale

C

I/S

afwijking

AR/ BR

(x €1.000) Lasten Bedrijfsvoering

-6.581 228

N V

Beheer wagenpark

N/J

I

AR

Bedrijfsvoering

-113

N

Taakstelling te verkopen panden

N

I

AR

Bedrijfsvoering

254

V

Aanhuur kantoorhuisvesting

N

S

AR

Bedrijfsvoering

525

V

Onderhoud en energie kantoorhuisvesting

N

I

AR

Bedrijfsvoering

-3.200

N

Resultaat SB&R

N

S

AR

Bedrijfsvoering

-2.224

N

Resultaat op bedrijfsvoering, zie baten

N

I

AR

Bedrijfsvoering

-400

N

Inzet formatie en inhuur corona gerelateerd

J

I

AR

Bedrijfsvoering

-57

N

Terugloop inzet projecten PIM door coronacrisis

J

I

AR

Publieke dienstverlening

270

V

Leges

N

I

AR

Publieke dienstverlening

76

V

Leges (corona gerelateerd)

J

I

AR

Publieke dienstverlening

-165

N

Klantenservice

N

I

AR

Publieke dienstverlening

-68

N

Klantenservice (corona gerelateerd)

J

I

AR

Financiën

-260

N

Afkoop onderhoud fietstunnel

N

I

AR

Financiën

312

V

Vermindering vpb 2018

N

I

AR

Bedrijfsvoering

-1.500

N

Connectie meerkosten projecten en maatwerk

N

I

AR

Bedrijfsvoering

-500

N

Connectie meerkosten door coronacrisis

J

I

AR

Financiën

682

N

Resultaat financiering

N

I

AR

Financiën

-441

N

Loonontwikkeling

N

I

AR

Baten Bedrijfsvoering

11.644 -91

V N

Taakstelling te verkopen panden

N

I

AR

Bedrijfsvoering

490

V

Onderverhuur Stadskantoor

N

S

AR

Bedrijfsvoering

-479

N

Extra contributiemarge rendabele uren

N

S

AR

Bedrijfsvoering

1.940

V

Resultaat op bedrijfsvoering, zie lasten

N

I

AR

Publieke dienstverlening

-454

N

Leges

N

I

AR

Publieke dienstverlening

-128

N

Leges (corona gerelateerd)

J

I

AR

Financiën

400

V

Meeropbrengst OZB

N

I

AR

Financiën

649

V

SPUK subsidie

N

I

AR

Financiën

10.617

V

Algemene Uitkering Gemeentefonds

N

I

AR

Bedrijfsvoering

-1.300

N

Connectie terugbetaling transitiebudget, zie onttrekking reserve

N

I

AR

59

Toevoegingen aan reserves Publieke dienstverlening

-447 -217

N N

Verkiezingen 2021

J

I

BR AR

Bedrijfsvoering

275

V

Frictiekosten en organisatieontwikkeling

N

I

Financiën

-505

N

Gemeentefonds

N

I

Onttrekkingen aan reserves Automatisering

1.700 1.700

V V

In de jaarrekening 2019 is de terugbetaling van het transitiebudget van de Connectie toegevoegd aan de bestemmingsreserve bedrijfsvoering. In 2020 wordt deze post weer onttrokken aan deze bestemmingsreserve ter dekking van de exploitatie (zie lasten en baten).

N

I

BR

Beheer wagenpark Door het gebruik van relatief nieuwe auto's enerzijds en door het beperkte gebruik van de auto's door corona anderzijds is er een voordeel ontstaan op het onderhoud van het wagenpark van € 228.000. Taakstelling te verkopen panden In de begroting staat onder de lasten een structurele taakstelling voor lagere beheerskosten en onder de baten een incidentele taakstelling voor de te realiseren verkoopopbrengst uit te verkopen panden uit het gemeentelijk vastgoed. In 2020 is slechts 1 pand verkocht waardoor een deel van de taakstelling niet is gerealiseerd. Dit geeft op de lasten een nadeel van € 113.000 en op de baten een nadeel van € 91.000. Kantoorhuisvesting Door nieuw afgesloten contracten is de gemeente per saldo minder kwijt aan huur van de kantoorhuisvesting aan de Eusebiusbuitensingel en Boulevard Heuvelink. Dit geeft een structureel voordeel van € 254.000. Op het onderhoud en energiekosten is een incidenteel voordeel ontstaan van in totaal € 525.000. Tot slot is er nog een voordeel van € 490.000 aan niet geraamde verhuurbaten uit onderhuur. Resultaat SB&R Het nadelige resultaat Strategie, Beleid en Regie (SBR) is opgebouwd uit: salariskosten 1,9 miljoen, 0,5 miljoen kosten in verband met externe inhuur en 0,8 miljoen lagere doorbelasting van uren.

Aanvullend geldt dat tegenover de negatieve afwijking in de salariskosten van SBR op diverse programma's sprake is van een voordeel in de salariskosten bij de wijken van 1,7 miljoen. Voor correcte beeldvorming moeten beide afwijkingen in samenhang worden beschouwd. Binnen SBR is sprake van een onevenwichtigheid tussen formatieve en daadwerkelijk ingezette capaciteit. Er wordt gewerkt aan (bij)sturing hierop. Startpunt hiervan is een inventarisatie van de opgaven en een vertaling hiervan naar de noodzakelijke personele inzet, zowel per programma als in totaliteit. Confrontatie hiervan met de werkelijk ingezette capaciteit geeft duidelijkheid omtrent de vraag of en hoe moet worden bijgestuurd. Leges Door een verlengde geldigheidsduur van reisdocumenten daalden de legesinkomsten (een nadeel van € 454.000) en ook de afdracht van rijksleges (een voordeel van € 270.000). Verder daalden de legesinkomsten omdat vanwege corona de geldigheidsduur van rijbewijzen werd verlengd en er minder huwelijken plaatsvonden (een nadeel van € 128.000). Ook de hieraan gerelateerde afdrachten van rijksleges daalden (een voordeel van € 76.000). Klantenservice De kosten voor klantenservice stegen als gevolg van noodzakelijke extra inhuur.

Verder stegen de belkosten 0800 nummer gemeente door onder meer het volledig gratis worden van het nummer en door corona (vragen over TOZO en andere financiële regelingen). Verkiezingen 2021 Via de algemene uitkering Gemeentefonds (opgenomen onder de baten) is onder meer een doeluitkering ontvangen voor het treffen van extra corona-maatregelen voor de verkiezingen 2021. Deze middelen worden voor dit doel gereserveerd. Vermindering vennootschapsbelasting 2018 In 2020 is er op de vennootschapsbelasting een voordeel gerealiseerd van € 312.000. Dit komt voornamelijk door een vermindering van de voorlopige aangifte vennootschapsbelasting 2018.

60

Resultaat op bedrijfsvoering Het resultaat op de totale bedrijfsvoering (personeel- en uitvoeringskosten) bedraagt € 409.000 nadelig. De hogere lasten van € 2,6 miljoen worden grotendeels veroorzaakt door gestegen kosten op formatie, inhuur, frictie en overige uitvoeringskosten. Hier staat een voordeel van € 1,9 miljoen aan baten tegenover. Het grootste voordeel op de baten is een vrijval van de voorziening voormalig personeel van € 1,3 miljoen. Meer specifiek zijn de uitvoeringskosten gestegen door de extra inzet van formatie en inhuur als gevolg van de coronacrisis (juridische ondersteuning bij de uitvoering van TOZO en de ontwikkeling van de impactanalyse). Tot slot heeft er een vrijval plaatsgevonden van de bestemmingsreserve frictiekosten en organisatie-ontwikkeling (voordeel van € 275.000). Gemeentefonds Het voordeel op het gemeentefonds ontstaat vanwege het feit dat de september- en decembercirculaires 2020 nog niet in de begroting zijn verwerkt. De begroting is gebaseerd op de meicirculaire 2020. Uit de september- en decembercirculaire 2020 ontstaan de volgende effecten:  Als gevolg van wijzigingen in de uitkeringsfactor en actualisatie van de maatstaven ontstaat een voordeel van € 3,3 miljoen.  In het kader van behoedzaamheid rekenen we eventuele ruimte onder het plafond van het BTW-compensatiefonds vooraf niet mee.

Voor 2020 valt deze vrij en dit levert een voordeel van € 1,1 miljoen op.  Wijzigingen in taakmutaties, decentralisatie- en integratie-uitkeringen die niet overgeheveld hoeven worden naar het beleidsveld leveren een voordeel voor de algemene middelen op van € 2,074 miljoen.  Toekenning van extra compensatie voor de coronacrisis van € 3,657 miljoen. In totaal is aan compensatie € 12,857 miljoen over 2020 ontvangen, hiervan was al € 9,2 miljoen eerder in het jaar bekend en verwerkt in de begroting. Voor een aantal compensatiemaatregelen over 2020 is de exacte verdeling en daarmee het bedrag per gemeente nog niet bekend c.q. opgenomen, omdat bijvoorbeeld voor het bepalen van de definitieve compensatie van de inkomstenderving over 2020 de afspraak geldt dat dit in 2021 gebeurt op basis van de vastgestelde jaarrekeningcijfers 2020. Het gaat om de volgende compensatiemaatregelen:  Compensatie inkomstenderving na 1 juni;  Extra beschikbaar voor Inkomstenderving;  Afvalinzameling;  Zwembaden en ijsbanen;  Verlenging steun sportverenigingen (1 okt t/m 31 dec). Op basis van deze systematiek hebben we in 2020 (en 2021) nog geen toekenningsbeschikking gehad van een aanvullende financiële compensatie, en tevens kunnen we geen voldoende en nauwkeurige schatting van ons aandeel maken omdat wij geen inzicht hebben in de kosten en inkomstenderving van alle andere gemeenten.

Op grond van deze gehanteerde overweging verwerken we deze compensatie in 2021. Dotaties reserve als gevolg van resultaat gemeentefonds In 2020 hebben drie niet begrote dotaties aan de reserves plaatsgevonden, als gevolg van het resultaat uit het gemeentefonds ter grootte van € 505.000: 1. In de decembercirculaire 2020 zijn jaarlijkse middelen ontvangen op grond van het faciliteitenbesluit opvangcentra. Conform afspraak worden deze gedoteerd aan de BR Inburgering, integratie en asiel voor dekking van de gemaakte kosten. 2. In de septembercirculaire 2020 zijn middelen ontvangen voor de brede aanpak van dak- en thuislozen. Besteding van deze middelen vindt pas vanaf 2021 plaats, om die reden worden de middelen gedoteerd aan de BR Taakmutaties GF/overloop. 3. In de septembercirculaire 2020 zijn middelen ontvangen voor de kosten voor het opruimen e onschadelijk maken van (ondergrondse) explosieven (bommenregeling). Conform afspraak worden deze middelen gedoteerd aan de BR Taakmutaties GF/overloop, zodat het beleidsveld hierop in 2021 de kosten uit kan dekken. SPUK subsidie De ontvangsten van de SPUK subsidie zijn in zijn geheel begroot op programma S09. Van de totale realisatie hoort € 649.000 op programma S00. Gemeentelijke belastingen (OZB) Het voordeel op gemeentelijke belastingen (OZB) wordt met name veroorzaakt door de meeropbrengsten over voorgaande jaren (2018 en 2019).

Financiering Het resultaat van de verschillende financieringen is € 682.000 voordelig. Op de vlottende activa is als gevolg van de negatieve rente een voordeel behaald. Daarnaast is er een voordelig resultaat behaald ten aanzien van de vaste financiering. Dit komt onder andere door minder aangetrokken leningen dan begroot en vernieuwde regels in de BBV. Afkoop onderhoud fietstunnel Het onderhoud aan de fietstunnel Arnhem Elderveld en een aantal duikers dat door Prorail wordt uitgevoerd is afgekocht voor € 260.000. Voor dit onderhoud zou een jaarlijkse factuur van € 11.000 worden gestuurd. Door het onderhoud in één keer af te kopen wordt bespaard op de jaarlijkse administratieve lasten voor de afhandeling van de facturen. 61

Loon ontwikkeling De loonstijging in 2020 is voor €441.000 hoger uitgevallen dan begroot. De Connectie De kosten van De Connectie zijn enerzijds gestegen doordat De Connectie extra dienstverlening en inzet heeft verricht om te anticiperen op de effecten van de coronacrisis. Zo zijn ICT-gerelateerde producten, zoals audio/video conferencing en mobiele devices, versneld uitgerold en heeft De Connectie aanvullende werkzaamheden verricht bij de ondersteunende maatregelen op het gebied van gemeentelijke belastingen voor ondernemers. De corona gerelateerde meerkosten bedragen € 0,5 miljoen. Anderzijds is het resultaat op de reguliere dienstverlening van De Connectie als gevolg van onder andere meerkosten postverwerking en vormgeving, en de afwikkeling van projecten van € 1,1 miljoen nadelig.

Subsidies Er zijn geen partijen die in 2020 meer dan € 100.000 subsidie hebben ontvangen vanuit dit programma. Een overzicht van verstrekte subsidies is te vinden in de paragraaf subsidies. Voor een volledige lijst van verstrekte subsidies (op het niveau subsidieontvanger) wordt verwezen naar de bijlage Subsidies bij de digitale jaarstukken.

Indicatoren Op dit moment zijn er geen specifieke Arnhemse indicatoren behorend bij de doelstellingen in dit programma. Er zijn indicatoren vanuit het Rijk (Besluit Begroten en Verantwoorden) die verplicht moeten worden opgenomen in de begroting. De verplichte indicatoren zijn hieronder opgenomen. Zie voor meer informatie de website waarstaatjegemeente. Op de webversie van de begroting zijn ook de trends van deze indicatoren voor Arnhem te zien (financien.arnhem.nl). Indicator

Jaar

Score Arnhem

Score Toelichting Nederland

Woonlasten éénpersoonshuishouden

2020

707

700

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

COELO, Groningen

Woonlasten meerpersoonshuishouden

2020

750

773

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

COELO, Groningen

WOZ-waarde woningen

2020

217

270

De gemiddelde WOZ-waarde van woningen, x €1.000.

CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken

Formatie

2020

5,8

Toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van eigen organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. In fte per 1.000 inwoners.

Eigen gegevens gemeente

Bezetting

2020

5,9

Werkelijk aantal fte dat werkzaam is binnen eigen organisatie. In fte per 1.000 inwoners.

Eigen gegevens gemeente

Apparaatskosten per inwoner

2019

490

De noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor het uitvoeren van de organisatorische taken.

Eigen gegevens gemeente

Kosten inhuur externen als % van de loonsom

2020

17%

Inzet van uitzendkrachten, zzp'ers of detacheringsovereenkomsten.

Eigen gegevens gemeente

Overhead % van totale lasten

2020

9,5%

Overheadkosten zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.

Eigen gegevens gemeente

62

Bron

Beleidskaders Raadsonderwerpen in 2020  Versterking regionale samenwerking regio Arnhem-Nijmegen. Actuele beleidskaders  Coalitieakkoord 2018-2022:  Evaluatie van de Rekenkamer Arnhem 2015;  nota Arnhem, stad op de kaart in internationaal perspectief/Beleidskader voor internationaal beleid tot 2020;  MIRT Agenda stedelijk netwerk Arnhem Nijmegen;  Discussienotitie Regionale Samenwerking samen steviger en sterker;  Contourennotitie regio Arnhem-Nijmegen via raadsbrief d.d.21-01-2020;  Visie Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (2020);  Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (2020);  Gemeenschappelijke regeling regio Arnhem-Nijmegen (2020);  Bedrijfsplan versterkte regio (2020).

63

Veiligheid Veiligheid is de grond onder onze voeten en een basiswaarde om je te kunnen ontwikkelen. Iedereen moet in Arnhem prettig kunnen leven, wonen en werken en zich daarbij veilig kunnen voelen. Waar misdaad niet loont en criminaliteit en ondermijning geen kans maken. Arnhemmers moeten zich veilig voelen in hun wijk en buurt. Dit draagt bij aan sociale betrokkenheid en verheft de wijk. We zetten dus volop in op het aanpakken van criminaliteit als diefstal en overvallen. Ook in de digitale wereld neemt de criminaliteit toe: hacken, phishing, identiteitsfraude. Er ligt in Arnhem een forse opgave, want we scoren als het gaat om veiligheid simpelweg niet goed genoeg. Dit programma omvat de onderdelen openbare orde en veiligheid, crisisbeheersing en brandweer en Veiligheidshuis.

Ambitie (Tekst uit de MJPB 2020-2023) Arnhem: een veilige stad! Iedereen moet in Arnhem prettig kunnen leven, wonen en werken en zich daarbij veilig kunnen voelen. In een stad waar iedereen zich kan ontwikkelen zonder buitengesloten te worden; door vrij te zijn in denken en vrij te zijn in mogen zijn wie je bent zonder te worden gediscrimineerd. In een stad waar misdaad niet loont en slachtoffers worden gesteund. In een stad waarin veiligheid een bijdrage levert aan een prettig woon- en leefklimaat voor bewoners, aan een prettig verblijf van bezoekers en aan een florerende economie zonder oneerlijke concurrentie. En waar adequaat wordt gehandeld bij het voorkomen en bestrijden van calamiteiten om schade te beperken. De veiligheidsagenda zoals die is vastgelegd in de kadernota veiligheid 2018-2022 is hierin leidend.

Wat wilden we bereiken Het jaar 2020 is een jaar dat ons nog lang bij zal blijven. We begonnen het jaar 2020 al erg slecht met de flatbrand aan het Gelderseplein waar een vader en een zoon het leven lieten. Een impactrijke gebeurtenis waar we nog dagelijks in onze gedachten bij zijn. Daarnaast is 2020 overheerst door de coronacrisis. Toen eind februari bleek dat dit virus ook ons land ging treffen, zijn we vanuit het programma Veiligheid ter ondersteuning aan de leidende rol van onze burgemeester (in de stad en in de regio) volop aan de slag gegaan met alle voorbereidingen die nodig waren voor de stad, de regio en onze eigen organisatie. Uiteraard volgend op de landelijke crisismaatregelen van het kabinet. Een crisis die vooraf onze verbeelding ver te boven ging en waar we alle zeilen bij hebben moeten zetten om zo goed mogelijk, en met de juiste maatvoering, onze stad hier doorheen te loodsen. Het onvoorstelbare van deze crisis zit ook zeker in de duur en de grilligheid van het verloop door de komst van een tweede golf van besmettingen in het najaar en de extra strikte maatregelen die toen weer getroffen moesten worden.

Vanaf 1 maart 2020 is er continue en structureel gewerkt aan deze crisis en zeker ook in de beginperiode heeft Arnhem voorop gelopen om ook regionaal de VGGM alsook onze buurgemeenten te helpen met hun aanpak en de omgang met situaties waar al dan niet bestuurlijk opgetreden moest worden. Bovengenoemde maakt ook dat de gestelde ambitie en doelen in voortgang en verwachting een andere dynamiek hebben gekend in 2020. Er zijn onderwerpen die simpelweg vertraging hebben opgelopen door de vele inzet in het goed laten verlopen van de crisis; er zijn onderwerpen die door de crisis ook minder aandacht nodig hadden om dat bepaalde vormen van criminaliteit een forse daling hebben laten zien (neem bijvoorbeeld woninginbraken); en er is uiteraard hard gewerkt aan de bestrijding van deze crisis, met ook allerlei positieve effecten van betere samenwerking, professionalisering van de crisisorganisatie, etc. Daarom is het van belang om de voortgang of stagnatie wel steeds te bezien in het licht van de aanpak van de coronacrisis, dat logischerwijs een behoorlijke wissel heeft getrokken op de inzet vanuit het programma Veiligheid (en de keuzes die gemaakt moesten worden). Prestatiedoelen

Status

Criminaliteit maakt geen kans Het terugdringen van de omvang van het aantal delicten in Arnhem heeft onverminderd de volle aandacht gehad. In de lokale driehoek worden de veiligheidsincidenten periodiek besproken en wordt gestuurd op een effectieve aanpak. Door de pandemie is er een verandering te zien in de aard van de criminaliteit. Woninginbraken en zakkenrollen nemen af terwijl de digitale criminaliteit oprukt. Er wordt een norm gesteld door te handhaven. Bestuursrechtelijke maatregelen zijn getroffen waaronder het sluiten van panden en het intrekken van horecavergunningen in verband met het aantreffen van hennep en andere drugs. Tegen ondermijnende criminaliteit wordt stevig opgetreden en worden barrières opgeworpen met het Interventieteam Ondermijning Arnhem. In preventieve zin door het regelmatig en structureel controleren van kwetsbare branches maar ook bij speciale integrale acties naar aanleiding van signalen en onderzoek. Bewoners worden betrokken door omwonenden te informeren bij de ontmanteling en sluiting van drugsproductie locaties. Ook wordt opgeroepen om te melden; indien gewenst anoniem.

64

Crisisbeheersing op orde Zoals hiervoor is aangegeven is qua crisisbeheersing 2020 een ongekend jaar geweest. De flatbrand aan het Gelderseplein in de eerste uren van 2020 was een immense tragedie, waarin de hulpdiensten een moeder en een dochter hebben kunnen redden, maar waar helaas de vader en de zoon van dit gezin om het leven zijn gekomen. En vervolgens hebben we vanaf maart 2020 te maken met de coronacrisis. Een crisis die een maximaal beroep doet op de VGGM en andere uitvoerende disciplines (waaronder politie, handhaving) en waarvan we op dit moment vinden dat deze organisatie staat, maar uiteraard zullen er vraag- en verbeterpunten zijn, die ter hand genomen kunnen worden. Vanzelfsprekend zullen we de lessen van de aanpak van de coronacrisis (en daarin ook het functioneren van de regionale crisisorganisatie) nog op een later moment optekenen. Tegelijkertijd kunnen we wel constateren dat de flexibiliteit en slagvaardigheid van alle betrokken organisaties zeer groot is gebleken in 2020, waarvoor we onze waardering hebben uitgesproken en dank verschuldigd zijn. Veiligheid voor de wijk en als persoon Arnhemmers moeten zich veilig voelen in hun wijk en buurt. Dit draagt bij aan sociale betrokkenheid en verheft de wijk. Het gevoel van veiligheid per wijk loopt uiteen van matig tot zeer goed. De inzet is gericht op wijken die achterblijven bij het gemiddelde Arnhemse niveau.

Ook persoonlijk moet men zich veilig voelen om deel te nemen aan de Arnhemse samenleving. Daarom wordt ingezet op het tegengaan van discriminatie en geweld in afhankelijkheidsrelaties en wordt er aandacht geschonken aan personen met verward gedrag met een veiligheidsrisico voor zichzelf of de omgeving. Jeugdcriminaliteit kan jonge levens in hun ontwikkeling remmen en verdient tijdig ingrijpen. Hiervoor is gestart met het project BOTOC (Breed offensief tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit). In het Veiligheidshuis zijn er multidisciplinaire overleggen voor risicojeugd, personen met verward gedrag en radicalisering ten behoeve van een persoonsgerichte aanpak.

Wat hebben we gedaan Arnhem moet veiliger! De ambitie is stevig en omvangrijk en vastgelegd in de Kadernota veiligheid Arnhem Veilige Stad! die in februari 2019 in de Raad is vastgesteld. Aan de uitwerking is in 2020 verder concreet vorm gegeven. De inzet op de coronacrisis heeft er echter voor gezorgd dat op onderdelen de aanpak niet het gewenste tempo had. Met betrekking tot de coronacrisis is ingezet op de volgende activiteiten:  Opstellen van regionale en lokale (nood) verordeningen in aanvulling op de landelijke regelgeving.  (Regie op) handhaving van de maatregelen.  (Regie op) uitvoering lokale veiligheid door afstemmen van interventies met justitiële en zorg en welzijn partners.  (Regie op) uitvoering wijkveiligheid door afstemming met onder andere teams Leefomgeving, wijkagenten, Jongerenwerk.  (Regie op) uitvoering veilige jaarwisseling in verband met landelijk vuurwerkverbod (mede ook door het organiseren van een vuurwerkinleveractie).

65

Prestatiedoelen/Inspanningen

Status

Criminaliteit maakt geen kans Omvang criminaliteit in verhouding tot centrumstad van 100.000+ In de lokale driehoek zijn de veiligheidsincidenten periodiek besproken en is gestuurd op een effectieve aanpak. Aandacht is vooral gericht op voorkomen en oplossen van HIC-delicten (High Impact Crimes). Zo is onze stad in 2020 opgeschrikt met enkele ernstige misdrijven met grote maatschappelijke impact. Daarnaast is er aandacht voor de vele autobranden. De opmars van de digitale criminaliteit is voor de lokale driehoek aanleiding de aanpak te intensiveren. Cameratoezicht, waaronder de inzet van mobiel/tijdelijk cameratoezicht, is ingezet om de openbare orde te handhaven en incidenten, delicten te voorkomen of tijdig hierop te acteren. Met name bij het optreden tegen de ongeregeldheden op de Geitenkamp en het veilig laten verlopen van de jaarwisseling is, in aanvulling op andere maatregelen, gebruik gemaakt van dit middel. Er zijn in 2020 diverse impactrijke incidenten geweest die ook het landelijk nieuw gehaald hebben. Een incident met grote maatschappelijke impact was de moord van een buurtbewoner midden op straat vlak bij zijn woning in het Spijkerkwartier en de moord in een woning in Presikhaaf 3 waar een zwangere vrouw door haar 'vriend' om het leven werd gebracht en twee kinderen naliet.

En in december 2020 was er de dood van een kunsthandelaar uit Laren en daaropvolgende zelfdoding van een Arnhemse eigenaar van een incassobureau. De politiecijfers in 2020 laten behoorlijke schommelingen zien ten opzichte van voorgaande jaren (logischerwijs verklaard vanuit de coronacrisis). Afname en gelijk  Aantal woninginbraken (25% minder dan in 2019).  Misdrijven als 'straatroof, openlijk geweld, mishandeling en stalking' zijn in 2020 ook afgenomen met ongeveer 10 procent ten opzichte van 2019 (en voorgaande jaren).  Aantal overvallen is ongeveer gelijk gebleven in vergelijking met voorgaande jaren.  Totaal aantal High Impact Crimes is met 20% gedaald in vergelijking met voorgaande jaren.  Verder zien we dat het aantal incidenten inzake hard- en softdrugs ongeveer gelijk blijft. Toename  Aantal bedreigingen is daarentegen weer toegenomen.  Forse toename van aantal overlastmeldingen.  Forse toename van digitale criminaliteit.  Overlast van verwarde personen blijft ook in 2020 fors toenemen.  Vooral overlastmeldingen over rondhangende jeugd is in 2020 naar een recordhoogte gestegen (ruim 1600 meldingen ten opzichte van ongeveer 600 meldingen in de jaren ervoor).

Ook dit is een resultante van dat mensen meer thuis zijn en ook de voorzieningen voor jeugdigen ook beperkt open zijn geweest en daardoor zij meer thuis en rond het huis aanwezig zijn, met kennelijk substantieel meer ervaren overlast van omwonenden. Misdaad mag niet lonen Witwassen, drugshandel in welke vorm dan ook, illegaal gokken, mensenhandel en illegale prostitutie zijn vormen van criminaliteit die direct of indirect de openbare orde aantasten en de samenleving ontwrichten. In dat kader is er een norm gesteld door panden (tijdelijke) te sluiten en vergunningen in te trekken. Voor 2020 zijn er 2 keer bedrijfslokalen gesloten, 2 keer horeca gesloten en 2 keer vergunning ingetrokken en is er in 4 gevallen besloten een woning tijdelijk te sluiten. Onder de regie van de gemeente heeft het Interventieteam Ondermijning Arnhem samen met politie, handhaving en andere relevante partners acties uitgevoerd. Het Arnhemse Bibobbeleid is aangepast zodat het bevoegd gezag het instrument ruimer kan inzetten. De aanpak krijgt een impuls met de extra middelen die bij de begrotingsbehandeling 2021 vanuit de Raad zijn verkregen om een Bibobcoördinator en een Bibob-onderzoeker aan te stellen. Voor kennisdeling op fenomenen voor een effectieve aanpak op ondermijning neemt Arnhem deel aan het landelijke platform 'Citydeal'.

In het Veiligheidshuis is in verschillende multidisciplinaire overleggen een Persoonsgerichte Aanpak (PGA) opgesteld om crimineel gedrag (tijdig) te stoppen. Met het project BOTOC (Breed offensief tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit) is een begin gemaakt met een offensief tegen drugscriminaliteit onder jeugdigen. Voor het bestrijden van mensenhandel is ingezet op preventie, signalering, zorg en opvang en blijft de aandacht krijgen die het verdient. In het Veiligheidshuis is een screeningsoverleg Mensenhandel waarin signalen worden geduid en vervolgacties worden voorbereid. De Nationaal Rapporteur Mensenhandel heeft helder omschreven dat we als Arnhem op het terrein van tegengaan van mensenhandel een forse opgave hebben, waar we extra op gaan investeren. In vervolg op een onderzoek naar de omvang van seksuele intimidatie in Arnhem is een aanpak ontwikkeld. Het experiment gesloten coffeeshopketen, waaraan Arnhem deelneemt, bevindt zich in de opstartfase en zal in 2021 verder tot uitvoering komen.

66

Online criminaliteit voorkomen In toenemende mate verschuift de criminaliteit naar de digitale wereld. Hacken, phishing, afpersing en identiteitsfraude zijn enkele verschijningsvormen. Sexting, grooming zijn vormen die kunnen leiden tot seksuele uitbuiting. Met politie en het Openbaar Ministerie is in het licht van de verschuiving van de klassieke criminaliteit naar digitale criminaliteit door de coronacrisis afgesproken om meer aandacht te schenken aan digitale criminaliteit. Het vraagt om een specifieke expertise in opsporing en de aanpak zal in 2021, ook in preventie en bewustwording, nader vormkrijgen. Crisisbeheersing op orde Beschermd tegen calamiteiten en rampen De coronacrisis trekt aldus een grote wissel op de organisatie. In 2020 werd de spankracht van de crisisorganisatie tot het uiterste opgerekt. Zowel de gemeente, maar ook onze partners van politie en GGD/VGGM zijn intensief betrokken bij de aanpak van de coronacrisis. In het begin van het jaar is een 24/7 crisisoperatie gedraaid in het Gemeentelijk Knooppunt Corona (GKC) met de 15 gemeenten binnen GelderlandMidden. Daarin werd en wordt hard gewerkt om alle landelijke, regionale en lokale maatregelen te implementeren. Eveneens is er binnen de gemeente een speciaal anderhalve meterloket ingericht, die alle vragen rondom corona van inwoners en ondernemers zo snel mogelijk beantwoordt.

In samenwerking met de VGGM wordt de crisisbeheersing waar het betreft calamiteiten en rampen lokaal en in de regio nauwgezet uitgevoerd. Onder andere zijn de rampbestrijdingsplannen van een vijftal Brzo hogedrempelinrichtingen (Kavégas, Mond en Riksen, Shell, Synerlogic, Kruidvat) geactualiseerd en/of vastgesteld. Activiteiten op het gebied van opleiden, trainen en oefenen zijn in aangepaste vorm doorgegaan. Dit heeft geresulteerd in een nieuwe regionale Officier van Dienst Bevolkingszorg vanuit de gemeente Arnhem. Op 1 januari 2020 heeft er in Arnhem een flatbrand plaatsgevonden met dramatische gevolgen. Het extern onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid loopt en zij zal naar verwachting in de loop van 2021 een rapport hierover publiceren. Voorbereiding en uitvoering van evenementen, demonstraties en van voetbalwedstrijden van Vitesse hebben door de coronapandemie een ander karakter gekregen. Door een creatief samenspel is met direct betrokkenen gekeken wat binnen de gegeven regelgeving nog wel mogelijk was om doorgang te verlenen aan de activiteit. De begeleiding, toezicht en handhaving van demonstraties vormde dit jaar een extra uitdaging in verband met de coronamaatregelen. In 2020 zijn er 45 demonstraties in Arnhem gehouden, waarvan de demonstratie Solidarity Protest Against Anti-Black Violence op 4 juni 2020 de grootste was.

Veiligheid voor de wijk en als persoon Steun bij aanpak woonoverlast Woonoverlast belemmert een prettig woonklimaat. Het wijkgerichte Overlast- en Zorgoverleg wordt ingezet voor het behandelen van diverse vormen van overlast. Daar waar het gaat over een combinatie van zorg en overlast lukt het veelal om te komen tot een passende oplossing. Naast een toename worden de casussen ingewikkelder en vragen om een stevigere en onorthodoxe aanpak. Op de website van gemeente Arnhem werden burgers al geïnformeerd over de aanpak van woonoverlast. In 2020 is er een meldingsportaal aangemaakt voor woonoverlast, zodat beter inzichtelijk is welke meldingen binnen komen. Het gebruik van gedragsaanwijzingen is nog niet nodig gebleken of om bepaalde reden niet mogelijk. Voor de complexe zaken is een interventiespecialist aangesteld bij de afdeling Veiligheid om samen met justitiële en zorgpartners in een zo vroeg mogelijk stadium een passende oplossing te vinden voor de burger die overlast ervaart. Specifiek is er in twee wijken aandacht voor de buurtoverlast van zogenaamde 'wijkkoningen en windhappers'. De personen worden uit de anonimiteit gehaald en gezamenlijk wordt bekeken welke mogelijkheden er zijn om hun onschendbaarheid aan te pakken. Deze aanpak is succesvol en wordt verbreed naar andere wijken. Indien nodig wordt bij overlast opgeschaald naar het Veiligheidshuis.

Er zijn integrale handhavingsacties op 8 overlastgevende panden in de wijken uitgevoerd. Het betreft over het algemeen geluidsoverlast, overlast van arbeidsmigranten en hoarder problematiek.

67

Veiligheid als basis voor persoonlijke ontwikkeling De aandacht voor radicalisering blijft onverminderd. In een persoonsgerichte aanpak in het Veiligheidshuis worden personen die om uiteenlopende redenen dreigen te radicaliseren gevolgd. Het afgelopen jaar is er ingezet op vroegsignalering, onder andere via internet, om tijdig te kunnen interveniëren. Er zijn ruim 80 professionals getraind om radicalisering te leren herkennen en om handelingsperspectief uit te leren. Een begin is gemaakt met het bouwen aan een netwerk van professionals om rondom het thema actief te zijn en om te leren. Er is verbinding gemaakt binnen het onderwijs om de scholen te kunnen ondersteunen bij het thema radicalisering. Maar ook om te ondersteunen bij verschillende vormen van maatschappelijke onrust die de school binnen dringen. Er zijn twee groepen moeders die het project Oumnia works zijn begonnen en hebben afgerond. Dit is een project gericht op de weerbaarheid van jonge moeders. Ook zijn er dit jaar weer 10 jongeren opgeleid als sleutelfiguren en rolmodellen voor de Arnhemse jeugd. Een project is afgerond om de weerbaarheid van een groep jongeren te vergroten door middel van sport. Het onderzoek naar seksuele straatintimidatie en grensoverschrijdend gedrag in Arnhem is aanleiding geweest voor een actieplan voor 3 jaar. Per 1-1-2021 is hiervoor een speciaal meldpunt geopend.

Er is een begin gemaakt met de aanpak op het tegengaan van drugscriminaliteit onder jeugdigen met het project BOTOC. Zorgwekkende signalen vanuit scholen over toegenomen drugsgebruik in en rondom scholen is aanleiding geweest voor het opzetten van een integrale aanpak. Onderdeel is het verbeteren van de veiligheid in en rondom de school. Om tijdig in te grijpen en om perspectief te bieden. Slachtoffers van huiselijk geweld zijn, in 28 gevallen, gesteund bij het zoeken naar een oplossing met het opleggen van een tijdelijke-huisverbod. Politie heeft in totaal 1411 meldingen behandeld, veroorzaakt door 682 personen met verward gedrag. Personen met verward gedrag willen we zo vroeg mogelijk in beeld hebben en naar gepaste zorg toe begeleiden. Samen met partners is met een traject gestart voor een verbeterde en efficiëntere werkwijze. Iedere wijk heeft evenveel recht op veiligheid In 2020 is de aanpak om de wijkveiligheid te verbeteren voortvarend doorgezet. Er is een wijkveiligheidsoverleg per wijk/gebied gestart met een kernbezetting van veiligheid, team Leefomgeving, wijkagent, handhaving, overlast- en zorgcoördinator. Afhankelijk van de aard van de problematiek is ook het Jongerenwerk als kernpartner toegevoegd. Voor een effectieve uitvoering van de wijkveiligheid wordt een Radar-wijkveiligheid ontwikkeld.