Raadsbesluit 2024-166B Bijlagen bij gewijzigd exploitatieplan Buiksloterham 5e herziening
Tekst van het document
28%
2. Tekort aan uitgeefbare grond
tot 500 m²
•
Er is onverminderd een groot tekort aan direct beschikbare bedrijfsruimten. Dit wordt door de NVM-leden als belangrijkste trend genoemd in de bedrijfsruimtemarkt. Veel bedrijven ondervinden moeite met het vinden van ruimte in de bestaande voorraad. De vraag naar bedrijfsruimten is daarom in alle oppervlakteklassen hoog. De leden zijn in Q4 minder positief over de vraag naar bedrijfsruimten groter dan 2.500 m². Het tekort aan bouwgrond beperkt het aanwezige ontwikkelingspotentieel voor nieuwbouw. Leden geven aan dat recent gerealiseerde projecten in kleinschalige bedrijfsobjecten snel worden verhuurd of verkocht. Nieuwbouw is vaak geen optie in verband met hoge bouwkosten. De bouwsector kampt bovendien met vertragingen door personeelstekort en schaarste aan materialen. Door de hoge bouwkosten van nieuwbouw, wordt de druk groter op de bestaande voorraad bedrijfsruimten en dat zorgt voor prijsstijgingen. Gebruikers van bedrijfsruimten hebben ook te maken met stijgende energiekosten. Energie-intensieve mkb’ers krijgen van de overheid deels een compensatie van de energiekostenstijging. Ook de beperkte uitbreidingsmogelijkheden op bestaande industrieterreinen door stikstofregelingen spelen een beperkende rol volgens verschillende leden.
Boven 500 2.500 m² 2.500 m²
•
31%
48% 20% Afname
11%
31% 40% Neutraal
6% 13%
60%
80%
Stijging
Sterke stijging
100%
21
Ontwikkelingen bedrijfsruimtemarkt niet-logistiek (enquête)
• • •
tot 500 m²
Q4
17%
46%
29%
8%
Q3
19%
44%
26%
10%
31%
6%
500 2.500 m²
•
Ontwikkeling beschikbare aanbod van bedrijfsruimte
Q4 Q3
21%
Boven 2.500 m²
•
Het lage aanbod aan bedrijfsruimten blijft achter bij de hoge vraag. Vergeleken met vorig kwartaal zien de leden een lichte verbetering in het segment boven de 2.500 m². Kleine bedrijfsruimten (tot 500 m²) zijn bijzonder in trek, zelfs van nieuwbouw met hoge huurprijzen. Eindgebruikers bieden vaak boven de vraagprijs voor bedrijfsruimten op goede locaties. Door voortdurend grote tekorten blijven de huurprijzen stijgen. Prijsstijgingen zijn aanwezig in alle grootteklassen volgens het overgrote deel van de NVM-Business leden. De leden zijn echter minder positief dan in het vorige kwartaal Verhuurders kunnen kiezen uit meerdere potentiële huurders. Ze kiezen vaak voor de beste huurders die het minst vervuilende of intensieve gebruik met zich meebrengen. Door gestegen financieringsrentes wordt het lastiger om beleggingspanden aan te kopen. Door de tekorten is het risicoprofiel van bedrijfsruimten lager dan van andere sectoren. Beleggers willen zich indekken tegen toegenomen risico's, dit zorgt er mede voor dat de rendementseisen stijgen (zie onderdeel beleggingsmarkt).
Q4
18%
Q3
22%
13%
49% 48%
23%
35%
39% 41%
0% Sterke afname
7% 8%
33%
5% 100%
20%
40%
60%
80%
Afname
Neutraal
Stijging
Sterke stijging
Ontwikkeling van de gemiddelde transactiehuurprijs/m² van bedrijfsruimte Boven 500 - tot 500 2.500 m² 2.500 m² m²
•
Q4
41%
Q3
23%
12%
46%
Q3
50%
31%
64%
5%
Q3
Sterke afname
4%
52%
43%
40% 0%
7%
64%
Q4
Q4
51%
20% Afname
53% 40% Neutraal
4%
60%
80%
Stijging
Sterke stijging
100%
22 Ontwikkelingen commercieel vastgoed 2022 Q4