Rapport SWOV Gevaarzetting.pdf

In situaties met veel oversteekgedrag op tussengelegen weggedeelten zal echter ter plaatse een oversteekvoorziening moeten worden aangelegd. Verkeerslichten ondersteunen verkeersdeelnemers in het veilig oversteken. Zeven taxi-ongevallen vonden plaats op een kruispunt waar de verkeersregelinstallatie (VRI) vanwege het nachtelijke tijdstip was uitgeschakeld. Vaak wordt daarvoor gekozen om roodlichtnegatie tegen te gaan. Op complexe kruispunten – waar het lastig is om alle takken te overzien – en op locaties waar veel fietsers oversteken, kan vanuit verkeersveiligheidsoogpunt worden overwogen de verkeerslichten toch in werking te stellen, in combinatie met het aanbrengen van roodlichtcamera’s. Het negeren van een rood verkeerslicht is namelijk eveneens een belangrijk aandachtspunt; bij ten minste twaalf ongevallen speelde roodlichtnegatie door de taxichauffeur en/of andere verkeersdeelnemer een rol bij het ontstaan van het ongeval. In vergelijking met de rest van Nederland zijn in Amsterdam en Utrecht relatief veel jonge taxichauffeurs betrokken bij verkeersongevallen; het aandeel van de 18- t/m 29-jarigen was in de periode 2015-2019 respectievelijk 18%, 30% en 28%. Daarnaast valt op dat dit aandeel in Amsterdam (30%) veel hoger ligt dan het geschatte aandeel van jonge taxichauffeurs in het Titel Rapport Pagina

Taxi-ongevallen in Amsterdam en Utrecht R-2022-7 42

aantal Taxxxivergunning- en ontheffinghouders (11%). Het hoge aandeel jonge ongevalsbetrokken taxichauffeurs in Amsterdam is enerzijds te verklaren door het hogere ongevalsrisico van jonge automobilisten in zijn algemeenheid (SWOV, 2021). Daarnaast hebben lang niet alle taxichauffeurs een ontheffing of vergunning. Mogelijk zijn het vooral de jonge chauffeurs die (nog) geen vergunning of ontheffing hebben aangevraagd en uitsluitend de bel- en bestelmarkt bedienen. Of deze ritten een ander risico met zich meebrengen is alleen vast te stellen als bekend is hoe het aandeel van deze ritten zich verhoudt tot het aandeel in het aantal taxi-ongevallen. Op dit moment zijn er echter geen gegevens over het aantal ritten naar deelmarkt en leeftijd van de taxichauffeur. Bovendien kon uit de politiedossiers ook niet voor alle ongevallen met zekerheid worden vastgesteld voor welke deelmarkt de chauffeur op dat moment reed. Nader onderzoek naar de ontwikkeling in de omvang en het rijgedrag van deze groep taxichauffeurs kan mogelijk meer inzicht verschaffen in de stijging in het aantal taxi-ongevallen in de periode 2015-2018, die vooral plaatsvond in de gemeenten Amsterdam en Utrecht.

Titel Rapport Pagina

Taxi-ongevallen in Amsterdam en Utrecht R-2022-7 43

Literatuur Aarts, L.T. & Bos, N.M. (2019). Ernstige verkeersongevallen met taxi's. R-2019-12. SWOV, Den Haag. Bijleveld, F.D., Bos, N.M. & Aarts, L.T. (2021). Ernstige verkeersongevallen met taxi’s tot en met 2019; Eerdere SWOV-analyse geactualiseerd en aangevuld met gegevens over taxigebruik. R-2021-24. SWOV, Den Haag. Davidse, R.J., Boele-Vos, M.J., Doumen, M.J.A., Duijvenvoorde, K. van, et al. (2021). Dodelijke verkeersongevallen in Noord-Brabant 2018-2019; Analyse van ongevals- en letselfactoren en daaruit volgende aanknopingspunten voor maatregelen. R-2021-9. SWOV, Den Haag. Davidse, R.J., Duijvenvoorde, K. van, Boele, M.J., Louwerse, W.J.R., et al. (2017). Snorfietsongevallen op het fietspad: karakteristieken en scenario's van ongevallen op wegvakken en kruispunten; Resultaten van een dieptestudie naar snorfietsongevallen en aanknopingspunten voor maatregelen. R-2017-12A. SWOV, Den Haag. Dijkzeul, A., Schelven, R. van, Leeuw, L. de, Corten, P., et al. (2018). Evaluatie taxistelsel Amsterdam; Eindrapport. KWINK groep, Den Haag. Gemeente Amsterdam (2018). Beleid voor medegebruik van de lijnbusbaan/-strook door taxi’s; Bijlage 4: voorschriften lijnbusbaanontheffing. Amsterdam. Gemeente Amsterdam (2021). Taximonitor 2020. Amsterdam. SWOV (2021). Jonge automobilisten. SWOV-factsheet, september 2021. SWOV, Den Haag.

Titel Rapport Pagina

Taxi-ongevallen in Amsterdam en Utrecht R-2022-7 44

Bijlage A Kenmerken uit het analysebestand Kenmerk

Toelichting

Identificatienummers

Unieke nummers waaraan het ongeval herkend kan worden en gekoppeld aan het Bestand geRegistreerde Ongevallen in Nederland (BRON)

Datum

Datum waarop het ongeval plaatsvond (afkomstig uit BRON)

Tijdstip

Tijdstip waarop het ongeval plaatsvond

Weekdag

Dag van de week waarop het ongeval plaatsvond

Ernst van het ongeval

Afkomstig uit BRON (Dodelijk; Ziekenhuisopname; Licht gewond)

Gemeente

Plaatsnaam (afkomstig uit BRON)

Wegbeheerder

Afkomstig uit BRON (Rijk; Provincie; Gemeente; Waterschap)

Bebouwing

Afkomstig uit BRON (Binnen bebouwde kom; Buiten bebouwde kom; Onbekend)

Maximumsnelheid

Afkomstig uit BRON. Extra kenmerk bevat de eventuele gecorrigeerde waarde na inspectie van de ongevalslocatie via Street Smart

Locatietype

Kruispunt; Rotonde; Recht wegvak; Bocht; Fietsvoorziening; Trottoir; Overig

Kruispunttype

Ongelijkvloers; Rotonde; Turborotonde; VRI-geregeld; Uitritconstructie; Voorrangsregeling; Ongeregeld; Overig; N.v.t.; Onbekend

Aanwezigheid VRI

Ja, conflictvrij; Ja, niet-conflictvrij; Ja, conflictvrij onbekend; Nee; N.v.t.

Lichtomstandigheden

Daglicht; Donker; Schemer; Onbekend

Aanwezigheid straatverlichting

Ja; Nee; Onbekend

Straatverlichting brandend

Ja; Nee; Onbekend; N.v.t.

Neerslag

Droog; Mist; Regen; Sneeuw; Hagel; Onbekend

Vochtigheid wegdek

Droog; Vochtig; Nat; Vochtig/nat; Anders; Onbekend

Aantal gewonden

Totaal aantal gewonden bij het taxi-ongeval

In welk voertuig zaten gewonde of overleden slachtoffer?

Taxi; Tegenpartij; Taxi en tegenpartij

Bestuurder of passagier

Was het slachtoffer bestuurder of passagier van het voertuig?

Geslacht slachtoffer

Bij meerdere overledenen combinaties mogelijk, met ; als scheidingsteken

Leeftijd slachtoffer

Bij meerdere overledenen combinaties mogelijk, met ; als scheidingsteken

Gebruik beveiligingsmiddelen slachtoffer

Gordel; Kinderzitje; Helm; Geen; Onbekend

Airbag(s) uitgevouwen bij zitplaats slachtoffer

Inclusief welke airbags (stuur, dashboard, zij, gordijn). Bij motorrijder, fietser, brom/snorfietser, scootmobielrijder of voetganger: "nvt".

Aantal slachtoffers

Totaal aantal slachtoffers volgens BRON

Aantal betrokken partijen

Afkomstig uit BRON

Vervoerswijze betrokkene 1

Afkomstig uit BRON (Taxi)

Leeftijd taxibestuurder

Afkomstig uit BRON, maar wordt gecorrigeerd indien nodig

Titel Rapport Pagina

Taxi-ongevallen in Amsterdam en Utrecht R-2022-7 45

Kenmerk

Toelichting

Geslacht taxibestuurder

Afkomstig uit BRON, maar wordt gecorrigeerd indien nodig

Letselernst taxibestuurder

Afkomstig uit BRON

Bouwjaar taxi

Afkomstig uit BRON

Merk taxi

Afkomstig uit BRON

Type taxi

Afkomstig uit BRON

Model taxi

Personenauto; Personenbus; Limousine; Onbekend

Brandstof taxi

Benzine; Diesel; LPG; Hybride; Elektrisch; Onbekend

Type taxibedrijf

Traditioneel; Uber/Bolt; Combinatie; Onbekend

In Amsterdam toegelaten taxionderneming?

Ja; Nee; Onbekend

Bijzonderheden taxi

Open tekstveld voor informatie over bijvoorbeeld geen APK-keuring, niet verzekerd, bestuurderspas, rijbewijs, overschrijding rij- en rusttijden

Daklicht aanwezig?

Ja; Nee; Onbekend

Aan het werk als taxichauffeur?

Ja; Nee; Onbekend

Aantal inzittenden taxi

Bestuurder + eventuele passagiers

Aantal slachtoffers taxi

Aantal overleden en gewonde personen in het voertuig.

Gebruik beveiligingsmiddelen taxi

Gebruik van beveiligingsmiddelen door inzittenden/opzittenden, per zitplaats

Ernstigste letsel voor de inzittenden van de taxi

Overleden; Naar ziekenhuis; Licht gewond; Niet gewond; Onbekend

Op welk deel van de rijbaan rijdt de taxi?

Reguliere rijbaan; Lijnbusbaan; Overig; Onbekend

Snelheidslimiet voor de taxi

70; 50; 30; overig; Onbekend

Vervoerswijze betrokkene 2

Afkomstig uit BRON, maar wordt gecorrigeerd indien nodig: Bus/Tram; Vrachtauto (incl. trekker met oplegger); Personenauto (incl. taxi); Motorrijder; Bromfiets (incl. speed-pedelec); Snorfiets; Elektrische fiets; Fiets; Scootmobielrijder; Voetganger

Leeftijd bestuurder voertuig 2

Afkomstig uit BRON, maar wordt gecorrigeerd indien nodig

Geslacht bestuurder voertuig 2

Afkomstig uit BRON

Letselernst bestuurder voertuig 2

Afkomstig uit BRON

Bouwjaar voertuig 2

Afkomstig uit BRON

Merk voertuig 2

Afkomstig uit BRON

Type voertuig 2

Afkomstig uit BRON

Aantal inzittenden voertuig 2

Aantal inzittenden of opzittenden van het voertuig

Aantal slachtoffers voertuig 2

Aantal overleden en gewonde personen in/op het voertuig.

Gebruik beveiligingsmiddelen voertuig 2

Gebruik van beveiligingsmiddelen door inzittenden/opzittenden, per zitplaats

Ernstigste letsel voor de in/opzittenden voertuig 2 Overleden; Naar ziekenhuis; Licht gewond; Niet gewond; Onbekend Waar rijdt voertuig 2?

Rijbaan; Lijnbusbaan; Trottoir; Suggestiestrook; Fietsstrook; Onverplicht fietspad; Verplicht fietspad; Fiets/bromfietspad

Snelheidslimiet voor weg waarop voertuig 2 rijdt (hoofdrijbaan)

70; 50; 30; overig; Onbekend

Bijzonderheden locatie voertuig 2

Bijvoorbeeld zebrapad, VOP, FOP, solitair fietspad, wegwerkzaamheden

Korte omschrijving van het ongevalsverloop

Zelfstandig leesbaar verhaal waarmee het ongevalsverloop duidelijk wordt, wie erbij betrokken waren, wat hun rol was en wat de afloop van het ongeval was.

Titel Rapport Pagina

Taxi-ongevallen in Amsterdam en Utrecht R-2022-7 46

Kenmerk

Toelichting

Ongevalstype

Eenzijdig; Obstakel; Kop-staart; Frontaal; Flank-flank; Kop-flank; Voetgangerongeval; Overig

Bijzonderheden van de locatie

Zoals wegwerkzaamheden, omleidingsroute, ander ongeval.

Rol Kruispuntinrichting

Ja; Nee; N.v.t. Bij ‘Ja’ volgt toelichting welk aspect van de kruispuntinrichting een rol speelde, zoals Geen kruispuntplateau; Geen snelheidsremmende voorzieningen; Voorrangsregeling onduidelijk of niet conform CROW; Zichtbeperking/niet haaks; VRIregeling; Gefaseerde oversteek niet mogelijk

Rol Fietsvoorziening

Ja; Nee; N.v.t. Bij ‘Ja’ volgt toelichting welk aspect van de fietsvoorziening een rol speelde, zoals Geen fietsvoorziening passend bij wegcategorie; Fietsoversteek ontbreekt of past niet op wegcategorie; Obstakels op fietspad zonder inleidende markering

Rol Infra overig

Ja; Nee; N.v.t. Bij ‘Ja’ volgt toelichting welk overige aspect van de weginrichting een rol speelde, zoals Geen/niet voldoende openbare verlichting/niet aan; Geen snelheidsremmers; Geen kruispuntplateau; Onderdelen dwarsprofiel te smal (of gehele verhardingsbreedte); Boogstraal te krap en geen passende bebakening; Allure niet in orde (uitstraling van andere wegcategorie)

Rol Alcohol en/of drugs taxichauffeur

Ja; Vermoeden; Nee; Onbekend; Niet gecontroleerd. Bij ‘Ja’ volgt ook de gemeten waarde(n) en bij drugs ook de betreffende drugs.

Rol Alcohol en/of drugs tegenpartij

Ja; Vermoeden; Nee; Onbekend; Niet gecontroleerd. Bij ‘Ja’ volgt ook de gemeten waarde(n) en bij drugs ook de betreffende drugs.

Rol Snelheid taxichauffeur

Ja; Nee; Twijfel/vermoeden; Onbekend. Bij ‘Ja’ en ‘Twijfel/vermoeden’ volgt ook de door de politie gemeten/geschatte snelheid, de ter plaatse geldende snelheidslimiet (voor dat voertuigtype) en conclusies als Ver boven limiet; Te hoog voor omstandigheden; Ja, maar niet aan te rekenen want onwelwording.

Rol Snelheid tegenpartij

Ja; Nee; Twijfel/vermoeden; Onbekend. Bij ‘Ja’ en ‘Twijfel/vermoeden’ volgt ook de door de politie gemeten/geschatte snelheid, de ter plaatse geldende snelheidslimiet (voor dat voertuigtype) en conclusies als Ver boven limiet; Te hoog voor omstandigheden; Ja, maar niet aan te rekenen want onwelwording.

Rol Afleiding taxichauffeur

Ja; Nee; Twijfel/vermoeden; Onbekend. Bij ‘Ja’ en ‘Twijfel/vermoeden’ volgt toelichting wat de bron van de afleiding was (Telefoon; Binnen het voertuig; Ander verkeer) en welk bewijsmateriaal voorhanden was.

Rol Afleiding tegenpartij

Ja; Nee; Twijfel/vermoeden; Onbekend. Bij ‘Ja’ en ‘Twijfel/vermoeden’ volgt toelichting wat de bron van de afleiding was (Telefoon; Binnen het voertuig; Ander verkeer) en welk bewijsmateriaal voorhanden was.

Rol Vermoeidheid taxichauffeur

Ja; Nee; Twijfel/vermoeden; Onbekend. Bij ‘Ja’ en ‘Twijfel/vermoeden’ volgt toelichting welk bewijsmateriaal voorhanden was.

Rol Vermoeidheid tegenpartij

Ja; Nee; Twijfel/vermoeden; Onbekend. Bij ‘Ja’ en ‘Twijfel/vermoeden’ volgt toelichting welk bewijsmateriaal voorhanden was.

Rol Ziekte/aandoeningen taxichauffeur

Ja; Nee; Twijfel/vermoeden; Onbekend. Bij ‘Ja’ en ‘Twijfel/vermoeden’ volgt toelichting welke ziekte of aandoening een rol speelde.

Rol Ziekte/aandoeningen tegenpartij

Ja; Nee; Twijfel/vermoeden; Onbekend. Bij ‘Ja’ en ‘Twijfel/vermoeden’ volgt toelichting welke ziekte of aandoening een rol speelde.

Rol Gedrag overig taxichauffeur

Ja; Nee; Twijfel/vermoeden; Onbekend. Bij ‘Ja’ en ‘Twijfel/vermoeden’ volgt toelichting welke overige gedraging een rol speelde, zoals Roodlichtnegatie; Overcorrectie/abrupte stuurbeweging; Geen richting aangeven; Donkere kleding; Beperkte rijervaring/ervaring met voertuig; Risicogedrag (driften/stunten/inhalen vlak voor bocht)

Rol Gedrag overig tegenpartij

Ja; Nee; Twijfel/vermoeden; Onbekend. Bij ‘Ja’ en ‘Twijfel/vermoeden’ volgt toelichting welke overige gedraging een rol speelde, zoals Roodlichtnegatie; Overcorrectie/abrupte stuurbeweging; Geen richting aangeven; Donkere kleding;

Titel Rapport Pagina

Taxi-ongevallen in Amsterdam en Utrecht R-2022-7 47

Kenmerk

Toelichting Beperkte rijervaring/ervaring met voertuig; Risicogedrag (driften/stunten/inhalen vlak voor bocht)

Rol Voertuig taxi

Ja; Nee; N.v.t. Bij ‘Ja’ volgt toelichting welke voertuigfactor een rol speelde, zoals Remmen; Lading/stabiliteit; Verlichting; Motorisch (defect of opgevoerd); Banden; ADAS; Spiegelafstelling

Rol Voertuig tegenpartij

Ja; Nee; N.v.t. Bij ‘Ja’ volgt toelichting welke voertuigfactor een rol speelde, zoals Remmen; Lading/stabiliteit; Verlichting; Motorisch (defect of opgevoerd); Banden; ADAS; Spiegelafstelling

Rol Letselverhoging

Voertuig op/over de kop; Brand; Verdrinking; Voorwerp in auto binnengedrongen; Bekneld in voertuig; Hoge impact; Uit voertuig geslingerd; Overreden; Verplichte helm niet gedragen; Late hulpverlening.

Bijzonderheden letsel

Beschrijving van het letsel van de slachtoffers.

Titel Rapport Pagina

Taxi-ongevallen in Amsterdam en Utrecht R-2022-7 48

Ongevallen voorkomen Letsel beperken Levens redden

SWOV Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid Postbus 93113 2509 AC Den Haag Bezuidenhoutseweg 62 070 – 317 33 33 info@swov.nl www.swov.nl @swov_nl / @swov linkedin.com/company/swov Titel Rapport Pagina

Taxi-ongevallen in Amsterdam en Utrecht R-2022-7 49