Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Politieke Avond van 6 november 2024 Agenda bijlagen Raadskamerindeling PA 6 november 2024 Bespreking van amendementen en/of moties inzake de ‘Ontwerp-begroting 2025’, ‘Turap 2-2024’ 1 en ‘Belastingverordeningen 2025’ De Politieke Avond van 6 november is gereserveerd voor de bespreking van de (concept) moties & amendementen voor de Ontwerp-begroting 2025, de Turap en de Belastingverordeningen. De bespreking vindt plaats in raadskamerverband met 3 ‘avondvullende’ raadskamers waarbij er in iedere raadskamers meerdere wethouders aanwezig zijn. Behandeladvies 6 november 2024, bespreking van amendementen en/of moties TOTAALOVERZICHT - amendementen & moties (AM 6 november) ontwerp-begroting 2025 Portefeuilleoverzicht college B&W in verhouding tot de programma's in de Begroting Presentatie ontwerp-begroting 2025-2028 college B&W (d.d. 18-9-2024) Presentatie raadswerkgroep doorontwikkeling begroten en verantwoorden (d.d. 18-9-2024) Proces behandeling Begroting 2025 - 2028 Lijst van insprekers ontwerp-begroting 2025 - 16 oktober Inspreektekst dhr. H. Ong - Arnhems Hert - bij wethouder C. Kundic Inspreektekst dhr. H. Ong - Arnhems Hert - bij wethouder C.
Bouwkamp Inspraakbijdrage Kennisnetwerk Arnhem Nijmegen – Begroting 2025 (algemene beschouwingen) Inspraakbijdrage Kennisnetwerk Arnhem Nijmegen – Begroting 2025 (veerkracht en weerbaarheid) Bundel met behandelresultaten 18 oktober 2024, informatieve & meningsvormende bespreking Memo van het college inzake 'Beantwoording vragen behandeling Begroting 2025', d.d. 30-10-2025 Bundel met behandelresultaten 30 oktober 2024, 2e meningsvormende bespreking Bundel met (schriftelijke) technische vragen & antwoorden 'Ontwerp-Begroting 2025' (versie 07-11-2024) 1.1 Raadsvoorstel Begroting 2025 Raadsvoorstel 'Begroting 2025' Bijlage 1 - Begroting 2025 Bijlage 2 - Infographic 1.2 Raadsvoorstel Turap-2 2024 Raadsvoorstel 'Turap-2 2024' Bijlage 1 - Turap-2 2024 Bijlage 2 - Bestuursrapportage Bestaanszekerheid bij Turap-2 2024 Bijlage 3 - Bestuursrapportage Zorg t.b.v.
bijlage bij Turap-2 2024 Bijlage 4 - Inventarisatie externe onderzoeken Bijlage 5 - Begrotingswijziging 24-008 bij Turap-2 2024 1.3 Raadsvoorstel Belastingverordeningen 2025 Raadsvoorstel 'Belastingverordeningen 2025' Bijlage 1 - Toelichting op de belastingverordeningen 2025 Bijlage 2 - Vergelijkingstabel gewijzigde tarieven 2024-2025 Bijlage 3 - Vergelijkingstabel leges 2024-2025 Bijlage a - de verordening op de heffing en de invordering van afvalstoffenheffing 2025 Bijlage b - de verordening op de heffing en de invordering van onroerende-zaakbelasting 2025 Bijlage c - de verordening op de heffing en de invordering van roerende-zaakbelasting 2025 Bijlage d - de verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2025 Bijlage e - de verordening op de heffing en de invordering van leges 2025 Bijlage f - de verordening op de heffing en de invordering van parkeren en parkeerbelastingen 2025 Bijlage g - de verordening op de heffing en de invordering van scheepvaartrechten 2025 (havenen kadegeld Bijlage h - de verordening op de heffing en de invordering van toeristenbelasting 2025 Bijlage i - de verordening op de heffing en de invordering van reinigingsrechten 2025
uur - 20.30 uur: ‘Ontwerp-begroting 2025’, ‘Turap 2-2024’ en ‘Belastingverordeningen 2025’ 2.RZ 18.45 - wethouders Lauriks, Roelofs en Van der Wel Bespreking van amendementen en/of moties Locatie: Raadzaal Wethouders: Lauriks, Roelofs en Van der Wel Overzicht amendementen & moties (AM) Begroting 2025 - Raadskamer RAADZAAL amendement 'Partners in Armoedebestrijding en schulddienstverlening' (24A37) van de fracties ChristenUnie en CDA amendement 'Versterken signalering gokproblematiek' (24A42) van de fractie ChristenUnie motie 'Vele handen maken licht werk' (24M135) van de fractie D66 en Groep van den Broek motie 'Terugdraaien voorgenomen bezuinigingen op de zorg' (24M145) van de fractie SP motie 'Geen excessieve winsten in de zorg' (24M146) van de fractie SP amendement 'Niet korten op wegen- en wijkonderhoud' (24A43) van de fracties CDA en VVD motie 'Geef ruimte aan onze evenementen' (24M134) van de fractie D66 motie 'Tegengaan geluidsoverlast padelbanen' (24M149) van de fractie ChristenUnie motie 'Relatie- en scheidingsteam' (24M150) van de fractie ChristenUnie motie 'Historische trolleybussen onderdak behouden' (24M155) van de fractie Arnhem Centraal amendement 'Park Immerloo op A-niveau onderhouden' (24A45) van de fractie ChristenUnie motie 'Biomassacentrale permanent gemeten' (24M156) van de fractie BurgerBelang Arnhem motie 'Blik uit het zicht en meer sporten (24M158) van
de fractie BurgerBelang Arnhem motie 'Wijkkrant in de hand (24M159) van de fractie BurgerBelang Arnhem motie 'Eenzaamheid bestrijden door ontmoeten' (24M160) van de fractie BurgerBelang Arnhem 18.45 uur - 20.30 uur: ‘Ontwerp-begroting 2025’, ‘Turap 2-2024’ en ‘Belastingverordeningen 2025’ 3.LF - wethouders Bouwkamp, Smeulders en Kundić Bespreking van amendementen en/of moties Locatie: Landgoed/Festival Wethouders: Bouwkamp, Smeulders en Kundić Overzicht amendementen & moties (AM) Begroting 2025 - Raadskamer LANDGOED/FESTIVAL motie 'Houd de energietransitie rechtvaardig' (24M133) van de fracties GroenLinks en PvdA motie 'Klimaat tussendoelen voor 2050 toevoegen' (24M152) van de fracties Partij voor de Dieren en GroenLinks motie 'Betaalbaar muziekonderwijs voor kinderen en jongeren' (24M154) van de fracties Arnhem Centraal, D66 en GroenLinks amendement 'Bestuur niet groter dan nodig' (24A40) van de fractie ChristenUnie motie 'Kansrijke start voor statushouders' (24M130) van de fracties VVD, CDA, ChristenUnie en Groep Van den Broek motie 'Problemen met de opvang is nog geen asielcrisis' (24M139) van de fractie DENK motie 'Behoud Stadsontwikkelfonds' (24M143) van de fracties PvdA en GroenLinks motie 'Een Rijke Schooldag voor alle kinderen in Arnhem-Oost' (24M132) van de fracties ChristenUnie en CDA motie 'Bezuinigen op regeldruk Arnhemse (mkb-)ondernemers' (24M144) van de fractie
VVD motie 'Minder buitenlandse studenten naar Arnhem' (24M147) van de fractie SP motie 'Evaluatie deelscooters' (24M153) van de fractie Arnhem Centraal amendement 'Aanpak voor vitale en leefbare wijkwinkelcentra' (24A44) van de fractie PvdA uur - 20.30 uur: ‘Ontwerp-begroting 2025’, ‘Turap 2-2024’ en ‘Belastingverordeningen 2025’ 4.WG 18.45 - burgemeester Marcouch & wethouder Van der Geijn Bespreking van amendementen en/of moties Locatie: Walburgis Burgemeester Marcouch Wethouder: Van der Geijn Overzicht amendementen & moties (AM) Begroting 2025 - Raadskamer WALBURGIS motie 'Voorbeeldfunctie gemeente bij re-integratie ex-gedetineerden' (24M136) van de fracties D66 en ChristenUnie motie 'Aan de slag met de uitvoering van motie (23M67g) ‘Holocaustbewustwordingsprogramma en bezoek herinneringsinstellingen (24M138) van de fractie DENK
motie 'Vrijwillige stadsreservisten' (24M141) van de fractie DENK amendement 'Aanvullende financiering voor bestrijding discriminatie en racisme (24A36) van de fracties GroenLinks, DENK, D66 en Volt amendement 'Eerst onderbouwing, dan budget' (24A38) van de fractie D66 amendement 'Realisatiekracht bewaken' (24A39) van de fracties D66, VVD en GroenLinks amendement 'Eigen ruimte voor elke doelgroep' (24A41) van de fractie ChristenUnie motie 'Informatiepunt arbeidsmigranten' (24M131) van de fractie ChristenUnie motie - Invoeren van het kopje ‘Alternatieve scenario’s’ in onze raadsvoorstellen (24M137) van de fractie VVD motie 'Aanpassing afwegingskader internationale betrekkingen en uitbreiding structurele buitenlandse relaties' (24M140) van de fractie DENK motie 'Integrale aanpak moslimdiscriminatie in Arnhem' (24M142) van de fractie DENK amendement 'Toegankelijkheidsfonds ook voor maatschappelijke organisaties' (24A46) van de fractie ChristenUnie motie 'Toegankelijkheidsfonds ook voor maatschappelijke organisaties' (24M148) van de fractie ChristenUnie motie 'Gemeenten samen slimmer' (24M151) van de fractie Volt motie 'Wijkkranten en digitaal als bron' (24M157) van de fractie BurgerBelang Arnhem motie 'Automatische externe defibrillator in Arnhem' (24M162) van de ftractie BurgerBelang Arnhem motie 'Heroverweging nut en noodzaak zorgzone (24M161) van de fractie BurgerBelang Arnhem
5 20.30 uur - 20.50 uur: Pauze uur - 23.15 uur: ‘Ontwerp-begroting 2025’, ‘Turap 2-2024’ en ‘Belastingverordeningen 2025’ 6.RZ 20.50 - wethouders Lauriks, Roelofs en Van der Wel Bespreking van amendementen en/of moties (hervatting) Locatie: Raadzaal Wethouders: Lauriks, Roelofs en Van der Wel uur - 23.15 uur: ‘Ontwerp-begroting 2025’, ‘Turap 2-2024’ en ‘Belastingverordeningen 7.LF 20.50 2025’ - wethouders Bouwkamp, Smeulders en Kundić Bespreking van amendementen en/of moties (hervatting) Locatie: Landgoed/Festival Wethouders Bouwkamp, Smeulders en Kundić uur - 23.15 uur: ‘Ontwerp-begroting 2025’, ‘Turap 2-2024’ en ‘Belastingverordeningen 2025’ 8.WG 20.50 - burgemeester Marcouch & wethouder Van der Geijn Bespreking van amendementen en/of moties (hervatting) Locatie: Walburgis Burgemeester Marcouch Wethouder: Van der Geijn
Agenda Politieke Avond 6 november 2024 • Ontwerp-begroting 2025 • Turap 2-2024 • Belastingverordeningen 2025
Raadzaal
Landgoed/Festival
Walburgis
18.45 uur - 20.30 uur (105)
18.45 uur - 20.30 uur (105)
18.45 uur - 20.30 uur (105)
Bespreking van amendementen en/of moties
Bespreking van amendementen en/of moties
Bespreking van amendementen en/of moties
• • •
Wethouder Lauriks Wethouder Roelofs Wethouder Van der Wel
• • •
Wethouder Bouwkamp Wethouder Smeulders Wethouder Kundić
• •
Burgemeester Marcouch Wethouder van der Geijn
Pauze: 20.30 uur – 20.50 uur Raadzaal
Landgoed/Festival
Walburgis
20.50 uur – 23.15 uur (145)
20.50 uur – 23.15 uur (145)
20.50 uur – 23.15 uur (145)
Bespreking van amendementen en/of moties
Bespreking van amendementen en/of moties
Bespreking van amendementen en/of moties
• • •
Wethouder Lauriks Wethouder Roelofs Wethouder Van der Wel
• • •
Wethouder Bouwkamp Wethouder Smeulders Wethouder Kundić
• •
Burgemeester Marcouch Wethouder van der Geijn
GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES
Raadsvoorstel ‘Ontwerp-begroting 2025’, ‘Turap 2-2024’ en ‘Belastingverordeningen 2025’ Fasering
Voorgesteld besluit / Kernboodschap
Informatieve bespreking
Meningsvormende bespreking
De gemeenteraad wordt voorgesteld de Ontwerp-begroting 2025 (met als onderdeel 3 wijzigingen van bestemmingsreserves), de Turap-2 2024 (met als onderdeel een begrotingswijziging) en de Belastingverordeningen 2025 (bestaande uit 9 verordeningen) vast te stellen;
Bespreking Moties & Amendementen
Aandachtspunten
Besluitvormende vergadering
Procedure: Datum vergadering 6 november 2024 Type voorstel Raadsvoorstellen van het college van B&W Spreekrecht publiek? Nee Voorgesteld resultaat: Afronding bespreking moties & amendementen CONCEPT Raadskamerindeling: De definitieve indeling wordt bekend gemaakt na de deadline van 4 november 12.00 uur RAADSZAAL: Portefeuilles: Wethouders Lauriks, Roelofs en Van der Wel LANDGOED/FESTIVAL: Portefeuilles: Wethouders Smeulders, Bouwkamp WALBURGIS: Portefeuilles: Burgemeester Marcouch, wethouders Kundic en Van de Geijn
Interactieve website Op de website financien.arnhem.nl vinden jullie digitaal alle P&C stukken en zijn meer doorklik mogelijkheden dan in de printversie. Presentatie ontwerp-begroting 2025 Tijdens de PA van 18 september heeft het college de ontwerpbegroting 2025 gepresenteerd en toegelicht. Informatief filmpje ‘hoe lees ik de begroting’? Vorig jaar is er vanuit de afdeling financiën een algemeen filmpje opgenomen over ‘hoe lees ik de begroting’. Jullie vinden dit filmpje hier. Samenhang met Turap 2-2024 & Belastingverordeningen 2025 Tegelijk met de ontwerp-begroting 2025 is de raad ook de Turap-2 2024 aangeboden. De Belastingverordeningen 2025 zijn later aangeboden. Alle drie de stukken worden tegelijk behandeld. Samenhang met Gebiedsexploitatie Spoorzone Oost Tevens is raad op 18 september het raadsvoorstel rondom de gebiedsexploitaties Spoorzone Oost aangeboden. Met het vaststellen van de vorige Begroting 2024 is het besluit genomen om een bestemmingsreserve voor de Spoorzone Arnhem-Oost in te stellen (BR Spoorzone Oost). In de ontwerp-begroting 2025 zijn zowel deze financiële middelen verwerkt, als een geactualiseerde doorrekening en risicoanalyse op basis van de drie eerder in de raad vastgestelde gebiedsvisies.
Dat betekent concreet dat het vaststellen van de grondexploitatie dient te gebeuren voordat de ontwerp-begroting 2025 wordt vastgesteld (omdat deze is verwerkt in de begroting). Voor de Spoorzone is een aparte informatieve technische sessie geagendeerd op 2 en 9 oktober. Op 9 oktober heeft ook de meningsvormende bespreking plaatsgevonden. Besluitvorming vindt plaats op 13 november tijdens de begrotingsraad, waarbij er eerst besluitvorming zal plaatsvinden over de gebiedsexploitatie.
GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES Contactgegevens
Portefeuillehouder: Paul Smeulders
Ambtenaar Natasja Bouwman natasja.bouwman@arnhem.nl 06 27135094
Raadsadviseur Maaike Piscaer maaike.piscaer@arnhem.nl 06 31114892
Toelichting voorgestelde behandelwijze ** Zie voor het gehele behandelproces van de ontwerp-begroting 2025 ook deze hand-out** Bespreking moties en amendementen - algemeen De bespreking van de concept moties en amendementen vindt plaats in 3 raadskamers. In iedere raadskamer zullen één of meerdere portefeuillehouders aanwezig zijn. Indeling raadskamer De deadline van het indienen van de concept moties en amendement ligt op maandag 4 november 12.00 uur. Gezien de deadline, is het met publiceren van de agenda op vrijdag 1 november nog niet mogelijk om een definitieve indeling voor de raadskamers te maken. Op basis van de indeling van vorig jaar is er een voorlopige indeling gemaakt. De definitieve indeling is afhankelijk van wat er daadwerkelijk ingediend wordt door de fracties. Deze indeling zal uiterlijk maandagmiddag 4 november bekend worden gemaakt.
Raadszaal
CONCEPT INDELING POLITIEKE AVOND 5 JUNI Landgoed/Festival
Bespreking van amendementen en/of moties Wethouders Lauriks Wethouders Roelofs Wethouders Van der Wel
Bespreking van amendementen en/of moties Wethouders Bouwkamp Wethouders Smeulders
Walburgis
Bespreking van amendementen en/of moties Burgemeester Marcouch Wethouders Kundic Wethouder Van de Geijn
Publicatie in iBabs Tot maandag 4 november 12.00 uur worden alle tot dan toe ingediende moties/amendementen in iBabs gezamenlijk bij de vergadering van 6 november gepubliceerd. Na het bekendmaken van de definitieve indeling worden de moties/amendementen in de ‘juiste’ raadskamer geplaatst. Daarbij zal ook per raadskamer een overzicht/oplegvel komen welke moties/amendementen in deze raadskamer besproken worden. Behandeladvies Behandeling gebeurt gebundeld per portefeuillehouder waarbij – per portefeuillehouder - eerst de amendementen worden besproken en daarna de moties. 1. Start eerste termijn aan de zijde van de raad. o De indiener(s) van de motie of het amendement krijgt of krijgen als eerste de gelegenheid.
GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES Indien fracties vragen hebben aan de indiener kunnen zij die stellen in de eerste termijn van de indiener. o De overige fracties worden in hun eigen eerste termijn uitgenodigd om hun voorlopige mening over de motie of het amendement te delen en/of vragen aan de wethouder te stellen. 2. Start eerste termijn aan de zijde van het college. Hierin geeft de portefeuillehouder een pre-advies en worden gestelde vragen in de eerste termijn beantwoord. 3. Tweede termijn aan de zijde van de raadskamer, waarin weer gestart wordt bij de indiener(s); 4. Indien nodig: Tweede termijn aan de zijde van het college; o
Woordvoerders Er zijn meerdere woordvoerders toegestaan. Pauze Er is één grote pauze gepland voor alle raadskamer gezamenlijk. Eventuele extra pauzes zullen in overleg met de afzonderlijke raadskamer worden besproken.
Vervolg aandachtspunten Pilot nieuwe inrichting & vormgeving begrotingsprogramma’s De afgelopen periode is in de werkgroep ‘Doorontwikkeling begroten & verantwoorden’ nagedacht over op welke wijze de begroting het beste kan worden ingericht om de raad optimaal in positie te brengen. Dit heeft een concreet aantal verbeterpunten opgeleverd, welke in 4 programma’s - bij wijze van pilot- zijn doorgevoerd: het betreft S01 Veiligheid, S05 Cultuur, S06 Participatie & armoedebestrijding en S10 Klimaat & energie. Zie ook de raadsbrief hierover en de presentatie van de raadswerkgroep van 18 september. Zero-based begroten In deze begroting zijn 3 programma’s zero based opgebouwd. Bij zero-based begroten worden budgetten in de begroting op basis van de uitgevoerde activiteiten weer vanaf nul opgebouwd om het verband tussen de uitgevoerde activiteiten en het budget te herstellen. Dit in plaats van te beginnen met het vorige budget en dat zo nodig aan te passen. Kijk voor meer informatie deze presentatie. Sinds de begroting 2023 zijn nu 6 programma’s zero based opgebouwd. Moties & toezeggingen In deze ontwerp-begroting zijn de (financiële) gevolgen van de volgende aangenomen moties en amendementen verwerkt: • • • • • •
24M94 Voldoende beschikbare AED’s in elke wijk (afgedaan met deze raadsbrief) 24M101g Zonder show, geen vuurwerk 24M79 Maximaal 3,5 procent indexeren 24M81 Cultuur in Arnhem waarborgen 24M96 Cultuurbezuiniging evenwichtiger verdelen (wijziging in voorgestelde dekking) 24A23 Toekomst herdenking en Bridge to Liberation Experience
Verder stelt het college voor om de volgende moties en toezeggingen af te doen met deze begroting: • • • • •
24M101g Zonder show, geen vuurwerk 24M81 ‘Cultuur in Arnhem waarborgen’ 24M96 ‘Cultuurbezuiniging evenwichtiger verdelen’ 21M108 ‘Heldere afdoening moties en toezeggingen’ 23M107 ‘De inwoner is geen klant’
GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES • • •
Toezegging 1424 ‘Duidelijkheid bijdrages aan maatschappelijke partners’ Toezegging 1236 ‘Een coalitieakkoord is nog geen raadsuitspraak’ Toezegging 1578 ‘Mid-term review balans ambities en uitvoeringskracht’
Mogelijk resultaat: •
Er is geen uitloop mogelijkheid van deze bespreking, Moties en amendementen welke niet behandeld worden op 6 november worden besproken en voorzien van een pre-advies tijdens de besluitvormende raadsvergadering op 13 november
•
Na de bespreking op 6 november kunnen de fracties t/m maandag 11 november 12.00 uur hun definitieve moties en amendementen indienen (of aangeven of zij de door hen reeds ingediende concept moties en amendementen intrekken)
TOTAALOVERZICHT Amendementen & Moties ontwerp-begroting 2025 t.b.v. bespreking 6 november Nummer
Titel
Indienende fracties Portefeuillehouder
24A36 24A37 24A38 24A39 24A40 24A41 24A42 24A43 24A44 24A45 24M130 24M131 24M132 24M133 24M134 24M135 24M136 24M137
Aanvullende financiering voor bestrijding discriminatie en racisme Partners in Armoedebestrijding en schulddienstverlening Eerst onderbouwing, dan budget Realisatiekracht bewaken Bestuur niet groter dan nodig Eigen ruimte voor elke doelgroep Versterken signalering gokproblematiek Niet korten op wegen- en wijkonderhoud Aanpak voor vitale en leefbare wijkwinkelcentra Park Immerloo op A-niveau onderhouden Kansrijke start voor statushouders Informatiepunt arbeidsmigranten Een Rijke Schooldag voor alle kinderen in Arnhem-Oost Houd de energietransitie rechtvaardig Geef ruimte aan onze evenementen Vele handen maken licht werk Voorbeeldfunctie gemeente bij re-integratie ex-gedetineerden Invoeren van het kopje ‘Alternatieve scenario’s’ in onze raadsvoorstellen Aan de slag met de uitvoering van motie 23M67g ‘Holocaustbewustwordingsprogramma en bezoek herinneringsinstellingen (24M138) Problemen met de opvang is nog geen asielcrisis Aanpassing afwegingskader internationale betrekkingen en uitbreiding structurele buitenlandse relaties' Vrijwillige stadsreservisten Integrale aanpak moslimdiscriminatie in Arnhem
GL, DENK, D66, Volt CU, CDA D66 D66, VVD, GL CU CU CU CDA, VVD PvdA CU VVD, CDA CU CU, CDA GL, PvdA D66 D66 D66 VVD, CDA
Van de Geijn Lauriks Van de Geijn/ Marcouch Van de Geijn Smeulders Van de Geijn Lauriks Roelofs Kundic
DENK DENK
Marcouch Smeulders
DENK DENK DENK
Van de Geijn Marcouch Van de Geijn
24M138 24M139 24M140 24M141 24M142
Versie: 5 november 17.00 uur
Van der Wel / Roelofs
Smeulders / Kundic Van de Geijn Kundic/Bouwkamp Bouwkamp Roelofs Lauriks / Kundic Marcouch/Van de Geijn Van de Geijn
24M143 24M144 24M145 24M146 24M147 24M148 24M149 24M150 24M151 24M152 24M153 24M154 24M155 24M156 24M157 24M158 24M159 24M160 24M161
Behoud Stadsontwikkelfonds Bezuinigen op regeldruk Arnhemse (mkb-)ondernemers' Terugdraaien voorgenomen bezuinigingen op de zorg Geen excessieve winsten in de zorg Minder buitenlandse studenten naar Arnhem Toegankelijkheidsfonds ook voor maatschappelijke organisaties Tegengaan geluidsoverlast padelbanen Relatie- en scheidingsteam Gemeenten samen slimmer Klimaat tussendoelen voor 2050 toevoegen Evaluatie deelscooters Betaalbaar muziekonderwijs voor kinderen en jongeren Historische trolleybussen onderdak behouden Biomassacentrale permanent gemeten Wijkkranten en digitaal als bron Blik uit het zicht en meer sporten Wijkkrant in de hand Eenzaamheid bestrijden door ontmoeten Heroverweging nut en noodzaak zorgzone
Versie: 5 november 17.00 uur
PvdA, GL VVD SP SP SP CU CU CU Volt PvdD, GL AC AC, D66 AC, D66 BurgerBelang Arnhem BurgerBelang Arnhem BurgerBelang Arnhem BurgerBelang Arnhem BurgerBelang Arnhem BurgerBelang Arnhem
Smeulders Kundic Roelofs / Van der Wel Roelofs / Van der Wel Kundic Van de Geijn Roelofs Roelofs Van de Geijn Bouwkamp Kundic Bouwkamp/Kundic Roelofs Van der Wel Van de Geijn Roelofs Lauriks Roelofs Van de Geijn/Marcouch
RAADSKAMERINDELING - RAADZAAL Amendementen & Moties – Ontwerp-begroting 2025 t.b.v. bespreking 6 november 2024 Locatie: Raadzaal Portefeuillehouder(s): Lauriks, Roelofs, Van der Wel Nummer
Titel
Indienende fracties
Portefeuillehouder
24A37
Partners in Armoedebestrijding en schulddienstverlening
CU, CDA
Lauriks
CU D66
Lauriks Lauriks / Kundic
SP SP CDA, VVD D66 CU CU AC, D66
Van der Wel / Roelofs Van der Wel / Roelofs Roelofs Roelofs Roelofs Roelofs Roelofs
CU BurgerBelang Arnhem BurgerBelang Arnhem BurgerBelang Arnhem BurgerBelang Arnhem
Van der Wel / Roelofs Van der Wel Roelofs Lauriks Roelofs
24A42 24M135 24M145 24M146 24A43 24M134 24M149 24M150 24M155
Versterken signalering gokproblematiek Vele handen maken licht werk Terugdraaien voorgenomen bezuinigingen op de zorg Geen excessieve winsten in de zorg Niet korten op wegen- en wijkonderhoud Geef ruimte aan onze evenementen Tegengaan geluidsoverlast padelbanen Relatie- en scheidingsteam Historische trolleybussen onderdak behouden
Nagezonden
24A45 24M156 24M158 24M159 24M160
Park Immerloo op A-niveau onderhouden Biomassacentrale permanent gemeten Blik uit het zicht en meer sporten Wijkkrant in de hand Eenzaamheid bestrijden door ontmoeten
Versie: 5 november 17.00 uur
Notitie
RAADSKAMERINDELING – LANDGOED / FESTIVAL Amendementen & Moties – Ontwerp-begroting 2025 t.b.v. bespreking 6 november 2024 Locatie: Landgoed / Festival Portefeuillehouder(s): Bouwkamp, Smeulders, Kundic Nummer
Titel
Indienende fracties
Portefeuillehouder
24M133
Houd de energietransitie rechtvaardig Klimaat tussendoelen voor 2050 toevoegen Betaalbaar muziekonderwijs voor kinderen en jongeren Bestuur niet groter dan nodig Kansrijke start voor statushouders Problemen met de opvang is nog geen asielcrisis Behoud Stadsontwikkelfonds Een Rijke Schooldag voor alle kinderen in Arnhem-Oost Bezuinigen op regeldruk Arnhemse (mkb-)ondernemers' Minder buitenlandse studenten naar Arnhem Evaluatie deelscooters
GL, PvdA
Bouwkamp
PvdD, GL
Bouwkamp
AC, D66 CU VVD, CDA
Bouwkamp /Kundic Smeulders Smeulders / Kundic
DENK PvdA, GL
Smeulders Smeulders
CU, CDA
Kundic/Bouwkamp
VVD
Kundic
SP AC
Kundic Kundic
24M152 24M154 24A40 24M130 24M139 24M143 24M132 24M144 24M147 24M153
Nagezonden
Versie: 5 november 17.00 uur
Notitie
RAADSKAMERINDELING – LANDGOED / FESTIVAL Amendementen & Moties – Ontwerp-begroting 2025 t.b.v. bespreking 6 november 2024 Locatie: Landgoed / Festival Portefeuillehouder(s): Bouwkamp, Smeulders, Kundic Nummer
Titel
Indienende fracties
Portefeuillehouder
24A44
Aanpak voor vitale en leefbare wijkwinkelcentra
PvdA
Kundic
Versie: 5 november 17.00 uur
Notitie
RAADSKAMERINDELING - WALBURGIS Amendementen & Moties – Ontwerp-begroting 2025 t.b.v. bespreking 6 november 2024 Locatie: Walburgis Portefeuillehouder(s): Marcouch, Van de Geijn Nummer
24M136
24M138 24M141 24A36 24A38 24A39 24A41 24M131 24M137 24M140 24M142
Titel
Voorbeeldfunctie gemeente bij re-integratie ex-gedetineerden Aan de slag met de uitvoering van motie 23M67g ‘Holocaustbewustwordingsprogramma en bezoek herinneringsinstellingen (24M138) Vrijwillige stadsreservisten Aanvullende financiering voor bestrijding discriminatie en racisme Eerst onderbouwing, dan budget Realisatiekracht bewaken Eigen ruimte voor elke doelgroep Informatiepunt arbeidsmigranten Invoeren van het kopje ‘Alternatieve scenario’s’ in onze raadsvoorstellen Aanpassing afwegingskader internationale betrekkingen en uitbreiding structurele buitenlandse relaties' Integrale aanpak moslimdiscriminatie in Arnhem
Versie: 5 november 17.00 uur
Indienende fracties
Portefeuillehouder
D66
Marcouch/Van de Geijn
DENK DENK
Marcouch Marcouch
GL, DENK, D66, Volt D66 D66, VVD, GL CU CU
Van de Geijn Van de Geijn/ Marcouch Van de Geijn Van de Geijn Van de Geijn
VVD, CDA
Van de Geijn
DENK
Van de Geijn
DENK
Van de Geijn
Notitie
RAADSKAMERINDELING - WALBURGIS Amendementen & Moties – Ontwerp-begroting 2025 t.b.v. bespreking 6 november 2024 Locatie: Walburgis Portefeuillehouder(s): Marcouch, Van de Geijn Nummer
Titel
Indienende fracties
Portefeuillehouder
24M148 24M151
Toegankelijkheidsfonds ook voor maatschappelijke organisaties Gemeenten samen slimmer
CU Volt
Van de Geijn Van de Geijn
Van de Geijn Van de Geijn/Marcouch
Nagezonden
24M157
Wijkkranten en digitaal als bron
BurgerBelang Arnhem
24M161
Heroverweging nut en noodzaak zorgzone
BurgerBelang Arnhem
Versie: 5 november 17.00 uur
Notitie
Bijlage Portefeuilleverdeling college B&W Ahmed Marcouch Portefeuille Openbare orde en veiligheid Handhaving (onderdeel openbare orde en veiligheid) Veiligheidshuis Regionale samenwerking (burgemeesterstaken) G40 Algemeen Bestuur Externe relaties Lobby Integriteit Herdenken Cathelijne Bouwkamp Portefeuille Nationaal Programma Arnhem-Oost Cultuur Groen en klimaatadaptatie in de stad Duurzaamheid, inclusief energietransitie gebouwde omgeving en grootschalige opwek (exclusief energietransitie bedrijven en industrie en duurzame mobiliteit) Stedelijke ontwikkeling en ruimtelijke ordening (inclusief Omgevingswet) Nermina Kundić Portefeuille Onderwijs Jeugdbeleid Mobiliteit Economische Zaken en Citymarketing Duurzaamheid bedrijven en mobiliteit Toerisme en recreatie (uitgezonderd Slag om Arnhem en Herinneren en Vrijheid) Regionale samenwerking (naast de rol van de burgemeester) Projecten Kleefse Waard en Stadsblokken Meinerswijk Bob Roelofs Portefeuille Burgerparticipatie Openbare Ruimte Binnenstad Jeugdzorg Sport Evenementen Afval Erfgoed (inclusief Slag om Arnhem en Herinneren en Vrijheid) Ouderen
Marco Van der Wel Portefeuille Natuur en stadsparken Water, milieu en luchtkwaliteit Dierenwelzijn en biodiversiteit (stads)Landbouw Omgevingsdienst (ODRA), vergunningen en handhaving Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), sociale wijkteams Mark Lauriks Portefeuille Werk en Inkomen Wijken en wijkgericht werken Leefbaarheid Welzijn (inclusief vrijwilligersbeleid en jongerenwerk) Armoedebeleid Schulddienstverlening Woonwagenzaken Paul Smeulders Portefeuille: Financiën Wonen Grondzaken Asiel, Vluchtelingen en inburgering Maurits van de Geijn Portefeuille: Inclusie en diversiteit Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang, huiselijk geweld en kindermishandeling Publieke gezondheid en GGD Internationale samenwerking Digitalisering en automatisering Privacy Publieke dienstverlening Bedrijfsvoering en Personeel en Organisatie Communicatie Gemeentelijk vastgoed
Portefeuilleoverzicht college B&W in verhouding tot de stedelijke programma’s in de Begroting
Begrotingsprogramma’s S00
S01
Bestuur, dienstverlening en financiën Regionale samenwerking (burgemeester)
Marcouch
Herdenken Regionale samenwerking (wethouder) Publieke dienstverlening Wijken en wijkgericht werken Financiën Digitalisering, automatisering, privacy Bedrijfsvoering Burgerparticipatie
Marcouch Kundić Van de Geijn Lauriks Smeulders Van de Geijn Van de Geijn Roelofs
Veiligheid Openbare orde en veiligheid Veiligheidshuis
S02
Roelofs Van der Wel
Welzijn en inclusie Welzijn Asiel, Vluchtelingen en inburgering Inclusie en Diversiteit Vrouwenopvang en huiselijk geweld Ouderen Jeugd
S09
Lauriks Lauriks Lauriks
Zorg Jeugdzorg WMO en sociale wijkteams
S08
Bouwkamp Roelofs
Participatie en armoedebestrijding Werk en Inkomen Armoedebeleid Schulddienstverlening
S07
Kundić
Cultuur Cultuur Erfgoed
S06
Kundić Kundić Kundić Roelofs Van de Geijn
Onderwijs Onderwijs
S05
Kundić
Economie Economische Zaken Citymarketing Toerisme en recreatie Evenementen, Slag om Arnhem Communicatie
S04
Marcouch Marcouch
Bereikbaarheid Mobiliteit
S03
Portefeuillehouder
Gezondheid en sport
Lauriks Smeulders Van de Geijn Van de Geijn Roelofs Kundić
Sport Publieke gezondheid en GGD S10
Klimaat, energie en milieu Duurzaamheid incl. energietransitie Duurzaamheid bedrijven en mobiliteit
S11
Bouwkamp Kundić
Ruimtelijke ontwikkeling Stedelijke ontwikkeling, ruimtelijke ordening, omgevingswet Water, milieu en luchtkwaliteit ODRA, vergunning en handhaving Grondzaken
S12
Roelofs Van de Geijn
Bouwkamp Van der Wel Van der Wel Smeulders
Wonen en leefomgeving Groen en klimaatadaptie in de stad Openbare ruimte
Bouwkamp Roelofs
Afval Natuur en stadsparken Dierenwelzijn en biodiversiteit Wonen
Roelofs Van der Wel Van der Wel Smeulders
Turap-2 2024 Begroting 2025 Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost
Wethouder Financiën Paul Smeulders 18 september 2024
huisstijl
Turap-2 2024 - In de eerste tussentijdse rapportage (Turap-1): alleen financiële voortgang - In de tweede tussentijdse rapportage (Turap-2) hiernaast ook inzicht in voortgang ambities, doelen en inspanningen voor 2024 - Het totaal aan financiële afwijkingen laat het volgende beeld zien:
18-9-2024
2
- Alle afwijkingen op een rij: zie totaalbeeld in de Turap (p. 5/6). Per programma vervolgens toegelicht
Begroting Arnhem
Boekwerk Begroting
Filmpje met ambtelijke toelichting: - De Begroting in het algemeen
3
Website: portal financien.arnhem.nl
Onderwerpen - Opbouw van de Begroting - Financiële ontwikkelingen: waar staan we nu en hoe zijn we hier gekomen? - Ontwikkeling van de (woon)lasten - Zero based begroten en meetbare doelen
- Proces behandeling in de raad
4
- Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost
Opbouw Begroting Arnhem - Deel 1: Hoofdlijnen van beleid en financieel kader: - Hoofdlijnen van beleid - Ontwikkelingen in het financieel kader - Deel 2: Beleidsbegroting - Wijkprogramma en 13 Stedelijke programma’s - Paragrafen
- Bijlagen
5
- Deel 3: Financiële begroting - Financiële tabellen
huisstijl
Waar staan we nu en hoe zijn we hier gekomen? Periode na Begroting 2024 Bij vaststelling structureel sluitende Begroting 2024: - signalen van structurele tekorten zorgdomein
18-9-2024
6
Kort daarna ook: - inzichten in stijgende kosten onderhoud openbare ruimte CSA - verwachte hogere indexaties op alle terreinen - ambities op onderwijshuisvesting die financieel vertaald moesten worden - geen zicht op verhoging rijksmiddelen in gemeentefonds
huisstijl
Waar staan we nu en hoe zijn we hier gekomen? Naar de Perspectiefnota 2025-2028
7
Van Rijkswege werden we enigszins geholpen door: - opnieuw uitstel invoering nieuw verdeelmodel Beschermd Wonen - de Voorjaarsnota waarin oploop opschalingskorting vanaf 2026 werd geschrapt, - voor Wmo een beter passende indexering is afgesproken en - de structurele korting op het gemeentefonds enigszins is verlaagd, behalve in 2025
18-9-2024
In aanloop naar de PPN is bijgestuurd op het zorgwekkende beeld: - claims en knelpunten voor algemene middelen zijn verlaagd - op vrijwel alle programma’s voorstellen gedaan voor bezuinigingen - voorstellen voor verhoging van opbrengsten (parkeertarieven en toeristenbelasting)
huisstijl
Perspectiefnota 2025-2028 en Turap-1 2024 En zo ontstond het volgende beeld in Turap-1 (2024) en de Perspectiefnota (20252028):
18-9-2024
Waarbij de weerstandsfactor er als volgt uit zag: 8
En waarbij we het 1e begrotingsadvies VNG hebben gevolgd: 2025 sluitend, jaren daarna niet. Tref daartoe wel voorbereidingen om deze sluitend te maken
huisstijl
Waar staan we nu en hoe zijn we hier gekomen? Tussen Perspectiefnota en Begroting
Onzekerheid over exacte financiële gevolgen voor gemeenten, moet blijken uit nadere uitwerkingen in Regeerprogramma
9
Maar ook het Hoofdlijnenakkoord van de nieuwe landelijke coalitie: - voorstel overheveling specifieke uitkeringen naar gemeentefonds met korting van 10% - voorstel voor maximering OZB (woonlasten)
18-9-2024
Toen kwam de meicirculaire 2024: - structurele voordelen vanaf 2024 als gevolg van actualisatie maatstaven en indexatie IU Participatie en IU Beschermd Wonen - verwerking meicirculaire bracht onjuiste verwerking stelpost beschermd wonen aan het licht: meevaller van 7 mln vanaf 2028 - ruimte onder plafond BTW compensatiefonds
huisstijl
Begrotingsadvies VNG Begrotingsadvies VNG in twee delen:
10
Na meicirculaire/nieuw kabinet: - Benoem financiële en inhoudelijke consequenties van noodzakelijke bezuinigingen en/of lastenverzwaring, ook van ombuigingen die eerder zijn ingezet - Maak boekjaar 2025 sluitend, rekening houdend met de wijze waarop financiële toezichthouders omgaan met de incidentele korting van 2025 - Neem groei van de kosten voor jeugdzorg niet volledig voor eigen rekening - Overweeg rekening te houden met toekomstige ontwikkelingen rondom het Btw-Compensatiefonds (BCF) en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo)
18-9-2024
Bij Perspectiefnota: Maak structureel sluitende begroting 2025, bereid ombuigingen voor vanaf 2026, waartoe besloten kan worden als korting 3 miljard overeind blijft. Breng ombuigingen in kaart, maar zet ze nog niet in gang
Waar staan we nu: beeld Begroting 2025 Verwerking van de meicirculaire en een (beperkt) aantal nieuwe financiële ontwikkelingen na de PPN leidt tot een structureel sluitende begroting in alle jaren 2025-2028:
11
Gisteren Prinsjesdag met de Miljoenennota: Uitwerking Hoofdlijnenakkoord in een Regeerprogramma wordt verwerkt in septembercirculaire input voor Perspectiefnota 2026-2029!
Waar staan we nu: beeld Begroting 2025 In deze Begroting 2025 zijn de (financiële) gevolgen van de volgende aangenomen moties en amendementen verwerkt: 24M94 Voldoende beschikbare AED’s in elke wijk 24M101g Zonder show, geen vuurwerk 24M79 Maximaal 3,5 procent indexeren 24M81 Cultuur in Arnhem waarborgen 24M96 Cultuurbezuiniging evenwichtiger verdelen (wijziging in voorgestelde dekking) 24A23 Toekomst herdenking en Bridge to Liberation Experience
In deze Begroting 2025 is ook conform toezegging een midterm opgenomen: in onderdeel Hoofdlijnen van beleid Hierin ook beschrijving hoe ambities zich verhouden tot uitvoeringskracht
12
-
huisstijl
Financiële positie in Begroting 2025 De verhouding tussen benodigd en beschikbaar vermogen bepaalt de weerstandsfactor, deze is in alle jaren 1,1 of 1,2:
18-9-2024
Solvabiliteit alle jaren hoger dan streefcijfer van 14%:
13
Stand bestemmingsreserves: € 194 mln in 2025 aflopend naar € 170 mln in 2028 Stand algemene reserve: € 70 mln in 2025 aflopend naar € 69 mln in 2028
huisstijl
Ontwikkeling (woon)lasten In paragraaf Lokale heffingen:
14
Daaruit blijkt: - Lastendruk stijgt in 2025 wat harder, maar vlakt daarna af - Oorzaak: hogere kosten taken voor afval (bijvoorbeeld het opruimen van lachgascilinders) en correctie OZB (inhaaleffect voor 2024) - Tarieven OZB berekend op basis van voorlopige waardeontwikkeling. Mogelijk in december bijstelling als waardeontwikkeling substantieel anders uitpakt
18-9-2024
- Uitgangspunten voor de begroting en tarieven toegelicht - Uitgangspunten voor ontwikkeling lokale lastendruk weergegeven - Diverse overzichten ontwikkeling lokale lastendruk opgenomen
huisstijl
Zero based begroten en meetbare doelen Zero based begroten - Drie programma’s zero based opgebouwd: Veiligheid, Cultuur en Economie - Jaarlijks 2/3 programma’s, zodat over periode van 4 jaar de gehele Begroting vanaf nul is opgebouwd
18-9-2024
15
Doorontwikkeling Begroten en Verantwoorden (‘meetbare doelen’) - In een prettige en goede ambtelijk bestuurlijke samenwerking gewerkt aan doorontwikkeling en verbetering - Met mooi resultaat: vier programma’s als pilot uitgewerkt: Veiligheid, Cultuur, Participatie & Armoedebestrijding en Klimaat & Energie - Raadswerkgroep neemt u zo mee in de uitkomsten
huisstijl
Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost - Tegelijk met de Begroting 2025: voorstel voor gebiedsexploitatie Arnhem Oost - Financiële vertaling van de drie raadsbesluiten tav de deelexploitaties Schaapsdrift, Rijnpark fase 1 en Presikhaaf 3 (P3)
18-9-2024
- In financiële paragraaf gebiedsvisies: post ‘nader te detailleren’ nu teruggebracht naar nul obv actualisering/uitwerking grex en investeringskredieten openbare ruimte
16
- De risicoanalyses en beheersmaatregelen van de deelexploitaties zijn geactualiseerd - Na vaststelling kan volgende stap gezet worden: uitwerken van de omgevingsplannen
huisstijl
Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost Proces behandeling voorstel gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost:
- PA 2 oktober: informatieve raadskamerbehandeling, bestaande uit ambtelijke technische toelichting op voorstel
- Optioneel PA 6 november: raadskamerbespreking moties & amendementen - PA 13 november: besluitvorming samen met Begroting 2025 (met grex als eerste agendapunt/beslispunt op raadsagenda)
17
- Optioneel PA 30 oktober: vervolg meningsvormende raadskamerbespreking of raadskamerbespreking moties & amendementen
18-9-2024
- PA 9 oktober: meningsvormende raadskamerbespreking
Proces Begroting 2025 in de raad
18
Voor alle technische vragen over P&C-producten: technischevragenraad@arnhem.nl
Bedankt voor uw aandacht
Pilot ‘Nieuwe indeling begrotingsprogramma’s’ Resultaten van de werkgroep ‘Doorontwikkelen Begroten & Verantwoorden’
Wat gaan we vertellen? Introductie - Waarom hebben we dit gedaan? Terugblik - Wat hebben we gedaan? Opbrengsten -Wat het heeft opgeleverd? Resultaat - Hoe is dit (bij wijze van pilot) verwerkt in de 4 begrotingsprogramma’s? Vooruitblik - Hoe nu verder?
Introductie: waarom doen we dit? Waarom?
Na 3 jaar Duisenbergonderzoeken op de Jaarstukken > resultaten eerst omzetten in concrete verbeterpunten in onze begroting
Doel
Het optimaal in positie brengen van de raad om zijn kaderstellende en controlerende taak bij de behandeling van de begroting uit te voeren
Hoe?
Bestuurlijk-ambtelijke werkgroep bestaande uit 7 raadsleden/fractievolgers, wethouder financiën, concerncontroller, ambtenaren F&C en griffie Opdracht
Samen op zoek naar hoe een programma er ‘in de ideale situatie’ in de Begroting uit zou moeten zien
Terugblik: wat hebben we gedaan? 4 INHOUDELIJKE SESSIES 1.Hoe komen we tot focus in de begroting? 2.Welke indicatoren nemen we op in onze begroting? 3.Hoe verankeren we ons beleid in de begroting? 4.Op welke wijze kunnen we meer inzicht geven in onze financiële middelen in de begroting?
1 AFSLUITENDE SESSIE • Concretiseren ‘rode draden’ • Opstellen plan van aanpak • Bespreking dummy begrotingsprogramma ‘Veiligheid’
Opbrengsten: wat heeft het opgeleverd? Drie sporen: Doorvoeren verbeteringen Begroting 2025
2025
2026
Gerelateerde acties
Doorvoeren verbeteringen vanaf begroting 2026
Doorvoeren verbeteringen Begroting 2025: • Via een pilot bij 4 begrotingsprogramma’s (Veiligheid, Cultuur, Participatie en armoedebestrijding en Klimaat en energie) verbeterpunten doorvoeren. Concreet betreft dit: ⚬ Een programma in één oogopslag. ⚬ Een doelenboom in tabelvorm ⚬ Doelen ER geformuleerd (lagER, hogER, mindER, etc.) ⚬ Korte en bondige toelichtingen ⚬ Grafische weergave van indicatoren, liefst afgezet tegen andere gemeenten ⚬ Betere koppeling tussen doelen en budgetten
2025
Gerelateerde acties: 1.Aanpassing van de Turaps en Jaarrekening over 2025 als gevolg van het aanpassen van de begroting; 2.Verbeteringen in de systematiek visies-beleidsnota’suitvoeringsplannen en de relatie met de P&C cyclus; 3.Nadenken over aanpassingen in het aantal/indeling programma’s (met name m.b.t. de wijkprogramma’s) 4.Aandacht voor de website financien.arnhem.nl: wat willen en kunnen we digitaal aanbieden via de website en wat willen en kunnen we aanbieden via de boekwerken/pdf’s?
Resultaat: Programma in één oogopslag
Resultaat: Ambitie
Resultaat: Totale lasten
Resultaat: Doelen met budget per doel
Resultaat: Inspanningen
Resultaat: Belangrijke trends en inzichten
Resultaat: Korte toelichting op de grafieken
Samenvatting doelenboom
Samenvatting van de ambitie(s), doelen en inspanningen op hoofdlijnen. Een toelichting op de doelen en inspanningen zijn in de begrotingsprogramma’s opgenomen.
Samenvatting doelenboom
ER doelen
Samenvatting doelenboom
Via werkwoorden kort omschreven wat we gaan doen
Financiële toelichting De financiële toelichting geeft een meerjarig inzicht in de financiële mutaties per doel met onderscheidt naar baten, lasten, reserves en voorzieningen. Voorheen werd er minder per doel toegelicht, ook niet altijd meerjarig en was het totaal aan toegelichte mutaties ook niet altijd gelijk met de totale mutatie.
Vooruitblik - Hoe nu verder? • De wijzigingen in deze 4 begrotingsprogramma’s zullen worden besproken en geëvalueerd in de werkgroep DB&V • Indien de nieuwe programma-opbouw inderdaad de gewenste verbeterslag heeft opgeleverd, zullen ook de overige programma’s naar dit nieuwe format worden omgebouwd.
Oproep aan de raad! Opmerkingen/wensen/verbeterpunten t.a.v. de voorgestelde wijzigingen: geef ze door aan de werkgroep (via de griffie)
PROCES BEHANDELING ONTWERP BEGROTING 2025-2028 Aanbieden + presentatie - 18 september Inclusief presentatie RWG Doorontwikkeling Begroten & Verantwoorden • 18.45 – 19.30 uur
Technische vragenmarkt – 2 oktober • • •
18.00 – 19.30 uur Inclusief snackbuffet Plattegrond volgt met wie zich waar bevindt in stadhuishal
Meningsvormende bespreking – 16 oktober • • • •
9 raadskamers geordend per portefeuillehouder (inclusief kamer financiën) Start met inspreekmoment Meerdere woordvoerders toegestaan Uitloop PA 30 oktober
Reces: 21 tot 27 oktober
Bespreken moties & amendementen – 6 november • • • •
3 ‘avondvullende’ raadskamers met meerdere wethouders per kamer Indeling wordt maandag 4 november om 16.00 uur gepubliceerd Meerdere woordvoerders toegestaan Geen uitloop mogelijk
Besluitvorming – 13 november • • • • •
Aanvang 16.00 uur Inclusief maaltijd Standaardspreektijden, waarbij er voor alle fracties 5 minuten extra zal zijn (voor de algemene politieke beschouwingen) Spreekvolgorde: grootste oppositiefractie, gevolgd door de grootste coalitiefractie en zo verder Twee woordvoerders per fractie toegestaan, één algemeen en één financieel
Aanbieden stukken Op 18 september is er voor alle raadsleden en fractievolgers één fysiek exemplaar van de ontwerp-begroting aanwezig. Alle stukken zijn digitaal in te zien via https://financien.arnhem.nl/ Weten hoe je de begroting kunt lezen? Bekijk dit filmpje Samenhang Tegelijk met de begroting wordt de raad ook de Turap-2 2024 aangeboden. De Belastingverordeningen 2025 volgen iets later. De stukken worden alle drie tegelijk behandeld. Tevens wordt de raad op 18 september het raadsvoorstel rondom de grond/gebiedsexploitaties Spoorzone Oost aangeboden. Deze volgt een afzonderlijke informatieve en meningsvormende bespreking. De besluitvorming is tegelijk met de begroting op 13 nov. Technische vragen Schriftelijk: • deadline indienen: maandag 7 oktober 8.00 uur • deadline beantwoording: dinsdag 15 oktober • Indienen via technischevragenraad@arnhem.nl Mondeling: • Technische vragenmarkt: 2 oktober 18.00 tot 19.30 uur Moties en amendementen • Deadline inleveren voor bespreking moties en amendementen: maandag 4 november 12.00 uur • Deadline inleveren voor besluitvorming: maandag 10 november 12.00 uur Pilot nieuwe inrichting & vormgeving begrotingsprogramma’s De afgelopen periode is in de werkgroep ‘Doorontwikkeling begroten & verantwoorden’ nagedacht over op welke wijze de begroting het beste kan worden ingericht om de raad optimaal in positie te brengen.
Dit heeft een concreet aantal verbeterpunten opgeleverd, welke in 4 programma’s - bij wijze van pilot- zijn doorgevoerd: het betreft S01 Veiligheid, S05 Cultuur, S06 Participatie & armoedebestrijding en S10 Klimaat & energie. Zie ook de raadsbrief hierover.
GEMEENTERAAD ARNHEM OVERZICHT INSPREKERS
Raadsvoorstel ‘Ontwerp-begroting 2025’, ‘Turap 2-2024’ en ‘Belastingverordeningen 2025’ Aangemelde insprekers
Raadskamer burgermeester Marcouch Nr. Naam 1 Ramon Barends
(Namens) Organisatie Kennisnetwerk Arnhem Nijmegen
Raadskamer wethouder Smeulders (onderdeel financiën) Nr. Naam (Namens) Organisatie 1 Ramon Barends Kennisnetwerk Arnhem Nijmegen Raadskamer wethouder Bouwkamp Nr. Naam 1 Houwke Ong
(Namens) Organisatie Arnhems Hert
Raadskamer wethouder Kundic Nr. Naam 1 Houwke Ong
(Namens) Organisatie Arnhems Hert
Manier van inspreken De inspreker(s) krijgen vijf minuten om de bijdrage te geven. Vervolgens is er ruimte om vragen te stellen door raadsleden.
Inspreektekst Houwke Ong, Arnhems Hert, bij sessie met wethouder Nermina Kundic (lokale economie en duurzame bedrijven)
Ons netwerk van duurzame, lokale ondernemers en de gemeente hebben elkaar nodig om een gezamenlijk belang te verwezenlijken: versterking van de lokale economie. Wij van Arnhems Hert zijn een netwerk van duurzame en sociale ondernemers en inwoners uit de regio Arnhem dat zoekt naar schaalvergroting. Mijn naam is Houwke Ong, ondernemer en inwoner in Arnhem, en mede-oprichter van het netwerk Arnhems Hert. Gemeente Arnhem wil vooroplopen in duurzaamheid en tegelijkertijd de lokale economie stimuleren. Gemeenten voorzien ook financiële tekorten vanwege het ravijnjaar 2026. Het is zaak om meer te doen met minder. Wij willen de gemeente attenderen dat er initiatieven in Arnhem bestaan zoals de onze, die zowel duurzaamheid stimuleren als het effect van een ingezette euro multipliceren voor de lokale economie, doordat een lokale munt meerdere keren lokaal blijft circuleren. Het idee is: stel ik dat iets koop van iemand anders, zeg 1000 euro en ik doe dat in een lokale munt, dan kan die ander wederom dat geld besteden bij iemand anders uit dat duurzame netwerk, en die op zijn/haar beurt weer. Dan is die 1000 euro opeens 4.000 euro omzet geworden. (Door het gebruik van de lokale munt hou je het geld vast in de regio.) Door het geld langer in de regio Arnhem vast te houden en te laten rouleren profiteert de lokale economie daarvan, en met name de lokale MKB, de banenmotor van de regio.
We werken hard om de besteedbaarheid in ons netwerk te vergroten en ons te richten op die goederen en diensten waar in ons netwerk behoefte aan is, zodat we betaalcirkels steeds meer kunnen sluiten. Wat kan de gemeente doen? De gemeente kan helpen om het vertrouwen in het gebruik van zo'n lokale munt te vergroten. Te denken valt bijvoorbeeld aan het uitkeren van subsidies (gedeeltelijk) in een lokale, duurzame munt (zoals bijvoorbeeld het Arnhems Hert). Ook bij lokaal inkoop kun je overwegen om (een deel van) je inkoop in een lokale duurzame munt te betalen. Een ander idee is kadobonnen in Arnhems Hert te verstrekken. Voorbeeld daarvan kan het mantelzorgcompliment of eindejaarsgeschenk zijn in navolging van de gemeente Zeist. Dit soort initiatieven kosten geen extra geld, en doordat investeringen en uitgaven in het duurzame netwerk besteed worden en daar (langer) blijven rouleren, zal de lokale duurzaamheidsector én de lokale economie een boost krijgen. We doen een oproep om in 2025 experimenten in deze richting te starten, zodat we meer kunnen doen met minder. Op deze wijze realiseren we een gezamenlijk belang. Ons netwerk van duurzame, lokale ondernemers en de gemeente hebben elkaar nodig om een gezamenlijk belang te verwezenlijken: versterking van de lokale economie.
Inspreektekst Houwke Ong, Arnhems Hert, bij sessie met wethouder Cathelijne Bouwkamp (duurzaamheid)
Ons netwerk van duurzame ondernemers en de gemeente hebben elkaar nodig om een gezamenlijk belang te verwezenlijken: Arnhem duurzamer maken. Wij van Arnhems Hert zijn een netwerk van duurzame en sociale ondernemers en inwoners uit de regio Arnhem dat zoekt naar schaalvergroting. Mijn naam is Houwke Ong, ondernemer en inwoner in Arnhem, en mede-oprichter van het netwerk Arnhems Hert. Gemeente Arnhem wil vooroplopen in duurzaamheid. Gemeenten voorzien ook financiële tekorten vanwege het ravijnjaar 2026. Het is zaak om meer te doen met minder. Wij willen de gemeente attenderen dat er initiatieven in Arnhem bestaan zoals de onze, die zowel duurzaamheid stimuleren als het effect van een ingezette euro multipliceren voor de lokale economie, doordat een lokale munt meerdere keren lokaal blijft circuleren. Het idee is: stel ik dat iets koop van iemand anders, zeg 1000 euro en ik doe dat in een lokale munt, dan kan die ander wederom dat geld besteden bij iemand anders uit dat duurzame netwerk, en die op zijn/haar beurt weer. Dan is die 1000 euro opeens 4.000 euro omzet geworden. (Door het gebruik van de lokale munt hou je het geld vast in de regio.) Door duurzame euro’s langer in de regio Arnhem vast te houden en te laten rouleren bij lokale, duurzame bedrijven profiteert de duurzaamheidsector daarvan. Daarnaast doen we meer.
We zijn bezig geweest in het kader van Arnhem modestad, op het terrein van duurzame mode een spinmachine uit Ierland hier naar toe te halen voor het spinnen van vlas en hennep. Deze kennis van spinnen zijn we in NL kwijtgeraakt. Door het lokaal spinnen verkort je de keten. Wat kan de gemeente doen? Te denken valt bijvoorbeeld aan het uitkeren van duurzaamheidssubsidies (gedeeltelijk) in een lokale, duurzame munt (zoals bijvoorbeeld het Arnhems Hert). Ook bij lokale inkoop kun je overwegen om (een deel van) je inkoop in een lokale duurzame munt te voldoen. Een ander idee is kadobonnen in Arnhems Hert te verstrekken. Voorbeeld daarvan kan het mantelzorgcompliment zijn. Dit soort initiatieven kosten geen extra geld, en doordat investeringen en uitgaven in het duurzame netwerk besteed worden en daar (langer) blijven rouleren, zal de lokale duurzaamheidsector een boost krijgen. We doen een oproep om in 2025 experimenten in deze richting te starten, zodat we meer kunnen doen met minder. Op deze wijze realiseren we een gezamenlijk belang. Ons netwerk van duurzame ondernemers en de gemeente hebben elkaar nodig om een gezamenlijk belang te verwezenlijken: Arnhem duurzamer maken.
KAN Algemene beschouwingen bij de MJPB 2025-2028 Hoofdlijnen van beleid De gemeente Arnhem werkt sociaal, gastvrij en verbindend. Met het Nationaal Programma Arnhem Oost wordt hier extra op ingezet. Zeker in tijden van polarisatie is dit een uitdagende doelstelling.
Midterm Er zijn veel grote plannen in de gemeenteraad aan de orde geweest. Ik noem de Omgevingsvisie en de Nota Van Wijken Weten. Stadsbreed en wijkgericht: dat is hoe de gemeente Arnhem werkt. En dat is positief.
NP Arnhem Oost (NPLV) Het Nationaal Programma Arnhem Oost kent een Uitvoeringsplan 2024-2026 wat is vastgesteld in de Alliantie en nu verwerkt is in de MJPB. De gemeenteraad heeft dit uitvoeringsplan echter niet voorgelegd gekregen. Zo is er ook geen burgerparticipatie geweest middels inspraak in de raadskamer. Dat is een gemiste kans. Vraag is ook wat er nu gebeurd als de gemeenteraad niet akkoord gaat met deze onderdelen.
Duurzaam Arnhem •
•
De Verstedelijkingsstrategie van de Regio Food Valley en de GMR wordt nu toch gebruikt als bouwsteen voor de nieuwe Provinciale Omgevingsvisie. Ook het Regioarrangement wordt hier voor benut. Ik herhaal hier nogmaals dat deze stukken geen participatieproces of zienswijzeproces hebben gekend. Het is goed dat er aandacht is voor meer woningen om het tekort op de volkshuisvesting op te lossen. Meer aandacht voor dak- en thuisloosheid is nodig. Let op de vraag voor woningen voor speciale aandachtgroepen.
Groen Arnhem •
•
•
Naast de verstedelijkingsstrategie zijn er ook vergroeningsopgaven. Groen is belangrijk voor toerisme, recreatie en natuur. Zo ontmoeten natuurlijke waarden en economische ontwikkeling elkaar. Gezonde leefomgeving wordt goed opgepakt door de gemeente Arnhem. Dit is belangrijk voor de fysieke gezondheid en voor de milieuhygiëne. Ik vraag aandacht voor het nieuwe Nationaal Milieu Programma van het Rijk. De eerste voorziening is de bushaltepaal. Zo kan je als reiziger eenvoudig bij voorzieningen komen.
Mierlostraat 43 6844 DW ARNHEM kennisnetwerkarnhemnijmegen@gmail.com
I
KAN Kansrijk Arnhem •
•
•
Schulden moeten zoveel mogelijk worden verholpen. Het beste is wanneer ze voorkomen worden. De gemeente Arnhem is dan ook actief op het onderwerp bestaanszekerheid. Ook de transformatie van Zorg en Welzijn is een aandachtspunt. Ik zou willen meegeven dat het eerder om een transitie van Zorg naar Welzijn zou moeten gaan. Preventief werk loont en daarmee is inzet op welzijn lonend. Dat is alleen niet meetbaar. Deze denkwijze geldt overigens ook voor het veiligheidsbeleid. Veiligheid is vaak preventief.
Verbonden Arnhem •
Artikel I van de Grondwet staat niet voor niets in de raadszaal op de muur. Discriminatie en racisme zijn ontoelaatbaar. De functie van de Arnhems Coördinator Discriminatie en Racisme is helaas nodig.
•
De functies van het OKO, INA en PLRGM zijn van belang voor de verbindingen tussen de verschillende religies en levensbeschouwingen onderling en anderzijds de overheid. Het is belangrijk dat de gemeente dit blijft steunen. Een multi-cultuur stad geeft veel verschillende uitingen aan cultuur. Zo is er ook cultureel religieus erfgoed en is er aandacht voor cultuur-historie. Het herdenken van de oorlog en het vieren van vrijheid blijft ook na 80 jaar om aandacht vragen.
• •
Bestuurlijk Arnhem •
•
•
•
Op het gebied van de burgerparticipatie is het goed om te lezen dat er een nieuwe participatieverordening komt. Ik raad aan om ook de goede voorbeelden van andere gemeenten mee te nemen. In de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen wordt stevig gewerkt aan de vijf doelen die in de Regionale Agenda 2025-2028 worden benoemd. Deze doelen worden in de MJPB ook benoemd. Grensoverschrijdende samenwerking wordt stevig uitgevoerd. Zo is er met Duitsland via de EUREGIO Rijn Waal goed contact. Dit bleek ook op de Grenzlandkonferenz in Krefeld. Op Europees gebied moet ook stevig ingezet worden op lobby.
Arnhem,
ü 6 OKf ?0'Z4
Ramon Barends Kennisnetwerk Arnhem Nijmegen
MJPB Arnhem 2025 | Kennisnetwerk Arnhem Nijmegen
2
KAN Veerkracht en Weerbaarheid in Arnhem (MJPB 2025-2028) Inleiding Het Kennisnetwerk Arnhem Nijmegen maakt gebruik van de mogelijkheid om in te spreken in de raadskamer waar de portefeuilledelen uit de MJPB van de Burgemeester wordt behandeld. Dit doe ik omdat er buiten de MJPB om aandachtspunten zijn waar ik aandacht voor wil vragen.
Versterken Weerbaarheid Democratische Rechtsorde Het kabinet Rutte-IV heeft naar aanleiding van de motie-Segers c.s. (Kamerstuknummer 35788-136) de Adviescommissie Versterken Weerbaarheid Democratische Rechtsorde ingesteld met de burgemeester van Arnhem, Ahmed Marcouch, als voorzitter. De commissie-Marcouch moest: - onderzoeken hoe de ontwikkeling van radicalisering en politieke polarisatie verloopt en, op basis van wetenschappelijke inzichten, te analyseren wat de effecten hiervan op het democratisch proces zijn, - concrete aanbevelingen doen aan politiek, overheid en maatschappelijke organisaties over hoe onze democratie beter te weren tegen extremisme, radicalisering en polarisatie en wat in deze bijdraagt aan de versterking van de democratische rechtsorde.
Dat heeft de commissie gedaan.
Het vertrouwen in de politiek als representant van de democratie is afnemend. Het SCP onderzoekt dit vertrouwen in het continue onderzoek burgeronderzoeken. De politiek grijpt niet of te laat in. Zij zouden niet bij machte zijn om problemen op te lossen. De commissie poneert het begrip ‘democratische rechtsorde’. Dat is een rechtsorde waar diverse meningen en opvattingen een plek mogen hebben en waar het democratisch debat gevoerd wordt. De commissie ziet een groter probleem met de democratie, namelijk de verwaarlozing en uitholling. Ik zou dit als erosie beschrijven. De democratie moet levend zijn door de ‘demos’ (het volk). Het gaat dus om participatie van burgers bij de overheid.
De overheid is verantwoordelijk voor het beschermen van de grondrechten. Dat zijn niet alleen de klassieke grondrechten, maar ook de sociale grondrechten. Iedereen heeft recht op werkgelegenheid, bestaanszekerheid, een leefbare woonomgeving, volksgezondheid, woongelegenheid en onderwijs. Het gaat om een eerlijke en rechtvaardige samenleving. Dit zijn aspecten die in de democratische rechtsstaat terug moeten komen. In de MJPB komen deze zaken dan ook terecht terug.
Mierlostraat 43 6844 DW ARNHEM kennisnetwerkarnhemnijmegen@gmail.com
I
KAN Uiteindelijk gaat het om een relatie die tussen burger en bestuur aanwezig moet zijn. Er is een sociaal contract tussen burger en bestuur. Dat wil zeggen dat er een wederkerigheid moet zijn. De overheid moet reageren op de burger, net zoals de burger dat moet naar de overheid.
Staatscommissie Rechtsstaat De Staatscommissie Rechtsstaat heeft voortgebouwd op deze onderwerpen. Het handelen van politici, bestuurders en medewerkers moet meer in het teken staan van de rechtsstaat en Grondwet. De Staatscommissie heeft 10 aanbevelingen gedaan: 1. Toon rechtsstatelijk leiderschap en draag de principes van de rechtsstaat actief uit! Versterk de rechtsstatelijke cultuur ook met een Planbureau voor de rechtsstaat en een zelfstandig begrotingshoofdstuk voor de rechtsketen. 2. Versterk het rechtsstatelijk kompas binnen alle onderdelen van de overheid. 3. Geef uitvoeringsorganisaties de mogelijkheid een rode kaart te trekken. 4. Verbeter het contact met de burger: in een rechtsstaat hebben burgers recht op begrijpelijke communicatie en adequate informatie. Maak bij nieuw beleid volop gebruik van ervaringskennis. 5. Schaf toetsingsverbod van wetgeving aan de Grondwet af. 6. Geef langdurige politieke prioriteit aan vereenvoudiging van regelingen voor bestaanszekerheid. 7. Regel in algemene wetgeving een grondslag voor gegevensdeling tussen overheidsorganisaties, voor proactief overheidshandelen in het belang van de burger. 8. Investeer fors in de verbetering van de rechtsbescherming. 9. Richt de bestuurlijke besluitvorming en de procedure voor bezwaarschriften zo in dat burgers ervaren dat zij gehoord en gezien worden. 10.
Toets als bestuursrechter ook aan rechtsbeginselen.
Agenda Veerkrachtige Weerbare Samenleving De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Karien van Gennip, heeft een Agenda uitgebracht die aandacht vraagt voor participatie in een diverse samenleving. De overheid moet werken aan het bevorderen van de sociale stabiliteit. Hierbij wordt de veerkracht en weerbaarheid van de superdiverse samenleving versterkt en vergroot. Door die aanpak draagt het Rijk er bij aan dat alle Nederlanders, en specifiek Nederlanders in de meest kwetsbare omgevingen, crises zo goed mogelijk het hoofd kunnen bieden. Investeren in veerkracht en weerbaarheid draagt zo bij aan een samenleving die tegen een stootje kan.
‘Een democratische samenleving kan alleen functioneren als we een grens trekken als vrijheden van de ander worden bedreigd, als iedereen meedoet en discriminatie wordt bestreden. Dit vraagt om een weerbare samenleving, waartoe het kabinet onder andere wil inzetten op preventie en weerbaarheid.’ - Coalitieakkoord 2021-2025. Omzien naar elkaar, vertrouwen in de toekomst
Kortom Arnhem zal aan de slag moeten met de veerkracht en de weerbaarheid van het Arnhemse bestuur. Deze rapporten zullen hier een stevige bouwsteen bij zijn. Arnhem,
Ramon Barends Kennisnetwerk Arnhem Nijmegen
MJPB Arnhem 2025 | Kennisnetwerk Arnhem Nijmegen
2
GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELRESULTAAT
Raadsvoorstel ‘Ontwerp-begroting 2025’, ‘Turap 2-2024’ en ‘Belastingverordeningen 2025’ – raadskamer Marcouch Fasering
Informatieve bespreking