Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Tekst van het document
Bestedingsplan Masterplan Zuidoost
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West 1
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Tussentijdse rapportage Nationaal Programma Samen NieuwWest 1. Inleiding In de tussentijdse rapportage is de voortgang opgenomen van de opgaven van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West (NPSNW). We kijken hierbij terug op de eerste drie kwartalen van het jaar, en geven een vooruitblik op het laatste kwartaal van 2025. De tussentijdse rapportage geeft een overzicht van de resultaten die tot dusver zijn behaald, een inzicht van activiteiten en interventies waar nog aan gewerkt zal worden in 2025. We geven een tussentijds overzicht van de bestede middelen t/m augustus 2025, de prognose t/m einde van het jaar, en een verklaring voor eventuele afwijkingen ten opzichte van het bestedingsplan 2025. Vanuit het Amsterdams coalitieakkoord 2022-2026 wordt de komende 25 jaar gewerkt aan structurele verbetering van de leefbaarheid en veiligheid in de stadsdelen Nieuw-West, Zuidoost en Noord. Hiervoor is € 60 miljoen aan incidentele coalitiemiddelen gereserveerd. Voor Nieuw-West is specifiek € 23 miljoen aan coalitiemiddelen beschikbaar. De integrale aanpakken leggen elk jaar verantwoording af over de bestede coalitiemiddelen. Daarnaast worden verschillende rijksmiddelen ingezet. Per opgave zetten we verschillende budgetten in samenhang in: de SPUK's Kansrijke Wijk, Preventie met Gezag, het Volkshuisvestingsfonds en reguliere en extra middelen van gemeente en partners.
2. Financieel beeld In tabel 1 is weergeven welke budgetten voor NPSNW beschikbaar zijn. Dit is exclusief de extra inzet op Nieuw-West die vanuit de reguliere begrotingen van gemeente en partners plaatsvindt. Deze bedragen zijn vastgesteld bij de voorjaarsnota 2025. Vanwege een onderbesteding in 2024, zijn de budgetten hoger dan de beschikbare budgetten die tijdens het vaststellen van het Bestedingsplan 2025 bekend waren. Er is dus meer te besteden dan in het oorspronkelijke bestedingsplan van 2025 was opgenomen. Niet alle behaalde successen zijn zichtbaar in de cijfers. Dat heeft een aantal redenen. Sommige kosten vanuit het oorspronkelijke bestedingsplan kunnen worden gedragen door reguliere budgetten. Hiermee wordt het ongelijk investeren verder in gang gezet. Ook worden sommige kosten gefinancierd vanuit Rijksmiddelen of door een alliantiepartner. Bovendien zijn sommige behaalde resultaten niet in geld uit te drukken. Daarnaast zijn de plannen in meer of mindere mate nog in ontwikkeling. Daarbij komt dat we een (fundamenteel) nieuw proces verder aan het uitwerken zijn, waarbinnen niet alles zich vooraf laat voorspellen. Daarom is het nodig dat op lopende processen bijgestuurd kan worden, ook op de richting van de middelen.
2
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Tabel 1: overzicht beschikbare coalitieakkoord middelen NPSNW 2025, realisatie t/m augustus 2025 en prognose Opgave
Bestedingsp lan 2025 (dec 24)
Begroting 2025 na VJN**
Prognose eind 2025
Prognose Benuttings percentage
789.908
Realisatie en Verplichtingen t/m augustus 2025 790.000
790.000
100%
Verschil begroting prognose 2025 0
1: Eigenaarschap, inclusie en democratie 2: Veiligheid
811.112
1.594.313
1.583.502
1.639.220
1.880.000
119%
-296.498
3: Werk en bestaanszekerheid
1.036.212
963.343
1.029.677
1.064.000
110%
-100.657
4: Wonen en fysieke leefomgeving 5: Kansen voor de jeugd Community Wealth Building Werkend leren
552.897
580.898
288.000
453.000
78%
127.898
278.968
315.860
159.000
315.000
100%
0
1.746.032
1.911.958
1.400.000
1.911.000
100%
0
117.460
168.841
238.000
238.000
140%
-69.159
Ontwikkelbuurten
0
40.438
24.999
40.000
100%
0
Totaal uitvoeringskosten Programmateam*
6.136.993
6.354.748
5.568.896
6.691.000
104%
-338.508
413.198
1.071.090
924.000
1.071.000
100%
0
Communicatie
389.088
389.088
336.689
389.000
100%
0
B) Totaal programmateam Totaal 2025
802.286
1.460.178
1.260.689
1.460.000
100%
0
6.939.279
7.814.926
6.829.585
8.151.000
104%
-338.508
*Programmateam: er is € 475.000,- vanuit SPUK kansrijke wijk beschikbaar in 2025 voor het programmateam. In de begroting 2025 is deze bijdrage meegenomen in het budget. ** De begroting 2025 geeft het totaal beschikbare budget aan voor 2025. Dit is het budget uit het bestedingsplan + eventuele onder / overbesteding van 2024.
De inzet op de opgaven gaat ook in 2025 onverminderd door. De verwachting is dat de beschikbare budgetten dit jaar volledig aangewend worden om de doelen te realiseren. De totale prognose is 4% hoger dan begroot. Binnen de alliantie van NPSNW worden weloverwogen keuzes gemaakt om dit verschil te kunnen dekken. Voor de opgaven binnen Veiligheid en Werk en Bestaanszekerheid zijn dekkingsvoorstellen uitgewerkt. Voor Wonen en Fysieke leefomgeving wordt in 2025 een onderbesteding verwacht. Dit komt omdat een aantal activiteiten voor Gezonde Leefomgeving eerst gedekt worden vanuit SPUK Kansrijke Wijk. Het is de bedoeling om de verwachte onderbesteding in 2026 wel te besteden. Bij Werkend leren zijn de verwachte bestedingen iets hoger dan budget. Hier gebruiken wij de volledige onderbesteding van 2024 voor, dus inclusief een gedeelte van het budget uit 2026. In de volgende paragraaf is per opgave de financiële voortgang en prognose uitgebreider toegelicht. De realisatie en verplichtingen lijken achter te blijven ten opzichte van de prognose. Hier zijn verschillende redenen voor, zoals capaciteitstekorten in de uitvoering, of het op gang komen van initiatieven. Ook moet een aantal activiteiten nog binnen de gemeente worden doorbelast. In de volgende paragraaf is per opgave een toelichting over de afwijking opgenomen onder financiële voortgang.
De prognose geeft aan wat de verwachte totale bestedingen zijn in 2025.
3
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Naast de coalitiemiddelen zijn de volgende rijksmiddelen beschikbaar voor 2025 vanuit de SPUK Kansrijke wijk, Preventie met Gezag (PMG) en Volkshuisvestingsfonds (VHF). In de volgende paragraaf is per opgave toegelicht welke activiteiten hieruit gefinancierd worden.
3. Voortgang van de uitvoering per opgave Opgave 1: Eigenaarschap, inclusie en democratie Interventie
1. Het verbreden, verrijken en versterken van samenwerkingsverbanden in wijkallianties in de in de vastgestelde focusgebieden waar bewoners de trekker van zijn. 2. Het gelijkwaardig en actief betrekken van bewoners in alle organisatieonderdelen van het Nationaal programma. Dat kan via vertegenwoordiging door bewonersorganisaties of door de inzet van individuele bewoners. 3. Werken aan diversiteit en inclusiviteit.
Activiteiten
Wijkallianties Een wijkalliantie is een breed samenwerkingsverband in een buurt waar de bewoners meer zeggenschap en eigenaarschap hebben over de inzet in hun eigen buurt. In een wijkalliantie komen alle domeinen samen die de pijlers vormen van het Nationaal Programma. Door te werken op de schaal van een buurt is de betrokkenheid van bewoners en de alliantiepartners groter om samen te komen tot een krachtige inclusieve buurt. Om de inzet van het nationaal programma zo veel mogelijk impact te laten hebben is er gekozen voor 11 focusbuurten, waar op basis van kwantitatief en kwalitatief onderzoek is gebleken dat de armoede het hoogst is en de veerkracht het laagst. Voor de aanpak is zo veel mogelijk aansluiting gezocht bij werkwijzen en samenwerkingsvormen die zich hebben bewezen in de tijd. We zijn met deze integrale aanpak in zes focusbuurten gestart en we willen deze aanpak uitbreiden naar alle 11 focusbuurten en vervolgens borgen voor de lange termijn. De Punt: We zitten nu in de fase dat we met de bewoners (40 stuks) de vormgeving van de wijkalliantie aan het bepalen zijn in 3 sessies. Deze 3 sessies zijn gericht op mandaat, duurzame
4
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
samenwerking en opgaves. Gebiedsteam en wijkprofessionals zijn aan boord en kijken uit naar de vervolgstap waarin ze samen met bewoners de opgaves gaan aanpakken. Dichtersbuurt: Hier vindt reeds structureel overleg met bewoners (20-30 stuks) en professionals samen. Momenteel zijn we samen aan het leren en uitvoeren hoe bewoners meer eigenaarschap in handen nemen. Wegener Sleeswijk: het welzijnsdashboard (300 bewoners betrokken) is succesvol, 17 onderwerpen zijn aangedragen door de bewoners het zit nu in de fase dat ze gezamenlijke indicatoren gaan vaststellen. De opgehaalde agenda zal als basis gaan dienen als de gedeelde agenda. We zitten in het traject om structureel overlegsessie te creëren met bewoners en professionals. Ruys de Beerenbrouck: Hier gaan we tegelijk met het welzijnsdashboard starten. Om te voorkomen dat bewoners overbevraagd worden, maken we gebruik van de mensen die aan de slag gaan met het welzijnsdasboard (die de bewoners gaan benaderen). Wij lopen hierin mee en benaderen parallel hieraan alle buurtprofessionals. Confuciusbuurt: Hier starten zowel de wijkprojectleider als wijkverbinder in juli. Lodewijk van Deyssel: Wij nemen structureel al deel aan het partneroverleg en de partners zijn allen op de hoogte van de wijkalliantie.
De wijkverbinder is inmiddels gestart en gaat de komende weken bewoners enthousiasmeren en activeren om duurzaam aan te sluiten bij de wijkalliantie. Hier start de wijkprojectleider ook in juli. Overige wijken worden in Q1 2026 gestart. In totaal zijn er 7 wijkverbinders aangesteld voor de 1e fase (verdeeld over 6 buurten), 6 zijn er begonnen, 1 juli start de 7e wijkverbinder. Er zijn 3 wijkprojectleiders aangesteld (elk van hen heeft twee buurten), 1 in juli begint de derde projectleider. Resultaten: Het aantal bewoners dat wordt bereikt door de wijkverbinders is aanzienlijk groter dan in vergelijkbare buurten en ook diverser; De verbondenheid en om actief bij te dragen als bewoners aan de buurt en het nationaal programma groeit; Vooral op het gebied van schoon, heel en veilig zien bewoners concrete resultaten en ook meer inzet door bijvoorbeeld schoonmaakteams van ‘schone kans’ maar ook door de uitbreiding van buurtcoaches; De alliantiepartners leveren op buurtniveau een grotere inzet. De woningcorporaties cofinancieren de wijkprojectleiders.
Eigenwijks zet zijn opbouwwerkers vooral in, in de focusbuurten en verschillende partijen zoals de stichting Woon verlagen hun tarieven voor hun structurele inzet; In de structuur die we hebben opgezet kunnen we nieuwe programma’s ook veel gerichter laten landen in de buurt en hebben de bewoners ook meer inspraak over de interventies en zijn hun behoeften vertaald naar indicatoren in het welzijnsdashboard en kan er worden gemonitord of deze indicatoren zich positief ontwikkelen. We faciliteren de actieve bewoners met dezelfde cursussen die onze wijkprojectleiders, wijkverbinders en gebiedsmakelaars krijgen aangeboden. Onder andere op het gebied van publieke waarden, depolarisatie, etc. Steeds meer bewoners, alliantiepartners en domeinen van het nationaal programma sluiten zich aan bij de wijkallianties.
5
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Toelichting op financiële voortgang Er zijn geen verwachte afwijkingen ten opzichte van het bestedingsplan. De realisatie en verplichtingen t/m augustus bedragen € 338.000. Daar komt bij de projectleiders die een jaarcontract hebben bij het stadsdeel ad. € 106.500. In de pijplijn zit een subsidie aan de Stichting Woon voor coaching en inzet wijkverbinders van € 181.800. Een brede alliantiebijeenkomst die voor oktober wordt georganiseerd met een besteding van € 70.000. Een subsidie voor UVA voor het welzijnsdashboard van € 115.000. Een subsidie voor Eigenwijks van € 70.000 voor het aanjagen van de Kracht van Nieuw-West tot een meer gezamenlijke alliantiepartner. In totaal komen we dan op een bedrag van € 881.300, een deel hiervan wordt vanuit de SPUK gedekt. Doelstelling en/ of streefwaarde
1. De ambitie is om voor eind 2025 in zes focusbuurten een krachtige wijkalliantie actief te hebben waar bewoners meer zeggenschap hebben over de inzet in hun buurt. Op dit is de de zeggenschap van bewoners in vier focusbuurten aanzienlijk groter geworden. In de andere twee focusbuurten moet nog veel werk worden verzet. 2. In 2025 vinden 2x brede alliantiebeenkomsten plaats in de 10 focusbuurten en de Punt. 3. In 2025 zal het bestendigen en de ondersteuning van de zeven bewoners die al actief zijn in het Alliantiebestuur de belangrijkste doelstelling zijn. 4. In 2025 zullen bewoners deelnemen aan alle opgaveteams en werkgroepen 5. Werken aan diversiteit en inclusie op alle organisatieonderdelen van de Alliantie. Door het inclusief werven, het geven van trainingen, coaching en intervisie. 6. Het ondersteunen van initiatieven van informele groepen.
Alliantiepartners
Woningcorporaties, maatschappelijke partners, de UVA en bewonersorganisaties en stichting Woon Uitvoerend: Directie bedrijfsvoering, afdeling communicatie, Deelnemend: Stadsdeel Nieuw-West
Programma Uitvoerende directie
Programma 6. Gezondheid, Zorg, Jeugd, Opvang en Diversiteit en Programma B.
1. Uitvoerend: Nog nader te bepalen, Deelnemend: stadsdeel OJZD/GGD/Sport 2. Uitvoerend: Directie bedrijfsvoering, afdeling communicatie, Deelnemend: Stadsdeel Nieuw-West
Portefeuille
Basisvoorzieningen en Dienstverlening/Inkoop en coördinatie bedrijfsvoering
Gemeentelijke bijdrage
Beschikbare coalitie middelen Budget € 790.000
Is er sprake van co-financiering?
Realisatie + verplichtingen € 790.000
Prognose € 790.000
Ja, vanuit de UVA en de SPUK middelen vanuit het rijk voor Actie microallianties en de welzijnsdashboard. Tezamen € 0,4 miljoen in 2025.
6
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Opgave 2: Veiligheid Interventie
Opgave Veiligheid
Activiteiten
We handelen adequaat, proportioneel en zorgvuldig om met elkaar te (kunnen) reageren op onveilige situaties, nu en in de toekomst. De basis wordt gelegd in de actielijn Solide fundament. We werken aan verbondenheid, verdraagzaamheid en herstel van en tussen mensen, gemeenschappen, wijken en instanties. De neerwaartse spiraal van vervagende normen wordt omgebouwd naar een opwaartse. Iedereen heeft makkelijk toegang tot het recht om conflicten op te lossen. Huiselijk geweld en kindermishandeling komen uit de taboesfeer waarbij sneller de juiste hulp of interventies worden ingezet. In de actielijnen Wijkrechtspraak en Huiselijk geweld en kindermishandeling wordt dit uitgewerkt. Tijdens straf werken we herstelgericht. Intergenerationeel trauma wordt omgevormd naar kracht en veerkracht voor bewoners. Lokale bewoners dragen bij aan de leefbaarheid in hun wijk. We noemen dit ‘veiligheidsdragers’. We doorbreken criminele structuren zodat criminele gedragingen en de kans om in de criminaliteit te raken drastisch worden verminderd. Tegelijkertijd worden mogelijkheden geboden om uit de criminaliteit te stappen. Dit wordt uitgewerkt in de actielijn Gebiedsgerichte samenwerking Wildeman. Actielijn Solide fundament We werken binnen deze actielijn aan een solide fundament om samen met de alliantiepartners langdurig onopgeloste problemen aan te pakken en de oorzaken ervan weg te nemen.
We zorgen voor een goede structuur van samenwerken zodat we ook op langere termijn resultaten blijven boeken met deze beweging. We zien het werken aan een solide fundament als een randvoorwaarde om succesvol aan andere actielijnen te werken. Ook willen we ervoor zorgen dat de acties die we ondernemen geen losse projecten zijn/worden, maar duurzaam zijn. Werken met voldoende menskracht en middelen is essentieel om te kunnen werken aan de veiligheidsopgaven. Daarom benutten we ook in 2025 een groot deel van de gemeentelijke middelen aan het organiseren van extra inzet op straat. Zichtbaarheid heeft een positieve invloed op het gevoel van veiligheid. Bovendien kan bij de eerste signalen van overlast en onveiligheid eerder worden opgetreden en kunnen de juiste professionals worden ingeschakeld. De actielijn Solide fundament heeft in 2025 verder vorm gekregen. We investeren in extra professionals in de wijk (die direct contact hebben met bewoners) en extra voorzieningen in de wijk. Hiermee verbeteren we de leefbaarheid en veiligheid. Concreet betekent dit: 10 extra toezichthouders, 40 extra straatcoaches, 4 extra straathoekwerkers en 8 extra surveillanten voor de avond en de nacht. Zij werken samen met ondernemers, politie, hulpverlening en bewoners. In 2024 zijn 10 extra toezichthouders ingezet om in alle wijken aanvullend en zichtbaar gezag te organiseren.
Dit is in 2025 voortgezet. Dat geldt ook voor de uitbreiding van het aantal straatcoaches van Stichting Aanpak Overlast Amsterdam (gefinancierd uit extra
7
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
middelen vanuit de gemeentebegroting). In 2025 zijn bijna 40 extra coaches aan de slag in Nieuw-West. Omdat onveilige situaties zich juist ook ‘s nachts voordoen, zetten we vanaf mei 2025 ook koppels van surveillanten in, in aanvulling op de extra inzet overdag en ‘s avonds. In mei 2025 zijn vier koppels van surveillanten begonnen. De eerste ervaringen zijn positief. De extra inzet van toezichthouders en surveillanten wordt betaald uit de gemeentelijke coalitiemiddelen. Verder zijn ook in 2025 extra straathoekwerkers (4,3 fte) actief in NieuwWest. De kosten hiervoor worden betaald uit de rijksmiddelen Preventie met gezag. De inzet van de extra menskracht wordt bepaald vanuit een integrale blik door de professionals in de uitvoering. Daarbij zorgen we ervoor dat de extra professionals niet alleen een ‘plus’ zijn op de basis, maar juist actief zijn in de focusbuurten van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West en/of buurten waar al geruime tijd problemen zijn (zoals blijkt uit de veiligheidsbeelden). De komende tijd onderzoeken we of de extra professionals ook samen kunnen werken met de op te richten wijkallianties. Als de extra inzet van professionals tot goede resultaten leidt, streven we ernaar dit structureel te organiseren en te financieren. We zullen dit actief monitoren.
Naast het investeren in extra professionals onderzoeken we in hoeverre verbeteringen mogelijk zijn in de bestaande werkwijzen en samenwerkingsverbanden. Daarnaast versterken we ook voorzieningen voor het jongerenwerk in Nieuw-West. Met de gebiedsontwikkeling van Nieuw-West en sloop en nieuwbouw van maatschappelijke voorzieningen, is vooruitlopend op structurele intensivering behoefte aan tijdelijke locaties voor jongeren. Inmiddels zijn er drie extra tijdelijke jongerencentra geopend: The Village, Hoogheemraadweg en the Hood. Op deze locaties wordt op alle dagen van de week jongerenwerk geboden, gericht op alle leefgebieden zoals identiteitsontwikkeling, werk, persoonlijke ontwikkeling, schulden en school. Deze intensivering richt zich op preventie: door kwetsbare jongeren perspectief te bieden in combinatie met inzet op handhaving wordt een alternatief geboden voor criminaliteit. De financiering van drie tijdelijke locaties wordt in 2025 gedekt uit de rijksmiddelen Preventie met gezag. In 2024 is vanuit de Specifieke uitkering (SPUK) Kansrijke wijk een impuls gegeven aan de aanpak van ondermijning door het aanstellen van een projectleider. Deze activeert bewoners, vrijwilligers en ondernemers om in een zo vroeg mogelijk stadium signalen van ondermijning te herkennen en handelingsperspectief te bieden. Deze activiteiten worden ook in 2025 uitgevoerd.
Actielijn Wijkrechtspraak Voor de wijkrechtspraak is een locatie gevonden in Geuzenveld Slotermeer: gebouw De Honingraat tegenover het stadsdeelkantoor. De wijkrechtspraak deelt de locatie met een Wijkpraktijkteam. Hierdoor kan er snel en goed worden samengewerkt. De locatie is in de zomerperiode verbouwd. De eerste zitting is half september 2025. De officiële opening vindt plaats op 17 oktober. De wijkrechter behandelt eenvoudige, kleine rechtszaken en voert preventieve leerplichtgesprekken met de buurtbewoners. Samenwerking met buurtteams en lokale maatschappelijke organisaties staat centraal, zodat er niet alleen recht wordt gesproken, maar ook direct hulp wordt geboden aan diegenen die dat nodig hebben. De kosten hiervoor worden betaald uit de rijksmiddelen Preventie met gezag.
8
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Actielijn Huiselijk geweld en kindermishandeling Een brede coalitie van organisaties werkt aan het voorkomen en terugdringen van huiselijk geweld en kindermishandeling. In juni 2025 hebben alle betrokken formele partijen, waaronder de gemeente, een intentieverklaring getekend. Hierin bevestigen de partijen dat zij zich inzetten voor een vernieuwende en daadkrachtige aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling in Amsterdam Nieuw-West en Zuidoost. Deze verklaring is vervolgens aan de informele partners overhandigd, met wie zij nauwer de samenwerking aan zullen gaan. Onderdeel van de aanpak is dat preventief bewustwordingscampagnes worden ingezet. Er worden dialoogleiders opgeleid om het onderwerp huiselijk geweld en kindermishandeling bespreekbaar te maken en het taboe te doorbreken. De eerste vier dialoogleiders zijn klaar om na de zomer aan de slag te gaan. Daarnaast doen we meer om slachtoffers direct te helpen, onder andere door tijdelijke huisverboden en zes ‘time-out’ woningen aan te bieden. De eerste woning wordt vanaf 1 september 2025 in gebruik genomen. Ook wordt intensief casemanagement aangeboden bij huishoudens waar een tijdelijk huisverbod wordt opgelegd. Vanaf oktober gaat een 'kindexpert' aan de slag om de kinderen in deze gezinnen sneller passende hulp aan te bieden.
Sinds november 2024 loopt ook de netwerkgroep Huiselijk Geweld en Kindermishandeling in Nieuw-West, waarin formele organisaties (zoals Blijf Groep, de politie, Reclassering en Jeugdbescherming) en informele partijen (zoals maatschappelijke organisaties en buurtinitiatieven) op een nieuwe en effectieve manier samenwerken. De netwerkgroep komt wekelijks samen onder begeleiding van een netwerkregisseur. Samen pakken zij vastgelopen en complexe casussen van huiselijk geweld en kindermishandeling op en zorgen zij voor doorbraken. Onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam zijn vanaf juli 2025 betrokken bij dit initiatief om de effectieve onderdelen te onderzoeken. Ook willen we scherper zicht krijgen op de problematiek door data van diverse organisaties bijeen te brengen, te analyseren en jaarlijks te herhalen in een monitor voor Huiselijk geweld en kindermishandeling. Hiervoor voeren we gesprekken met de afdeling O&S van de gemeente. Ten slotte loopt er vanaf januari 2025 een tweewekelijkse supportgroep voor plegers van huiselijk geweld en kindermishandeling. Na een zomerstop zal deze groep vanaf september weer beginnen. Het Verwey-Jonker Instituut doet vanaf de start van deze supportgroep onderzoek naar de oprichting, begeleiding en resultaten en zal eind september 2025 de voorlopige bevindingen delen.
De kosten voor deze actielijn worden deels betaald uit de rijksmiddelen Preventie met gezag en deels uit de gemeentelijke coalitiemiddelen. Actielijn Gebiedsgerichte samenwerking Wildeman Sinds oktober 2024 wordt er intensief gebiedsgericht gewerkt in de Wildemanbuurt, met speciale aandacht voor het thema veiligheid. Samen met de politie, het Openbaar Ministerie, Stadgenoot en de gemeente wordt ingezet op het verbeteren van de institutionele samenwerking onder de vlag van het Nationaal Programma Samen NieuwWest. In 2025 is gewerkt aan onder meer drie onderwerpen die hieronder worden toegelicht.
9
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Er is een verkenning afgerond naar de mogelijkheid om een publiek-privaat samenwerkingsverband op te richten dat vastgoed kan opkopen in winkelstraten in Nieuw-West, waar de economische diversiteit onder druk staat en waar signalen van ondermijning en overlast zijn. Dit naar voorbeeld van NV Zeedijk en Stadsgoed NV in stadsdeel Centrum. De eerste stappen hierin zijn gezet door het afsluiten van een huurovereenkomst van een jaar, met de optie tot koop, voor een pand op de Osdorper Ban. Het pand wordt ingevuld met een (maatschappelijk) initiatief dat bijdraagt aan een economisch diverse winkelstraat. De gesprekken over de invulling lopen. Op 17 juni is een bijeenkomst, de zogeheten Meet-up, georganiseerd met als thema veiligheid. Deze bijeenkomst wordt in het kader van de stedelijke vernieuwing maandelijks georganiseerd door Stadgenoot en de gemeente om bewoners te informeren. De stadsdeelvoorzitter, de districtschef van de politie en Stadgenoot waren aanwezig om met bewoners in gesprek te gaan over het thema veiligheid. Er is veel informatie opgehaald over communicatie over de buurt en bejegening van en door de politie. Deze inzichten worden meegenomen naar de Kerngroep Wildeman (Openbaar Ministerie, politie, Stadgenoot en de gemeente) om uit te werken. Het jongerenwerk in Osdorp krijgt naast de locatie ‘The Hood’ een extra impuls.
Mede op initiatief van bewoners (jong en oud) wordt het pand De Ossestal voor vijf jaar toegevoegd als satellietlocatie voor onder andere jongerenwerk. De programmering zal zich niet beperken tot jongerenwerk maar richt zich ook op activiteiten op het gebied van kunst en cultuur, loopbaanperspectief en ontmoeting tussen verschillende bewoners. Er is vanuit de Preventie met Gezag-middelen € 50.000 gereserveerd hiervoor. Bewoners en partners worden nauw betrokken bij de verbouwing en programmering van deze locatie. Actielijn Veiligheidsdragers In Nieuw-West spelen buurtvaders en buurtmoeders al jarenlang een onmisbare rol in het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid. Bewoners en professionals werken hierbij nauw samen, ook digitaal. Vanuit deze actielijn ondersteunen we het netwerk van bewoners. In het afgelopen jaar zijn er verschillende bijeenkomsten georganiseerd, door of voor buurtouders, rondom thema’s als veiligheid, ondermijning en gezondheid en vitaliteit. Ook hebben we ervoor gezorgd dat buurtouders goed herkenbaar zijn op straat. Alle buurtouders van verschillende gebieden dragen nu jassen met aan de achterzijde 'Buurtouder Nieuw-West'. Overig In 2025 hebben we een begin gemaakt met andere actielijnen die in het uitvoeringsprogramma van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West zijn opgenomen. Een voorbeeld is de actielijn: ‘van trauma naar kracht’.
We zijn in 2025 begonnen met een kleinschalig programma dat zich richt zich op het versterken van bewustwording, traumaverwerking en maatschappelijke activatie. In eerste instantie worden tien vrouwen en gezinnen in Nieuw-West begeleid die te maken hebben met mentale gezondheidsproblemen, intergenerationele trauma’s of sociale isolatie. Deze activiteiten worden betaald uit de gemeentelijke coalitiemiddelen.
10
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Toelichting op financiële voortgang De verwachting is dat de gemeentelijke coalitiemiddelen in 2025 geheel worden besteed. De kosten voor de extra inzet van toezichthouders moeten nog worden doorbelast (voor een bedrag van € 850.000). In 2024 en 2025 zijn extra middelen vanuit de gemeentebegroting beschikbaar gesteld aan de stadsdelen Nieuw-West, Zuidoost en Noord vanuit het uitgangspunt voor ongelijk investeren. Uit deze middelen is de extra inzet van straatcoaches betaald. Voor 2026 wordt gezocht naar een andere vorm van financiering om deze inzet te kunnen voortzetten. Doelstelling en/ of streefwaarde
In Nieuw-West kan iedereen veilig zijn, leven en opgroeien, zowel binnenshuis als daarbuiten. Veiligheid is een fundament waar iedereen elke dag aan bijdraagt. Bewoners en professionals voelen zich beschermd en geborgen en zijn dat ook: op straat, in de woonomgeving, maar ook digitaal. Zij kunnen rekenen op een integere en acterende overheid, die oog heeft voor objectieve en verborgen onveiligheid.
Alliantiepartners
Overkoepelend: Politie, Openbaar Ministerie, RIEC, Reclassering, Jeugdbescherming, Blijf Groep. Op actielijn-niveau is er een grote verscheidenheid aan partners en organisaties die bijdragen aan de realisatie van de doelen.
Programma
Programma 8 Veiligheid Rijksniveau: Aanpak Preventie met Gezag; SPUK Kansrijke wijk
Uitvoerende directie
JZD, OOV, Actiecentrum Veiligheid en Zorg, THOR, Stadsdeel Nieuw-West
Portefeuille
Portefeuille: Openbare orde en veiligheid. De burgemeester is inhoudelijk portefeuillehouder
Gemeentelijke bijdrage
Beschikbare coalitie middelen Budget € 1.584.000
Is er sprake van cofinanciering?
Budget type SPUK PMG
Realisatie + verplichtingen
Prognose
€ 1.640.000
€ 1.880.000
Opgave Opgave 2: Veerkracht en weerbaarheid Opgave 2: Veiligheid
11
2025 161.500 3.300.000
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Opgave 3: Werk en bestaanszekerheid Interventie
Activiteiten
1. Iedereen mee laten doen via werk door: o Gelijke kansen creëren voor jongeren op de arbeidsmarkt o Bewoners koppelen aan passend werk o Financiële onzekerheden gerelateerd aan betaald werk tegengaan 2. Bestaanszekerheid van bewoners van Nieuw-West te vergroten door: o Huishouden verzekeren van een toereikend besteedbaar inkomen. o Voorkomen dat mensen schulden krijgen en problematische schulden uit te bannen. o In alles wat we doen willen we de leefwereld van bewoners vooropstellen 3. Versterken van de lokale economie door: o Inzetten op banen met impact (zowel voor de werknemer als voor de bestaanszekerheid van andere bewoners) o Werken aan een sterk gecommitteerd bedrijfsleven in Nieuw-West. 1.
Iedereen mee laten doen via werk
Dit zijn de activiteiten die in 2025 in uitvoering zijn. a. De aansluiting van jongeren op de arbeidsmarkt te verbeteren We willen de barrières voor jongeren om tot bloei te komen wegnemen. Door het netwerk te verbreden, arbeidsmarkt- en stagediscriminatie bestrijden en waardevolle werkkansen te bieden, door de verbinding te maken tussen sectoren met een grote vraag naar geschikte kandidaten en het potentieel onder jongeren in NW. We bieden via diverse initiatieven en aanpakken zoals IMD, Eruna, Werkwijzer, Startpunt en Amsterdam Werkt 35 jongeren een route met opleiding, intensieve begeleiding en een baangarantie aan bij werkgevers in de bouw en techniek. Het gaat om intensieve trajecten met een duur van 6 tot 12 maanden. Bij de Toekomstbouwers krijgen 15 jongvolwassenen die nu niet in beeld zijn een opleidingstraject aangeboden met een baangarantie bij werkgevers zoals het Rijksmuseum, Ymere en Zone3. Ze kunnen daarmee aan de slag als onderhoudsmedewerker of gebouwbeheerder. Alle betrokken initiatieven zijn in de loop van 2025 op stoom gekomen en de onderlinge samenwerking begint te groeien. b. Bewoners koppelen aan passend werk Bedrijven zijn naarstig op zoek naar menskracht. Alleen is een groot aantal werkzoekenden niet in beeld, waardoor zij niet aan bod komen.
Om deze groepen te bereiken zet Werkwijzers naar Werk twee sleutelfiguren in die diep in de community hun weg weten te vinden. Daarnaast hebben sommige werkzoekenden extra begeleiding nodig om blijvend aan het werk te gaan. We geven daarom verschillende maatschappelijke partners uit het veld de mogelijkheid om hun methode, die vaak gericht is op een specifieke doelgroep (vrouwen, nieuwkomers etc.), uit te voeren. Wat deze partners o.a. verbindt is dat ze veelal naadloos weten aan te sluiten bij de leefwereld van de werkzoekende. In 2025 starten zo een 5-tal initiatieven waarmee we 50-75 bewoners laten ondersteunen in de duurzame stap naar werk. In het geval van de Kantinemoeders worden de vrouwen die de kantine van het Calandlyceum beheren, opgeleid en ondersteund om hun eigen coöperatie te runnen. Het Werkgeversservicepunt (samenwerking van UWV en WPI) heeft voor het tweede jaar een succesvol matchingsteam actief in Nieuw-West. Het Nationaal Programma steunt dit
12
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
experiment waarbij de gebiedsgerichte aanpak als aanvulling op de gebruikelijke sectorgewijze brancheteams de inzet is. Het Startpunt waarin WPI (Werk Participatie en Inkomen) en Stadsdeel samenwerken bouwt met twee lijnen, de Groenmakers en Schone Kans, mee aan de combinatie van reintegratietrajecten en buurt gestuurde verbeteringen voor een schone en groene openbare ruimte. Beide lijnen staan in nauwe verbinding met respectievelijk De Groencoöperatie rond de Stadsboerderij en het programma Schoon, Heel en Veilig dat vanuit Leefbaarheid en Veiligheid is opgezet. Het Werk- en Ontwikkelplein waar inwoners van Nieuw-West zich breed kunnen oriënteren op hun ontwikkeling en werkkansen opende voor de zomer low-profile haar deuren voor de eerste kandidaten om ervaring met de vraag op te doen. Als alle puntjes op de i staan volgt in het najaar een formele opening en een actievere communicatie naar de omgeving. c.
Financiële onzekerheden gerelateerd aan betaald werk tegengaan
Een betaalde baan in Nieuw-West moet genoeg opleveren om zonder financiële stress rond te komen. Team CWB verkent of deze wens een rol kan spelen bij de inkoopcriteria van de gemeente Amsterdam. Ook de stap van bijstand naar betaald werk brengt onzekerheid en financiële risico’s met zich mee, waardoor mensen geremd worden deze stap te zetten. In 2025 functioneert de Garantieknop voor mensen die naar werk uitstromen uit de bijstand. De eerste zes maanden herleeft de uitkering van uitstromers onverwijld als het niet lukt om het werk te behouden. Deze voorziening wordt ook in Nieuw-West regelmatig gebruikt.
2. Bestaanszekerheid van bewoners van Nieuw-West vergroten a. Huishoudens verzekeren van een toereikend besteedbaar inkomen Op de middellange termijn werken we toe naar een nieuw sociaal minimum. Zo een minimum neemt overlevingsstress weg, garandeert bestaanszekerheid en biedt vooruitzicht op een zinvol bestaan. Ook op kortere termijn is veel winst te behalen. Een groot aantal mensen (met financiële problemen) gebruikt niet de regelingen en ondersteuning waar ze wel recht op hebben. Ze weten vaak niet hoe en waar ze deze hulp kunnen vinden. We ondersteunen maatschappelijke partners die met hun aanpak wel de weg naar dergelijke groepen weten te vinden. Zo bouwt het Buurtteam de succesvolle formule van de Wegwijssalons uit met nieuwe spreekuren bij lokale organisaties, om op die manier via de vertrouwensbasis waarover deze organisaties beschikken nieuwe groepen te bereiken. De aanpak is in juni gestart en kent al drie nieuwe decentrale plekken. De versterking van de spreekuren en adviesgesprekken van Raad is Daad is met steun van het Nationaal Programma dit jaar geïmplementeerd. Ze zijn aanwezig op 7 plekken en bereiken vooral maar niet alleen Turkstalige vrouwen. De Schuldenbrug werd gelanceerd in januari dit jaar. Het is een samenwerking tussen de UVA en Raad is daad, die inzet op het verbeteren van de kwaliteit van de (informele) financiële hulp.
Met de juiste kennis kunnen bewoners ook met hulp van mantelzorgers en vrijwilligers de goede financiële keuzes maken. Voor complexere zaken is altijd professionele hulp op de achtergrond beschikbaar. b. In alles wat we doen willen we de leefwereld van bewoners vooropstellen Dit vraagt van instanties om anders te gaan werken, om vaker partijen in te zetten die bewoners beter weten te bereiken en meer verantwoordelijkheid bij bewoners zelf om
13
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
invulling te geven aan de systemen die hen moeten dienen. Stichting Studiezalen krijgt support van het Nationaal Programma, de Gemeente en het Rijk om een omvangrijk programma Ouderlifecoaching uit te voeren. In het voorjaar 2025 is dit programma tot volle omvang uitgegroeid. Sinds de start hebben ruim 70 ouders deelgenomen aan dit programma (peildatum eind april). Studiezalen meldt al veel korte termijn opbrengsten. Rust brengen bij ouders die doorwerkt naar kinderen is de centrale doelstelling. De Schuldenvrije Wijk is een stedelijk concept waarbij nadrukkelijk de informele sleutelfiguren in een wijk betrokken worden bij het vinden van verborgen schuldenproblematiek. De Dichterswijk in Geuzenveld/Slotermeer is al enkele jaren een buurt waar deze aanpak succesvol wordt toegepast. Sinds 2023 ook met steun van het Nationaal Programma. In 2025 zijn de eerste stappen gezet op de aanpak uit te breiden naar andere buurten. De zomerperiode is gebruikt voor oriëntatie op en voorbereiding van uitbreiding door de nieuwe projectleider. De Couperus- en Wegener & Sleeswijkbuurt en Knijtijzerpanden lijken het eerst in aanmerking te komen. 3. Versterken van de lokale economie a.
Inzetten op banen met impact (zowel voor de werknemer als voor de bestaanszekerheid van andere bewoners) We zetten ons in voor dat werk dat direct bijdraagt aan het gebied en ondersteunen initiatieven die (zo veel mogelijk) structureel werk opleveren voor mensen die moeilijk aan het werk komen. Voor groenvoorziening, schoonmaak en catering worden coöperaties opgezet. Team CWB probeert grote organisaties aan te zetten tot lokale inkoop. WPI rolt de regelingen voor Buurtbanen en Buurtmedewerkers met prioriteit uit in NieuwWest. Samen met Oram (werkgeversorganisatie) hebben we voor veel toeleiders het werken in de haven een prioriteit gemaakt. b. Werken aan een sterk gecommitteerd bedrijfsleven in Nieuw-West We willen door lange termijn samenwerkingen een basis creëren voor een sterk gecommitteerd bedrijfsleven in Nieuw-West. Dat stelt bedrijven in staat om gezamenlijk en in overleg met werknemersorganisaties, publieke instellingen en opleidingsinstituten te investeren in de lokale economie en de bewoners van Nieuw-West. In veel lopende initiatieven zijn bedrijven betrokken. Een systematische inventarisatie hiervan is er nog niet. Toelichting op financiële voortgang Waar de bestedingen in 2024 nog voortduren achterbleven door vertragingen in de opstart van initiatieven en aanpakken is dit in 2025 vrijwel verdwenen. Vrijwel alle inzet is tot volle ontwikkeling gekomen.
Hierdoor lijkt de inzet van Coalitiemiddelen voor Werk & Bestaanszekerheid op een overbesteding van 10% af te koersen. Het Opgaveteam onderzoekt nog of er voor specifieke kosten andere dekkingsbronnen zijn te vinden. De realisatie en verplichtingen zijn momenteel 56% van het beschikbare budget. Daar komt nog een bedrag van € 490.000 bij aan interne verrekeningen voor de financiering van projecten van WPI en het stadsdeel. Doelstelling en/ of streefwaarde
1.
Arbeidsparticipatie verhogen
2. Bestaanszekerheid vergroten 3. Lokale economie versterken
14
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Alliantiepartners
Hogeschool van Amsterdam, SEZO, Oram, Coöperatie Samen aan de Slag, Progresso, Raad is Daad, Road of Hope, Studiezalen, SAAAM, Kringwijs, UvA
Programma
Programma 3. Economie, Kunst, Cultuur en Erfgoed en Programma 7. Sociale zaken en Armoedebestrijding
Uitvoerende directie
Uitvoerend: WPI (Werk Participatie Inkomen) Deelnemend: stadsdeel Nieuw-West, EZ, Financiën
Portefeuille
Economische zaken, Werk en inkomen
Gemeentelijke bijdrage
Beschikbare coalitie middelen Budget € 963.000
Is er sprake van cofinanciering?
Realisatie + verplichtingen € 1.030.000
Prognose € 1.064.000
Vanuit de rijksregeling SPUK Kansrijke wijk worden middelen ten behoeve van dit programma ingezet. Budget type SPUK SPUK SPUK SPUK
Opgave Opgave 3: Re-integratie Opgave 3: Preventie armoede Overkoepelend: Integrale middelen Totaal
2025 1.450.129 256.078 941.041 2.647.248
Opgave 4: Wonen en leefomgeving Interventie
Binnen het uitvoeringsprogramma zijn er drie hoofdopgaven benoemd voor de interventies in het domein wonen en leefomgeving: 1. Iedereen een (t)huis; 2. Bewoners voelen zich thuis en verbonden in hun buurt; 3. Bewoners kunnen zich duurzaam en betaalbaar verplaatsen.
Activiteiten
In 2025 is gewerkt aan een betere samenwerking in de herhuisvesting en extra aandacht voor interim-beheer bij sloop/nieuwbouw. Bij het interim-beheer geven bewoners zelf aan wat echt belangrijk is voor het leven in hun eigen buurt en krijgen zij ook zelf middelen, faciliteiten en ondersteuning om de beheersituatie op orde te brengen en te houden. Er is aandacht besteed aan de culturele en sociaaleconomische draagkracht van buurten en vernieuwende projecten voor een betere kwaliteit van de openbare ruimte zijn in voorbereiding. De speerpunten voor het verminderen van vervoersarmoede zijn bepaald en met CWB is de start van een buurtbus in Osdorp in voorbereiding. Hieronder worden de activiteiten die in 2025 zijn opgepakt gedetailleerder beschreven: 1. Iedereen een (t)huis Op 24 juni is er een bestuurlijke afspraak voor Nieuw-West gemaakt tussen Rijk en gemeente over een realisatiestimulans voor de woningbouw tot 2030 en extra investeringen in de openbare ruimte en voorzieningen (ORV). Het ministerie van VRO berekent een bijdrage tussen € 37,6 en € 54,6 miljoen op basis van max 7.800 woningen (€ 7.000 per betaalbare
15
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
woning). Wij programmeren zelf 11.230 betaalbare woningen, waardoor de rijksbijdrage kan oplopen naar ruim € 78 miljoen. Besteding wordt afgestemd binnen de alliantie van NPSNW. € 19 miljoen is toegekend aan de volgende projecten: De Centrale (jongerenvoorziening, € 5,7 miljoen), talentontwikkeling Nieuwe Meervaart (€ 6 miljoen), herinrichting Plein 40-45 (€ 7,3 miljoen), extra capaciteit projectleiders participatie en communicatie, samenwerking en herhuisvesting (€ 3,8 miljoen). In maart 2025 is de subsidieregeling voor verduurzaming van woongebouwen ten behoeve van particuliere eigenaren in VVE's en eengezinswoningen vastgesteld door B&W. Er zijn 180 VVE's aangeschreven en er zijn er 6 informatiebijeenkomsten georganiseerd om hen te stimuleren om als eerste stap een energieadvies aan te vragen. Tot de zomer zijn er door 41 VVE’s energieadviezen aangevraagd. 2 VVE's zijn gestart met hun plannen. In de periode september tot november volgen er nog 4 informatiebijeenkomsten. Voor de eengezinswoningen zijn in 2 buurten (Dijkgraafpleinbuurt en Coronelbuurt) circa 550 brieven verstuurd en 2 informatiebijeenkomsten georganiseerd. In de Dijkgraafpleinbuurt hebben 26 bewoners zich aangemeld voor een adviesrapport. Dit is precies de helft van het totale aantal adviezen dat we in deze pilot kunnen uitvoeren, en daarmee in lijn met de doelstelling.
De bijeenkomst in de Coronelbuurt was een groot succes. Er zijn 28 adviesaanvragen voor een verbeterplan ingediend. Gemeente en woningcorporaties hebben in relatie tot de vernieuwing van de Kaderafspraken aanvullende afspraken gemaakt om intensiever samen te werken in de herhuisvesting in Nieuw-West. Een gezamenlijke werkwijze is in het opgaveteam van juni goedgekeurd. Dit najaar start de afstemmingstafel. Door die afstemming zullen huishoudens die door sloop/nieuwbouw gedwongen moeten verhuizen, sneller een passende woning kunnen vinden en indien gewenst terugkeren in hun eigen buurt. Binnen de stedelijke aanpak van schimmelwoningen is de kwaliteit van de data en de dienstverlening verbeterd. Er is een voorlichting gestart om het aantal meldingen te verhogen. Probleemcomplexen worden gerichter geïdentificeerd en de ventilatieaanpak is geïntensiveerd. De werkgroep doorstroming Nieuw-West maakt nu deel uit van het stedelijke doorstroomoffensief. Er komt in het najaar een woningruilevenement. Het aanbod voor doorstroming wordt met een boekje en digitaal ontsloten. In de MAP hebben doorstroomcoaches 48 gesprekken gevoerd. 1 huurder is daar reeds verhuisd en 13 verhuizingen worden voorbereid. 2. Bewoners voelen zich thuis en verbonden in hun buurt Diverse openbare ruimte projecten zijn in voorbereiding gekomen.
De realisatie heeft wel te maken met een gebrek aan uitvoeringscapaciteit. De participatie voor het eerste buurtrondje Sloterplas heeft plaatsgevonden. De inrichtingsvoorstellen worden uitgewerkt. De regeling voor de besteding van flexbudgetten door Wijkallianties is in het opgaveteam vastgesteld. In de Johan Jongkindbuurt is een nieuw leefbaarheidsoverleg opgericht. In de Lodewijk van Deysselbuurt is een start gemaakt met de gezamenlijke rattenaanpak. Er is een vernieuwende ontwerpende aanpak (social design) vormgegeven om de draagkracht van buurten te versterken. De opbrengsten zijn getoond op de expositie DRAAG op het Delflandplein (16 mei – 24 mei) en vervolgens op het Lambertus Zijlplein (26 mei –2 juni). Door de aanpak is er een intensievere samenwerking ontstaan tussen institutionele partners en bewoners in de wijk. Hiermee is de basis gelegd voor wijkallianties die verder wil werken aan de draagkracht van buurten in Nieuw-West. Directer en intensiever contact met een klein percentage van de bewoners van het HvO Querido dat overlast veroorzaakt, moet die overlast verminderen. Er is een initiatief gestart om een bewonerscommissie van de Nolensblokken op te richten. Stadgenoot is hierbij betrokken. De toekomstverkenning van
16
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
het Calandlyceum is afgerond. De inzet is om het onderwijs een bredere buurtfunctie te geven en het schoolgebouw hierop aan te passen. De resultaten worden in het najaar gepresenteerd. Bloei en Groei is een vrouwengroep gestart in een gemeenschapstuin aan de Colijnstraat en bereidt een voorstel voor om in een netwerk van initiatieven en organisaties activiteiten in het groen beter te combineren met maatschappelijke- en talentontwikkeling. Het Schone Kans Team is actief in Geuzenveld-Slotermeer in samenwerking met het Startpunt en leefbaarheidsoverleggen van bewoners. Er wordt gewerkt op 3 pijlers: het verminderen van straatafval, het vergroten van buurtbetrokkenheid en kansen bieden voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op vast werk. Het voornemen is stap voor stap toe te groeien naar een Schone Kans team per gebied. Verdere uitbreiding wordt voorbereid in samenwerking met het programma Schoon, Heel, Veilig van het stadsdeel en het domein Werk en Bestaanszekerheid. 4. Bewoners kunnen zich duurzaam en betaalbaar verplaatsen In Geuzenveld-Slotermeer is de eerste hub van Nieuw-West met deelauto’s, scooters en fietsen aangelegd. In samenwerking met het programma deelmobiliteitshubs van V&OR is er een SPUK-aanvraag ingediend voor inclusieve deelmobiliteit bij het ministerie IenW.
Bij toekenning kunnen stadpashouders korting krijgen op het gebruik van de deelmobiliteitshubs in Nieuw-West. De aanvraag is positief beoordeeld. Na beschikking komt hiervoor een budget van € 150.000 beschikbaar. Om de vervoersarmoede te verminderen wordt er gewerkt aan twee speerpunten: Bottom Up Vervoer en Realiseren van een compleet fietssysteem. Een voorbeeld is het initiatief van Community Wealth Building om een buurtbus in Osdorp te gaan rijden. Binnen de City Deal Fietsen voor Iedereen zal er een samenwerking met familiescholen starten om leerlingen te stimuleren meer te gaan fietsen. Toelichting op financiële voortgang Er wordt in 2025 een onderbesteding van circa € 130.000 op de coalitiemiddelen verwacht. Dit is te verklaren uit een extra dekking van SPUK Gezonde Leefomgeving, waarvan de besteding oorspronkelijk was voorzien in 2026. Het Rijk heeft aangegeven dat deze middelen al dit jaar besteed moeten worden. De oorspronkelijke dekking van een aantal projecten uit beschikbare coalitiemiddelen wordt daarom verschoven naar SPUK-middelen. De openbare ruimte projecten hebben vertraging opgelopen door het niet tijdig beschikbaar zijn van capaciteit voor planvoorbereiding en engineering. Hierdoor is een bedrag van circa € 200.000 nog niet tot besteding gekomen. Deze besteding schuift op naar het jaar 2026. Doelstelling en/ of streefwaarde
Alliantiepartners
Programma
De interventies hebben de volgende doelen en streefwaarden: a. Iedereen een (t)huis: Een duurzame woningvoorraad met passende woningen met een gezond binnenmilieu; b. Bewoners voelen zich thuis en verbonden in hun buurt: Versterken sociale cohesie en draagkracht buurten; Verbinding buurt, onderwijs en maatschappelijke functies. Een betere wijkeconomie. Meer betrokkenheid en invloed bewoners bij hun buurt; c. Bewoners kunnen zich duurzaam en betaalbaar verplaatsen: Verminderen vervoersarmoede door maatregelen voor zwakke punten in het OV/verkeersnetwerk. Stadgenoot, Lieven de Key, Rochdale, Eigen Haard, Alliantie, Ymere; Ministerie BZK; Stichting !Woon; Saaam zorg; Vuilnisoproer; Hogeschool van Amsterdam Programma 6 Gezondheid, Zorg, Jeugd, Opvang en Diversiteit en Programma 1 Wonen
17
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Uitvoerende directie
Stadsdeel Nieuw-West; Wonen; G&O; R&D; V∨ PMB; A&G; THOR; Stadswerken
Portefeuille
Basisvoorzieningen, Wonen, Openbare ruimte, Veiligheid en Afval
Gemeentelijke bijdrage
Beschikbare coalitie middelen
Is er sprake van cofinanciering?
Budget
Realisatie + verplichtingen
Prognose
€ 581.000
€ 288.000
€ 453.000
Budget type SPUK VHF
Opgave Opgave 4: Gezonde leefomgeving Opgave 4: Wonen en fysieke leefomgeving
2025 230.000 1.997.500
Opgave 5: Kansen voor de jeugd Interventie
Activiteiten
In het uitvoeringsprogramma is beschreven dat onder het opgaveteam Kansen voor de Jeugd drie actielijnen worden opgepakt die ieder weer bestaan uit meerdere acties / initiatieven die er op gericht zijn om op middellange termijn een beweging op gang te brengen. Die beweging moet er uiteindelijk voor zorgen dat de ambities in het convenant op lange termijn gerealiseerd worden. De drie opgaven zijn: 1. Het Jonge Kind; 2. Pedagogische Infrastructuur; 3. Perspectief voor Jongeren. De verschillende opgaven worden in werkgroepen uitgewerkt waar jongeren zelf ook bij betrokken worden. In totaal werken de partners van Kansen voor de Jeugd aan circa 30 acties, waarbij de leefwereld van kinderen, ouders en jongeren centraal staat. In 2025 is binnen de actielijnen ingezet op de volgende zaken: 1. Het Jonge Kind Partners werken aan doorbraken op a) vergroten van bereik van vroeg- en voorschool; b) versterken van professionals om meer impact te maken voor jonge kinderen; c) vergroten van het aanbod voor kinderen en hun ouders. Concreet is in 2025 de Spelinloop+ gestart en de Ontdekplek uitgebreid: aanbod waar ouders met jonge kinderen die een grotere ondersteuningsvraag hebben terecht kunnen. Vaak staan deze kinderen op de wachtlijst voor jeugdhulp, op deze plekken kunnen zij laagdrempelig terecht.
Ook is een groep moeders opgeleid door het ROC óp de school van hun kinderen tijdens schooltijd: alle 18 deelnemers hebben een certificaat richting werk in de Kinderopvang en het Onderwijs gehaald en een aantal werken nu als groepshulp! De inzet op het verhogen van de vaccinatiegraad van jonge kinderen leidt tot een doorbraak: de dalende trend is doorbroken en de vaccinatiegraad stijgt weer. De aanpak met lokale partners lijkt te werken. De initiatieven van Het Jonge Kind zijn in de eerste helft van het jaar geëvalueerd door de Hogeschool van Amsterdam samen met de partners. Daarbij is o.a. inzichtelijk gemaakt dat de aanpak met Oudercontactpersonen in en uit de wijken (waarbij zes
18
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
ouders uit de wijken inwoners en instanties verbinden, in lijn met de wijkalliantiegedachte) impact maakt. Bovendien zijn ‘rode draden’ inzichtelijk gemaakt, die als werkende elementen terug zullen komen in een aantal nieuwe initiatieven die in de rest van het jaar en 2026 ontwikkeld zullen worden. In totaal zijn door de verschillende acties circa 3.000 kinderen en ouders bereikt door de betrokken partners. 2. Pedagogische Infrastructuur De doelstelling van deze actielijn is dat alle kinderen in Nieuw-West zich optimaal kunnen ontwikkelen op zowel schoolse als niet-schoolse vaardigheden gedurende de hele dag in hun buurt met de school daarin als centrale plek. Samen met partners uit het onderwijs en uit de wijken ontwikkelen we proeftuinen om te toetsen uit welke elementen zo'n optimale ontwikkeldag er uit ziet. In 2025 is er o.a. een vakantieprogramma rondom de Al Wafa school voor alle kinderen uit de buurt georganiseerd in de meivakantie, is er geïnvesteerd in Samen Leren in de Wijk van waaruit de leerlingen van de Huizinga-, Huibers en 7e Montessorischool tijdens en na schooltijd ‘les’ krijgen van ondernemers uit de wijken; en is de deelname van leerlingen van de twee scholen in FC de Kikker aan het naschools aanbod gestegen naar 80%. Dat wil zeggen dat 4 of de 5 leerlingen twee dagen in de week drie uur extra ontwikkeltijd hebben.
Hier werken intussen meer dan 40 ouders aan mee. Voor alle scholen die bij de Pedagogische Infrastructuur betrokken zijn gaat het om 1.500 - 1.700 leerlingen. Ook werkt de gemeente samen met partners en inwoners aan ouderbetrokkenheid op het thema gezondheid via Living Labs met betrokkenheid van de Hogeschool van Amsterdam. Zo wordt er op vier scholen één of tweemaal per week onder schooltijd gesport met groepen van 8 – 15 moeders, als middel om met hen het gesprek over gezondheid van hen en hun kinderen te starten. Op o.a. beweging, voeding en slaap. Tenslotte is gestart met de Speeltuinbrigade, waarbij kinderen ambassadeur zijn van lokale speeltuinen en zo betrokken worden bij hun leefomgeving. 3. Perspectief van Jongeren Er wordt geïnvesteerd in de Kerngroep Jongeren: circa 15 jongeren die in 2025 een actieve rol pakken in de opgaven van het NPSNW. In 2025 werken zij mee op onder andere de actielijn Verbeteren en Vermeerderen Studieplekken en Burgerschapslessen op scholen peer to peer. Samen met de OBA en moeders uit de buurt is tijdens de toetsweek in mei een extra locatie aan de Postjesweg geopend op uren die aansluiten bij de leefwereld van de jongeren. Dit was een succes en momenteel bespreken de jongeren met de partners hoe we deze werkwijze structureel kunnen maken.
Tegelijk werken de jongeren aan voorlichting op scholen over mentale gezondheid, omdat zij vinden dat er veel meer preventieve actie nodig is op dit onderwerp. Naar verwachting gaat nog in 2025 peer to peer voorlichting op een aantal middelbare scholen in Nieuw-West plaatsvinden, met medewerking van de gemeente. Ook is de alliantie ONE Jongerenwerk gestart in Nieuw-West. Een belangrijke bouwsteen voor de doelstellingen van Kansen voor de Jeugd. Hoewel de alliantie zich nog aan het ontwikkelen is, zijn de effecten al zichtbaar: een kwalitatief hoogstaander aanbod in meer locaties. Zo zijn de nieuwe locaties The Hood (Osdorp, nabij de Wildemanbuurt) en De Centrale in Slotervaart geopend en is Da Vinci (voorheen Lab6) gerenoveerd. Naar verwachting wordt minimaal één nieuwe locatie in de Wildemanbuurt toegevoegd in de tweede helft van 2025. Bovendien wordt het aanbod meer met partners vanuit WPI, sociale basis en onderwijs ingericht. Het bereik is, zeker in Osdorp fors toegenomen. Er vindt geen registratie plaats, maar de nieuwe locaties
19
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
trekken dagelijks tientallen jongeren. Op de LoopBaanRoute Nieuw-West (voorheen: Aan de Bak Garanties) zijn afspraken met gemeente, MBO colleges, werkgevers en middelbare en basisscholen in de maak, gericht op meer baankansen voor jongeren in tekortsectoren techniek en zorg/welzijn. Toelichting op financiële voortgang Geen substantiële afwijkingen verwacht. Mogelijk een kleine overschrijding, waarover tijdig met partners en budgethouders binnen de gemeente overlegd zal worden. De besteding staat nu op 50%. Aanvullend zijn er afspraken met partners binnen Kansen voor de Jeugd voor de komende maanden en hiermee zijn middelen en doelstellingen met elkaar in balans. Doelstelling en/ of streefwaarde
Het uiteindelijke doel zoals omschreven in het convenant is een lange termijn doelstelling: “Voor ieder kind moet gelden dat het in een veilige en gezonde omgeving geboren wordt en opgroeit. Ieder kind kent het eigen talent en interesses en wordt in staat gesteld dit te ontplooien.” Een sluitend netwerk van professionele en informele actoren is opgezet. Elk kind komt tenminste die éne persoon tegen die weet te raken, een kanteling teweegbrengt, de ogen opent, kan bijsturen en inspireren. Die brede doelstelling is vertaald naar een aantal hoofddoelen: de onderwijsresultaten van leerlingen in Nieuw-West dienen naar het stedelijk gemiddelde te worden gebracht; de gezondheid van kinderen en jongeren in Nieuw-West moet minimaal gelijk zijn aan het stedelijk gemiddelde. De hoofddoelen zijn doorvertaald naar SMART subdoelen.
Alliantiepartners
Onderwijspartijen (PO en VO), OKT, Buurtteam NW, informele partijen, bewoners, Kinderopvang, Jongerenwerk, gemeente.
Programma
Het budget voor Kansen voor Jeugd NPSNW is gekoppeld aan programma 6. onderdeel Jeugd en Zorg. De SPUK middelen voor Het Jonge Kind zijn gekoppeld aan Onderwijs. De voorgestelde interventies raken aan de afdelingen Jeugd en Zorg, Onderwijs, GGD, Sport, WPI en aan het Stadsdeel Nieuw-West. Medewerkers van deze organisatieonderdelen zijn betrokken bij het opgaveteam.
Uitvoerende directie
Dat verschilt per opgave, zie boven. JZD (Jeugd Zorg Diversiteit) is in de lead.
Portefeuille
Het betreft interventies vanuit de portefeuilles van wethouders Moorman (Jeugd, Onderwijs, Schuldhulpverlening), Mbarki (Jongerenwerk, MBO, Sport), Scholtes (Gezondheid, Sociale Basis), Groot-Wassink (Sociale Zaken).
Gemeentelijke bijdrage
Beschikbare coalitiemiddelen Kansen voor de jeugd Budget
Realisatie + verplichtingen
Prognose
€ 316.000
€ 159.000
€ 316.000
Beschikbare coalitiemiddelen Ontwikkelbuurten
20
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Budget € 40.000 Is er sprake van cofinanciering?
Realisatie + verplichtingen € 25.000
Prognose
€ 40.000
SPUK middelen, o.a. Het Jonge Kind Budget type SPUK
Opgave Opgave 5: Ontwikkeling Jonge Kind
2025 2.981.000
Overkoepelende opgave: Community Wealth Building Interventie
Opzetten en uitvoeren van het Community Wealth Building (CWB) programma als dwarsdoorsnijdende aanpak van NPSNW, samen met alliantiepartners, om zo de aanzet te geven tot een andere lokale economie die meer oplevert voor de bewoners van Nieuw-West. CWB is een economische ontwikkelingsstrategie om te komen tot een eerlijke, democratische en lokale economie. Dit gebeurt door geldstromen te verleggen en een in de wijken verankerde economische infrastructuur te bouwen. Deze infrastructuur jaagt de ontwikkeling aan van breed gedeeld eigenaarschap over ondernemingen, faciliteiten en vermogen.
Activiteiten
Het CWB-programma beoogt de lokale economie beter te laten functioneren voor de bewoners van Nieuw-West door: a. anders te werk te gaan bij het inkopen van goederen en diensten door de gemeente en partners binnen NPSNW, en meer opdrachten weg te zetten bij bedrijven uit Nieuw-West en coöperaties in het bijzonder; b. een ander soort bedrijven te helpen opzetten (werknemerscoöperaties) dat in een deel van die inkoopvraag kan voorzien, waarbij de medewerkers ook eigenaar zijn en delen in de winst; c. ondersteunende diensten te organiseren en ontwikkelen die deze andere werkwijze kunnen aanjagen, versterken en verankeren; d. de ervaringen met de nieuwe werkwijze te delen zodat steeds meer organisaties, initiatiefnemers en werknemers kunnen aanhaken e. de impact en werkwijze van het programma goed te monitoren zodat steeds effectiever te werk kan worden gegaan. Hieronder een toelichting van de stand van zaken per augustus 2025 en de beoogde activiteiten voor de resterende periode. a. Inkoop Het CWB-programma is in gesprek met een groot aantal alliantiepartners van NPSNW om concrete inkoopvraag te verleggen naar de coöperaties in Nieuw-West. Zo heeft scholenkoepel STWT een coördinator aangesteld om de vraag van de individuele scholen in de koepel beter in beeld te brengen en te bundelen, zodat hier gericht op kan worden ingespeeld.
Ook met de politie en diverse woningcorporaties werken we aan het verleggen van inkoopopdrachten richting de coöperaties in Nieuw-West. Dit heeft geleid tot eerste concrete opdrachten, wat bijdraagt aan meer lokale werkgelegenheid en meer geld dat binnen NieuwWest blijft. De komende tijd wordt de inzet geïntensiveerd op het organiseren van de inkoopvraag van ankerorganisaties als de grote alliantiepartners, zodat steeds concreter zicht ontstaat op welk deel van de inkoop verlegd kan worden naar Nieuw-West, met specifieke focus op de coöperaties.
21
Tussentijdse rapportage 2025 Nationaal Programma Samen Nieuw-West