Voortgangsmonitor Preventie met Gezag 2024.pdf

‘ ‘ ‘

Aandacht professionals blijven genereren via communicatie. Bekendheid over criminele uitbuiting vergroten bij nieuwe doelgroepen, zoals (jeugd)strafrechtadvocaten. Training ontwikkelen over criminele uitbuiting en licht verstandelijke beperking. Verder uitrollen specialistisch training – herkennen van en handelen bij signalen van criminele uitbuiting. Verdiepende trainingen voor o.a. advocaten, politie, OM en (forensische) jeugdzorgprofessionals. Verbinding maken met zwijgrecht, IPA, IFA en informele netwerk.

Voorbeeldcasus Amsterdammers dwongen tieners tot overvallen, OM eist 8 en 7 jaar voor criminele uitbuiting | Het Parool 36

Vechtsport als middel Voor wie is het?

Inzichten uit 2024

Jongeren en jongvolwassenen (13-27 jaar) die in beeld zijn bij justitie vanwege zware delicten en kampen met multiproblematiek, zowel binnen als buiten detentie.

‘ De inspanning is een middel om een jongere te motiveren voor het algehele traject waarin hij zit. Denk hierbij aan ondersteuning bij het behouden van school of werk. Daarnaast fungeert de interventie als bruggenbouwer richting de GGZ wanneer de behandeling geïndiceerd is. ‘ Het samenbrengen van het netwerk brengt veel positieve energie. Daarbij is zichtbaar dat leden van het netwerk onderling contact zoeken. ‘ Er is al veel aanwezig, het wiel hoeft niet opnieuw uitgevonden te worden. ‘ Het is belangrijk een lange adem te hebben en geduld te hebben. Jongeren in het traject niet te snel opgeven. Gedragsverandering verloopt met vallen en opstaan.

Wat is het probleem? Deze doelgroep gaat vaak gebukt onder trauma. Dit staat jongeren vaak in de weg om aan een delict-vrij leven te werken.

De inspanning ‘ Een nieuwe stroming in de psychotherapie is het combineren van verbale interventies met lichaamsgerichte interventies bij de behandeling van complex trauma. Dit wordt voornamelijk gedaan bij vermijdende en moeilijk te motiveren cliënten. ‘ Er wordt een netwerk gecreëerd van experts op het gebied van traumabehandeling, vechtsport(interventies) en het begeleiden van forensische jongeren. ‘ Er is een start gemaakt met het ontwikkelen van een methodiek vanuit het forensisch zorgnetwerk voor de vechtsport coaches. Een combinatie van Evidence & Practice based elementen waarbij 8 risicofactoren centraal staan. Binnen de inspanning is sprake van een positieve benadering die op maat is. Dit is gericht op het tegengaan van risico factoren en het vergroten van beschermende factoren. Er wordt gebruik gemaakt van technieken uit cognitieve gedragstherapie ‘ Het starten van individuele trajecten. Aan de hand van vechtsporttrainingen, coaching en eventueel therapie worden jongeren ondersteund om stapsgewijs de criminaliteit uit te gaan doordat er aan onverwerkt trauma gewerkt wordt.

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag

Vooruitblik 2025 ‘ ‘ ‘

De gemeenschap / het netwerk wordt verder ondersteund en gefaciliteerd. De methodiek wordt neergezet en uitgevoerd. Starten met meerdere nieuwe individuele trajecten door het netwerk.

37

Gezagspartners Preventie met Gezag Openbaar Ministerie (OM) Voor wie is het? Het Arrondissementsparket (AP) Amsterdam , ook wel het parket, richt zich vanuit Preventie met Gezag op jeugdigen en jongvolwassenen tot 23 jaar. Zij zijn betrokken bij georganiseerde (drugs)criminaliteit in Amsterdam Zuidoost en Nieuw-West. De aanpak richt zich op versterking van de justitiële wijkfunctie, afgestemd op lokale behoeften en problematiek. Het OM levert in beginsel een bijdrage aan PmG als sprake is van een verdenking van een strafbaar feit, het zogeheten ‘strafrechtelijk haakje’.

Informatie gestuurd werken Het OM richt zich op het ontwikkelen van een actueel beeld van criminele verschijningsvormen, structuren en risico’s in kwetsbare wijken in samenwerking met gezagspartners. Strafrechtelijke onderzoeken en lokale aanpakken, zoals cybercriminaliteit en problematische jeugdgroepen krijgen prioriteit.

Versterking en prioritering van de lokale opsporing en vervolging in relatie tot de kwetsbare wijken Het Openbaar Ministerie zet probleemgericht en projectmatig strafrechtelijke opsporing in, met focus op impact in kwetsbare wijken. Via co-creatie werkt het OM met politie en netwerkpartners aan verstoringsinterventies, waarbij het strafrecht alleen wordt ingezet bij meerwaarde. Bij impactvolle gebeurtenissen wordt acuut en zichtbaar gereageerd. De strafrechtsketen wordt versterkt door systeemfouten op te lossen en samenwerking te waarborgen, zodat verdachten niet zonder strafrechtelijk kader de straat op gaan. Voor jeugdigen en jongvolwassenen ligt de nadruk op de aanpak van problematische jeugdgroepen en het prioriteren van zaken die de cohesie en veiligheid in de wijk versterken.

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag

Integrale persoonsgerichte aanpak Het parket richt zich op personen en netwerken met negatieve invloed op jongeren in kwetsbare wijken. Schoolverzuim wordt aangepakt in samenwerking met scholen en Leerplicht. Er is specifieke aandacht voor online criminaliteit en de leefwereld van jongeren, in samenwerking met actielijnen zoals ‘Online leefwereld’. Het parket verbindt zich aan thema’s zoals huiselijk geweld en kindermishandeling in Nieuw-West en Zuidoost, en stimuleert herstelgericht werken om straf in te zetten als kans op verbetering.

Versterking van de strafrechtelijke en financiële aanpak van de georganiseerde (drugs)criminaliteit;

Interne versterking PmG Arrondissements Parket Amsterdam Het parket versterkt intern de bekendheid met co-creatie, contexten gebiedsgericht werken en de actielijnen uit het Nationaal Programma en Masterplan. Er wordt gewerkt aan een interne monitor voor PmG-zaken en de oprichting van een jeugdcluster binnen jeugdstrafrecht. Daarnaast wordt de kennis over jeugdzaken vergroot om tijdige en deskundige beoordelingen te waarborgen.

Politie

Het parket richt zich op het versterken van de strafrechtelijke en financiële aanpak van criminele organisaties, met focus op de kopstukken die verantwoordelijk zijn voor het rekruteren van jongeren in kwetsbare wijken. Het afpakken van wederrechtelijk verkregen vermogen wordt vanaf het vroegst mogelijke stadium onderzocht. Daarnaast draagt het parket bij aan de actielijn ‘Maatschappelijk herbestemmen van crimineel kapitaal’ binnen de nationale programma’s voor Nieuw-West en Zuidoost.

Als alliantiepartner binnen de aanpak Preventie met Gezag geeft de politie verantwoording af via de besturingslijn. Deze verantwoording heeft betrekking op de collectieve resultaten en doelstellingen. Dit gebeurt via de ministeriële lijn, ter ondersteuning van het Nationaal Programma. De inspanningen zijn daarbij altijd gericht op het realiseren van gezamenlijke doelstellingen en staan ten dienste van de opgave en uiteindelijk in het belang van de bewoners van de stad.

Wijkrechtspraak

Binnen de aanpak is de politie een partner die nauw samenwerkt met andere betrokken partijen. Ook zij zijn gebonden aan de resultaten zoals vastgesteld binnen de kaders van het Nationaal Programma en de programmalijnen van Preventie met Gezag. Daarvoor geldt dat zij verantwoordelijkheid nemen voor de activiteiten en doelstellingen die rechtstreeks verband houden met de lijnen. Er is daarbij specifieke aandacht voor de lokale verschillen in dynamiek tussen Amsterdam Zuidoost en Amsterdam Nieuw-West. Daarbij wordt onder andere samenwerkings- en interventiekracht verbetert door co-creatie.

Jeugdzaken van jeugdigen uit Venserpolder (Zuidoost) worden door jeugdofficieren behandeld bij de Buurtrechtbank. Het parket draagt actief bij aan de opzet van de wijkrechtbank in NieuwWest, door deelname aan verkenningsgesprekken en de actielijn Wijkrechtspraak van het Nationaal Programma Nieuw-West. In 2023 zijn de belangrijkste thema’s, zoals wonen, schulden, strafrecht en jeugdzaken, verkend. In 2025 worden zaken behandeld vanuit de nieuwe wijkrechtbanklocatie.

38

Beide stadsdelen vereisen een maatwerkbenadering, waarbij de input vanuit de politie recht doet aan de unieke context, terwijl deze aansluit bij de bredere governance-lijnen van het programma.

er een strafrechtelijke verdenking is (‘strafrechtelijk haakje’). Daarnaast speelt de Raad een rol in trendsignalering, projecten en als intermediair tussen justitiële en landelijke netwerken.

Dit sluit aan bij de gezamenlijke monitoring en verantwoording die is afgestemd op de masterplannen en doelstellingen van het Nationaal Programma. De politie draagt bij aan een consistente en integrale verantwoording, die ook de versterkingsgelden en bijbehorende activiteiten in beschouwing neemt. De politie blijft zich inzetten voor een constructieve samenwerking met de partners en een effectieve uitvoering van de programma’s, met oog voor zowel de lokale behoeften als de nationale prioriteiten.

Jongeren en hun netwerk

Raad voor de Kinderbescherming Raad voor de Kinderbescherming De Raad voor de Kinderbescherming zet zich in voor minderjarigen van 12 tot en met 18 jaar en jongeren van 18 tot en met 23 jaar die onder het adolescentenstrafrecht vallen en die in beeld zijn bij de Raad. Wanneer een jongere in contact komt met de politie of wegblijft van school, zijn dat belangrijke signalen die kunnen wijzen op betrokkenheid bij criminaliteit.

Inspanningen • De Raad komt in actie bij een jongere die verdacht wordt van een strafbaar feit of langdurig verzuimt. Zij onderzoekt de jongere en zijn omgeving, verzamelt signalen en zorgen, en zoekt naar passende interventies met input van netwerkpartners. • Een casusregisseur volgt het strafrechttraject van de minderjarige vanaf de melding van de politie tot en met de afronding van het nazorgtraject. • De Raad houdt zicht op de jeugdreclasseringsmaatregel, indien deze wordt opgelegd.

De Raad en Preventie met Gezag Sinds de start van Preventie met Gezag wordt de Raad steeds vaker gevraagd deel te nemen aan lokale casusoverleggen. Deze overleggen richten zich op het multidisciplinair bespreken van complexe jeugdproblematiek en het ontwikkelen, monitoren en bijstellen van een plan van aanpak om overlastgevend of crimineel gedrag te verminderen. Net als het OM draagt de Raad bij wanneer Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag

Naast de reguliere taken richt de Raad zich binnen Preventie met Gezag op het onderzoeken van jongeren en hun netwerk. De casusregisseur speelt een sleutelrol in de afstemming tussen gemeentelijke en justitiële aanpakken en zorgt voor structurele samenhang. De Raad neemt deel aan overleggen om kennis te delen en te adviseren over de juiste route voor het signaleren en aanpakken van achterliggende problematiek. Ook draagt de Raad bij aan vroegsignalering, bijvoorbeeld door samen te werken met 3RO en leerplichtambtenaren voorafgaand aan het opmaken van het procesverbaal bij schoolverzuim. Hierdoor kunnen jongeren eerder in beeld komen en passende hulp krijgen. Daarnaast is de casusregisseur verantwoordelijk voor de inrichting van nazorgtrajecten met ketenpartners om recidive te verminderen. Tot slot wordt ingezet op versterking van de kerntaken van de Raad door extra aandacht voor verbinding en samenwerking met lokale problematiek. De Raad besteedt specifieke aandacht aan online criminaliteit, radicalisering en de leefwereld van jongeren. Net als het parket Amsterdam richt de Raad zich op huiselijk geweld, kindermishandeling en stimuleert herstelgericht werken om straf als kans op verbetering in te zetten.

Daarnaast is de Raad betrokken bij de (doorontwikkeling van) Wijkrechtspraak door aanwezig te zijn bij jeugdzaken en zorg te dragen voor rapportage en advies aan de (kinder)rechter.

Reclassering De doelgroep bestaat uit verdachten, veroordeelden of groeperingen van 18 jaar en ouder. Zij zijn in beeld zijn bij justitiepartners. De intensivering van de reclassering bestaat uit het inzetten van expertise buiten haar eigen kaders (advies, toezicht, gedragsinterventies, werkstraf). De reclassering adviseert de Buurtrechtbank, ondersteunt bij casuïstiek in de wijk en biedt een VOG-spreekuur. De ‘werkstraf+’ breidt de intake uit naar vier uur en biedt extra begeleiding, met doorverwijzing naar zorg en hulpverlening. Hiermee verkleint de kans op recidive en wordt perspectief geboden.

Activiteiten 2024 Inspanning

Cijfers

Toelichting

Buurtrechtbank Zuidoost: kanstrajecten en strafzittingen

Om de week zittingen, om de week kanstrajecten.

Samen met het team van de Buurtrechtbank worden er kanstrajecten opgestart. Hierbij wordt de problematiek van de verdachte in kaart gebracht en (vrijwillige) hulpverlening aangeboden. Deze info gaat mee naar zitting.

Wijkrechtspraak Nieuw-West

Wordt later bekend

De reclassering heeft deelgenomen aan de leerateliers. Hieruit is een plan gekomen voor de wijkrechtspraak in Nieuw-West. In 2025 gaan de zittingen van start, de reclassering zal ook daar aanwezig zijn.

Werkstraf+

-

Onderzoeken of de werkstraf kan worden aangegrepen om (ook) in te zetten op zorg.

VOG-spreekuur

1 fte

Onderzoeken of de werkstraf kan worden aangegrepen om (ook) in te zetten op zorg.

Gebiedsgerichte casuïstiek

Onregelmatig

Met name co-creatie (politie en Openbaar Minsterie) in ZO en inmiddels ook NW.

Samenwerking politiebureau Nieuw-West Noord

Contact wijkagenten 3 politiebureaus. Aanwezig 1 politiebureau. 4x per jaar voorlichting

Voorlichting wijkagentoverleg.

Vooruitblik 2025 Buurtrechter: In 2025 wordt gewerkt aan het beter grip krijgen op de (soort) zaken bij de buurtrechtbank, inclusief een plan om TUL (tenuitvoerlegging voorwaardelijke straf) zaken toe te voegen. Een vaste reclasseringswerker kan aanwezig zijn bij de behandeling, waarbij de reclassering het oorspronkelijke proces, inclusief het kansgesprek (oplossingsgerichte pre-rechtzaak), uitvoert. Werkstraf: Er wordt idealiter toegewerkt naar een combinatie van bereikbaarheid van de werkstraf (samen met buurtrechtbank) en het aanbieden van extra begeleiding.

39

Actiecentrum Veiligheid en Zorg Amsterdam Amstelland

Werk participatie en inkomen

Stadsdelen afdeling Veiligheid en Jeugd en Veiligheid x

x

x x

x x

x x

Directie Onderwijs

Directie Wonen

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag x

x

GGD

x

Directie Openbare Orde en Veiligheid (OOV)

x x

x

x x

x x

x

x

Directie Jeugd, Zorg en Diversiteit

x

x

x x x

x x

x x

x

x x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x x

x x

x

x x

x

x

x

x x

x

x

x

x

x

x x

x

x

Aanpak Criminele netwerken door contextgerichte aanpak

Versterking forensisch werken in de wijk (IPA inde wijk)

Versterken Wijk Actie Teams

Oppakken complexe casuïstiek

Ondersteunen Lokale Grassroot organisaties NW

Inzet ervaringsdeskundigheid ex-gedetineerden

Intensivering reclasseringsinzet

HALT voorlichting en advies

GGD Screening Noord + 23+ in Noord

Extra inzet jongerenwerk in school bij jongerenwerk

Connect / Verkenning naar uitbreiding Connect in NW

Casuïstiekpot

Aanpak Straatdealers

Aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling

Aanpak (verslaafde) personen / overlast zuidoost

Voortzetten Buurtrechtbank

Kleinschalige voorziening /justituele jeugd

Inzet Wijk GGD-ers

KansRijk

Straatkracht

Soundworks

Schoolveiligheid

Persoonsgerichte aanpak doorgroeiers drugscriminaliteit

Forensisch crisisteam

Credible Messengers

capaciteit stadsdelen forensische problematiek

Ontwikkelen van intensieve forensische trajecten

Jongerenwerk NW NPSNW

Veldwerk in Nieuw-west

(Systeemaanpak) forensisch jongerenwerk

Doorbreken crimineel handelen tijdens detentie

Aanpak 23+

Vechtsport als middel

R&B ROC

Tegengaan Criminele uitbuiting

Mes Less - VR

Verstevigen Aanpak Schoolverzuim

Straatcolleges, ouder betrokkenheid en deskundigheidbevordering

Oog voor online criminaliteit, het is wat anders geworden

Ondersteunen Lokale Grassroot organisaties ZO

Jongeren in Beeld

Conflictbemiddeling ZO, NW, Noord

Aanpak Spotlicht

Bijlage A Kruistabel samenwerkingspartners

x

x

x

x

x

x

x x

40

ZO = Zuidoost x

Nationaal programma samen Nieuw-West x

Politie

Raad voor de Kinderbescherming

Reclassering (3RO)

Jeugd reclassering (Jeugdbescherming en William Schrikker Stichting) x

x

x x

Openbaar Ministerie x

x

Operationaal Team Schoolveiligheid (OTSV) x

x

x

x

x

Halt

RIEC AmsterdamAmstelland

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag x

x

Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)/ Justitieel Complex Zaanstad x

x

x

x x x

x x x x x

x x x x

x x

x x x

x x x x

x x x

x x x

x

x

x

x x x

x x

x

x

x

x x

x x x

x

x

x

x

x x

41

Aanpak Criminele netwerken door contextgerichte aanpak

Versterking forensisch werken in de wijk (IPA inde wijk)

Versterken Wijk Actie Teams

Oppakken complexe casuïstiek

Ondersteunen Lokale Grassroot organisaties NW

Inzet ervaringsdeskundigheid ex-gedetineerden

Intensivering reclasseringsinzet

HALT voorlichting en advies

GGD Screening Noord + 23+ in Noord

Extra inzet jongerenwerk in school bij jongerenwerk

Connect / Verkenning naar uitbreiding Connect in NW

Casuïstiekpot

Aanpak Straatdealers

Aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling

Aanpak (verslaafde) personen / overlast zuidoost

Voortzetten Buurtrechtbank

Kleinschalige voorziening /justituele jeugd

Inzet Wijk GGD-ers

KansRijk

Straatkracht

Soundworks

Schoolveiligheid

Persoonsgerichte aanpak doorgroeiers drugscriminaliteit

Forensisch crisisteam

Credible Messengers

capaciteit stadsdelen forensische problematiek

Ontwikkelen van intensieve forensische trajecten

Jongerenwerk NW NPSNW

Veldwerk in Nieuw-west

(Systeemaanpak) forensisch jongerenwerk

Doorbreken crimineel handelen tijdens detentie

Aanpak 23+

Vechtsport als middel

R&B ROC

Tegengaan Criminele uitbuiting

Mes Less - VR

Verstevigen Aanpak Schoolverzuim

Straatcolleges, ouder betrokkenheid en deskundigheidbevordering

Oog voor online criminaliteit, het is wat anders geworden

Ondersteunen Lokale Grassroot organisaties ZO

Jongeren in Beeld

Conflictbemiddeling ZO, NW, Noord

Aanpak Spotlicht

GGZ/Forensisch aanbod x

Arkin (Forensisch Jeugdteam) x

De Waag Forensische GGZ x

Basisscholen, speciaal onderwijs, speciaal (voortgezet) onderwijs, voortgezet onderwijs, mbo-instellingen

Jongerenwerk organisaties x

Veldwerk organisaties

x x

x x

Vivell x

Combiwel x x

Levvel

PerMens

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag x x

x

Zorgpartners

x x

x

x

x x

x x

x x

x x x x

x x

x x x

Versterken Wijk Actie Teams

Oppakken complexe casuïstiek

Ondersteunen Lokale Grassroot organisaties NW

Inzet ervaringsdeskundigheid ex-gedetineerden

Intensivering reclasseringsinzet

HALT voorlichting en advies

GGD Screening Noord + 23+ in Noord

Extra inzet jongerenwerk in school bij jongerenwerk

Connect / Verkenning naar uitbreiding Connect in NW

Casuïstiekpot

Aanpak Straatdealers

Aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling

Aanpak (verslaafde) personen / overlast zuidoost

Aanpak Criminele netwerken door contextgerichte aanpak

x

Versterking forensisch werken in de wijk (IPA inde wijk)

x

Voortzetten Buurtrechtbank

Kleinschalige voorziening /justituele jeugd

KansRijk

Straatkracht

Soundworks

Schoolveiligheid

Persoonsgerichte aanpak doorgroeiers drugscriminaliteit

Forensisch crisisteam

Credible Messengers

capaciteit stadsdelen forensische problematiek

Ontwikkelen van intensieve forensische trajecten

Jongerenwerk NW NPSNW

Veldwerk in Nieuw-west

(Systeemaanpak) forensisch jongerenwerk

Doorbreken crimineel handelen tijdens detentie

Aanpak 23+

Vechtsport als middel

R&B ROC

Tegengaan Criminele uitbuiting

Mes Less - VR

Verstevigen Aanpak Schoolverzuim

Straatcolleges, ouder betrokkenheid en deskundigheidbevordering

Oog voor online criminaliteit, het is wat anders geworden

Ondersteunen Lokale Grassroot organisaties ZO

Jongeren in Beeld

Conflictbemiddeling ZO, NW, Noord

Aanpak Spotlicht

Inzet Wijk GGD-ers

x

x x

x

x

42

stichting Dock

Buurtrechtbank/ Wijkrechtspraak

Credible Messengers netwerk ADAMAS x

Stichting jongeren die het kunnen x

x x x

Veilig Thuis x

Buurtteams x

Ouder Kind Teams x

Wijkactie Team

Centrum tegen Mensenhandel -Amsterdam (CTM-Amsterdam)

x x

Stichting Aanpak Overlast Amsterdam

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag x x

SG Hosts

x x

x

x

x

Blijfgroep

x

x

x

x x

x

x

x x

x

x x

x x x

x

43

Aanpak Criminele netwerken door contextgerichte aanpak

Versterking forensisch werken in de wijk (IPA inde wijk)

Versterken Wijk Actie Teams

Oppakken complexe casuïstiek

Ondersteunen Lokale Grassroot organisaties NW

Inzet ervaringsdeskundigheid ex-gedetineerden

Intensivering reclasseringsinzet

HALT voorlichting en advies

GGD Screening Noord + 23+ in Noord

Extra inzet jongerenwerk in school bij jongerenwerk

Connect / Verkenning naar uitbreiding Connect in NW

Casuïstiekpot

Aanpak Straatdealers

Aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling

Aanpak (verslaafde) personen / overlast zuidoost

Voortzetten Buurtrechtbank

Kleinschalige voorziening /justituele jeugd

Inzet Wijk GGD-ers

KansRijk

Straatkracht

Soundworks

Schoolveiligheid

Persoonsgerichte aanpak doorgroeiers drugscriminaliteit

Forensisch crisisteam

Credible Messengers

capaciteit stadsdelen forensische problematiek

Ontwikkelen van intensieve forensische trajecten

Jongerenwerk NW NPSNW

Veldwerk in Nieuw-west

(Systeemaanpak) forensisch jongerenwerk

Doorbreken crimineel handelen tijdens detentie

Aanpak 23+

Vechtsport als middel

R&B ROC

Tegengaan Criminele uitbuiting

Mes Less - VR

Verstevigen Aanpak Schoolverzuim

Straatcolleges, ouder betrokkenheid en deskundigheidbevordering

Oog voor online criminaliteit, het is wat anders geworden

Ondersteunen Lokale Grassroot organisaties ZO

Jongeren in Beeld

Conflictbemiddeling ZO, NW, Noord

Aanpak Spotlicht

Paradiso x

Amsterdam Werkt! x

Stichting Studiezalen

Movisie x

Help Wanted x

x

de advocatuur

Woningbouwcorporaties

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag x x x

44

Aanpak Criminele netwerken door contextgerichte aanpak

Versterking forensisch werken in de wijk (IPA inde wijk)

Versterken Wijk Actie Teams

Oppakken complexe casuïstiek

Ondersteunen Lokale Grassroot organisaties NW

Inzet ervaringsdeskundigheid ex-gedetineerden

Intensivering reclasseringsinzet

HALT voorlichting en advies

GGD Screening Noord + 23+ in Noord

Extra inzet jongerenwerk in school bij jongerenwerk

Connect / Verkenning naar uitbreiding Connect in NW

Casuïstiekpot

Aanpak Straatdealers

Aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling

Aanpak (verslaafde) personen / overlast zuidoost

Voortzetten Buurtrechtbank

Kleinschalige voorziening /justituele jeugd

Inzet Wijk GGD-ers

KansRijk

Straatkracht

Soundworks

Schoolveiligheid

Persoonsgerichte aanpak doorgroeiers drugscriminaliteit

Forensisch crisisteam

Credible Messengers

capaciteit stadsdelen forensische problematiek

Ontwikkelen van intensieve forensische trajecten

Jongerenwerk NW NPSNW

Veldwerk in Nieuw-west

(Systeemaanpak) forensisch jongerenwerk

Doorbreken crimineel handelen tijdens detentie

Aanpak 23+

Vechtsport als middel

R&B ROC

Tegengaan Criminele uitbuiting

Mes Less - VR

Verstevigen Aanpak Schoolverzuim

Straatcolleges, ouder betrokkenheid en deskundigheidbevordering

Oog voor online criminaliteit, het is wat anders geworden

Ondersteunen Lokale Grassroot organisaties ZO

Jongeren in Beeld

Conflictbemiddeling ZO, NW, Noord

Aanpak Spotlicht

Bijlage B Werkzame elementen uit effectief bevonden gedragsinterventies voor preventie van jeugdcriminaliteit Pleidooi voor lerend werken Deze notitie is geschreven om indieners van aanvragen te ondersteunen bij het verrijken en onderbouwen van hun inspanningen. Ook bij bestaande aanpakken dient verstandig geïnnoveerd te worden door de aanpak met kennis uit de wetenschap te verbeteren. En de werkzame elementen in samenhang met elkaar te beschouwen.Deze notitie bevat een overzicht van werkzame elementen en de belangrijkste risico- en beschermende factoren.

Uitgangspunt Iedere inspanning betreft een verantwoorde inzet van mensen en middelen, gebaseerd op kennis over wat wel en niet werkt met een continue reflectie (voortdurend bewust werken, leren en ontwikkelen).

Belang van werkzame elementen Inzicht in werkzame elementen helpt om beter te begrijpen waarom en hoe bepaalde interventies werkzaam zijn. Door inzicht in de werkzame onderdelen van een interventie kunnen we interventies toetsen, vergelijken en de werkzaamheid van interventies verbeteren. Een ander belang is dat professionals een bestaande interventie soms willen aanpassen omdat de doelgroep of aanpak ervan niet helemaal passend is bij de situatie die zich voordoet. Voor andere doelgroepen zijn soms andere/aanvullende werkzame elementen nodig. Ook kunnen op basis van de kennis over werkzame elementen bestaande interventies verrijkt worden (“verstandig innoveren”).

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag

Na een goede probleemanalyse, afbakening van de doelgroep, selectie van leefdomeinen en doelstellingen is de volgende stap om hier werkzame elementen aan te koppelen en zo een passende interventie of aanpak te bepalen.

Wat zijn de werkzame elementen? Een belangrijke vraag bij de ontwikkeling en inzet van interventies is: Wat is het veranderingsmodel waarop de interventie is gebaseerd en welke werkzame elementen (strategieën, technieken) worden ingezet om de beoogde doelen binnen de specifieke context te realiseren?

Gevonden beschreven werkzame elementen uit evidence based interventies De werkzame elementen uit onderstaande tabel kunnen benut worden bij het opstellen of doorontwikkelen van inspanningen. De genoemde elementen zijn in verschillende onderzoeken naar voren gekomen als werkzame elementen.

Uitgangspunt Iedere inspanning betreft een verantwoorde inzet van mensen en middelen, gebaseerd op kennis over wat wel en niet werkt met een continue reflectie (voortdurend bewust werken, leren en ontwikkelen).

Nuanceringen Het gaat niet alleen om werkzame elementen die naar voren komen in wetenschappelijke kennis (wetenschappelijke studies naar gedragsinterventies). Ook waardevol zijn veronderstelde werkzame elementen, gebaseerd op de praktijkervaring van professionals en ervaringskennis gebaseerd op inzichten uit ervaringen. Bovendien is naast de vraag WAT werkt? ook de vraag WIE werkt? cruciaal: de persoon die de inspanning uitvoert. Naast de inzet van werkzame elementen is het dus van belang dat de uitvoering van de interventie geschiedt door professionals met de juiste deskundigheid (‘professionaliteitsbeginsel’), de interventie (meetbaar) wordt uitgevoerd zoals bedoeld (‘beginsel van programma-integriteit’) en dat de interventie wordt uitgevoerd in (of rekening houdend met) de eigen context van de jeugdige (‘in-de-samenleving-beginsel’).

Werkzame elementen 1. De doelgroep van de inspanning is nauwkeurig beschreven Inclusief het risico op delinquentie en behoeften. 2. Betekenisvolle doelen voor de jongeren (en hun gezinnen) Oplossingsgericht werken Stel in samenspraak met de jongeren en gezin haalbare en meetbare doelen op. 3. Opbouwen van een connectie met het gezin Investeer in het opbouwen van een werkalliantie / authentieke vertrouwensband. Dit is altijd van belang en zeker bij gezinnen die zelf geen hulpvraag hebben of hulp mijdend zijn. Werk outreachend (in de omgeving van jongere en ouders zelf), toon oprecht respect, houdt vol en biedt praktische hulp. De timing van de inzet is van groot belang; als de wil van de jongere afwezig is, moet de professional vanuit nabijheid geduld (kunnen) betrachten.

45

De wensen van de jongere en het gezin (zie ook 2) vormen het uitgangspunt voor het geven van hulp. Zorg voor een positieve en goede werkrelatie met de jongere. Stel het belang van de jongere centraal en betrek de jongere bij beslissingen, zodat jongeren/ ouders dingen aangereikt krijgen waar ze ook mee aan de slag willen en kunnen. 4. Assessment van aanwezige risico- en beschermende factoren De aanwezige risico- en beschermende factoren (zie bijlage 1) vormen de aanknopingspunten voor een effectieve interventie. Door te focussen op deze factoren kun je gerichter strategieën en technieken inzetten die aansluiten bij de problemen en positieve krachten die spelen bij een jongere, gezin, groep of wijk. 5. Afstemming op het profiel van een jongere (risico- en beschermende factoren) en de veranderingswensen en responsiviteit van jongere en ouders. Dit betekent dat rekening gehouden wordt met Risico – Need – Responsiviteit (RNR) en het Good Lives Model (GLM; ontwikkeld als aanvulling op RNR). ‘ Risicobeginsel: de intensiteit van de inspanning is - bij geïndiceerde preventie, waarbij selectie plaatsvindt van jongeren met een sterk verhoogd risico op delinquentie – afgestemd op het risico op delinquentie. Bij selectieve preventie gaat het om het nauwkeurig identificeren van bepaalde risicogroepen.

Wordt de inspanning tijdig geboden, de intensiteit afgestemd en wordt voldoende lang gecontinueerd om (duurzame) effecten te bereiken? ‘ Behoeftebeginsel: de preventieve inspanning richt zich op de veranderbare (dynamische) criminogene factoren oftewel de kenmerken, risicofactoren en problemen in het leven van de jongere (met name op antisociale attitude, antisociale persoonlijkheid (check achterliggende problematiek), omgang met antisociale/ deviante leeftijdsgenoten, problemen op school of werk, ongestructureerde vrijetijdsbesteding, middelengebruik en opvoedings- en gezinsproblemen). En de beschermende factoren en krachten van de jongere. Waar richt de inspanning zich op?

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag

‘ Responsiviteitsbeginsel: de inspanning is op maat, rekening houdend met kenmerken van de jongere – waaronder cognitieve vermogens (bijv. verstandelijk functioneren), culturele achtergrond, leeftijd, geslacht, de sociale omgeving en ook de motivatie). Dit betekent dat bij gebrek aan motivatie extra gewerkt worden aan behandelmotivatie. Hoe wordt de inspanning ingericht?

• behandelingsmechanismen engagement: motiveer en betrek alle relevante personen; alliantie: leg een basis voor positieve verandering (zie ook 3); interactiefocus: verander niet-productieve communicatiepatronen in gezinnen; focus op hier-en-nu: benadruk het hier-en-nu in de communicatie met en binnen het gezin en voor het oplossen van problemen en crises.

Interventies moeten zich tevens richten op het verbeteren van de kwaliteit van leven en oog hebben voor de basisbehoeften van ieder mens, zoals de behoefte aan competentie, verbondenheid en autonomie (de zelfdeterminatietheorie). Benut de mogelijkheden en potentiële krachten van de jongere en de ouders. Tevens moet gewerkt worden aan versterking van vaardigheden voor het waarnemen van situaties, het trekken van conclusies over oorzaak en gevolg, het oplossen van problemen en zelfmanagement.

• behandelingstechnieken conflicthantering: identificeren en omgaan met conflicten; communicatieve vaardigheden: verbeteren van de onderlinge communicatie; bekrachtiging: belonen van positief gedrag; probleemoplossing: overweeg de gevolgen van elke optie; psycho-educatie: instructie over onderwerpen zoals psychopathologie, de aard van het probleem van de jongere en het gezin; voorspellen en omgaan met terugvallen: voorspel toekomstige terugvallen.

6. De inspanning is integraal Gericht op meer dan één risico- en/of beschermende factor (tenzij onderdeel van een multimodaal programma) en gericht op meerdere leefmilieus /systemen (jongere, gezin, school, vrienden) op basis van een helder plan. Bijvoorbeeld als ingespeeld wordt op drugsgebruik als een sterke voorspeller van delinquentie, moet er sprake zijn van een geïntegreerde interventie, gericht op zowel het terugdringen van het drugsgebruik als het aanpakken van andere risico- en beschermende factoren van delinquentie. Wat ook werkt is de inzet van sociaal kapitaal uit de wijk en positieve rolmodellen. 7. Wie werkt (good persons) is cruciaal Belangrijk is ook de persoon van de professional. De persoon die de inspanning uitvoert moet lef hebben; betrouwbaar, goed bereikbaar en oprecht geïnteresseerd zijn; goed kunnen luisteren en onthouden; kunnen doorzetten; ook wat over zichzelf delen en aansluiten (klik hebben).

Maak gebruik van technieken uit de (cognitieve) gedragstherapie: ‘ Creëer situaties waarin de jongere gewenst gedrag kan leren en tonen. ‘ Leg de nadruk niet op ongewenst gedrag, maar op het leren van alternatief/gewenst gedrag. ‘ Leer nieuwe praktische, cognitieve en sociaal-emotionele vaardigheden. ‘ Verken welke gedachten, gevoelens en ervaringen ten grondslag liggen aan het (externaliserende) gedrag. ‘ Vergroot het probleembesef (zoals inzicht in de gevolgen van externaliserend gedrag en middelengebruik).

8. Check of een passende erkende interventie uit de Databank Effectieve Jeugdinterventies ingezet kan worden Zo niet, benut dan gemeenschappelijke werkzame elementen uit evidence-based behandelingen voor adolescenten met gedragsproblemen. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen ‘mechanismen’ en ‘technieken’:

46

Bronnen ‘ Adamse, I., Eichelsheim, V., Blokland, A., & Schoonmade, L.(2024). The risk and protective factors for entering organizedcrime groups and their association with different enteringmechanisms: A systematic review using ASReview. EuropeanJournal of Criminology (https://nscr. nl/epic-systematischeliteratuurreviews-risicofactoren-beschermendefactoren-eninterventies).

Statische en dynamische risico- en beschermende factoren In de aanpak die met behulp van de PMG middelen wordt gefinancierd staan risico- en beschermende factoren centraal. Risicofactoren zijn die factoren die de kans op crimineel gedrag doen toenemen.Beschermende factoren zijn kenmerken die bij aanwezigheid van een risicofactor deze kans verminderen.

‘ Lenkens, M. (2023) Behandelmotivatie in de forensische jeugdzorg Literatuuronderzoek KFZj Onderzoeksinstituut IVO. ‘ NSCR, Garage 2020, AWRJ (2023) EPIC Tacit knowledgeJongeren in de georganiseerde misdaad. Inventarisatie van bestaande kennis rond interventies ter preventie van georganiseerde misdaad onder jongeren ‘ NJI databank (2023) Dialoog maakt de databank beter. ‘ Pol T. van der, Domburgh L. van, Widenfelt, B. van, Hurlburt M.,Garland, A., Vermeiren, R. (2019) Common elements of evidencebased systemic treatments for adolescents with disruptive behaviour problems. ‘ Spanjaard, H.J.M., Veerman, J.W. & Yperen, T.A. van (2015). De kern van effectieve jeugdhulp. Van erkende interventies naar werkzame elementen. Orthopedagogiek: Onderzoek en Praktijk, 54 (10), 441455). ‘ Spanjaard, H. (2019). Interventies voor vroegtijdige voorkoming van ernstige criminaliteit Een inventariserend onderzoek naar interventies gericht op jonge nog niet strafbare kinderen met ernstig agressief en/of antisociaal gedrag met het oog op het voorkomen dat zij zich ontwikkelen tot plegers van High Impact Crimes. Amsterdam: Spanjaard Development & Training (in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, Den Haag). ‘ Spanjaard, H. (2024) Jeugdzorg Quo Vadis? In de jeugdzorggebruik maken van wat werkt het kan SWP. ‘ Stams, G.J. en Hendriks, J. (2024).

Landelijk kwaliteitskader Effectieve Jeugdinterventies voor Preventie van Jeugdcriminaliteit. ‘ Zwikker, M. (NJi) Dale D., (RIVM) Bool, M. (Movisie) Willemsen, N. (KCSport) Namens het Samenwerkingsverband Erkenning van Interventies (2019). Werkzame elementen van interventies in databanken en erkenningstraject, ‘ Yperen, T. van, Steege, M. van der, Addink, A., Boendermaker, L.

Risicofactoren Persoonlijke en psychologische factoren

Familie en peers

Omgeving

Persoonlijke factoren ‘ Man* ‘ Etnische minderheid: gemarginaliseerd worden / desillusie over de toekomst ‘ Lage intelligentie (o.a. gevolgen niet kunnen overzien)

Persoonlijke factoren ‘ Criminele familieleden (moeder, oudere broer) ‘ Beperkt ouderlijk toezicht ‘ Afwezigheid vader / eenoudergezin ‘ Opvoedstijl (dwang, straffen, vijandigheid) ‘ Lage mate van informatie-uitwisseling ‘ Aanwezigheid wapens en drugsgebruik ‘ Traumatische jeugdervaring (mishandeling, misbruik, verwaarlozing, scheiding, oorlog, vluchten) ‘ Armoede / schulden

‘ Buurt met lage SES ‘ Geen of weinig voorzieningen ‘ Zwakke bindingen tussen buurtbewoners ‘ Wonen in nabijheid van criminaliteit / georganiseerde criminele groepen

Psychologische factoren ‘ Impulsiviteit / beperkte zelfcontrole ‘ Antisociale persoonlijkheids-kenmerken / gedragsstoornis / hyperactiviteit Criminaliteit ‘ Eerder crimineel gedrag (drugs- en vermogensdelicten) / geweldsdelicten ‘ Slachtofferschap Levensstijl ‘ Middelengebruik en gokken ‘ Gedachten t.o.v. criminaliteit (snel en makkelijk geld verdienen) ‘ (Negatieve) gedachten t.o.v. officiële instanties ‘ Geen dagbesteding ‘ Financieel kwetsbaar zijn / (straat)schulden

Peers ‘ Bij een antisociale jeugdgroep (willen) horen ‘ (Antisociale) criminele ‘vrienden’ met negatieve invloed ‘ Weinig sociale banden (afgewezen door nietdelinquente peers)

School ‘ Vroegtijdig schoolverlaten ‘ Slechte schoolprestaties ‘ Laag opgeleid Werk ‘ Bepaalde beroepen (een werkomgeving met sociale banden met personen in de criminaliteit)

(2010). Algemeen en specifiek werkzame factoren in de jeugdzorg Stand van de discursei. * De onderstreepte factoren komen uit het onderzoek van Servaas en collega’s. Dat wil zeggen dat deze gebaseerd zijn op wetenschappelijk onderzoek naar gestandaardiseerde effectmaten die effectsterkte meten tussen een factor en later crimineel gedrag (Servaas e.a., 2021). De overige factoren verhogen het risico, maar zijn minder sterke voorspellende risicofactoren.

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag

47

Bronnen ‘ Adamse, I. (2023) NSCR EPIC: Explaining, Preventing and Intervening in organised Crime involvement. Resultaten systematische literatuurreviews. ‘ Adjiembaks, S.; Noor, S. (2024) SAMEN WEERBAAR - Kennisdocument over risico- en beschermende factoren ten aanzien van ondermijnende (jeugd) criminaliteit, versterking van lokale samenwerking & werkzame elementen voor gemeenschapsinterventies. ‘ Boer, H. de, Ferwerda, H. en Kuppens J. Bureau Beke (2022) Do or Don’t: Kennissynthese ingroeimechanismen en rekruteringsprocessen van jongeren in de georganiseerde criminaliteit’. ‘ Centrum voor Criminaliteitspreventie www.werkwijzerjeugdenveiligheid.nl

Beschermende factoren Persoonlijke en psychologische factoren ‘ Intelligentie ‘ Kunnen reflecteren (kosten-batenafweging kunnen maken, bijv. negatieve kanten zien binnen criminele vrienden of familie) ‘ Moreel kunnen redeneren ‘ Ambities hebben ‘ Erkenning krijgen voor talenten en succeservaringen ‘ Ontwikkelen van een nieuwe identiteit

Familie en peers

Omgeving

‘ Steun en affectie in de opvoeding. ‘ Voldoende toezicht, sturing en samenwerking tussen ouders ‘ Een betekenisvolle, steunende derde in het gezin hebben ‘ Hebben van pro sociale vrienden ‘ Erkenning van talenten / successen van gezinsleden ‘ Delegaat perspectief: leren hoe het niet moet van (criminele actieve) gezinsleden

‘ Buurt met een hoge SES ‘ Het criminele leven te stressvol vinden ‘ Voldoende financiële middelen hebben ‘ Een verandering van omgeving ‘ Geen (straat)schulden hebben ‘ Positieve levensloop-gebeurtenissen zoals vinden van een partner, werk, ouderschap ‘ Erkenning van talenten / successen vanuit gemeenschap ‘ Stimulerende derde hebben (mentoring)

‘ Politie Midden-Nederland, Analyse & Onderzoek in opdracht van de Landelijke Portefeuille Zorg & Veiligheid. Rode draden jonge aanwas Een systematische literatuur review. ‘ Servaas, L., Weerman, F. & Fischer, T. (maart 2021). Risico, versterkende en beschermende factoren voor crimineel gedrag: Een literatuuronderzoek naar de wetenschappelijke stand van zaken. Rotterdam: Erasmus Universiteit, Sectie Criminologie, 99 pp. https://repub.eur.nl/pub/135248

Januari 2025

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag

48

Bijlage C Format aanvraag inspanning Preventie met Gezag

Amsterdam-Amstelland

Format aanvraag inspanning Preventie met Gezag Dit format is opgesteld op basis van de richtlijnen van het ministerie van Justitie en Veiligheid voor PmG, de visie van de Stuurgroep Veiligheid en Zorg van het AcVZ, input van wetenschappers en experts uit de uitvoering en op basis van inzichten van de Werkgroep Preventie met Gezag. Door het invullen van dit format maak je kenbaar welke inspanning je wilt gaan leveren vanaf medio 2026 vanuit de Preventie met Gezag middelen.

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag

49

Korte beschrijving van de inspanning

b. Voor wie of voor welke problematiek in welke buurt is deze inspanning van belang? Beschrijf: - De doelgroep (inclusief het risico op delinquentie) / de situatie nauwkeurig - Bij individuele aanpakken: Hoe je rekening houdt met het bereiken van de LVB doelgroep - Hoeveel personen je op jaarbasis met deze inspanning wilt bereiken.

1.

Wat houdt de inspanning in? Geef een korte beschrijving.

2.

Op welk(e) thema(‘s) richt de inspanning zich, zoals geformuleerd in de meegestuurde startnotitie? 4. Forensische doelgroep (individueel niveau) Versterken netwerk van professionals Veiligheid en leefbaarheid in de wijk

Hoe sluit de inspanning aan bij het door de doelgroep ervaren probleem? Wat ziet de doelgroep als helpend en hoe betrek je de doelgroep bij de opzet of uitvoering van je inspanning?

Doelgroep / problematiek 3.

a. Welk probleem beoogt de inspanning aan te pakken?

(Sub)doelen van de inspanning 5.

2

Format aanvraag inspanningen Preventie met Gezag

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag

Actiecentrum Veiligheid en Zorg

3

a. Wat is het hoofddoel van de inspanning? Welke uitkomsten worden nagestreefd?

Format aanvraag inspanningen Preventie met Gezag

Actiecentrum Veiligheid en Zorg

50

6.

b. Wat zijn de subdoelen? Formuleer de subdoelen zoveel mogelijk SMART: specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch, tijdsgebonden.

9.

Op welke risico- en beschermende factoren richt de inspanning zich? Zie voorbeelden in de bijlage 'Werkzame elementen uit effectief bevonden gedragsinterventies voor preventie van jeugdcriminaliteit'.

Is er een passende interventie beschikbaar uit de Databank Effectieve Jeugdinterventies? Zo ja, waarom is er niet voor gekozen om deze erkende interventie in te zetten?

10. Welke werkzame elementen worden ingezet? Geef aan op welke veranderbare (risico- en beschermende) factoren de werkzame elementen zijn gericht. Beschrijf waarom het aannemelijk is dat deze werkzame elementen voor dit doel en deze doelgroep werken. Onderbouw dit met kennis uit onderzoek of praktijk. Zie de bijlage voor meer toelichting. Onder andere voor deze vraag kan het gesprek met de wetenschappers goed benut worden.

11. Hoe wordt gezorgd voor maatwerk? Door maatwerk wordt aangesloten bij de jeugdige / de gezinnen / de situatie. Hierdoor wordt de inspanning betekenisvol voor de betrokkenen.

4

Format aanvraag inspanningen Preventie met Gezag

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag

Actiecentrum Veiligheid en Zorg

6

Format aanvraag inspanningen Preventie met Gezag

Actiecentrum Veiligheid en Zorg

51

Benodigde financiën

12. Hoe wordt ervoor gezorgd dat de werkwijze van de interventie aansluit bij de leefwereld van de doelgroep (ook wel het ‘In de samenleving-beginsel’ genoemd)? Vul in wat van toepassing is.

14. Hoeveel is jaarlijks aan financiering nodig om de inspanning uit te voeren? Geef een toelichting op basis van een begroting.

Online:

Straat / vrienden:

15. Is deze inspanning afgelopen jaren al uitgevoerd en zo ja, wat waren in 2023 en 2024 de uitgaven voor deze inspanning? Geef daarmee inzicht in de werkelijk gemaakte kosten van deze inspanning in de afgelopen jaren.

School:

Gezin/familie:

Monitoring 13. a. Hoe wordt inzichtelijk of de inspanning wordt uitgevoerd zoals bedoeld (ook wel het ‘programma-integriteitsbeginsel’ genoemd)?

Conclusie 16. Hoe groot is de kans dat door deze inspanning het omschreven probleem wordt opgelost / het gewenste doel wordt behaald? Bij kleine kans: Wat moet er veranderen om de kans te vergroten?

b Hoe wordt inzichtelijk of de (sub)doelen behaald worden? Met welke informatie van welke informanten zou dat kunnen?

7

Format aanvraag inspanningen Preventie met Gezag

Amsterdamse voortgangsmonitor Preventie met Gezag

Actiecentrum Veiligheid en Zorg

8

Format aanvraag inspanningen Preventie met Gezag

Actiecentrum Veiligheid en Zorg

52