Agendabundel

VGGM wil de besluitvorming met betrekking tot punt 2 weer opstarten. VGGM stelt daarbij voor de gemeenten die nog geen wensen en bedenkingen hebben gegeven op deelname aan de stichting Waarborgfonds te vragen uiterlijk 5 juli dit alsnog te doen.

Kanttekeningen en risico's 3.1

VGGM wijkt af van de gebruikelijke indexeringssystematiek voor loon- en prijscompensatie. Voor de bijstelling van de begroting 2023 wijkt VGGM af van de gebruikelijke indexeringssystematiek. Dit zal consequenties hebben voor de VGGM begroting 2025 wanneer de nacalculatie over de feitelijke loon- en prijsstijging in 2023 plaatsvindt en verwerkt gaat worden. Het is zaak voor de deelnemende gemeenten om hier dan oog voor te hebben.

3.2 De extra gevraagde middelen ter versterking van de bedrijfsvoering bevatten geen plan van aanpak. VGGM heeft in 2022 ook extra middelen gevraagd ter versterking van de bedrijfsvoering. Besloten is toen om de gemeentelijke bijdragen met structureel € 1.500.000 (€ 370.000 voor Arnhem) te verhogen om de acute problemen t.a.v. de bedrijfsvoering die samenhangen met wettelijke vereisten, aan te kunnen pakken. Daarnaast is nog eens incidenteel € 400.000 (€ 104.000 voor Arnhem) verstrekt om te onderzoeken hoe de bedrijfsvoering verder versterkt kan worden. Nu wordt voorgesteld om toe te groeien naar het landelijk gemiddelde percentage personele overhead voor veiligheidsregio’s. Een concrete onderbouwing van wat daadwerkelijk nodig is voor de verdere versterking van de bedrijfsvoering ontbreekt evenwel. Wij zijn van mening dat sprake moet zijn van een concreet plan van aanpak voordat een jaarlijks hogere bijdrage vanaf 2025 met € 1.000.000 tot maximaal € 4.000.000 vanaf 2027 voor de versterking van de

bedrijfsvoering aan de orde is. 3.3

De achterliggende informatie voor wat betreft de deelname aan de stichting Waarborgfonds biedt geen nieuwe inzichten. Arnhem heeft destijds wensen en bedenkingen ingediend omdat wij in afwachting waren van antwoorden op verschillende vragen. Het ontbrak aan informatie over de consequenties en daarmee de financiële risico’s. Overigens is er al wel een meerderheid in het AB op basis van de wel ingediende reacties. In het voorstel stond wel vermeld dat de kosten niet hoger zullen uitvallen dan nu het geval is. Aangezien er op dit punt geen nieuwe inzichten zijn gekomen, stellen wij voor wederom geen wensen of bedenkingen in te dienen voor wat betreft de deelname aan de stichting Waarborgfonds.

Participatie Niet van toepassing. Financiën De financiële implicaties van de diverse ontwikkelingen die VGGM in haar ontwerpbegroting 2024 opneemt, zijn hierboven benoemd en verwerkt in de Perspectiefnota 2024. Bij de voorbereiding van de gemeentelijke Begroting 2024 zullen hierop naar aanleiding van de meest actuele inzichten nog enkele aanpassingen verwerkt worden met betrekking tot de gevraagde bijdragen aan bedrijfsvoering en basis op orde JGZ/AGZ. Het opvragen van een zienswijze zelf heeft verder geen financiële consequenties. Uitvoering We worden geacht om vóór 7 juli 2023 onze zienswijze kenbaar te maken. De planning voor de verdere behandeling van de ontwerpbegroting 2023 ziet er als volgt uit:  Nog te bepalen: Financiële commissie  Nog te bepalen: Dagelijks Bestuur VGGM



13 september 2023 Algemeen Bestuur VGGM: vaststellen ontwerpbegroting 2024 VGGM, de bijgestelde begroting 2023 VGGM en besluit over de bestemming van het resultaat van de jaarrekening 2022 waarbij de ontvangen zienswijzen bij de besluitvorming worden betrokken.

Communicatie Vanuit de raad wordt direct na de besluitvormende raadsvergadering, per brief een reactie op de ontwerpbegroting 2024 verzonden aan VGGM. Bijlagen Stukken voor gemeenteraad  Aanbiedingsbrief VGGM  Ontwerpbegroting VGGM 2024  Publieksvriendelijke toelichting ontwerpbegroting VGGM 2024  (Concept) Zienswijze begroting VGGM

Besluit van Zaaknummer

227376

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 juni 2023; gelet op artikel 35 van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen: besluit: 1. Een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting 2024 VGGM, de bijgestelde begroting 2023 VGGM en het voorstel van VGGM over de resultaatbestemming 2022; 2. Geen wensen en bedenkingen te geven op het voorstel van VGGM om deel te nemen aan de stichting Waarborgfonds; 3. De reactie op de ontwerpbegroting 2024, de bijgestelde begroting 2023 VGGM, de resultaatbestemming 2022 van VGGM en het voorstel deel te nemen aan de stichting Waarborgfonds aan VGGM kenbaar te maken met bijgevoegde brief.

De griffier,

De voorzitter,

ONTVANGEN

17 APR. 2023

Gelderland-Midden

veiugheia. e„

Gemeenteraad en College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Arnhem Postbus 9029 6800 EL Arnhem

Datum 13 april 2023 Kenmerk 230407-0130

Contactpersoon Eric van Neerrijnen E-mailadres eric.van.neerrijnen@vggm.nl

Onderwerp

Ter consultatie: conceptbegroting VGGM 2024, gewijzigde begroting 2023 en bestemming resultaat jaarrekening 2022

Geachte leden van de Raad, leden van het College,

Hierbij bieden wij u de ontwerpbegroting aan voor het begrotingsjaar 2024 en het jaarverslag over het jaar 2022. De ontwerpbegroting 2024 bevat tevens de gewijzigde begroting 2023. Op onze website (www.vqqm.nl/bestuurliik/raadsinformatieronde) vindt u achterliggende documentatie. Op deze webpagina vindt u ook het prettig leesbare jaaroverzicht 2022 (infografic). In deze brief geven wij een samenvatting op de belangrijkste inhoudelijke en financifile kaders, taken en activiteiten voor 2024. Ook leest u over de geactualiseerde begroting van 2023. Door deze samenvatting krijgt u snel een beeld op hoofdlijnen. Dit geeft duiding en houvast bij het lezen van de gehele begroting en kaders. Belangrijkste cijfers begroting en kaders 2024 VGGM vraagt in deze begroting in totaal 14,2 miljoen euro extra financiering vanuit de gemeentelijke bijdrage 10,1 miljoen euro daarvan is een structurele verhoging door opgelopen inflatie Voor versterking van de GGD vraagt VGGM in 2024 incidenteel een investering van 2,1 miljoen euro en daarna een structurele investering Voor versterking van bedrijfsvoering vraagt VGGM structureel 1 miljoen euro meer

Verderop in deze brief wordt nader ingegaan om deze investeringen. In de bijiage is tevens een overzicht toegevoegd met het financieel effect per taakveld van de voorliggende ontwerpbegroting voor uw gemeente.

Consultatie resultaatbestemming 2022 Op 5 april 2022 heeft het Algemeen Bestuur het jaarverslag over 2022 vastgesteld. Ten aanzien van de voorgenomen bestemming van het resultaat worden de raden van deelnemende gemeenten uitgenodigd een zienswijze uit te brengen. Deze resultaatsbestemming is opgenomen in paragraaf 3.4 van de onderliggende begroting 2024.

VGGWI verzorgt Ambulancezorg, Brandweer, GGD en GHOR voor de gemeenten van Gelderland-Midden Bezoekadres Eusebiusbuitensingel 43 6828 HZ Arnhem

Postadres Postbus 5364 6802 EJ Arnhem

Telefoon 0800 8446000 www.vggm.nl

Daluiri

13 apiil 2023

Keninerk 230407-0130 Pagina 2

Zienswijzeprocedure Op grond van artikel 35 Wet Gemeenschappelijke Regelingen worden de raden van de deelnemende gemeenten uitgenodigd hun zienswijze over de ontwerpbegroting 2024 en de gewijzigde begroting 2023 naar voren te brengen bij het Dagelijks Bestuur van Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden. Het Dagelijks Bestuur voegt deze zienswijze bij de ontwerpbegroting, zoals deze aan het algemeen bestuur op 13 September a.s. ter vaststelling wordt aangeboden. Wij verzoeken u vriendelijk uw zienswijze v66r 7 juli 2023 toe te sturen zodat wij u v66r de besluitvorming op 13 September een beargumenteerde reactie kunnen toezenden op uw ingebrachte zienswijze.

Aankondiging informatieve raadsbijeenkomsten VGGM organiseert een reeks van raadsinformatiebijeenkomsten voor raadsleden en collegeleden om een toelichting te geven op belangrijke ontwikkelingen. Voor de begroting 2024 is er voor gekozen om drie bijeenkomsten te organiseren op verschillende locaties in de regio. Deze bijeenkomsten vinden in de avond plaats (vanaf circa 18.30 uur) op 15 mei, 5 en 7 juni. De uitnodiging voor deze bijeenkomsten wordt separaat verstuurd via de griffies en bestuurssecretariaten. Deelnemers kunnen zelf kiezen aan welke bijeenkomst zij willen deelnemen. Eerder bent u geinformeerd over het voornemen om tijdens deze bijeenkomsten ook met u in gesprek te gaan over het dekkingsplan van de brandweer. We hebben besloten deze bespreking uit te stellen tot volgend jaar en deze bespreking samen te trekken met de voorgenomen bespreking van het beleidsplan VGGM 2024-2027.

Aanvullend op de regionale informatiebijeenkomsten zijn wij graag bereid, op verzoek en voor zover mogelijk, om aanwezig zijn bij de bespreking van de begroting in uw raad om eventuele vragen te beantwoorden en toelichting te geven. Ten behoeve van de ambtelijke voorbereiding van de zienswijzeprocedure binnen de gemeenten zal deze maand voor gemeenteambtenaren ook een informatiebijeenkomst worden georganiseerd.

Toelichting mutaties begroting 2023 en 2024 In deze begroting vraagt VGGM in totaal om 14,2 miljoen euro extra financiering vanuit de gemeentelijke bijdrage. Hieronder vatten wij de belangrijkste mutaties voor u samen.

Inflatie en sterke loon- en prijsstijging Daarvan is 10,1 miljoen euro een onvermijdbare structurele verhoging als direct gevolg van de hoge inflatie. Die zorgt voor sterk gestegen loonprijzen. En voor een prijsstijging van huur, ICT-middelen en onderhoudskosten. Bijzonder is dat de begroting en kaders 2024 een geactualiseerde begroting voor 2023 bevat. Van de 10,1 miljoen euro is 4,fi miljoen euro een aanpassing van de begroting van 2023 (paragraaf 3.3). Door de oplopende inflatie was deze bijstelling in 2022 niet te voorzien. 5,5 miljoen euro is een reguliere loon-prijscompensatie voor 2024 (paragraaf 3.1). Versterking van de GGD Voor versterking van de GGD vraagt VGGM voor 2024 een incidentele investering vanuit de gemeentelijke bijdrage. Met de portefeuillehouders publieke gezondheid is besloten om de financien komend jaar incidenteel te verruimen met 2,1 miljoen euro. Vanaf 2025 vraagt VGGM voor de GGD een structurele investering van gemeenten. Er zijn daarvoor twee projecten opgestart: toekomstbestendige Jeugdgezondheidszorg (JGZ) en toekomstbestendige Algemene Gezondheidszorg (AGZ). Na de zomer 2023 voIgt een analyse en advies voor 2025 en verder. Om te komen tot een GGD die qua bekostiging en systematiek klaar is voor de toekomst. Een incidentele verruiming voor 2024 is hard nodig. In 2019 stond de bekostiging van de GGD al onder druk.

Tijdens de coronapandemie kwam er financiering vrij vanuit het Rijk. Daarmee kon de GGD gaten dichten. Nu coronabestrijding minder intensief nodig is, keren de vooruitgeschoven problemen nog sterker terug. De problematiek is bovendien complexer geworden. Zo ligt het schoolziekteverzuim veel hoger. Door de complexiteit van problemen bij kinderen is ook meer

Datum

13 april 2023

Kenmefk 230407-0130 Pagina 3

afstemming nodig met netwerkpartners. JGZ-medewerkers zijn per kind simpelweg meer tijd kwijt. Dat terwiji het ziekteverzuim onder medewerkers hoog is en de arbeidsmarkt krap. Er zijn extra jeugdartsen en -verpleegkundigen nodig om de werkdruk te verlichten. De GGD merkt eveneens in de AGZ (paragraaf 2.1) het effect van de coronapandemie. Voor de samenleving zijn hygiene, gezondheid en preventie belangrijker geworden. Dat is terug te zien in rijksgelden voor het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorgakkoord. De GGD wil hierin samen met gemeenten gaan optrekken en beleid ontwikkelen. Om de regionale gezondheid te beschermen, is aandacht voor de crisisstructuur een must. Voor corona was er een crisisstructuur, maar nooit een echte gezondheidscrisis. De pandemie heeft aangetoond dat de crisisstructuur mager is georganiseerd. Op een volgende crisis moeten we beter voorbereid zijn.

Versterking bedrijfsvoering VGGM VGGM vraagt structureel 1 miljoen euro meer om de bedrijfsvoering van de gehele organisatie te versterken. Uit onderzoek blijkt dat de bedrijfsvoering van VGGM ad hoc acteert op (veranderjvraagstukken. VGGM loopt daarmee risico’s in de continuiteit van de dienstverlening. Dat komt doordat bedrijfsvoering krap is georganiseerd en governance complex is. De reguliere taken komen zo in het geding. Structureel extra investeren in bedrijfsvoering is bijvoorbeeld belangrijk om te garanderen dat geodata in voertuigen altijd bijgewerkt is. Zodat de brandweer of ambulance bij een uitruk direct goed rijdt en niet per ongeluk een afgesloten weg in slaat. Daarnaast wil VGGM beter anticiperen op de behoefte van inwoners. Zoals met flexibele spreekuren op consultatiebureaus. Daar wil de GGD graag op aansluiten, juist ook om er te zijn voor inwoners. Alles bij elkaar is er een bedrijfsvoering nodig die meer planmatig en beheersbaar werkt. Daarom is VGGM een programme Beter Bedrijfsvoeren gestart. Een bestuurlijke commissie begeleidt het programme. In de begroting voor de komende jaren is structureel 1 miljoen euro meer opgenomen om vorm te geven aan deze organisatieversterking. Om ervoor te zorgen dat behoeften en middelen in evenwicht geraken. Zodat de continuiteit van de reguliere dienstverlening geen risico meer loopt.

Met een zuinige inborst investeren VGGM realiseert zich terdege dat een extra gemeentelijke bijdrage van 14,2 miljoen euro flink is. Tegelijkertijd zijn onze regionale brandweer en GGD nog steeds goedkoper dan in andere regio’s. Een extern bureau heeft onderzocht dat de inwonersbijdrage aan de GGD in deze regio enkele euro’s minder is dan die van inwoners in GGD-regio’s met een soortgelijk takenpakket. Uiteindelijk is goedkoop duurkoop. Daarom vraagt VGGM nu om extra gelden om de benodigde kwaliteit op peil te houden. Dat voelt ergens best spannend. Zeker ook omdat VGGM een zuinige inborst heeft. We zijn niet anders gewend dan binnen budget te handelen en geld over te houden. Dat vinden we als verlengstuk van de gemeenten heel belangrijk. Toch is deze extra financiering cruciaal om bij te blijven en de continuiteit te garanderen. Door de hoge betrokkenheid en bevlogenheid van medewerkers redt VGGM het momenteel nog. Maar op deze voet verder gaan, houden medewerkers niet vol. Het past ook niet bij een aantrekkelijke en moderne werkgever zijn. Het is tijd om VGGM toekomstproof te maken.

Wij hopen u voldoende te hebben geinformeerd. Met vriendelijke groet,

Namens het Dagelijks Bestuur van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden, De voorzitter.

Ahmed Marcouch

Paragraaf

Program ma Bevolkingszorg GGD JGZ RVP Veiligheid

Gemeente Arnhem Arnhem Arnhem Arnhem Arnhem Total

3.3 Loon/prijs extra 2023 11 190 128 24 850 1.203

Nieuw kader 2023 169 3.013 2.033 384 13.939 19.537

2b.2

Omgevingswet

83 83

OOV 2024 Herverdeling

102 102

Inwoners 163.888 163.888

Inwoners 0-18jr 29.888 29.888

163.888

29.888 29.888

163.888

29.888

163.888

3.1

3.5 Mutatie inwoners

Loon/prijs 2024

2 27 -3 -1

0 0

158 2.823 1.905 360 13.089 18.334 2e Versterking BV 2024

13 213 152 26 1.042 1.446

25

3.5 Correctie ingroei OOV 2024

Kader 2023

98

148 247

2c.2

2c.1

Basis op orde JGZ

Basis op orde AGZ

166 204

128

369

128

www.vggm.nl

Begroting & kaders 2024 Bevat tevens de geactualiseerde begroting 2023

Ter bespreking in het Algemeen Bestuur 5 april 2023

pagina 1

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

-

1. Inleiding Met deze begroting en kaders stuurt het bestuur van de Veiligheids- en Gezondheidsregio GelderlandMidden op zowel de inhoudelijke als de financiële kaders, taken en activiteiten voor het jaar 2024. Het opstellen van dit document geeft eveneens de mogelijkheid om de geactualiseerde begroting 2023 nauwkeuriger op te stellen, doordat diverse bekostigingsgesprekken voor 2023 recent zijn afgerond. Denk hierbij aan afspraken met subsidiegevers, gemeenten inzake lokaal aanbod GGD en zorgverzekeraars. Voor 2023 vindt een specifieke aanpassing plaats als gevolg van de oplopende inflatie, welke vorig jaar niet was voorzien. De programmastructuur van deze begroting is:

2a. Programma Crisisbeheersing -

Multi taken Bevolkingszorg

Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR)

2b. Programma Brandweerzorg -

Operatie Risicobeheersing Meldkamer

2c. Programma GGD -

Algemene Gezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg Monitoring & Onderzoek

2d. Programma Ambulancezorg -

Mobiele Zorg Zorgcoördinatie

2e. Programma Bedrijfsvoering Afgelopen jaren was ook een Programma Covid-19 opgenomen. Dit programma wordt in 2023 afgebouwd en komt daarmee met ingang van deze begroting te vervallen.

Op basis van deze programma indeling wordt de volgende begroting voorgesteld:

Het dagelijks bestuur is, net als de directie, zich ten volle van bewust dat deze begroting leidt tot een grote uitdaging binnen de gemeentelijke financiën. De verschillende omstandigheden, zoals de huidige inflatie en de voorstellen ter versterking van organisatie en GGD taken leiden tot een grote stapeling aan verzoeken. De gemeentelijke bijdrage neemt in totaal met € 14,2 miljoen toe. In onderstaand verloopoverzicht zijn de mutaties van de gemeentelijke bijdrage per taak zichtbaar. In de tabel is tevens een verwijzing opgenomen naar de paragraaf waar de mutatie nader is toegelicht:

Pagina 2, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

De belangrijkste ontwikkelingen zijn:

Inflatie en loon prijscompensatie – autonoom structureel Het grootste deel van de toename van de gemeentelijke bijdrage heeft betrekking op de loon-prijscompensatie, deze bedraagt in totaal € 10,1. Deze toename is een direct gevolg van de hoge inflatie resulterend in sterke loonstijging en prijsstijging van huur, onderhoudskosten en ICT-middelen. De toename betreft enerzijds een bijstelling van de begroting 2023, zoals toegelicht in paragraaf 3.3, en anderzijds de reguliere loon prijscompensatie voor 2024 zoals toegelicht in paragraaf 3.1.

Versterking GGD – incidenteel voor 2024, structureel afhankelijk van keuzes Al voor Corona in 2019 stond de GGD onder druk omdat het mager georganiseerd en kwetsbaar was. Dit gaf toen al vraagstukken betreffende werkdruk en continuïteit van zorg. Tijdens Corona heeft een intensivering plaatsgevonden met gebruik van Rijksgelden. De problemen werden vooruitgeschoven en de gaten werden afgedekt met extra gelden. Nu een groot deel van de coronabestrijdingstaken wegvalt, komen de problemen van daarvoor met versterkte kracht terug. De problematiek is ondertussen complexer geworden, denk aan een grotere bewustwording in de samenleving als het gaat om gezondheid en hygiëne, de toegenomen aandacht voor preventie, de opvang van vluchtelingen waaronder Oekraïners, complexe en intensievere jeugdgezondheidszorg vraagstukken en een hoog ziekteverzuim onder eigen medewerkers. Dit leidde in 2021 onder andere tot een afschaling van de dienstverlening van de jeugdgezondheidszorg. Dit vraagt om een andere kijk op de GGD dienstverlening en bijhorende bekostiging in de toekomst. Daarvoor zijn 2 projecten gestart, namelijk toekomstbestendige Jeugdgezondheidszorg en toekomstbestendige Algemene Gezondheidszorg. Deze werkgroepen stellen na de zomer van 2023 een advies op om te komen tot toekomstige GGD dienstverlening en bijbehorende bekostiging en systematiek.

Om in te spelen op de acute situatie zijn maatregelen nodig om de GGD dienstverlening flexibeler en minder kwetsbaar te organiseren. Hiertoe is in overleg met de portefeuillehouders publieke gezondheid besloten om het financieel kader voor 2024 incidenteel te verruimen. Dit is voor Algemene Gezondheidszorg nader toegelicht in paragraaf 2c.1 en voor Jeugdgezondheidszorg in paragraaf 2c.2.

Organisatieversterking – structureel, in proces keuzemogelijkheden voor 2025 en verder Geconcludeerd is dat de VGGM ad hoc acteert op (verander)vraagstukken en daarmee risico’s loopt in de continuïteit van de taakuitvoering. Deze werkwijze is mede ingegeven door een krappe bedrijfsvoering en complexe governance. VGGM start in 2023 met een programma Beter Bedrijfsvoeren met als doel om een ambitieniveau voor de organisatie te bepalen, Bedrijfsvoering te versterken en de governance te verduidelijken. Dit programma wordt begeleid door een bestuurlijke begeleidingscommissie. In de begroting is voor komende jaren € 1,0 miljoen structureel opgenomen voor deze organisatieversterking. Op basis van (bestuurlijke) ambities en wensen kan dit in volgende jaren worden bijgesteld. De versterking is nader toegelicht in paragraaf 2e.

Pagina 3, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

Overige – autonoom Met de komst van de omgevingswet vindt een taakaanpassing plaats op het gebied van brandpreventie, namelijk het toezicht op wooncomplexen waar eveneens zorg wordt aangeboden en op bedrijven met veel gevaarlijke of ontplofbare stoffen of grote hoeveelheden vuurwerk (BEVI instellingen). Het Rijk heeft de uitkering van het gemeentefonds voor deze ontwikkeling verhoogd. Een nadere toelichting is opgenomen in paragraaf 2b.2. In 2021 heeft een functieherwaardering plaatsgevonden voor artsen en verpleegkundigen. Het financiële effect spreid zich uit over meerdere jaren als gevolg van ingroei van de betreffende medewerkers in hun hogere functieschaal. Een nadere toelichting is opgenomen in paragraaf 2c.

Pagina 4, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

Inhoudsopgave 1. Inleiding ....................................................................................................................................2 Inhoudsopgave..............................................................................................................................5 2. Ontwikkelingen .........................................................................................................................6 2a.

Programma Crisisbeheersing ....................................................................................8

2b.

Programma Brandweerzorg ....................................................................................14

2c.

Programma GGD .....................................................................................................24

2d.

Programma Ambulancezorg....................................................................................36

2e.

Programma Bedrijfsvoering ....................................................................................40

3. Financiën.................................................................................................................................44

4.

3.1

Nominale ontwikkelingen .......................................................................................44

3.2

Investeringen ..........................................................................................................44

3.3

Effect op lopende begrotingsjaar 2023 ...................................................................44

3.4

Voorstel bestemming resultaat over 2022..............................................................46

3.5

Gemeentelijke bijdragen.........................................................................................46

Paragrafen...........................................................................................................................47 4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing.............................................................47

4.2

Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................50

4.3

Financiering.............................................................................................................50

5. Planning en control cyclus.......................................................................................................52 Bijlagen........................................................................................................................................53 Bijlage 1: Ontwikkelingen in gemeentelijke bijdragen ............................................................53 Bijlage 2: Specificatie gemeentelijke bijdrage per gemeente .................................................57 Bijlage 3: Geprognotiseerde balans ........................................................................................61 Bijlage 4: Reserves en voorzieningen......................................................................................63 Bijlage 5: Meerjaren investeringsplan 2023 – 2027................................................................64 Bijlage 6: Taakvelden ..............................................................................................................65 Bijlage 7: Risico’s in relatie tot toekomstbestendigheid .........................................................66

Pagina 5, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

2. Ontwikkelingen Schets maatschappelijke context We leven in een realiteit van bijna permanente maatschappelijke spanningen en hybride dreigingen die vanwege de onderlinge verbondenheid en verwevenheid tezamen in toenemende mate onze samenleving kunnen ontwrichten. Partijen werken steeds vaker en langer in opgeschaalde modus aan acute crises. Dit vraagt veel van crisisorganisaties in termen van ad-hoc inzet, flexibiliteit, capaciteit en financiën. Er is sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Met een verdere toename van het aantal openstaande vacatures en opnieuw een daling van het aantal werklozen, loopt de spanning op de arbeidsmarkt verder op. Hierdoor is het lastig om aan nieuw personeel te komen. Grote transitievraagstukken hebben urgentie, maar worden niet van vandaag op morgen opgelost. Deze krapte biedt de kans om mensen te betrekken die tot nu toe minder vanzelfsprekend tot onze doelgroep behoren maar wel graag mee willen doen. Dit vraagt ons meer aandacht te hebben voor het zijn van een diverse en inclusieve organisatie. Door de inzet van meer digitaal en hybride werken kunnen wij kennis aan ons binden die voorheen niet beschikbaar was. Wereldwijd is meer geopolitieke instabiliteit dan we afgelopen jaren gewend waren. We hebben in 2022 ervaren dat die onrust snel financiële gevolgen heeft.

Door de toenemende schaarste van grondstoffen kunnen leveringen stagneren, waarmee het belang van en onze deelname aan een circulaire economie toeneemt. De verminderde stabiliteit vraagt financiële wendbaarheid van organisaties maar mogelijk ook een ander gebruik van materieel. Moderne technologieën zoals robotics, artificial intelligence, augmented reality en krachtige sensoren bieden kansen voor het voorkomen van en zo snel mogelijk reageren op crises en op termijn het verbeteren van bedrijfsvoeringsprocessen. Hebben we de juiste mensen, middelen en kennis beschikbaar om deze technologieën toe te kunnen passen? Deze ontwikkelingen vragen om een andere kijk op ons strategische personeelsbeleid, gericht op inhoudelijke en persoonlijke ontwikkeling. De bebouwde omgeving transformeert naar een dynamisch stedelijke context, met meer hoogbouw, gemengd ruimtegebruik, andere manieren van mobiliteit en heterogene demografische samenstelling. Dit vraagt van de veiligheidsregio om andere operationele concepten te ontwikkelen en toe te passen, met ander materiaal/materieel, andere arbeidsarrangementen en een andere maatschappelijke positionering, samen met onze collega hulpverleners. De wens om informatie gestuurd te werken en de toegenomen beschikbaarheid van data staat op gespannen voet met privacywetgeving en informatieveiligheid.

Uit de Baseline Informatiebeveiliging Overheid, de Algemene

verordening gegevensbescherming, de Archiefwet en de Wet Open Overheid vloeit een ogenschijnlijk tegenstrijdige maatschappelijke verwachting voort waar we het antwoord vooralsnog schuldig op moeten blijven. Klimaatverandering leidt niet alleen tot nieuwe typen crises, het vraagt ook wat van bedrijfsvoering. Energieopwekking en -gebruik, ons materieel en de kennis van onze collega’s moeten aansluiten op wat inwoners van een hedendaagse publieke organisatie vragen. Terecht vraagt de maatschappij van ons dat we midden in de samenleving staan, en dat onze collega’s een afspiegeling zijn van de omgeving waarin wij opereren. We willen meer divers worden en inclusief zijn. Het maakt ons niet alleen effectiever in de uitvoering van ons werk, het is onontbeerlijk om toekomstbestendig personeelsbeleid te kunnen voeren. Het Rijk wil met de wijziging van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen per 1 juli 2022 de democratische legitimiteit versterken door de gemeenteraden meer invloed te kunnen laten uitoefenen op de gemeenschappelijke regelingen. De raden van de gemeenten kunnen daarbij met name aan de voorkant van dit proces een belangrijke richting geven door bijvoorbeeld afspraken te maken over onderwerpen waarbij zij nader betrokken willen worden (verruiming zienswijze) of door een raadsadviescommissie in te stellen.

In verschillende regio's worden plannen gemaakt voor implementatie waarbij o.a. ervaringen in de regio Rivierenland van nut zijn om ook in onze regio te komen tot een integraal plan waarin raden en colleges beide een rol hebben en waar de verschillende gemeenschappelijke regelingen op aangesloten zijn.

Impact op de organisatie VGGM In hoeverre raken deze ontwikkelingen de VGGM organisatie? In het algemeen zijn drie ontwikkelingen die als een rode draad terugkomen in bijna alle organisatieonderdelen van VGGM: 1. Arbeidsmarkt: Voor een aantal functies (o.a. ICT, informatiebeveiliging, zorg) lukt het niet om openstaande vacatures in te vullen. Daar komt bij dat de complexiteit van maatschappelijke opgaven toeneemt waardoor een groter beslag wordt gelegd op kennis en capaciteit. Denk daarbij enerzijds aan opgaven zoals de energietransitie en klimaatverandering/-adaptatie c.q. gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing en anderzijds aan constante crises zoals de coronapandemie en de opvang vluchtelingen uit de Oekraïne en asielzoekers. 2. Inflatie: Door de sterke inflatie nemen de personeels-, onderhouds- en kapitaallasten sterk toe. Het

Pagina 6, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

algemeen bestuur heeft in november 2022 besloten dat bij aanbieden van de ontwerpbegroting 2024 eveneens een bijgestelde begroting 2023 zal worden aangeboden, waarbij per uitgave categorie en voor de meerjaren investeringen een bijstelling van het prijsniveau zal plaatsvinden op basis van bekende gegevens per januari 2023. Hierdoor is duidelijkheid over het financieel kader en kan de taakuitvoering in overeenstemming met voorgaande jaren worden gecontinueerd. 3. Informatiepositie: VGGM is in toenemende mate afhankelijk van een sterke informatiepositie. Hierbij gaat het enerzijds om interne sturingsinformatie en anderzijds om informatie die door o.a. gemeenten benut kan worden bij realisatie van beleidsdoelstellingen. In de volgende paragrafen wordt ingegaan op de ontwikkelingen per programma.

Pagina 7, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

2a.

Programma Crisisbeheersing

Het programma crisisbeheersing valt uiteen in de pijlers multi taken, bevolkingszorg en GHOR. Voor het programma Crisisbeheersing is één majeure overkoepelende ontwikkeling, namelijk de versterking van crisisbeheersing in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Dit gaan we doen door onder andere de voorbereiding op crises te verstevigen en de inzet van de veiligheidsregio bij langdurige crises te waarborgen. Denk hierbij aan: (langdurig) bemensen en ondersteunen van crisisteams, internationale, interregionale en Rijkregio samenwerking, risico- en crisiscommunicatie en het versterken en waarborgen van de informatiepositie van de Veiligheidsregio.

Versterking crisisbeheersing De Wet veiligheidsregio’s is geëvalueerd. Eind 2022 heeft het Kabinet de Contourennota Versterking Crisisbeheersing en Brandweerzorg naar de Tweede Kamer gestuurd. Deze contourennota is een nadere uitwerking van het kabinetsstandpunt en schetst op hoofdlijnen de noodzakelijke vernieuwingen en veranderingen in het beoogd toekomstig stelsel van crisisbeheersing en brandweerzorg.

In de bestuurlijke afspraken is besloten tot een geleidelijk opbouwende structurele toevoeging van € 83 miljoen voor alle veiligheidsregio's in de brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR) vanaf 2023. Dit betekent voor VGGM een bedrag van ongeveer € 1,4 miljoen vanaf 2023 oplopend tot ongeveer € 2,6 miljoen in 2026. Deze ophoging is bedoeld voor de versterking van de crisisbeheersing, het versterken van de informatiepositie en het inrichten van het Knooppunt Coördinatie Rijk – Regio (KCR2). KCR2 is een knooppunt voor bovenregionale en landelijke informatiestromen van en naar veiligheidsregio’s, het rijk, politie, defensie, vitale partners en andere crisispartners. De extra gelden zijn ook bedoeld voor een bovenregionale informatievoorzieningssysteem, zoals Knooppunt Crisis Regio Rijk (KCR2). De extra gelden die hiervoor door het Rijk verstrekt worden, zijn opgenomen onder de materiële kosten, omdat nog niet geheel duidelijk is waaraan deze gelden besteed gaan worden.

Wat mag het kosten

Pagina 8, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

2a.1 Pijler multi taken De veiligheidsregio voert regie op de samenwerking met gemeenten, politie, defensie, waterschap en andere partijen bij de uitvoering van taken op het terrein van brandweerzorg, rampen- en crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening, openbare orde en veiligheid. Binnen deze pijler zijn de bestuurlijke en operationele activiteiten opgenomen die betrekking hebben op deze samenwerking

Dynamische risicosignalering Het bestuur van VGGM stelt minimaal één keer per vier jaar een beleidsplan vast waarin het beleid is vastgelegd ten aanzien van de taken van de veiligheidsregio. Dit beleid is gebaseerd op een risicoanalyse. De huidige aanpak om te komen tot een regionaal risicoprofiel wordt het komende jaar aangepast, waarbij het doel is dat de risicoanalyse een veel dynamischer karakter krijgt.

Veiligheidsinformatieknooppunt Daarnaast moet de informatiepositie van de veiligheidsregio versterkt en gewaarborgd worden. Dit kan door het inrichten van een gegarandeerd Veiligheids Informatie Knooppunt. Op dit moment is de (multi) informatievoorziening ten behoeve van opschalingsituaties basaal ingericht. De 5 Veiligheidsregio’s die vanaf 2023 samenwerken in de Meldkamer Oost-Nederland hebben gezamenlijk informatievoorziening en informatie delen als een belangrijk thema benoemd. Meer informatie uit de eigen systemen en uit de systemen van partners op de meldkamer versterkt de gezamenlijke aanpak.

Daarnaast wordt samen uitvoering gegeven aan het Programma Informatievoorziening 2020-2025 dat in 2020 vastgesteld is door het Veiligheidsberaad. Hoofdlijnen uit dit programma zijn:  Continuïteit (onder andere versterking van de eigen informatiebeveiliging in de regio, voortzetting van de collegiale toetsing informatieveiligheid en aansluiting bij het National Cyber Security Centre)  Samenwerking (met partners en met databronnen)  Informatie gestuurd werken om beter beleid te kunnen maken, beter te kunnen managen, meer risico’s te kunnen voorspellen en veiliger en efficiënter te kunnen werken.

Meldkamer Oost-Nederland Per 21 maart 2023 is de meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn operationeel. Vanaf dat moment vinden de meldkameractiviteiten voor de regio Gelderland-Midden vanuit deze meldkamer plaats. Dit geldt ook voor de multi taken waar vanuit crisisbeheersing de focus op ligt. Vanwege de afstand en het feit dat de meldkamer voor 5 regio’s werkt, is nauwe samenwerking tussen onze regio en de meldkamer en tussen de 5 regio’s die de meldkamer bedient heel belangrijk. Hiervoor is een liaisonfunctie ingericht. De meldkamer taken voor de brandweer en ambulance worden in het programma brandweerzorg respectievelijk ambulancezorg beschreven.

Wat mag het kosten

Pagina 9, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

2a.2 Pijler bevolkingszorg Gemeenten hebben als onderdeel van het openbaar bestuur een algemene zorgplicht voor hun inwoners en vervullen daarmee een essentiële rol in de crisisbeheersing. De activiteiten kunnen worden verdeeld naar de volgende taken:   

Acute Bevolkingszorg (Preparatie) nafase Crisiscommunicatie

Met het zicht op het landelijke project Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg (UKB) en de daaraan gekoppelde kwaliteitseisen verwachten we de komende jaren een verdere professionalisering

van Bevolkingszorg. Daaraan flankerend loopt de versterking van het brede werkveld van crisisbeheersing binnen VGGM waarbij het Regionaal Netwerkteam Bevolkingszorg overgezet wordt naar de nieuw te vormen afdeling Crisisbeheersing. Het is op dit moment nog niet duidelijk welke financiële consequenties deze ontwikkelingen gaan hebben voor de budgetten van Bevolkingszorg in 2024. In juni/juli 2023 zullen de uitkomsten van het project UKB via het Algemeen Bestuur worden gedeeld en indien nodig voor onze regio vastgesteld. Dan zal ook meer duidelijk worden over eventuele kosten n.a.v. dit project.

Wat mag het kosten

Pagina 10, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

2a.3 Pijler GHOR De Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) coördineert bij crises en rampen, de publieke, acute en niet-acute gezondheidszorg in de regio en stuurt op zorgcontinuïteit in de keten. Ook adviseert de GHOR gemeenten, andere overheden en organisaties op dat gebied. Voor 2024 zijn de volgende beleidsmatige ontwikkelingen te benoemen. In de contourennota Versterking Crisisbeheersing en Brandweerzorg (Tweede Kamer, eind 2022) wordt voor de GHOR een aantal aandachtpunten genoemd:  Verduidelijking van de taken GHOR bij regiogrens-overschrijdende c.q. landelijke crises van langere duur;  Introductie van het zorgrisicoprofiel en bestuurlijke vaststelling.  Verduidelijking sturing en regie door de GHOR in relatie tot de aanpassing van de Wet Publiek Gezondheid (WPG). Daarnaast is focus op het toekomstgericht verder versterken van de GHOR in de crisisbeheersing. Door te werken aan  Risicobeheersing (o.a.. advisering bij evenementen en omgevingsveiligheid);  Crisisbeheersing (inzet van de opgeschaalde acute, niet acute en publieke gezondheidszorg bij (grote en langdurige) crises;  Informatiemanagement: een sterke informatiepositie om risicobeheersing en crisisbeheersing excellent uit te kunnen voeren.

Risicobeheersing: advisering omgevingsveiligheid en evenementen Voor de advisering van de GHOR bij omgevingsveiligheid zijn landelijke GHORkernwaarden voor een gezonde en veilige leefomgeving vastgesteld. De vertaling en samenwerking met alle betrokken partners vergt aandacht in 2024. Daarnaast blijft advisering van evenementen een belangrijk onderdeel van de werkzaamheden van de GHOR. Onder andere als gevolg van de kennis die is opgedaan met experimenten op het gebied van coronaveilig organiseren van evenementen is extra druk op de adviserende en voorbereidende rol van de veiligheidsregio komen te liggen. In de komende periode zal de veiligheidsregio en de vergunningverlener (gemeenten) gezamenlijk zich hierop verder moeten voorbereiden. Tevens is het zorgrisicoprofiel een methode om invulling te geven aan risicobeheersing. Het zorgrisicoprofiel wordt onderstaand toegelicht.

Crisisbeheersing: Continuïteit van zorg in de keten (acuut, niet acuut en publiek) De COVID-19-crisis heeft laten zien dat zorg niet onuitputtelijk flexibel en beschikbaar is. Er is een alsmaar toenemende druk op de beschikbaarheid van de zorg door enerzijds krapte op de arbeidsmarkt en anderzijds een verhoogde vraag als gevolg van een toename van kwetsbare burgers in de thuissituaties en een steeds ouder wordende groep ouderen. Deze arbeidskrapte zal ook zijn aandacht vragen voor continuïteit van de 24-uurs crisisorganisatie. De verwachting is dat deze situatie de komende jaren niet alleen aanhoudt maar ook in ernst en frequentie toe zal nemen. Tijdens COVID-19 zijn sterke (sub)regionale netwerken ingezet waarin acute en niet acute zorgpartners aan elkaar verbonden zijn ten gunste van de continuïteit van zorg in de keten. Het in standhouden en door ontwikkelen van deze netwerken heeft ook voor de toekomst een absolute meerwaarde.

Informatiemanagement: Informatieuitwisseling ten tijde van crisis (en in de voorbereiding ) Ook de COVID-19-crisis laat zien hoe belangrijk het is om het proces informatie-uitwisseling verder te verbinden met een permanent toestandsbeeld capaciteit in de zorgketen. Het is essentieel om de capaciteitsrisico’s in de zorg tijdig te signaleren door een continu inzicht in de beschikbaarheid van acute zorg. De ketenpartners, betrokken bij de in- door- en uitstroom in de acute zorg, kunnen op basis van deze informatie afgestemd op elkaar handelen. De aansluiting op het Regionaal Risicoprofiel en het Zorgrisicoprofiel helpt bij het tijdig herkennen van risico’s en daarmee de inzet van de juiste interventies in de zorgketen.

Zorgrisicoprofiel Belangrijk is dat de instellingen voor langdurige en acute zorg gezamenlijk zijn voorbereid om bij rampen en crises de noodzakelijke geneeskundige hulp te verlenen. Deze voorbereiding wordt versterkt door de introductie van het zorgrisicoprofiel. De DPG/GHOR vertaalt de dominante (boven)regionale risico’s in het kader van geneeskundige hulpverlening naar scenario’s/capaciteiten voor de gehele geneeskundige keten. Dit zorgrisicoprofiel geeft de DPG een stevige positie in de borging van het publieke belang van veiligheid, o.m. in het ROAZ. De expliciete deelname van de GHOR aan het ROAZ geeft de DPG een duidelijke titel om te acteren in dit publieke belang, mede in het licht van de door de NZA gesignaleerde hoge en toenemende druk op de acute zorgketen. Een excellente informatiepositie van de GHOR/DPG samen met de zorgpartijen is een noodzakelijke voorwaarde voor het vervullen van deze voorbereidende taak. Hiermee wordt de GHOR

Pagina 11, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

en de bestuurlijke inbedding van de DPG-en in de veiligheidsregio’s en in het ROAZ aanzienlijk versterkt. Het zorgrisicoprofiel wordt zo actueel mogelijk gehouden en minimaal tweejaarlijks herzien. De verantwoordelijkheid voor de totstandkoming van dit zorgrisicoprofiel wordt uitgevoerd door de GHOR onder verantwoordelijkheid van de DPG. De DPG heeft de verantwoordelijkheid dit proces te bewaken,

belemmeringen te signaleren en het bestuur van de veiligheidsregio hierover te adviseren (Contourennota versterking crisisbeheersing en brandweerzorg, 2022). Het Zorgrisicoprofiel geeft input voor planvorming en onderwijsprogramma’s in en met de keten.

Doelenboom Wat willen bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wat is het beoogde effect?

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestaties

Maatschappelijk effect

Regie op voorbereiding van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises

Zorginstellingen zijn zich bewust van hun rol en eigen verantwoordelijkheid binnen de zorgketen

Actuele schriftelijke afspraken met acute- en publieke zorgpartners.

Zorgpartners zijn voorbereid op geneeskundige hulpverlening in geval van rampen en crises

Advisering van andere overheden en organisaties op het gebied van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises

Adviseert over crisisbeheersing (het optreden tijdens rampen en crises of (dreigende) verstoring van de zorg continuïteit)

Adviseren en bieden van ondersteuning aan partners in de zorgketen om hun zorg continuïteit te garanderen

Alle zorgorganisaties kunnen zorg verlenen onder alle omstandigheden, ook tijdens rampen en crises.

Adviseert over risicobeheersing (het voorkomen van rampen en crises)

Bijdragen aan multidisciplinaire advisering over evenementen en infrastructurele projecten aan gemeenten, andere overheden en bedrijven (mede in relatie met de nieuwe Omgevingswet)

Beperken gezondheidsschade voor inwoners van GelderlandMidden

Het 24/7 in staat zijn om tijdens rampen en crises de geneeskundige hulpverlening te coördineren, aan te sturen en te regisseren.

24x7 paraatheid van kwalitatief hoogstaande crisisorganisatie

-

Efficiënt en effectief optreden van de crisisorganisatie tijdens rampen en crises.

-

-

-

Verbinden van de geneeskundige hulpverlening met openbare orde en veiligheid tijdens crises of rampen.

-

Crisisorganisatie die voldoet aan toetsingskader inspectie J&V Werven en selecteren nieuwe crisisfunctionarissen Beschikbaar hebben van gekwalificeerde crisisfunctionarissen OTO-plan; uitvoeren van activiteiten voor ontwikkeling en blijvende vakbekwaamheid. Materieel (vervoer, communicatiemiddelen en kleding) permanent op orde Informatiemanagement t.b.v. instellingen (m.b.v. GHOR 4all en LCMS (GZ)) Informatie-uitwisseling in de zorgketen in het kader van rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Pagina 12, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

In de voorbereiding op en tijdens rampen en crises is specifiek aandacht voor niet of verminderd zelfredzamen. Daar waar mogelijk wordt gebruikt gemaakt van de veerkracht van de bevolking.

Voorkomen en beperken van gezondheidsschade van burgers als gevolg van crises, rampen en zware ongevallen.

Het doelmatig en doeltreffend inzetten van publieke gezondheidstaken

Ondersteunen van bevoegd gezag bij incidenten met (mogelijke)maatschappelijke onrust

-

-

Inzetten Psychosociale Hulpverlening, Medische milieukunde, Infectieziekten, gezondheidsonderzoek indien nodig. Onderwijs toepassen/ vakbekwaam houden van betrokken functionarissen. Procedures crisisorganisatie op orde brengen c.q. houden

Adviseren van bevoegd gezag en inzetten hulpverlening bij incidenten met (mogelijke) maatschappelijke onrust.

Wat mag het kosten

Pagina 13, versie 28 maart 2023

Verminderd zelfredzamen worden zo goed mogelijk ondersteund tijdens rampen en crises. Er wordt tijdens een ramp en crises, daar waar mogelijk, een beroep gedaan op zelfredzame burgers t.b.v. de groep verminderd en niet zelfredzame burgers

-

Burgers ontvangen de meeste adequate hulp. Beperken gezondheidsschade

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

2b.

Programma Brandweerzorg

Het programma valt uiteen in 3 pijlers, namelijk operatie, risicobeheersing en meldkamer.

Wat mag het kosten

Pagina 14, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

2b.1 Pijler operatie De pijler operatie gaat over repressieve brandweerzorg en heeft betrekking op het (voorbereiden op) het bestrijden van brand en verlenen van hulp bij ongevallen. Ook in 2024 is de opgave van de brandweer het toekomstbestendig houden van de brandweerorganisatie in een snel veranderende maatschappij en een slagvaardige organisatie met een sterk risicogerichte informatiepositie die anticipeert op maatschappelijke ontwikkelingen. Technologische en maatschappelijke ontwikkelingen, klimaatverandering en de veilige energietransitie brengen nieuwe risico’s én nieuwe mogelijkheden met zich mee.

Paraatheid brandweer in relatie tot beschikbaarheid vrijwilligers In het kader van de inwerkingtreding van de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren is landelijk onderzoek gedaan naar de toekomstbestendigheid van het huidige stelsel van de vrijwillige brandweer. Rode draad hierbij was in hoeverre het nodig was om te komen tot taakdifferentiatie tussen beroeps en vrijwillig brandweerpersoneel. De resultaten van het laatste onderzoek zijn naar de Tweede Kamer gestuurd. In 2022 zal nadere uitwerking worden gegeven aan de noodzakelijke maatregelen, maar deze zullen naar verwachting voor onze regio beperkt zijn. In essentie komt het erop neer dat de inzet van vrijwilligers ook écht vrijwillig is en dat geen sprake mag zijn van kazernering en pikettering van vrijwilligers. Door verbeteringen in de techniek (precom-pager) is meer inzicht gekomen over de verwachte paraatheid per post. Dit inzicht kan de brandweerorganisatie gebruiken om de paraatheid over de regio ter verbeteren. Ook op het gebied van oefenen vindt steeds meer innovatie plaats, deels noodgedwongen om de geoefendheid tijdens de COVID-19 crisis op peil te kunnen houden of nog thuis is. De verwachting is dat deze innovatie het komende jaar verder door zet.

Goed werkgeverschap Goed werkgeverschap bestaat uit heel veel onderwerpen. Om een vitaal duurzame brandweerorganisatie te kunnen zijn, is het van belang te zoeken naar een nieuwe, goede balans tussen mens en werk. Het nu en straks beschikbaar hebben van de juiste (hoeveelheid) mensen, met de juiste middelen, op de juiste plek. Het is belangrijk dat het werkklimaat binnen de brandweer sociaal veilig en gezond is. Daar zorgen we samen voor met allerlei activiteiten en voorzieningen. Deze zijn samengebracht onder één vlag: Ik, wij, samen de brandweer.

In-, door- en uitstroombeleid

In-, door- en uitstroombeleid past binnen het speerpunt paraatheid van vrijwilligheid uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. Gesignaleerd wordt dat de tijd dat een vrijwilliger verbonden is aan de organisatie korter wordt. Dit brengt paraatheidsrisico’s met zich mee alsmede tekorten op het opleidingsbudget. Daarnaast is het zogenaamde 20-jarigenbeleid voor beroeps een belangrijke ontwikkeling: brandweermensen mogen niet langer dan 20 jaar hun bezwarende functie uitoefenen. De werkgever begeleidt hen naar een passende functie binnen deze 20 jaar. Dit geldt voor mensen die vanaf 2006 in dienst getreden zijn. Doel is te komen tot vastgesteld beleid met betrekking tot instroom, doorstroom en uitstroom van repressief personeel (zowel vrijwillig als beroeps) met daarbij een implementatieplan. Het proces van werving en selectie valt hierbuiten.

Van aanbod naar vraag gestuurd oefenen Op het gebied van de vakbekwaamheid is de organisatie al enige tijd bezig met een verschuiving van aanbod naar vraag gestuurd oefenen. Dit geeft de verschillende brandweereenheden meer ruimte om te oefenen op basis van risico’s in hun directe omgeving en op basis van ervaringen die zij zelf hebben opgedaan.

Dekkingsplan In 2023 zal een nieuw dekkingsplan worden opgesteld en naar verwachting eind 2023 aan het bestuur ter vaststelling aangeboden worden. Het dekkingsplan wordt gebaseerd op een geactualiseerd risicoprofiel waarin de risico’s van de vier kerntaken van de brandweer worden samengebracht: brandbestrijding, hulpverlening, incidentbestrijding gevaarlijke stoffen en waterongevallen. Ook wordt de nieuwe landelijke systematiek die uitgaat van gebiedsgerichte opkomsttijden in dit dekkingsplan, toegepast. Het veranderende risicobeeld en het dekkingsplan kunnen leiden tot een gewenste aanpassing van capaciteit, materiaal en materieel en vakbekwaamheid programma’s met mogelijk financiële consequenties tot gevolg.

Duurzaamheid Duurzaamheid is een containerbegrip. Maatregelen voor verduurzaming kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op CO2-reductie (energieneutraal), goed werkgeverschap of circulariteit. Als het onderwerp duurzaamheid (in brede zin) op korte termijn niet structureel wordt opgepakt in de organisatie, bestaat de kans dat t.z.t. de inhaalslag te groot wordt. Dit vormt een financieel en operationeel risico.

Wagenpark personenvoertuigen in relatie tot duurzaamheid Pagina 15, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

In 2023 vindt binnen BGM een pilot plaats met elektrische voertuigen. Het wagenpark van de brandweer bestaat momenteel voornamelijk uit dieselvoertuigen. De maatschappelijke aandacht voor duurzaamheid en de daarmee gepaard gaande ontwikkeling van milieuzones leidt ertoe dat ook VGGM nadenkt over een transitie naar een meer duurzame oplossing voor haar personenvoertuigen. De ontwikkeling op het gebied van alternatief aangedreven personenauto’s gaan snel. Het is te verwachten dat op het moment van her-aanbesteding van het huidige wagenpark voldoende aanbod is aan emissie loze personenauto’s. De prijs van emissie loze voertuigen ligt op dit moment echter een stuk hoger dan de prijs van met fossiele brandstof aangedreven voertuigen. Het ligt in de lijn der verwachting dat deze prijzen op het moment dat het aanbod

toeneemt zullen dalen, er is echter geen zekerheid op dat gebied. Op basis van het huidige budget en afschrijvingstermijnen is vervanging naar emissie loze personenwagens nog niet mogelijk. Op het moment van aanbesteden zullen we een nieuwe analyse maken en onderzoeken of het verlengen van de afschrijvingstermijnen een deel van de oplossing kan geven. Van hieruit zullen we een strategie moeten bepalen met concrete stappen die de organisatie gaat zetten.

Investeringsschema Bij de regionalisering van de brandweer is een omvangrijk investeringsprogramma vastgesteld waarmee onder meer de structurele vervanging van voertuigen en materialen is geborgd (ca € 61 mln).

Doelenboom Wat willen we bereiken

Wat gaan we ervoor doen

Strategisch doel

Operationeel doel

Effectief optreden bij brand en andere incidenten

Personeel in staat stellen • op een professionele en veilige manier te werken

Wat is het beoogd maatschappelijk effect

Prestatie 2021-2024

•

• • • • •

Verbeteren en vervangen van middelen en materieel nodig voor brandbestrijding en andere acute hulp

•

•

•

•

Landelijke agenda brandweerzorg, Minder schade en slachtinnovatief samenwerken, risicogericht offers bij brand en andere werken, voor welke taak de juiste maat, incidenten vakmanschap versterken, vitale medewerkere en organisatie. Kernwaarden Brandweer Gelderland-Midden, verbinding, vertrouwen, vakmanschap en vitaliteit Paraatheid brandweer in relatie beschikbaarheid vrijwilligers (aansluiting bij landelijk programmaplan vrijwilligheid) In-doorstroom- en uitstroombeleid Project Repressieve beroepsorganisatie Arnhem-Ede-Centrum Van aanbod naar vraag gestuurd oefenen Innovatie in oefenen (interregionaal VRprogramma) Blijven investeren in het creëren van een veilig en gezond arbeidsklimaat voor repressieve medewerkers Wagenpark in relatie tot duurzaamheid, onderzoeken mogelijkheid gefaseerd overgaan naar duurzaam wagenpark Overgang van primaire bluswatervoorziening (reguliere drinkwatersysteem) naar alternatieve bluswatervoorziening in eigenbeheer (tankwagens). Innoveren van informatie-uitwisseling in de veiligheidsketen (bijv. met behulp van geoinformatie, Live-OP, LCMS) Innovatie op materieel en materiaal in te bedden in onze organisatie. Het gaat hier met name om landelijke ontwikkelingen die ook voor Brandweer GelderlandMidden van meerwaarde zijn

Pagina 16, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

Verbeteren van processen voor dagelijkse brandweerzorg en hulpverlening

•

•

•

• •

Uitbreiden interregionale samenwerking

•

• •

•

Uitruk op maat, waar gewenst doorvoeren van flexibelere repressieve organisatie met behoud van slagkracht Kennisdeling (landelijk en regionaal) op basis van kenniscentrum, evaluaties en de resultaten van incidentgegevens Structureel evalueren van brandweerinzetten, incidentgegevens en deze resultaten omzetten in betere werkwijzen Toewerken naar operationele grenzen, als vervanger van vaste regiogrenzen Actualisatie van het dekkingsplan in 2023, uitgaande van gebiedsgerichte opkomsttijden, in plaats van (nu nog) wettelijke verplichte objectgerichte opkomsttijden (project Rembrand) Verder intensiveren samenwerking oost5 en landelijke/interregionale projectgroepen zoals informatievoorziening. Bestendigen samenwerking Oost5 bij uitvoering duiktaak Optimaliseren samenwerking en delen expertise natuurbrandbestrijding Oost5/landelijk Brandbestrijding en hulpverlening effectiever en efficiënter maken door samenwerking met omringende regio’s Groter veiligheidsgevoel Invoering Profchecks Registratie: van kwantiteit naar kwaliteit Een betrokken brandweer organisatie

Duurzaam inzetbare Aantoonbaar • medewerker, die goed is vakbekwaam • opgeleid en kennis en vaardigheden blijft Kwaliteit impuls oefenen • Opleiden ploeginstructeurs ontwikkelen. op de post • Verder uitbouwen producten oefenen op maat • Team vakbekwaamheid maakt onderwijskundig onderbouwde producten • Gebruik maken van moderne inzichten (brein leren), middelen en technieken (Virtueel, augmented reality e.d.) In balans brengen per- • Van aanbod naar vraaggericht oefenen individueel en op postniveau soonlijk leren, teamleren • Meer risicogericht oefenen en organisatieleren Duurzaam wagenpark

Terugbrengen van de uitlaatgas emissie

De markt actief volgen, aan de hand van nieuwe ontwikkelingen bijsturen, en indien mogelijk inzetten op emissiearme of emissie loze voertuigen.

Voorbeeldfunctie voor de energietransitie en behalen klimaatdoelstellingen.

Risico Beheersmaatregel Paraatheid brandweer onder druk als gevolg van afnemende Vanuit Brandweer Gelderland-Midden vroegtijdig inspelen op beschikbaarheid vrijwilligers en gevolgen invoering WNRA. maatschappelijke verandering en landelijke ontwikkelingen van de Een afnemende beschikbaarheid van vrijwilligers leidt arbeidsmarkt en het toepassen van een strategische eveneens tot een grotere instroom van nieuwe vrijwilligers. personeelsplanning Dit leidt tot hogere opleidingskosten. Gevolgen 20-jarigenbeleid beroepsbrandweermensen repressieve dienst Vergrijzing samenleving en uitbreiding participatiemaatschappij waardoor minder zelfredzame mensen langer zelfstandig wonen Verscherping milieuregels en invoering milieuzones voor diesel (brandweer)voertuigen met mogelijke versnelde afschrijving wagenpark met bijkomende extra financiële gevolgen

Personeelsplanning afstemmen door in- doorstroom en uitstroombeleid. Landelijk is dit deels uitgesteld vanwege het onderzoek van de Universiteit Maastricht. Landelijke gedragsbeïnvloeding risicogroepen, woningcorporaties, verzekeraars, zorgaanbieders e.d., versterken samenwerking met externe partijen en inzet van innovaties die bijdragen aan brandveiligheid Vroegtijdig anticiperen vanuit investeringsschema en incorporeren in vervangingsschema wagenpark

Pagina 17, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

Extra kosten door afkopen contracten waterleidingbedrijven en verwijderen brandkranen

Vroegtijdig voldoende financiële middelen reserveren. Op de lange termijn reductie kosten onderhoud en beheer brandkranen

Wat mag het kosten

Pagina 18, versie 28 maart 2023

Ontwerpbegroting 2024 VGGM (ter bespreking AB 5 april 2023)

2b.2 Pijler Risicobeheersing De activiteiten van risicobeheersing zijn gericht op een gezonde en veilige leefomgeving door de realisatie van: minder branden, minder slachtoffers en minder schade.

Omgevingswet De volledige implementatie van de Omgevingswet kent een doorlooptijd tot 2029. De Omgevingswet brengt ook nieuwe taken en rollen, vaardigheden en deskundigheid van de veiligheidsregio met zich mee. Effecten daarvan kunnen zich vertalen in benodigde capaciteit en een aangepast niveau van adviseurs, afgestemd op de nieuwe uitdagingen

Impact Omgevingswet en visie risicogerichtheid De impact omgevingswet en visie risicogerichtheid past binnen het speerpunt risicogerichtheid uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. De Omgevingswet beoogt een veilige en gezonde fysieke leefomgeving te bereiken en in stand te houden. Na de decentralisaties in het sociaal domein bereiden gemeenten zich voor op deze decentralisatie binnen het fysieke domein. Door deze wetswijziging en de door de Raad van directeuren Veiligheidsregio’s, Raad van Regionaal Brandweercommandanten en Raad van directeuren Publieke Gezondheid vastgestelde visie ‘De beweging van risicobeheersing naar risicogerichtheid in 2020: Samen zorgen voor échte coproductie!’, veranderen de advies- en toezichtrol op het gebied van een gezonde en (brand)veilige leefomgeving. Het heeft de voorkeur om in vroegtijdig stadium aan tafel te zitten zodat de brede scope van veiligheids- en gezondheidsaspecten meegenomen kunnen worden in omgevingsvisies, -plannen en de verdere uitwerking hiervan in de fysieke leefomgeving. In het licht van preventie en het verkleinen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen is de leefomgeving immers een belangrijke “knop” waaraan gedraaid kan worden. Daarnaast wordt steeds meer van de brandweer gevraagd om flexibel in te spelen op de maatschappelijke ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld ondermijning en illegaliteit.