Bijlage 1 - Aanvullende bijlagen bij Turap-2

Turap 2 - 2022

Inhoudsopgave Hoofdlijnen Turap 2 2022 ............................................................................................................................... 3 Totaalbeeld financiën ..................................................................................................................................... 5 Bijlage 1 Voortgang doelen en financiële afwijkingen per programma .............................................................. 7 Wijken Algemeen ....................................................................................................................................... 7 W1 Centrum, Spijkerkwartier, Arnhemse Broek ......................................................................................... 10 W2 Noordwest.......................................................................................................................................... 13 W3 Noordoost .......................................................................................................................................... 15 W4 Presikhaaf .......................................................................................................................................... 18 W5 Malburgen..........................................................................................................................................

21 W6 Schuytgraaf/ Elderveld........................................................................................................................ 23 W7 De Laar/ Elden ................................................................................................................................... 25 W8 Rijkerswoerd, Kronenburg, Vredenburg ............................................................................................... 27 S00 Bestuur, dienstverlening en financiën ................................................................................................. 31 S01 Veiligheid .......................................................................................................................................... 37 S02 Bereikbaarheid .................................................................................................................................. 41 S03 Economie.......................................................................................................................................... 45 S04 Onderwijs .......................................................................................................................................... 51 S05 Cultuur ..............................................................................................................................................

54 S06 Participatie en armoedebestrijding ..................................................................................................... 58 S07 Zorg .................................................................................................................................................. 68 S08 Welzijn en inclusie ............................................................................................................................. 77 S09 Gezondheid en sport ......................................................................................................................... 86 S10 Klimaat en energie ............................................................................................................................ 89 S11 Ruimtelijke ontwikkeling..................................................................................................................... 94 S12 Wonen en leefomgeving .................................................................................................................... 98 Bijlage 2 Budgetoverhevelingen ................................................................................................................. 108 Bijlage 3 Investeringen ...............................................................................................................................

117 Bijlage 4 Beheersing verbonden partijen ..................................................................................................... 119 Bijlage 5 Stand van zaken amendementen en moties ................................................................................. 122

2

Hoofdlijnen Turap 2 2022 Twee keer per jaar maakt het college een tussenrapportage - de 'Turap' - voor de gemeenteraad. In de Turap staat de stand van zaken rondom de uitvoering van de programma's en plannen. Ook worden de verwachte afwijkingen over het lopende jaar 2022 vermeld. Die ontstaan door autonome ontwikkeling, maar ook door de uitvoering van moties en het aanpakken van urgente knelpunten. Positief financieel beeld Het financiële beeld van deze tweede Turap van 2022 is positief. Het begrote totaalsaldo, na mutaties in de reserves, komt uit op € 17,4 miljoen. Dat is een stijging ten opzichte van het begrote totaalsaldo stand juli 2022 van € 11,3 miljoen. Dit beeld sluit ook aan bij de cijfers in de Begroting 2023. In de Turap is de voortgang op de diverse onderwerpen zichtbaar gemaakt met groene (op koers), gele (gedeeltelijk op koers) en rode bollen (niet op koers). Doelen die gerealiseerd zijn worden met een grijze bol gemarkeerd. Op koers Het merendeel van de doelen staat op groen. We zijn begonnen met aanleg van het koeltenetwerk voor meer verkoeling in versteende gebieden. Steeds meer inwoners maken in de stad gebruik van OV en fiets. Ook komen er steeds meer laadpunten voor schone, elektrische auto’s. De Hotspot Energy en innovatielab Connectr zijn steeds meer een begrip, ook internationaal. De Arnhem-Oost-aanpak werkt en zetten we voort.

Er komt steeds meer duurzame opwek, bijvoorbeeld met zonnepanelen op huizen en bedrijven. Maar er zijn ook onderwerpen die blijven onze aandacht verdienen waar we soms een tandje bij moeten zetten. Zoals de aanpak van de energiearmoede. Daarmee zijn we flink op stoom, maar door de huidige prijsstijgingen krijgen meer inwoners moeite om hun energierekening te betalen. Ook moeten we alle zeilen bijzetten om voldoende woningen voor alle inwoners te realiseren. Dat betekent niet alleen nieuwbouw, maar ook doorstroming en zorgen dat bestaande woningen beschikbaar blijven voor de juiste doelgroepen en geen prooi worden voor beleggers. We willen dat onze kinderen en jongeren kansrijker en gezonder opgroeien en minder afhankelijk zijn van zorg, ook dat vraagt extra aandacht. Arnhem wordt steeds beter en groener De komende jaren gaan we flink aan de slag om onze mooie stad beter en groener te maken. Voor alle inwoners. En de uitdagingen zijn groot, op vele vlakken. Corona is nog niet voorbij, de wooncrisis duurt voort en de oorlog in Oekraïne zet de samenleving verder onder druk. Onder meer door sterk stijgende kosten in het levensonderhoud. Ook zoeken vele vluchtelingen een veilige haven in Europese landen, ook in Nederland, ook in Arnhem. De komende jaren maken we daarom extra middelen vrij om te zorgen voor goede en veilige opvang voor vluchtelingen.

Ook bieden we een toekomstperspectief aan mensen zonder papieren en mensen op de vlucht. We investeren in duurzaamheid en zetten vol in op een inclusieve energietransitie. Zo gaan we bijvoorbeeld aan de slag om te zorgen dat de stijgende energiekosten voor de meest kwetsbare Arnhemmers weer betaalbaar worden. Ook gaan we de wooncrisis te lijf. We gaan sneller en meer woningen toevoegen voor alle doelgroepen in de Arnhemse wijken. We vangen de klimaatverandering op door hittestress en wateroverlast aan te pakken en gaan radicaal vergroenen zodat het leven voor mens en dier in de stad prettig en gezond blijft. Arnhem moet een fijne plek zijn om op te groeien. Een stad waar iedereen volop kansen krijgt om zijn, haar of hun ambities waar te maken. Ook als je start met een achterstand. De school en andere maatschappelijke gebouwen in een wijk vormen de verbindende kern van de gezonde en veilige omgeving waarin kinderen en jongeren opgroeien en buurtgenoten elkaar treffen. We stimuleren Arnhemmers om aan het werk te gaan en ondersteunen hen bij het vinden van een betaalde baan. Alle Arnhemmers moeten in al hun eigenheid zichzelf kunnen zijn, ongeacht sekse, seksuele geaardheid, genderidentiteit, huidskleur, (etnische) afkomst, religie, levensovertuiging, leeftijd of beperking. We doen het voor de Arnhemmers.

Daarom zoeken we steeds opnieuw de verbinding met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in onze stad. We willen de betrokkenheid en solidariteit van Arnhemmers benutten om onze stad nog socialer te maken. We betrekken Arnhemmers nog meer bij onderwerpen die spelen in de stad en gebruik maken van alle kennis die onze stad herbergt. Burgerparticipatie is een cruciale voorwaarde om de betrokkenheid tussen bewoners en gemeente te versterken.

3

Leeswijzer In het volgende hoofdstuk wordt het financiële totaalbeeld geschetst, waarbij toegelicht wordt hoe Turap 1 en Turap 2 in samenhang met elkaar gelezen moeten worden. Waar Turap 1 alleen de verwachte financiële afwijkingen beschrijft, wordt in deze Turap 2 in de bijlagen een integraal overzicht gegeven van de voortgang op de beleidsdoelen en inspanningen in combinatie met een verwachte financiële prognose. Zowel de exploitatie als de voortgang op de investeringen wordt toegelicht. Tevens staan we stil bij de beheersing van de verbonden partijen en lichten we de voortgang op de overgehevelde budgetten uit 2021 toe. Tot slot wordt een overzicht gegeven van de stand van zaken op de bij de Begroting 2022 aangenomen moties en amendementen.

4

Totaalbeeld financiën De afwijkingen in deze Turap zijn tot stand gekomen op basis van de realisatie over de eerste 7 maanden van dit jaar met een doorkijk naar de rest van het jaar. De financiële afwijkingen in Turap 1 die ook in de begrotingswijziging bij Turap 1 zijn opgenomen, zijn na de vaststelling van Turap 1 door de raad daarmee in de begroting verwerkt. Deze afwijkingen zijn daardoor in deze Turap 2 komen te vervallen. De afwijkingen in Turap 1 die nog niet in de begrotingswijziging zijn verwerkt (vanwege grotere onzekerheid of de mogelijkheid om bij te sturen), zijn in deze Turap 2 opnieuw benoemd en indien van toepassing geactualiseerd. In Turap 1 2022 was een totaal voordeel gemeld van € 15,6 miljoen. Hiervan is destijds € 11,3 miljoen in de begroting verwerkt. Dit deel is in de begroting verwerkt vanwege de hoge mate van zekerheid van deze afwijkingen. Het restant gedeelte is niet verwerkt in de begroting vanwege de onzekerheid van de afwijkingen. Deze destijds onzekere afwijkingen worden in de Turap 2 geactualiseerd en alsnog opgenomen. Samen met nieuw bekend geworden afwijkingen geeft Turap 2 een voordeel van € 6,1 miljoen. Dit brengt het totaal aan wijzigingen in de begroting naar aanleiding van Turap 1 en Turap 2 € 17,4 miljoen. Leeswijzer tabellen De afwijkingen zijn opgenomen in bijlage 1 per wijk en programma.

De afwijkingen op Wijken Algemeen gelden voor iedere wijk. Per afwijking is in de tabel informatie opgenomen welke volgens de volgende leeswijzer geïnterpreteerd kan worden: T1: Is deze afwijking ook in Turap 1 al gemeld (Ja/Nee)? S/I: Is de afwijking structureel of incidenteel? AR/BR: Komt deze afwijking ten laste of gunste van de AR of een bestemmingsreserve (BR)? B: Wordt deze afwijking in de begroting verwerkt (Ja/Nee)? In onderstaande tabel is het totaalbeeld opgenomen. Hierin is zichtbaar dat de begroting tot en met juli 2022 uit komt op een totaalsaldo van (afgerond) € 11,3 miljoen na mutaties in de reserves. Dit is het saldo van afwijkingen die in de begroting verwerkt zijn vanuit Turap 1. De verwerking van alle geactualiseerde afwijkingen uit de Turap 1, tezamen met alle nieuwe afwijkingen uit Turap 2, leidt tot een nieuw totaalsaldo van de prognose Turap 2 van € 17,4 miljoen. De afwijkingen vanaf € 1 miljoen worden hieronder benoemd. Voor de uitgebreide toelichting wordt verwezen naar het desbetreffende programma. De verwachte lasten nemen per saldo met € 32 miljoen toe. Dit bestaat soms uit hogere en soms uit lagere lasten.

De afwijkingen vanaf € 1 miljoen meer lasten zijn: • Kosten opvang Oekraïne (S08): € 11,1 miljoen • Nominaal 2022 (S00): € 4,8 miljoen • Stijging kosten jeugd (wijken): € 3,5 miljoen • Verhoging ESF subsidie (S06): € 1,6 miljoen • Afronding reorganisatie en overige uitvoeringskosten Werk en Inkomen (S06): € 1,5 miljoen • DU brede aanpak dak- en thuislozen (S08): € 1,4 miljoen • Formatie SBR (S00): € 1 miljoen De afwijkingen vanaf € 1 miljoen minder lasten zijn: • Voordelen binnen zorgbegroting (wijken): € 8 miljoen • Beschermd wonen WLZ uitname (S07): € 3,9 miljoen • Vrijval ESF subsidie naar Preventie met gezag en AR: € 1,8 miljoen De baten die daar tegenover staan, nemen toe met € 41 miljoen. Dit bestaat soms uit hogere en soms uit lagere baten. De afwijkingen vanaf € 1 miljoen meer baten zijn: • Gemeentefonds (S00): € 30,2 miljoen (hier zitten ook de baten van de decentralisatie uitkeringen (DU’s) en de taakmutatie energietoeslag in. De lasten zitten in de individuele programma's). • Baten opvang Oekraïne (S08): € 10,4 miljoen 5

• •

Energiearmoedefonds (wijken): € 5 miljoen Verhoging ESF subsidie (S06): € 1,6 miljoen

De afwijkingen vanaf € 1 miljoen minder baten zijn: • Actualisatie BUIG (S06): € 1,3 miljoen Er wordt € 4,4 miljoen meer toegevoegd aan de reserves. Dit komt voornamelijk door Beschermd wonen WLZ uitname (S07) ad € 3,9 miljoen. Er wordt € 1,2 miljoen meer onttrokken aan de reserves. De grootste onttrekking zit in programma S02 inzake de mobiliteitsprojecten ad € 0,6 miljoen. Begroting

Afwijking

Prognose

Stand Juli

Turap 2

Turap 2

2022 Bedragen x € 1.000 Middelen Lasten

814.089

31.521

845.610

Baten

810.939

40.878

851.817

Saldo lasten en baten

-3.150

9.357

6.207

Toevoegingen aan reserves

67.601

4.432

72.033

Onttrekkingen aan reserves

82.009

1.190

83.199

Saldo toevoegingen en onttrekkingen

14.408

-3.242

11.166

Prognose resultaat

11.258

6.115

17.373

6

Bijlage 1 Voortgang doelen en financiële afwijkingen per programma Wijken Algemeen Algemeen Financiële afwijkingen Begroting

Afwijking

Prognose

Stand Juli

Turap 2

Turap 2

2022 Bedragen x € 1.000 Middelen Lasten

213.236

Baten

11.795

225.031

25.661

-11

25.650

-187.575

-11.806

-199.381

Toevoegingen aan reserves

2.217

0

2.217

Onttrekkingen aan reserves

3.304

0

3.304

Saldo toevoegingen en onttrekkingen

1.087

0

1.087

-186.488

-11.806

-198.294

Saldo lasten en baten

Prognose resultaat V/N

Onderwerp

Totale

(wordt automatisch

afwijking

Toelichting

T1

I/S AR/

B

gevuld)

(x €1.000)

Lasten

11.795

N

Sociale wijkteams (SWT)

-4.276

V

3.476

N

Stijging kosten jeugd (tariefstijging en volumestijging)

J

I

AR

J

WMO en sociale wijkteams

370

N

Stijging kosten WRV

J

S

AR

J

WMO en sociale wijkteams

-1.626

V

Voordeel binnen zorgbegroting - doelgroepenvervoer

J

I

AR

J

WMO en sociale wijkteams

-2.012

V

Voordeel binnen zorgbegroting - activerend werk

J

I

AR

J

WMO en sociale wijkteams

-4.484

V

Voordeel binnen zorgbegroting - WMO begeleiding

J

I

AR

J

Teams Leefomgeving(TLO)

16.071

N

Armoedebeleid

10.955

N

Taakmutatie Energietoeslag

N

I

AR

J

Armoedebeleid

5.000

N

Energiearmoedefonds

N

I

AR

J

100

N

Onderzoek zelf organiseren Schulddienstverlening

N

I

AR

J

16

N

Actualisatie BR bereikbaarheid

N

I

BR

J

BR

Thema Gezondheid

Jeugd /Jeugdzorg

Thema Kansengelijkheid

Schulddienstverlening

Thema Wonen

Mobiliteit

7

Baten

-11

N

Sociale wijkteams (SWT)

0

Teams Leefomgeving(TLO)

-11

N

-11

N

Thema Wonen

Mobiliteit

Toevoegingen aan reserves

0

Sociale wijkteams (SWT)

0

Teams Leefomgeving(TLO)

0

Onttrekkingen aan reserves

0

Sociale wijkteams (SWT)

0

Teams Leefomgeving(TLO)

0

Actualisatie BR bereikbaarheid

N

I

In onderstaande tabel worden de afwijkingen tussen de begroting en Turap 2 toegelicht. Sociale wijkteams Stijging kosten jeugd (tariefstijging en volumestijging) Zie toelichting op S07 Zorg. Stijging kosten WRV De vergrijzing zorgt voor een toenemende vraag naar woon-, rolstoel- en vervoersvoorzieningen (WRV). Daarnaast voorzien we dat inkoopkosten toenemen als gevolg van aflopende contracten en stijgende materiaalkosten. Voordeel binnen zorgbegroting Zie toelichting op S07 Zorg. Teams leefomgeving Taakmutatie Energietoeslag Op 15 maart jl. is het wetsvoorstel eenmalige energietoeslag lage inkomens (voorstel van wet houdende wijziging van de Participatiewet in verband met het eenmalig categoriaal verstrekken van een energietoeslag aan huishoudens met een laag inkomen) ingediend bij de Tweede Kamer. Met het wetsvoorstel krijgen gemeenten de bevoegdheid om dit jaar via categoriale bijzondere bijstand een eenmalige tegemoetkoming voor de gestegen energieprijzen toe te kennen aan huishoudens met een laag inkomen. Voor de uitvoering en uitgifte van de eenmalige aanvullende tegemoetkoming, voor huishoudens met een laag inkomen, heeft het kabinet in maart 2022 een eenmalig budget van € 679 miljoen beschikbaar gesteld. In de voorjaarsbesluitvorming is een aanvullend bedrag van € 175 miljoen beschikbaar gesteld, waardoor het totaal beschikbare bedrag uitkomt op € 854 miljoen.

Deze middelen worden via de algemene uitkering aan gemeenten verstrekt. Zoals gemeld in de brief aan de Tweede Kamer van 15 maart jl. is het gemeenten toegestaan vooruitlopend op de inwerkingtreding van het wetsvoorstel al tot uitbetaling van de eenmalige energietoeslagen over te gaan. De VNG en gemeenten hebben hier ook om verzocht. Arnhem ontvangt in 2022 € 11 miljoen ter dekking van deze kosten. Deze baten lopen via het gemeentefonds welke is toegelicht op programma S00. Naast deze rijksmiddelen is een bedrag van € 2,8 miljoen uit Resultaatbestemming Jaarrekening 2021 toegevoegd voor de eenmalige energietoeslag 2022.

8

BR

J

Energiearmoedefonds Onderdeel van het coalitieakkoord is het instellen van een Energiearmoedefonds van € 10 miljoen, verdeeld over € 5 miljoen in 2022 en € 5 miljoen in 2023. In deze Turap is de € 5 miljoen in 2022 concreet verwerkt als verwachte verhoging van de lasten. Inmiddels is aan de raad ook een voorstel aangeboden dat meer inhoudelijk toeziet op (gedeeltelijke) besteding van dit bedrag in 2022. Onderzoek zelf organiseren Schulddienstverlening De gemeenteraad is via de raadsbrief "Ontwikkelingen binnen de Arnhemse schulddienstverlening", d.d. 1907-2022 geïnformeerd dat we gaan starten met het maken van een plan van aanpak om te onderzoeken of een aantal activiteiten door de gemeente zelf uitgevoerd kan worden. In deze raadsbrief was ook het voorstel opgenomen om bij Turap 2 een budget beschikbaar te stellen van € 100.000 in 2022. Via de begroting wordt in 2023 een budget beschikbaar gesteld van € 300.000. Actualisatie BR Bereikbaarheid Zie toelichting op S02 Bereikbaarheid.

9

W1 Centrum, Spijkerkwartier, Arnhemse Broek Thema's

Doelen

Inspanningen

Meedoen Versterken van de plekken in de wijk voor ontmoeting In de wijken Centrum, Spijkerkwartier en Arnhemse Broek versterken we de ontmoetingsplekken en laagdrempelige voorzieningen voor bewoners. Inspanningen 2022 Er is een basisinfrastructuur waar mogelijkheden zijn voor ontmoeting. De Symfonie is verbouwd en de Lommerd gaat aan de slag met de toegankelijkheid. De Stadskeuken onderzoekt hoe ze een vaste voorziening voor het Centrum kunnen worden. Versterken van sociale cohesie We werken aan het versterken van de sociale cohesie op basis van een integrale gebiedsagenda waarin de doelen sociale basis, werk, armoede en schuldhulpverlening samenkomen. Inspanningen 2022 Het verbeteren van de sociale cohesie heeft blijvende aandacht. We zetten hierop in door ontmoeting mogelijk te maken (onder andere via wijkinitiatieven, vergroeningsprojecten, goed functionerende ontmoetingsplekken). Meer (financiële) zelfredzaamheid We willen dat alle bewoners financieel zelfredzaam zijn. We zorgen ervoor dat hulp laagdrempelig toegankelijk is. Inspanningen 2022 Het laagdrempelige spreekuur Goed Geregeld Arnhem is sinds juni actief in CSA. Tevens is er voor het eind van het jaar ook een spreekuur van het Sociale wijkteam en Werk en Inkomen voor bewoners.

Kansengelijkheid Bevorderen kansengelijkheid: bewoners zijn zelfstandiger en staan steviger in de maatschappij Wijkorganisaties gericht op kansengelijkheid zoals Broek Omhoog, De Blauwe Tomaat, De Stadskeuken en De Kansen zijn inmiddels duurzaam aanwezig in de wijk. De Blauwe Wijkeconomie zorgt via het programma Spijkerenergie voor extra aandacht voor de energiearmoede. Inspanningen 2022 Wijkorganisaties gericht op kansengelijkheid zoals Broek Omhoog, De Blauwe Tomaat, De Stadskeuken en De Kansen zijn inmiddels duurzaam aanwezig in de wijk. De Blauwe Wijkeconomie zorgt via het programma Spijkerenergie voor extra aandacht voor de energiearmoede. Minder onderwijsterugval We werken er aan dat minder jongeren terugvallen in niveau na de overgang van Basisonderwijs (PO) naar Voortgezet onderwijs (VO). Inspanningen 2022 Via programma's (zoals verlengde leertijd) krijgen kinderen op de basisschool in het Arnhemse Broek extra ontwikkelkansen. Gezondheid Meer sport en beweegmogelijkheden in de wijk voor 0 - 100 jaar Samen met het Sportbedrijf is ingezet op een passend aanbod in de wijk. Inspanningen 2022 Opdracht is gegeven aan het Sportbedrijf om te onderzoeken of de inzet van de capaciteit past bij de doelgroep die we willen bereiken. In Spoorhoek en Coehoorn wordt geïnventariseerd wat de behoefte van ouderen is op het gebied van bewegen en ontmoeten.

Via Arnhem Oost aanpak maken we een start met het realiseren van het groene wandelpad in 't Arnhemse Broek.

10

Integrale aanpak gezonde leefstijl We willen de komende jaren dat kinderen gezonder leven: met een afname van het overgewicht als resultaat. Inspanningen 2022 Overgewicht blijft een aandachtspunt. Via projecten zoals JOGG en GO wordt hierop ingezet. Openbare Ruimte Aantrekkelijkere buitenruimte In CSA wordt veel vergroend of daar worden plannen voor ontwikkeld. Bewonersinitiatieven dragen bij aan dit doel. Inspanningen 2022 In het Arnhemse Broek en Centrum zijn wijkgroenagenda's opgesteld om de wijk verder te vergroenen. Er zijn ook diverse werkgroepen in de wijken die zich met vergroenen bezighouden. Het Buurtgroenbedrijf Spijkerkwartier levert een belangrijke bijdrage in het Spijkerkwartier en Arnhemse Broek op dit thema. Naast vergroening zorgen zij ook voor sociale binding in de wijk. Duurzaamheid De wijk is meer klimaatbestendig In het Arnhemse Broek is een hittesafari geweest. We willen in CSA-groeninitiatieven stimuleren en deze slim verbinden aan grotere projecten. Inspanningen 2022 De onderdoorgang vanaf de Spijkerstraat naar Lauwersgracht is bijna gereed. Hierdoor kan het water vanuit het noordelijk deel sneller worden afgevoerd. Dit is een belangrijke ingreep om toekomstig wateroverlast te voorkomen. Tevens zijn in de wijken veel tegels gewipt en zijn er diverse vergroeningsacties waar ook veel bewoners bij betrokken zijn.

Meer aandacht voor energietransitie (Wijk van de toekomst) Inwoners en wijkorganisaties werken samen aan de energietransitie. Inspanningen 2022 De gemeente zet onder andere in op energiecoaches die bewoners helpen met het verlagen van de energiekosten. Het buurtbaanbureau (onderdeel van De blauwe wijkeconomie Spijkerkwartier) werft deze mensen in de wijk. Ook worden de mogelijkheden onderzocht van gezamenlijke inkoop van isolatiemateriaal. Er wordt een buurtklusbedrijf opgestart waar energiebesparende maatregelen worden uitgevoerd met behulp van bewoners. Wonen Meer diversiteit in de woningvoorraad Bij de kansen die zich voordoen in de wijk op het gebied van transformatie of nieuwbouw van woningen, gaan we aan de slag met de diversiteit van de woningvoorraad. Inspanningen 2022 Het nieuwe facetplan heeft een rem gezet op de verkamering van panden in het gebied. Bij overtredingen wordt ingegrepen. Bij nieuwbouwplannen (zoals Rietgrachtstraat en Thorbeckestraat) wordt levensloopbestendig wonen en huizen voor gezinnen in de planvorming meegenomen. Wijkeconomie Verbeteren van de samenwerking in leefomgeving in relatie tot ondernemers en bewoners Aan de samenwerking wordt op meerdere plekken gewerkt in het Spijkerkwartier en in het Centrum.

Inspanningen 2022 Programma Schoon, Heel, Veilig Steenstraat en omgeving heeft resultaat en in het Centrum heeft leefbaarheid aandacht door bijvoorbeeld in te zetten op verkeer (zoals verkeersoverlast Rijnkade) en vergroening (wijkgroenagenda).

11

Goed functionerende wijkorganisaties De verschillende wijkorganisaties zijn met elkaar in gesprek over samenwerking op diverse thema's (zoals klimaatadaptatie, vergroening, hittestress, parkeren). Inspanningen 2022 De diverse wijkorganisaties worden waar nodig ondersteund. Ze functioneren goed en leveren een belangrijke bijdrage aan de belangrijke doelstellingen in de wijk. Veiligheid Minder overlast In het gebied is leefbaarheid een belangrijk thema. Op sommige plekken is sprake van (een gevoel van) onveiligheid. Met gerichte acties willen we afrekenen met de verloedering, overlast en criminaliteit in de wijk. Inspanningen 2022 Met het actieprogramma Schoon Heel en Veilig is in het gebied ingezet op een integrale aanpak. Fysieke maatregelen (verkeer/ vergroening), aanpak ondermijning, cameratoezicht, handhavingsacties en aanpak gribusplekken zijn onderdeel hiervan. In het Overleg Zorg en Overlast (OZO) Centrum/ Steenstraat worden alle personen met overlast gevend gedrag besproken en een passende aanpak op georganiseerd. Daarbij hebben we ook een OZO-top X aanpak van de meest overlast gevende personen. Voor deze personen wordt een (justitioneel of zorg) traject geregeld. Er is ook een voorlichtingsavond geweest voor ondernemers in de Steenstraat over hoe om te gaan met overlast gevend gedrag (onder andere seksuele intimidatie en onbegrepen/ verward gedrag).

12

W2 Noordwest Thema's

Doelen

Inspanningen

Meedoen Ontmoetingsplekken zijn vraagbaak in de wijk We zijn doorlopend in gesprek met de buurthuizen en ondersteunen ze waar we kunnen. We sluiten hen aan op het lopende proces het ontwikkelen van visie op buurthuizen geïnitieerd door buurthuizen. Inspanningen 2022 In de gebiedsagenda armoede, schulden en participatie hebben we een integraal plan met het Sociale wijkteam en Werk & Inkomen voor drie groepen: gezinnen in de bijstand, ZZP-ers en jongeren tot 27 in de bijstand. Deze bespreken we maandelijks. Versterken sociale netwerken en inzicht in voorzieningen in de wijk We bouwen verder aan het netwerk van bewoners en professionals die actief zijn in de wijken. Hier sluiten zich steeds meer partijen bij aan, zoals Driestroom, Propersona en Sanfofa. Inspanningen 2022 In het maandelijks kernteam sociaal met het Sociale wijkteam, Werk & Inkomen en team Leefomgeving geven we invulling aan de gebiedsagenda. Met een brede groep wijkinitiatieven en professionals werken we doorlopend aan verdere integrale samenwerking. Zo zijn ze bij elkaar op bezoek geweest (‘kijkje in de keuken’) en werken we nu toe naar een gezamenlijke grotere activiteit voor de wijk in december. Ondersteuning ontmoetingsplekken We faciliteren de buurthuizen, die, na de doorstart na corona, opstartproblemen hebben. Inspanningen 2022 We onderhouden nauw contact met de buurthuizen.

Vorig jaar zijn we gestart met een proces om intensievere samenwerking tussen wijkinitiatieven, professionals en vrijwilligers in Klarendal/ St. Marten te bevorderen en dit heeft al tot mooie samenwerkingsresultaten geleid. Aansluiten bij de behoefte van jongeren aan voorzieningen in de wijk Er wordt binnen het thema jeugd gewerkt aan de visie op jongerenwerk (jongerenwerk 3.0). We investeren in Noordwest in het netwerk jongeren 12+ om hen hierin mee te nemen. Inspanningen 2022 We werken in Noordwest aan een breed netwerk 12+ waarbij ook de aansluiting met Veilig In en Op School (VIOS) is gezocht. Op iets langere termijn (2023) willen we naar een uitvoeringsprogramma. Verbetering sociaaleconomische situatie van gezinnen De verbetering van de sociaaleconomische situatie is opgenomen als doel in de gebiedsagenda armoede, schulden en participatie. Hierbij worden gezinnen met kinderen met voorrang en extra aandacht door Werk & Inkomen en het sociaal wijkteam benaderd. Inspanningen 2022 Na een wat moeilijke start van het project zetten we er in de tweede helft van dit jaar extra energie op door als team leefomgeving als aanjager te fungeren om het resultaat te behalen. Kansengelijkheid Meer ontplooiingskansen voor kinderen die extra ondersteuning nodig hebben waaronder het verminderen overgewicht van kinderen. Het naschoolse programma 'de Huiswerkclub' loopt goed.

Ook kinderen van andere basisscholen komen steeds beter in beeld. Inspanningen 2022 We monitoren het programma doorlopend en werken samen met de betrokken partners aan doorontwikkeling. We zijn dit jaar ook gestart met een stuurgroep om ook op strategisch niveau met de partners beter in te kunnen spelen op (stedelijke en landelijke) ontwikkelingen.

13

Openbare Ruimte Tijdig in gesprek met bewoners bij plannen en besluiten in de openbare ruimte Bij aanpassingen (herinrichtingen) die gedaan worden in de openbare ruimte willen we dat inwoners tijdig kunnen participeren. Inspanningen 2022 We zijn de afgelopen periode in gesprek geweest met bijvoorbeeld de bewoners van het Graaf Ottoplein en Rosorum om hun wensen en ideeën op te halen voor herinrichting/vergroening van deze plekken. Bewoners met vergroeningswensen voor hun straat of buurt weten ons goed te vinden. Het project groot onderhoud Hommelseweg is door openbare ruimte uitgesteld tot 2023. Veiligheid Bewoners hebben minder last van gevoelens van onveiligheid Met diverse partners werken we intensief aan het veiligheidsgevoel in de wijken, onder meer in het wijkveiligheidsoverleg. Dit thema heeft doorlopend onze aandacht, maar dit vergt een lange adem. Inspanningen 2022 Het wijkveiligheidsoverleg functioneert goed. We zijn aan het verkennen wat de radar wijkveiligheid biedt voor het monitoren en sturen van de inspanningen van alle partners. De pilot Welkome Wijk is afgerond en geëvalueerd. We zetten dit in deze vorm niet voort maar onderzoeken of er andere instrumenten zijn om het samenleven in de wijk te verbeteren.

14

W3 Noordoost Thema's

Doelen

Inspanningen

Meedoen Meer bewoners zijn sociaal zelfredzaam Er zijn voldoende ontmoetingsplekken. Velperweg e.o. loopt nu ook initiatief voor het oprichten van een buurthuis. Voorzieningen voor de jeugd 12+ vraagt extra aandacht, voornamelijk op Geitenkamp en Alteveer/Cranenvelt. Inspanningen 2022 Verschillende ontmoetingscentra ontvangen subsidie vanuit de subsidieregeling ontmoeten en verbinden. Daarnaast heeft het team Leefomgeving Noordoost regelmatig overleg met de verschillende besturen van de ontmoetingscentra. Meer bewoners participeren in de vorm van (vrijwilligers)werk Vlindertuin is recent verbouwd er worden nieuwe kunstenaars en sociaal ondernemers geworven. Het werven van nieuwe sociaal ondernemers vraagt extra aandacht. Daarnaast wordt er een laagdrempelige training basisvaardigheden gegeven; training EigenWijs, die succesvol is. Inspanningen 2022 Het aantrekken van sociaal ondernemers vraagt extra aandacht. Het aantal atelierruimtes is uitgebreid. Gebiedsagenda is opgesteld i.s.m. sociaal wijkteam en werk & inkomen, het in de praktijk brengen vraagt extra inspanning. De training EigenWijs loopt, er is goede afstemming met het sociaal wijkteam en de regisseurs van Werk & Inkomen over de mogelijke vervolgstappen na het afronden van de training.

De zelfstandigheid en zelfredzaamheid van bewoners is vergroot Methodiek Mobility Mentoring als pilot gestart in Geitenkamp is stedelijk geborgd en omarmt Arnhem breed. De pilot Social Coin is gestopt, te arbeidsintensief en te weinig deelnemers. Inspanningen 2022 Pilot Social Coin is afgerond, besloten is om hier niet verder mee te gaan. De benodigde inzet voor deze pilot bleek niet op te wegen tegen de behaalde resultaten. De animo om deel te nemen vanuit de wijk was erg laag. Wel is de beoogde werkwijze om maatschappelijke inspanningen en schulden aan elkaar te koppelen meegenomen in de aanpak rondom het Jongerenperspectief Fonds. Kansengelijkheid Meer kinderen hebben de mogelijkheid om hun talent te ontdekken en te ontwikkelen Consultatiebureau is terug op Geitenkamp, vanuit de wijk worden positieve reacties ontvangen dat het consultatiebureau terug is op de Bult. Vanuit de het consultatiebureau worden 18 maanden gesprekken gevoerd Bij de Rommelkist is in samenwerking met het Sportbedrijf een pedagogisch medewerker aangesteld. Inspanningen 2022 Er is een uitvoeringsprogramma Kansrijk Opgroeien opgesteld. De Witte Vlinder heeft in samenwerking met Rozet, Rijnstad kinderwerk, Sportbedrijf Arnhem en team Leefomgeving Noordoost een NPOaanvraag ingediend om verlengde leertijd in te voeren met een op school en naschools programma met extra sport, muziek en cultuur.

De VGGM is gestart met de eerste huisbezoeken bij kinderen van 18 maanden, waarin ouders onder andere worden gestimuleerd om meer gebruik te maken van voorschoolse voorzieningen. De huisbezoeken geven tot aan nu toe een beter beeld van de thuissituatie. Gezondheid De sociaaleconomische gezondheidsverschillen in de wijk Geitenkamp worden kleiner Vanuit de HAN zijn er gezondheidsprofielen ontwikkeld. Geitenkamp was één van de drie pilotwijken. De intentie is om gezondheidsprofielen naar andere wijken in Arnhem uit te breiden.

15

Inspanningen 2022 • Twee watertappunten zijn inmiddels geplaatst. • Er is geëxperimenteerd met laagdrempelige gezondheidschecks in Geitenkamp. door studenten worden korte gesprekken gevoerd met inwoners over gezondheid. Het betreft een goede manier om hierover met inwoners in gesprek te gaan. • Het programma 2Diabeat wordt uitgevoerd door de plaatselijke fysiotherapeut in Geitenkamp. Er is budget aangevraagd en toegekend vanuit het Eurobudget. Openbare ruimte De wijk Geitenkamp is klimaatbestendiger Vanuit het Groot Riolerings Project zijn verschillende maatregelen getroffen, zoals het aanleggen van bassins en het vergroten van de boomspiegels om het water te infiltreren. Een deel van het woningbestand van de corporaties worden verduurzaamd en daardoor energiezuiniger. Inspanningen 2022 • Verschillende boomspiegels zijn vergroot en/of verfraaid in Geitenkamp. • De corporaties zien af van het plaatsen van regenreservoirs als onderdeel van het verhuurde pand. Er zaten hier te veel risico's aan vast. • Verschillende gevels en pleintjes zijn vergroend, zoals Zaslaan binnenplein, Fazantenplein en het Korhoenplein. • Op ongeveer 32 adressen is de ligusterhaag teruggeplaatst en elk jaar volgt er een inventarisatie van adressen die ook een groene haag willen. Hierin wordt samengewerkt met de drie corporaties en erfgoed.

• Vanuit de Paasberg is een bevindingenrapportage opgeleverd, deze is/wordt aangeboden aan het college en raad. Dit project wordt vooral door bewoners getrokken. • Portaal heeft 'jouw thuis' woning in gericht en veel mensen lijken gebruik te willen maken van de verduurzaamheidsvoorzieningen, meer dan verwacht.

Minder wateroverlast Vanuit de Paasberg is een bevindingenrapportage opgeleverd, deze is/wordt aangeboden aan het college en raad. Dit project wordt vooral door bewoners getrokken. Inspanningen 2022 Vanuit de Paasberg is een bevindingenrapportage opgeleverd, deze is/wordt aangeboden aan het college en raad. Dit project wordt vooral door bewoners getrokken. Wij hebben ondersteund in de vorm van kennis en verbinding. Een schoner Geitenkamp Straatopruimdagen zijn zo succesvol dat meerdere straten zijn aangesloten. Inspanningen 2022 In een aantal straten zijn bewoners gestart met straatopruimdagen, dat loopt goed. Het initiatief wordt door de gemeente en de corporaties in de wijk ondersteund, door onder andere het leveren van afvalcontainers. Wonen Plattenburg wordt leefbaarder De recente ontwikkeling dat een groot gedeelte van de wijk is aangemerkt als Wet Voorkeursrecht Gemeente (WVG) heeft grote impact in de wijk. Inspanningen 2022 Samen met het projectteam en de opdrachtgever wordt nagegaan hoe de participatie samen met inwoners kan worden verbeterd. De wijk Geitenkamp wordt vitaler Het handelingskader is een goed middel om samen met coöperaties en andere professionals aan de wijk te werken. Dit werpt zijn vruchten af bij verschillende projecten die we samen hebben opgepakt.

Wat betreft vliegwiel 1 zijn er hotspots benoemd, buurtjes waar de leefbaarheid onder druk staat, bij woningmutaties worden extra voorwaarden gesteld aan de nieuwe huurders.

16

Inspanningen 2022 Met de woningcorporaties worden in de hotspot gebieden in Geitenkamp ingezet op het reguleren van nieuwe instroom. Hoe om te gaan met het verlagen van het aantal sociale huurwoningen in Geitenkamp is een (blijvend) aandachtspunt. Wijkeconomie Bruisender marktplein Geitenkamp Er ligt een visie voor een toekomstbestendig marktplein. Inspanningen 2022 E wordt gewerkt aan een ruimte studie om de supermarkt aan het marktplein te vergroten en een drogist aan te trekken richting het Marktplein. Veiligheid Bewoners ervaren minder parkeeroverlast Het wachten op het stedelijk parkeerbeleid dat over de verkiezingen is heen getild. Er loopt een onderzoek bij Velperweg e.o. of de parkeergarage bij High Park gebruikt wordt door de bewoners van de High Park. De beleving van omwonenden is dat de bewoners van High Park parkeren in de wijk (in verband met de huurkosten). Inspanningen 2022 Alleen voor de wijk Alteveer/Cranenvelt geldt dat parkeren niet op koers is, het is wachten op het nieuwe parkeerbeleid gemeente Arnhem. Dit start naar verwachting in het vierde kwartaal. Parallel aan de Monnikensteeg is een fietspad aangelegd, hierover horen we positieve geluiden vanuit de wijk. Bewoners ervaren meer veiligheid in hun directe omgeving Naast overleg met wijkprofessionals is er afstemming met betrokken inwoners.

Op dit moment is er overlast / vernielingen rondom de Buurtfabriek in Alteveer-Cranenvelt. Inspanningen 2022 Voor de persoonsgerichte aanpak is het noodzakelijk dat er een convenant wordt afgesloten om privacy gevoelige informatie met elkaar te delen. In Geitenkamp wordt goed samengewerkt tussen verschillende professionals die werkzaam zijn op straat.

17

W4 Presikhaaf Thema's

Doelen

Inspanningen

Meedoen Meer Presikhavers zijn sociaal zelf- en samenredzaam (er is meer sociale cohesie) Na corona blijkt het lastig om mensen weer uit huis richting activiteiten te krijgen. We bespreken met wijkpartijen en bewoners hoe we een hogere deelname kunnen bereiken, bijvoorbeeld door cultuur sensitief te gaan werken. Het is uitdaging voor subsidieontvangers om aan te sluiten bij de behoeften van de bewoners, dagelijks laagdrempelig bereikbaar te zijn én om op bewoners af te stappen. Inspanningen 2022 Zowel in de buurthuizen en openbare ruimte wordt geïnvesteerd. De openstellingen voor ontmoeting zijn verbeterd, de toegankelijkheid voor alle bewoners verhoogd. In de openbare ruimte faciliteren we laagdrempelige ontmoetingsplekken. Minder kinderen tot 4 jaar die op het basisonderwijs starten hebben een taalachterstand We weten welke voorzieningen aanwezig zijn in de voorschoolse opvang en waarom er niet altijd gebruik van gemaakt wordt. De meerwaarde van voorschoolse voorzieningen is onbekend bij degene die het nodig hebben en vaak worden kinderen opgevangen in familiekring. Er is onderzocht waarom ouders geen gebruik maken van voorschoolse voorzieningen. Inspanningen 2022 De inventarisatie van voorschoolse activiteiten in Presikhaaf is afgerond. Stichting Pas heeft de nulmeting afgerond. Helaas starten te veel kinderen uit Presikhaaf op de basisschool met een taalachterstand.

We onderzoeken hoe we met sleutelfiguren uit de wijk ouders/verzorgers kunnen informeren over het belang van voorschoolse activiteiten en wat er nodig is om meer gebruik te maken van het huidig aanbod. Meer bewoners kunnen zichzelf financieel redden Sociaal Wijkteam en Werk & Inkomen zijn een pilot gestart om 104 huishoudens in beeld te brengen en na te gaan welke methode effect heeft om schulden te verminderen. Een wijkcoach gaat samen met een regisseur op huisbezoek om te onderzoeken waar aanknopingspunten zitten om de bewoner te helpen aan een schuldenvrij bestaan. De uitkomsten van de pilot helpen in het verder vorm geven van de aanpak om bewoners financieel zelfredzaam te maken. Inspanningen 2022 Elke 6 weken is er een participatie spreekuur voor bewoners op het multifunctioneel centrum (MFC). Het spreekuur is onbekend, de professionals die deelnemen wisselen en de plek in de bibliotheek is lastig goed vindbaar. De cursus Eigenwijs heeft nog niet gedraaid. Meer Presikhaafse kinderen hebben een gezonde leefstijl Het kinderwerk is bijna altijd buiten waardoor meer kinderen en ouderen aansluiten bij de activiteiten. In overleg met kinderen en ouders/verzorgers zijn er speelaanleidingen en ontmoetingsplekken buiten gerealiseerd. Er worden watertap punten aangelegd bij de buiten speelplekken.

Bij de doorontwikkeling van sportpark De Eendracht wordt gekeken naar een multifunctionele sport- en beweegpark wat zowel door onderwijs, sportverenigingen en individuen gebruikt kan worden. Sportpark Elsweide is toegankelijk gemaakt voor buurtkinderen. Inspanningen 2022 Het buitenspelen wordt actief ingezet door kinderwerk. Bij de activiteiten wordt meestal water gedronken. JOGG en GO-aanpak lopen door. Meer bewoners nemen deel aan activiteiten, wat resulteert in een betere sociale cohesie in de wijk Met behulp van de blokhuismiddelen zijn er veel extra activiteiten in de buurthuizen de Overkant en de Oosthof, locatie SWOA en MFC georganiseerd, die hebben gezorgd voor verbinding van individuen. Denk bijvoorbeeld aan het 5 mei walking diner, de modeshow bij SWOA, het koersbal bij de Oosthof en de wijkdiners bij de Overkant in samenwerking met Vitanos. De vrijwilligers van de buurthuizen ontwikkelen in samenwerking met bewonersondersteuning steeds activiteiten waarbij ontmoeting en verbinding centraal staan.

18

Inspanningen 2022 Het aantal ontmoetingsplekken in Presikhaaf neemt toe. We proberen meer bewoners de rol van sleutelpersoon op te laten pakken en zo meer individuen te bereiken. Via de wijkwebsite, de wijkkrant en de wijkpartijen worden activiteiten onder de aandacht gebracht. Kansengelijkheid Meer ouders zijn in staat om hun rol en verantwoordelijkheid te nemen als het gaat om opvoedingsvraagstukken Onze partners in de wijk proberen ouders/verzorgers te betrekken bij de activiteiten en sturen op het belang van ouderbetrokkenheid. Vaders blijven te veel uit beeld. Bij sportactiviteiten zijn er vaak ouders en verzorgers aanwezig. Helaas doen er onvoldoende kinderen mee aan de summerschool. Bij de summerschool worden kinderen bijgespijkerd in cognitieve vakken en culturele-. sport- en andere activiteiten. Inspanningen 2022 Het netwerk verstevigen en ouders/verzorgers betrekken heeft voortdurend onze aandacht. Het versterken van de mentale veerkracht onder jongeren, het aandacht hebben voor een taalrijke omgeving en spelen in de openbare ruimte zijn thema’s waar met professionals hard aan gewerkt wordt. Presikhaafse kinderen worden meer ondersteund bij de ontwikkeling van sociaal-emotionele vaardigheden De wijkpartijen zetten rolmodellen vaker in bij hun activiteiten. Er is gewerkt aan zelfkennis en zelfvertrouwen door kinderen en jongeren ondersteund door professionals.

Het slaan van bruggen tussen de verschillende groepen, activiteiten en bewoners kan nog verder ontwikkeld worden. De cursus omgaan met media wijsheid ontwikkeld door Rozet start in juli voor de professionals. Inspanningen 2022 Kinderen leren steeds meer over hun eigen leefwereld, hoe ze samen kunnen leren en leven en welke waarden en normen in de maatschappij belangrijk zijn. Er is een project gestart om jongerenwerk in en op voortgezet onderwijs in te zetten om zo een netwerk te vormen rond de kwetsbare jongeren. Presikhaafse jongeren zijn meer weerbaar en ontwikkelen hun eigen identiteit De gesprekken met de jongeren zijn gestart. Bij het jaarverslag kunnen de uitkomsten gedeeld worden. In winkelcentrum Presikhaaf is een informatiepunt voor wijkbewoners the Point waar jongeren, ondersteund door Rijn-IJssel en Presikhaaf University, informatie en advies verstrekken over tal van onderwerpen. Met de Max mobiel kunnen kwetsbare bewoners gehaald en thuisgebracht worden. De behoefte onder jongeren gaat vaak over jongens. We gaan aan de slag om de behoefte van de meiden in Presikhaaf in beeld te brengen. Inspanningen 2022 Door gesprekken is de behoefte van de jongens redelijk in beeld gebracht. De behoefte van meiden en jongeren met een beperking heeft nog nader onderzoek nodig.

Veiligheid Bewoners ervaren minder overlast (jeugdoverlast, verward gedrag en drugscriminaliteit) in hun buurt Er is een actieve groep wijkbewoners die zwerfafval opruimt. Bij ontwikkelperspectief P3 neemt een grote groep bewoners deel aan de inspraakavonden. Wijkbewoners melden meer in gesprekken en in fixi over jongeren- en andere vormen van overlast. De uitdaging wordt om samen met jongeren en bewoners na te gaan wat een helpende aanpak is om de overlast te verminderen. Inspanningen 2022 Bewoners worden uitgenodigd om deel te nemen aan inspreekavonden, bewonersplatform en bewonersoverleg. De wijkveiligheidsagenda is in de maak. De samenwerking tussen de professionals, jongeren en ouders en/of verzorgers kan verbeterd worden, zodat jongeren niet tussen wal en schip vallen. We willen een vangnet organiseren om kwetsbare jongeren verder te helpen. Er wordt minder hard gereden in Presikhaaf Er worden diverse verkeersbelemmerende maatregelen getroffen op verschillende plekken in de wijk.

19

Inspanningen 2022 Bij de Keulse Slag is de voetgangersoversteek verbeterd. In de IJssellaan komt een vluchtheuvel en een gescheiden busbaan. De Middachtensingel is een barrière tussen de woonomgeving en park Kinderkamp. De aanpassingen in de Volkerakstraat waren zo minimaal dat er niet voor gekozen is om de buurt hierbij te betrekken. Op het Zwin wordt een verkeersremmende maatregel (een drempel) getroffen. Door ontbreken van budget zijn nog niet alle gewenste maatregelen uitgevoerd. De wens is de wijkwegen Keulseslag, Middachtensingel en Bethaniënstraat af te waarderen. Het doel is om de oversteekbaarheid te vergroten en de snelheid te verminderen.

Bewoners ervaren minder last van zwerfafval Bij de Doefstraat is samen met bewoners een groene ontmoetingsplek gemaakt. Dit was een plek waar voorheen veel zwerfafval lag en ratten rondliepen. Het winkelcentrum aan de Vrij Nederlandstraat wordt vergroend en er worden plekken gemaakt om elkaar te ontmoeten. Bij het winkelcentrum Presikhaaf is eveneens groen toegevoegd. Inspanningen 2022 Het gesprek loopt met de winkeliers, buurtbewoners en Heel Arnhem Schoon. Buurtconciërges leveren een positieve bijdrage aan het verminderen van zwerfafval.

20

W5 Malburgen Thema's

Doelen

Inspanningen

Meedoen Meer Malburgers doen mee door arbeidsparticipatie en/of maatschappelijke participatie. De samenwerking tussen Sociaal wijkteam, Werk & Inkomen en team Leefomgeving loopt steeds beter en op uitvoeringsniveau vinden het Sociaal wijkteam en Werk & Inkomen elkaar steeds beter. De integrale gebiedsagenda helpt hierbij. Ook andere partijen zijn onder andere in het kader van het Handelingskader Immerloo-’t Duifje hierop aangesloten. Inspanningen 2022 We bouwen aan netwerken die gezamenlijk en in samenhang zich inzetten voor de bewoners. Ten aanzien van jeugd en volwassenen wordt de verbinding steeds beter gezocht en gevonden. Voorbeelden hiervan zijn de buurthuiskamer de Duiventil en de ontwikkelingen binnen het Huis voor de Wijk. Ook zijn stappen gezet ten aanzien van het huisvesten van de muziekvereniging Door Wilskracht Sterk inclusief het optimaliseren van de maatschappelijke meerwaarde, onder andere maatschappelijke participatie, van muziekvereniging binnen de wijk. Verdere bewonersbetrokkenheid bij buurthuizen is een lonkend perspectief dat stedelijk ook een plek moet krijgen bij het verder vorm geven van het sociaal beheer van de Multifunctionele centra (MFC`s).

Meer Malburgers zijn (meer) financieel zelf- of samenredzaam In sommige delen van Malburgen is dit een continue proces en daarmee is de vraag welke inzet en inspanningen effectief en haalbaar zijn nog steeds onderdeel van gesprek. Inspanningen 2022 Goed Geregeld Arnhem is gestart en heeft op twee plekken in de wijk spreekuren. De aansluiting van onder andere het Sociaal wijkteam en Werk & Inkomen op Goed Geregeld Arnhem in combinatie met de spreekuren is geborgd. Daarnaast zijn de signalen vanuit de achter-de-voordeur-aanpak opgepakt en worden het Sociaal wijkteam en Werk & Inkomen aangespoord om zelf meer pro-actief te werken. Malburgers voelen zich gezamenlijk meer verantwoordelijk voor elkaar en de wijk Buurthuiskamer de Duiventil voldoet aan de verwachtingen (buiten de beperkingen die corona met zich mee bracht). Daarnaast speelt het Huis vóór de Wijk een belangrijke rol en wordt de inzet van het brede maatschappelijk vastgoed actief opgepakt. Ook de ontwikkelingen rondom Sportpark de Bakenhof lopen volgens planning. Inspanningen 2022 Na corona is veel aandacht besteed aan het opnieuw opstarten van de programmering binnen de buurthuizen, maar ook aan de financiële impact van corona op de buurthuizen. Buurthuiskamer de Duiventil is verzelfstandigd waarbij ondersteuning nog noodzakelijk is.

Ten aanzien van de Bakenhof zijn de sportverenigingen verenigd achter een gezamenlijke doelstelling; Opener uitstraling sportpark en verbinding met de wijk. Om dit te behalen zijn er plannen in voorbereiding. Kansengelijkheid De Malburgse jeugd heeft en krijgt, ook in het verdere leven, zoveel als mogelijk de kans om mee te doen. Door de scholen en welzijnspartners wordt volop ingezet op de jeugd. De afstemming en aansluiting van inzet door verschillende partners vraagt nog extra aandacht. Hierop is geacteerd door het team Leefomgeving door de samenwerkingstafel Jeugd op te starten. Ten aanzien van taalachterstanden is het aanbod geïnventariseerd en door partners extra op ingezet, al dan niet in combinatie met gelden uit Nationaal Onderwijs Programma. Ten aanzien van taal mag nog een stap extra worden gezet. Inspanningen 2022 Er is een begin gemaakt in het proces wat moet leiden tot een integrale programmering voor jeugd door de verschillende actieve partners in de wijk. De werkwijze ten aanzien van Kansrijk Opgroeien wordt na de zomer 2022 anders vormgegeven. Ambitie is om het programma Kansrijk Opgroeien in samenwerking met de scholen onderdeel te laten zijn van de integrale programmering Jeugd vanuit de samenwerkende partners in de wijk.

Meer Malburgers met een migratieachtergrond hebben, krijgen en pakken zoveel als mogelijk hun kans om mee te doen De activiteiten van city@home worden ondersteund. Deze activiteiten richten zich met name op vrouwen met een migratieachtergrond. Met verschillende partijen wordt gewerkt aan de uitwerking van het handelingskader Immerloo.

21

Inspanningen 2022 De inspanning om Nederlands als tweede taal activiteiten is herzien en opnieuw afgewogen. Er zijn meerdere professionals betrokken bij al deze activiteiten in de wijk. Gezondheid Meer Malburgers zijn gezond en maken minder gebruik van specialistische zorg Het thema gezonde leefstijl wordt actief meegenomen door de partners in de wijk, maar blijft ook de komende jaren onze aandacht vragen. Inspanningen 2022 In nieuwe ontwikkelingen wordt aandacht gevraagd voor bewegen en spelen. Gezonde voeding wordt in het derde kwartaal opgepakt. Veiligheid Meer Malburgers voelen zich veilig in hun buurt, in hun straat en in hun woning Het team Leefomgeving werkt mee aan een maatschappelijk initiatief de groene route. Daarnaast is de meldingsbereidheid van inwoners gestimuleerd en gevolgd via een nieuw monitoringsysteem - sonar radar. Deze monitoring gebeurt met alle partners in de wijk. Inspanningen 2022 Er wordt actief gebruik gemaakt van de mogelijkheid om gegevens te combineren en hierover actief te communiceren, zodat bewoners worden uitgenodigd om actief te blijven melden en bij te dragen aan verbetering van de leefbaarheid. Er sluiten periodiek professionals aan bij de diverse bewonersgroepen.

Meer Malburgers voelen zich beschermd tegen het gevaar van (kwalijk) menselijk handelen in hun leefomgeving Inwoners ervaren veel overlast, specifiek verward gedrag, drugs- en woonoverlast. Inspanningen 2022 Er is een regulier wijkveiligheidsoverleg. Vanuit hier worden er verschillende interventies gepleegd. In samenwerking met de winkeliers van De Drieslag wordt de overlast minder. Dit vraagt om blijvende aandacht. Woonoverlast is in een handelingskader geconcretiseerd. Meer Malburgers voelen zich veilig in de openbare ruimte Veiligheid in de openbare ruimte is een voortdurend punt van aandacht. Samen met de jeugdpartners wordt onder andere. De overlast van jeugd in de openbare ruimte tegengegaan. De cijfers ten aanzien van het resultaat zijn nog niet actueel beschikbaar. Het beeld is dat de overlast is afgenomen. Inspanningen 2022 Inzet ten aanzien van overlast gevende jeugd, drugsgebruik en verwarde personen wordt door de gezamenlijke partners ontwikkeld en uitgevoerd. Dit blijft een punt van aandacht ook in de komende jaren. Dit hangt onder meer samen met het bredere vraagstuk ten aanzien van winkelcentrum de Drieslag. Verkeerschouw bij winkelcentrum Drieslag is gerealiseerd op basis input wijkbeheergroep en heeft tot maatregelen geleid die met name betrekking hebben op de marktdagen Verder is een wijkpost gerealiseerd.

22

W6 Schuytgraaf/ Elderveld Thema's

Doelen

Inspanningen

Meedoen Meer bewoners zijn sociaal zelf- en samenredzaam (er is meer sociale cohesie) In de sociale tafel en in de eenzaamheidscoalitie Elderveld wordt besproken hoe partners hun aanbod op elkaar af kunnen stemmen en breed bekend kunnen maken. Bewonersondersteuning vervult hier een verbindende rol en ondersteunt bewonersinitiatieven waar daar vraag naar is. Inspanningen 2022 • Aan de sociale tafel wordt besproken hoe activiteiten op elkaar afgestemd worden en breed bekend gemaakt worden. • Bewonersactiviteiten worden waar nodig ondersteund, bijvoorbeeld door inzetten van bewonersondersteuner en ouderenwerker in Elderveld zijn er met 3 woningcorporaties over en weer activiteiten gerealiseerd voor wijkbewoners en maakt men gebruik van elkaars locaties en faciliteiten. De Eenzaamheidscoalitie heeft een aantal acties uitgezet, die bijdragen aan het verminderen van gevoel van eenzaamheid onder ouderen in Elderveld. Tevens acties waardoor ook zorgprofessionals beter op het netvlies hebben naar welke activiteiten en voorzieningen in de wijk eenzame ouderen kunnen doorverwijzen.

• Op basis van het wijkprogramma is aan de slag gegaan met het realiseren van concrete ontmoetingsvoorzieningen bij het sportpark Schuytgraaf (binnenruimte jongeren), het archeologisch veld bij de Omnibus (sport- en speelveld) en het braakliggend terrein rondom de basisscholen in Elderveld (inrichting openbare ruimte met ruimte voor ontmoeting, sport & bewegen en kunst & cultuur). De uitvoering bevindt zich in verschillende fases. • Bewonersondersteuning is actief. • Er vindt regelmatig een bijeenkomst van de sociale tafel plaats. Meer bewoners kunnen zichzelf financieel redden Er is samen met het gebiedsteam Werk & Inkomen en het Sociaal wijkteam geïnvesteerd in het in beeld krijgen van verschillende doelgroep en problematieken en het maken van afspraken. Door onder andere covid-19 lopen de spreekuren nog niet altijd regelmatig, wel vinden er met enige regelmaat 3-gesprekken plaats tussen Werk & Inkomen, Sociaal wijkteam en bewoners en is het goed geregeld loket gestart in Elderveld. Inspanningen 2022 • Er ligt een concept gebiedsplan waarin samenwerkingsafspraken tussen onder andere Werk & Inkomen en Sociaal wijkteam zijn opgesteld, zoals bijvoorbeeld het starten van een achter de voordeur project met jonge bewoners Schipholpleinflat in samenwerking met Achter de Voordeur en Volkshuisvesting.

• Door covid-19 en reorganisatie Werk & Inkomen en Sociaal wijkteam zijn er minder spreekuren geweest. Deze worden zo spoedig mogelijk opgestart. Wel vinden er inmiddels drie-gesprekken plaats in de wijken met bewoners. Loket Goed Geregeld is inmiddels aanwezig in Elderveld. Meer wijkbewoners wonen zo lang mogelijk thuis Het 10-puntenplan 'oud worden in Elderveld' is gereed en de actiepunten zijn afgestemd met wijkpartners. Inspanningen 2022 Op het gebied van welzijn, zorg, openbare ruimte en wonen zijn korte termijn acties door wijkpartners en gemeentelijke afdelingen opgepakt en lange termijn acties geagendeerd. Kansengelijkheid Meer ouders zijn in staat om hun rol en verantwoordelijkheid te nemen als het gaat om opvoedingsvraagstukken Er worden (ontmoetingsactiviteiten) met en voor ouders georganiseerd, zij worden betrokken bij activiteiten voor hun kinderen en er wordt actief ingezet op het bekend maken van plekken waar ouders informatie en advies kunnen krijgen.

23

Inspanningen 2022 • In Schuytgraaf is er een speelmorgen opgestart, in Elderveld start er één na de zomervakantie. • In het netwerk jeugd Schuytgraaf is de focus eerst gelegd op het door ontwikkelen van naschools en vrije tijds aanbod in plaats van op het bevragen van ouders. In Elderveld zijn verkennende gesprekken gevoerd met professionals en wordt bekeken hoe ouders bevraagd kunnen worden. • In alle subsidieopdrachten staat het samenwerken met ouders benoemd. • Op 5 van de 8 basisscholen in het gebied draaien naschoolse programma's of is een eerste pilot geweest. Met een school zijn verkennende gesprekken gevoerd voor start na de herfstvakantie. Kinderen worden meer ondersteund bij de ontwikkeling van sociaal-emotionele vaardigheden Meer jeugdigen kunnen zich op cognitief, motorisch en sociaal-emotioneel vlak ontwikkelen tot zelfredzame inwoners. Jeugdigen weten waar hun talenten liggen en kunnen die ontwikkelen. Jeugdigen weten waar ze terecht kunnen voor informatie en advies. Jeugdigen weten wat er van hen in deze samenleving verwacht wordt qua houding en gedrag. Jeugdigen weerbaar maken voor hun identiteitsontwikkeling. Inspanningen 2022 • Het netwerk van jeugdprofessionals en het verenigingsleven versterken en waar nodig uitbreiden, zodat signalen en mogelijke problemen bij jeugdigen of in hun gezinnen zo vroeg mogelijk gesignaleerd worden en aanbod elkaar versterkt.

Het netwerk jeugd Schuytgraaf loopt goed en versterkt elkaar. In Elderveld is kleinschaliger gestart met partneravonden op een van beide scholen. • Door het inzetten van KIES-trainingen, steungezinnen, trainingen voor social media en coachingsgesprekken worden jeugdigen begeleid in het gebruik van social media, omgang met scheiding van ouders of prestatiedruk. Openbare Ruimte Bewoners zijn meer tevreden over de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte Bewonersvragen en initiatieven worden waar nodig opgepakt en ondersteund. Met bewoners wordt regelmatig geschouwd hoe de openbare ruimte erbij ligt en of deze nog aan de wensen voldoet. Inspanningen 2022 De fysieke tafel en schouwen worden regelmatig georganiseerd. Ondersteuning van bewonersinitiatieven vindt plaats. De kapschuur is naar alle verwachting medio september gereed en de BrielleHof en Kaaghof zijn vergroend met een groene gevel en een plantsoen met bomen en struiken. De groenvisie voor Elderveld is gereed. Veiligheid Bewoners ervaren minder last van fysieke verloedering In het wijkveiligheidsoverleg worden signalen besproken, afgesproken wie welke acties oppakt en voortgang gemonitord. Inspanningen 2022 • In het wijkveiligheidsoverleg worden afspraken gemaakt en gemonitord en signalen uitgewisseld.

• Via de aannemer dagelijks onderhoud en de serviceploeg openbare ruimte wordt extra aandacht besteed aan de bekende hotspots in de wijken. • Adviezen worden gegeven, bijvoorbeeld met betrekking tot de haal- en breng constructie rondom de basisscholen in Elderveld, die meegenomen wordt in het plan voor de inrichting van het braakliggend terrein om de scholen. • Adviezen worden in deze trajecten gegeven. Bewoners ervaren minder woonoverlast Bewoners worden soms meldingsmoe en vragen vaak professionals om andere bewoners aan te spreken. Inspanningen 2022 • Veiligheidspartners zijn actief op social media en communiceren bij persoonlijke contacten ook over meldingsmogelijkheden. De meldingsbereidheid van bewoners varieert. • Signalen en meldingen in het overlast- en zorgoverleg worden opgepakt en waar nodig opgeschaald. Vooral bij particulier woningbezit zijn casussen lastig op te lossen en de doorlooptijd van een casus is regelmatig lang.