Reacties stadsdelen en stadsgebied Weesp op concept Vervoerplan 2023 2024 GVB

Aan: Datum: Portefeuille(s): Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp:

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 25 april 2023 Verkeer, Vervoer, Water en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl Reacties stadsdelen en stadsgebied Weesp op concept vervoerplan 2023/2024 GVB

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze bijlage bied ik u ter kennisname de adviezen van de stadsdelen en stadsgebied Weesp op het concept vervoerplan 2023 & 2024 van GVB aan. Ik zal er zorg voor dragen dat deze adviezen worden doorgestuurd aan GVB. GVB zal de adviezen meenemen in haar beantwoording en bij de vormgeving van het definitieve vervoerplan voor 2023 & 2024. Het college reageert niet inhoudelijk op de adviezen van de stadsdelen, maar verwijst hiervoor naar de bij dit agendapunt voorliggende algemene reactiebrief. College faciliteert stadsdelen bij advisering GVB op concept vervoerplan Volgens artikel 7 van het concessiebesluit heeft de concessiehouder (GVB) de taak om Gemeenten en Stadsdelen actief te betrekken bij het opstellen van het ontwerp Vervoerplan, zodanig dat de wensen worden geïnventariseerd en de Gemeenten en Stadsdelen worden geïnformeerd over de voorgenomen wijzigingen. Vanwege de significante impact van het Vervoerplan hebben GVB en het college hier invulling aan gegeven door het dagelijks bestuur van het stadsdeel op input te vragen en hen de mogelijkheid te geven de stadsdeelcommissies te laten adviseren over de voorstellen. Ook de bestuurscommissie Weesp is om input gevraagd, gezien de uitloper van buslijn 49 in Weesp rijdt.

Advies van het college is leidend bij conflicterende adviezen Stadsdelen en de bestuurscommissie Weesp functioneren als verlengd lokaal bestuur, waarmee zij geen taak of bevoegdheid hebben t.a.v. het openbaar vervoerbeleid. Dat betekent dat het advies van het college dat wordt vastgesteld door de gemeenteraad leidend is ten opzichte van de adviezen van het dagelijks bestuur en de stadsdeelcommissies/bestuurscommisie bij conflicterende adviezen. Reden hiervoor is dat openbaar vervoer in de stad een stadsdeeloverstijgend belang heeft, bijvoorbeeld wanneer lijnnetaanpassingen in één stadsdeel als wenselijk worden gezien en in een ander stadsdeel als onwenselijk. Alle stadsdeelcommissies hebben geadviseerd Ondanks de korte reactietermijn en het daardoor ontbreken van een formele adviesprocedure, hebben alle stadsdeelcommissies het vervoerplan kunnen bespreken. De reacties van de stadsdelen zijn hieronder te vinden, op alfabetische volgorde van de naam van het stadsdeel.

Stadsdeelcommissie Amsterdam Centrum Aangenomen advies van de stadsdeelcommissie Centrum aan GVB en Vervoersregio Amsterdam Vergadering Agendapunt Ingediend door

18-04-2023 Concept-vervoerplan GVB Diederik Brink, Jeantine van der Feest (D66), Neeria Oostra Malaver, Suzanne Schaaf, Noah Zeevenhooven (GroenLinks), Celia Sluijter, Arne Bartelsman (PvdA), Huub de Heiden, Bas van der Sande (VVD) Michel van Wijk (Bewoners Amsterdam)  op punten Lijn 4 en Lijn 43.

Het GVB moet fors bezuinigen. Hiervoor heeft het GVB een concept vervoersplan opgesteld, dat in 2024 zou moeten ingaan, met maatregelen voor een versoberd OV met als doel kosten te besparen. Het plan zet in op het weghalen van vervlochten lijnen en dubbelingen op haltes, zonder veel haltes op te heffen. Passagiers moeten vooral vaker overstappen, maar kunnen in de meeste gevallen zonder extra loopafstand toch komen waar zij willen. Algemeen De voorgestelde aanpassingen in de lijnvoering kennen een vergaande versobering van het OV-netwerk en -aanbod met grote negatieve gevolgen voor de bewoners en bezoekers van Centrum om zich op een efficiënte manier door de rest van de stad te bewegen. Het versoberen van het openbaar vervoer past niet bij de doelstellingen die Amsterdam zich gesteld heeft, zoals het terugdringen van autogebruik, een volwaardige participatie van ouderen en mensen in een zwakkere sociaaleconomische positie en het milieubeleid. Bezuinigingen op het openbaar vervoer zullen mogelijk leiden tot nog grotere maatschappelijke kosten. Een fijnmazig OV is naar mening van de stadsdeelcommissie topprioriteit om de ambities van een autoluwe stad in stand te houden. Voor de vele ouderen in de stad is een goede OV bereikbaarheid een essentiële voorwaarde om zelfstandig te kunnen blijven wonen en een isolement te voorkomen.

Verschraling van het OV raakt mensen met een verminderde mobiliteit extra hard. De huidige concessie, verleend door de Vervoersregio Amsterdam aan het GVB loopt eind 2024 af; een nieuwe concessie gaat in 2025 in. Stadsdeelcommissie Centrum onderschrijft de wens van het stadsbestuur om ingrijpende aanpassingen aan het OV pas door te voeren wanneer de nieuwe vergunning ingaat. Ingrijpende aanpassingen zoals het opheffen van routes of haltes zijn kostbaar om terug te draaien. De kans is groot dat deze niet slechts tijdelijk, in 2024, van kracht zullen zijn, maar onderdeel zijn van de nieuwe plannen. De Stadsdeelcommissie vindt het wenselijker om pas bij het opstellen van die nieuwe plannen de lange termijn ambities voor het OV aanbod te formuleren, na een gedegen consultatie- en adviestraject, onder andere ook met partijen als Cliëntenbelang en Rover (die nu niet betrokken zijn). Enkel het verlagen van frequenties is naar mening van de stadsdeelcommissie op dit moment een acceptabelere manier van bezuinigen (als dat echt onvermijdelijk is). Deze kunnen weer sneller opgeschaald worden zodra de OV-inkomsten weer aantrekken. Meer inhoudelijke punten heeft de stadsdeelcommissie op de wijzigingen op de lijnen 1, 3, 12, 24 en 43. Voor de stadsdeelcommissie zijn met name de bereikbaarheid van het OLVG en de ontwikkelingen in de Utrechtsestraat en daarmee lijn 4 de belangrijke punten.

Lijn 1 De voorgestelde aanpassing in de route betekent een achteruitgang in de bereikbaarheid van het OLVG Oost. Met het schrappen van lijn 1 in de (Korte) ’s-Gravesandestraat en het schrappen van lijn 3 vervalt de directe verbinding tussen het OLVG Oost en West/Centrum. Dit is zeer onwenselijk. Juist voor een stedelijke voorziening als het OLVG is de directe bereikbaarheid met het OV vanuit een zo groot mogelijk deel van de stad van groot belang. Een groot deel van de reizigers voor deze bestemming zijn (tijdelijk) minder mobiel en vaak op leeftijd. Zij zijn niet gebaat bij extra overstappunten en/of loopafstanden van halte tot ziekenhuis, en hebben vaak geen optie om een ander ziekenhuis te kiezen. Met oog voor de (bezuinigings)opgave en de uitgangspunten van het vervoersplan zien wij nog altijd mogelijkheden om de bereikbaarheid van het OLVG te behouden door lijn 7 via de ’s-Gravesandestraat langs het OLVG en langs het Oosterpark naar de Linnaeusstraat te leiden. Lijn 3 Het vervallen van lijn 3 op de Marnixstraat is begrijpelijk vanuit de opgave en het voorkomen van dubbele lijnvoering. Naast het eerder genoemde punt ten aanzien van de bereikbaarheid van het OLVG Oost betekent deze keuze voor de Planciusstraat en de Westelijke Eilanden een verschraling van het aanbod met extra loopafstanden tot 400m voor ca. 700 huishoudens.

Met oog op behoud van de fijnmazigheid en vanuit het uitgangspunt dat het OV nabij blijft, met zo nodig extra overstappunten of door aanwezigheid van frequenter alternatieven, is deze keuze voor de Westelijke Eilanden lastig te onderbouwen. Ook gezien de recente en nog komende renovatie en vernieuwing van het spoor op de Marnixstraat tot aan de Bullebak lijkt het definitief verdwijnen van deze route onwenselijk. Lijn 24 en lijn 12 Voor de stadsdeelcommissie is het begrijpelijk om tramlijn 24 niet langer over een groot deel van haar route te laten samenvallen met de route van de Noord/Zuidlijn. De keuzes voor een route door de Leidsestraat is vanuit dat opzicht logisch. Om een verdere toename van verkeersdruk in de drukke voetgangers- en winkelstraat te voorkomen is het laten vervallen van lijn 12 in de Leidsestraat begrijpelijk, maar ziet zij liever dat deze aanpassingen onderdeel vormen van de nieuwe concessie, nadat er een gedegen advies- en consultatietraject heeft plaatsgevonden. Lijn 43 Al enkele jaren pleit het stadsdeel Centrum voor vermindering van het aantal bussen op de Prins Henrikkade Oost. De meest gewenste wijze hiervoor is het verminderen van regiovervoer tot aan metrostation Noord.

Het laten vervallen van een stadslijn is dan ook niet de meest gewenste keuze om het doel minder bussen op de Prins Hendrikkade te bewerkstelligen, echter de vermindering op zich is een positieve ontwikkeling voor deze zwaar belaste straat. Zorgelijker vindt het de stadsdeelcommissie het vervallen van een OV halte op de Kattenburgerstraat nabij het Marineterrein. Voor de huidige bewoners van Kattenburg zal deze keuze een verschraling van het OV aanbod betekenen. Daarnaast zal in de toekomst op het Marineterrein een grote woningbouwontwikkeling plaatsvinden. Dit gebied zal autoluw worden ingevuld met honderden nieuwe woningen, honderden arbeidsplaatsen en diverse publiek aantrekkende voorzieningen. Voor het goed functioneren hiervan is de directe nabijheid van een OV verbinding essentieel. De stadsdeelcommissie ziet, met het oog op de bezuinigingsopgave, het laten vervallen van de halte op de Kattenburgstraat als niet acceptabel, zelfs niet als dit een tijdelijke maatregel betreft en pleit daarom voor het behoud van deze halte.

Ontwikkelingsopgave Utrechtsestraat, flexibiliteit rond Lijn 4 Vanuit het stadsdeel Centrum ligt er een ruimtelijke gebiedsopgave rond de Utrechtsestraat. Deze zeer smalle historische stadsstraat kent een overvloed aan verkeersstromen dat niet samengaat met de functie als woon- en winkelstraat. Vanuit deze opgave wordt de komende jaren gekeken naar een verbetering van de verkeerssituatie in de Utrechtsestraat met meer rust en ruimte. Eén van de te onderzoeken mogelijkheden hiervoor is om de tram uit de straat te halen om op deze wijze meer ruimte en rust in de straat te realiseren. Het is dan ook de wenselijk om de mogelijkheid te hebben om een pilot uit te voeren waarbij lijn 4 via Vijzelstraat en Weteringcircuit kan worden geleidt. Ruimtelijk is de Vijzelstraat en -gracht beter geschikt voor een tram dan de Utrechtsestraat, daarnaast is met het vervallen van lijn 24 op de Vijzelstraat en het vervallen van lijn 19 op de Binnenring de ruimte ontstaan voor deze alternatieve route voor lijn 4. Het zou onwenselijk zijn wanneer een vastgesteld vervoerplan deze flexibiliteit niet biedt en het zoeken naar oplossingen voor verbetering van de Utrechtsestraat onmogelijk zou maken.

Gevraagd advies stadsdeelcommissie Stadsdeel: Portefeuille:

Nieuw-West Verkeer en Vervoer

Opgesteld door (leden commissie): Gericht aan:

Bilgin …

Datum commissievergadering: Datum dagelijks bestuur:

18-04-2023 …

Over gevraagde adviezen: conform art. 12 van de verordening op het lokaal bestuur vraagt B&W advies aan een DB over besluiten die (lid 1) betrekking hebben op de taken en bevoegdheden van het DB of (lid 2) op de belangen van het stadsdeel . Het DB legt deze adviezen voor aan de stadsdeelcommissie (art. 19). Het DB neemt het advies van de stadsdeelcommissie over indien het is vastgesteld met een meerderheid van stemmen en binnen de budgettaire kader past (art. 19 lid 5). Afwijkingen van het advies motiveert het DB.

advies stadsdeelcommissie: Als gevolg van de coronapandemie zijn de reizigersaantallen in het openbaar vervoer gedaald. Daardoor zijn de inkomsten van het GVB gedaald. Dit heeft een directe invloed op de diensten die het GVB kan aanbieden. In 2024, bij de verlening van de concessie, heeft men namelijk in de Vervoerregio besloten om de exploitatiesubsidie af te bouwen. Een beslissing waar de ondernemingsraad van het GVB het niet mee eens is. Dat betekent dat de neerwaartse spiraal waar het ov zich in bevind niet wordt doorbroken zo lang de reizigersaantallen niet stijgen. Dat zorgt voor een moeilijke situatie, want een verschraald vervoersnetwerk is niet aantrekkelijk voor reizigers. Door de financiële situatie waarin het GVB verkeert en de besluiten die in de VRA zijn genomen, is het ov-net de afgelopen jaren minder fijnmazig geworden. Het beleid moet zich daarom niet beperken tot het behoud van het huidige aanbod. Het is belangrijk om verdwenen haltes en lijnen terug te brengen. Het is noodzakelijk om het ov-net weer uit te breiden. Daartoe moet de exploitatiesubsidie omhoog. In het vervoersplan voor 2023 en 2024 is duidelijk te zien dat men heeft geprobeerd om niet te bezuinigen op ovlijnen in de buitenwijken. Echter is dat niet volledig gelukt. Zo heeft stadsdeel Zuidoost geen directe verbinding meer naar de stad. Specifiek voor Nieuw-West spelen de volgende kwesties:  



Metro 50 gaat niet meer Gein, maar naar de Gaasperplas. Dit heeft als gevolg dat reizigers uit NieuwWest niet meer direct naar Station Bijlmer ArenA kunnen, waar veel voorzieningen zijn. Bus 62 rijdt nu langs het Sierplein in Slotervaart en zorgt voor een directe verbinding met Antonie van Leeuwenhoekziekenhuis, het VUmc en Station Zuid. Bus 62 verdwijnt uit Nieuw-West en bus 63 wordt doorgetrokken over een andere route. Hierdoor zullen sommige reizigers uit Nieuw-West verder moeten lopen of vaker moeten overstappen. Verder speelt de kwestie dat alles in verbinding staat. De afschaffing van lijnen buiten Nieuw-West heeft ook invloed op mensen uit Nieuw-West, omdat ze vaak een bestemming buiten Nieuw-West hebben.

De adviezen zijn als volgt: 1. Voorkom verdere ontvlechting van de metro. Als de metro verder wordt ontvlecht, betekent het dat metrolijn 51 verdwijnt. Dat zou desastreus zijn voor de bereikbaarheid van Nieuw-West, aangezien metro 50 dan alle reizigers zou moeten vervoeren en reizigers zouden moeten overstappen om in de stad te komen. 2. Gebruik financiële meevallers om de nieuwe bezuinigingen terug te draaien en om indien mogelijk eerdere bezuinigingen terug te draaien. De verbetering van de fijnmazigheid van het vervoersnetwerk

Pagina 1 van 2

moet hierbij leidend zijn. Denk aan het terugplaatsen van de haltes in de wijk Eendracht voor buslijn 21 en/of 61.

Ongevraagd advies stadsdeelcommissie Stadsdeel: Portefeuille: Onderwerp adviesaanvraag: Opgesteld door (leden commissie): Gericht aan: Datum commissievergadering:

Nieuw-West Verkeer en Vervoer Concept vervoerplan GVB 2023 en 2024 Mustapha Daher, Maarten van Maurik, PvdA Nazmi Türkkol, Dagelijks Bestuurder 18 april 2023

Datum dagelijks bestuur:

Over dit advies: het verzoek is dit advies door te geleiden naar het GVB, met een afschrift naar de Vervoersregio Amsterdam, de gemeenteraad en het college van B&W. Het concept vervoersplan wordt op 10 en/of 11 mei besproken in de gemeenteraad. Uiteindelijk beslist het Dagelijks Bestuur van de Vervoersregio Amsterdam over de plannen van het GVB.

Advies stadsdeelcommissie:

Het GVB ziet zich genoodzaakt in 2023 en 2024 1.5% te bezuinigen, wegens de achterblijvende reizigersaantallen en het waarschijnlijk stoppen van de overheidssteun na 2023. Een van de mogelijke maatregelen waaraan het GVB denkt is aanpassing van de trajecten van buslijnen 62 en 63. Geen van beide lijnen gaat in het nieuwe vervoersplan direct (zonder overstap) via Station Lelylaan, het Sierplein en het Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis naar het eindpunt. Aangezien Station Lelylaan een OV-knooppunt is met veel reizigers (trein, metro, tram en bus) is het wenselijk dat lijn 62 of 63 ook bij het Sierplein en het Antoni van Leeuwenziekenhuis haltert, zodat beide haltes zonder overstap te bereiken zijn. De SDC adviseert dan ook lijn 62 of 63 via Sation Lelylaan, Sierplein en Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis te laten rijden.

Pagina 1 van 1

Ongevraagd advies stadsdeelcommissie Stadsdeel: Portefeuille: Onderwerp adviesaanvraag: Opgesteld door (leden commissie): Gericht aan: Datum commissievergadering:

Nieuw-West Verkeer en Vervoer Concept vervoerplan GVB 2023 en 2024 Mustapha Daher, Maarten van Maurik, PvdA Nazmi Türkkol, Dagelijks Bestuurder 18 april 2023

Datum dagelijks bestuur:

Over dit advies: het verzoek is dit advies door te geleiden naar het GVB, met een afschrift naar de Vervoersregio Amsterdam, de gemeenteraad en het college van B&W. Het concept vervoersplan wordt op 10 en/of 11 mei besproken in de gemeenteraad. Uiteindelijk beslist het Dagelijks Bestuur van de Vervoersregio Amsterdam over de plannen van het GVB.

Advies stadsdeelcommissie:

Het GVB ziet zich genoodzaakt in 2023 en 2024 1.5% te bezuinigen, wegens de achterblijvende reizigersaantallen en het waarschijnlijk stoppen van de overheidssteun na 2023. Dit advies gaat over de mogelijke situatie dat de reizigersaantallen weer aantrekken, en/of de overheidssteun ook in 2024 (grotendeels) in stand blijft. Op Schiphol werken zo’n 65.000 mensen, waarvan een groot deel ook nachtdiensten draait, en waarvan een deel woont in Amsterdam. Sinds corona zijn de nachtbussen tussen Amsterdam en Schiphol verdwenen. Naar mening van de SDC Nieuw-West moeten de Amsterdamse medewerkers van Schiphol, voor het nachtelijke woonwerkverkeer, gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer. Daarnaast is er met de nachtbussen naar Schiphol een betere aansluiting met het nachtnet treinen. Daarom adviseert de SDC Nieuw-West – indien reizigersaantallen weer toenemen en/of een overheidssteun blijft – als eerste ‘herstel’ de nachtlijnen tussen Amsterdam en Schiphol weer in te voeren, waarbij ook in grote delen van Nieuw-West gehalterd wordt.

Pagina 1 van 1

Motie stadsdeelcommissie Datum sdc vergadering

18 april 2023

Onderwerp

Motie van de Zwart inzake investeren in Openbaar Vervoer Stadsdeel Nieuw-West

Onderwerp De betekenis van het concept vervoerplan GVB 2022 – 2023 voor Stadsdeel Nieuw-West Aan de Stadsdeelcommissie De eer voor te stellen: Overwegende dat: Stadsdeel Nieuw-West onderscheidt zich in meerdere opzichten van de rest van Amsterdam. Daarom waardeert de Stadsdeelcommissie Nieuw-West het zeer dat in het concept Vervoerplan 2022-2023 (Herstelplan) Stadsdeel Nieuw -West voor het noodzakelijke afschalen van het OV zoveel mogelijk is ontzien. In het concept Vervoerplan 2022-2023 wordt gesproken over snelheid, nabijheid en directheid en dat het OV in de Stadsdelen Noord, Zuidoost en Nieuw-West een volwaardig alternatief voor de auto moet blijven. De oorspronkelijke uitgangspunten voor de inrichting van Stadsdeel Nieuw-West waren licht, lucht en ruimte. Hierin onderscheidt Nieuw-West zich van de rest van Amsterdam. De afstanden om af te leggen in Nieuw-West zijn veel groter dan bijvoorbeeld de afstanden binnen de ring van Amsterdam. Dus als het gaat over snelheid, nabijheid en directheid valt Stadsdeel Nieuw-West in een aparte categorie. Omwille van de rentabiliteit van de VRA zijn er OV- lijnen en haltes in het verleden weggehaald in Amsterdam Nieuw-West. Ook nu is een voorwaarde van de rijksregeling dat in 2024 de vervoerders in Amsterdam zonder steun moeten functioneren.

Stadsdeel Nieuw~West wordt bij deze bezuinigingsronde grotendeels ontzien (dank hiervoor), maar reizigers uit en naar Stadsdeel Nieuw West moeten wel vaker gaan overstappen. Snelheid, nabijheid en directheid en het OV als volwaardig alternatief voor de auto komen juist door de grote afstanden in Nieuw-West nog meer onder druk te staan. Op dit moment is door de inrichting en oppervlakte van Stadsdeel Nieuw -West het OV voor veel inwoners nog geen volwaardig alternatief voor de auto. In het Vervoersplan 2022-2023 wordt ervan uitgegaan dat het aantal reizigers in de toekomst toeneemt. Opschalen van het OV wordt dan mogelijk zonder extra financiële steun. De vraag is of dit ook geldt voor Stadsdeel Nieuw-West. Door de lange afstanden en tijd die het gebruik van het OV in Nieuw-West met zich meebrengt zou dit ook een negatieve spiraal kunnen veroorzaken en leiden tot een afname van het gebruik van het OV in Stadsdeel Nieuw-West. Reizen met het OV kost onder andere door extra overstappen (te)veel tijd. Mogelijk kiezen mindere reizigers voor het OV

Gemeente Amsterdam

Status Pagina 2 van 3

in Nieuw-West, waardoor de opbrengsten teruglopen en er nog meer afgeschaald moet worden in OV. Op 23 maart 2023 is het convenant Samen Nieuw-West ondertekend. Dit is onderdeel van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West dat in de komende 20 jaar gaat investeren in het toekomstperspectief van en gelijke kansen voor de bewoners van Stadsdeel Nieuw West. Gelijke kansen vragen om ongelijke investeringen, zowel financieel als qua bereidheid het beleid of de orde der dingen aan te passen. Gelijke kansen vragen ook om ongelijk ontzien, d.w.z. om Nieuw-West zo min mogelijk te belasten met zaken die de kwetsbaarheid van de omgeving verder kunnen vergroten. De opgaven van Samen Nieuw-West bevatten vijf thema’s: Wonen en leefomgeving, Veiligheid, Kansen voor de jeugd, Werk en bestaanszekerheid, Een samenleving van, voor, met en door bewoners. 23 maart 2023, Citaat pag. 7 Convenant Wij zijn Samen Nieuw-West, uit het voorwoord van burgemeester Halsema: Ook in Nieuw-West, het jonge stadsdeel waar de toekomst van onze stad wordt gemaakt. De afgelopen jaren heb ik daar veel mensen gespsproken en veel plekken bezocht. Van het Abdelhak Nouriplein in Geuzenveld tot de Jacob Geelbuurt in Slotervaart, overal hoorde ik bijzondere verhalen. Van veerkracht, van hoop en van liefde voor de eigen buurt en onze stad.

Talloze buurt- en bewonersinitiatieven weten daar steeds weer in te spelen op nieuwe ontwikkelingen in de stad en vinden nieuwe manieren om hardnekkige problemen te lijf te gaan. Tegelijkertijd illustreert het bestaan ervan ook de noodzaak daartoe. Het feit dat het te boven komen van achterstand, (kans)armoede en tweedeling niet vanzelf gaat. En dat de traditionele antwoorden die van de overheid komen niet voldoende hebben gewerkt. Daarom moeten die buurt- en bewonersinitiatieven altijd worden gezien, gehoord en versterkt.

Dus de ene overheid, de Vervoersregio Amsterdam heeft haltes en vervoerslijnen omwille van de rentabiliteit opgeheven in Stadsdeel Nieuw-West en de andere overheid het Nationaal Programma Samen Nieuw-West wil juist ongelijk investeren in Stadsdeel Nieuw-West om de groeiende ongelijkheid en tweedeling tegen te gaan en de kansen voor de bewoners van Stadsdeel Nieuw West te vergroten. Daarbij opgemerkt dat fijnmazig openbaar vervoer onmisbaar is om letterlijk en figuurlijk verbinding te maken tussen de leefgebieden van de bewoners. Verbinding die zo broodnodig is om de opgaven van het National Programma Samen Nieuw-West te laten slagen.

Gemeente Amsterdam

Status Pagina 3 van 3

Verzoekt het dagelijks bestuur 1. Om het gesprek aan te gaan met de Alliantie van Samen Nieuw-West over de rol van openbaar vervoer in het Nationaal Plan Samen Nieuw-West 2. Om het gesprek aan te gaan met de verantwoordelijken bij het Rijk voor het Openbaar Vervoer met de vraag hoe het rentabiliteitsuitgangspunt voor de VRA zich verhoudt tot de investeringen van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West . 3. Om deze motie mee geven aan het college van wethouders en burgemeester van Amsterdam. Indiener(s), R.V. de Zwart D66

Memo Aan Van Onderwerp

Leden van de stadsdeelcommissie Portefeuillehouder el Ksaihi Concept vervoersplan GVB 2023-2024

Datum

05-04-2023

Beste leden van de stadsdeelcommissie, Hierbij ontvangt u een memo ten aanzien van het GVB-vervoerplan. Het DB vraagt u te reageren op het GVB-vervoerplan 2023/2024. Hierin staat in concept het toekomstige lijnennet van metro, tram en bussen van de GVB.

Bestuurlijk proces: reacties stadsdelen als bijlage bij advies wethouder. In Amsterdam wordt het openbaar vervoer georganiseerd via de Vervoerregio Amsterdam, een samenwerkingsverband van 14 gemeenten. Normaliter worden de stadsdelen niet actief bevraagd bij de jaarlijkse vervoerplannen, maar vanwege de veel grotere impact van dit plan wilde het college dit deze keer wel, parallel aan de commissie-/raadsbehandeling. Door dit proces komen de adviezen van de stadsdeelcommissies los te staan van het collegebesluit. Het college adviseert de Vervoerregio, met daarbij – als bijlage - de adviezen van de stadsdeelcommissies. Eigenlijk is de reactie van de stadsdeelcommissie dus een reactie aan de Vervoerregio. Aangezien dit geen formeel adviestraject is geldt niet de volledige adviestermijn van 6 weken. In de vergadering van 19 april wordt de reactie van de stadsdeelcommissie Noord vastgesteld. Op deze manier kan uw reactie tijdig geagendeerd worden voor de raadsvergadering en kunnen de raadsleden tijdig kennisnemen van de adviezen van de stadsdeelcommissie.

Reactie vanuit Vervoerregio. ‘’forse aanpassingen vanwege noodzakelijke bezuinigingen’’ In het GVB-vervoerplan 2023/2024 staat een aantal ingrijpende voorgenomen aanpassingen voor het openbaar vervoer in Amsterdam. Bezuinigingen zijn noodzakelijk, omdat er post-COVID nog steeds minder reizigers zijn en er sprake is van fors stijgende energiekosten. De vervoerregio en GVB hebben samen geprobeerd de impact hiervan op te vangen in het conceptplan. Het gevraagde meerjarenplan (Herstelplan) omvat een integraal aanbod voor de reiziger

Gemeente Amsterdam

Datum 31 oktober 2019 Pagina 2 van 3

dat het nieuwe evenwicht vormt waardoor de exploitatie van het Amsterdamse OV vanaf 2024 weer op eigen benen kan staan. Het Herstelplan sluit aan op lange termijndoelen en beleid van Vervoerregio en gemeentes, waaronder het coalitieakkoord en ingediende moties. Concreet vertaalt dit zich in geen verslechtering van het openbaar vervoer in NieuwWest, Noord en Zuidoost.

Betekenis voor stadsdeel Noord Concept plan 2023 Dit plan geldt voor de periode september – half december 2023. Aanbod aan de reiziger is gelijk aan de dienstregeling van voorjaar 2023. Concept plan 2024 GVB onderzoekt momenteel de maakbaarheid en doorlooptijd van de voorgestelde aanpassing. Pas als dit onderzoek gereed is kan een ingangsdatum worden gekozen. Wijzigingen voor Noord in conceptplan 2024. Lijn 52 gaat in de spitsuren vaker rijden. Dit is nodig vanwege het toegenomen aantal reizigers.

Reactie DB Noord. In het concept plan is opgenomen dat er geen verslechtering van het openbaar vervoer in Nieuw-West, Noord en Zuidoost zal plaatsvinden, zodat het OV een volwaardig alternatief blijft voor de auto. We zijn ons bewust van de bezuinigingsopgave voor het GVB, mede ingegeven door het stopzetten van de beschikbaarheidsvergoeding van het Rijk. In een eerder plan stonden nog drie maatregelen in Zuidoost, Nieuw-West en Noord op de planning (lijn 41/47; lijn 63; aanpassing lijnennet Noord) op de lijst. Hiervan heeft de wethouder gezegd dat ze dit (i.v.m. een aangenomen motie en ‘ongelijk investeren in gelijke kansen’) niet acceptabel vindt. Als DB zijn we opgelucht dat ondanks de bezuinigingsopgave er niet verder wordt versoberd op het OV binnen stadsdeel Noord en dat er daadwerkelijk rekening wordt gehouden met de stadsdelen Noord, Nieuw-West en Zuidoost. In voorgaande jaren heeft er namelijk wel al flinke versobering plaatsgevonden in Noord. Het OV is hierdoor in bepaalde wijken, verder van de metro stations, momenteel geen alternatief voor de auto. Dit in ogenschouw nemend zijn we erg opgelucht dat dat er voor 2023 en 2024 geen verdere verschraling plaats vindt. Graag zouden we aandacht willen vragen voor buslijn 38. Deze rijdt in de zomerperiode nog maar 1 keer per half uur.

Deze frequentie baart ons zorgen, aangezien deze buslijn een aantal kwetsbare buurten ontsluit. Vandaar zouden we er als stadsdeel voor willen pleiten om ook gedurende de zomer de frequentie op ieder kwartier te houden.

Gemeente Amsterdam

Datum 31 oktober 2019 Pagina 3 van 3

Vervolgproces. In de commissie vergadering van 5 april kunt u kennis nemen van de concept plannen van het GVB voor 2023 & 2024. In de commissie vergadering van 19 april zal uw reactie vastgesteld worden. Op deze manier kunnen de raadsleden van Amsterdam ook nog kennisnemen van de adviezen van de stadsdeelcommissies, voordat zij de concept plannen zullen bespreken.

Reactie op vervoerplan 2023-2024 Aan Van Onderwerp

Dagelijks bestuur stadsdeel Noord Stadsdeelcommissie Noord Vervoerplan 2023-2024

Datum

19 april 2023

Hierbij ontvangt u de reactie van de stadsdeelcommissie noord op het vervoerplan 2023-2024 De commissie is het met het DB eens dat we blij zijn dat het OV niet verder versoberd wordt in Noord. We sluiten ons aan bij het DB advies, willen echter doorgeven dat op peil houden van huidig OV netwerk onvoldoende is en blijft voor Noord. Randen van het stadsdeel blijven moeilijk bereikbaar en daar bewoners nu vaker over moeten stappen om van A naar B te gaan in Noord, de al te dure OV voor velen onbetaalbaar is geworden. Daarom willen we het college adviseren goed te kijken naar Noordse busnetwerk en waar nodig dit te verbeteren.

Vervoerplan 2023-2024 Bijlage(n)

- Concept GVB-vervoerplan 2023/2024 - Reactie DB op het concept GVB-vervoerplan 2023/2024

Datum

11 april 2023

Beste leden van de stadsdeelcommissie, Het GVB vraagt u te adviseren over het GVB-vervoerplan 2023/2024. Hierin staat in concept het toekomstige lijnennet van metro, tram en bussen van de GVB. Bestuurlijk proces; advies stadsdelen als addendum bij advies wethouder Normaliter worden de stadsdelen niet actief geconsulteerd bij de jaarlijkse vervoerplannen, maar vanwege de veel grotere impact van dit plan gebeurt dat deze keer wel, parallel aan de commissie/raadsbehandeling. Door dit proces komen de adviezen van de stadsdeelcommissies los te staan van het collegebesluit. Het college stuurt uiteindelijk een brief aan de Vervoerregio, met daarbij – als addendum - de adviezen van de stadsdeelcommissies. De facto is het advies van de stadsdeelcommissie dus een advies aan het GVB. Algemeen; forse aanpassingen vanwege noodzakelijke bezuinigingen In het GVB-vervoerplan 2023/2024 staat een aantal ingrijpende voorgenomen aanpassingen voor het openbaar vervoer in Amsterdam. Bezuinigingen zijn noodzakelijk, omdat er post-COVID nog steeds minder reizigers zijn en er sprake is van fors stijgende energiekosten. Vervoerregio en GVB hebben samen geprobeerd de impact hiervan op te vangen in het conceptplan. Hoofdlijnen van de veranderingen; minder directheid, zoveel mogelijk haltes behouden Vervoerplan 2023 Het GVB stelt voor 2023 nog geen grote routewijzigingen voor.

De huidige dienstregeling wordt dus doorgezet. Soms is er wel sprake van lagere frequenties dan afgesproken, vanwege personeelstekort. Dit gebeurt op enkele lijnen tijdens bepaalde uren. Door de dienstregeling voorlopig in stand te houden behouden reizigers stabiliteit, voorspelbaarheid en beschikbaarheid. Vervoerplan 2024 Het GVB zet met dit conceptplan er op in om dubbelingen op haltes weg te halen, zonder veel haltes op te heffen. Dit betekent dat mensen vaker moeten overstappen. Er zijn minder directe verbindingen, maar reizigers kunnen in de meeste gevallen zonder extra loopafstand toch komen waar zij willen.

Gemeente Amsterdam

Datum 11 april 2023 Pagina 2 van 3

Advies stadsdeelcommissie: Advies van de stadsdeelcommissie aan het GVB

Stadsdeelcommissie Oost (“SDC-Oost”) heeft met verontrusting kennisgenomen van de voorstellen van het GVB en de effecten daarvan voor het openbaar vervoer van Oost. Wij begrijpen de noodzaak van bezuinigingen, maar vrezen dat met deze voorstellen onherstelbare schade zal worden toegebracht aan de kwaliteit van het openbaar vervoer in de stad. SDC-Oost heeft begrip voor de effecten die de COVIDpandemie op het openbaar vervoer heeft gehad en de hierdoor ontstane moeilijke situatie met teruggelopen reizigersaantallen voor het GVB. Echter, Amsterdam staat voor de opgave om de stad voor alle inwoners en bezoekers bereikbaar en leefbaar te houden, hetgeen vraagt om een fijnmazig, betrouwbaar, betaalbaar en toegankelijk OV. Juist nu men vanuit de gemeente de agenda autoluw presenteert. In de bijlage ´Reactie Vervoerplan 2023 en 2024 stadsdelen – Reactie stadsdeel Oost´ gaat het DB van het stadsdeel Oost uitgebreid in op de gevolgen voor Oost van de plannen van het GVB. Wij zijn het over het algemeen eens met de opmerkingen van het DB, alleen op onderstaande punten hebben wij nadere opmerkingen. De keuze om het vervoerplan 2023 ongewijzigd te laten ten opzichte van 2022 acht de SDC-Oost een goede ontwikkeling. Wij steunen deze keuze. Het vervoerplan 2024 is echter ingrijpend, in het bijzonder vallen de volgende zaken op: 1.

De aanpassingen van lijn 1, lijn 37, lijn 41, lijn 65 zijn zulke verslechteringen dat dit onacceptabel is. 2. Uitgangspunt van een vervoerplan moet zijn dat cruciale voorzieningen goed bereikbaar moeten zijn. Met de voorstellen van het GVB wordt bijvoorbeeld het OLVG-ziekenhuis voor grote delen van Oost en vooral voor de doelgroepen van het ziekenhuis lastig bereikbaar. Dat mag niet. Ook wordt het ziekenhuis moeilijker bereikbaar voor de inwoners van Noord door de veranderingen van lijn 37. De slechte bereikbaarheid van het OLVG is onwenselijk en wij betreuren dit. 3. Het opheffen van tram 3 betekent dat er een behoorlijke directe verbinding verdwijnt tussen Oost en West Amsterdam. 4. Het opheffen van tram 19 is onwenselijk. Deze lijn is door de vorige aanpassing van het vervoerplan gebruiksonvriendelijke gemaakt. Mensen die willen reizen van Diemen naar het CS moeten nu overstappen op het Alexanderplein. Het gebruik van lijn 19 kan verbeterd worden (en daardoor rendabeler) door het ook weer te laten lopen van Diemen naar CS. 5. Een van de huidige grote knelpunten in het OV is momenteel de bereikbaarheid van IJburg, een wijk die ook de komende jaren fors blijft groeien. Ook zijn hier plannen om in de toekomst een tramverbinding te maken naar IJburg via de Amsterdamse Brug langs het Flevopark. Dat is toekomst, maar het huidige Vervoerplan maakt de aansluiting hierop moeilijker.

6. Op dit moment zijn er financiële problemen bij het OV. Dit is nog steeds een gevolg van de coronaperiode. Pas nu is er herstel van het gebruik van het OV te constateren en prognoses geven aan dat de groei van het gebruik van het OV weer verder toe zal nemen. Als dit doorzet wordt ook de financiering weer verbeterd. Maar als we op dit moment lijnen definitief opheffen dan wordt het een groot probleem om dit later weer op te schalen. Beter zou zijn om te kijken wat er tijdelijk bezuinigd kan worden door van sommige lijnen de intensiteit (tijdelijk) te verminderen. 7. Bepaalde locaties zoals de sportvelden en de Jaap Edenbaan worden vooral op bepaalde dagen intensief bezocht. Op dat soort momenten is een goed OV onontbeerlijk. In de bijlage gaan wij verder in op allerlei specifieke problemen met het plan van het GVB. Wij stellen daarom met nadruk voor om te zoeken naar andere oplossingsrichtingen om uit deze (tijdelijke) financiële problemen te komen. Als er nu lijnen en structuren definitief worden afgebroken dan is dat in de toekomst niet zonder grote investeringen te herstellen. Verschraling van de dienstregeling kan tot een negatieve spiraal leiden. Minder vervoersaanbod betekent

Gemeente Amsterdam

Datum 11 april 2023 Pagina 3 van 3

minder vervoersvraag, betekent minder inkomsten, betekent minder vervoersaanbod. Zo’n ontwikkeling is zeer ongewenst en slecht voor de stad. Als er gekozen dient te worden tussen schrappen van (delen) van lijnen en frequentieverlaging, dan kiezen wij op dit moment voor een frequentieverlaging. De achterliggende gedachte is dat Amsterdam blijft groeien en dat de vervoersvraag in de komende jaren weer zal toenemen gezien de groei van het aantal inwoners. Mogelijk wordt er vanuit het Rijk dan ook nieuwe financiering gevonden, wellicht in de vorm van een energiebijdrage. Die mogelijkheden zijn nu kansrijk genoeg om zoveel mogelijk van het lijnennet in stand te houden. Vanuit die gedachte is de SDC-Oost van mening dat de pijn van lagere frequenties minder erg is dan het schrappen van lijnen. Frequenties in komende jaren weer verhogen is immers makkelijker dan een geschrapte lijn terugbrengen. In algemene zin valt het ons op dat de stukken beperkte informatie bevatten over reizigersgedrag en reistijd veranderingen. Daardoor is het lastig of zelfs onmogelijk een goed beeld te krijgen van de effecten op de reis en reistijd voor reizigers van en naar Oost. Daarnaast missen wij ook een herstelplan om voorbereid te zijn om eventueel noodzakelijke negatieve maatregelen in de toekomst op te lossen.

En juist voor de toekomst zou het goed zijn om plannen te maken met de gemeente en andere organisaties om het aantal reizigers te laten stijgen. Ingrijpende wijzigingen op dit moment doorvoeren is niet verstandig juist omdat er in 2024 een nieuwe aanbesteding plaats zal vinden. Terwijl bij veranderingen ook rekening gehouden moet worden met andere ontwikkelingen met het vervoer bijvoorbeeld door afstemming met de Nota Autoluw en de Nota Deelvervoer. Voor een levendige en gezonde stad is het belangrijk dat er een goed net is voor het openbaar vervoer. Tenslotte willen we ook dat mensen de auto laten staan. Een slecht functionerend openbaar vervoer zal het verkeersinfarct van de stad vergroten en de lucht ongezonder maken. Dat moeten we niet willen. Wij hopen dat u serieus kijkt naar deze opmerkingen en wensen u veel wijsheid voor het vinden van een werkbare oplossing voor de huidige problemen.

Adviesaanvraag DB aan bestuurscommissie Stadsdeel:

Weesp

Onderwerp adviesaanvraag: GVB-vervoerplan 2024 Portefeuille: Verkeer en Vervoer

Concept GVB vervoerplan 2023 en 2024 v1.0. Bekend bij ondersteuning Datum weekstart/staf: 3 april Datum dagelijks bestuur: 11 april Datum stadsdeelcommissie: 18 april besluitvormend Registratienr. (optioneel): n.v.t. Meegestuurde stukken: Procesbegeleider:

Over adviesaanvragen door het DB: Conform de Verordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022: -

(art. 19, lid 2) vraagt DB de stadsdeelcommissie (SDC) om advies als het voornemens is gebiedsopgaven met belangrijkste vierjaren doelstellingen vast te stellen, alsmede de zo nodig jaarlijkse herijking daarvan, of op eigen initiatief een taak of bevoegdheid uit te oefenen waarbij uniforme openbare voorbereidingsprocedure in de zin van afdeling 3.4 van de Awb of inspraak in de zin van de Algemene Inspraakverordening aan de orde is;

-

(art. 19, lid 6) legt DB significante ruimtelijke herinrichtingsprojecten tijdig voor advisering voor aan SDC; (art 31, lid 2) informeert DB SDC vooraf over inzet van financiële middelen en SDC wordt in gelegenheid gesteld daar advies over uit

te brengen, waaronder voorstellen voor een andere inzet. Bij besluitvorming maakt DB inzichtelijk wat advies van SDC is en hoe eventuele voorstellen of moties als bedoeld in art. 30, lid 3, zijn verwerkt. DB neemt advies van SDC over indien is vastgesteld met meerderheid van stemmen en past binnen stedelijke en budgettaire kaders. DB kan uitsluitend schriftelijk met zeer zwaarwegende redenen afwijken van advies of voorstel van SDC. (art. 19, lid 5) Als standpunten van stadsdeelcommissieleden bij uitbrengen van advies uiteenlopen, worden in advies standaard alle verschillende standpunten binnen commissie kenbaar gemaakt. (art. 30, lid 5)

Adviesvraag dagelijks bestuur aan bestuurscommissie: Formuleer hier de vraag aan de bestuurscommissie

Best leden van de bestuurscommissie, Het DB vraagt u te adviseren over het GVB-vervoerplan 2023/2024. Hierin staat in concept het toekomstige lijnennet van metro, tram en bussen van de GVB. Bestuurlijk proces: advies stadsdelen als addendum bij advies wethouder Normaliter worden de stadsdelen en het stadsgebied niet actief geconsulteerd bij de jaarlijkse vervoerplannen, maar vanwege de veel grotere impact van dit plan gebeurt dat deze keer wel, parallel aan de commissie-/raadsbehandeling. Door dit proces komen de adviezen van de stadsdeelcommissies/bestuurscommissie los te staan van het collegebesluit. Het college stuurt uiteindelijk een brief aan de Vervoerregio, met daarbij – als addendum - de adviezen van de stadsdeelcommissies/bestuurscommissie. De facto is het advies van de bestuurscommissie dus een advies aan het GVB. Algemeen: forse aanpassingen vanwege noodzakelijke bezuinigingen In het GVB-vervoerplan 2023/2024 staat een aantal ingrijpende voorgenomen aanpassingen voor het openbaar vervoer in Amsterdam. Bezuinigingen zijn noodzakelijk, omdat er post-COVID nog steeds minder reizigers zijn en er sprake is van fors stijgende energiekosten. Vervoerregio en GVB hebben samen geprobeerd de impact hiervan op te vangen in het conceptplan. Hoofdlijnen van de veranderingen: minder directheid, zoveel mogelijk haltes behouden.

Vervoerplan 2023: Het GVB stelt voor 2023 nog geen grote routewijzigingen voor. De huidige dienstregeling wordt dus doorgezet. Soms is er wel sprake van lagere frequenties dan afgesproken, vanwege personeelstekort. Pagina 1 van 3

Dit gebeurt op enkele lijnen tijdens bepaalde uren. Door de dienstregeling voorlopig in stand te houden behouden reizigers stabiliteit, voorspelbaarheid en beschikbaarheid. Vervoerplan 2024: Het GVB zet met dit conceptplan er op in om dubbelingen op haltes weg te halen, zonder veel haltes op te heffen. Dit betekent dat mensen vaker moeten overstappen. Er zijn minder directe verbindingen, maar reizigers kunnen in de meeste gevallen zonder extra loopafstand toch komen waar zij willen. Geen wijzigingen in Weesp, wel gevolgen voor bereikbaarheid in Amsterdam Voor Weesp geldt dat enkel lijn 49 onder dit plan valt, daar het de enige lijn in Weesp is die onder de GVB valt. Voor deze lijn zijn er geen wijzigingen opgenomen in het conceptplan. Hoewel het DB blij is dat lijn 49 buiten de inkrimpende aanpassingen valt, maakt het zich zorgen over de bereikbaarheid van Weesp door de beperkte tijden waarop deze lijn rijdt. Lijn 49 rijdt namelijk, als enige lijn in Amsterdam, niet ’s avonds en in het weekend. In 2023 verdwijnen bovendien de spoedeisende hulp en spoedpost van huisartsen van Tergooi in Blaricum, waardoor Weespers en Driemonders die afhankelijk zijn van het OV niet terecht kunnen bij het AMC. Daarnaast wordt metrolijn 53 vervangen en zal de nieuwe lijn naar Isolatorweg rijden in plaats van Amsterdam Centraal.

Dit zorgt voor een extra overstap voor veel Weespers en Driemonders die de metro pakken. Algemene reflectie op het vervoerplan 2023/2024 Het vervoerplan 2024 is ingrijpend voor Amsterdam in het geheel, in het bijzonder vallen de volgende zaken op: - Het belang van groepen die slecht ter been zijn of anderszins aangewezen zijn op OV, wil Weesp zwaarder laten meewegen. Deze groepen kunnen beter af zijn met directheid dan met hoge frequenties, waarbij overstappen noodzakelijk is. - Amsterdam heeft forse ambities om de stad verder autoluw te maken. Bovendien wordt het betaald parkeren door de hele gemeente Amsterdam steeds verder uitgebreid of worden er plannen voor uitbreiding gemaakt. Het belang van een goed OV-alternatief is dan natuurlijk wel essentieel. - Verschraling van de OV-dienstregeling kan een negatieve spiraal betekenen. Minder vervoersaanbod betekent minder vervoersvraag, betekent minder inkomsten, betekent minder vervoersaanbod, etc. Zo’n ontwikkeling is zeer ongewenst. Gegeven de genoemde reflecties heeft Weesp het volgende advies: Conceptadvies: De bestuurscommissie is blij dat lijn 49 niet geschrapt wordt of de frequentie verlaagd wordt. Echter is de bestaande dienstregeling zeer beperkt. Het is zelfs de enige lijn in Amsterdam die niet in de avond en in het weekend rijdt.

Hierdoor is de bereikbaarheid van de spoedeisende hulp en de spoedpost huisartsen van het AMC op deze momenten niet bereikbaar voor inwoners die afhankelijk zijn van OV. De bestuurscommissie adviseert om, in het vervoerplan of de nieuwe concessie, lijn 49 uit te breiden zodat deze ook rijdt in de avond en in het weekend. De bestuurscommissie ziet bovendien een ongewenste ontwikkeling doordat lijn 53 vervangen wordt, waardoor er een extra overstap plaatsvindt voor veel Weespers en Driemonders. Zeker voor groepen die slecht ter been zijn of anderszins aangewezen zijn op OV, is dit een ongewenste ontwikkeling. De bestuurscommissie ziet daarom graag dat lijn 53 gelijk blijft aan de huidige situatie.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 2 van 3

Advies bestuurscommissie: Advies van de bestuurscommissie aan GVB

De bestuurscommissie is blij dat lijn 49 niet geschrapt wordt of de frequentie verlaagd wordt. Echter is de bestaande dienstregeling zeer beperkt. Het is zelfs de enige lijn in Amsterdam die niet in de avond en in het weekend rijdt. Hierdoor is de bereikbaarheid van de spoedeisende hulp en de spoedpost huisartsen van het AMC op deze momenten niet bereikbaar voor inwoners die afhankelijk zijn van OV. De bestuurscommissie adviseert om, in het vervoerplan of de nieuwe concessie, lijn 49 uit te breiden zodat deze ook rijdt in de avond en in het weekend. De bestuurscommissie ziet bovendien een ongewenste ontwikkeling doordat lijn 53 vervangen wordt, waardoor er een extra overstap plaatsvindt voor veel Weespers en Driemonders. Zeker voor groepen die slecht ter been zijn of anderszins aangewezen zijn op OV, is dit een ongewenste ontwikkeling. De bestuurscommissie ziet daarom graag dat lijn 53 gelijk blijft aan de huidige situatie.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 3 van 3

Ongevraagd advies stadsdeelcommissie Stadsdeel: Portefeuille: Opgesteld door (leden commissie): Gericht aan: Datum commissievergadering: Datum dagelijks bestuur:

West Verkeer en Openbaar Vervoer VVD, D66, GroenLinks, Bij1, PvdA, Denk, PvdO , De Groenen Basis Piraten Vervoerregio Amsterdam

Over ongevraagde adviezen: de toelichting op de verordening (art. 19) stelt dat de stadsdeelcommissie het DB ongevraagd kan adviseren. Deze adviezen kunnen ook de bevoegdheden van B&W en raad betreffen (toelichting art. 29), de twee organen aan wie de commissie niet direct adviseert. Als het ongevraagd advies de taken en verantwoordelijkheden betreft die B&W niet aan het DB heeft gemandateerd, geleidt het DB het ongevraagd advies via de betreffende wethouder door aan het college van B&W.

Advies stadsdeelcommissie:

Advies stadsdeelcommissie West GVB Vervoersplan 2024 Stadsdeelcommissie West heeft kennisgenomen van het concept Vervoerplan GVB 2023 en 2024. De keuze om het Vervoerplan 2023 ongewijzigd te laten ten opzichte van 2022 is wat betreft de stadsdeelcommissie West een goede ontwikkeling. Het Vervoerplan voor 2024 is echter ingrijpend voor het openbaar vervoer in de stad en de gebruikers. De timing van deze plannen in combinatie met de doorontwikkeling van Agenda Autoluw kan wat betreft de stadsdeelcommissie West niet slechter: het college ontmoedigt enerzijds het gebruik van de auto, maar anderzijds wordt het openbaar vervoer in de stad afgeschaald. Kortom, de nieuwe plannen worden als teleurstellend ervaren. De stadsdeelcommissie West mist met name financiële onderbouwing bij de plannen. Ook de effecten op de reistijd voor reizigers van en naar West ontbreken. Met zulke ingrijpende veranderingen zou je mogen verwachten dat deze informatie beschikbaar is. Op basis van het concept Vervoerplan GVB 2023 en 2024 maakt Stadsdeelcommissie West zich met name zorgen over de onderstaande punten en brengt daarom de volgende adviezen uit: 1. Behoud tramlijn 3 en tramlijn 19 Tramlijn 3 en tramlijn 19 worden in het conceptplan geschrapt. Tramlijn 3 krijgt op het stuk tussen de De Clercqstraat en Zoutkeetsgracht geen vervanging van een andere tram.

Door het schrappen van tramlijn 19 van Sloterdijk richting het centrum wordt de verbinding minder goed. Deze verbinding is juist voor West belangrijk. De stadsdeelcommissie West wil dat Sloterdijk blijft functioneren als OV-hub met een P&R, zodat bezoekers van het centrum daar eventueel de auto kunnen parkeren en met het openbaar vervoer verder kunnen reizen. Voor West is het schrappen van tramlijn 3, met een grote lokale functie, en tramlijn 19 een te grote aderlating, vooral omdat nog niet zo lang geleden tramlijn 14 is geschrapt in West. Advies Behoud tramlijn 3 en tramlijn 19 voor West. Overweeg een frequentieverlaging op deze lijnen, maar hef ze niet op. Tramlijn 3 liefst zou in ieder geval tot en met Frederik Hendrikplantsoen moeten blijven rijden, waar een tramkeerlus is. De stadsdeelcommissie West wil graag weten hoe dit ingepast kan worden en ten koste waarvan. Pagina 1 van 3

2. Kies voor frequentieverlaging als minst slechte optie Als we dus moeten kiezen tussen twee kwaden, namelijk het schrappen van (delen van) lijnen of frequentieverlaging, dan kiezen wij nu voor frequentieverlaging. De achterliggende gedachte is dat Amsterdam blijft groeien, bijvoorbeeld door de ontwikkeling van HavenStad en Sloterdijk, en dat de vraag naar openbaar vervoer op den duur zal herstellen. Mogelijk wordt er vanuit het Rijk ook nieuwe financiering gevonden, wellicht in de vorm van een energiebijdrage. Die mogelijkheden zijn nu kansrijk genoeg om zoveel mogelijk van het lijnennet in stand te houden. Tegen die achtergrond acht West de pijn van lagere frequenties minder erg dan het schrappen van lijnen. Advies Kies in de nieuwe Vervoerplannen voor een frequentieverlaging van (delen van) lijnen, zodat lijnen niet volledig hoeven te worden opgeheven. Frequenties in de komende jaren weer verhogen is immers makkelijker dan een geschrapte lijn terugbrengen. Betrek bij deze frequentieverlaging wel het feit dat veel lijnen, met name in de spits, erg vol en druk zijn. 3. Beperk overstappen Door de nieuwe plannen voor het openbaar vervoer in Amsterdam zal er minder directheid zijn en meer moeten worden overgestapt.

Het belang van groepen die slecht ter been, ouderen of mindervaliden die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer, wil stadsdeelcommissie West zwaarder laten meewegen. Deze groepen kunnen beter af zijn met directheid dan met hoge frequenties, waarbij overstappen noodzakelijk is. Ook omdat een groot gedeelte van de Amsterdamse haltes niet of slecht toegankelijk is voor mensen met een beperking. Als reizigers moeten overstappen, moeten de haltes daar ook naar zijn. Zeker voor mensen die slecht ter been zijn. Advies Houd met de nieuwe vervoerplannen rekening met groepen die slecht ter been zijn, zoals ouderen en mindervaliden, door overstappen tot een minimum te beperken en directheid van lijnen te behouden.

4. Behoud een goede verbinding vanuit West met het centrum De directheid vanuit de stadsdelen West en Nieuw-West naar het centrum van Amsterdam vermindert door deze nieuwe plannen verder. In vorige plannen werd die directheid ook al minder. Overstappen om in het centrum te komen wordt steeds meer de standaard. Een goede verbinding met het centrum is voor nieuwe wijken als Haven-Stad en Sloterdijk van belang. De trend dat de directheid met het centrum steeds minder wordt vindt de stadsdeelcommissie West onwenselijk. Vooral het opheffen van lijn 19 van Station Sloterdijk naar het centrum, een belangrijke manier om auto’s uit het centrum te weren vanwege de OV-hub en aanwezigheid van P+R, is een slecht plan. Advies Zorg dat in de plannen een goede verbinding vanuit West en Nieuw-West naar het centrum van de stad beschikbaar blijft, zodat het centrum goed bereikbaar blijft.

Reactie dagelijks bestuur: Reactie van het dagelijks bestuur op het ongevraagd advies van de stadsdeelcommissie

…

Reactie DB en Stadsdeelcommissie Zuid: We begrijpen de noodzaak om door de teruggelopen reizigersaantallen het vervoerplan aan te passen. De voorgestelde aanpassingen in de lijnvoering zijn voor echter Zuid ingrijpend. Algemeen: We vragen in onze reactie specifiek aandacht voor de gevolgen van de vervoersarmoede van onze oudere, kwetsbare en fysiek beperkte bewoners. Bijvoorbeeld de goede bereikbaarheid van het UMC ziekenhuis, locatie VUmc in Zuid is essentieel, ook door haar belangrijke rol als huisartsenpost en voor de spoedeisende hulp. Ook wordt station Zuid steeds belangrijker voor de stad. De bereikbaarheid van het station en het ziekenhuis is niet enkel belangrijk voor de bewoners van Zuid, maar ook voor de omliggende stadsdelen. We vragen u om in het vervoerplan aandacht te schenken aan de gevolgen voor de verkeersveiligheid rond de haltes. Daarnaast zijn de bereikbaarheid voorzieningen en scholen en de ‘kapitaalvernietiging’ een aandachtspunt. Het versoberen van het openbaar vervoer past niet bij de doelstellingen die Amsterdam zich gesteld heeft, zoals terugdringen autogebruik, participatie van ouderen en mensen in een kwetsbare positie en het milieubeleid. Een betrouwbaar en fijnmazig openbaar vervoer is de randvoorwaarde voor veel andere beleidsterreinen.

Bezuinigingen op het openbaar vervoer leiden tot nog grotere maatschappelijke kosten, bijvoorbeeld voor alternatief openbaar vervoer. Juist met de opgave onze stad autoluwer te maken, waarbij recent in en rondom Zuid diverse knippen voor het autoverkeer worden voorgesteld in de adviesaanvraag notitie ‘Aantrekkelijk OV in een 30 km/u stad’, groeit het belang van een fijnmazig OV. Naar mening van de DB en SDC-leden staan de voorgestelde maatregelen om het OV af te schalen haaks tegenover de autoluwe ambitie en zijn deze niet gewenst. Wij sluiten ons aan bij de wens van wethouder Van der Horst voor juist meer investeringen in OV door de Rijksoverheid, met uitzondering van de VVD - deze fractie heeft een andere oplossing voor het verkrijgen van meer financiële middelen (zie kop 'Suggesties financiën’). Met meer financiële middelen zouden bijvoorbeeld bepaalde delen van Zuid beter ontsloten kunnen worden door het OV-netwerk. Lijnen in Stadsdeel Zuid die worden aangepast: Effect van aanpassing lijn 24: De voorgestelde aanpassing in de route betekent niet alleen een grote achteruitgang in de bereikbaarheid van onder meer het UMC ziekenhuis in Zuid maar ook van Centraal Station vanuit de Pijp en Oud Zuid en is ongewenst.

Door de voorgestelde aanpassing zou opnieuw een tramlijn verdwijnen in Oud Zuid na het verdwijnen van lijn 16 over de route De Lairessstraat /C Krusemanstraat, met als gevolg een niet uit te leggen verslechtering van de OV bereikbaarheid van de Stadionbuurt en omliggende delen van Oud Zuid. Met name de gevolgen voor ouderen en kwetsbare bewoners die afhankelijk zijn van het OV zijn (te) groot.

Het wegprofiel op de huidige route van tram 24 in de Stadionbuurt heeft ook meer ruimte om de tram te faciliteren dan de drukke Koninginneweg. De tramlijn op de zwaar belaste route Willemparksweg / Koninginneweg geeft al weerstand, het kruispunt Amstelveenseweg / Koninginneweg zal hierdoor nog zwaarder worden belast. De genoemde variant B over de Cornelis Krusemanstraat en De Lairessestraat kent alleen haltes bij de Emmastraat en Concertgebouwplein, hier zouden extra haltes gewenst zijn bij het Valeriusplein. Door te kiezen voor variant C in plaats van variant A zou de Stadionbuurt nog wel een directe verbinding met het UMC ziekenhuis, locatie VUmc, houden. Daarnaast betekent het verdwijnen van de lijn 24 van de Ferdinand Bolstraat een flinke kapitaalvernietiging, het huidige profiel is een ontwerp waarbij de tram goed is ingepast. Ondanks de deels parallelle lijnvoering met de metro kent tram 24 een goede bezetting, heeft een fijnmaziger haltenetwerk en is relevant voor de directe bereikbaarheid van het UMC ziekenhuis. Doordat reizigers afhankelijk zijn van minder OV-lijnen en -haltes, wordt de afstand vergroot naar OV-haltes, wat vooral onwenselijk is voor de minder mobiele reizigers. Ook in dat opzicht is metro 52 geen goed alternatief voor specifiek tram 24 en in het algemeen geen alternatief voor alle andere lijnen die zijn weggevallen of dreigen weg te vallen.

Effect van aanpassing lijn 62: We maken ons grote zorgen over de aanpassing van lijn 62. Buslijn 62 verzorgt voor het grootste deel van Buitenveldert de verbinding met het UMC ziekenhuis, locatie VUmc. Voor de (veelal oudere) bewoners van Buitenveldert is de verbinding met het ziekenhuis essentieel. (Dit geldt uiteraard ook voor de Hoofddorppleinbuurt). Door het laten vervallen van deze verbinding in Zuid vervalt ook het traject naar de ingang van het UMC ziekenhuis in Zuid, belangrijk voor kwetsbare bewoners. De verlenging van buslijn 63 komt erg onlogisch over vanuit het perspectief van de passagier in de 63 die geconfronteerd wordt met een extra lus. Effect van opheffen lijn 3 en vervangen door lijn 6 en 12: Een ander groot zorgpunt voor het DB en de SDC is het opheffen lijn 3 en het vervangen door lijn 6 en 12. Veel doorgaande reizigers uit de huidige lijn 3 zullen op het Roelof Hartplein een overstap moeten maken van 6 naar 12. Dit kan voor gevaarlijke verkeerssituaties zorgen omdat sprake is van verschillende haltes. Hetzelfde geldt voor reizigers richting station Zuid. Deze zullen mogelijk snel van halte van lijn 5 of 6 vice versa willen wisselen als een tram op de andere halte eerder arriveert. Effect van vervallen buslijn 65: Door het vervallen van buslijn 65 wordt de Wielingenbuurt / Stadionweg een goede OV ontsluiting ontnomen.

Dit is een veel gebruikte buslijn, die vol zit in de spits. Buslijn 65 vervult een belangrijke rol voor de fijnmazigheid in Zuid maar ook een belangrijk rol in de stad: de route verbindt stadsdeel Zuid en stadsdeel Oost. De verbinding met station Zuid is belangrijk door het steeds grotere belang van dit station in het Amsterdamse openbaar vervoer netwerk. Voor veel reizigers betekent dit veel langere loopafstanden naar andere halte. Dit is voor het DB en de SDC een groot zorgpunt.

Effect van de introductie tramlijn 6: Een extra tramlijn op station Zuid geeft mogelijk problemen met de regelbaarheid van het kruispunt Buitenvelderstelaan / De Boelelaan. De verbinding met Oost is wel een pluspunt maar compenseert het verlies van buslijn 65 in ons beeld niet. Andere punten:  Een fijnmazig OV is naar mening van de DB en SDC-leden in Zuid een topprioriteit om de ambities van een autoluwe stad in stand te houden. Voor de vele ouderen, fysiek beperkten, kwetsbare mensen, (schoolgaande) kinderen en gezinnen in en rond Zuid is een goede OV bereikbaarheid een essentiële voorwaarde om zelfstandig te kunnen blijven wonen en een isolement te voorkomen.  Vaker overstappen is vooral voor een groot deel van de bovengenoemde reizigersgroepen onhandig en creëert voor hen een hogere drempel voor het gebruik van OV en kan leiden tot een toename in autogebruik.  Om de overzichtelijkheid en begrijpelijkheid van het openbaar vervoer voor alle doelgroepen te bewaren pleiten we voor zoveel mogelijk ‘rust’ in het lijnennet. We willen voorkomen dat we na de grote aanpassingen na introductie van metrolijn 52 op deze termijn opnieuw zoveel veranderingen in routes, haltes en lijn nummers doorvoeren.

Alternatief: Het DB en de SDC adviseren ook naar een andere mogelijke invulling van de bezuiniging te kijken. We zien kansen voor een verlaging van frequenties van sommige van de openbaarvervoerlijnen in de stad. Dit vormt een acceptabelere manier van bezuinigen die ook sneller de mogelijkheid geeft weer op te schalen zodra de OV-inkomsten weer aantrekken. Suggesties financiën (minderheidsstandpunten): Vanuit de Stadsdeelcommissie Amsterdam-Zuid zijn er nog enkele standpunten van fracties – zogenaamde minderheidsstandpunten - die wij graag aan het GVB en de VRA zouden willen meegeven. Om de negatieve financiële impact op te vangen zijn er namelijk nog enkele suggesties om financieel beleid aan te passen of extra inkomsten te genereren:  De VVD-fractie adviseert het GVB en het College om de miljoenen die nu zijn vrijgemaakt voor het invoeren van allerlei onpraktische en inefficiënte maatregelen en ingrepen met betrekking tot “Een aantrekkelijk OV in een 30 km/u-stad”, in plaats daarvan te investeren in een efficiënter, fijnmaziger OV. Pas als Amsterdam over een uitmuntend OV-netwerk beschikt, is het reëel om na te denken over maatregelen om het autogebruik terug te dringen. Wat zonder twijfel niet eens meer nodig zal zijn, omdat mensen vanzelf de auto laten staan als ze met het OV ergens sneller kunnen komen.

 Het belangrijkst is dat zo veel mogelijk lijnen blijven rijden, aldus de PvdA. Daarom zou onderzocht moeten worden of er meer inkomsten gegenereerd kunnen worden met de verkoop van advertenties op OV-voertuigen.  Om toeristen aan de stad meer te laten bijdragen aan het kwalitatief hoogstaande openbaar vervoer kunnen kortingsregelingen afgeschaft of versoberd worden, aldus het CDA.