Rapport DNO en 104 plekken T6 fin

half jaar was; de meerderheid verblijft na 8 maanden nog in de voorziening.

31

Een wachtlijstperiode geeft ook de mogelijkheid duidelijkheid te krijgen over het juridisch dossier. Dit heeft als voordeel dat het de duur van verblijf in de voorziening verkort en bovendien een beter onderscheid gemaakt kan worden tussen mensen waarbij de voorziening niet nodig is, mensen waarbij ook een verblijf in de voorziening weinig op zal lossen en personen waarbij de voorziening waarschijnlijk wel een oplossing kan bieden. Namelijk de groep die terug wil keren naar het land van herkomst of waarbij, op grond van de dossiers, een reële kans is dat iemand genationaliseerd kan worden en waarbij dit, in een situatie van dakloosheid en gebrek aan medische zorg, ambulant niet mogelijk is. Dilemma bij chronisch zorgbehoevende groep Evenals bij het project met de EU burgers blijft ook hier een groep over met een chronische zorgbehoefte zonder perspectief op legalisatie of terugkeer. Ook hierbij speelt het dilemma: stoppen met de zorg waardoor de resultaten tot nu toe te niet zouden worden gedaan en, anderzijds, het continueren van de zorg met een verder dichtslibben van de voorziening als gevolg. Ook hier klinkt het verzoek om op grond van medische redenen een verblijfsvergunning en een opname in een verzorgingshuis via de Wet Langdurige Zorg te regelen. Aanbevelingen voor de opvang aan ongedocumenteerden:

•

•

•

Op basis van de ervaringen uit de eerste fase de selectie vooraf verder vorm te geven, zodat de groep ongedocumenteerden die langdurig in de opvang verblijft en waarvoor noch een verblijfsvergunning, noch repatriëring mogelijk is, beperkt wordt. Om dichtslibben van de voorziening te vermijden: periodieke bespreking van bewoners door hulpverleners en GGD om te kunnen besluiten tot beëindiging van het verblijf van bewoners waarbij ondanks voorselectie en begeleiding geen perspectief op een verblijfsvergunning of repatriatie meer blijkt te zijn. In geval van naturalisatie: op basis van jurisprudentie inzetten op een regeling voor een grotere groep die in dezelfde omstandigheden verkeert, zoals de groep die reeds voor de onafhankelijkheid van Suriname, van Suriname naar Nederland is gekomen.

3.3.1 Update van het Tussen Wal en Schip (TWS) Project (1 april ’21 – 1 jan. ’22)

De resultaten en aanbevelingen in de bovenstaande paragraaf zijn aan de hand van een conceptrapportage besproken met de partners GGD, Regenboog en HVO. In deze paragraaf volgt een update met gegevens tot 1-1-2022 en een beschrijving van de in gang gezette interventies. Hieruit blijkt dat de uitstroom in de loop van 2021 toe is genomen. Inmiddels zijn afspraken gemaakt tussen GGD (Zorgtoeleiding) en Regenboog/HVO met betrekking tot de uitstroom van langverblijvende cliënten.

Meer uit/doorstroom binnen het project. Bij het verblijf onder kwetsbare dakloze ongedocumenteerden is de uit/doorstroom in de periode sinds 1 april 2021 tot 1 januari ‘22 hoger geweest dan in de eerste periode. Bij aanvang op 1 april verbleven er 22

32

bewoners. In de periode van 9 maanden stroomden 21 mensen uit. De mensen die instromen zijn veelal langdurig ongedocumenteerde personen met multiproblematiek. Vaak veroorzakers van overlast die worden aangedragen door Veldwerk of politie . Reden van uitstroom Van de mensen waarvan de periode beëindigd was, was dit in 10 gevallen (48%) uitstroom met een perspectief op legaal verblijf in Nederland. Er zijn in deze periode geen mensen gerepatrieerd naar het land van herkomst, evenmin zijn er in deze periode mensen doorgestroomd naar de medische opvang voor ongedocumenteerden van het ASKV21. Bij 9 personen waarvan het verblijf beëindigd was, was er bij uitstroom geen perspectief op naturalisatie of terugkeer. Daarnaast zijn 2 personen overleden tijdens het verblijf in de T6.22 Door de Regenboog wordt opgemerkt dat de somatische problematiek toeneemt waardoor uitstroom naar de straat lastiger wordt. Samenwerking met de GGD Ook bij het Tussen Wal en Schip project wordt inmiddels een casuïstiekoverleg gevoerd met Zorgtoeleiding van de afdeling MGGZ van de GGD. Evenals bij het EU project wordt er sinds kort gewerkt met een fasemodel waardoor er ook meer duidelijkheid is welke doelen behaald dienen te worden en wat de belemmeringen daarbij zijn. Dit betekent ook dat wanneer mensen niet meewerken er eerder naar einde verblijf gekeken wordt.

Ook door zorgtoeleiding wordt herkend dat er mensen zijn die te kwetsbaar zijn voor de straat (wegens lichamelijke en psychische kwetsbaarheid) en dat stagneert ook de uitstroom. Dat zijn ook o.a. drie mensen die naar “Medische Opvang Ongedocumenteerden” zouden moeten. Voor anderen wordt onderzocht of zij in aanmerking komen voor zorg via het Flevohuis. Vooral voor deze groep ongedocumenteerden is het lastig om uitstroomplekken te vinden. Zeker indien zij niet in aanmerking komen voor de Landelijke Vreemdelingen Voorziening en niet altijd duurzaam terug kunnen naar land van herkomst (soms spreken zij de taal niet, hebben geen familie of vrienden, is er sprake van verslavingen). Wachtlijstbegeleiding

Gedurende het project wordt steeds meer getracht de screening op juridische mogelijkheden naar voren te halen. Er kunnen al processen in gang worden gezet voordat iemand geplaatst wordt. Zo kan alvast een IND dossier worden opgevraagd en deze kan dan worden gescreend door een medewerker van ASKV. Op 1-jan-’22 waren er 12 mensen geselecteerd (wachtlijst) die in aanmerking kunnen komen voor deze vorm van opvang.

21 Amsterdams solidariteitscomité Vluchtelingen / steunpunt vluchtelingen 22 Respectievelijk ten gevolge van een chronische ziekte en een accidentele val buiten T6.

33

3.4 Breder kader; meerderheid van de mensen op de wachtlijst voor de MO verblijft niet in de MO maar krijgt een ‘ambulant traject’. Om de kortdurende dag- en nachtopvang in een breder kader te bezien wordt hier de overlap met de wachtlijst van de MO/BW op 1 maart 2020 beschreven. Gekeken is naar de wachtlijst en bezoekers van de verschillende vormen van nood/nachtopvang en passantenpensions op peildatum 1-3-2020.23 Destijds stonden er 1367 personen op de wachtlijst voor de MO/BW en de 688 mensen die niet op de wachtlijst staan maar wel van de opvang gebruik hebben gemaakt. In totaal gaat het dus om 2055 bekende personen met een behoefte aan opvang en/of woonbegeleiding. Tabel 2: aantal personen op de wachtlijst voor MO/BW en verblijvend in tijdelijke (nood)voorzieningen peildatum 1 maart 2020

Op wachtlijst 24

Ja: MO Ja: BW

. Nee (wel Totaal opvang) Opvang

Ja: totaal

Totaal Ambulante overbrugging (geen opvangvoorziening)

666

691

1367

463

643

1106#

Wel opvang geregistreerd Waarvan: - Passantenpension

213

48

261

688

949

27 68

0 9

27 77

192 20

219

98

26

124

69

193

20

13

33

287

320

-

Trajectbedden Kortdurende Dag- en nachtopvang

-

Winteropvang (op 1/3/2020)

n.v.t.

n.v.t.

97

Bij de MO keten staat de huisvestingsproblematiek centraal bij de aanleiding voor contact, al kan het zijn dat mensen bij familie of kennissen inwonen maar dit op termijn niet houdbaar is. Bij de BW keten staat de psychiatrie op de voorgrond en wordt woonbegeleiding geïndiceerd. Deze groep verblijft vaak in hun eigen huis of in een GGZ instelling.

23

De besluitvorming met betrekking tot de geschikte doelvoorziening kan enkele maanden duren, vervolgens wordt de wachtlijstperiode met terugwerkende kracht toegekend. Daardoor is pas na enkele maanden duidelijk welke mensen daadwerkelijk tot de doelgroep behoren. Hier is gebruik gemaakt van data t/m mei 2021 voor een bepaling van de wachtlijst op 1 maart 2020.

24

Exclusief de groep die al gebruik maakt van de MO/BW en op een wachtlijst staat. Correctie voor personen die op meerdere wachtlijsten staan. Exclusief 268 gezinnen die (volgens Trajectus op 1 maart 2020) gebruik maakten van de noodopvang voor gezinnen (waarvan 148 op de wachtlijst voor MO/BW). Daarnaast stonden er 100 gezinnen op de MO wachtlijst die ambulante begeleiding ontvingen.

34

Overigens is dit onderscheid niet zwart/wit en kan iemand die zich aanmeldt voor de MO keten een indicatie krijgen voor BW-voorziening en omgekeerd. Toch is het verschil duidelijk terug te zien in het percentage dat op 1 maart gebruik maakt van de opvang. Bij de personen op de MO-wachtlijst is dat 39% (358/911) bij de personen op de BW wachtlijst is dat 7% (51/694). Omgekeerd staat 87% van de mensen uit de opvang die ook op een wachtlijst staat, op een wachtlijst voor de MO. Passantenpensions De passantenpensions zijn bedoeld voor de meer zelfredzame, rechthebbende personen, die niet in aanmerking komen voor een MO/BW traject. Bij deze voorziening blijken toch nog een op de acht mensen (12%, n=27) op de wachtlijst voor MO/BW te staan. Dit is weliswaar onwenselijk maar wordt gedoogd mits de persoon hier goed functioneert. Trajectbedden en dag- en nachtopvang De trajectbedden en dag- en nachtopvang zijn bedoeld voor mensen potentieel in aanmerking komen voor de MO/BW keten, dit is terug te zien in de cijfers, de meerderheid van de 290 personen (69%) die hier gebruik van maken blijkt ook inderdaad een plaats op de wachtlijst te hebben. Aangezien de kortdurende dag- en nachtopvang ook plaats moet kunnen bieden aan personen waarvan nog uitgezocht moet worden of zij tot de MO/BW doelgroep behoren zal de groep niet voor 100% op de wachtlijst terecht komen.

Omgekeerd maakt een relatief klein gedeelte van de MO/BW wachtlijstgroep gebruik van de kortdurende dag- en nachtopvang of trajectbedden. Een groot deel van de groep heeft een ambulant traject wat betekent dat er op het moment van de beschikking een alternatief was m.b.t. huisvesting. Winteropvang De winteropvang op 1 maart 2020 is een tijdelijke en geen reguliere voorziening. Het blijkt dat 33 personen die op de wachtlijst stonden hier op 1 maart gebruik van hebben gemaakt. Dit betreft een klein aantal ten opzichte van de groep van 1206 met een ambulante overbrugging (3% voor MO en 2% voor BW).25 Anderzijds zijn dit kwetsbare mensen die zich al aangemeld hebben voor de MO/BW en er bestaat een reële kans dat zij zonder winteropvang op straat hadden moeten overnachten. Nacht/noodopvang na 1 maart 2020 In de periode tussen 1 maart 2020 en 1 mei 2021 (14 maanden) is er bij 19% (n=105) van de MO groep met ambulante opvang en 9% van de BW groep met ambulante begeleiding (n=43) alsnog een periode in de kortdurende dag- en nachtopvang of noodopvang geregistreerd. Het risico dat het gedurende de wachttijdperiode er toch nog nachtopvang nodig is, is dan ook vrij groot.

Capaciteitsgebrek De bevinding dat 33 personen die op 1 maart gebruik maken van de winteropvang maar ook dat 27 kwetsbare personen gebruik maken van de passantenpensions in plaats van de kortdurende dag- en nachtopvang is mogelijk een signaal dat er destijds een tekort was aan bedden in de kortdurende dag- en

25 20/ (563+20) en 13/ (642+13)

35

nachtopvang, al kunnen er ook andere redenen geweest zijn dat mensen geen gebruik maakten van de DNO.26 Effect van reductie van de MO/BW wachtlijst op aantal buitenslapers zal beperkt zijn. Van de mensen die op 1 maart in de winteropvang verbleven stond 10% op de MO/BW wachtlijst. Dit betekent dat ook wanneer het lukt om deze wachtlijst drastisch in te perken dit slechts een beperkt effect zal hebben op het aantal mensen dat tijdens winterkouderegeling wordt opgevangen en daarmee ook op het aantal mensen dat buiten de winterkouderegeling in Amsterdam op straat slaapt.27 De meerderheid van de personen die gebruik maakt van de winteropvang bestaat uit mensen die niet in aanmerking komen voor de MO/BW omdat zij geen binding hebben met Amsterdam of niet tot de kwetsbare groep behoren. Het zijn daarmee verschillende problemen die een verschillende aanpak met betrekking tot preventie en hulpverlening nodig hebben. De twee aanvullende voorzieningen die in deze rapportage beschreven zijn (voor tussen Wal en Schippers en kwetsbare EU-burgers) pogen een antwoord te bieden voor een deel van deze doelgroep.

26 In januari 2022 bleek het wel mogelijk de groep met indicatie voor MOBW die gebruik maakte van de coronanoodopvang

in de DNO te plaatsen. 27 Aangezien de dag- en nachtopvang sindsdien is uitgebreid (zie §3.1.1) is het mogelijk dat het aantal mensen dat tot de

MO/BW-wachtlijstgroep behoort en gebruik maakt van de noodopvang bij een toekomstige winterkoudeopvang nog lager is.

36

Bijlage 1: genoemde voorzieningen en afkortingen DNO LDH T6 WPI GGD MGGZ Screening Jan van Galenstraat

CT-MOBW

A&O Hostel

Gastenburgh, Zuiderburgh Poeldijkstraat Anton de Kom (kortverblijf) Transformatorweg 6 Opvang met Perspectief (T6) -pilot EU-burgers

-pilot TWS

MO/BW Trajectbedden

Ambulante overbrugging

Passantenpension LVV

Dag & Nachtopvang Leger Des Heils Locatie Transformatorweg 6 Dienst Werk Participatie en Inkomen Geneeskundige en Gezondheidsdienst Maatschappelijke en geestelijke Gezondheidszorg (afdeling binnen de GGD) Aanmeldpunt van GGD en WPI voor dakloze mensen op grond van de beoordeling omtrend kwetsbaarheid en binding met de regio wordt een advies of doorverwijzing gegeven. Centrale Toegang voor de MOBW; zorgt voor selectie en toeleiding naar de jmeest passende voorziening binnen de MOBW. Extra opvangcapaciteit voor bewoners DNO teneinde bestaande DNO voldoende afstand te kunnen houden ivm Covid-19. DNO; LDH DNO; HVO/Querido DNO; HVO/Querido DNO; LDH DNO; LDH Kortdurende opvang kwetsbare dakloze EUburgers uitgevoerd door HVO/Querido, Regenboog Kortdurende opvang kwetsbare dakloze ongedocumenteerden (Tussen Wal en Schippers) Uitgevoerd door HVO/Querido Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen Tijdelijke opvang voor niet zelfredzame dakloze mensen voor wie extra observatie nodig is om de vervolgvoorziening te bepalen. Ambulante zorg tijdens de wachtlijstperiode bij personen die op de wachtlijst voor MO/BW staan meer thuis of bij familie vrienden of kenissen verblijven. Tijdelijke opvang voor rechthebbende dakloze mensen zonder indicatie voor MOBW Landelijke Vreemdelingen Voorziening

37

38