Agendabundel

Bundel - Politieke Avond van 12 juli 2023 Agenda bijlagen Agenda PA 12 juli 2023 Stemmingen PA 12 juli 2023 Getekende besluitenlijst PA 12 juli 2023 1 18.45 uur - 19.30 uur: Rondvraag en Mededelingen 2 19.30 uur - 23.15 uur: Besluitvormende vergadering 2.1 Opening en mededelingen 2.2 Herdenken van oud-raadslid de heer Theo Theijse tot fractievolger van Joost Gerretschen (GroenLinks), Merlijn Schrijvers (VVD) en Erik Lu 2.3 Beëdiging (Partij voor de Dieren) 2.4 Vaststellen van de agenda en spreektijdverdeling 2.5 Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 28 juni 2023 Getekend raadsbesluit Raadsvoorstel 'Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 28 juni Besluitenlijst PA 28 juni 2023 2.6 Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad Getekend raadsbesluit Raadsvoorstel 'Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken voor de raadsvergadering van 12 juli 2023' Lijst van Ingekomen stukken (23 juni 2023 tot en met 5 juli 2023) 3 Hamerstukken 3.1 Vaststellen: ODRA begroting 2024 en jaarstukken 2022 Getekend raadsbesluit Raadskameradvies t.b.v.

de besluitvormende behandeling op 12-07-2023 Raadsvoorstel ODRA begroting 2024 en jaarstukken 2022 Bijlage 1 - Begroting ODRA 2024 Bijlage 2 - Jaarverslag en jaarstukken ODRA 2022 (deel 1) Bijlage 2a - Jaarverslag en jaarstukken ODRA 2022 (deel 2) Bijlage 3 - Aanbiedingsbrief begroting ODRA 2024 aan raden Bijlage 4 - Aanbiedingsbrief procedure jaarstukken 2022 ODRA aan raden Bijlage 5 - Concept zienswijze op de begroting ODRA 2024 Presentatie - ODRA ligt op koers 4 Onderwerpen direct ter besluitvorming 4.1 Vaststellen: Benoeming van lid Auditcommissie Getekend raadsbesluit Raadsvoorstel "Benoeming van lid Auditcommissie" 4.2 Vaststellen: Verzamelbesluit-2 2023 Getekend raadsbesluit Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 12-07-2023 Raadsvoorstel Verzamelbesluit-2 2023 Bijlage 1 - Specificatie Verzamelbesluit-2 2023 per onderwerp naar Bijlage 2 - Concernbegrotingswijziging Verzamelbesluit-2 2023: Exploitatie Bijlage 3 - Concernbegrotingswijziging Verzamelbesluit-2 2023: Investeringen Bijlage 4 - Actualisatie begrotingssubsidies Vaststellen: Geautoriseerde stand Begroting 2023-2026 tot en met de raadsvergadering van 12 juli 4.3 2023 Getekend raadsbesluit Raadskameradvies t.b.v.

de besluitvormende behandeling op 12-07-2023 Raadsvoorstel Geautoriseerde stand Begroting 2023-2026 tot en met de raadsvergadering van 12 juli 2023 Bijlage 1 - Standenoverzicht Begroting 2023-2026 t/m raadsvergadering van 12 juli 2023: Exploitatie Bijlage 2 - Standenoverzicht Begroting 2023-2026 t/m raadsvergadering van 12 juli 2023: Investeringen

4.4

5 5.1

5.2

5.3

5.4

Vaststellen: Stedenbouwkundig ontwerp Rietgrachtstraat 32 Getekend raadsbesluit Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 12-07-2023 Raadsvoorstel Vaststellen stedenbouwkundig ontwerp Rietgrachtstraat 32 Bijlage 1 - Stedenbouwkundig ontwerp Rietgrachtstraat 32 d.d.19-6-2023 Bijlage 2 - Overzicht participatietraject: logboek omgevingsparticipatie 19012023 Onderwerpen welke voor debat en besluitvorming worden voorgedragen Debatverzoek Schaapsdrift e.o. Debatverzoek Schaapsdrift e.o. Raadsbrief Stand van zaken gebiedsvisie Schaapsdrift e.o. en afweging Wet voorkeursrecht gemeenten d.d. 28-06-2023 Schriftelijke bijdrage van het bestuur van de Vereniging tot Behoud van de Schaapsdrift, d.d. 05-07-2023 Schriftelijke bijdrage van de bewoners Schaapsdrift 1,5,7 en 9, d.d. 06-07-2023 Memo Beantwoording vragen raadskamer Schaapsdrift d.d. 07-07-2023 Presentatie van 5 juli - Schaapsdrift e.o. Verworpen motie 'Behoud van de woningen aan de Ernst Casimirlaan' (23m92) van de fractie Verworpen motie 'Laat de Wvg vervallen van alle woonhuizen van Schaapsdrift eo' (23M93) van de fractie SP Raadsbrief 'Schaapsdrift en omgeving: intrekking voorkeursrecht voor een gedeelte van het voorkeursrechtgebied', d.d.

13-07-2023 Bijlage 1 - Presentatie stedenbouwkundig bureau Bijlage 2 - Lijst met percelen waarvoor het voorkeursrecht wordt ingetrokken Bijlage 3 -Tekening behorende bij het intrekkingsbesluit met daarop de percelen waarvoor het voorkeursrecht wordt ingetrokken Vaststellen: Proef Bijverdienbeloning voor deeltijdwerk Getekend raadsbesluit Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 12-07-2023 Behandeladvies 5 juli 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel Proef Bijverdienbeloning voor deeltijdwerk Bijlage 1 - Re-integratieverordening geconsolideerde versie per 1 juli 2023 Bijlage 2 - Collegebesluit wijziging van de beleidsregels re-integratie Bijlage 3 - Beleidsregels re-integratie_geconsolideerde versie per 1 juli 2023 Bijlage 4 - Gevraagd advies bijverdienen in de bijstand Adviesraad Werk & inkomen Bijlage 5 - Infographic Bijverdienbeloning Arnhem voor deeltijdwerk Raadsbrief Proces invoering bijverdienpremie d.d. 12-07-2022 Inspraakbijdrage Adviesraad Werk en Inkomen Memo van wethouder Lauriks inzake Toezeggingen 1387, 1389 en 1390 d.d. 11-07-2023 Vaststellen: Zienswijze begroting VGGM 2024 Getekend raadsbesluit Raadskameradvies t.b.v.

de besluitvormende behandeling op 12-07-2023 Raadsvoorstel Zienswijze begroting VGGM 2024 Bijlage 1 - Aanbiedingsbrief VGGM Bijlage 2 - Ontwerpbegroting VGGM 2024 Bijlage 3 - Publieksvriendelijke toelichting ontwerpbegroting VGGM 2024 Bijlage 4 - (Concept) Zienswijze begroting VGGM 2024 Presentatie - VGGM Memo van wethouder Van de Geijn inzake Toezegging zienswijze begroting VGGM 2024 d.d. 06-07-2023 Vaststellen: Vaststelling aangepast ruimtelijk raamwerk veld 26/27 en aanpassing programma betaalbare koopwoningen in veld 1, 26 en 27 Schuytgraaf, toevoeging sociale huur en inpassing KW37 in veld 26 en 27 Schuytgraaf Getekend raadsbesluit Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 12-07-2023 Raadsvoorstel Vaststelling aangepast ruimtelijk raamwerk veld 26/27 en aanpassing programma betaalbare koopwoningen in veld 1, 26 en 27 Schuytgraaf, toevoeging sociale huur en inpassing KW37 in veld 26 en 27 Schuytgraaf Bijlage 1 - Aangepast ruimtelijk raamwerk veld 26/27, mei 2023

6 6.1 6.2

Bijlage 2 - Raadsbrief over locatiekeuze KW37 Bijlage 3 - brief aan gemeente Overbetuwe over het voorgenomen aangepaste ruimtelijk raamwerk veld 26/27 Bijlage 4 - Begrotingswijziging 23-004 Schriftelijke inspraakbijdrage van D. van Engelen namens KW 37, d.d. 21-06-2023 Behandelresultaat 21 juni 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Juridisch advies stadsadvocaat inzake beoogde ontwikkeling Schuytgraaf, d.d. 03-05-2023 Memo van wethouder Smeulders inzake Uitvoering Toezegging 1370 Financiële consequenties aanpassen woningaantal d.d. 23-06-2023 Behandelresultaat 21 juni 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Behandelresultaat 5 juli 2023, 2e meningsvormende (1) behandeling Moties vreemd aan de agenda Motie vreemd aan de agenda 'Kaders voor inkoop Jeugdhulp en WMO-ondersteuning' (23M86) Aangenomen motie vreemd aan de agenda 'Kaders voor inkoop Jeugdhulp en WMO-ondersteuning' (23M86) van de fractie ChristenUnie Motie vreemd aan de agenda ''Ere wie ere toekomt' (23M90) Ingetrokken motie vreemd aan de agenda 'Ere wie ere toekomt' (23M90) van de fractie ChristenUnie

Agenda Politieke Avond 12 juli 2023 Raadzaal 18.45 uur – 19.30 uur: 1. Rondvraag en mededelingen Raadzaal 19.30 uur - 23.15 uur: 2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

Besluitvormende vergadering Opening en mededelingen Herdenken van oud-raadslid de heer Theo Theijse Beëdiging tot fractievolger van Joost Gerretschen (GroenLinks), Erik Lu (Partij voor de Dieren) en Merlijn Schrijvers (VVD) Vaststellen van de agenda en spreektijdverdeling Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 28 juni 2023 Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad

3 3.1

Hamerstukken Vaststellen: ODRA begroting 2024 en jaarstukken 2022

4 4.1 4.2 4.3

Onderwerpen direct ter besluitvorming Vaststellen: Benoeming van lid Auditcommissie Vaststellen: Verzamelbesluit-2 2023 Vaststellen: Geautoriseerde stand Begroting 2023-2026 tot en met de raadsvergadering van 12 juli 2023 Vaststellen: Stedenbouwkundig ontwerp Rietgrachtstraat 32

4.4 5 5.1 5.2 5.3 5.4

Onderwerpen welke voor debat en besluitvorming worden voorgedragen Debatverzoek Schaapsdrift e.o. Vaststellen: Proef Bijverdienbeloning voor deeltijdwerk Vaststellen: Zienswijze begroting VGGM 2024 Vaststellen: Vaststelling aangepast ruimtelijk raamwerk veld 26/27 en aanpassing programma betaalbare koopwoningen in veld 1, 26 en 27 Schuytgraaf, toevoeging sociale huur en inpassing KW37 in veld 26 en 27 Schuytgraaf

6 6.1

Moties vreemd aan de agenda Motie vreemd aan de agenda "Jeugdzorg ook nodig in de nacht, zeker bij crisis" (23M85) Motie vreemd aan de agenda "Ere wie ere toekomt" (23M90)

6.2

GEMEENTE

Arnhem BESLUITENLIJST VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM OP WOENSDAG 12 juli 2023 De voorzitter: Marcouch De griffier: Kersten Aanwezig de leden: Aït Chrif (PvdA), Bal (DENK), De Boef (GroenLinks), Brandts (D66), Coenders (GroenLinks), Dayioglu (GroenLinks), Dobbe (SP), Elfrink (SP), Eliëns (Partij voorde Dieren), Van Engelenburg (WD), Groot (Arnhem Centraal), De Groot (Partij voor de Dieren), Heemskerk (D66), Hogenhout (GroenLinks), Kemperman (D66), Koorn (CDA), Kraaijenbrink (Arnhem Centraal), Kumas (WD), Van der Laak (Arnhem Centraal), Loor (D66), Luurssen (Forum Voor Democratie), Manders (Arnhem Centraal), Maref (WD), Van Munster (PvdA), Nede (Christenunie), Neutkens (Volt), Noomen (GroenLinks), Pape (WD), Prinsen (GroenLinks), Schollen (Volt), Simonis (GroenLinks), Verheij (PW), Visser (PvdA), Wiggers (Arnhemse Ouderen Partij), Zwijnepoel (D66) Afwezig: Van den Broek (CDA), Eppich (WD), Quint (GroenLinks), Usta (DENK) Aanwezig de wethouders: Bouwkamp, Van de Geijn, Kundic, Lauriks, Roelofs, Smeulders en Van der Wel

Begintijd vergadering: Eindtijd vergadering:

19.35 uur 23.20 uur

BESLUITEN: Agendapunt:

2.5 Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 14 juni 2023

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

2.6 Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

3.1 Vaststellen: ODRA begroting 2024 en jaarstukken 2022

Het voorstel is met 33 stemmen voor en 2 stemmen tegen aangenomen.

4.1 Vaststellen: Benoeming van lid Auditcommissie

Mevrouw Marlies Neutkens is benoemd tot lid van de Auditcommissie.

4.2 Vaststellen: Verzamelbesluit-2 2023

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

4.3 Vaststellen: Geautoriseerde stand Begroting 2023-2026 tot en met de raadsvergadering van 12 juli 2023

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen,

4.4 Vaststellen: Stedenbouwkundig ontwerp Rietgrachtstraat 32

Het voorstel is met 33 stemmen voor en 2 stemmen tegen aangenomen.

5.1 Debatverzoek Schaapsdrift e.o.

De motie "Behoud van de woningen aan de Ernst Casimirlaan" (23m92) van de fractie SP is met 4 stemmen voor en 31 stemmen tegen verworpen. De motie "Laat de Wvg vervallen van alle woonhuizen van Schaapsdrift eo" (23M93) van de fractie SP is met 12 stemmen voor en 23 stemmen tegen verworpen.

5.2 Vaststellen: Proef Bijverdienbeloning voor deeltijdwerk

Het voorstel is met 34 stemmen voor en 1 stem tegen aangenomen.

5.3 Vaststellen: Zienswijze begroting VGGM 2024

Het voorstel is met 32 stemmen voor en 3 stemmen tegen aangenomen.

5.4 Vaststellen: Vaststellen: Vaststelling aangepast ruimtelijk raamwerk veld 26/27 en aanpassing programma betaalbare koopwoningen in veld 1,26 en 27 Schuytgraaf, toevoeging sociale huur en inpassing KW37 in veld 26 en 27 Schuytgraaf

Het voorstel is met 33 stemmen voor en 2 stemmen tegen aangenomen,

6.1 Motie vreemd aan de agenda "Kaders voor inkoop Jeugdhulp en WMO-ondersteuning" (23M86)

De motie vreemd aan de agenda "Kaders voor inkoop Jeugdhulp en WMO-ondersteuning" (23M86) van de fractie Christenunie is met

Zaaknummer: 3865168

GEMEENTE

Arnhem Besluitvan

12 juli 2023

Zaaknummer

3865168

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen hetvoorstelvandeAgendacommissie van7 juli 2023,Griffie nummer:3865168 besluit: De concept-besluitenlijst vanderaadsvergadering van28 juni2023vast te stellen.

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

3865168

ONDERWERP: Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 28 juni 2023

Voorstel De Agendacommissie stelt u voor de concept-besluitenlijst van de raadsvergadering van 28 juni 2023 vast te stellen. Bijlage - concept-besluitenlijst van de raadsvergadering van 28 juni 2023

Besluit van

12 juli 2023

Zaaknummer

3865168

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van de Agendacommissie van 7 juli 2023, Griffie nummer: 3865168 besluit: De concept-besluitenlijst van de raadsvergadering van 28 juni 2023 vast te stellen.

De griffier,

De voorzitter,

BESLUITENLIJST VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM OP WOENSDAG 28 juni 2023 De voorzitter: Marcouch De griffier: Kersten Aanwezig de leden: Bal (DENK), De Boef (GroenLinks), Brandts (D66), Van den Broek (CDA), Coenders (GroenLinks), Dayioğlu (GroenLinks), Dobbe (SP), Elfrink (SP), Eliëns (Partij voor de Dieren), Eppich (VVD), Van Engelenburg (VVD), Groot (Arnhem Centraal), De Groot (Partij voor de Dieren), Heemskerk (D66), Hogenhout (GroenLinks), Kemperman (D66), Koorn (CDA), Kraaijenbrink (Arnhem Centraal), Kumas (VVD), Van der Laak (Arnhem Centraal), Loor (D66), Manders (Arnhem Centraal), Maref (VVD), Van Munster (PvdA), Neutkens (Volt), Noomen (GroenLinks), Pape (VVD), Prinsen (GroenLinks), Quint (GroenLinks), Scholten (Volt), Simonis (GroenLinks), Usta (DENK), Verheij (PVV), Visser (PvdA), Wiggers (Arnhemse Ouderen Partij), Zwijnepoel (D66) Afwezig: Aït Chrif (PvdA), Luurssen (Forum Voor Democratie), Nede (ChristenUnie) Aanwezig de wethouders: Bouwkamp, Van de Geijn, Kundić, Lauriks, Roelofs, Smeulders en Van der Wel Begintijd vergadering: Eindtijd vergadering:

19.45 uur 22.50 uur

BESLUITEN: Agendapunt: 2.3 Stemmen over het interpellatieverzoek inzake "De belofte van wethouder van der Wel over een voorstel m.b.t. de aanbesteding beschermd wonen"

Het verzoek is met 7 stemmen voor en 29 stemmen tegen afgewezen.

2.4 Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 14 juni 2023

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

2.5 Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

3.1 Vaststellen: Wijziging regeling MGR sociaal domein 2023

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

3.2 Vaststellen: Zienswijze MGR conceptbegroting 2024 en begrotingswijziging 2023

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

4.1 Vaststellen: Intern controleplan 2023

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

4.2 Vaststellen: Zienswijze 1e Bestuursrapportage 2023 en ontwerp- Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 De Connectie

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

5.1 Vaststellen: Burgerinitiatief "Centrumring Arnhem"

Het voorstel is met 28 stemmen voor en 8 stemmen tegen aangenomen.

5.2 Debatverzoek "Sonsbeek debacle en 2025"

De motie “Stop permanent met de Sonsbeek Expo” (23M87) van de fractie PVV is met 1 stem voor en 35 stemmen tegen verworpen. De motie “Geen Sonsbeektentoonstelling 2025” (23M88) van de fractie SP is met 3 stemmen voor en 33 stemmen tegen verworpen. De “Motie van afkeuring” (23M89) van de fractie SP is met 3 stemmen voor en 33 stemmen tegen verworpen.

5.3 Vaststellen: Masterplan Transformatie Koepelgevangenis Arnhem

Het voorstel is met 33 stemmen voor en 3 stemmen tegen aangenomen.

5.4 Vaststellen: Jaarprogramma Integraal Huisvestingsplan 2023 (PO, (V)SO en VO)

Het voorstel is met 32 stemmen voor en 3 stemmen tegen aangenomen.

5.5 Vaststellen: Jaarstukken 2022 (incl. geheime FJP)

Het amendement “Eerlijk over uitbreiding woonwagenlocaties” (23A19) van de fracties ChristenUnie en BurgerBelang Arnhem is met algemene stemmen aangenomen. Het amendement “Financieel samenvoegen wijkprogramma’s” (23A20) van de fracties VVD, Arnhem Centraal, ChristenUnie en GroenLinks is met algemene stemmen aangenomen. Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

Zaaknummer: 224326

6.1 Motie vreemd aan de agenda “Jeugdzorg ook nodig in de nacht, zeker bij crisis” (23M85)

De motie vreemd aan de agenda “Jeugdzorg ook nodig in de nacht, zeker bij crisis” (23M85) van de fractie CDA is met algemene stemmen aangenomen.

De griffier,

De voorzitter,

Bijlage: Overzicht stemmingen PA 28 juni 2023

Zaaknummer: 224326

GEMEENTE

Arnhem ^

Besluitvan

12 juli 2023

Zaaknummer

3865168

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen hetvoorstelvandeAgendacommissie, d.d.7 juli 2023, zaaknummer: 3865168 besluit:

De "Lijst van ingekomen Stukken"van23juni2023 tot en met 5 juli 2023 vast te stellen.

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

3865168

ONDERWERP: Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken voor de raadsvergadering van 12 juli 2023 Voorstel De Agendacommissie stelt u voor de "Lijst van Ingekomen Stukken" van 23 juni 2023 tot en met 5 juli 2023 vast te stellen. Als raadslid kunt u de ingekomen stukken inzien via het Bestuurlijk Informatiesysteem (iBabs). Bijlage - Lijst van Ingekomen stukken (23 juni 2023 tot en met 5 juli 2023)

Besluit van

12 juli 2023

Zaaknummer

3865168

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van de Agendacommissie, d.d. 7 juli 2023, zaaknummer: 3865168 besluit: De "Lijst van ingekomen Stukken" van 23 juni 2023 tot en met 5 juli 2023 vast te stellen.

De griffier,

De voorzitter,

Lijst van Ingekomen stukken (23 juni 2023 tot en met 5 juli 2023) Datum

Afzender

Titel

Advies

23-06-2023

Stichting Het Vergeten Kind

Onderzoek naar dak- en thuisloze jongeren en de aanpak van gemeenten

Voor kennisgeving aannemen

26-06-2023

Euregio Rhein-Waal/Euregio RijnWaal

Resultaten Euregioraadsvergadering d.d. 15 juni 2023 in Boxmeer

Voor kennisgeving aannemen

28-06-2023

Groene Metropoolregio

Advies Regioagendacommissie aan Algemeen bestuur GMR

Voor kennisgeving aannemen

30-06-2023

Provincie Gelderland

Richtlijn Klimaat en energiemiddelen en Richtlijn Jeugdzorg

Voor kennisgeving aannemen

03-07-2023

Flores Onderwijs

Raadsledenbijeenkomst | terugblik 20 juni | Voor kennisgeving aannemen volgende bijeenkomst 10 oktober

03-07-2023

Stichting Arnhems Hart

Enquête Koningsfeest 2023

Voor kennisgeving aannemen

05-07-2023

A. Cloosterman

Sterke opwarming Atlantische Oceaan

Voor kennisgeving aannemen

GEMEENTE

Arnhem

Besluitvan

12juli 2023

Zaaknummer

208387

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen hetvoorstelvanburgemeester enwethouders van30mei 2023,nummer:208387; geletopartikel58Wgr; besluit: 1. De zienswijze(met zaaknummer 208387)in te dienen opdebegroting ODRA 2024.

RAADSKAMERADVIES Raadsvoorstel "ODRA begroting 2024 en jaarstukken 2022” 5 juli 2023

Raadsvoorstel "ODRA begroting 2024 en jaarstukken 2022”

Zaaknummer:

208387

Portefeuillehouder:

Van der Wel

Resultaat van bespreking: Aanwezig De raadsleden/fractievolgers Snelting (Volt), De Groot (PvdD), Dayioglu (GroenLinks), Aydemir (DENK), Kumas (VVD), Brandts (D66), Van der Laak (Arnhem Centraal). De fracties van het CDA, PvdA, SP, BurgerBelang Arnhem, ChristenUnie, PVV, Forum voor Democratie zijn niet vertegenwoordigd bij de bespreking. Verder zijn aanwezig: ODRA, Van der Wel (wethouder), Den Uil (bestuursadviseur) Bespreking Tijdens de informatieve fase is door de heer Ruben Vlaander (directeur van Omgevingsdienst Regio Arnhem) en mevrouw Annette Prent (Concernmanager Uitvoering / plaatsvervangend directeur bij Omgevingsdienst Regio Arnhem) een presentatie verzorgt. Naar aanleiding hiervan heeft er een gesprek tussen de ODRA en de raadskamer plaatsgevonden. Er worden tijdens deze meningsvormende 1 bespreking in twee termijnen door de aanwezige fracties vragen gesteld aan het college. Deze zijn beantwoord door de portefeuillehouder. Toezeggingen Inclusie/diversiteitsplan De wethouder zegt toe om de raad te informeren over het inclusie- en diversiteitsplan van de ODRA zodra deze beschikbaar is. Accountantsverklaring De wethouder zegt toe om na te gaan of er bezwaren zijn om de accountantsverklaring met de raad te delen. Als er geen bezwaren zijn zal de accountantsverklaring aan de raad beschikbaar worden gesteld.

Conclusie De voorzitter heeft aan het einde van de bespreking geconcludeerd dat de informatieve en meningsvormende fase 1 is afgerond en dat er geen amendementen en/of moties zijn aangekondigd. Het voorstel wordt doorgeleid naar de besluitvormende vergadering als hamerstuk. De raadsadviseur,

De voorzitter,

P. Wielaard

M.J.A. van Munster

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

Onderwerp:

208387

ODRA begroting 2024 en jaarstukken 2022

Kernboodschap Omgevingsdienst ODRA biedt haar partners de begroting 2024 aan. Deze conceptbegroting is in overleg met de partners opgesteld. De Arnhemse raad kan een zienswijze op de begroting indienen. Belangrijke beoordelingskaders voor de begroting zijn nut en noodzaak van de verschillende begrotingsposten en een realistische inschatting van de hoogte daarvan. Deze aspecten geven geen aanleiding voor een zienswijze. De aangeboden jaarrekening en de besteding van het netto bedrijfsresultaat 2022 geven eveneens geen aanleiding voor opmerkingen. Een zienswijze met enkele aandachtspunten is bijgevoegd. Voorstel 1. Bijgevoegde zienswijze in te dienen op de begroting ODRA 2024. 2. Kennis te nemen van de jaarstukken ODRA 2022. Inleiding Arnhem is een belangrijke deelnemer aan de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Regio Arnhem (GR ODRA) en heeft veel vergunning- en toezichttaken op het gebied van bouwen, wonen en milieu ondergebracht bij de ODRA. Jaarlijks brengt ODRA een begroting en een jaarrekening uit. ODRA vraagt de deelnemende partners te reageren op de begroting 2024 en kennis te nemen van de jaarrekening 2022. Arnhem kan een zienswijze op de begroting indienen bij ODRA. De begroting 2024 is grotendeels gebaseerd op de begroting 2023. De Kadernotitie 2024 die u eerder dit jaar werd aangeboden, gaf een vooruitblik op de begroting 2024.

Een belangrijke aanpassing is het gestegen uurtarief, van €92 naar €99. Het uurtarief van ODRA was al enkele jaren gelijk gebleven. Verder staat 2024 natuurlijk in het kader van de definitieve start van de Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb). Beide wetten hebben grote invloed op het werkpakket dat ODRA uitvoert voor de gemeente Arnhem.

Beoogd effect Alle deelnemers aan de GR kunnen een zienswijze op de begroting indienen, met het oog op een effectieve en efficiënte invulling van de aan ODRA gemandateerde taken in vergunningverlening en handhaving. Argumenten 1.1 De begroting van 2024 stijgt door kosteneffecten en volumegroei Het Arnhemse deel in de begroting stijgt van € 5,669 mln. (2023) naar € 6,544 mln. Ongeveer de helft van deze stijging wordt veroorzaakt door een stijging van het uurtarief van € 92 naar € 99. Daarnaast is de begroting aangepast aan de gerealiseerde productie van de afgelopen jaren, die veelal hoger lag dan werd begroot. Tot slot verandert soms de aard en inhoud van (deel)producten, dit geldt bijvoorbeeld voor de archivering die op een hoger kwaliteitsniveau gebracht moet worden. 2.1 Het jaarresultaat is bestemd voor voorzieningen ODRA heeft het boekjaar 2022 afgesloten met een positief resultaat van € 378.000. De accountant van ODRA heeft een goedkeurende verklaring afgegeven. Er is een bijzondere dotatie aan de voorziening “verlof” gemaakt van € 325.000. De algemene reserve is aangevuld tot het in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) vastgestelde maximum van € 500.000. Het resterende deel van het exploitatiesaldo ad € 23.513 wordt toegevoegd aan een bestemmingsreserve ter dekking van kosten voor een evaluatie op de vermogenspositie van ODRA.

ODRA stelt deze evaluatie voor omdat de omzet de laatste jaren flink is gestegen en er meerdere risico’s voor de bedrijfsvoering worden onderkend, waaronder de krapte op de arbeidsmarkt, ontwikkelingen in de bouw en de deels nog onbekende effecten van nieuwe weten regelgeving. Kanttekeningen en risico's 1.1

De begroting stijgt voor Arnhem met 15%. Zoals hierboven aangegeven is een groot deel van de stijging van het voor Arnhem begrote bedrag gekoppeld aan de stijging van het uurtarief. Gezien het feit dat de uurtarieven al enkele jaren niet zijn gestegen is dit niet onredelijk. De begroting loopt ook op door volumestijging en doordat deze is aangepast aan de gerealiseerde productie, die voor Arnhem een aantal jaren achtereen hoger lag dan de geraamde productie. Overigens wordt aan het eind van elk boekjaar een definitieve rekening opgemaakt, waarbij Arnhem alleen betaalt voor daadwerkelijk geleverde productie.

Participatie De concept begroting is opgesteld in overleg met de partners van ODRA en na akkoord door het Algemeen Bestuur voorgelegd aan de raden en staten. Financiën In de begroting van de gemeente Arnhem zal rekening gehouden worden met de door ODRA begrote kosten voor 2024 van € 6,544 mln. voor uitvoering van taken voor Arnhem. Uitvoering Een zienswijze op de begroting kan bij ODRA worden ingediend. Het Algemeen Bestuur ODRA zal de begroting 2024 vaststellen, zo nodig aangepast naar aanleiding van eventueel ingediende zienswijzen. ODRA biedt de begroting uiterlijk 15 september 2023 aan bij het ministerie van Binnenlandse zaken. Communicatie Niet van toepassing Bijlagen Stukken voor gemeenteraad Begroting ODRA 2024 Jaarverslag en jaarstukken ODRA 2022 (2 delen) Aanbiedingsbrief begroting ODRA 2024 aan raden Aanbiedingsbrief procedure jaarstukken 2022 ODRA aan raden Concept zienswijze op de begroting ODRA 2024

Besluit van Zaaknummer

208387

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 30 mei 2023, nummer: 208387; gelet op artikel 58 Wgr; besluit: 1. Bijgevoegde zienswijze in te dienen op de begroting ODRA 2024

De griffier,

De voorzitter,

2024

BEGROTING

I N H O U D S O P G AV E

05

Voorwoord: Crisis of verwaarloosd probleem?

06

Hoofdstuk 1

012

Hoofdstuk 2

018

Hoofdstuk 3

027

Hoofdstuk 4

BIJLAGEN 030

Bijlage 1. Overzicht producten

032

Bijlage 2. Overzicht diensten

034

Bijlage 3. Overzicht materiële kosten

036

Bijlage 4. Overzicht bijdragen klanten

04

Begroting | 2024

05 VOORWOORD

CRISIS OF VERWAARLOOSD PROBLEEM? De wereld waarin we leven wordt steeds complexer, onvoorspelbaarder en niet iedereen kan met die onzekerheden omgaan. Steeds vaker raken mensen de weg kwijt. Het is niet gek dat er dan problemen ontstaan die lastig of misschien zelfs onmogelijk op te lossen zijn. We komen dit in onze praktijk regelmatig tegen. Unieke problemen, omdat de informatie onvolledig is, of tegengesteld, en de omgeving steeds verandert. In de vakliteratuur heten dat wicked problems. Die komen we landelijk tegen, zoals het oplossen van etnisch ongelijkheid, het verkleinen van de inkomensverschillen of het peil houden van de gezondheidszorg. Maar ook in wijken waar wij geconfronteerd worden met moeilijk op te lossen kwesties. We spreken in Nederland nogal snel over een crisis. Als we niet oppassen is alles een crisis. Ik citeer in dat verband filosofe Daan Roovers tijdens een bijeenkomst van de Groene Metropool regio Arnhem Nijmegen: ‘Hebben we het over een crisis of een verwaarloosd probleem?’ Deze woorden zetten me aan tot nadenken. Voor het werk dat wij doen is die vraag ook relevant.

met een crisis. Natuurlijk is acceptatie van crisismaatregelen een issue, maar een echte crisis vraagt een ander type aanpak: niet polderen maar doen! Terug naar onze praktijk. Bij controles komen toezichthouders nog wel eens in een situatie terecht die in jaren zo is gegroeid, maar goed beschouwd onverantwoord en niet veilig is. Dan ontbreekt het aan ‘haakjes’ om op te treden, of de regels zijn op meerdere manieren uit te leggen. Het gevolg is dat de ongewenste situatie blijft voortbestaan. De toezichthouder moet ter plekke kiezen tussen een slechte optie of een iets mindere optie. En dan doe je het al snel niet goed als uitvoeringsdienst. Krijgen de media daar lucht van, dan wordt de crisis vocabulaire uit de kast gehaald.

De ervaring leert dat vaak pas na vele maanden de aangetroffen situatie wordt aangepakt. Dit is exemplarisch voor een deel van ons werk. Soms moeten onze mensen tot tien tellen, op hun handen zitten en accepteren dat zij niets kunnen doen binnen de geldende wet- en regelgeving. Moet je Bij het aanpakken van een crisis dan spreken over een crisis? ontbreekt al snel de democraOf is het een verwaarloosd tische controle. Denk aan de probleem, in de woorden van COVID-pandemie, dat vraagt Roovers? Het antwoord is om een ‘militaire aanpak’. Daar afhankelijk van aan wie je de kan ik me wat bij voorstellen, vraag stelt. Ik noem niet snel Ruben Vlaander maar wat als we spreken over iets een crisis. In relatie tot Directeur Omgevingsdienst Regio Arnhem die andere maatschappelijke ons werk denk ik eerder aan opgave? Zoals de klimaatverandering, energietransitie, een verwaarloosd probleem. Want we, alle instanties woningbouwopgave en opvang van vluchtelingen en en overheden bij elkaar, doorzien niet altijd voldoende daklozen. Ik zie ook dat dit complexe vraagstukken zijn, scherp wat de gevolgen kunnen zijn van matige vergunmaar een crisis? ningen, onduidelijke regelgeving en traag optreden. Het zijn vraagstukken waar juist veel mensen over mee Zoals filosofe Roovers zegt: ‘Het probleem van één moeten praten.

Niet alleen de politici en bestuurders, persoon oplossen, is het probleem voor velen oplossen.’ maar ook ondernemers en burgers. VerantwoordelijkDat is een uitdagend citaat. Ik zie het als een oproep heden delen en niet voor ons uitschuiven, want voor om scherp te zijn en oog te hebben voor de impact van dit type vraagstuk is draagvlak bij inwoners en lokale beleid en keuzes. Dat is ook voor 2024 onze opdracht! bestuurders essentieel. Dat is een belangrijk verschil

Omgevingsdienst Regio Arnhem

1

07 Op het moment van schrijven van deze begroting, zijn de uitslagen van de Provinciale en waterschapsverkiezingen bekend. De verwachting is dat er colleges en besturen komen met andere samenstelling en politieke kleur. Voor het werk van de omgevingsdiensten in Gelderland is relevant waar de parlementen van de waterschappen en de provincie hun accenten leggen en prioriteiten kiezen. Ongetwijfeld zullen de maatschappelijke vraagstukken, waar het Kabinet momenteel oplossingen voor zoekt, regionaal een (andere) vertaling krijgen . De regio’s zijn voor de uitvoering van Rijksbeleid altijd belangrijk geweest, maar worden met de gebiedsgerichte aanpak waar dit Kabinet op inzet, nog belangrijker. Zoals woningbouw, natuurbescherming, klimaatadaptatie en de miljarden die gereserveerd zijn voor de transities van de landbouw, energie en circulaire- en minder fossiel afhankelijke economie. De grote maatschappelijke uitdagingen zijn samen te vatten als het conflict over de ruimte. De ruimte is schaars in Nederland en de claims zijn groot en van gecoördineerde ruimtelijke ontwikkeling is vooralsnog geen sprake. In deze complexe dynamiek heeft ODRA haar plannen vormgegeven. Het zijn vele issues die aandacht vragen van ODRA.

Als de landelijke en lokale trend van een versnipperd politiek landschap en polarisatie doorzet in het provincie- en waterschapbestuur, zal dat de slagvaardigheid in de besluitvorming niet altijd ten goede komen. Wat de effecten zijn, kunnen we nog niet zeggen. Het risico van vooruitschuiven van de ‘hete aardappel’ is niet ondenkbaar. ODRA heeft de ambitie om met een meerjarenbeleidsplan minder afhankelijk te zijn van deze politieke dynamiek. Samen werken aan een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving is en blijft onze missie. Met deze begroting 2024 zetten we de consequenties, voor zover deze zijn te overzien, op een rij en beantwoorden de vraag: Wat betekenen de maatschappelijke uitdagingen in het fysieke domein voor ons werk en de financiën in de komende jaren? Deze trend-beschrijvingen zijn een opmaat voor een meerjarenbeleidsplan dat we medio 2023 willen gaan opstellen.

A. Economische en maatschappelijke ontwikkelingen 1. Krappe Arbeidsmarkt Voor veel overheidsorganisaties geldt dat de krapte op de arbeidsmarkt besturen en management veel hoofdbrekens kost. We vissen veelal in dezelfde vijver en zijn op zoek naar die ene specialist. En van de nieuwe medewerkers wordt niet alleen verwacht dat ze goed zijn in hun vak, ze moeten meer dan ooit begrijpen en anticiperen op de verwachting die ‘klanten’ en samenleving hebben over ons werk. De veranderingen eisen een adequaat personeelsbeleid, zowel kwantitatief, maar zeker ook een investering in kwaliteit. Zoals gezegd worden we geconfronteerd met een krappe arbeidsmarkt, relatief veel verloop en pensionering van medewerkers en, mede door de hoge inflatie, oplopende loonkosten en hogere tarieven voor externe inhuur. De krappe arbeidsmarkt is een goudmijn voor recruiters en bureaus voor werving en selectie. Ons beleid is erop gericht om meer specialisten zelf op te leiden, conform de eisen van de kwaliteitscriteria (versie 2.2). Zelf opleiden versus inhuur is echter een afweging tussen kosten, productiviteit, flexibiliteit en kwaliteit.

In samenwerking met de omgevingsdiensten in Gelderland wordt campagne-matig online (filmpjes) en bij evenementen gewerkt aan meer naamsbekendheid voor het werk van omgevingsdiensten. In beeld en geluid zetten we ‘eigen mensen’ in, bezoeken we hogescholen, banenbeurzen en geven inleidingen op relevante podia. • Ultimo 2023 hebben we hebben een strategisch personeelsplan, mogelijk als onderdeel van het meerjarenbeleidsplan. Het plan wordt de ‘gids’ voor meerjarig personeelsbeleid. 2. Woningbouw De provincie Gelderland stuurt vanuit een landelijke opdracht, aan op versnelling van de bouw van woningen. Geschikte locaties vinden is een issue, dus verschuift de aandacht naar minder geschikte grond. Er is een bovenregionale aansturing van bouw- en ruimtegebrek nodig, dat meer en beter zal moeten worden vastgelegd in de bestemmingsplannen/omgevingsplannen. We zullen de rijks-brede opdracht om woningen te realiseren merken in het aantal bouwvergunningen en -controles. Ontwikkelingen van industrieterreinen en alle eisen die op het gebied van energie zullen worden gesteld aan de gebouwde omgeving zijn ook zeer bepalend, waarbij de uitkomsten van het stikstofdebat natuurlijk wel een onzekere factor vormen. Een relatief nieuwe ontwikkeling is dat inwoners van de stedelijke gebieden in West-Nederland de onrust daar verruilen voor de relatieve rust in Oost-Nederland.

Nu voor velen het hybride werken (thuis-kantoor) gemeengoed is en de verbindingen met het Westen goed zijn, is de trek naar het Oosten groter geworden. Dat heeft effect op de woningmarkt in ons werkgebied (beschikbaarheid woningen, prijsopdrijving, verbouwen en aanbouwen). • Voor vergunningverlening, toezicht en handhaving betekent het een toename van volumes en complexiteit. En dat is werk aan de winkel. Ook voor onze toezichthouders bodem. • Met de komst van de Omgevingswet verandert het proces voor het aanvragen van bouwen en verbouwen van huizen. Het wordt voor de initiatiefnemer makkelijker, maar heeft door de gekoppelde wetgeving (Wkb) ook effect op de positie van toezicht en de inkomsten (leges) voor gemeenten. 3. Leefbaarheid Bovengenoemde ontwikkelingen raken bedrijven en burgers in ons werkgebied direct. In sommige regio’s zal komende jaren veel meer gebouwd moeten worden. Waarschijnlijk, en op veel plekken onvermijdelijk, gaat woningbouw de hoogte in. Dat geeft binnenstedelijk druk op de beperkte ruimte en leidt vaker tot overlast. Overlast die gemeld wordt en waar de normen in wetgeving en beleid niet altijd de oplossing bieden, zal dialoog, mediation en acceptatie onderdeel van de aanpak moeten zijn. Via klachten en onze contacten met inwoners/ omwonenden en brancheorganisaties kunnen we relevante input leveren voor het beleid van onze partners.

Elke klacht is in principe input voor beleid. In de steden is de vraag naar woningen en locaties voor bedrijven groot, op het platteland lopen dorpen leeg, stoppen boeren en staat het ontwikkelen van bedrijventerreinen als verdienmodel voor gemeenten onder druk. Leefbaarheid krijgt zo niet alleen een landelijke-, maar

Omgevingsdienst Regio Arnhem

08 ook een stedelijke dimensie. In ‘Den Haag’ gaan stemmen op meer landelijke regie te nemen op de ruimtelijke ontwikkelingen. Onder meer via de Nationale Omgevingsvisie (Novi en Novex). Geluidsoverlast, geuroverlast, meer klachten over buren, gezondheidsschade, weinig groen, hittestress, waterberging, etc. zullen ons werk beïnvloeden. De stad-platteland discussie krijgt nieuwe dimensies als de ‘zak met geld’ en de ‘overlast’ verdeeld moeten worden. Veel stedelijke ambities vallen neer in landelijk gebied. • We gaan vaker en gericht communiceren met de omgeving. Dat wordt met de inwerkingtreding van de Omgevingswet ook van ons gevraagd. ODRA organiseert de omgevingstafels of sluit aan bij de tafels die gemeenten zelf organiseren. Het adagium is: een buurt die ergens tegen is, is ook ergens voor. De kunst wordt om bijvoorbeeld aan dialoogtafels bondgenoten te vinden voor een gewenste ruimtelijke ontwikkeling. • Toezichthouders en handhavers staan met de voeten in de klei en hebben naast kennis van bedrijven ook veel sociale kennis over een gebied. Het overzicht van klachten en de contacten met omwonenden en bedrijven die wij hebben, zijn voor de beleidsmakers van onze partners waardevolle input; niet overal kan alles. 4. Bedrijvenbestand De verwachte economische ontwikkelingen leiden tot een gewijzigd en groter bedrijvenbestand in een aantal gemeenten.

Bedrijven stoppen, nieuwe bedrijven komen, kleine bedrijven worden groter, internationale bedrijven zoeken een locatie om zich te vestigen en bedrijven stoten activiteiten af en voegen nieuwe activiteiten toe. Vanuit het oogpunt ‘als er iets gebeurt bij een bedrijf…’ en wij kennen het bedrijf niet of onvoldoende, ligt het risico van incidenten en negatieve publiciteit om de hoek. En daar houden inwoners van gemeenten en ook hun bestuurders niet van. Meer bedrijvigheid betekent voor gemeenten derhalve ook meer vergunningaanvragen en meer toezicht; juist om genoemd risico te verkleinen. Vanuit Den Haag wordt naar aanleiding van verschillende rapporten verdere aanscherping van het beleid (Interbestuurlijk programma VTH-stelsel) ten aanzien van milieucriminaliteit (wetgeving) en ondermijning ingezet. Het bewustzijn bij bestuurders wat de impact van milieucriminaliteit en ondermijning betekent voor nu en voor later, groeit. Van bestuurders wordt verwacht dat zij optreden en niet wegkijken. Dat betekent in zekere zin een paradigma-shift: ‘de rode loper uitleggen’ voor bedrijven en ‘ruim baan voor ondernemers’ omwille van werkgelegenheid en economische groei heeft ook een keerzijde. Maatschappelijk verantwoord ondernemen met en in de leefomgeving is een betere en duurzamere strategie dan toezichthouders en handhavers op het terrein. De knop moet om.

Bestuurders beseffen dat en verwachten van hun diensten proactief handelen en adequate advisering. Monitoren van activiteiten op bedrijventerreinen en vrijkomende agrarische gebouwen, bijvoorbeeld, is input voor bestuurlijke acties, toezicht en handhaving en daarmee is optreden direct van invloed op een veilige leefomgeving. Wetgeving zal ons in staat gaan stellen om in de strijd tegen milieucriminaliteit (en in de bouw) en ondermijning (vastgoed, uitbuiting, e.d.) meer gebruik te maken van data-analyses en data-koppelingen (bijv.

Begroting | 2024

gebruik elektriciteit, water, UWV, KvK, etc.), die een indicatie kunnen zijn voor ongewenste praktijken. Doorlichting van het bedrijvenbestand, en continue actualisatie van dit bestand, en vestigingsbeleid (vergunningen) is een belangrijk aandachtspunt de komende jaren. Kennis en expertise van omgevingsdiensten is van onschatbare waarde. • Voor vergunningverlening, toezicht en handhaving is het van belang het bedrijvenbestand op orde te hebben en de vinger aan de pols te houden bij hetgeen buiten gebeurt. Door goede registratie en het actueel houden daarvan, worden we in staat gesteld slimmer en effectiever toezicht te houden. Om dit te bewerkstelligen, investeren we de komende jaren in de kwaliteit van data (beheer) en intensievere samenwerking met andere diensten. • We bereiden ons met onze opdrachtgevers voor op de klimaat maatregelen. Klimaatmaatregelen zien we terug via het energiespoor (besparen), de reductie van broeikasgassen door opwekken van wind, water en bio-energie (vergunningen en toezicht) en aanpassingen in het landschap (voor dijken en waterberging) waar grondtransporten voor nodig zijn.

• Voor vergunningverlening, toezicht en handhaving betekent het klimaatbeleid dat we vaker ondernemingen zullen adviseren en meedenken om te kunnen voldoen aan het klimaatbeleid (via projectgelden - denk aan energie-advisering, best beschikbare technieken, toezicht grondtransporten). Ook zullen onze medewerkers hierop (bij) geschoold moeten worden. • Intensiveren en verbeteren van de samenwerking met andere opsporings- en inspectiediensten (denk aan IL&T, OM, politie, arbeidsinspectie, FIOD, RIEC Oost Nederland, e.d.) draagt bij aan effectiever aanpakken van milieucriminaliteit en ondermijning. 5. Stikstofbeleid Het stikstofbeleid is een verdeelvraagstuk en een reductievraagstuk in één. Voor de bouw (woningen, infrastructuur, wind- en zonneparken) is stikstofruimte nodig, voor natuurontwikkeling moet de depositie van stikstof juist naar beneden en wordt gekeken naar reductie aan de bron. Welke sector levert in en welke sector ‘krijgt’ stikstof? Het totaal van de uitstoot en depositie moet terug, dat ligt vast in Europees beleid en Europese- en nationale richtlijnen en wetten. Het is op dit moment lastig in te schatten welk effect de stikstofmaatregelen hebben voor ons werk. Als Wnb-vergunningen (Wet natuurbeheer) niet verleend kunnen worden, heeft dat ook gevolgen voor de omgevingsvergunning milieu (Wabo).

De vraag hangt boven de markt of omgevingsdiensten een rol krijgen in toezicht en handhaving van de stikstofafspraken. Op pilotbasis houden we voor een beperkte groep bedrijven toezicht op Wnb-vergunningen. • Voor vergunningverlening, toezicht en handhaving betekent het stikstofbeleid zeer waarschijnlijk extra controles en advisering over Wnb-vergunningen voor bedrijven die een Wabo-vergunning aanvragen. • Daarnaast zullen we komende jaren projecten opstarten die bijdragen aan de doelstelling van de energietransitie en circulaire economie en daarin is naast de bekende broeikasgassen (methaan, CO2) stikstof een van de componenten. Integrale toetsing wordt onderdeel van onze werkwijze.

09 B. Bestuurlijke ontwikkelingen en verandering VTH-stelsel 6. Commissie Van Aartsen Vanuit het ministerie van I&W wordt via het Interbestuurlijk Programma (IBP) invulling gegeven aan de aanbevelingen die de Commissie van Aartsen en de Algemene Rekenkamer in het voorjaar van 2021 publiceerden. In het IBP werken IPO, VNG, Omgevingsdienst NL en de landelijke opsporings- en inspectiediensten samen om het VTH-stelsel te verbeteren. Het IBP-programma is eind 2022 van start gegaan, onder meer met landelijke subsidies voor de op te starten onderzoeken en pilots. In 2023 zullen de ontwikkelingen helder en concreter worden. Dit kan nog van grote invloed zijn op de exploitatie in 2024 van ODRA, maar zijn nu sporadisch te kwantificeren, en dus in deze begroting nog niet opgenomen. Het VTH-stelsel zal veranderen, maar het tempo en de richting zijn nog onderwerp van debat en onderzoek. • Het is niet ondenkbaar dat de hele begroting op andere financieringsprincipes of structuur (qua programma indeling en taakvelden) moet worden gebaseerd. 7. Robuust en vertrouwen Vanaf de oprichting van de omgevingsdiensten als een direct gevolg van grote incidenten (onder meer vuurwerkramp Enschede), zijn robuust, deskundig, nabij en onafhankelijk de woorden geweest die steeds weer om een nadere positionering vragen. We hebben in de verschillende discussies positie moeten verwerven en moeten verdedigen.

Komende jaren zal het vraagstuk robuust (voldoende expertise en onafhankelijk, financieel sterk) in Gelderland zeker aan de orde zijn. We hebben veel taken verdeeld en de focus is te weinig gericht op wat ons bindt en wat we beter kunnen doen in het belang van de inwoners en ondernemers in Gelderland. Onze omgeving verwacht dat de omgevingsdienst optreedt en deskundig is en ondernemingen met gezag kan aanspreken op hun gedrag. Daar zullen we komende jaren continu onze focus op hebben. • Dat vraagt investeringen (in mensen, in samenwerking, in uitwisseling, in ICT) van de eigenaren en opdrachtgevers en opdrachtnemer (ODRA) om de gezonde, veilige en duurzame leefomgeving te borgen. 8. Uitvoeringsdiensten De politieke debatten in Den Haag over de Toeslagenaffaire zijn goed beschouwd debatten over de uitvoerbaarheid van wet- en regelgeving en over de rol van ‘incidentenpolitiek’ en daarmee over de positie van uitvoeringsdiensten in het realiseren van politieke wensen. De discussie in de Kamer gaat over vertrouwen in de politiek, overheid en uitvoeringsorganisaties, de inzet van ICT en algoritmes (zwarte lijsten), over de afstand overheid-burger, polarisatie en polarisatie in een versnipperd politiek landschap. Factoren die direct of indirect invloed hebben op de organisaties, zoals ODRA, die voor de uitvoering van beleid verantwoordelijk zijn.

Maar uitvoeringsdiensten zijn ook een stabiele factor in een politiek dynamische tijd. Is komende jaren sprake van ‘herwaardering en herpositionering’, meer onafhankelijk en op grotere afstand van het bestuur van de uitvoeringsdiensten, dan zal dat ongetwijfeld invloed hebben op hoe wij ons werk kunnen doen.

• Wij kiezen nadrukkelijk om ‘de bedoeling’ centraal te stellen. Het gaat ons om een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. VTH is een van de instrumenten om dat te bereiken, maar ook actief meedenken in de beleidscyclus over de uitvoerbaarheid en gerichte communicatie zijn interventies die aan het doel bijdragen. 9. Rijker verantwoorden Maar wat we doen, moeten we ook vaker ‘vertellen en laten zien’. Tal van kwesties laten wederom zien dat verantwoording, transparantie en openheid bepalende factoren zijn voor acceptatie en naleving van wet- en regelgeving en de legitimiteit van onze organisatie. ‘Onder de pet houden’ wordt maatschappelijk niet langer geaccepteerd. We zien dat eerlijkheid, openheid en delen van de (bestuurlijke) dilemma’s door burgers, bedrijven en organisaties worden gewaardeerd. ‘Eromheen draaien’ niet. De Wet Open overheid (Woo), en eerder ook de regelgeving over toegankelijkheid van websites en archivering, wijzen ons de weg. We kiezen voor een aanpak die past bij het gedachtegoed achter Rijker Verantwoorden. • We zetten in op transparante (lean) werkprocessen, zelfbewust verantwoorden en duidelijk zijn over ons werk en we werken aan contact en vertrouwen bij burgers en ondernemingen. We schaven aan onze werkprocessen vanuit het lean-gedachtegoed en Rijker Verantwoorden.

We ontwikkelen nieuwe inzichten over hoe we de effecten (outcome) van ons handelen inzichtelijk kunnen maken.

C. Ontwikkelingen in wet- en regelgeving 10. Omgevingswet Dat de invoering van de Omgevingswet verschillende keren is uitgesteld, geeft aan hoe ingewikkeld deze operatie is. De wet heeft impact op ons werk. De Eerste Kamer heeft dinsdag 14 maart ingestemd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Een verandering, van belang voor de begroting, is onze Producten- en Diensten Catalogus (PDC). De veranderingen die nodig zijn voor de Omgevingswet zijn al in de werkpakketten vanaf 2022 gebruikt. Uit de praktijk zal moeten blijken of die reeds doorgevoerde wijzigingen adequaat zijn. Mogelijk dat dit in 2025 tot aanpassing leidt. De Wet Kwaliteitsborging (Wkb) en bodemtaken (zie hieronder) zijn eveneens apart gekwantificeerd. Inhoudelijk bereiden we ons al ruim twee jaar voor op de omgevingswet. Dat doen we samen met onze partners en onder andere via pilots, omdat de implementatie van afspraken en werkwijzen een gezamenlijke opgave is en praktisch moeten gaan werken. We hebben de ambitie dat onze medewerkers actief meedenken over omgevingsvisies en omgevingsplannen die gemeenten moeten opstellen, met oog voor de menselijke maat en de bedoeling centraal. Dit zijn voor ons in de uitvoering belangrijke kaders. We leiden toezichthouders op voor risico- en informatie gestuurd toezicht en vergunningverleners voor integraal afhandelen van een aanvraag.

De samenwerking met de collega’s binnen ODRA en met collega’s van de gemeentelijke afdelingen Ruimtelijke Ordening en Economische zaken wordt intensiever. De initiatiefnemer zal nog meer dan voorheen de verschillende overheden of diensten, als één overheid willen zien optreden.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

010 • Het interne programma Omgevingswet heeft als doel dat we uiterlijk 1 januari 2024 klaar zijn voor de Omgevingswet. We hebben werkafspraken gemaakt, we zetten in op het omgevingsplan en adviseren over verplichte programma`s, we zijn betrokken bij toepasbare regels en vragenbomen voor onze dienstverlening en bij het aansluiten van onze digitale systemen op het Digitaal Stelsel Omgevingswet. 11. Private kwaliteitsborging (Wkb) Tegelijk met de Omgevingswet wordt ook de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) van kracht. In de bouw zal onder invloed van deze wet veel veranderen, ook voor onze medewerkers. Onder de Wkb moet de particuliere- en zakelijke opdrachtgever via een private kwaliteitsborger een risicobeoordeling laten uitvoeren. We kijken onder meer naar wat de invloed van privatisering is op capaciteit en taken van ODRA, maar het hoofddoel van de Wkb is het verbeteren van de bouwkwaliteit, verbeteren van de positie van de particuliere- en de zakelijke bouwconsument en verminderen van de zogenoemde faalkosten. En daar hebben we mee te leven en te dealen. We hebben een belangrijke rol als uitvoerder om te signaleren en te adviseren op de milieuspecialismen, onder andere geluid, licht, geur en externe veiligheid. Dit zal komende jaren alleen maar toenemen gezien de ontwikkelingen op de evenementenmarkt en festivals. • We gaan niet meer vooraf toetsen, maar achteraf.

Vooraf zoeken we juist de samenwerking en nemen een adviesrol op ons. Bij oplevering van de bouw moet de aannemer aantonen dat aan de (bouw)regelgeving is voldaan. De rol van de bouwtoezichthouders zal veranderen. Dit vraagt om investeren in deels andere vaardigheden. • We verwachten een capaciteitsafname op de werkzaamheden in de privatisering voor gevolgklasse 1 (eenvoudige bouwwerken, woningbouw, industriebouw met maximaal twee woonlagen). We verwachten ook een capaciteitstoename, omdat taken terugkomen. De omvang daarvan is op dit moment niet exact in te schatten. Dat wordt in de komende werkprogramma’s verder uitgewerkt samen met de bouwpartners. 12. Strafrecht, bestuursrecht ‘Fragmentatie en vrijblijvendheid is kenmerkend voor het VTH-stelsel’, concludeert de commissie Van Aartsen. Adequate handhaving van weten regelgeving is van essentiële betekenis voor het realiseren van doelstellingen van beleid. Maar in de praktijk loopt dat toch vaak anders. De druk vanuit de samenleving – vaak aangezwengeld door particuliere belangen en goed georganiseerde burger- en belangengroepen - om toezicht en handhaving steviger neer te zetten wordt groter. De verschillende rechtszaken tegen overheid en bedrijven (bijvoorbeeld Urgenda, Milieudefensie, Johan Vollenbroek/MOB, etc.) hebben grote invloed op wet- en regelgeving.

Naast de mondige burger is ook sprake van verdere juridisering door particulieren en vooral door bedrijven. Het zijn vooral ngo’s en vermogende particulieren die misstanden aankaarten en voor de rechter brengen, en bedrijven die met juridische middelen deze acties weer bestrijden. Bestuursrecht dat gericht is op opheffen van de overtreding en strafrecht dat gericht is op bestraffen van de overtreding, moeten meer samenwerken omwille van een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving.

Begroting | 2024

• De druk om toezicht en handhaving steviger neer te zetten wordt groter. De wil om in het belang van de samenleving de regels met handhaving te borgen, doeltreffend, evenredig en afschrikkend, is evident. Daarin past een actieve samenwerking met andere inspectie- en opsporingsdiensten en is ook een issue in het contact met onze partners. 13. Bodemtaken Met het van kracht worden van de Omgevingswet verschuift ook het bevoegd gezag bij gevallen van ernstige bodemverontreiniging van de provincie Gelderland naar de gemeenten in ons werkgebied. Dit heeft impact op het Wbb-bodemtoezicht (Wet bodembescherming) en de beoordeling van saneringsevaluaties die wij voor de provincie uitvoeren. De gemeenten in ons werkgebied krijgen in het kader van de Omgevingswet taken over van de provincie. • ODRA zal in dit taakveld blijven opereren, maar dan met de gemeenten als opdrachtgever. Niet alles verandert, want de provincie blijft bevoegd gezag voor de gevallen van grondwaterverontreiniging en afhandeling van de spoedlocaties. • De financieringsstroom gaat wel veranderen, het budget dat nu nog bij de Provincie ligt zal worden neergelegd bij de gemeenten. Vooruitlopend daarop zijn in de werkpakketten voor partners al bodemtaken opgenomen, naast werkzaamheden voor de provincie.

D. Ontwikkelingen in de organisatie ODRA 14. Programmatisch werken Al drie jaar (per 1 januari 2020) is ODRA verantwoordelijk voor de uitvoering van het programma ‘Toezicht en handhaving complexe bedrijven’ met de provincie als bevoegd gezag. Begin 2021 is ook het programma ‘Aandachtsbedrijven’ bij ODRA ondergebracht. Daarnaast is een plan opgesteld om voor de gemeentelijke complexe bedrijven een gecoördineerde aanpak op te zetten. De uitvoering blijft vooralsnog verantwoordelijkheid van de betreffende omgevingsdiensten, de effecten op de begroting 2024 zijn nog onvoldoende helder, dus niet meegenomen. De programma’s zijn inmiddels goed ingebed in de organisatie en kennen financieel gezien een stabiel karakter. • Om continuïteit en kwaliteit beter te kunnen sturen, verwachten we dat er meer eigen medewerkers zullen worden ingezet, waarbij een aandachtspunt op de robuustheid is van de andere omgevingsdiensten. Bij ODRA zal de verhouding ‘intern – extern’ worden beïnvloed met andere marges en andere overhead tot gevolg. 15. Digitalisering, data-gedreven werken Digitalisering zal de komende jaren een nog grotere impact krijgen op ons werk. We gaan niet alleen de historische data (archivering) verder op orde brengen (apart traject in 2023), documenten netjes opslaan en digitaal toegankelijk maken (goede zoektermen, etc.).

We gaan ook onze VTH-zaken beter registreren en voor de ‘klant’ toegankelijk maken. Ons hele service- en dienstverleningsconcept zal een digitaliseringsslag doormaken. Mede gestuurd door bestaande en nieuwe wetgeving waaronder AVG en Informatiebeveiliging, de Wet elektronisch publiceren (Web), de Wet digitale toegankelijkheid (Wdt) en de Wet open overheid (Woo). Onze onlinecommunicatie zal moeten voldoen aan de richtlijnen voor digitale toegankelijkheid (Wdt). Dat heeft impact op hoe wij onze informatie opslaan en aanbieden.

011 En niet alleen onze eigen data moeten we op orde hebben, de verwachting is, ondanks AVG (persoonsbescherming), dat we meer en meer data van (semi)overheden, nutsbedrijven en andere inspecties- en opsporingsdiensten aan elkaar kunnen gaan koppelen. Dat doen we om de kwaliteit van vergunningen en toezicht (en handhaving) te verbeteren en bij te dragen aan de betaalbaarheid van het VTH-stelsel. We doen het ook om milieucriminaliteit en ondermijning gerichter aan te kunnen pakken.

(inclusief archief) en we zijn gestart met een doorontwikkeling van het team bedrijfsvoering.

We hebben de overstap gemaakt naar de ‘the cloud’ en werken in een Office 365/Teams omgeving. De impact op de oude manier van werken is groot. Deze IT-transitie en digitalisering heeft gevolgen voor wat onze medewerkers moeten kunnen en kennen. Training en opleiding in ‘digitaal werken’ is zeker een issue voor de komende jaren.

16. Duurzame huisvesting en mobiliteit Na twee jaar pandemie zijn ook de structurele effecten op de bedrijfsvoering zichtbaar geworden, met name op de huisvesting, arbeidsvoorwaarden en voorzieningen voor thuiswerken. Eind 2021 is de businesscase voor nieuwe huisvesting aan het bestuur aangeboden. In september 2022 zijn we verhuisd. De verhuizing heeft geleid tot een andere manier van werken. Het is gericht op ‘ontmoeten’ en plaats onafhankelijk werken, duurzaamheid, andere mobiliteit. Het gebouw faciliteert hierin in ruimtelijke - en gebouw-technische voorzieningen, welke vanuit duurzaamheid oogpunt zijn vormgegeven (energielabel A+++), led verlichting, refurbisched inrichting. • We zijn verhuisd naar de Airborne Tower in Arnhem. We zijn over gegaan naar een volledig zelfstandige bedrijfsvoering met een duurzame kantooromgeving. Met de loskoppeling van onze gastheren realiseren we een groot deel van de door de partners gevraagde structurele besparingen. • De vergroening van ons mobiliteitsbeleid (woonwerk verkeer, thuiswerken, elektrische bedrijfsauto’s) zetten we komende jaren door.

“

“

• Data op orde brengen en houden en data delen met andere instanties en overheden zal ons werk sterk beïnvloeden, oftewel data-gedreven werken. Er zal meer en meer behoefte zijn aan data-analisten en data-architecten. Privacy en toegankelijkheid en opleiden zijn belangrijke aspecten van de digitalisering die we moeten integreren in onze werkprocessen. • De samenwerking met andere omgevingsdiensten en overheden zal intensiever worden om datagebruik en uitwisseling (DSO) beter te faciliteren. Hebben we ‘het kunstje onder de knie’, beschikken we over informatie die indirect ook voor onze partners van waarde kan zijn.

WE SPREKEN IN NEDERLAND NOGAL SNEL OVER EEN CRISIS

17. ICT-transitie Om tijd- en locatie onafhankelijk te kunnen werken, heeft tezamen met de verhuizing een volledige ICT-transitie plaatsgevonden. De ICT-transitie brengt met zich mee dat we meer focus moeten hebben op onze proces- en datakwaliteit. Adequate en snelle informatievoorziening aan onze (keten) partners wordt steeds belangrijker, zowel met betrekking tot de reguliere P&C-cyclus, maar ook voor beter toezicht en kwalitatieve beoordelingen. Afgelopen jaren is onder meer een transitie geweest naar outputfinanciering, de administratie is met een nieuw systeem (SAP en SAC als BI-instrument) in eigen beheer gekomen, het oude zaaksysteem is vervangen door OpenWave, de datakwaliteit wordt op orde gebracht

Omgevingsdienst Regio Arnhem

012

Begroting | 2024

2

013 E. Trends voor de programma-begroting 2024 18. PDC 2022 / 2023 innen het Gelders Stelsel is de afspraak gemaakt dat onze werkzaamheden worden gecategoriseerd in programma’s en taakvelden. We werken binnen ODRA met drie taakvelden (milieu, bouw en algemeen) en vijf programma’s (vergunningverlening, toezicht en handhaving, advies, stelseltaken, projecten). In november 2021 heeft het bestuur de PDC voor 2022-2023 vastgesteld. Hierin zijn alle bekende veranderingen vanuit de Omgevingswet en de in hoofdstuk 1 vermelde ontwikkelingen verwerkt. De PDC is nog steeds valide voor 2024. Er zullen mogelijk een beperkt aantal modificaties worden aangebracht, op basis van nieuwe inzichten vanuit de omgevingswet, en de ervaringen van 2022 en begin 2023. Mogelijk dat ook kengetallen op basis van die ervaringen worden bijgesteld. ODRA werkt met een mix van financieringen. Per productcategorie geldt een ander regime: • Provinciale programma’s worden afgerekend op basis van nacalculatie van de gewerkte uren. • De werkprogramma’s voor partners en collega OD’s in Gelderland, kennen producten met vaste prijs, diensten met nacalculatie op uren en gezamenlijke diensten met een vaste prijs voor het geheel. • De diensten aan derden is geheel op nacalculatie basis.

De cijfers in de begroting 2024 zijn bepaald door extrapolatie van de diensten in de werkpakketten 2023 (vastgesteld in november 2022), met op de achtergrond de in hoofdstuk 1 geformuleerde trends, voor zover kwantificeerbaar. De realisatie over heel 2022 (vastgesteld in jan. 2023) laat echter zien dat de opgenomen trends mogelijk nog aan de ‘voorzichtige’ kant zijn. De groei van de werkpakketten is van 2020 tot 2022 meer dan we hadden verwacht. Onderstaande tabel laat ook zien dat de omzet in de begroting 2023 te laag is ingeschat. Hiervoor wordt mogelijk een aanvullende begroting ingediend.