TKN3 - VRM20_026 boek Ambstwoninggesprekken.pdf

De wijsheid van Amsterdam Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

248 Amsterdammers, acht wethouders en één burgemeester. Alles bij elkaar voerden ze negen gesprekken in de (online) ambtswoning over het leven in de stad. Het waren levendige, openhartige en soms schurende gesprekken: wat vindt u belangrijk, voelt u zich thuis in Amsterdam, voelt u zich gehoord? De Amsterdammers waren willekeurig geselecteerd door middel van loting. Dat leverde mooie ontmoetingen op van verschillende leefwerelden: van jong tot oud, van werkend tot niet-werkend, van timmerman tot belegger, van ras-Amsterdammer tot nieuwkomer, uit álle hoeken van de stad. De bubbels werden even doorgeprikt. Het college van B&W boorde de wijsheid van Amsterdam aan die nodig is om de uitdagingen voor de stad samen aan te gaan. In dit boekverslag leest u de verhalen en adviezen van deze groep gelote Amsterdammers. Dít is de wijsheid van Amsterdam.

Het moment van acceptatie is het loslaten van frustratie •Meer betaalbare sociale huurwoningen •Mijn droom is dat iedereen spreektijd krijgt. Kijk de ander in de ogen • Onderwijs •Gezellig •Bewaak de diversiteit en bewaak en bevorder de tolerantie • Structureel muziekaanbod (gesubsidieerd) voor iedere Amsterdammer •Tolerantie koesteren •Blijf die mooie, fantastische stad •Een creatieve stad voor iedereen • Amsterdam: een plek voor iedereen •Laat Amsterdam van ons allemaal zijn, ongeacht afkomst •Een aantrekkelijke stad voor iedereen •Stoppen met zwetsen, meer met elkaar kletsen •Mijn droom is dat de stad niet een tuttige stad wordt maar rock & roll •Amsterdam, een betaalbare stad, voor jong en voor oud, voor rijk en voor arm •De stad is fantastisch maar hoe houden we het fantastisch? •Mooie en schone stad •Nou… hou het gezellig •Minder grote ondernemingen, stimuleer kleine startende ondernemingen •Een veilige stad •Het een lieve stad blijft •Luister naar de burger • Amsterdam, ik hou van jou! •For all of us, I Amsterdam •Alles is liefde, open je hart • Amsterdam, gezellig he!! •Airbnb, liever nie(t) •Ik zie mijn buurt terug! •Amsterdam, de stad waar iedereen welkom is •Een vreedzame multiculturele samenleving •Gelijke kansen en behoud van natuur •Meer een samenzijn-gevoel, met elkaar samen leven • dat Amsterdam voor iedereen toegankelijk blijft en er thuis kan zijn •Amsterdam

van en voor iedereen, dit is en blijft onze stad •Amsterdam, een goede investering voor iedereen •Amsterdam, eigendom van een ieder die er woont (ook de honden) •Mooie roosjes in elke buurt •Laat Amsterdam geen museum worden - versterkt lokaal cultuur + culturele diversiteit, collectief samenwonen, steun buurtinitiatieven! •Amsterdam, Dorp! Metropool! •Ik ben er trots op om Amsterdammer te zijn •Hey, Amsterdammer! Ik zie je, ik ontmoet je in alle kleuren •Blijf open •Open hart en open blik •Amsterdam, met meer goede woningen, metro, groen, ruimte, verplaats de haven! •Passagiersterminal blijft in centrum •Amsterdam maakt Amsterdammers •Meer respect voor allemaal •(betaalbaar) Huisje, boompje, beestje, aan de Amstel •Amsterdam, blijf sociaal, vrij, nuchter, gezellig, verantwoordelijk voor iedereen •Wonen in Amsterdam moet voor iedereen zijn •Schone lucht in Amsterdam •Hou rekening met elkaar, we wonen hier met z’n allen •Beter samenleven in gemengde complexen •Amsterdam, blijf Amsterdam! •Vrijheid •Een stad om door te geven aan mijn kinderen •Blijf met elkaar in gesprek en blijf tolerant •Laat de kerken open? Geloof laten spreken •Opa en oma, papa en mama, broer en zus, wat wonen ze allemaal fijn in Amsterdam •Amsterdam, meer voor bewoners dan voor toeristen, laat het geen 2e Londen worden, grenzen aan groei (toeristen, Schiphol) •Leefbaar blijven •Amsterdam, gewoon voor

iedereen

De wijsheid van Amsterdam Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

Inhoud Inleiding 8

Ambtswoninggesprekken 14

Samenvatting 68

Conclusie 73

Bijlage 84

Colofon 93

14

Feiten 77

20

26

1 juli 2019 In gesprek met Rutger Groot Wassink

8 juli 2019 In gesprek met Marjolein Moorman

29 augustus 2019 In gesprek met Marieke van Doorninck

“Laat Amsterdam van ons allemaal zijn met een plek voor iedereen“

“Blijf de stad die ons zo trots maakt”

“Laten we met elkaar in gesprek blijven”

32

38

44

26 september 2019 In gesprek met Laurens Ivens

11 november 2019 In gesprek met Touria Meliani

11 februari 2020 In gesprek met Simone Kukenheim

“Als je je buren kent, kan je ze ook beter aanspreken”

“Laten we elkaar zien en horen terwijl de stad verandert”

“Hoe hard kan je als stad nog groeien?”

50

56

62

22 juni 2020 In gesprek met Sharon Dijksma

2 september 2020 In gesprek met Victor Everhardt

9 oktober 2020 In gesprek met burgemeester Halsema

“Gelijke kansen om betaalbaar in Amsterdam te wonen”

“Maak gebruik van lege ruimte voor sociale doelen”

“Laat Amsterdam een veilige en lieve plek zijn voor iedereen”

Inleiding

Wat zijn de ambtswoninggesprekken? Op initiatief van wethouder Rutger Groot Wassink (Democratisering) is het college van B&W in juli 2019 van start gegaan met het voeren van gesprekken met Amsterdammers. Elk collegelid ging in gesprek met 35 Amsterdammers. Zij werden via loting uitgenodigd voor een bijzonder diner en gesprek in de ambtswoning van de burgemeester. Het project is onderdeel van de Democratiseringsagenda van het stadsbestuur en betreft een experiment met loting als een vernieuwend instrument voor inspraak en zeggenschap van bewoners. Door een dwarsdoorsnede van de inwoners actief uit te nodigen, opent het college de deuren voor mensen die niet vanzelfsprekend hun mening delen met de gemeente. De ambtswoninggesprekken zijn een manier om te horen wat deze mensen denken over leefbaarheid en zeggenschap in Amsterdam. In de gesprekken staan de persoonlijke verhalen van mensen centraal en er is ruimte voor iedereen om zijn/haar stem te laten horen.

8

De wijsheid van Amsterdam

Samenkomst van verschillende leefwerelden Op de uitnodiging voor een diner en een gesprek in de ambtswoning van de burgemeester ging een diverse groep Amsterdammers in. De achtergronden van de deelnemers was gevarieerd: van jong tot oud, werkend tot niet-werkend, van timmerman tot belegger, van ras-Amsterdammer tot nieuwkomer én uit alle hoeken van de stad. Elke avond was een ontmoeting van Amsterdammers met elkaar. Mensen kwamen alleen aan in de ambtswoning en maakten tijdens het diner kennis met andere gelote Amsterdammers. Vele aanwezigen kwamen voor het eerst naar een bijeenkomst van de gemeente. In de bijeenkomsten legden we de Amsterdammers vragen voor over de leefbaarheid in Amsterdam. In welke mate voelt u zich thuis? Hoe leefbaar is Amsterdam voor u? Ook stelden we vragen over de mate van invloed en zeggenschap in de stad. Voelt u zich gehoord? Heeft u wat te zeggen in Amsterdam? Het resultaat was dat de deelnemers openhartig

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

•Kijk hier naar het videoverslag van de reeks dialogen

9

De wijsheid van Amsterdam

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

vertelden hoe zij de stad ervaren en hebben zien veranderen. Met levendige gesprekken tot gevolg. Waar men ook stond, de trots om in Amsterdam te wonen of Amsterdammer te zijn, was groot en kwam veelvuldig naar boven.

Ruimte voor alle geluiden Vernieuwing in democratisering bekent ook dat we meer oog moeten hebben voor alle stemmen in een gesprek. In bijeenkomsten waarin Amsterdammers elkaar ontmoeten, worden de verschillen ook zichtbaar. Het kan botsen tussen mensen of iemand kan vaak aan het woord zijn. Het ontwerp en de begeleiding van de ambtswoninggesprekken was gebaseerd op de inclusieve dialoogmethode Deep Democracy. Deze aanpak zorgt ervoor dat alle deelnemers gehoord worden en ruimte krijgen om hun eigen perspectief te delen. Zo komt ook de zwijgende meerderheid aan het woord. In alle bijeenkomsten vroegen we de deelnemers om een beoordeling te geven van de leefbaarheid en de zeggenschap in Amsterdam. Ze namen een positie in op een denkbeeldige lijn van ‘zeer tevreden’ tot ‘zeer ontevreden’. Dat was het startpunt voor het gesprek tussen de Amsterdammers. Standpunten, ervaringen en adviezen werden op deze wijze uitgewisseld.

Waarom dit initiatief? ‘Bewoners hebben net zulke goede, zo niet betere, ideeën als het stadsbestuur. (..) We voelen het als onze verantwoordelijkheid om de zeggenschap van

10

De wijsheid van Amsterdam

bewoners te vergroten. Niet door nieuwe stelsels maar door met de stad het gesprek en debat aan te gaan over hoe dat kan’ (Coalitieakkoord Amsterdam, 2018). In de visie van het college is democratie veel meer dan 1 keer per 4 jaar stemmen. Het gaat om actieve betrokkenheid van Amsterdammers bij de vele ontwikkelingen in de stad. Het college streeft daarin naar een diverser publiek dan tot nu toe wordt bereikt. Hoewel veel Amsterdammers een actieve maatschappelijke rol vervullen in de stad, zien we helaas dat te weinig inwoners hun mening geven of invloed uiten via de reguliere bestuurlijke inspraakmogelijkheden, zoals inspraakavonden, contacten met bestuurders en politici, het kenbaar maken van bezwaar en dergelijke. De burgermonitor van bureau Onderzoek Informatie en Statistiek laat zien dat de deelname van inwoners aan inspraakavonden 6% is en dat 1% van de inwoners een gemeenteraadsvergadering bezoekt (2019, OIS). Het college wil daarom het aandeel betrokken en geraadpleegde inwoners in de stad vergroten door in te zetten op vernieuwende instrumenten, zoals loting. Deze ambitie is ook benoemd in de beleidsbrief democratisering van 8 mei 2019.

Kritische blik van de Amsterdammer op zeggenschap Het thema van de gesprekken is onder andere zeggenschap en eigenaarschap. Aanleiding daarvoor is dat veel Amsterdammers aangeven dat ze geen invloed hebben op besluitvorming in de stad (43% in

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

2017 en 49% in 2019). Twee derde van de inwoners zegt bovendien dat er onvoldoende manieren zijn om een mening te geven over de gang van zaken in de gemeente. Kortom, vele Amsterdammers ervaren een tekort aan zeggenschap en invloed. Daarom is het van belang om een open gesprek met elkaar te voeren en te luisteren naar mensen die normaal thuisblijven. In de ambtswoninggesprekken stellen we dit thema dan ook centraal. In zijn totaliteit hebben 248 Amsterdammers kritisch en constructief meegedacht over de verbetering van inspraak en invloed. In dit verslag leest u de verhalen en adviezen van deze groep gelote Amsterdammers: de wijsheid van Amsterdam.

Bouwstenen voor burgerforum Met deze reeks ambtswoninggesprekken doet het college tevens een verkenning naar de inrichting van een burgerforum: elementen als loting, begeleiding, mate van invloed en dergelijke, zijn belangrijke bouwstenen. De aanbevelingen van Amsterdammers in de ambtswoninggesprekken hebben een adviserend karakter. Het uitgangspunt van dit project is om in eerste instantie alle perspectieven te horen, zonder gezamenlijke besluitvorming. De uitkomst van deze gesprekken is dan ook niet unaniem of eenduidig. Dit eindverslag is een weerslag van de inhoud van de gesprekken, die ook vaak bestonden uit tegengestelde voorstellen en meningen. Echter, door de avonden heen zijn er meerdere rode draden en gedragen inzichten waar te nemen. Het college ziet deze opbrengsten als waardevolle inbreng en hoopt dat,

11

De wijsheid van Amsterdam

middels dit eindverslag, de boodschappen van de Amsterdammers overgedragen worden aan de ambtelijke organisatie, de gemeenteraad en de Amsterdamse samenleving.

Hoeveel gesprekken vonden plaats? De gesprekken tot de coronacrisis vonden plaats in de ambtswoning: 1. Wethouder Groot Wassink (1 juli 2019) 2. Wethouder Moorman (8 juli 2019) 3. Wethouder Van Doorninck (29 augustus 2019) 4. Wethouder Ivens (26 september 2019) 5. Wethouder Meliani (11 november 2019) 6. Wethouder Kukenheim (11 februari 2020) Tussendoor werd ook een vervolgbijeenkomst georganiseerd voor deelnemers van de eerste 6 gesprekken, 35 Amsterdammers deden hieraan mee. Het doel was om op diverse onderwerpen dieper in te gaan en oplossingen te bedenken. Dat gesprek vond plaats op 27 februari 2020 in aanwezigheid van met wethouder Meliani (locatie: Atelier der Verbeelding). Na versoepeling van de RIVM-maatregelen in juni 2020, zijn dialogen corona-proof hervat: 7. Wethouder Dijksma (22 juni 2020) - locatie: stadhuis Commissiezaal 8. Wethouder Everhardt (2 september 2020) locatie: stadhuis Boekmanzaal 9. Burgemeester Halsema (9 oktober 2020) locatie: stadhuis Boekmanzaal

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

In het hoofdstuk Feiten (pagina 77) kunt u alle resultaten van de loting lezen. Hierbij de hoofdpunten.

Hoeveel Amsterdammers deden mee?

1741

mensen zijn aangeschreven

18%

geeft aan te willen komen

248

Amsterdammers komen naar de ambtswoning

12

De wijsheid van Amsterdam

In totaal hebben 1741 ingelote Amsterdammers een uitnodiging ontvangen, verspreid over 9 ambtswoninggesprekken. Niet iedereen die een uitnodiging ontvangt, reageert op de uitnodiging. Op zo’n avond is plek voor 35 mensen. Gemiddeld geeft 18% aan te willen komen naar de ambtswoning, in totaal 248 Amsterdammers verspreid over 9 bijeenkomsten. Vergeleken met democratische lotingen in andere steden wereldwijd (varieert tussen 2 en 10 %) is het opkomstpercentage relatief hoog.

Wat waren de uitkomsten van de lotingsvarianten? Voor dit project experimenteerde de gemeente Amsterdam door 3 lotingsvarianten te testen: 1. Volledig willekeurig loten (willekeurige steekproef) 2. Loten op basis van de populatie (gestratificeerde steekproef) 3. Loten op basis van de populatie met extra weging (gewogen steekproef) De resultaten zijn als volgt:

1. Willekeurige steekproef Uit de gemeentelijke basisadministratie wordt een lijst van 200 inwoners geselecteerd, ook wel steekproef genoemd. Bij een willekeurige steekproef gaat deze selectie volstrekt willekeurig; te vergelijken met een greep met de hand in een bol vol lootjes. De resultaten van deze loting was: • De opkomst bestond uit relatief veel ouderen en relatief weinig jongeren; • De meeste deelnemers hadden geen migratieachtergrond; • Relatief veel inwoners uit Zuid en Noord deden mee

2. Gestratificeerde steekproef Gestratificeerd betekent dat de steekproef van genodigden gestaafd wordt aan het percentage van bepaalde categorieën in de populatie. De toegepaste categorieën zijn: geslacht, leeftijdsgroepen (16-26; 27-39, 40-59, 60+), stadsdelen en migratieachtergrond. De resultaten van deze loting waren: De resultaten van deze loting waren: • De jongste leeftijdsgroep is nog steeds ondervertegenwoordigd; • Meer Amsterdammers met een migratieachtergrond deden mee. Toch blijft deze groep ondervertegenwoordigd; • Met name Oost en Noord zijn oververtegenwoordigd.

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

3. Gewogen steekproef Bij gewogen steekproef zijn weegfactoren ingezet door groepen waarvan de opkomst laag blijft, meer brieven te sturen dan het aandeel in de populatie. Zo werd er 2 tot 3 keer zoveel brieven gestuurd naar jongeren tussen 16 en 26 jaar en naar inwoners van Zuidoost. De resultaten van deze loting waren: • Relatief veel jongeren waren bereid om mee te doen aan dit gesprek; • Meer Amsterdammers met een migratieachtergrond deden mee dan bij een willekeurige steekproef. Maar ook hier is dit aandeel kleiner dan in de Amsterdamse bevolking; • In dit gesprek kwamen relatief veel deelnemers uit de stadsdelen Noord en Zuidoost en minder uit Centrum, West en Zuid. Hoofdconclusie is dat loting een effectieve methode is om inwoners deel te laten nemen aan het democratische proces die nog niet eerder betrokken waren geweest. Ook de deelname van specifieke groepen, zoals jongeren, is door loting vergroot. Hoewel loting nog beperkingen kent, is het gelukt om een hogere mate van afspiegeling van de bevolking deel te laten nemen aan de gesprekken.

13

De wijsheid van Amsterdam

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

In gesprek met wethouder Rutger Groot Wassink

“Laat Amsterdam van ons allemaal zijn met een plek voor iedereen” Door de groei van de stad verliezen we aan eigenheid. De stad verandert zo veel en zo snel, maar wij hebben geen invloed op de grote kwesties. Het vertrouwen tussen de burger en de overheid moet flink verbeteren. 1 juli 2019 Rutger Groot Wassink (wethouder Sociale Zaken, Diversiteit en Democratisering) verwelkomt de aanwezigen in de ambtswoning en zegt dat hij zich erop verheugt de stemmen te horen van burgers die zich anders niet laten horen. Positief of negatief; hij is nieuwsgiering naar álle reacties. Voelt u zich thuis in de stad? Hoe kunnen we u betrekken bij de besluitvorming? Wat zijn uw zorgen en wensen? ‘De gemeente wil van u leren’.

Kennismaken en wat is belangrijk voor u? Gespreksleider Frank Weijers legt het programma uit en vraagt mensen om in viertallen in te checken met

15

De wijsheid van Amsterdam

de vragen: 1. hoe is het om hier nu te zijn? 2. wat is voor u belangrijk vanavond? Zo maken deelnemers kennis met elkaar. Daarna komen de aanwezigen in een kring te staan en legt de gespreksleider werkwijze uit: ‘wie iets wil zeggen, stapt naar voren en vertelt zijn mening; wie het daarmee eens is, stapt eveneens naar voren.’ De vraag is: wat is voor u belangrijk vanavond? Verbetering van kwaliteit van zorginstellingen voor kwetsbare groepen als gehandicapten: “Mijn broer heeft wel 20 verschillende verzorgers, en steeds weer nieuwe. Slecht.“ “Woningcorporaties verkopen sociale huurwoningen zodra de bewoner vertrekt of ver(drie)dubbelen de huur. Stop!“

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

“Vercommercialisering en toerisme verminderen: de toerist mag een dagje langskomen in Amsterdam maar moet slapen in het zuiden des lands.“ Vervolgens vraagt de gespreksleider aan de groep om te reageren op twee stellingen. Dat kunnen ze doen door een positie in te nemen op een lijn in de ruimte (de ene kant is 100% eens en de andere kant is 0% eens). Daarmee ontstaat een meningenbarometer.

“Ik werk in café in Wallengebied, vroeger schrok ik van een schietpartij, nu is het gewoon geworden.“

Voelt u zich thuis? Ik voel me niet zo thuis in Amsterdam Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich niet (meer) thuis voelen in de stad. De groei van Amsterdam van de afgelopen decennia heeft de stad veel gebracht, maar is voor velen te ver gegaan. De drukte in de stad, de grote groei in het aantal toeristen en de dalende diversiteit in het winkelaanbod in het centrum is voor velen een doorn in het oog. Meerdere deelnemers maken zich zorgen over het gebrek aan grip op de ontwikkelingen van grote bedrijven en (vastgoed)investeerders in de stad. “De kleine winkeltjes verdwijnen. Ik woon hier sinds 1968, kleine winkeliers worden bedreigd door makelaars en eigenaars: de gemeente moet hierin ingrijpen en beleid op voeren. Jonge mensen moeten minstens een miljoen op de bank hebben om een winkel te beginnen. Toen ik jong was, was dat minder dan 50.000. Ook in 9 straatjes is dominantie van grote stores.“

16

De wijsheid van Amsterdam

“Amsterdam-Zuid is volledig opgekocht door investeerders in luxe appartementen van €10.000 per m2. De nieuwe bewoners zijn er maar zelden, ze negeren de stad, hebben er niets mee. Het fenomeen ‘buur’ verdwijnt en daarmee de sociale controle. Elkaar helpen is er niet meer bij, de stad wordt ontzield.“ Zorgen maken mensen zich ook over de veiligheid in stad en specifiek in een aantal buurten in Nieuw-West. Amsterdammers voelen zich door de onveiligheid minder op hun gemak en een aantal geeft aan dat de politie en handhaving te weinig optreedt. “In bepaalde wijken als Osdorp zijn de problemen heer en meester. Je voelt je er buitenlander in eigen stad, de Mocro Maffia manifesteert zich daar. Men voelt zich bedreigd, de politie kan er niets mee doen: ze handhaven niet maar tolereren.“ Ook uiten Amsterdammers zich over een gebrek aan eigenheid en herkenning in de buurt. Mensen vinden het oneerlijk dat er in bepaalde delen van de stad een te hoge concentratie Amsterdammers met een migratieachtergrond is, terwijl dat in andere delen van de stad veel minder het geval lijkt. Daarin werd de wens geuit om meer menging in alle buurten van de stad te organiseren. “Ik laat me niet wegjagen en ben niet bang, maar anderen wel.“

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

Ik voel me thuis in Amsterdam

Voelt u zich gehoord?

Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich nog wel thuis voelen in de stad. Ze noemen dat de stad voor hen bruisend, levendig, mooi en groen is. Dat Amsterdam een samenkomst is van alles wat de wereld te bieden heeft en dat er veel mogelijk is. Ondanks de groei van de stad ervaren mensen de omgeving nog als dorps en vertrouwd.

Ik voel me goed gehoord

“Ik houd van de levendigheid. In andere steden voelde ik me eenzaam, niet hier in het multiculturele Noord.“

Adviezen van Amsterdammers: Wat wil jij anders in Amsterdam? De aanwezigen denken samen na over adviezen aan de stad om de belangrijkste problemen aan te pakken. Daar komen veel tips en aanbevelingen uit over wonen, afval, toerisme, drukte in de stad, verkeer en openbaar vervoer en sociale cohesie. De hele lijst is na te lezen in de bijlage. Een paar voorstellen zijn: • Regel dat iemand maar 1 of 2 huizen mag bezitten. Voorkom dat een kleine groep investeerders alle huizen opkoopt. • Plaats meer (ondergrondse) afvalbakken en haal het afval vaker op • Behoud ruimte voor vrijbuiters in de stad

17

De wijsheid van Amsterdam

Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich gehoord voelen. • Geluidsoverlast van café op hoek, binnen 20 min. later was het stil dankzij ingrijpen gemeente. • Ik heb nooit het probleem gehad dat ik niet gehoord werd, ik weet waar ik moet zijn. • Bewoners van de Molenwijk kregen onlangs een brief van de gemeente dat ze mogen stemmen op verlenen van een bedrag van €25.000 om de buurt op te knappen.

Ik voel me matig of niet goed gehoord Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich niet gehoord voelen. Diverse aanwezigen delen negatieve ervaringen met de klachtenafhandeling van de gemeente, stellen vraagtekens bij de dienstverlening en geven aan dat handhaving doorslaat of inconsequent is. Over belangrijke beslissingen, zoals betaald parkeren, voelen Amsterdammers zich vaak verrast en hebben niet het idee dat hun stem daarin telt.

“In Noord en Geuzenveld is plots het parkeergeld omhooggegaan vanwege de komst NZ-lijn, daar is geen inspraak over geweest.“

Amsterdammers uiten hun zorgen ook over tekortkomingen in communicatie en servicegerichtheid. Daarbij gaat het over het gebrek aan duidelijkheid, persoonlijk contact en een gelijke behandeling.

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

“Je kunt bezwaar maken tegen bepaalde zaken, maar de burger moet binnen 6 weken reageren terwijl de gemeente daarvoor zelf 10 maanden de tijd krijgt, dat kan toch niet waar zijn. Dit onderwerp is voorts onbespreekbaar. Ik voel me als burger niet serieus genomen.“

Adviezen van Amsterdammers: Hoe wil jij beter kunnen meepraten over jouw stad?

“Communicatie met burgers verbeteren. Zie en hoor de burgers, daarvan is deze avond een goed voorbeeld.“

De aanwezigen dachten samen na over adviezen aan de stad om inwoners meer zeggenschap te geven en beter mee te kunnen praten. Belangrijk advies van de Amsterdammers is dat de gemeente beter duidelijk moet maken waar je als burger terecht kunt om mee te beslissen over kwesties. De communicatie met burgers moet verbeteren. En daarin moet ook rekening gehouden worden met mensen die niet digitaal mee willen of kunnen komen. “Doorgeslagen digitalisering moet stoppen binnen de gemeente. Sommigen wíllen niet, en denken beter na over de risico’s van online technologie. Er moeten alternatieven zijn en blijven.“

Check-out

elkaar nog kennen en naar elkaar om kijken. En of er geluisterd wordt naar de stem van de Amsterdammer. Over grote en belangrijke kwesties. Het vertrouwen tussen de burger en de gemeente zal volgens deze groep flink moeten verbeteren. Aanwezigen geven aan dat dit gesprek bemoedigend is maar dat er meer nodig zal zijn. Daarin geeeft een aantal mensen suggesties om Amsterdammers beter te bereiken, zoals persoonlijk contact of het maken van een podcast. Kritische noot op deze avond is: wat wordt er nu echt mee gedaan? “Heel gezellig hier, maar ik zie de bijeenkomst meer als een staaltje van pappen en nathouden, net als overal in de politiek. Leuk hoor, maar wat doen jullie met de uitkomsten?“ De wethouder neemt alle meningen en advies ter harte en nodigt de Amsterdammers uit om hem, en andere politici, te benaderen om signalen te geven. De wethouder ziet dat er nog veel moet gebeuren om het vertrouwen te herstellen en wil hier ook graag samen met alle Amsterdammers aan werken. “Ik reis veel met het openbaar vervoer en fiets, op straat aanspreken kan altijd, maar onze agenda’s zitten dichtgespijkerd.”

In de check-out blikt de groep terug op het gesprek. Wat blijft u bij? In het gesprek is het een terugkomend onderwerp: de groei van de stad zorgt deels voor een verlies aan eigenheid en invloed op de eigen omgeving. De invloed van investeerders op de woningmarkt en in de economie baart mensen zorgen. Ook vragen Amsterdammers af of inwoners

18

De wijsheid van Amsterdam

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

In gesprek met wethouder Marjolein Moorman

“Blijf de stad die ons zo trots maakt” We maken ons zorgen over de kansenongelijkheid op de woningmarkt en in het onderwijs. Mensen leven langs elkaar heen en er ontbreekt een wij-gevoel. De gemeente moet actiever communiceren met Amsterdammers en meer instrumenten inzetten om alle stemmen te horen. 8 juli 2019

Kennismaken en wat is belangrijk voor u?

Marjolein Moorman (wethouder Onderwijs, Armoede en Inburgering) verwelkomt de aanwezigen in de ambtswoning. Ze is verheugd over het initiatief en de selecte loting. Het college van B&W spreekt graag met Amsterdammers en wil meer met mensen spreken die we anders niet horen. Een enkeling van de aanwezigen heeft, zo blijkt uit haar inventarisatie ter plekke, ooit gebruik gemaakt van inspraakmogelijkheden bij de gemeente.

Gespreksleider Frank Weijers legt het programma uit. De deelnemers maken kennis met elkaar en bespreken de vraag: wat is voor u belangrijk vanavond? Ze geven aan dat ze het graag willen hebben over de toegenomen drukte in het centrum, over de luchtkwaliteit, over het behouden van het stadsgevoel als je niet (meer) in de binnenstad woont, over het verbinden van culturen en het toegankelijk houden van de stad voor mensen met een laag inkomen.

“Ondanks dat we vast allemaal van Amsterdam houden, horen we graag van jullie wat jullie dwarszit.”

Een bewoner is bezorgd over de drukte in het centrum. “Als je niet uitkijkt word je er van je voeten gereden. Kom zelden in het centrum, de drukte weerhoudt me.”

21

De wijsheid van Amsterdam

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

Amsterdammer (75) sinds geboorte:

“Voel me heel erg thuis, tuurlijk zijn er lelijke dingen maar hier kan je met iedereen praten, iedereen geeft antwoord, je kunt je overal mee bemoeien op straat, al mijn buren komen op mijn verjaardagsfeest.”

“Milieu is belangrijk. De Diemercentrale wordt omgebouwd tot houtstofcentrale waardoor wij fijnstof over ons heen gaan krijgen. Ik heb hierop als burger totaal geen invloed.”

Voelt u zich thuis?

Ik voel me thuis in Amsterdam

Ik voel me niet zo thuis in Amsterdam

Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich nog wel thuis voelen in de stad. Zowel de geboren Amsterdammer als de ‘import’ Amsterdammer, geven aan dat ze zich hier thuis voelen. De een vanwege het contact met de buren en de ander vanwege de vele mogelijkheden. Ook wordt de vrijheid genoemd; je kunt zijn wie je wilt zijn. Met de fiets overal heen kunnen, zelfs buiten de stad, geeft ook een prettig gevoel voor een ander.

Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich niet (meer) thuis voelen in de stad. Mensen delen persoonlijke verhalen over de beperkte woonmogelijkheden voor starters en lage inkomensgroepen. Inwoners die lang in de stad wonen memoreren dat Amsterdam niet meer is zoals vroeger; de drukte en toerisme is enorm toegenomen. “Ik twijfel of ik zal gaan verhuizen. Ik werk hier, mijn kinderen wonen hier, het extreme toerisme staat me tegen. Ik voel me veilig en wil nú niet weg maar ik ben al afscheid aan het nemen, met pijn in het hart. Ik ben klaar met de onrust en de jachtigheid.” “Ik sta 7 jaar ingeschreven, kan niks vinden, en zelfs met 14 jaar inschrijfduur maak je slechts een kleine kans. Ik heb het geluk dat ik een goede studie heb en dat mijn ouders modaal verdienen, maar voor lagere inkomens is het onmogelijk iets te vinden.”

22

De wijsheid van Amsterdam

“Ik ben geboren in Rotterdam, maar Amsterdam is de mooiste stad van de hele wereld. Vele mogelijkheden, wie ze ziet kan ze benutten. Bruisend, divers.”

Adviezen van Amsterdammers: Wat wil jij anders in Amsterdam? De aanwezigen denken samen na over adviezen aan de stad om de belangrijkste problemen aan te pakken. Daar komen veel tips en aanbevelingen

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

uit over huisvesting, toerisme en vakantieverhuur, verkeer en parkeren, milieu en groenvoorziening, publieke ruimte, het versterken van een wij-gevoel, onderwijs en diversiteit. De hele lijst is na te lezen in de bijlage. Een paar voorstellen zijn: • Initiatief van de gemeente om kunstenaars goedkope expositieplekken te laten huren. • Sociale cohesie vergroten door gemeenschappelijke moestuintjes • Basisscholen stimuleren om meer informatie te verstrekken over gezonde voeding. Maak dat onderdeel van het curriculum, in plaats van je alleen te richten op dat ene stuk fruit in de pauze.

Voelt u zich gehoord? Ik voel me goed gehoord

23

“Ik woon in Nieuw-West, ik ben huisvrouw en ik werk een paar uurtjes in de week. Ik kreeg de uitnodiging op mijn naam, maar ik wilde aan mijn man geven. Hij heeft me toch overtuigd om te komen, maar ik dacht: wat heb ik te melden? Ik durf niet snel iets te zeggen.” Andere aanwezigen reageerden daarop: “Iedereen heeft wijsheid en kennis, ongeacht welke achtergrond dan ook.”

Ik voel me matig of niet goed gehoord Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich niet gehoord voelen. Mensen geven aan dat een grote groep Amsterdammers buiten de boot valt als het gaat om hun mening geven.

Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich gehoord voelen. Ze vinden dat er veel instrumenten en kanalen zijn om inspraak te hebben.

“Je kunt meepraten over veel zaken, de vraag is of er geluisterd wordt. Slechts een select publiek met een veelal hogere opleiding, zoals die hier aanwezig zijn vooral, weet die wegen te vinden. Mensen met minder opleiding lukt dat vaak niet: bereik die op een andere manier.”

“Ik snap dat er mensen zijn die zich niet gehoord voelen, maar er is een hele keuzewereld aan middelen en wegen om je stem te laten horen.

Meepraten over veranderingen waarbij eigenlijk geen ruimte is om invloed te hebben, is ook een veel genoemde reden om zich niet gehoord te voelen.

De aanwezigheid bij dit gesprek is voor deelnemers ook een reden om zich gehoord te voelen. Dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Zoals in dit voorbeeld.

“Het is zeer demotiverend om nog te gaan meepraten als de beslissingen toch worden genomen door mensen met vingers in de pap. Dat zijn zoethoudertjes.”

De wijsheid van Amsterdam

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

“Elk van ons in Amsterdam heeft recht op de stad, niet de een meer of minder. We delen de Amsterdamse ruimte samen, en ruimte is schaars. Democratie is echter niet zelfde als je zin krijgen. Maar, veel mensen hebben het gevoel niet mee te doen. Daar ligt de zoektocht.”

Adviezen van Amsterdammers: Hoe wil jij beter kunnen meepraten over jouw stad? De aanwezigen dachten samen na over adviezen aan de stad om inwoners meer zeggenschap te geven en beter mee te kunnen praten. De Amsterdammers benadrukken onder meer dat ze beter en tijdiger geïnformeerd willen worden over hoe ze kunnen meepraten. Informatie wordt wel verstrekt maar dit bereikt vele mensen niet: een groot deel van de aanwezigen kon dat beamen. Ook was er een oproep om meer online inspraak te organiseren, zoals een online peiling van standpunten en argumenten voor de invoering van plannen.

Check-out In de check-out blikt de groep terug op het gesprek. Wat blijft u bij? In het gesprek is het een terugkomend onderwerp: de groeiende kansenongelijkheid op de woningmarkt, in het onderwijs en breder in het samen leven in de stad. Om daar samen vorm aan te geven, moet de gemeente actiever communiceren met Amsterdammers en meer instrumenten inzetten om alle stemmen te horen.

Een aantal andere tips: • Maak een algemeen gemeentelijk mailadres met antwoord/reactie voor vragen. • Beter meepraten begint bij het betrekken van bewoners

• Kijk hier naar de video 24

De wijsheid van Amsterdam

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

In gesprek met wethouder Marieke van Doorninck

“Laten we met elkaar in gesprek blijven” De toenemende drukte in de stad is voor ons een zorg. Te veel toeristen en te veel verkeer in de binnenstad. De gemeente moet meer doen om Amsterdam schoon en leefbaar te houden. Ambtenaren en politici moeten meer investeren om de Amsterdamse burger beter te begrijpen.

27

29 augustus 2019

Kennismaken en wat is belangrijk voor u?

Marieke van Doorninck (wethouder Ruimtelijke Ordening en Duurzaamheid) verwelkomt de aanwezigen en benadrukt het belang van gesprekken zoals deze. Dat gesprek moet niet alleen plaatsvinden als er al beleid is, maar juist ook in een eerder stadium. Steden zijn altijd in verandering en op dit moment is die verandering volop aanwezig. Wat willen Amsterdammers? Hoe voelen ze zich in de stad? Hoe vinden we onze plek in de stad, tussen massa’s toeristen? Dergelijke vragen houden de gemeente en het stadsbestuur dagelijks bezig. Voel je je mede-eigenaar van de stad? Waar voel je je thuis, wat vind je prettig? Van Doorninck werkt als wethouder aan de Omgevingsvisie 2050.

Gespreksleider Frank Weijers legt het programma uit. De deelnemers maken kennis met elkaar en bespreken de vraag: wat is voor u belangrijk vanavond? Ze geven aan dat ze het graag willen hebben over betaalbare huisvesting, leefbaarheid, afval en veiligheid.

De wijsheid van Amsterdam

Een inwoner maakt zich zorgen over het vinden van een woning: “Ik ben formeel een scheefwoner. Ik zeg het met pijn in mijn hart, maar ik heb geen keus. Ik weiger te werken voor een huur van €1100,- Ik zit vast. Alle sociale huurwoningen in die buurt zijn verkocht. De verhouding is totaal zoek.”

“Wat is het DNA van de stad? De Omgevingsvisie gaat niet alleen over metrolijnen en hoogbouw, ook over de toekomst van de Amsterdammers.”

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

Inwoner uit Nieuw-West:

“In Nieuw-West en Noord zie ik meer jongeren afglijden naar de criminaliteit dan voorheen. De sociale druk is groot; ik maak me hier veel zorgen over.”

Voelt u zich thuis?

Ik voel me thuis in Amsterdam

Ik voel me niet zo thuis in Amsterdam

Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich nog wel thuis voelen in de stad. Drukte in de stad hoort erbij en er is altijd wel wat te klagen in een grote stad, zeggen mensen aan deze kant. Het avontuur dat je kan beleven en de veelzijdigheid van het culturele aanbod is een reden voor velen om zich thuis te voelen.

Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich niet (meer) thuis voelen in de stad. De (geluids-)drukte in de stad is voor meerdere Amsterdammers te veel geworden. Voor sommigen is dat een reden om - met pijn in het hart - de stad te willen verlaten. Voor anderen is het verlaten van de stad een gevolg van de stijgende woonkosten en zien ze geen andere optie dan de stad uit te gaan. “Ik hoor 24 uur per dag geluid om me heen, ik zie 24 uur per dag mensen om me heen, ik kan me nergens terugtrekken. Ik zou hier weg willen, maar dat is niet eenvoudig vanuit mijn woon(huur)positie.”

Hoewel meerdere mensen aangaven dat ze onveiligheid ervaren, waren er ook Amsterdammers die een andere beleving hebben. Een bewoner van de Watergraafsmeer zei bijvoorbeeld:

“Wij verkopen ons huis omdat het ons pensioen is. Van dat bedrag kunnen we geen ander huis in Amsterdam bekostigen. Ik ga huilend weg. Ik ben met een rasechte Amsterdammer getrouwd. Ik houd van de stad in al zijn facetten.”

“Ik laat mijn fiets buiten staan zonder slot en overdag gewoon de deur open met de mat ertussen als de kinderen buiten spelen. Mijn buurvrouw haalt die mat dan vaak weg. Er is nog nooit iets gebeurd.”

Ook het huisvuil op de straat is in verschillende delen van de stad een probleem. Een bewoner van het centrum merkt op dat er te weinig opslagcapaciteit is en een inwoner van een ander stadsdeel geeft aan dat dumpafval van buitenaf een probleem is.

Adviezen van Amsterdammers: Wat wil jij anders in Amsterdam?

“Het wordt steeds erger, je zou je bijna schamen voor je stad.”

28

De wijsheid van Amsterdam

“Ik vind het een geweldige stad om te wonen. Je kunt bij warm weer gaan zwemmen in het Amsterdamse Bos, de cultuur, de rijke diversiteit.”

De aanwezigen denken samen na over adviezen aan de stad om de belangrijkste problemen aan te pakken. Daar komen veel tips en aanbevelingen uit over de scheve verhoudingen tussen beschikbare huur- en koopwoningen, over toerisme en vakantieverhuur, de toegenomen drukte in de stad en over de overlast van afval op straat. De hele lijst is na te lezen in de bijlage. Een paar voorstellen zijn:

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

“ Onze straat is vernieuwd, er zijn toen meteen in overleg met de bewoners geveltuinen aangelegd. Wij hebben er bloemen en groenten geplant. Ik voel me niet alleen goed gehoord, het effect is ook goed: je leert mensen kennen in de buurt.”

• De gemeente moet meer huurwoningen creëren en minder koopwoningen. En voorkom dat alle huurwoningen koopwoningen worden. • Bied een uitweg voor het scheef wonen. Het is niet wenselijk, maar het kan soms niet anders. • Laat de pakketjes niet aan huis bezorgen maar op één vast punt per buurt, vooral in de binnenstad. Bestelbusjes veroorzaken te vaak opstoppingen.

Voelt u zich gehoord? Ik voel me goed gehoord Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich gehoord voelen. Dat gaat onder andere over positieve ervaringen op het gebied van handhaving, groenvoorzieningen en beheer van openbare ruimte. Ook de mogelijkheden om mee te denken en de digitale toepassingen, zoals de BuitenBeter-app, worden genoemd.

29

De wijsheid van Amsterdam

Ik voel me matig of niet goed gehoord Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich niet gehoord voelen. Hoewel mensen zien dat ze meer invloed hebben op lokaal en kleinschalig vlak, geven ze aan dat juist de grote issues, zoals de groeiende aanwezigheid van toeristen, moeten worden aangepakt. Meerdere Amsterdammers ondervinden er last van, maar ze ervaren geen ruimte om er iets over te zeggen. Aan deze kant uiten mensen negatieve ervaringen met meldingen bij de gemeente over de openbare ruimte.

“Als ik minder gehoord word, voelt Amsterdam minder als mijn stad. Een stukje feedback doet wonderen.”

“Mijn stadsdeel verpacht 200 parkeerplaatsen (Lelylaan), ’s avonds staan die leeg. Geef de Slotervaartbewoners de kans daar te parkeren. De gemeente zou meer moeten samenwerken met bedrijven als QPark. Ik heb dit ook ingebracht bij een inspraakavond, er kwam echter geen reactie op.”

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

Adviezen van Amsterdammers: Hoe wil jij beter kunnen meepraten over jouw stad?

“Op deze avond zijn we met zijn allen uit onze ‘bubbel’ gestapt. Ik heb mensen ontmoet die ik anders nooit zou ontmoeten. Elkaar horen en verbinding zoeken is een groot goed.”

De aanwezigen dachten samen na over adviezen aan de stad om inwoners meer zeggenschap te geven en beter mee te kunnen praten. Een van de adviezen aan de gemeente was om beter te zijn in het terugkoppelen van informatie naar de bewoner. Daarbij geeft de groep aan dat de gemeente en de politiek meer moet investeren om de Amsterdamse burger beter te begrijpen. En betrek inwoners meer bij besluitvorming. “Leg de keuzes over de stad voor aan de bewoners. Zowel op straat- als stadsniveau.”

stadsdeel in de beleving van de leefbaarheid en het thuis gevoel. De een voelt zich veilig, terwijl de ander zich onveilig voelt. De een houdt van de levendigheid in de stad, de ander kan de drukte niet meer aan. De krapte in de (sociale) huurwoningmarkt is ook een veelgenoemd probleem. Al deze onderwerpen zijn grote uitdagingen voor de stad en daarbij is het essentieel om samen op te trekken. De wethouder roept op aan alle aanwezigen om hierover ook met buren en vrienden te spreken. Met de kernvraag: welke stad willen we worden en hoe realiseren we dat? Want samen maken we de stad.

Vele aanwezigen weten niet dat er een BuitenBeterapp bestaat waarin ze meldingen kunnen doorgeven. Ze pleiten er dan ook voor om deze app beter te communiceren naar alle Amsterdammers. Het verminderen van de bureaucratie wordt ook genoemd als verbeterpunt.

Check-out In de check-out blikt de groep terug op het gesprek. Wat blijft u bij? Wethouder Van Doorninck constateert dat iedereen erg van de stad houdt en dat iedereen een unieke kijk heeft op de toekomst van Amsterdam. Zij hoort tegengestelde geluiden, zoals over het effect en de opvolging van meldingen bij de gemeente. En ze hoort de oproep om de communicatie met bewoners bij inspraak te verbeteren. Ook zijn er verschillen per buurt of • Kijk hier naar de video

30

De wijsheid van Amsterdam

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

In gesprek met wethouder Laurens Ivens

“Als je je buren kent, kan je ze ook beter aanspreken” De kleine ondernemers worden verdrongen uit het centrum. We maken ons zorgen om het straatafval en we pleiten voor een sociaal woonbeleid. In elke buurt moet het toegankelijker zijn om je mening te geven of vragen te stellen.

33

26 september 2019

Kennismaken en wat is belangrijk voor u?

Wethouder Laurens Ivens (Wonen, Bouwen, Openbare Ruimte, Groen, Reiniging en Dierenwelzijn), dankt allen voor hun komst naar de ambtswoning. Hij is inmiddels 5 jaar wethouder en hij ziet zijn taak om te luisteren naar zoveel mogelijk Amsterdammers uit alle lagen, kringen en wijken van de stad. Ivens organiseert sinds zijn aantreden open spreekuren voor Amsterdammers. En sinds een half jaar straatgesprekken in verschillende wijken. Dat genereert nuttige input. “In 2019 heeft Amsterdam een recordaantal inwoners, met ruim 180 nationaliteiten. ‘Samen maken we de stad!”, aldus de wethouder.

Gespreksleider Frank Weijers legt het programma uit. De deelnemers maken kennis met elkaar en bespreken de vraag: wat is voor u belangrijk vanavond? Ze geven aan dat ze het graag willen hebben over betaalbare huisvesting, het eenzijdige winkelaanbod, sport- en cultuurvoorzieningen in buurten, afval en veiligheid.

De wijsheid van Amsterdam

“In Zuidoost en Noord zijn jongerencentra wegbezuinigd. Jongeren hangen rond op straat en bij kinderspeelplaatsen. Zorg ervoor dat deze voorzieningen weer terugkomen. Er zijn nog slechts buurthuizen waar niemand naartoe gaat en die bovendien al om 17 uur sluiten.”

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

Voelt u zich thuis? Ik voel me niet zo thuis in Amsterdam

“Ik woon in Noord en ben woonachtig in Amsterdam. Ik heb een dochter van 28 jaar die sinds haar 18e staat ingeschreven voor een huurwoning. Zonder succes. Het is voor jongeren een probleem om aan een woning te komen. Via mijn werk als kraamvrouw bezoek ik expats; die zitten vaak in prachtige woningen en spreken slechts Engels. Het voelt als onrechtvaardig.”

Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich niet (meer) thuis voelen in de stad. Voor mensen die werken in de zorg of in de culturele sector, is het wonen in de stad moeilijker geworden. Ook maken de aanwezigen zich zorgen over de toenemende anonimiteit en sociale problematiek in de buurten. Een bewoner ondervindt hinder van buurtbewoners met loslopende agressieve honden: sommige buren durven de straat niet meer op. “Oud-West anonimiseert. Men kent elkaar niet meer, de kleine slager is vervangen door een hippe koffietent.” “Verwarde mensen zitten in sociale huurwoningen, opvang laat te wensen over, met alle gevolgen van dien. Het probleem wordt bij de woningcorporatie en de bewoners zelf gelegd: oneerlijk.”

Ik voel me thuis in Amsterdam Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich nog wel thuis voelen in de stad. Mensen die aan deze kant spreken, ervaren buurtzin en een thuis gevoel. Ze ervaren weinig overlast en als daar wel sprake van is, dan lossen ze dat samen op. Ook geven mensen aan dat ze het idee hebben dat er veel mogelijk is om zelf te doen, zoals het adopteren van een afvalcontainer.

34

De wijsheid van Amsterdam

Adviezen van Amsterdammers: Wat wil jij anders in Amsterdam? De aanwezigen denken samen na over adviezen aan de stad om de belangrijkste problemen aan te pakken. Daar komen veel tips en aanbevelingen uit over het behouden van vrij-/broedplaatsen, een schone en veilige buurt, sociaal woonbeleid, horeca en verkeer. De hele lijst is na te lezen in de bijlage. Een paar voorstellen zijn: • Geef bonussen voor goed gedrag om afvalproblemen op te lossen: bijvoorbeeld wanneer iemand zelf het vuil wegbrengt, of wanneer men elkaar op gedrag aanspreekt. • Stel iemand aan bij de gemeente die gaat over de gevaarlijke verkeerssituaties, een stoplichtenman • Voer de woonplicht in voor alle nieuwe vastgoedtransacties: wie in Amsterdam een huis koopt moet er gaan wonen. Voorkom dat beleggers de dienst uit blijven maken. • Schaf vuurwerk door de hele stad af of stel vuurwerkvrije zones in • Bouw niet alleen woningen, maar denk ook na over mixvormen van wonen en werken voor (jonge) kunstenaars. Amsterdam moet een stad blijven met een rafelrand, waar gekke dingen gebeuren.

Voelt u zich gehoord? Ik voel me goed gehoord Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich gehoord voelen. Niet iedereen staat te springen om inspraak te hebben

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

“Mijn tip is: blijf vriendelijk, je moet samen iets bereiken. Zelf praat ik met iedereen, jong of oud. De wethouder is een beetje ver-vanmijn-bed-show. De autochtone bewoners trekken weg in mijn buurt en er worden veel statushouders geplaatst in onze flat. We durven elkaar aan te spreken. Een mooie buurt maakt jou ook mooi.”

op het beleid voor of de visie op de stad, betoogt een bewoner. Een ander benoemt het goede contact met de gemeente als hij een e-mail stuurt. Ook zegt een bewoonster dat ze nog nooit naar inspraakmogelijkheden heeft gezocht en eigenlijk geen idee heeft.

Ik voel me matig of niet goed gehoord Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich niet gehoord voelen. Mensen noemen de veranderingen in het bestuurlijk stelsel als een reden voor een grotere afstand tot de besluitvorming. Ook geven bewoners aan dat ze in hun nabijheid hebben meegemaakt dat inspraakprocessen weinig opleverden. “Ik weet van meerdere groepen die hebben gepoogd inspraak te krijgen. Die initiatieven stierven na lange discussies een stille dood.” “Ten tijde van de stadsdeelraden was inspraak eenvoudiger. En ik moet naar de Stopera fietsen, dat voelt anders.”

35

De wijsheid van Amsterdam

De klantvriendelijkheid van de gemeente laat volgens verschillende aanwezigen te wensen over. Ambtenaren moeten beter hun best doen, vinden ze. “Je kunt niet van burgers verwachten dat ze professioneel zijn in het contact komen met ambtenaren en politici. De verantwoordelijkheid van het bestuur is ervoor te zorgen dat de ambtenaren klantvriendelijker zijn naar de burger. Zolang dat niet gebeurt, blijft de muur tussen de burger en de bestuurders/politiek overeind.”

Adviezen van Amsterdammers: Hoe wil jij beter kunnen meepraten over jouw stad? De aanwezigen dachten samen na over adviezen aan de stad om inwoners meer zeggenschap te geven en beter mee te kunnen praten. De aanwezigen geven aan meer inspraak te willen, bijvoorbeeld door burgerspreekuren. In elke buurt moet het toegankelijker zijn om je mening te geven of vragen te stellen, zeggen ze. Ook pleiten ze voor het organiseren van een buurtbudget voor kleine initiatieven.

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

Check-out In de check-out blikt de groep terug op het gesprek. Wat blijft u bij? De belangrijkste les voor wethouder Ivens is dat Amsterdammers richting aangeven en vragen aan de overheid om soms meer te sturen, regels op te leggen of beter te handhaven. De woonplicht is daarvan een voorbeeld. De aanwezige Amsterdammers zeggen: durf in te grijpen met respect voor de markt. “Ik maak me soms zorgen om de sociale samenhang. Hoe verder van eigen huis ofwel hoe anoniemer, hoe minder men zich verantwoordelijk lijkt te voelen voor de stad. Blijf vertrouwen hebben in samenwerking.” “Is er een probleem? Neem contact op met de gemeente en blijf dit doen. Laat de stad niet uit je handen glippen.”

• Kijk hier naar de video 36

De wijsheid van Amsterdam

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

In gesprek met wethouder Touria Meliani

“Laten we elkaar zien en horen terwijl de stad verandert” We maken ons zorgen over de saamhorigheid op straat en in het verkeer. Schelden en dreigen hoort niet normaal te zijn. Het leven in Amsterdam wordt steeds duurder en we vrezen dat onze kinderen hier geen woning meer kunnen vinden. Betrek ons ook via online polls en apps.

39

11 november 2019

Kennismaken en wat is belangrijk voor u?

De aanwezigen worden verwelkomd in de dinerzaal van de ambtswoning van de burgemeester op de eerste verdieping. Een drankje en een vegetarisch buffet staat voor ze klaar. De Amsterdammers worden welkom geheten door wethouder Touria Meliani (wethouder Kunst, Cultuur, Digitale Stad en Dienstverlening). Voordat de groep begint met een kennismaking, vertelt wethouder Meliani wie zij is en wat haar drijft. Meliani ’s droom is een diverser en inclusiever Amsterdam. Alle Amsterdammers hebben recht van spreken en ieders verhaal is interessant. Want Amsterdam is de optelsom van al die verschillende mensen.

Gespreksleider Frank Weijers legt het programma uit. De deelnemers maken kennis met elkaar en bespreken de vraag: wat is voor u belangrijk vanavond? Ze geven aan dat ze het graag willen hebben over de drukte in de binnenstad, over sociaal contact in de buurt, over openbare toiletten en over gelijke kansen.

De wijsheid van Amsterdam

“Ik ben een geboren Amsterdammer uit de Pijp en ik kan zeggen dat er vroeger overal openbare gratis toiletten waren voor zowel dames als heren. Maar waar zijn nu de damestoiletten gebleven?”

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

Voelt u zich thuis? Ik voel me niet zo thuis in Amsterdam

“Ik woon sinds 9 jaar in Osdorp, in een flat op 8 hoog. De eerste 5 jaar kende ik niemand, waarna ik en mijn vrouw besloten iedereen steevast goeiendag te zeggen, ook in de tram. En: het werkt!”

Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich niet (meer) thuis voelen in de stad. Zorgen worden geuit over het gebrek aan saamhorigheid in het verkeer zoals gevaarlijk (bel) gedrag op de fiets en scheldpartijen. Ook maken mensen zich zorgen of hun kinderen nog een huis kunnen vinden in Amsterdam. Het openbaar vervoer is volgens een bewoner te duur. Andere geluiden gaan over overlast van drugsdealers in het centrum en van lachgasgebruik onder jongeren in NieuwWest. Ook de aanwezigheid van een rattenplaag speelt voor een aantal bewoners. “Ik stopte laatst voor rood licht en toen kreeg ik van een vrouw op de fiets met twee kinderen in de moederbak doodswensen naar haar hoofd geslingerd. Waar moet dat naartoe?” “Mijn kinderen moeten maar zien of ze nog in de stad terecht kunnen, het lijkt erop dat ze de stad worden uitgejaagd.”

Ik voel me thuis in Amsterdam Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich nog wel thuis voelen in de stad. Ze genieten van de gezelligheid, van de prachtige monumentale gebouwen, van de muurschilderingen en de vele parken in de stad.

40

De wijsheid van Amsterdam

“Ik ben een geboren en getogen Amsterdamse: ik wil nooit weg uit de stad, mijn hart gaat sneller kloppen als ik onder het Rijksmuseum doorfiets, wat een stad!” “Zuidoost is prachtig groen, het Reigersbos is fantastisch. Het wordt er steeds gezelliger, met muurschilderingen.”

Adviezen van Amsterdammers: Wat wil jij anders in Amsterdam? De aanwezigen denken samen na over adviezen aan de stad om de belangrijkste problemen aan te pakken. Daar komen veel tips en aanbevelingen uit over voorzieningen, meer toegankelijkheid en gelijke kansen voor kinderen in het onderwijs en kunsteducatie, meer aandacht voor burgerschap educatie en betaalbare woningen. Een paar voorstellen zijn: • Integrale aanpak van sport, zorg en onderwijs voor kinderen. • Betaalbare woningen voor o.a. leraren verpleegkundigen. • Meer handhaving (bekeuringen) voor fietsers. • Meer groen en Johan Cruyff-veldjes • Kunst toegankelijker maken voor kinderen van verschillende culturen en hun ouders.

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

“Ik woon bij het Westerpark en ben blij dat dankzij de inspraak de scooter van het fietspad is verdwenen. Het is veiliger nu.”

Voelt u zich gehoord? Ik voel me goed gehoord Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich gehoord voelen. Deelname aan dit gesprek met elkaar ervaren mensen als een moment waarop ze zich gehoord voelen. Ook zegt iemand dat de grote stedelijke problemen niet opgelost kunnen worden met inspraak, maar de kleine zaken wel. En daarover wordt de burger vaak geconsulteerd, vindt de spreker. Een andere bewoner geeft aan dat de gemeente bij een collectief zelfbouwproject goed heeft geluisterd.

Ik voel me matig of niet goed gehoord Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich niet gehoord voelen. Ze delen ervaringen waarin het communiceren met de gemeente moeizaam verloopt. Een brief aan de burgemeester bleef te lang onbeantwoord en een bewonersgroep moest 9 maanden wachten totdat ze een reactie hadden van de wethouder. Een andere bewoner was samen met de buurt gaan procederen tegen de gemeente omdat er geen

41

De wijsheid van Amsterdam

inspraakmogelijkheid was. Ook geven mensen aan dat het vaak onduidelijk is waar en hoe ze inspraak kunnen hebben. Daardoor voelden de betrokkenen zich niet gehoord. “Ik weet niet waar ik moet zijn om mee te praten.”

Adviezen van Amsterdammers: Hoe wil jij beter kunnen meepraten over jouw stad? De aanwezigen dachten samen na over adviezen aan de stad om inwoners meer zeggenschap te geven en beter mee te kunnen praten. Adviezen voor betere inspraak gaan over het scheppen van duidelijkheid over waar mensen terecht kunnen, over het actief bevragen van inwoners via een app of website, over het serieus nemen van de wensen van de Amsterdammers. Een aantal tips: • Polls doen: voor- en tegenstanders (% voorstanders, % tegenstanders) van een onderwerp en dan leuke discussieavond organiseren. • Maak een Stad Top 60: club van bewoners die hoor en wederhoor geven aan bestuurders op gepaste onderwerpen.

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

Check-out In de check-out blikt de groep terug op het gesprek. Wat blijft u bij? De wethouder heeft veel belangrijke zaken gehoord en die gaan het hele stadsbestuur aan. Wat betreft kunst en cultuur kondigt ze het nieuwe Kunstenplan aan dat betere verbindingen legt tussen school, ouders en culturele instellingen. Dit plan sluit aan bij punten die zijn genoemd in dit gesprek. Ook geeft ze aan dat ze het ontroerend vond hoe de aanwezigen met elkaar in gesprek zijn geweest. “Wat mijn indruk van wat ik vanavond heb gehoord, is dat we eigenlijk veel meer los moeten laten en meer vertrouwen moeten geven. En dat zeggen we als bestuurders vaak, maar het is mij nogmaals bevestigd dat het vertrouwen essentieel is in het werken aan de veranderingen. Wij moeten het als bestuurders niet gaan verzinnen, maar met jullie doen. En daar dank ik jullie voor vanavond, het was een groot cadeau, dank!”

• Kijk hier naar de video 42

De wijsheid van Amsterdam

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

In gesprek met wethouder Simone Kukenheim

“Hoe hard kan je als stad nog groeien?” We maken ons zorgen over de uitverkoop van de stad. Laat woonhuizen, woonhuizen blijven. Niet ter vakantieverhuur, niet voor bedrijven alleen, niet alleen voor hotels. Meer mensen moeten blijvend een stem hebben. 11 februari 2020

Kennismaken en wat is belangrijk voor u?

De Amsterdammers worden welkom geheten door wethouder Simone Kukenheim. Zij stelt zichzelf voor. Kukenheim zegt dat we mensen uitnodigen in de ambtswoning van de burgermeester als we écht indruk op ze willen maken. Dat is nu dus het geval. De wethouder checkt bij de groep de verdeling van de stadsdelen: Noord en Zuidoost zijn goed vertegenwoordigd. Ook zijn er veel jongeren aanwezig, twee deelnemers van 17 jaar.

Gespreksleider Frank Weijers vraagt mensen in om viertallen in te checken met de vragen: hoe is het om hier nu te zijn? En wat is voor u belangrijk vanavond? Zo maken deelnemers kennis met elkaar. Daarna komen de aanwezigen in een kring te staan en legt de gespreksleider de werkwijze uit: ‘wie iets wil zeggen, stapt naar voren en vertelt zijn mening; wie het daarmee eens is, stapt eveneens naar voren.’ De vraag is: wat is voor u belangrijk vanavond? Vervolgens vraagt de gespreksleider aan de groep om te reageren op twee stellingen. Dat kunnen ze doen door een positie in te nemen op een lijn in de ruimte (de ene kant is 100% eens en de andere kant is 0% eens). Daarmee ontstaat een meningenbarometer.

45

De wijsheid van Amsterdam

“Ik ben me wel bewust van mijn privilege, ik ken de weg goed, maar dat is niet voor iedereen weggelegd. We hebben de systemen moeilijk gemaakt. En wat we niet goed doen is vertellen waarom we iets wel of niet doen. Dat vergeten we (gemeente) er goed bij te vertellen.”

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

“In Zuidoost mis je de knusheid van het historische centrum en de bijbehorende faciliteiten zoals koffietenten.”

“Ik ben 17 en woon in Amsterdam, ik ben in Noord geboren in getogen en ik voel me trots op Amsterdam. Het leeftijdsverschil is heel groot hier, iedereen heeft andere ervaringen en het is mooi om die te horen. Wij worden in het algemeen gezien als het probleem, wij zijn vervelend en zorgen voor overlast, maar ik denk ook dat wij een probleem kunnen oplossen.”

Voelt u zich thuis? Ik voel me niet zo thuis in Amsterdam Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich niet (meer) thuis voelen in de stad. De grote veranderingen die ze in Amsterdam hebben gezien hebben impact gehad op hun woonomgeving en de leefbaarheid in de stad. Wonen binnen de ring is voor velen niet meer te doen. “Toen we kinderen kregen zijn we van het centrum naar Zuidoost verhuisd, en daar wonen we met plezier. Maar je voelt je minder onderdeel van de stad.” Met de aanwezigheid van diverse Amsterdammers die woonachtig zijn in Zuidoost werd langer stil gestaan bij de betekenis van de aftand met het centrum van de stad.

46

De wijsheid van Amsterdam

Amsterdammers verwoorden ook hun zorgen over de leefbaarheid en drukte in de stad. “Ik maak me zorgen om leefbaarheid met 2 kinderen. De stad is echt stukken veranderd ten opzichte van toen ik hier studeerde in de eind jaren 90, het was toen een stuk leuker in Amsterdam.”

Ik voel me thuis in Amsterdam Amsterdammers die aan deze kant van de lijn staan, vertellen waarom ze zich nog wel thuis voelen in de stad. Een bewoner van Zuidoost geeft aan met veel plezier in de stad te wonen. “Ik vind het leuk in Zuidoost; je zit zo in de stad en goede bereikbaarheid, maar je woont niet in de drukte van het centrum. Het ene moment sta je in de drukte van het centrum, het andere moment in de rust in een park.”

Ambtswoninggesprekken met gelote Amsterdammers

Thuis voelen in Amsterdam is voor Amsterdammers ook verbonden aan een historische (familie)verbintenis met de stad. De geboren en getogen Amsterdammers voelen zich thuis omdat er een diepe hechting en eigenheid met de omgeving is. “Ik ben hier geboren en getogen. Op het moment dat ik hier ben in Amsterdam, voel ik me thuis. Het moment dat op Schiphol landt na een vakantie, denk ik ‘he, ik ben weer thuis…’”