Bijlage 1 - Aanvullende bijlagen bij Turap-2

24

W7 De Laar/ Elden Thema's

Doelen

Inspanningen

Meedoen Bewoners voelen zich prettig en kunnen meedoen in hun omgeving (sociaal zelfredzaam) De nieuwe ontmoetingslocatie 'De Laarhof' is inmiddels officieel geopend en er ontstaan steeds meer verbindingen tussen bewoners en wijk organisaties. Ook is binnen de samenwerkende scholen aan de Brabantweg een 'Rozetje in de wijk' geopend. De bewonersondersteuners van Rijnstad verbinden steeds meer bewonersinitiatieven aan de wijklocaties. Inspanningen 2022 In de nieuwe locatie De Laarhof is een groeiende groep wijkbewoners betrokken bij het vormen van het activiteitenprogramma. Kortgeleden is ook het 'Rozetje in De Wijk' geopend. Na de zomer gaat de samenwerking tussen deze twee locaties verder vorm krijgen. Met locatie boerderij De Kroon zijn de openstaande huurvraagstukken grotendeels opgelost. Daar zijn plannen om met medewerking van Praktische Zaken tot nieuwe maatwerk afspraken te komen voor de gebruikmakende wijkpartijen. De bewonersondersteuners van Rijnstad weten steeds meer wijkpartijen aan de locaties te verbinden waardoor er meer uitwisseling plaatsvindt en de programmering steeds veelzijdiger en interessanter wordt voor bewoners. Rondom Sporthal De Laar aan de Brabantweg is een project gestart om tot een samenhangende gebiedsontwikkeling te komen. Er wordt hier extra ingezet op participatie van de buurt om zo maximaal bij hun behoeften aan te sluiten.

Na de zomer gaan op verschillende plekken in de wijk projecten starten om samen met bewoners speelplekken opnieuw in te richten en deze via speel- en beweegroutes aan elkaar te verbinden. Sterker zelforganiserend vermogen van bewoners (financieel zelfredzaam) De samenwerking tussen Sociaal wijkteam en Werk & Inkomen krijgt steeds meer vorm. Professionals weten elkaar steeds beter en makkelijk te vinden wat de integrale samenwerking voor de inwoner zeer ten goede komt. Verbinding met andere sociale partners wordt regelmatig samen opgepakt. Inspanningen 2022 Het samenwerken vanuit een gezamenlijke wijklocatie zorgt ervoor dat partijen elkaar op de werkvloer steeds makkelijker weten te vinden, en de relaties met andere wijkprofessionals wordt verstevigd. Aan de hand van een geplande evaluatie na de zomer gaan we onder andere aan de slag om de verbinding met andere partijen binnen het gebied nog verder te versterken en de gezamenlijke kennis van de wijk te verdiepen. Verder zijn via een stadsbreed project de randvoorwaarden voor gezamenlijke informatie en adviespunten in de wijk vormgegeven. Kansengelijkheid Bewoners de mogelijkheid bieden om zelfstandiger en steviger in de maatschappij te staan en indien nodig meer zelf de regie te kunnen voeren over hun leven De samenwerking verloopt goed en de partijen weten elkaar steeds beter te vinden.

Ook de grotere aanwezigheid van Werk & Inkomen in de wijk is daarbij zeer helpend. Inspanningen 2022 In samenwerking met ontmoetingslocatie De Laarhof is het project buurtschakels doorontwikkeld waarmee het nog beter aansluit bij de mogelijkheden die het wijknetwerk te bieden heeft. De Taalgroepen zijn na corona herstart. De groepen zijn veelal in dezelfde omvang verdergegaan. Meer kinderen bereiken die extra ondersteuning kunnen gebruiken in hun ontwikkeling en hier een goed en passend programma voor aan te bieden Het programma Kansrijk opgroeien loopt goed en wordt zeer gewaardeerd door zowel ouders als kinderen. De activiteiten van de inmiddels in De Laar actieve buurtsportcoach brengen veel toegevoegde waarde. Inspanningen 2022 De intensieve samenwerking tussen de coördinatoren van de scholen met het kinder- en jongerenwerk verloopt goed. Ook de intensieve samenwerking met de dit jaar begonnen buurtsportcoach heeft grote meerwaarde en wordt zeer gewaardeerd. Er wordt periodiek afgestemd en de partners zijn zeer tevreden over de samenwerking.

25

Openbare ruimte Bewoners zijn tevreden over hun leefomgeving Er wordt op verschillende locaties in het gebied met bewoners gewerkt aan de herinrichting van speellocaties, waarbij de locaties via speel- en beweegroutes aan elkaar worden verbonden. Actieve bewoners die zich voor hun straat of hofje in willen zetten weten steeds beter de weg te vinden naar ondersteuning. De buurtconciërge, wijkonderhoud, bewonersondersteuning en team Leefomgeving werken hierin goed samen. Inspanningen 2022 Samen met vakcollega's en partners (veelal deelnemers aan het Overlast en Zorg overleg) zijn 'hotspots' in beeld gebracht. We zetten in op intensieve samenwerking om deze verloederde/sleetse plekken een boost te geven zodat ze niet verder afglijden. Concrete acties worden samen of individueel opgepakt. De wens is om steeds meer bewoners daar actief in te laten participeren. Door het ontwikkelen van beweegroutes worden mensen uitgedaagd om (meer) te gaan bewegen. Veiligheid Bewoners voelen zich veilig en zijn betrokken in hun buurt Via het Preventieplan Nieuw Zuid wordt stevig ingezet op de preventie van overlast door jongeren. De samenwerking van de wijkprofessionals loopt erg goed en de preventieve insteek heeft geresulteerd in een vermindering van de overlast.

De intensieve samenwerking met drie gebieden (De Laar/Elden, Schuytgraaf/Elderveld, Rijkerswoerd, Kronenburg en Vredenburg) geeft meer slagkracht, passender inzet van de professionals, meer inzicht en effect op perspectief voor de jeugd. Inspanningen 2022 De preventieve aanpak om overlast door jongen te voorkomen krijgt steeds meer vorm. De extra inzet van straathoekwerk en de start van de buurtsportcoach hebben daarbij een grote meerwaarde. Door de goede samenwerking tussen de professionals binnen de wijken in Arnhem-Zuid komt er een steeds groter en passende aanbod voor de jeugd, en worden nieuwe overlast signalen snel en effectief opgepakt. Verder is de voormalige overlast hotspot viaduct Kroonse Wal is al behoorlijk opgeknapt, waarbij onder andere een verticale tuin is aangebracht. Via een intensieve samenwerking van team Leefomgeving, wijkagenten en afdeling veiligheid worden bewoners die willen starten met buurtpreventie projecten of WhatsApp groepen actief ondersteund.

26

W8 Rijkerswoerd, Kronenburg, Vredenburg Thema's

Doelen

Inspanningen

Meedoen Meer ontmoetingsplekken In het ontwikkelperspectief Kronenburg wordt aangegeven dat in het hele proces er ook meer ontmoetingsplekken zullen komen. Het is goed om daarbij te realiseren dat ontmoetingsplekken ook een programma en beheer nodig hebben om succesvol te draaien. Dit geldt niet voor de ontmoetingsplekken waar men elkaar van nature treft. Als onderdeel van de sociale paragraaf bij het ontwikkelperspectief Kronenburg zijn we met elkaar in gesprek over de mogelijkheden om een pilot in Kronenburg vorm te geven voor het efficiënt en effectief inzetten van zorg. Inspanningen 2022 Begin 2022 is er een onlinebijeenkomst geweest met veel partijen (bewoners en professionals) die zich bezighouden met het thema Ontmoeten. Deze bijeenkomst was bedoeld als een kennismaking. In de tweede helft van 2022 is het plan om een live netwerkbijeenkomst te organiseren. Het doel is dat iedereen elkaar beter leert kennen en zo van elkaar kwaliteiten en aanbod gebruik kan maken. • • • • • • •

De Fontein (ontmoetingsplek aan het Croydonplein) wordt doorontwikkeld. Er staat al een mooi programma, de locatie is met uitzondering van zaterdag nagenoeg iedere dag open. De ontmoetingsruimte in de Rijnlandflat wordt geëxploiteerd door Altermind. Hiermee zijn we in gesprek hoe we de locatie zo optimaal mogelijk kunnen inzetten. We onderzoeken of Goed Geregeld Arnhem daar een plek kan krijgen. Voor ontmoeten voor jongeren is de locatie de Kemphaan aangetrokken. In dit proces zijn zowel jongeren als ouderen betrokken geweest. De koffieochtend bij de ESA is overgenomen door een vrijwilliger met op de achtergrond ondersteuning van Stichting Welzijn Ouderen Arnhem (SWOA). De Stichting Welzijn Ouderen Arnhem (SWOA) ondersteunt ook het initiatief Max Mobiel, dit maakt het voor bewoners makkelijker om zich in de wijk te bewegen. Dit initiatief wordt door Wereldhave, The Point en Presikhaaf University mogelijk gemaakt. The Point is gestart in het winkelcentrum Kronenburg. Zij geven jongeren de mogelijkheid om vaardigheden te ontwikkelen Ze bieden hiervoor structuur en trainingen. De contacten met diverse partners (bijvoorbeeld ICC Nour Al Houda, COA, Wijk- en Sportcentrum Rijkerswoerd en het Wijkcentrum Vredenburcht) zijn geïntensiveerd.

Bewoners en professionals die activiteiten aanbieden op het gebied van ontmoeten zijn met elkaar in contact gebracht voor een kennismakingsgesprek. In het najaar wordt hier vervolg aan gegeven, hopelijk deze keer in een fysiek gesprek. We willen hiermee bereiken dat de aanbieders elkaar onderling beter kennen en gebruik kunnen maken van elkaar kwaliteiten en faciliteiten. We zien dit al ontstaan in de samenwerking tussen de ESA en SWOA, maar ook tussen Rijnstad en SWOA. Meer ommetjes Voor iedere wijk gelden weer andere wensen ten aanzien van ommetjes. Voor iedere wijk wordt er daarom ook gekeken naar maatwerk. In het ontwikkelperspectief Kronenburg wordt gekeken naar de looproutes in de wijk. Inspanningen 2022 Rozet heeft in samenwerking met het platform Rijkerswoerd een boekje met kunstroutes uitgebracht. Deze routes kunnen zowel gefietst als gelopen worden. In Vredenburg is er behoefte aan bankjes om met name voor ouderen de afstanden behapbaar te houden. Een plan hiervoor moet door de bewoners van Vredenburg nog worden aangeleverd. In Kronenburg wordt de inrichting van de openbare ruimte meegenomen in het ontwikkelperspectief. Kansengelijkheid Bevorderen kansengelijkheid Jeugd (0 – 27 jaar) in Rijkerswoerd, Kronenburg en Vredenburg krijgen de mogelijkheid om zich persoonlijk te ontwikkelen op meerdere onderdelen. Ook worden mogelijke achterstanden voorkomen of aangepakt.

De jeugd zal steviger in hun schoenen staan en zijn beter voorbereid op de volgende stappen in hun leven.

27

Inspanningen 2022 Binnen het programma Kansrijk Opgroeien wordt er met de scholen gewerkt aan naschoolse programma's op het gebied van sport, cultuur, weerbaarheid, ontwikkeling, et cetera. Inmiddels zijn daar bijna alle basisscholen uit het gebied bij aangesloten. Daarnaast is voor kinderen budget beschikbaar gesteld om sportkleding te kopen en komt er een zomerkamp. Voor de kinderen van het voortgezet onderwijs wordt via PowerPlug Academy de mogelijkheid geboden voor huiswerkbegeleiding, persoonlijke ontwikkeling en loopbaanonderzoek. Vanuit Rijnstad en The Point worden jongeren vaardigheden aangeleerd om zich in de huidige maatschappij te redden. Powerplug Academy draagt daar ook aan bij. Powerplug en Rijnstad zijn in contact gebracht met Prospect4Cash. Deze partij helpt jongeren aan werk en begeleidt ze daar langdurig in. Openbare ruimte Vergroenen van de wijk Met bewoners en professionals wordt gesproken over de mogelijkheden om de wijk te vergroenen. Daar waar mogelijk wordt er ook al uitvoering aan gegeven. Daarbij zijn het tegengaan van wateroverlast en hittestress belangrijke onderwerpen. Inspanningen 2022 Op het Schepen te Boeckoppad is het bewonersinitiatief om boomspiegels gerealiseerd. Inmiddels loopt een nieuw initiatief om in een ander deel van de straat de boomspiegels ook te vergroten. De ontwerpen voor de Heiligerleeplaats zijn klaar en worden uitgevoerd.

De aanpassingen aan de Willem Dreessingel zijn in gang gezet. De groene driehoek Kronenburg is in samenwerking met bewoners aangepakt. Tijdens de burendag in september zal deze feestelijk geopend worden en het naambord zal worden onthuld. Bij stedelijke projecten die zich aandienen in het gebied wijzen wij steeds op de voorwaarde dat ontwikkelingen niet ten koste mogen gaan van het groen in het gebied en bij voorkeur zelfs een uitbreiding van het groen realiseren. Vanuit het bomenplan zijn slechte bomen in het gebied geïnventariseerd. Bij de ontwikkelingen rondom bijvoorbeeld transformatie aan de Schepen Bierwischstraat wordt dit uitdrukkelijk meegenomen. Eveneens wordt dit signaal uitdrukkelijk meegenomen in de gesprekken met Wereldhave. De vergroening van het Croydonplein is geïntegreerd in het ontwikkelperspectief Kronenburg. In de huidige planning is dit één van de eerste projecten die worden opgepakt. Verbeteren algehele gesteldheid van de wijk Dit onderwerp blijft voor bewoners onverminderd belangrijk. Helaas zien we dat sommige bewoners ervoor kiezen hun huisraad naast containers te zetten. Voor wat betreft de achtertuinen van bewoners kunnen wij hier alleen een adviserende rol in spelen. Wij kunnen bewoners niet dwingen hun tuinen aan te pakken.

Inspanningen 2022 In Kronenburg wordt de openbare ruimte grondig aangepakt als onderdeel van het ontwikkelperspectief Kronenburg. In Rijkerswoerd is een werkgroep geformeerd die zich bezighoudt met openbare ruimte en groen in de wijk. Daarnaast wordt in Kronenburg gewerkt aan een pilot voor meer bewustwording over overlast (onder andere van ratten). Voor het verloederde gebied Loppersumhof / Stedumhof wordt een herbeplantingsplan gemaakt. Betere balans in het speelaanbod Spelen is een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van kinderen. Op dit moment concentreren we ons op de speelplekken die onderhoud nodig hebben of waar bewoners zelf initiatief nemen en aangeven dat ze graag verandering willen. Daarnaast houden we bij het aanpassen of aanleggen van speelplekken rekening met inclusief spelen.

28

Inspanningen 2022 Op initiatief van een bewoner is een speelplek aangepast. Daarbij is rekening gehouden met de leeftijdsopbouw van de buurt er omheen. Daarnaast wordt in samenwerking met het Sportbedrijf, maar ook met input van Rijnstad, gekeken naar de ontwikkeling van het sportaanbod. Denk bijvoorbeeld aan het pimpen van helmen om het belang van veilig sporten te benadrukken. Los van de fysieke plekken kijken we ook naar het aanbod op de verschillende speellocaties. Voorbeelden hiervan zijn de inzet van de spelcontainers, Run4Fun en het programma op de skatebaan. Parkeerkrapte en foutparkeren Samen met de bewoners wordt gekeken wat de mogelijkheden zijn om parkeerkrapte- en overlast aan te pakken. De uitdaging is om een balans te vinden tussen de verschillende ambities (vergroening) en belangen (parkeerbehoefte). Inspanningen 2022 Naar aanleiding van een parkeeronderzoek in Rijkerswoerd is gebleken dat in bepaalde gebieden de parkeerdruk hoog is (soms meer dan 100%). Aan de hand hiervan wordt er getoetst of er mogelijkheden zijn om parkeerplekken te realiseren zonder af te doen aan het groen. Hierbij wordt gekeken naar mogelijkheden voor laadpalen en alternatieve mobiliteitsvormen (bijv. e-Hub). Er worden betere afspraken gemaakt met Handhaving en Toezicht om parkeeroverlast aan te pakken.

Meer handhaving en stimuleren eigen verantwoordelijkheid In de wijk Rijkerswoerd is een werkgroep Hondenbezit geformeerd die zich met dit onderwerp bezig houden. Met de resultaten van deze werkgroep kunnen we ook kijken of dit toepasbaar is in de andere wijken. Inspanningen 2022 Via diverse sporen zijn de mogelijkheden tot extra handhaving in de wijk onderzocht. Dit heeft vooralsnog niet geleid tot de invulling van deze wens. We blijven zoeken naar mogelijkheden om hier invulling aan te geven. Duurzaamheid Meer kennis ten aanzien van duurzaamheidsacties Samen met bewoners en organisaties uit de wijk zijn wij continue bezig hoe we thema’s zoals energie(verbruik), klimaatadaptie en duurzaamheid agenderen en verder brengen. Vanuit team Leefomgeving Rijkerswoerd, Kronenburg en Vredenburg hebben wij hierin verbindende en faciliterende rol in. Inspanningen 2022 Ondersteunen en daar waar mogelijk faciliteren van (bewoners)initiatieven op gebied van energie(verbruik), klimaatadaptie en duurzaamheid. Het stimuleren van samenwerking tussen organisaties, partners en wijklocaties (zoals o.a. Arnhem Aan, de moskee en het buurtcentrum de Fontein) om blijvend aandacht te houden voor de thema’s. Veiligheid Minder overlast Via diverse sporen zijn de mogelijkheden tot extra handhaving in de wijk onderzocht. Dit heeft vooralsnog niet geleid tot de invulling van deze wens.

We blijven zoeken naar mogelijkheden om hier invulling aan te geven. Voor de reguliere handhaving is een proces tot stand gekomen om beter richting te geven aan de prioriteiten van de handhavers. Aan de hand van de gegevens uit Radar wordt via het wijkveiligheidsoverleg gezamenlijk op hotspots. Inspanningen 2022 Door gerichtere inzet van de beschikbare handhaving en het plaatsen van een JOP is de overlast bij de skatebaan en de playground verminderd. Voor de vermindering van de overlast bij de playground zijn bewonersavonden georganiseerd.

29

Meer verkeersveiligheid Veiligheid in de wijk is heel belangrijk. In de wijk Rijkerswoerd is een werkgroep actief die dit onderwerp in kaart brengt en met team Leefomgeving bespreekt. Oversteekplaatsen zijn niet de enige optie (en creëren schijnveiligheid) om een straat veiliger te maken. Er wordt daarom breder gekeken naar mogelijkheden om de weg veiliger te maken. Inspanningen 2022 Het aanbrengen van oversteekplaatsen blijkt op deze plek niet de oplossing voor de ervaren onveiligheid te zijn. Dit is met bewoners gecommuniceerd. We kijken verder naar mogelijkheden om de veiligheid te verhogen. Hierbij valt o.a. te denken aan het periodiek plaatsen van matrixborden.

30

S00 Bestuur, dienstverlening en financiën Voortgang doelen en inspanningen Thema's

Doelen

Inspanningen

Arnhem is een dienstverlenende en herkenbare netwerkgemeente, die open staat voor maatschappelijke initiatieven in het publieke domein zowel vanuit de stad als vanuit de wijken Samen met de stad - Arnhem heeft een transparant, democratisch bestuur dat zich richt op samenwerking met inwoners en bedrijven Zie voor de toelichting de inspanningen 'Rekenkamer' en 'College'. Rekenkamer: Uitvoeren onderzoeksprogramma In januari is de rekenkamerbrief 'Een leefwereld van verschil –onderzoek naar daklozenbeleid' gepubliceerd. Onderdeel van dit onderzoek waren een reportage van onderzoeksjournalist Jeroen van Bergeijk en een fotoreportage van Milan Schellingerhout. In de eerste helft van 2022 heeft de Rekenkamer prioriteit gegeven aan het opstarten van de (voor)onderzoeken naar armoede en grondbeleid. In het vooronderzoek naar het armoedebeleid van de gemeente Arnhem is in eerste instantie de focus gelegd op de leefwereld van mensen die in armoede leven (gezichten van armoede). Voor het zomerreces zijn de bevindingen hiervan met de gemeenteraad gedeeld in een informele sessie. Ook hebben de aanwezige raadsfracties aandachtspunten meegegeven voor het hoofdonderzoek dat de Rekenkamer gaat uitvoeren naar armoede/bestaanszekerheid. De planning voor publicatie van het hoofdonderzoek is verwacht in het eerste kwartaal van 2023. In 2022 is ook het vooronderzoek naar grondbeleid opgestart.

De start van het hoofdonderzoek volgt later dit jaar. Vanwege ontwikkelingen op het gebied van grondbeleid in Arnhem was een start van het hoofdonderzoek naar grondbeleid in het eerste half jaar van 2022 niet passend. Vóór het zomerreces heeft de rekenkamer met een groot aantal fracties gesproken over het onderzoeksprogramma 2023. De rekenkamer publiceert het onderzoeksprogramma 2023 in de tweede helft van 2022. Het onderzoek naar en de Rekenkamerbrief over Van Wijken Weten, die in 2021 zijn opgeleverd, zijn nog in afwachting van behandeling door de raad. Het onderhanden onderzoek naar onderwijshuisvesting is in afwachting van gesprekken met de fracties over het onderzoeksprogramma vooralsnog aangehouden. Het is mogelijk dat de Rekenkamer een ex ante onderzoek naar de strategische implicaties van een toekomstig onderwijshuisvestingsbeleid gaat ondernemen. Dat wordt dan nog dit jaar gepubliceerd. College: De kracht, kennis en kunde van inwoners en ondernemers benutten Speciaal voor projectontwikkelaars en inwoners die willen gaan(ver)bouwen is een handreiking ontwikkeld: betrek de buurt bij uw bouwplannen. Met de aangenomen motie kinderburgemeester is begin deze zomer een start gemaakt met de uitvoering van het plan van aanpak. College: Eenduidige werkwijze leveren Om de betrokkenheid van inwoners te vergroten maken we gebruik van profielen.

Met acht betrokkenheidsprofielen wordt de mate van vertrouwen in de overheid en de manier waarop inwoners betrokken willen worden bekeken. Dit betekent dat we soms verschillende participatiemiddelen in een projectfase inzetten om verschillende inwoners te bereiken. Er is een beleidskader vastgesteld: het Arnhems Stappenplan Participatie. Aan de hand van vier stappen wordt het participatieproces ingericht ten behoeve van het opstellen van beleid, plannen en projecten. Er zijn twee projecten intern geëvalueerd. Na de evaluatie van de twee projecten zijn de projecten gespiegeld aan het nieuwe beleidskader. Het nieuwe beleidskader biedt voldoende richting om een helder en transparant participatieplan in te richten samen met inwoners. Vanwege het nieuwe coalitieakkoord wordt de uitvoeringsagenda van burgerparticipatie (actieprogramma: Samen maken we Arnhem) bijgesteld. In het najaar zal duidelijk worden wanneer gestart kan worden met het opstellen van een inspiratiegids. Onlangs is het Arnhems Stappenplan Participatie vastgesteld als werkwijze. Dit beleidskader helpt om voorafgaand van een project of bij de start van nieuw beleid (plan) helder te maken wat het doel is van de participatie, wie meepraten, wie welke rol heeft, binnen welke kaders er participatie mogelijk is er wat er gebeurt met de opbrengsten.

De essentie is dat we het participatieproces goed inrichten en het speelveld helder maken: waar zit wel of geen ruimte tot participatie. Verwachtingsmanagement is essentieel.

31

Samen met de regio - Arnhem speelt een relevante en betekenisvolle rol in de regionale, landelijke en grensoverschrijdende netwerken

Arnhem werkt in de Groene Metropoolregio samen aan maatschappelijke opgaven die om een regionale aanpak vragen Arnhem geeft in 2022 samen met de Groene Metropoolregio mede uitvoering aan de opgaven in de regionale agenda en de hiermee samenhangende lobbyagenda. Dankzij de inspanningen van de Groene Metropoolregio heeft het Rijk Arnhem-Oost aangewezen als grootschalig woningbouwgebied. Hiermee kunnen we als de gemeente ook aanspraak maken op middelen vanuit Den Haag om te investeren in een leefbare omgeving, betere bereikbaarheid en duurzame economie. Hierdoor kunnen woningbouwprojecten versneld worden uitgevoerd. In de beheerstrategie ten aanzien van de GMR is aangegeven dat het intekenen op en van middelen voorzien van de regionale opgaven nog via een apart raadsvoorstel zou worden voorgelegd. Dit is gebeurd in december 2021. De raad heeft eind 2021 ingestemd met het intekenen op de opgaven voor 2022. De benodigde middelen zijn meerjarig in de begroting opgenomen. Vanuit de regionale agenda is daarnaast onder andere samen met de Economic Board, de provincie en werkgevers gewerkt aan een regionale arbeidsmarktagenda. Deze agenda moet gaan zorgen voor een betere aansluiting van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt.

Op het gebied van duurzaamheid is in de eerste helft van het jaar onder meer de circulaire impactladder ontwikkeld, een maatstaf om de circulariteit van nieuwbouwwoningen te kunnen beoordelen. Verder is volgens de opdracht vanuit het Rijk gewerkt aan de voorbereiding voor de Regionale Energiestrategie 2.0. De bestuurders van de cultuurregio 025 hebben in goede onderlinge samenwerking kaders vastgesteld voor de uitvoering van het transformatievoorstel cultuur. Ook is een inventarisatie uitgevoerd naar natuur, landschap en water in de regio, het zogenaamde groen-blauwraamwerk. Dit is een belangrijke bouwsteen voor het Verstedelijkingsakkoord waar vanuit de opgave groene groeiregio aan wordt gewerkt. Arnhem werkt in netwerken van steden in Nederland en de Euregio én in belangenorganisaties als VNG en G40 samen aan beleidsafstemming en -beïnvloeding en draagt bij aan lobbydossiers richting het Rijk en Europa Het G40-stedennetwerk is het netwerk van 41 (middel)grote steden die elkaar vinden in de stedelijke vraagstukken. Arnhem draagt ook dit jaar in de G40 actief bij aan de verschillende pijlers: fysiek, sociaal en economie. De G40 gaat zich verder doorontwikkelen en nog beter aansluiten bij de behoeften van de leden. Het bestuur heeft een proces in gang gezet dat later dit jaar uitmondt in een advies.

Uitvoering vindt nu plaats door themagroepen die zijn geclusterd in drie pijlers: sociale pijler: Zorg, jeugd en onderwijs; 2. Fysieke pijler: Duurzaamheid, Omgevingswet, Binnenstedelijke vernieuwing en 3. Economische pijler: Vitale binnensteden, Smart Cities, Sterke keten. Arnhem versterkt de grensoverschrijdende samenwerking in de Euregio en met steden in NoordrijnWestfalen (NRW) Vanuit de nota internationaal (2021) liggen de verschillende actielijnen op koers. Om het netwerk te versterken met Duitse partners is er bijvoorbeeld een goede samenwerking opgezet met de Duits Nederlandse Businessclub Gelderland. In mei 2022 en is er een werkbezoek georganiseerd voor partners uit Duisburg met het thema waterstof (met Duisburg Business Innovation) en er wordt een bezoek vanuit de regio georganiseerd naar Duisburg najaar 2022. Ook wordt er werk gemaakt om nieuwe projecten in te dienen voor het Interreg VI programma dat net is geopend (voorjaar 2022) waar Arnhemse partijen bij worden betrokken en worden gestimuleerd om projectvoorstellen in te dienen.

32

Arnhem: dienstverlenend en herkenbaar - Arnhem blijft zich inzetten voor verbetering van de (digitale) dienstverlening aan haar inwoners en ondernemers We voldoen aan de kwaliteitsnormen van het Rijk, daarin zien we zelfs een verbetering ten opzichte van 2021. Ook de klanttevredenheid zoals die wordt gemeten via de zuil bij de ingang van het stadhuis scoort maandelijks tussen de 8,6 en 8,9. We zien daartegen dat de druk op de afdeling Burgerzaken toeneemt. Het aantal aanvragen voor bijvoorbeeld briefadressen en naturalisaties neemt toe. En de instroom van vluchtelingen uit Oekraïne heeft in korte tijd een grote stijging veroorzaakt in het aantal inschrijvingen in de Basis Registratie Personen (BRP). De piek lag in maart en april, maar ook daarna was inzet nodig voor inschrijvingen, correcties, verhuizingen en uitschrijvingen. Daarnaast vragen nieuwe ontwikkelingen de nodige capaciteit. Hierbij gaat het om nieuwe of veranderende wetgeving en om digitalisering. De digitalisering verloopt moeizaam en dat kost daardoor extra tijd en inzet. De extra vraag is moeilijk bij te houden, onder andere door de krappe arbeidsmarkt. Dat maakt dat zowel het aantrekken van nieuw personeel als het behouden van huidige medewerkers een uitdaging is. Als gevolg van de krappe bezetting in combinatie met de hoge werkdruk, hebben we besloten om Loket Zuid na de zomer te heropenen (15 september).

Inwoners konden tot die tijd voor alle producten terecht in het Stadhuis. Door de werkzaamheden te concentreren op één locatie, hebben we het oplopen van wachttijden kunnen beperken. Digitaliseren van het klantproces De digitalisering verloopt trager dan gepland. Hiervoor zijn meerdere oorzaken. Een daarvan is de grote werkdruk en de beperkte capaciteit. Dat speelt zowel bij de afdeling Burgerzaken als bij de ondersteunende afdelingen. Informatieveiligheid neemt veel capaciteit in beslag en dat gaat ten koste van het digitaliseringsproces. Daarnaast zijn we afhankelijk van een upgrade van een van de softwarepakketten. In afwachting van deze upgrade is de verbetering op de klantgeleiding noodgedwongen uitgesteld. Ook het uitvoeren van het doorlopende klanttevredenheidsonderzoek is gekoppeld aan deze upgrade. De voorbereidingen zijn getroffen, zodat we na de upgrade tot uitvoering over kunnen gaan. De organisatie van de gemeenteraadsverkiezingen vormde door de coronacrisis een grotere uitdaging dan normaal. Ondanks de beperkingen zijn de verkiezingen goed en zonder noemenswaardige incidenten verlopen. Er is veel aandacht besteed aan de toegankelijkheid van de stembureaus. Er zijn voorzieningen getroffen voor bijvoorbeeld stemmers die minder mobiel zijn, of een visuele of auditieve beperking hebben. Hier hebben we positieve reacties op ontvangen.

Financiële afwijkingen Begroting

Afwijking

Prognose

Stand Juli

Turap 2

Turap 2

2022 Bedragen x € 1.000 Middelen Lasten

87.827

6.240

94.067

Baten

530.016

30.187

560.203

Saldo lasten en baten

442.189

23.947

466.136

Toevoegingen aan reserves

28.942

0

28.942

Onttrekkingen aan reserves

31.933

-174

31.759

Saldo toevoegingen en onttrekkingen

2.991

-174

2.817

445.180

23.773

468.953

Prognose resultaat

33

Onderwerp

V/N

Totale

Toelichting

T1

I/S AR/

afwijking

B

BR

(x €1.000) Lasten Financiën

6.240 4.835

N N

Nominaal 2022

J

S

AR

J

Bedrijfsvoering

1.000

N

Formatie SBR

J

S

AR

J

Bedrijfsvoering

400

N

N

I

AR

J

Personeel en Organisatie

279

N

Aanbesteding zaaksysteem Proces- en griffiekosten

N

S

AR

J

Personeel en Organisatie

83

N

I

AR

J

Bedrijfsvoering

22

N

Extra wethouder Actualisatie MIP

N N

S

AR

J

Financiën

-44

V

Actualisatie MIP

N

S

AR

J

Bedrijfsvoering

-385

V

Effect nota IWA op MJOP Vastgoed

N

S

AR

J

Bedrijfsvoering

50

N

N

I

AR

J

Personeel en Organisatie

pm

Strategisch huisvestingsplan Mogelijke voorziening verlofsparen

N

I

AR

N

V V

Gemeentefonds meicirculaire

N

S

AR

J

N N

Burgerparticipatie

N

I

BR

J

Baten Financiën

30.187 30.187

Toevoegingen aan reserves

0

Onttrekkingen aan reserves Financiën

-174 -174

In onderstaande tabel worden de afwijkingen tussen de begroting en Turap 2 toegelicht. Nominaal 2022 Bij de Begroting 2022 is een loon- en prijscompensatie van zo’n 1,5% verwerkt. Vanwege de fors opgelopen inflatie is deze compensatie ontoereikend. In Turap-1 is hiervoor reeds een aanvullende compensatie van € 2,3 miljoen opgenomen. Deze compensatie is voor Turap-2 geactualiseerd. Op basis van het Centraal Economisch Plan (CEP) 2022 dat in maart 2022 is gepubliceerd en informatie over de prijsontwikkelingen in de grond-, weg-, en waterbouw is de prijsontwikkeling voor 2022 opnieuw geraamd. De prijsstijgingen in grond-, weg-, en waterbouw zijn het grootst. Deze stijgen ten opzichte van 2021 met 7,5%, waar met 1,5% rekening was gehouden. Dit leidt tot een kostenstijging van € 2,2 miljoen voor het onderhoud van de openbare ruimte. Begin dit jaar is een nieuwe cao gemeenten afgesloten. Dit leidt tot een lastenstijging van € 1,3 miljoen. Voor zorgcontracten geldt op basis van het CEP een hogere compensatie waarbij tevens de compensatie van 1,13% voor de hogere lonen in zorg en welzijn totaal leiden tot hogere lasten van € 1,3 miljoen. Aanvullend op de in Turap-1 opgenomen ontwikkeling van € 2,3 miljoen komt de kostenstijging uit op € 2,5 miljoen. Dit wordt deels gecompenseerd door een hoger accres in het gemeentefonds. Onderhoud openbare ruimte obv 7,5% Lonenontwikkeling cao

-2.223 -1.323

Indexatie Zorg Totaal

-1.289 -4.835 34

Formatie SBR In de afgelopen jaren is een onevenwichtigheid ontstaan tussen de formatieve en daadwerkelijk ingezette capaciteit bij het cluster Strategie, beleid en regie (SBR). Het nadelige verschil is in 2021 en in 2022 (gedeeltelijk) opgelost in afwachting van een onderzoek waarbij opgaven en bezetting met elkaar in verband en vergeleken met andere gemeenten worden bezien. Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat de SBR-bezetting zich passend verhoudt tot opgaven in de stad en de hierop geformuleerde ambities. Ook in vergelijking met andere gemeenten is geen sprake van grote afwijkingen. Eventuele verlaging van capaciteit en personele kosten zou ten koste gaan van realisatie van opgaven. Bij de Perspectiefnota 2022-2025 is afgesproken dat € 2,5 miljoen beschikbaar komt voor SBR. Om die reden wordt de huidige begroting van € 1,5 miljoen aangevuld met € 1 miljoen. In de Begroting 2023 wordt voorgesteld dit knelpunt structureel op te lossen. Aanbesteding zaaksysteem Op 29 juni jl. is de aanbesteding van het nieuwe zaaksysteem afgerond en is het contract met de nieuwe partij ondertekend. Omdat het nieuwe zaaksysteem een SaaS (Software as a Service) applicatie betreft, kunnen de hiermee gepaard gaande kosten, zoals bijvoorbeeld licentie- en implementatiekosten, niet als investering worden aangemerkt en dienen volledig in de exploitatie te worden verantwoord.

Hierdoor verschuiven de kosten naar de voorkant van het traject. Daar staat tegenover dat in de komende jaren de kosten voor onderhoud en beheer zullen dalen wat een jaarlijkse besparing in kosten mogelijk maakt van ca € 80.000. Het incidentele nadeel in 2022 als gevolg van deze aanbesteding bedraagt € 400.000. Proces- en griffiekosten bezwaar en beroep Een landelijke trend die al enige tijd te zien is in het belastinglandschap is de opkomst en aanhoudende groei van zogenaamde ‘No Cure No Pay’ bureaus. Deze bureaus richten zich op het bezwaar maken tegen belastingaanslagen, waarbij zij alleen betaald worden als de bezwaar makende partij in het gelijk wordt gesteld. Het aantal bezwaren stijgt door deze ontwikkeling als ook de proceskostenvergoedingen die uitgekeerd moeten worden. Daarnaast stijgen ook de proces- en griffiekosten bij beroepschriften. Deze trend is niet of nauwelijks beïnvloedbaar gebleken. De extra kosten worden ingeschat op jaarlijks € 279.000,Extra wethouder In het coalitieakkoord is afgesproken dat er meerjarig budget beschikbaar komt voor een extra wethouder. Via deze Turap wordt € 83.000 begroot in 2022. Actualisatie MIP Jaarlijks worden de kapitaallasten voor het lopende jaar geactualiseerd aan de hand van de realisatie van het MIP van het jaar daarvoor.

De verschillen tussen de begrote en de werkelijke kapitaallasten worden in principe met de Algemene reserve verrekend, echter voor een tweetal investeringsgebieden (Parkeren en Onderwijs) vindt hiervoor verrekening plaats met een Bestemmingsreserve. Tevens is in Turap-1 2019 gesteld dat de vrijval van de kapitaallasten ICT ingezet kan worden om de problematiek (ICT) bij De Connectie op te lossen. Middels deze wijziging worden de kapitaallasten 2022 (en verder) op basis van de definitieve activeringen van 2021 geactualiseerd en de verschillen met de reserves/De Connectie verwerkt. Effect nota IWA op MJOP Vastgoed Nader onderzoek naar de effecten van de nota Investeren, waarderen en afschrijven (nota IWA) op het meerjarig onderhoudsplan 2022 (MJOP 2022) van het gemeentelijk vastgoed, levert een voordeel op. In de begroting van vorig jaar was dit effect op basis van een voorlopige inschatting in de begroting geraamd. Uit het nu uitgevoerde onderzoek is gebleken dat deze effecten meevielen. Dit leidt tot de verwachte € 385.000 minder lasten in 2022. Strategisch huisvestingsplan Gelet op het feit dat het huurcontract voor het stadskantoor in 2025 afloopt is een onderzoek naar onze toekomstige huisvesting, uitmondend in een strategisch huisvestingsplan, op korte termijn gewenst en noodzakelijk.

Daarbij onderzoeken we de mogelijkheden om de huisvesting in het stadhuis te concentreren, waar in het kader van verduurzaming van gemeentelijk vastgoed sowieso flinke investeringen nodig zijn. Daarnaast wordt onderzocht of gezamenlijke huisvesting in de wijken van de Teams Leefomgeving, Sociale Wijkteams en Werk & Inkomen kan bijdragen aan meer integraliteit in de aanpak en de gewenste versterking van de samenwerking. Om dit onderzoek uit te kunnen laten voeren is in 2022 € 50.000 aan middelen noodzakelijk.

35

Mogelijke voorziening verlofsparen Medewerkers kunnen vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke vakantie-uren sparen. Met dit 'verlofsparen' kunnen medewerkers passend bij hun levensfase hun bovenwettelijke vakantie-uren inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning en het gemeentelijke vitaliteitsbeeld. Omdat bij verlofsparen sprake is van arbeidsgerelateerde verplichtingen, waarvan het nog onduidelijk is wanneer en in welke mate er gebruik van wordt gemaakt, wordt de komende periode in overleg met de accountant onderzocht of het noodzakelijk is hier een voorziening voor te treffen. De mogelijke financiële impact hiervan wordt daarbij in beeld gebracht. Meicirculaire gemeentefonds Het voordeel bestaat op de eerste plaats voor € 1,3 miljoen als gevolg van vrijvallende ruimte onder het plafond van het BTW-compensatiefonds. Deze ruimte begroten we, vanuit het oogpunt van behoedzaamheid, aan de voorkant niet. Daarnaast ontstaat een hoger accres dan in de eerdere berichtgevingen (septembercirculaire 2021 en maartbrief 2022) was aangekondigd. In 2022 gaat het om circa € 11 miljoen. De hogere accressen zijn het gevolg van de maatregelen in de Voorjaarsnota van het rijk: extra rijksuitgaven voor vennootschapsbelasting (Vpb), koppeling AOW aan stapsgewijze verhoging wettelijk minimumloon (WML), inkomensbelasting Box 3 en defensie-uitgaven.

Ook is het accres opwaarts bijgesteld als gevolg van een hogere loon- en prijsontwikkeling dan tot nu toe werd aangenomen. Tot slot ontstaat er een voordeel als gevolg van actualisatie van maatstaven. Zoals gebruikelijk worden in de meicirculaire ook nieuwe middelen toegekend in de vorm van decentralisatieuitkeringen en/of taakmutaties. Met deze middelen kunnen lasten in andere programma’s gedekt worden. In de Turap zijn deze extra lasten nader toegelicht bij de betreffende programma’s. Burgerparticipatie In 2021 is een begroting gemaakt voor de onttrekkingen uit de bestemmingsreserve Burgerparticipatie (totaal € 330.000). Hiervoor was € 90.000 bedoeld voor 2021 en 240.000 voor 2022. Dit bleek echter niet realistisch en de begroting had conform raadsbrief ‘Samen maken we Arnhem en het Arnhems Stappenplan Participatie’, zaaknr. 647601, 22 maart 2022 in Verzamelbesluit 2 bijgesteld moeten worden, maar dit is per abuis niet gedaan. In deze Turap trekken we dit recht door de onttrekkingen gelijk te laten lopen met de verwachte werkelijke lasten van € 66.000. Dit betekent dat de begrote onttrekking € 174.000 lager zal zijn (€ 240.000 - € 66.000).

36

S01 Veiligheid Voortgang doelen en inspanningen Thema's

Doelen

Inspanningen

Arnhem: een veilige stad! Criminaliteit maakt geen kans De ambitie om het aantal delicten terug te brengen tot een niveau dat hoort bij steden met een omvang van 100.000 – 300.000 inwoners wordt nog niet gehaald. In 2021 was wel een daling te zien (van 73 delicten per 1000 inwoners naar 65), maar dit betreft een landelijke trend. De politiecijfers voor 2022 laten geen daling zien. We werken hard aan het terugdringen van de criminaliteit. In de lokale driehoek bespreken we de trends en incidenten en voorzien we die van een aanpak. Omvang criminaliteit in verhouding tot centrumstad van 100.000+ De prioritering van high impact crimes is gehandhaafd. Overlast van personen met verward gedrag en jeugdoverlast vragen veel van de inzet. De beperkte handhavingscapaciteit waarover we de beschikking hebben vormt meer en meer een knelpunt. De voorbereidingen voor het plaatsen van camera’s die de veiligheid in de omgeving Steenstraat moeten waarborgen zijn in volle gang. Misdaad mag niet lonen Er zijn vergunningen ingetrokken en (horeca)panden gesloten. Tevens zijn vele ondernemers gescreend in het kader van de horeca- en exploitatievergunningen. Er zijn diverse Bibob onderzoeken uitgevoerd inzake horeca, vastgoedtransacties en omgevingsvergunningen. Het meerjarenplan voor de aanpak van ondermijning is aangeboden aan en besproken in de raad.

Dit plan omvat de ambitie, prioriteiten en concrete actielijnen. Voor ondermijning is een data-analist aangesteld om slimmer gebruik te maken van beschikbare informatie, te kunnen selecteren en prioriteren. De voorbereidingen voor een digitaal informatieknooppunt zijn in volle gang. Er zijn zowel structurele als incidentele controles uitgevoerd. Jeugdcriminaliteit is verder aangepakt met het Breed Offensief Tegen Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit, en zal bij honorering van de subsidieaanvraag bij het Rijk worden geïntensiveerd onder het programma Preventie met Gezag. De bestrijding van mensenhandel is onverminderd voortgezet. Het (landelijke) experiment gesloten coffeeshopketen, waaraan Arnhem deelneemt, bevindt zich nog steeds in de opstartfase door verdere vertraging. Ons lokale beleid zet in op gerichte handhaving. Online criminaliteit voorkomen We zijn gestart met het Youth Cyber Team in samenwerking met Presikhaaf University, AM support en bureau Beke, ondersteund door het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) en Ministerie van Justitie en Veiligheid. Het Youth Cyber team maakt jongeren in Presikhaaf en Malburgen via tools en trainingen bewust bekwaam onder andere op het thema sexstorting, sexsting en online misbruik.

De andere thema’s waar het YCT zich mee bezig houdt zijn phising, onlinefraude en geldezels (zowel gericht op dader als slachtofferschap). Arnhem maakt met dit project deel uit van de City Deal lokale weerbaarheid cybercrime. Verder zijn we de campagne joinhackshield gestart om kinderen in de leeftijd van 8 tot 12 jaar middels het spelen van een game bewust te maken van de gevaren van digitale criminaliteit op het internet. Aan de ambitie om ook bedrijven in Arnhem weerbaarder te maken tegen cybercrime kon vooralsnog wegens de beperkte capaciteit geen invulling worden gegeven. Crisisbeheersing op orde In het belang van onze inwoners is er aandacht voor het voorkomen van rampen en calamiteiten. Bij activiteiten en stedelijke ontwikkelingen is veiligheid onderdeel van de planvorming en uitvoering. De crisisorganisatie staat paraat. Arnhem heeft dit bij de opvang van Oekraïense vluchtelingen wederom laten zien. De toename van het aantal demonstraties en het hogere risico op geweld daarbij zet druk op de beperkte capaciteit die de gemeente heeft ter coördinatie van een goed en ordelijk verloop van evenementen, demonstraties en manifestaties.

Beschermd tegen calamiteiten en rampen Op basis van de Visie Veilige en Gezonde Leefomgeving is VGGM in gesprek met gemeenten, omgevingsdiensten en andere partners over de voorbereiding op de Omgevingswet, met name het opstellen van omgevingsvisies en –plannen. In 2021 is besloten de duur van dit programma te verlengen (mede vanwege de uitgestelde invoering van de Omgevingswet en door corona) en te gaan herijken. Deze herijking wordt in 2022 afgerond.

37

Veiligheid voor de wijk en als persoon In de wijkveiligheidsoverleggen worden de problemen in de Arnhemse wijken geïnventariseerd en een aanpak vormgegeven. Er is veel aandacht uitgegaan naar personen met verward gedrag en jeugdoverlast. Jeugdcriminaliteit is verder aangepakt met het Breed Offensief Tegen Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit, en zal bij honorering van de subsidieaanvraag bij het Rijk worden geïntensiveerd onder het programma Preventie met Gezag. Steun bij aanpak woonoverlast In 2022 is aan 122 van de 138 meldingen inzake woonoverlast opvolging gegeven. Er staan nog 16 zaken open. Er zijn tot nu toe geen gedragsaanwijzingen opgelegd in 2022. Wel is twee keer een eerste kennisgeving afgegeven. Dat betekent dat overlastgevers per brief worden gewaarschuwd. Het grote aantal gevallen van woonoverlast zet de schaarse capaciteit van de gemeente onder druk. Met name het opbouwen van een dossier om te kunnen komen tot een gedragsaanwijzing vraagt meer capaciteit dan nu voorhanden is. Veiligheid als basis voor persoonlijke ontwikkeling We zijn gestart met het voorlichtingsprogramma over seksuele intimidatie op twee scholen van het voorgezet onderwijs. De ervaringen die daar worden opgedaan, wordt gebruikt voor de verdere ontwikkeling en uitrol van het voorlichtingsprogramma binnen het voortgezet onderwijs na de zomer.

Overigens zijn de ambities om een brede range van Arnhemse jeugd door gerichte voorlichting weerbaar te maken tegen seksuele intimidatie (van kind tot jongere en op allerlei school- en opleidingsniveaus) niet waar te maken met de middelen die thans zijn begroot. Naast het voorlichtingsprogramma op scholen organiseren we regelmatig gastlessen. Om professionals meer inzicht te geven in de problematiek en het bieden van handelingsperspectief (wat staat er in de Algemene Plaatselijke Verordening, wat is de strafmaat, hoe herken je seksuele intimidatie, hoe spreek je daders aan en hoe kun je slachtoffers ondersteunen) hebben we een training voor professionals ontwikkeld. Inmiddels zijn de handhavers getraind. Tevens hebben we postermateriaal ontwikkeld en het campagnefilmpje gelanceerd: Gemeente Arnhem - Stop seksuele Intimidatie - YouTube. Het meldpunt voor seksuele intimidatie live gegaan. Het meldpunt heeft in de periode van 1 januari 2021 tot 1 juni 2022 81 meldingen binnen gekregen van seksuele intimidatie. In het kader van de aanpak van hotspots hebben we op 13 mei 2022 in samenwerking met Moviera, Vizier en politie een straatactie georganiseerd. De actie was gericht op het creëren van bewustwording bij omstanders en om de omstanders te verleiden om hulp aan te bieden bij wat ze zien gebeuren op straat.

De actie is gedaan op drie hotspots, namelijk Presikhaaf, Steenstraat en Korenmarkt. Voor de aanpak van radicalisering is een uitvoeringsplan opgesteld, dat nu wordt omgezet in een plan van aanpak voor vier jaar ten behoeve van de raad. Verder gaan we met tijdelijke huisverboden geweld in een afhankelijkheidsrelatie tegen. Jeugdcriminaliteit is geprioriteerd in de lokale driehoek. In het Veiligheidshuis wordt nauw samengewerkt teneinde te komen tot een persoonsgerichte aanpak voor onder meer risicojeugd met crimineel gedrag en plegers van High Impact Crime delicten. Bij de aanpak van personen met verward gedrag werken organisaties uit de zorg en de veiligheid nauw samen.

Iedere wijk heeft evenveel recht op veiligheid In de wijkveiligheidsoverleggen worden de problemen in de Arnhemse wijken geïnventariseerd en een aanpak vormgegeven. De projectleider voor de Geitenkamp en Malburgen is gestart met zijn werkzaamheden. De inzet van de stadsmarinier voor de Steenstraat is geëvalueerd en positief bevonden (de evaluatie wordt nog met de raad gedeeld). Er is een wijkpost Veilig Malburgen geopend in winkelcentrum Drieslag, waar de veiligheidsprofessionals aanspreekbaar zijn en zichtbaar werken aan de veiligheid van de omgeving. Voor de wijkveiligheid en leefbaarheid is de radar/sonar methodiek ontwikkeld, waarmee de problemen systematischer en sneller zichtbaar worden gemaakt voor de wijkprofessionals. Op dagelijkse basis wordt gewerkt aan de leefbaarheid en veiligheid in de wijken. Voor de wijken in Arnhem-Oost geldt bovendien dat jeugdcriminaliteit verder is aangepakt met het Breed Offensief Tegen Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit, en bij honorering van de subsidieaanvraag bij het Rijk zal worden geïntensiveerd onder het programma Preventie met Gezag. Tot slot is hard gewerkt aan het actieplan overlast. Hiermee gaan wede samenwerking in de wijken tussen wijkprofessionals beter faciliteren en per hotspot passende interventies van preventie tot handhaving inzetten.

Door stedelijke coördinatie zorgen we voor langdurige ondersteuning op de hotspotplekken, krijgen we beter totaaloverzicht wat zich afspeelt in de wijken en hoe we dit gezamenlijk kunnen aanpakken. De eerste acties daartoe zijn reeds in gang gezet de afgelopen periode. Zo is specifiek voor de jeugdoverlast in Arnhem-Zuid een gezamenlijk plan opgesteld door de teams Leefomgeving, het Sociale wijkteam en wijkagenten om de basisvoorzieningen beter op orde te krijgen om (jeugd)overlast nu en in de toekomst te verminderen. Ook ten aanzien van de wijkveiligheid is de beperkte handhavingscapaciteit waarover we de beschikking hebben een knelpunt.

38

Financiële afwijkingen Begroting

Afwijking

Prognose

Stand Juli

Turap 2

Turap 2

2022 Bedragen x € 1.000 Middelen Lasten

22.848

Baten

193

23.041

4.656

0

4.656

-18.192

-193

-18.385

Toevoegingen aan reserves

73

0

73

Onttrekkingen aan reserves

1.086

0

1.086

Saldo toevoegingen en onttrekkingen

1.013

0

1.013

-17.179

-193

-17.372

Saldo lasten en baten

Prognose resultaat

Onderwerp

V/N

Totale

Toelichting

T1

I/S AR/

afwijking

B

BR

(x €1.000) Lasten Openbare orde en veiligheid

193 163

N N

DU Experiment gesloten coffeeshopketen

N

I

AR

J

Openbare orde en veiligheid

30

N

DU veilige steden

N

I

AR

J

Baten

0

Toevoegingen aan reserves

0

Onttrekkingen aan reserves

0

In onderstaande tabel worden de afwijkingen tussen de begroting en Turap 2 toegelicht. DU Experiment gesloten coffeeshopketen De ministeries van Justitie en Veiligheid en VWS werken aan de opgave uit het regeerakkoord 2017 om het mogelijk te maken dat er een experiment gesloten coffeeshopketen komt. Hiervoor is wet en regelgeving opgesteld en zijn tien gemeenten aangewezen waar het experiment zal plaatsvinden. Het doel van het experiment is om te bekijken of en hoe een gesloten coffeeshopketen, vrij van criminaliteit, mogelijk is. In het regeerakkoord van 2021 is onlangs besloten het experiment voort te zetten. De gemeente Arnhem neemt deel aan dit experiment en uit hoofde van dit experiment is een nieuwe DU opgenomen in de meicirculaire 2022. Door deelname aan het experiment krijgen deze gemeenten extra taken en bevoegdheden met betrekking tot coffeeshops en coffeeshopbeleid en daarmee ook extra werkzaamheden, zoals het uitvoeren van toezicht en handhaving. De gemeenten ontvangen hiervoor een tegemoetkoming, bestaande uit een vaste component en een variabel deel afhankelijk van het aantal coffeeshops. Voor de jaren 2022 tot en met 2024 bedragen de middelen jaarlijks landelijk € 1,378 miljoen. Arnhem ontvangt per jaar € 162.500. Op dit moment bevindt het experiment zich nog in de opstartfase. Ook in deze fase van het experiment is het van belang dat er aan de reeds

39

opgezette aanpak uitvoering gegeven kan worden. Daarnaast zijn deze middelen ook noodzakelijk voor de uitvoering van de nog op te starten experimentfase. DU veilige steden In totaal 15 steden ontvangen in 2022 een bedrag van € 0,520 miljoen in verband met het programma Veilige Steden. Het programma heeft als doel de sociale veiligheid van vrouwen in de publieke ruimte te vergroten. Arnhem krijgt hiervoor in 2022 een bedrag van € 30.000. Hiervoor wordt een voorlichtingscampagne ontwikkeld waarvoor een financiële bijdrage is gevraagd aan programma Veilige Steden.

40

S02 Bereikbaarheid Voortgang doelen en inspanningen Thema's

Doelen

Inspanningen

Comfortabele, toegankelijke, veilige, logische, schone en duurzame mobiliteit voor Arnhemmers Vergroten van het aandeel fiets en (H)OV om de stad bereikbaar en leefbaar te houden De koers van de afgelopen jaren is doorgezet. We blijven openbaar vervoer en met name fietsprojecten verkennen en voorbereiden. Steeds meer projecten gaan ook richting de uitvoeringsfase of zijn in uitvoering. Extra inzet op deze duurzame vervoerswijzen is ook noodzakelijk vanwege de verstedelijkingsopgave en de daarmee samenhangende noodzaak om de stad bereikbaar en leefbaar te houden. Naast de provincie wordt hierbij ook het Rijk steeds meer een partner. Mooi succes daarbij is de subsidie van het rijk die wij onder andere voor fietsprojecten hebben gekregen. Uitvoeren van concrete fiets- en hoogwaardig openbaar vervoer projecten Recentelijk is er weer een deel van de snelfietsroute Arnhem - Dieren aangelegd en het project Westervoortsedijk is momenteel in voorbereiding. Projecten die steeds dichter bij de uitvoering komen zijn HOV IJssellaan, bussenplein Kronenburg en Hub rozet. We hebben de bestemmingsreserve Bereikbaarheid ingezet voor de gemeentelijke bijdrage aan fietsprojecten en andere emissievrije verkeersprojecten (motie 20M248 voorrang voor fiets en ander emissievrijverkeer en de motie 21M21 budget voor accentnota fiets). Hierdoor hebben we extra projecten in voorbereiding genomen.

Belangrijkste daarvan zijn het verbeterplan RijnWaalpad, snelfietsroute Schuytgraaf en de stadsfietsroute Arnhem Noord-Alteveer. Ook doen we, in overleg met beheer, investeringen om de klinkerverharding op belangrijke fietspaden te vervangen door asfalt. We maken vorderingen met onze verkenningen naar de Rijnkruisingen. Dit mede als onderdeel van de nieuw aan te leggen snelfietsroute VeluweWaalpad.

Ontwikkelen van een netwerk van overstaplocaties om een alternatieve, duurzame mogelijkheid te bieden om de stad te bereiken We zetten in op een goede aansluiting van de verschillende vormen van mobiliteit (auto, trein, fiets). Hubs spelen bij deze overgang een belangrijke rol. Een (mobiliteits)hub kan het beste worden gedefinieerd als een fysieke plek waar verschillende vormen van vervoer en vervoersaanbod samenkomen. Uitvoeren van de visie Arnhemse hubs We hebben grote stappen gezet met het opstellen van een eigen visie op mobiliteitshubs. Dit beleidskader geeft een beschrijving van wat mobiliteitshubs zijn (en hoe ze daarin verschillen met transferia), de functie ervan in het mobiliteitssysteem en waar deze mobiliteitshubs in Arnhem een zinvolle plek hebben. Vooruitlopend op dit beleid hebben we subsidie van het Rijk gekregen voor de hublocaties Gelredome en Station Presikhaaf. Arnhem is optimaal aangesloten op een robuust (inter)nationaal spoornetwerk We zijn nog steeds via de regio Arnhem Nijmegen (Groene Metropoolregio) betrokken bij de Ontwikkelagenda Toekomstbeeld OV 2040. In deze ontwikkelagenda geeft het Rijk aan wat kansrijke spoorcorridors en verbindingen zijn op de langere termijn, na 2030.

Ook zetten wij de lobby bij het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat (I&W) door voor meer spoorcapaciteit (met name Utrecht - Arnhem - Duitsland), het verbeteren van de huidige ICE naar Frankfurt en op een nieuwe ICE-verbinding (Berlijnlijn) via Arnhem (ook als duurzaam alternatief voor het vliegverkeer), een oplossing voor de spoorknoop Arnhem Oost die de stedelijke ontwikkeling aan die kant van de stad niet in de weg zit (of zelfs faciliteert) en voeren we een lobby tegen een noordtak van de Betuweroute.

41

Lobbyen met betrekking tot het spoordossier De corridor Utrecht-Arnhem-Duitse grens, waar Arnhem aan gelegen is, is een van die belangrijke spoorcorridors van Nederland. Er is geconcludeerd dat om de urgente capaciteitsknelpunten op het spoor op te lossen en de ambities op deze corridor te realiseren, aanpassingen en optimalisaties in de infrastructuur noodzakelijk zijn. De belangrijkste conclusies voor Arnhem zijn: • frequentieverhoging van de ICE Frankfurt naar 1 keer per uur (was 1 keer per 2 uur); • realisatie van een vrije kruising in Arnhem-Oost (spoorknoop); • frequentieverhoging van de sprinter Arnhem Centraal-Presikhaaf-Zutphen naar 4 keer per uur; • realisatie Regioexpress Over deze corridor zijn in de landelijke spoortafel landsdeel Oost op 16 juni jl. afspraken gemaakt tussen provincies en het Rijk. Dit zal waarschijnlijk resulteren in een MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport)-onderzoek of MIRT-verkenning van het Rijk. Arnhem heeft een goede autobereikbaarheid met minder doorgaand verkeer over de centrumring We werken er aan dat het verkeer dat in Arnhem moet zijn, goed kan doorstromen en dat we van het verkeer dat hier niet moet zijn zo weinig mogelijk last hebben. Uitvoeren automaatregelenpakket We onderzoeken welke (dynamisch verkeersmanagement) maatregelen er mogelijk zijn om Arnhem minder interessant te maken voor het doorgaand verkeer.

Dit is een lastige opgave, aangezien we het bestemmingsverkeer niet willen raken met de maatregelen om doorgaand verkeer te beperken. Dit vertraagt de voortgang. Het parkeerbeleid van de gemeente draagt bij aan een duurzame verstedelijkingsopgave en borgt tegelijkertijd het economische vestigings- en winkelklimaat De inzet van het parkeerbeleid van de gemeente naast de verkeerskundige belangen in samenhang met de overige grote ambities van de stad worden beschouwd. Opstellen en uitwerken parkeervisie Er zijn goede stappen gezet in het opstellen van een parkeervisie. Deze visie raakt alle relevante parkeeronderwerpen zoals parkeerregime in de wijk, parkeernormen, beschikbaarheid parkeerplaatsen in het centrum, straat versus garage parkeren. Ook het coalitieakkoord geeft input voor nieuw parkeerbeleid. Deze visie en het coalitieakkoord zullen de basis vormen voor verder parkeerbeleid. Verbeteren verkeersveiligheid We zetten in om het verkeerveiligheidsgevoel op de weg en in het openbaar vervoer te verhogen. Uitvoeren projecten verkeersveiligheid We gaan onze top 10 verkeersonveilige knelpunten analyseren om te bezien of daar verbetermogelijkheden zijn. Parallel daaraan werken we aan het verbeteren van de verkeersveiligheid op locaties die vorig jaar of recentelijk in beeld zijn gekomen.

Voorbeelden daarvan zijn de rotonde Hommelseweg en de oversteek bij basisschool Confetti in Schuytgraaf. Via de provincie en het Rijk hebben we subsidie gekregen om verschillende verkeersveiligheidsknelpunten aan te pakken, namelijk: de oversteek bij basisschool Confetti in Schuytgraaf. Groningensingel en de Van Muijlwijkstraat. Daarnaast hebben we met diverse basisscholen contact over de aanleg van schoolzone en het verbeteren van de verkeerseducatie. Beter en schoner taxivervoer De taxiverordening wordt geïmplementeerd. Daarna gaan we aan de slag met de verduurzaming van de taxibranche. Maatregelen uitvoeren uit taxiverordening Er is contact geweest met het bestuur van SKTA (Stichting kwaliteitstaxi Arnhem) De taxibranche is over het dieptepunt heen en begint weer normaal te gaan functioneren. Er zijn gesprekken geweest over het draagvlak onder chauffeurs, een voorwaarde voor implementatie. Momenteel kijken wij of de wensen van de taxibranche matchen met de mogelijkheden van de gemeente.

42

Financiële afwijkingen Begroting

Afwijking

Prognose

Stand Juli

Turap 2

Turap 2

2022 Bedragen x € 1.000 Middelen Lasten

22.700

Baten

773

23.473

7.725

0

7.725

-14.975

-773

-15.748

Toevoegingen aan reserves

7.316

325

7.641

Onttrekkingen aan reserves

8.244

625

8.869

928

300

1.228

-14.047

-473

-14.520

Saldo lasten en baten

Saldo toevoegingen en onttrekkingen Prognose resultaat

Onderwerp

V/N

Totale

Toelichting

T1

I/S AR/

afwijking

B

BR

(x €1.000) Lasten Mobiliteit

773 500

N N

Ontwikkelen duurzaam mobiliteitsplan

N

I

AR

J

Mobiliteit

273

N

Actualisatie BR bereikbaarheid

N

I

BR

J

Baten

0

Toevoegingen aan reserves Mobiliteit

325 625

N N

Mobiliteitsprojecten 2022 (BR kapitaallasten)

N

I

BR

J

Mobiliteit

-300

V

Actualisatie BR bereikbaarheid

N

I

BR

J

Onttrekkingen aan reserves Mobiliteit

625 625

V V

Mobiliteitsprojecten 2022 (BR Mobiliteit)

N

I

BR

J

In onderstaande tabel worden de afwijkingen tussen de begroting en Turap 2 toegelicht. Ontwikkelen duurzaam mobiliteitsplan In het coalitieakkoord is afgesproken om een mobiliteitsplan op te stellen waarin naast de bereikbaarheid van de stad, het tegengaan van verkeersoverlast en schone lucht de uitgangspunten zijn. De hiervoor geraamde kosten zijn € 500.000. Actualisatie BR bereikbaarheid Op basis van de jaarrekening 2021 is de parkeerexploitatie en doorrekening van de reserve bereikbaarheid geactualiseerd. De totale lasten van de parkeerexploitatie nemen met € 289.000 toe (waarvan € 273.000 in S02 en € 16.000 bij wijkprogramma) door kostenstijgingen, waaronder de indexatie op lopende contracten. De parkeerinkomsten nemen met € 11.000 af (valt onder wijkprogramma), met name doordat het betaald parkeren aan de Hommelseweg nog niet is ingevoerd. Deze bijstelling van de lasten en baten van parkeren worden verrekend met de bestemmingsreserve Bereikbaarheid. Dit betekent dat er € 300.322 minder aan de reserve wordt toegevoegd.

43

Daarnaast wordt voorgesteld om in 2022 € 625.400 te onttrekken aan de reserve voor een nieuw investeringskrediet (zie paragraaf investeringen). In aansluiting om de door de raad aangenomen moties (21M21 en 20M248) wordt de vrije bestedingsruimte binnen de bestemmingsreserve ingezet voor fietsprojecten en emissievrij verkeer. Deze middelen doteren we vervolgens aan de BR Kapitaallasten ter dekking van de uit de investering voortvloeiende kapitaallasten.

44

S03 Economie Voortgang doelen en inspanningen Thema's

Doelen

Inspanningen

Vol energie zetten wij in op een aantrekkelijk woon-, werk- en leefklimaat om maximale werkgelegenheid in Arnhem en de regio te creëren, waarbij iedereen zijn talenten benut Krachtiger ondernemersklimaat In samenwerkingsverband genaamd energieke coalities (onderwijs-overheid-ondernemers) dragen we bij aan het versterken van het ondernemersklimaat. Ondernemerschap en ondernemers zijn van belangrijke waarde voor onze stad. Zij zorgen voor werkgelegenheid en innovatie. We streven naar dienstverlening, waarbij we zorgen dat ondernemers zoveel mogelijk ontzorgd worden. Gedachtegoed ondernemersdienstverlening wordt verder geprofessionaliseerd en gecontinueerd. Wat heeft geresulteerd in nauwe samenwerking gemeente breed, om ondernemers zo goed mogelijk integraal te kunnen bedienen. Professionalisering dienstverlening aan ondernemers en optimale informatievoorziening De ondernemersdienstverlening van de gemeente werkt integraal en vanuit één-loket gedachte, waarbij de ondernemer ervaart dat vraagstukken efficiënt worden opgepakt en de informatievoorziening van de gemeente aansluit op de behoeftes.