Raadsbesluit 2022-137A 5. Eindrapportage 2021 Jaarverslag en -reke
Tekst van het document
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Eindrapportage 2021 Jaarverslag en -rekening
Inhoud
2
1 Voorwoord
4
2 Verantwoording programma’s
10
2.1 Programma Bouw
11
2.2 Programma Bodem
13
2.3 Programma Milieu en Brzo
16
2.4 Programma Randvoorwaardelijk
20
2.5 Programma Bedrijfsvoering
24
3 Paragrafen
30
3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
30
3.2 Onderhoud kapitaalgoederen
39
3.3 Financiering
39
3.4 Bedrijfsvoering
40
4 Financiële jaarrekening
44
4.1 Overzicht baten en lasten
44
4.2 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
46
4.3 Toelichting baten en lasten B
48
Bijlage 1 Overzicht taakvelden per programma
61
Bijlage 2 Bijdrage per deelnemer
62
Bijlage 3 Berekening financiële kengetallen
63
Bijlage 4 Meerjarig overzicht risico’s
64
Bijlage 5 Sisa (Single Informatie Single Audit)
65
Bijlage 6 Controleverklaring accountant
66
3
1 Voorwoord Laatste jaar huidige bestuur i.v.m. verkiezingen In het voorjaar van 2022 zijn gemeenteraadsverkiezingen. Dit betekent dat in de loop van het jaar een aantal nieuwe bestuurders aan zal treden in de bij ons deelnemende gemeenten. Hiermee zal ook de samenstelling van ons OD NZKG bestuur wijzigen. Wij spreken onze dank uit voor de inzet van ons huidige bestuur. Ondanks de beperkende coronamaatregelen, leverde ze waardevolle inbreng tijdens de digitale overleggen. Dit heeft onze organisatie een stap verder gebracht, met bijvoorbeeld begin 2022 als resultaat een bestuurlijk gedragen Strategische Agenda 2022-2024 voor de OD NZKG. Corona Corona heeft in 2021 een zware druk op onze medewerkers gelegd. Het vrijwel volledig thuiswerken was voor veel medewerkers zwaar en de combinatie met thuisonderwijs van collega’s met kinderen intensief. Ook het aantal besmettingen en de beperkende maatregelen hebben impact gehad op ons dagelijks werk en heeft op alle terreinen veerkracht en een enorme inzet gevraagd. We geven blijvend aandacht aan de fysieke en mentale gezondheid van onze medewerkers. Strategische Agenda 2022-2024 In 2021 is gewerkt aan het voorbereiden van een Strategische Agenda 2022-2024 voor de dienst. Voor de komende drie jaar hebben we een bestuurlijk gedragen Strategische Agenda voor de OD NZKG.
We adresseren daarmee de inhoudelijke opgaven op het gebied van klimaat, milieugerelateerde gezondheid en transformatie gebieden. Ook versterken we ons instrumentarium op het vakgebied vergunning verlenen, toezicht houden, handhaven en adviseren en sluiten we de cyclus beleid-uitvoering. Hiermee blijven we als dienst de reguliere taken doen, en geven de grote maatschappelijke opgaven hier mede richting aan. De schaarse capaciteit én snelheid waarmee veranderingen op ons afkomen, vragen daarbij om scherpe keuzes; waarop behouden we onze inzet op het bestaande kwaliteitsniveau, waar willen wij onze inzet op intensiveren en innoveren, en wat kunnen we niet doen. Transparantie en commitment hierop geeft focus, richting en voorkomt verrassingen. Samenlevingsgericht werken Het werk van onze dienst staat volop in de aandacht van bewoners, belangengroepen, politiek en media. De belangstelling gaat uit naar onze kennis over diverse milieuthema’s zoals de stikstofproblematiek, (opkomende of potentiële) zeer zorgwekkende stoffen, externe veiligheid en de energietransitie. Dit omvat ook de bedrijven waar veel om te doen is als het bijvoorbeeld gaat om overlast, externe veiligheid en milieu gerelateerde gezondheid. Vanuit de omgeving is er soms de kritiek dat wij als OD NZKG te soepel zouden zijn, vanuit bedrijven dat we te streng zouden zijn.
Juist daarom is het belangrijk alle belanghebbenden goed te horen. Daaraan hebben we in 2021 invulling gegeven met onder meer bewonersbijeenkomsten en omgevingsmanagement. Follow-up rapport Van Aartsen Een jaar geleden heeft de commissie Van Aartsen het rapport ‘Om de leefomgeving – omgevingsdiensten als gangmaker voor het bestuur’ gepubliceerd. De commissie kwam met
4
adviezen om het stelsel beter te laten werken en te komen tot het eerder ingrijpen om milieuschade voor te zijn. Als OD NZKG hebben we op de tien aanbevelingen een reactie en (indien nodig) acties geformuleerd. Deze hebben we gedeeld met onze opdrachtgevers en ons algemeen bestuur. Wij zijn blij met het rapport en met de aanbevelingen. De kracht van het rapport zit in de samenhang van de tien aanbevelingen. Het is de combinatie van de tien die ervoor zorgen dat het stelsel verstevigd wordt. Als OD NZKG zijn we met de aanbevelingen aan de slag samen met het Rijk, landelijke inspectiediensten, provincies, veiligheidsregio’s en andere omgevingsdiensten. Dit doen wij onder meer op kennisdeling, informatie-uitwisseling en uniformiteit van werken. Regionale samenwerkingsagenda 2022-2024 In het najaar van 2021 is een nieuwe regionale Samenwerkingsagenda 2022-2024 vastgesteld. In deze Samenwerkingsagenda zijn afspraken gemaakt hoe Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, Omgevingsdienst IJmond, Omgevingsdienst Noord-Holland Noord en Omgevingsdienst Flevoland, Gooi & Vechtstreek samen gaan werken op diverse onderwerpen. Dit is bijvoorbeeld op data gestuurd werken, het bestrijden van milieucriminaliteit en op de bedrijfsvoering.
Ook wordt, in vervolg op de eerdere vier afzonderlijke regionale VTH-strategieën, de volgende regionale VTH-strategie door de vier Omgevingsdiensten samen opgesteld. Deze samenwerking gaat een bijdrage leveren aan het creëren van een level playing field voor de bedrijven in Noord-Holland. De thema’s sluiten naadloos aan bij de aanbevelingen uit het rapport “Om de leefomgeving” van de commissie Van Aartsen. Als voorbeeld: één van de aanbevelingen uit dit landelijke rapport zoomt in op milieucriminaliteit. De ontwikkelingen in de maatschappij laten zien dat milieucriminaliteit (gemeentelijk) grensoverschrijdend is. Samenwerking in het opsporen en handhaven op crimineel gedrag is cruciaal en vergroot de kans op strafrechtelijke vervolging. Omgevingswet De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen wijzigen de inhoud en organisatie van ons werk ingrijpend. OD NZKG voert ter voorbereiding een implementatieprogramma uit, dat al enige jaren een behoorlijk beslag legt op onze interne capaciteit en ons opleidingsbudget. De voorbereidingen zoals het opleiden van collega’s en het aanpassen van werkprocessen lopen op schema. Veel inzet is nodig rond het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), dat ons nog grote zorgen baart en landelijk nog lang niet optimaal functioneert.
Dit was voor de nieuwe minister op 1 februari 2022 aanleiding om de inwerkingtreding verder uit te stellen naar 1-1-2023. Dit zal de transitiekosten verder doen oplopen. Financiële uitdagingen Zoals gezegd heeft de implementatie van de Omgevingswet grote impact op ons werk. Momenteel wordt de impact in beeld gebracht en verwachten wij een sterk gewijzigde producten diensten catalogus en daaraan gekoppelde kengetallen en financiering. Gezien deze verandering valideren we onze kengetallen pas als we meer zicht en ervaring hebben op de gevolgen van de Omgevingswet op ons werk. Echter, aangezien dit een jaar later is dan
5
voorzien is het noodzakelijk om meerdere producten eerder te valideren en met een voorstel te komen tot aanpassing van de kengetallen/volumes. De consequenties worden besproken met de opdrachtgevers. Daarnaast hebben we te maken met een aantal wettelijk taken waarvoor extra inzet nodig is. Dit betreft onder andere de implementatie van de Wet Openbare Overheid, inzet op Zeer Zorgwekkende Stoffen en het uitvoeren van de wettelijke basistaak gesloten bodem energie systemen. In 2021 zien we een toenemende vraag in oprichtingsvergunningen en Milieu Effect Rapportages. Nieuwe werken=hybride werken Het thuiswerken tijdens de pandemie levert nieuwe inzichten op het werken op kantoor versus het werken vanuit huis. We hebben daarom een visie ontwikkeld op het nieuwe werken, die er van uitgaat dat medewerkers tijd- en plaatsbewust werken. Naar verwachting zijn medewerkers gemiddeld de helft van hun tijd nog aanwezig op ons kantoor waarbij het accent ligt op ontmoeten, samenwerken en overleggen met collega’s. Tevens is gekeken naar regelingen die dit ondersteunen en ons vervoersbeleid. Financieel resultaat Het jaar 2021 is afgesloten met een positief saldo van 832K. Dit is 1.012K positiever dan begroot. Het saldo bestaat ten opzichte van de begroting uit lagere baten ad 194K en lagere lasten ad 1.164K. Daarnaast is er een lagere toevoeging aan reserves van 42K.
De lagere baten zijn een minimale afwijking (0.3%) van de UVO 2021. De lagere lasten worden voornamelijk veroorzaakt door de posten kwaliteitsimpuls en innovatie die niet zijn benut door terughoudend beleid, onvoldoende capaciteit en corona. In de jaarrekening wordt per programma ingegaan op de realisatie, waarbij wij een toelichting geven bij afwijkingen groter dan 100K. Samenstelling directieraad De samenstelling van de directieraad is veranderd. Op 1 maart 2021 heeft algemeen directeur Emmy Meijers officieel het stokje overgedragen aan de nieuwe algemeen directeur Loes de Maat. Softbot Award In 2021 nam de OD NZKG de softbot award in ontvangst. Robotisering in de Overheid - Omgevingsdienst Noordzeekanaal gebied (OD NZKG) uitgeroepen tot winnaar van de Softbot Award 2020! | CKC Seminars Tata De dynamiek en de politieke aandacht in het Tata Steel dossier blijft groot en de maatschappelijke druk om de vergunningen van Tata Steel maximaal aan te scherpen en de leefomgevingskwaliteit in de IJmondregio te verbeteren is onverminderd hoog. Naast de uitvoering van bestaande reguliere VTH-taken bij Tata Steel en de intensivering van deze taken en het verbreden van het VTH-speelveld, is er ook inzet besteed aan het meer zichtbaar aanwezig en aanspreekbaar zijn voor de omgeving. Dit betekent dat de OD NZKG meer de dialoog
6
met de omgeving aangaat, een centraal klachtenloket heeft ingesteld, het loket in Wijk aan Zee in gebruik heeft genomen, informatie actief openbaar maakt en meer inzet heeft gepleegd op communicatie
Bijzondere Projecten in 2021 Zeesluis IJmuiden De werkzaamheden aan de nieuwe Zeesluis zijn in 2021 afgerond. Op 26 januari 2022 is de Zeesluis officieel geopend door koning Willem Alexander. Bruggen en Kademuren Amsterdam Het project Bruggen en Kademuren is een gezamenlijk VTH-project waarbij de Amsterdamse stadsdelen en de OD NZKG inzet en expertise leveren. Het projectteam functioneert als één VTH loket voor het stedelijke programma Bruggen en Kademuren waarbij indieningvereisten voor aanvragen en veiligheidsplannen geüniformeerd zijn voor de gehele stad. In 2021 is gezamenlijk met het stedelijk programma Bruggen en Kademuren, de dienst Verkeer & Openbare Ruimte en Waternet een aanpak ontwikkeld voor de niet gemeentelijke kademuren. Markermeerdijken In 2021 zijn verschillende aanvragen voor tijdelijke en permanente bouwwerken afgehandeld. De verwachting is dat de piek in aanvragen hiermee voorbij is en dat vanaf 2022 het aantal aanvragen om omgevingsvergunning langzaam zal teruglopen. Qua uitvoering is op veel locaties toezicht gehouden zoals bij de aanleg van gronddepots, grondverzet, bouwwerken en bouwwegen. Schiphol In 2021 zijn diverse investeringen niet uitgevoerd en doorgeschoven naar 2022. De bouw van de A pier is in 2021 gestaakt door beëindiging van het contract met de aannemer en loopt hierdoor vertraging op.
Diverse tijdelijke vergunningen zijn verlengd als gevolg van COVID. Programma ZuisAsDok (Openbaar Vervoer Terminal (OVT 1 en 2) Over de aanvraag omgevingsvergunning OVT 1 en 2 is frequent vooroverleg gevoerd gezien de complexiteit qua fasering, techniek en veiligheid. Deze omgevingsvergunning is 2 december 2021 verleend. Ook onderwerpen als stikstof, welstand, veiligheidsbewustzijn naar de omgeving en BENG vroegen de nodige afstemming. Daarnaast heeft de OD diverse andere omgevingsvergunningen en werktijdenontheffingen verleend. Er zijn geen klachten ingediend. De bodemdossiers als gevolg van eerdere werkzaamheden Brittenpassage zijn in 2021 afgerond en het overleg over het Raamsaneringsplan voor OVT 1 en 2 is gestart. Rozenoordbrug A10 Na vooroverleg over de ondersteuningsconstructie is in augustus is de omgevingsvergunning versterking Rozenoordbrug verleend. Op 1 november 2021 is de uitvoering gestart. Beoordeling constructie staalvakwerk en toezicht omgevingsveiligheid vaarwater zijn bijzonder bij dit werk.
7
PHS Amsterdam (Programma Hoogfrequent Spoor): Er lopen diverse aanvragen (o.a. monumentenaanvragen rijksmonument CS, tijdelijke hulpbrug etc). Sommige werkzaamheden t.b.v PHS zoals bij Amsterdam Sloterdijk waren niet vooraf bekend en waren niet mee geraamd in de urenplanning vooraf. HOV in het Gooi (project van provinciaal belang) Voor de aanleg van een Hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) busverbinding tussen Laren en Hilversum worden diverse kunstwerken gerealiseerd. De bouwwerkzaamheden rond de kunstwerken natuurbrug, faunapassages en fly-over zijn (nagenoeg) afgerond. De uitvoering van de dubbel laags onderdoorgang Oosterengweg in het centrum van Hilversum is in volle gang. Op dit moment wordt op verzoek van de Provincie Noord-Holland onderzocht of de gedeeltelijke ingebruikname van de onvoltooide onderdoorgang Oosterengweg op een veilige manier mogelijk is. Uithoornlijn (Amstelveen) Voor de aanleg van een nieuwe hoogwaardige tramverbinding, de Uithoornlijn, worden diverse kunstwerken gerealiseerd. In het eerste kwartaal van 2021 is een aanlegvergunning en een omgevingsvergunning voor het bouwen van een overkluizing verleend. Verbetering van de N241 (project van provinciaal belang) Als aanvulling op de herinrichting van de N241 wordt in de gemeente Heerhugowaard een nieuwe, permanente erfontsluitingsweg gerealiseerd langs de N241.
Bij de ontwerp omgevingsvergunning en de ontwerp VVGB (afgegeven door Provinciale Staten) in 2020 zijn twee zienswijzen ontvangen. Een zienswijze is door de indiener ingetrokken. Met betrekking tot de andere zienswijze is de provincie Noord-Holland nog in gesprek met de indiener. A9 SAA Amstelveen (A9 Ba-Ho) Een groot aantal aanvragen omgevingsvergunning, meldingen sloop, mobiel breken, aanvragen ontheffingen werken buiten reguliere tijden (bouwlawaai) en behandeling bezwaar waren aan de orde. Zwaartepunt is met name omgevingsveiligheid en geluid. A9 SAA Ouder-Amstel (A9 Ba-Ho) Zwaartepunt is ook hier met name omgevingsveiligheid en geluid. Veel werk is doorgeschoven in de planning.
Wegtunnels en Metrolijnen in Amsterdam Piet Heintunnel De omgevingsvergunning voor de renovatie is in mei 2021 verleend. Veel aandacht vroeg het aspect stikstof. Werkzaamheden die de OD verricht heeft bestaan onder andere uit het verlenen van verschillende omgevingsvergunningen en werktijdenontheffingen; vooroverleg en de beoordeling gebruiksmelding voor het brandveilig gebruiken van de IJtram tijdens de renovatie. De gedoogperiode is met de afsluiting van de tunnel op 25 juni 2021 beëindigd.
8
Michiel de Ruijtertunnel De brandwerende beplating is twee maanden sneller dan planning gerealiseerd. De werktijdenontheffing voor de werkzaamheden in de avond en nacht is verlengd. Er zijn geen klachten gemeld. Noord-Zuidlijn Voor alle stations van de Noord Zuidlijn en de tunnelgedeeltes is inmiddels een gebruiksmelding ontvangen. Ook is de doorbraak tussen het CS en de nieuwe ondergrondse fietsenstalling gerealiseerd. Voor het eind van 2022 zal de fietsenstalling in gebruik genomen kunnen worden. Oostlijn Bij de Oostlijn is in maart 2020 een gedoogbeslissing genomen. Hierin zijn voorwaarden opgenomen zoals het uitvoeren van aanvullende brandveiligheid analyses en onderzoek naar een nieuw normenkader voor de brand- en tunnelveiligheid. Dit nieuwe normenkader is eind 2021 bestuurlijk vastgesteld en wordt verder uitgerold. Arenatunnel Vooroverleg renovatie Arenatunnel met Programmaorganisatie AWA is in juni 2021 gestart. In de voorbereiding op de renovatie is uit onderzoek gebleken dat er niet in alle realistische brandscenario’s voldoende tijd is om veilig uit te tunnel te komen. Op 21 december 2021 heeft het college van B&W besloten de Arenatunnel voor verkeer af te sluiten en de restrisico’s te accepteren voor twee gebruikssituaties. De OD NZKG heeft hiervoor gedoogbesluiten genomen.
Met stadsdeel Amsterdam Zuidoost is afgesproken dat de OD NZKG (in elk geval gedurende uitvoering van Programma AWA) de bevoegdheid voor parkeergarage Arena in mandaat namens het college van B&W uitvoert. In samenwerking met een adviseur van de Brandweer is een inspectie gehouden naar de gebruiksveiligheid, waarop in januari 2022 een Plan van Aanpak voor de langere termijn zal worden vastgelegd.
Tot slot Naast deze bijzondere projecten, is ook veel werk verzet op advisering en op de reguliere VTH-taken voor zowel de bedrijven die onder gemeentelijk alsook die onder provinciaal gezag (BRZO) vallen. De ODNZKG stond ook in 2021 voor een veilige duurzame en gezonde leefomgeving.
Loes de Maat, Algemeen Directeur Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
9
2 Verantwoording programma’s In dit bestuurlijke jaarverslag rapporteren we over het algemene beeld per programma en de belangrijkste ontwikkelingen. Ten behoeve van de jaarrekeningen van de opdrachtgevers hebben wij onze opdrachtgevers medio januari 2022 al geïnformeerd over de voorlopige financiële afrekening. De programma’s komen overeen met de werkvelden in de uitvoeringsovereenkomsten. Per programma maken we inzichtelijk of de realisatie conform begroting is. Conform de BBV-wetgeving (Besluit Begroting en Verantwoording) worden programma’s met betrekking tot het primair proces verantwoord exclusief de personele lasten en materiele overheadkosten. Deze worden apart verantwoord op het programma Bedrijfsvoering. Naast de inkomsten uit de uitvoeringsovereenkomsten heeft de OD NZKG overige inkomsten vanuit het maatwerk. Daarbij gaat het om werkzaamheden die gefinancierd worden uit subsidies en op basis van offertes. Toelichting bedrijvenbestand De OD NZKG werkt er continu aan om de kwaliteit en actualiteit van het bedrijvenbestand te verbeteren. Zo wordt naast continue inhoudelijke verbeteringen nu ook een geo-locatie toegevoegd aan de bedrijven zodat ontsluiting op kaart mogelijk is. Op die manier kan via de kaart een combinatie gemaakt worden van alle beschikbare relevante informatie op locatieniveau. In 2022 zal daarnaast de koppeling met de BAG gerealiseerd worden.
Het bedrijvenbestand wordt jaarlijks op 1 september geactualiseerd zodat we waargenomen verschillen kunnen vertalen in de uitvoeringsovereenkomsten voor het daaropvolgende jaar.
10
2.1 Programma Bouw In dit hoofdstuk maken wij inzichtelijk hoe het programma Bouw heeft bijgedragen aan de beleidsopgaven en wat wij daarvoor aan activiteiten geleverd hebben in 2021. In het Noordzeekanaalgebied wordt het steeds drukker: meer industrie, meer mobiliteit en een forse woningbouwopgave. De klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen van de landelijke en lokale overheden zijn belangrijke kaders bij de uitvoering van onze werkzaamheden. Door de uitvoering van de wettelijke VTH-taken voor bouw, gebruik en sloop zorgt de OD NZKG dat bouwwerken veilig (brandveilig en constructief), gezond, bruikbaar en energiezuinig worden gebouwd. Betrokken zijn bij bouwtaken betekent dat er volledig vraaggestuurd gewerkt wordt. De OD NZKG behandelt de vergunningaanvragen. De werkvoorraad voor bouwtoezicht is vooral afhankelijk van de verleende bouwvergunningen. Vanaf het moment van de daadwerkelijke start van de bouw voeren we controles uit. Bij de controles gebruiken we een systematische aanpak, op basis van digitale checklisten. Hiermee is ook de inhoudelijke kwaliteit van het toezicht gewaarborgd en navolgbaar.
Terugblik en ontwikkelingen Effect van Corona De coronacrisis heeft grote invloed gehad op het inplannen van de controles brandveilig gebruik. Een groot deel van de kantoren en bedrijven waren gesloten voor werknemers, waardoor het heel moeilijk tot onmogelijk werd om controles uit te voeren. Bij het inplannen van controles voor dit jaar was hier al rekening mee gehouden. Dit heeft geresulteerd in een lager aantal geplande controles, waarbij wel de risicovolle bedrijven in ieder geval zijn bezocht. Door de langere periode van coronamaatregelen en lockdown is het aantal controles achtergebleven. In het laatste kwartaal van 2021 zijn deze weer opgepakt. De opgelopen achterstanden door de coronarestricties konden in dit korte tijdsbestek niet meer geheel worden ingehaald. Circulaire economie Op regionaal niveau zijn wij de drijvende kracht op het gebied van Circulaire Economie. Het circulair toepassen van bouwmaterialen is één van onze speerpunten. Wij ondersteunen in kennis- en beleidsontwikkeling en doen ervaring op bij de projecten waar wij zelf de regie op voeren.
Onderwerpen waar aandacht aan besteed is in 2021 op het gebied van circulaire economie zijn de afvoer en verwerking van asbest, vergunningverlening van circulaire initiatieven in de haven, het plan van aanpak ketentoezicht E-waste en circulair bouwen en het door ontwikkelen van het toezichtprotocol Milieu Prestatie Gebouw (MPG) in samenwerking met de stadsdelen van Amsterdam. Duurzaamheid Voor diverse bouwwerken moet in het kader van de omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen (bouwvergunning) worden getoetst aan specifieke eisen op gebied van duurzaamheid. Het gaat hier om de toets aan de eisen voor EPC/BENG (Energie Prestatie Coëfficiënt / Bijna Energie Neutrale gebouwen) en MPG (milieuprestatie Gebouwen). Deze werkzaamheden worden door het team Regulering Bouw uitgevoerd voor de eigen vergunning producten (specifieke Bouwtoezicht op Maat categorieën). Daarnaast leveren dezelfde specialistische medewerkers van het team Regulering Bouw ook hun advies aan de stadsdelen van de gemeente Amsterdam. Hiervoor is het regieproduct advisering EPC/MPG beschikbaar.
11
Asbest en sloop Sinds 2017 is het asbestketen opgenomen in de BOR en daarmee kerntaak van de OD NZKG, daar waar het gaat om bedrijfsmatige sloop met asbest. Voor de haar toegewezen soorten objecten voert de OD deze taak uit. Gedurende het jaar is in overleg met opdrachtgevers besloten om alle inkomende meldingen Landelijk Asbest Volg Systeem (LAVS) gestuurd af te handelen. In 2021 is de OD NZKG gestart bij de opdrachtgevers Haarlemmermeer, Aalsmeer en Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn. Vanaf 1 maart 2022 zal ook voor Amsterdam deze taak door de OD worden opgepakt. Met Zaanstad is de overdracht van asbestsloopwerkzaamheden in 2021 nog niet tot stand gekomen. Wijzigingen in wet- en regelgeving Per 2021 bestaat de verplichting voor bedrijven de gebouw gebonden klimaatinstallaties te laten keuren. Vanaf 2023 is de wettelijke verplichting van kracht alle kantoorgebouwen te voorzien van isolerende en energiebesparende maatregelen tot minimaal het niveau van energielabel C. Het jaar 2021 heeft in het teken gestaan van de introductie van deze taken. De OD NZKG draagt bij aan kennisontwikkeling over energiebesparende maatregelen op regionaal en landelijk niveau, onder andere door deelname aan de energietafels. Kwaliteitsniveau toezicht en handhaving In 2020 en 2021 is een bedrag van 300k beschikbaar gesteld door opdrachtgever Amsterdam om het UUN te kunnen bereiken.
Het team Toezicht & Handhaving Bouw had in 2021 de beschikking over meer (inhuur)capaciteit. Hiermee is het toezichtniveau geleidelijk verder gegroeid. Er is meer aandacht voor energie en duurzaamheid ( EPC, glaswaarde, isolatiewaarden), milieu en gezondheidsaspecten. Door de extra bijdrage van 300k zitten we nu op een Uniform Uitvoering Niveau. Tevens is tijdens de coronacrisis de bouw in volle productie gebleven. Projecten die in voorgaande jaren zijn vergund, zijn in uitvoering gegaan en in 2021 zijn er nieuwe projecten bijgekomen. Capaciteit en Advies constructieve veiligheid Voor adviezen van onze constructeurs geldt dat capaciteit van invloed is op de kwaliteit van het advies. Circa 13% van de adviezen is opgesteld op aangepast en adequaat niveau. Dit betekent dat 87% van de adviezen op Uniform Uitvoeringsniveau is opgesteld. Dit jaar zijn er opvallend veel klachten binnengekomen, omdat ontwerpende constructeurs het niet eens waren met ons negatieve advies. De klachten komen veelal voort uit de werkdruk bij de ontwerpende constructeurs die fouten maken, alle klachten zijn, nadat wij een second opinion door andere constructeurs hebben laten uitvoeren, ongegrond verklaard. De eerste 6 maanden zijn geen adviezen gegeven op evenementen, omdat deze door corona niet hebben plaats gevonden.
Vanaf juni hebben wij actief deelgenomen aan de nieuwe tijdelijke werkvorm voor Amsterdam, de regietafel plus. Een eerste indruk van de constructie werd aan de hand van stukken binnen enkele dagen, in plaats van een adviestermijn van twee weken, van ons gevraagd. Dit heeft extra capaciteit gevraagd in de coördinatie en zal geëvalueerd worden. De blijvende zoektocht naar capaciteit met continu opstaande vacatures heeft nog onvoldoende effect. Ook noemenswaardig is de ontwikkeling dat in het kader van duurzaamheid en circulariteit hout als hernieuwd bouwmateriaal wordt gebruikt. Verlijmde houten constructies zoals CLT (Cross-Laminated Timber) zijn toegepast in hoogbouw in Amsterdam en vragen om expertise die wij samen met de TUdelft hebben opgebouwd.
12
Financiële verantwoording De realisatie van het programma Bouw is per saldo 282k lager dan begroot. De baten bouw zijn 240K lager dan begroot. Met name bij de projecten Zeesluis en Uithoornlijn is minder inzet gepleegd dan was verwacht. Voor de Zeesluis is de afronding van het project in minder uren gedaan. Bij de Uithoornlijn is sprake van her fasering naar 2022. De lasten zijn 42k hoger dan begroot. Bij de halfjaarrapportage is de begroting voor T&H Constructieve Veiligheid neerwaarts bijgesteld. Uiteindelijk heeft dit team iets meer capaciteit weten in te zetten.
Lasten zijn exclusief lasten voor bedrijfsvoering. Deze zijn opgenomen in het programma Bedrijfsvoering.
Programma Bouw
Gewijzigde begroting
(bedragen x € 1.000) Verschil BegrotingRealisatie Realisatie
Lasten
9.313
9.355
42
Baten
-14.524
-14.284
240
Saldo
-5.210
-4.929
282
(-/- = voordeel, + = nadeel)
2.2 Programma Bodem De grond onder onze voeten is letterlijk de basis waarop wij wonen, werken, spelen, ons verplaatsen en ons voedsel verbouwen. Het is een belangrijke bron voor grondstoffen: zand, grind, cement en drinkwater. We gebruiken de bodem ook steeds meer voor energieopslag. Op onze bodem moeten we dus zuinig zijn, maar dat zijn we vaak niet: we dumpen afval, lozen afvalwater, gebruiken bestrijdingsmiddelen en wijzigen de temperatuur van het grondwater. Door de eeuwen heen is de bodem in Nederland op veel plekken, bewust of onbewust, vervuild. De uitvoering van de wettelijke VTH-taken draagt bij aan een schonere en gezondere bodem. De grote woningbouwopgave bij onze opdrachtgevers levert veel bodemverplaatsingen op. Bodem levert noodzakelijke inzet van expertise voor de versnelling daarvan.
13
Terugblik en ontwikkelingen In 2021 heeft de OD NZKG vanuit het programma Bodem een bijdrage geleverd aan de verschillende doelen uit de beleidsopgave waaronder woningbouw, gezond leefklimaat, energiebesparing en transitie en circulaire economie. Circulaire economie De afgelopen decennia is toezicht op afvalstoffen zoals grond- en grondstromen als laag risico ingeschat. Uit onderzoek blijkt dat bij overdracht van afvalstoffen (schakels in de keten) meer risico is op milieucriminaliteit/ ondermijning dan ingeschat. Zie ook het rapport van RIVM. De OD NZKG heeft in 2020 pilotprojecten gestart die in 2021 voortduurden. We hebben toezicht gehouden bij onder andere: • transport van een afvalstof naar een andere inrichting, • de overgang van afvalstromen naar een ander bevoegd gezag (bijv. ander OD-gebied) of afdeling. Op basis van het inzicht in wat de opbrengst van dit ketentoezicht is maken wij een voorstel voor het Uitvoeringsprogramma 2022. We hopen aan te kunnen tonen hoe verscherpt toezicht bijdraagt aan de ambities van opdrachtgevers in het kader van terugdringen van ondermijning, een veilige en schone omgeving en circulaire economie. Illegale saneringen In 2021 hebben we nog steeds geen toegang tot ‘Klic, Victor of MOOR’ gekregen van onze opdracht gevende gemeenten of het Rijk. Dit zijn systemen waarin graafwerkzaamheden worden geregistreerd.
Hierdoor zijn onze surveillance werkzaamheden minder effectief en zijn minder illegale saneringen opgespoord dan verwacht. Energiebesparing en energietransitie Vanwege de duurzaamheidsopgave is het de komende periode nodig om veel in de grond te werken, denk hierbij bijvoorbeeld aan de warmte-koude opslag. Dat betekent dat het in de ondergrond steeds drukker zal worden. Wij informeren gebruikers van WKO-systemen over de effectiviteit van het systeem. Indien sprake is van grote afwijkingen in de opslag van koude of warmte, vragen we om een plan van aanpak voor herstel van de balans of om effectief gebruik van het overschot. Pilot regionaal kennis schakelpunt De trend is dat er veel aandacht is voor de bodem, in bredere zin. Ruimte is schaars, en bodem wordt meer en meer gezien als integraal onderdeel van de grotere maatschappelijke RO/woningbouwopgaven. De integrale, multidisciplinaire aanpak wordt – in de geest van de OW – steeds belangrijker in gesprekken met onze opdrachtgevers. Daarnaast wordt de kennis over de bodem in de vorm van een kennisinfrastructuur landelijk door ODNL als project ontwikkeld en opgepakt. De regio Noordzeekanaalgebied– in samenspel met de provincie en gemeentes – heeft aangeboden daarbinnen een pilotregio te vormen met als doel te komen tot een regionaal kennisschakelpunt op het gebied van bodem.
In de loop van 2022 worden daarover nadere afspraken gemaakt. Omgevingswet Binnen Bodemadvies is een grote inzet gepleegd op de voorbereiding van taken onder de Omgevingswet, zoals het opstellen van het bodembeleidskader onder Omgevingswet voor opdrachtgever Amsterdam, maar ook
14
voor de overige gemeenten in regioverband. Daarbij zijn we ook gestart met in regioverband te bespreken hoe de grondwatertaken onder de Omgevingswet verdeeld kunnen worden onder de decentrale overheden. In 2021 is een visie opgesteld voor het Bodem Informatie Systeem (BIS) en een projectvoorstel geschreven, met als doel om de overgang naar de Omgevingswet (OW) in het BIS te actualiseren en aan te passen aan de nieuwe wet. Dit is in de gehele regio, voor alle gemeentes en provincie, relevant, evenals voor de bureaus die actuele en op toegankelijke wijze informatie over de bodem uit het systeem willen ontvangen. Het project wordt in 2022 gestart. Financiële verantwoording Het programma Bodem heeft per saldo een nadeliger resultaat ad 86K dan begroot. De baten voor bodem zijn 177K lager dan begroot. De verwachting was na een verwachte daling qua baten in de eerste helft van het jaar, dat dit in de tweede helft weer zou stijgen. Om deze reden is een slotwijziging gedaan waarbij de baten 200k opwaarts zijn bijgesteld. Uiteindelijk is de verwachte piek in de tweede helft van het jaar niet gekomen. We zien dit met name terug in de Outputproducten bij opdrachtgever Amsterdam. De lasten voor bodem zijn 91k lager dan begroot. De capaciteitslasten zijn met name in de laatste maanden gedaald door toenemend ziekteverzuim onder externen.
Lasten zijn exclusief lasten voor bedrijfsvoering. Deze zijn opgenomen in het programma Bedrijfsvoering.
Programma Bodem
(bedragen x € 1.000) Verschil BegrotingRealisatie Realisatie
Lasten
4.690
4.599
-91
Baten
-6.415
-6.237
177
Saldo
-1.724
-1.638
86
(-/- = voordeel, + = nadeel)
15
Gewijzigde begroting
2.3 Programma Milieu en Brzo In dit hoofdstuk maken wij inzichtelijk hoe het programma Milieu bijdraagt aan de beleidsopgaven en wat de OD NZKG daarvoor aan activiteiten levert. Door de uitvoering van de wettelijke VTH-taken voor milieu zorgt de OD NZKG dat bedrijfsprocessen kunnen worden gevoerd met een aanvaardbaar risico voor het milieu. Hiermee borgen wij dat, ondanks de aanwezigheid van de bedrijfsmatige activiteiten, onze leefomgeving schoon en leefbaar blijft, veilig is en we de landelijke ambities tegen klimaatverandering volgen. Activiteiten vinden energiezuinig plaats en we dwingen besparingen af. De OD NZKG behandelt de meldingen of vergunningaanvragen. Toezicht op de bedrijven vindt periodiek plaats. Bij de controles wordt gebruik gemaakt van een systematische aanpak, op basis van de verleende vergunningen of digitale checklists van Algemene Maatregelen van Bestuur. Hiermee is ook de inhoudelijke kwaliteit van het toezicht gewaarborgd en navolgbaar.
Bijdrage aan beleidsdoelstellingen in 2021 Milieu-advies en Milieu-regie De OD NZKG ondersteunt bestuurders en beleidsmedewerkers van opdrachtgevers met het beantwoorden van vragen en geven van advies op het gebied van milieu. Onderwerpen die vaker voorkomen zijn (ruimtelijke) projecten en de uitvoering van VTH taken door de opdrachtgever zelf en hebben betrekking op de thema’s externe veiligheid, geluid, lucht/geur, natuur en stikstof, trillingen, stof en duurzaamheid (circulaire economie, energietransitie, klimaatadaptatie). De adviseurs van OD NZKG ondersteunen bestuurders bij het maken van integrale afwegingen bij ruimtelijke plannen in het kader van de transformatiegebieden en het opstellen van beleid, het organiseren van flankerende maatregelen of het actualiseren van uitvoering in VTH-taken. Energietransitie Bij de wettelijke taken is energie één van de thema’s waarop wij de bedrijven binnen de wettelijke kaders toetsen. Met de nieuwe informatieplicht heeft de OD NZKG er een extra instrument bijgekregen om met deze informatie gericht aan de slag te gaan. De OD NZKG adviseert bij het maken van ruimtelijke plannen over het vormgeven van de energietransitie. Het onderzoek naar de toepassing van warmte- en koudeopslag is daarvan een goed voorbeeld.
Om efficiënt gebruik van aanwezige bronnen te bevorderen zetten wij bij ontwikkeling en uitvoering van VTH-taken stevig in op energiebesparing. Ook wordt, in de Samenwerkingsagenda met 4 OD’s, ingezet op een regionaal energieakkoord en eenduidige uitvoering van VTH-taken. Ook denken wij mee in de ontwikkeling van de transitiepaden gericht op het terugdringen van de uitstoot van CO2. Circulaire economie, afvalpreventie en afval ketenbeheer. Het programma Circulaire economie is belangrijk speerpunt in de strategie van de OD NZKG voor de komende drie jaar. Doelstelling is het verminderen van het gebruik van grondstoffen (preventie) en het zo milieuveilig mogelijk scheiden, hergebruiken en verwerken van rest- en afvalstromen. De OD NKZG zet in op samenwerking en kennisontwikkeling binnen de regio, op landelijk en Europees niveau. In 2021 is het programma Circulaire Economie voor de komende jaren vastgesteld. In het programma dat van 2022 tot 2026 loopt, worden de eerste fundamentele stappen gezet naar een circulaire Omgevingsdienst. Het afvoeren van afval is een activiteit die gevoelig is voor criminele activiteiten. Daarom besteden wij ook aandacht aan het thema veiligheid binnen de circulaire economie. Denk hierbij aan focus op het ontdoen van zeer zorgwekkende
16
stoffen, e-waste en bijvoorbeeld asbest. Bij het ontdoen van deze stoffen raakt circulaire economie het thema ondermijning. Voor E-waste werken wij samen met onder andere ILT, politie, OM en andere omgevingsdiensten omdat er een nauwe relatie is met het thema ondermijning. Project Duurzaamheid en Energie De energietransitie vraagt steeds meer aandacht. Voor onze regio geldt dat ook de regionale politiek prioriteit en beleid inzet op deze opgave. Op Europees niveau en nationaal niveau zien we dat de doelstellingen aangescherpt worden. Dit zal opnieuw de vraag naar VTH-taken verhogen. In 2021 is, namens deelnemende gemeenten en provincie, de focus gelegd op het toezien op doorvoeren van energiebesparende maatregelen bij bedrijven. Daarbij heeft de OD NZKG zich in 2021 ook gericht op de voorbereiding van het toezicht op nieuwe taken, zoals het toezicht op de label C kantoren en de energiekeuringsverplichting van klimaatinstallaties. In 2021 lag de nadruk op communicatie over de verplichting om uiterlijk 2022 het kantoor van een label te voorzien. In de eerste vijf maanden is daarvoor een inventarisatie naar het kantorenbestand en de bijbehorende eigenaren in onze regio afgerond. Deze informatie is gekoppeld aan de afgegeven energie labels. Vervolgens is aan alle relevante kantooreigenaren een brief toegestuurd waarin ze op de verplichting worden gewezen.
In totaal hebben ongeveer 3.500 kantoren een brief ontvangen. Zeer Zorgwekkende Stoffen OD NZKG voert in opdracht van de provincies de inventarisatie uit naar uitstoot van zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) in afvalwater en naar de lucht. Vele bedrijven zijn benaderd om duidelijkheid te krijgen over ZZS-gerelateerde gegevens. Er zijn uitgebreide rapportages aangeleverd, waarin ook de benodigde vervolgacties zijn beschreven. Hiermee hebben we inzicht in het gebruik en de emissies en immissies van ZZS, inclusief een overzicht van welke vergunningen hierop aangepast moeten worden. Nu er een beeld is van de vervolgacties, kan worden ingeschat wanneer welke inspanning geleverd moet worden. Tata Steel De dynamiek en de politieke aandacht in het Tata Steel dossier blijft groot en de maatschappelijke druk om de vergunningen van Tata Steel maximaal aan te scherpen en de leefomgevingskwaliteit in de IJmondregio te verbeteren is onverminderd hoog. Naast de uitvoering van bestaande reguliere VTH-taken bij Tata Steel en de intensivering van deze taken en het verbreden van het VTH-speelveld, is er ook inzet besteed aan het meer zichtbaar aanwezig en aanspreekbaar zijn voor de omgeving.
Dit betekent dat de OD NZKG meer de dialoog met de omgeving aangaat, een centraal klachtenloket heeft ingesteld, het loket in Wijk aan Zee in gebruik heeft genomen, informatie actief openbaar maakt en meer inzet heeft gepleegd op communicatie. Daarnaast zorgen de aangekondigde ambities die voortkomen uit de energietransitie, zoals Roadmap+ en Zeer Zorgwekkende Stoffen en de waterstofambitie (Groen Staal), voor een toekomstbeeld dat extra werk met zich mee brengt en dus noodzaakt om de komende jaren extra te investeren in de uitvoering van de VTH-taken door de OD NZKG.
Terugblik en ontwikkelingen VTH taken De activiteiten benoemd in de UVO zijn met succes uitgevoerd. Naast reguliere VTH-taken is er, net als in 2020, sprake geweest van een voortdurende verhoogde aandacht, inzet en intensieve handhaving op bestuurlijk gevoelige dossiers zoals Tata Steel/Harsco.
17
Beleidsmatige prioriteiten zoals Energietransitie en Circulaire economie maar ook de woningbouwopgave in de aangewezen transformatiegebieden hebben voor extra inzet gezorgd. Ook in 2021 zagen wij een toename van de maatschappelijke en politiek-bestuurlijke belangstelling voor de milieuthema’s en daarmee ook een grotere informatiebehoefte over de duiding van milieueffecten. Verscheidene relevante rapporten, in 2021 gepubliceerd, zorgden ervoor dat de uitvoering van de VTH-taken onder een vergrootglas lagen (bijv. het rapport van de commissie Van Aartsen, of het onderzoeksrapport van de Randstedelijke Rekenkamer). Om in Noord Holland kennis te delen, samenwerking te vergroten en waar mogelijk een level playing field te ontwikkelen is de samenwerking tussen de 4 omgevingsdiensten in Noord Holland geformaliseerd in de Samenwerkingsagenda 2022-2024. In de samenwerking op het gebied van Milieucriminaliteit vindt reflectie plaats van de uitkomsten van het rapport van de algemene rekenkamer “Handhaven in het duister”. Effect van Corona De impact van de coronapandemie bepaalde in 2021 in grote mate de wijze waarop het werk is georganiseerd en vraagt op alle terreinen nog steeds een enorme inzet en veerkracht van onze medewerkers. De aanscherpingen van de Rijksoverheid rond COVID-19 hebben ook invloed op de manier van werken van onze toezichthouders.
Dat betekent dat controles zo veel mogelijk digitaal of administratief uitgevoerd worden. Bij de afkondiging van coronamaatregelen (in het eerste half jaar en vanaf november) zijn alleen de noodzakelijke Wabo-controles uitgevoerd. Bij het uitvoeren van de fysieke controles is telkens het belang voor milieu en veiligheid afgewogen tegen het risico op besmetting met corona. Dit heeft geresulteerd in kortere locatiebezoeken. Hierdoor was het niet mogelijk om alle milieuthema’s even uitgebreid te controleren. Bij de complexe bedrijven zijn vrijwel alle fysieke Wabo-controles uitgevoerd conform de risicoanalyse. Klachten, controles en inspecties die niet om een locatiebezoek vragen, zijn digitaal of administratief afgedaan. Voor intensieve handhaving en Brzocontroles zijn fysieke controles uitgevoerd met in achtneming van de RIVM-maatregelen. Vergunningverlening & regulering Vergunningen zijn een instrument voor normering van milieubelastende activiteiten, waardoor de kans op overlast en veiligheidsrisico’s wordt beperkt.
De gecombineerde jaarlijkse werklast wordt bepaald door vergunningaanvragen van bedrijven (de zogenaamde autonome vraag) en actualisatie van vergunningen als gevolg van de doorwerking van technologische ontwikkelingen, gewijzigde wetenschappelijke inzichten, ‘level playing field’, de politiek-maatschappelijke agenda, nieuwe wet- en regelgeving en (wereldwijde) ongevallen en incidenten e.a. Bij de zwaardere industrie is er momenteel een hoge werklast met betrekking tot de autonome vraag. Dit wordt met name veroorzaakt door een relatief groot aanvragen die ook MER-plichtig zijn. Dergelijke aanvragen zijn complex en tijdrovend. Opvallend hierbij is ook het relatief grote aantal aanvragen voor oprichtings-vergunningen. Het merendeel van deze aanvragen hebben een relatie met de energietransitie (CO2-afvang, productie van biobrandstoffen en/of waterstof). Deze hoge autonome vraag in combinatie met een krappe arbeidsmarkt zorgt er ook voor dat de actualisatie van vergunningen een aandachtspunt blijven.
18
Toezicht & Handhaving Toezicht en handhaving hebben tot doel het vergroten van de milieukwaliteit en veiligheid van de fysieke leefomgeving, door het verbeteren van het naleefgedrag inzake milieuregels binnen de inrichtingen en bij activiteiten. Toezicht bestaat uit een palet van instrumenten. Het uitvoeren van controles is daar slechts één van. De OD NZKG werkt informatie- en risico-gestuurd. Alle bedrijven zijn ingedeeld in branches op basis van de aard van de activiteiten. De verschillende bedrijfstakken worden beoordeeld op de thema’s: externe veiligheid, brandveiligheid, energiebesparing, afval, afvalwater, lucht, geur, geluid/licht en bodembescherming. De inzet van het meest geschikte instrument is afhankelijk van de score langs de Tafel van 11 (het landelijk integraal afwegingskader voor beleid en handhaving). In de risicobenadering en prioriteitstelling behoeven bedrijven met minder klachten en een goed naleefpatroon minder aandacht. Als uit analyse blijkt dat preventief toezicht het meest succesvolle middel is om recidive te voorkomen, geniet dat de voorkeur. Preventief toezicht heeft als doel kennis over te dragen.
In 2021 heeft dat zich vertaald naar het uitbreiden van preventief toezicht door middel van gerichte voorlichtingscampagnes, evaluatie op effectiviteit en kwaliteit van de uit noodzaak ontwikkelde digitale controles, en het terugdringen van de administratieve lasten en de verkenning van relevante technische ontwikkelingen. Binnen het werkgebied Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied is er ook aandacht voor Specifiek Toezicht in verband met bijvoorbeeld European Pollutant Release and Transfer Register (E-PRTR), Intensieve Handhaving, en Ondermijning. Bij het laatstgenoemde onderwerp is het Dreigingsbeeld Milieucriminaliteit 2021 tot stand gekomen door samenwerking van de meeste partijen die betrokken zijn bij toezicht op en handhaving van wet- en regelgeving die bedoeld is om het milieu te beschermen. Bij Intensieve Handhaving wordt er aandacht besteed aan bedrijven, waar de reguliere handhavings instrumenten niet tot het gewenste naleefgedrag leiden. Deze dossiers kenmerken zich, naast een slecht naleefgedrag, vaak door verhoogde bestuurlijke aandacht en aandacht van de pers en in enkele gevallen ook de omwonenden. In 2021 is de focus gericht op het achterhalen van de bronoorzaak van het niet naleven. Door beter zicht te krijgen op het ‘waarom’ van het niet naleven door een bedrijf, kan met gerichte inzet van instrumenten het niet naleven worden doorbroken.
In het kader van samenwerking in de regio onderzoeken wij nieuwe methoden van gebiedsgericht werken. In 2021 hebben wij ervaring opgedaan met de aanpak van geuroverlast in diverse gebieden.
Financiële verantwoording Het resultaat op het programma Milieu & Brzo is 107K hoger (voordeel) dan begroot. Dit voordeel is voornamelijk toe te kennen aan hogere baten dan begroot. Deze hogere baten (124K) komen voort uit een optelsom van verscheidene categorieën, zoals de uitvoeringsovereenkomsten, maar ook subsidies en offertes. Kijkende naar de uitvoeringsovereenkomsten (UVO) is het resultaat 400K positief en deze hogere baten zijn met name gerealiseerd op Milieu Advies, Projecten Milieu/Brzo, BRZO Regie en het product Vuurwerkbesluit. Bij Milieu-advies is er sprake van een toename qua vraag en inzet op thema’s en dossiers betreffende milieu-adviseringen. Bij Projecten Milieu/Brzo en BRZO Regie is het voornamelijk gedreven door meer inzet op het Tata-dossier. Vuurwerkbesluit is grotendeels gerelateerd aan de onduidelijkheden omtrent de corona-maatregelen. Echter zijn specifieke materiële budgetten niet volledig benut, waardoor begrote inkomsten worden terugbetaald aan de desbetreffende opdrachtgever(s). Dit telt op naar 400K, wat het resultaat op de UVO’s nagenoeg in lijn brengt met de begroting. Door meer inkomsten te realiseren dan begroot bij subsidies en offertes komt het baten-resultaat uit op 124K positief.
19
Aan de lastenkant is het resultaat nagenoeg in lijn met de begroting. Capaciteit-lasten (loon en inhuur) zorgen voor 431K meer lasten dan begroot. Dit heeft ook geresulteerd in meer baten. De hierboven genoemde terugbetaling van het materiële budget zorgt er ook voor dat er minder lasten zijn (414K), waarmee het resultaat qua lasten uitkomt op 17K nadeel.
Milieu & BRZO: begroot vs. realisatie (x € 1.000) 18.801 LASTEN 18.818
27.128 BATEN 27.252
8.327 SALDO 8.434
Begroot
Realisatie
Lasten zijn exclusief lasten voor bedrijfsvoering. Deze zijn opgenomen in het programma Bedrijfsvoering.
(-/- = voordeel, + = nadeel)
2.4 Programma Randvoorwaardelijk In dit programma zitten randvoorwaardelijke producten die voor elke opdrachtgever noodzakelijk zijn. Het gaat om werkzaamheden voor accountmanagement, procesondersteuning en risicobeheersing zoals de consignatiedienst en nieuwe wet- en regelgeving. De opdrachtgevers betalen voor deze producten jaarlijks een vast bedrag. Daarnaast is een aantal programma-overstijgende producten opgenomen: Bibob, Omgevingswet en Verweer in bezwaar en beroep. Deze producten worden op regiebasis afgerekend per opdrachtgever.
Terugblik en ontwikkelingen Inzet informatie analisten Het gebruik van data is in 2021 steeds beter ingebed geraakt in de uitvoering van onze taken. Data gestuurd werken is in 2021 gefaciliteerd met dashboards en andere instrumenten. Doorlopend vindt optimalisatie plaats van het registreren en ontsluiten van data. In 2021 is vooruitgang geboekt bij het registreren van situaties binnen een bedrijf waarbij sprake is van dreigende milieuschade, zogenaamde
20
ongewone voorvallen en het ontsluiten van eNose-data. Analyse van beschikbare data ondersteunt de uitvoering van VTH-taken. Bij regulering is in 2021 ingezet op analyse van de doorlooptijd van bepaalde vergunningsaanvragen. Bedrijfs- en branche specifieke inzichten leiden tot inzichten ten behoeve van risico gestuurd werken. Met de implementatie van de VTH-Strategie in een Ontwikkelagenda zijn specifieke thema’s zoals geur, afval (ten behoeve van het programma circulaire economie, ketentoezicht en asbesttaken) en energie onder de loep genomen. Bij uitvoering van adviestaken passen we data-analyse toe, zoals bij het onderzoek naar de hoeveelheid beschikbare restwarmte in de Noord-Hollandse industrie. Datagericht werken moet de komende jaren een steeds grotere rol gaan spelen in het werk van de omgevingsdienst. Daarom hebben de analisten een robuustere plek in onze organisatie gekregen met de opdracht het effect van milieubesparende maatregelen te monitoren en het beter benutten van nieuwe technieken, zoals object-recognition en machine learning. Overlast meldingen en klanttevredenheidsonderzoek Wij voeren klanttevredenheidsonderzoek naar het proces afhandelen overlastmeldingen. Hiervoor gebruiken wij de tool Happynizr van Huis voor Klantmanagement.
Wekelijks wordt een uitvraag gedaan aan iedereen die een melding van overlast heeft gemaakt en waarvan wij de contactgegevens hebben. Het tevredenheidspercentage ligt momenteel rond 65% en het gemiddelde percentage van tevredenheid over de afgelopen 12 maanden ligt op 62%. Wij voeren ook klanttevredenheidsonderzoek naar het proces afhandelen vragen waarbij tevens de tool Happynizr van Huis voor Klantmanagement wordt ingezet. Wekelijks wordt een uitvraag gedaan aan iedereen die telefonisch of via het contactformulier een vraag heeft gesteld en waarvan wij de contactgegevens hebben. Van alle mensen die hebben meegewerkt aan het onderzoek (respons is 30%) is 75% tevreden over de afhandeling van de vraag. Bezwaar en beroep De steeds intensievere menging van functies, de steeds mondigere en beter opgeleide inwoners, de toenemende aandacht van de pers en de toenemende juridisering bij procedures dragen bij aan een langjarige toename van het aantal bezwaar- en beroepzaken dat de OD NZKG behandelt. Er is tevens sprake van een toename van complexe bezwaar- en beroepzaken. Bij een groot deel van de bezwaar en beroepzaken wordt door de OD NZKG in overleg met de opdrachtgever gebruik gemaakt van de zgn. ‘informele aanpak’ en worden bezwaar- en beroepzaken voortijdig ingetrokken.
WOB/WOO en actieve openbaarmaking Het aantal Wob-verzoeken, de complexiteit en daarmee de inspanningen daarvoor zijn het afgelopen jaar explosief gestegen. De Directieraad (DR) van de OD NZKG heeft medio 2020 besloten – in het kader van optimale transparantie van de overheid - het dossier van Tata Steel actief te openbaren. Aanleiding was een Wob-verzoek waarin is verzocht om het openbaar maken van duizenden documenten. De eerste batches zijn inmiddels openbaar gemaakt. Het project “Actieve openbaarmaking Tata Steel-dossier” gaat nog enige jaren in beslag nemen. Begin 2021 heeft de DR besloten een e-tool (lees: E-Data) aan te schaffen om actief geopenbaarde documenten voor een ieder eenvoudig(er) te ontsluiten. Op termijn zal deze E-data ook worden gevuld met documenten van andere bedrijven. Tegelijkertijd zijn wij gestart met het verder
21
automatiseren van het Wob-proces. De stukken kunnen nu gemakkelijker uit het systeem worden gehaald en eenvoudiger in ons zaaksysteem worden doorgezet naar de anonimiseertool. Desalniettemin blijft het Wob-proces een arbeidsintensief proces, omdat er ook zogenoemd ‘handwerk’ bij komt kijken, zoals het beoordelen van stukken op de geheimhoudingsgronden in de Wob (straks Woo) en de grote hoeveelheid stukken die op verzoek openbaar worden gemaakt. In 2021 zijn 65 Wob-verzoeken binnengekomen bij de OD NZKG. Ter vergelijking: in 2020 waren dat er 57 en in 2019 ontvingen we 67 Wobverzoeken. De Wob-verzoeken worden steeds omvangrijker. De verwachting is dat de stijging van het aantal Wob-verzoeken doorzet en dat de overschrijding op het budget verder zal toenemen. Uitvoering van taken in het kader van de wet Bibob Door de OD NZKG wordt de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) toegepast op aanvragen voor omgevingsvergunningen voor de activiteiten Bouw en Milieu. De Bibob helpt voorkomen dat de overheid door het verlenen van vergunningen criminele organisaties faciliteert. Ook wordt ingegrepen wanneer blijkt dat een vergunning structureel wordt ge-/misbruikt voor het plegen van strafbare feiten.
Consignatiedienst De Consignatiedienst adviseert en ondersteunt de gemeenten en provincies op het gebied van crisisbeheersing, rampenbestrijding en veiligheid in het algemeen. Hiertoe zijn vanuit OD NZKG verschillende 24/7 beschikbaarheidsdiensten op het gebied van milieu, bouw, bodem en communicatie (= Omgevingszorg) actief. In 2021 zijn 55 incidenten afgehandeld voor onze opdrachtgevers, variërend van grote branden bij onze Brzoen afvalbedrijven tot ernstige overlastmeldingen buiten kantoortijd die direct optreden vereisen. Voorbeelden zijn: brand transportbanden bij Tata Steel, grote afvalbranden bij Paro en Renewe, brand en broei bij de cacao-sector, instortingsgevaar na brand, explosie 150 kV transformatorstation, incident bij asbestsanering, grote branden bij autodemontage-bedrijven en druggerelateerde dumpingen van gevaarlijke afvalstoffen. Naast het verzorgen van 24/7 beschikbaarheidsdiensten is de Consignatiedienst in de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland verantwoordelijk voor het proces Omgevingszorg (onderdeel van Bevolkingszorg). In de overige Veiligheidsregio’s heeft de Consignatiedienst een adviserende rol. Omgevingswet Ook in 2021 heeft de OD NZKG zich intensief voorbereid op de komst van de Omgevingswet.
In een programmabegroting zijn de benodigde uren en materiële budgetten geraamd en gedekt, deels uit de UVO’s en voor een andere deel uit reserves en het reguliere opleidingsbudget. Bij de 6-maandsrapportage is dit budget omlaag bijgesteld vanwege het toen aangekondigde uitstel van de inwerkingtreding van 1-01-2022 naar 1-7-2022. Het totaal van de gerealiseerde uren komt vrijwel exact overeen met de aangepaste begroting, met een overschrijding van ongeveer 1.000 uren op het product Nieuwe wet- en regelgeving en een even grote onderschrijding op het product Omgevingswet. Onder dit product valt de directe advisering aan opdrachtgevers
22
over de gevolgen van de Omgevingswet voor bijvoorbeeld hun omgevingsplannen. Die adviesvragen zijn iets achtergebleven ten opzichte van de bijgestelde begroting van de 6-maands in verband met het uitstel van de inwerkingtreding. Voor 2021 konden de implementatiekosten gedekt worden binnen de huidige begroting. Door het uitstel van de eindopleidingen was in 2021 de volledige inzet van de reserves niet nodig. In 2022 wordt er vooralsnog van uitgegaan dat deze kosten worden gedekt uit de uitvoeringsovereenkomsten en de resterende reserves.
Financiële verantwoording Het programma Randvoorwaardelijk heeft een voordeel van 2K gerealiseerd ten opzichte van de begroting. De personeelskosten zijn lager door openstaande vacatures die nog niet vervuld zijn. Hiertegenover staan hogere inhuurkosten voor het programma Tata. Per saldo is dit 11K lager lasten. De baten 9K zijn lager omdat er minder inzet op regie uren is geweest.
Lasten zijn exclusief lasten voor bedrijfsvoering. Deze zijn opgenomen in het programma Bedrijfsvoering.
Realisatie
(bedragen x € 1.000) Verschil BegrotingRealisatie
Lasten
6.279
6.268
-11
Baten
-6.986
-6.977
9
Saldo
-707
-709
-1
Programma Randvoorwaardelijk
(-/- = voordeel, + = nadeel)
23
Gewijzigde begroting
2.5 Programma Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering ondersteunt en adviseert de organisatie op het gebied van personeelszaken, informatievoorziening, financiële administratie , communicatie, huisvesting, facility management, sturing, coaching en planning en control. Naast deze personele en materiele bedrijfsvoering kosten worden de personele overheadkosten van het management van de gehele organisatie op dit programma verantwoord.
Terugblik en ontwikkelingen Versnelling digitalisering In 2021 is de kaart met besluiten en voorschriften van Tata Steel op de website van de OD NZKG gepubliceerd. Dit stelt belangstellende in staat om kennis kunnen nemen van de geldende besluiten en voorschriften. Verder is gewerkt aan het geconsolideerd overzicht van besluiten van alle provinciale inrichtingen ter voorbereiding op het digitaliseren van de voorschriften. Ook is de interne registratie van besluiten en meldingen verbetert en zal in 2022 de ontsluiting hiervan op kaart gerealiseerd worden. Ebbecloud De coronacrisis heeft het belang van een goed functionerend intranet onderstreept: een samenwerkings- en ontmoetingsplatform is hard nodig als we niet fysiek bij elkaar kunnen zijn. Een goed intranet zorgt voor toegang tot elkaar, tot nieuws, tot informatie en kennis en zorgt voor onderlinge verbinding. In 2021 hebben we een nieuw sociaal intranet geïmplementeerd, het oude intranet was sterk verouderd. Deze implementatie is succesvol verlopen. We zien dat collega’s meer informatie met elkaar delen en elkaar beter weten te vinden. Robotisering De organisatie zet stevig in op belangrijke ICT-innovatie. Hiervoor is in 2021 het project robotgestuurde procesautomatisering (RPA) gestart met betrekking tot het automatiseren van processen voor repetitieve, veelal administratieve werkzaamheden.
Dit wordt gedaan middels het ontwikkelen van robot scripts die in de praktijk werken als virtuele assistenten binnen het werk. Hiermee kunnen tijdrovende handelingen worden gesimuleerd en geautomatiseerd. Dit project heeft daarmee als belangrijkste doelstellingen: de werkdruk te verlagen, de kwaliteit van het werk te verhogen en de inzet van mensen effectiever te benutten. In twee jaar tijd wordt toegewerkt naar een eigen Center of Excellence (CoE). In deze tijd wordt de werkmethodiek eigen gemaakt, worden eigen ontwikkelaars opgeleid en worden zowel het projectteam als de organisatie meegenomen in het herkennen van kansrijke processen.
24
Arbeidsmarkt Al geruime tijd investeert de OD NZKG in het aantrekken van nieuwe medewerkers. De arbeidsmarkt is hierbij onverminderd krap, zeker voor (meer ervaren) specialistische medewerkers. We benaderen afgestudeerden van instellingen, zoals scholen en opleidingsinstituten en investeren in stage- en traineetrajecten. Verder richten wij ons via specialistische bureaus op bepaalde doelgroepen en moeilijk vervulbare functies. Daarbij richt de OD NZKG zich steeds meer ook op gewenste competenties voor de functie dan op gevolgde opleidingen of ervaring. En kiest er hierbij voor steeds meer intern op te leiden. De inhoudelijke ontwikkeling vindt dan plaats binnen de OD. Zo heeft de organisatie in 2021 een aantal zij-instromers opgeleid tot toezichthouders. Dit vraagt wel veel van de organisatie qua begeleiding en continuïteit van het inhoudelijke werk. Als extra stimuleringsmaatregel en hulp bij de werving looft de OD NZKG een beloning uit aan de zittende medewerker die een potentiële kandidaat aanbrengt die langer dan 3 maanden in dienst blijft. In 2021 is deze slechts 1 maal uitgereikt. Hiernaast loopt ook de arbeidsmarktcampagne. Gericht om de OD NZKG sterker te profileren middels “Employer Branding”: de OD NZKG als een relatief jonge organisatie (nog) bekender maken bij het reeds aanwezige potentieel op de arbeidsmarkt.
Dit is vertaald in een vaste boodschap op de Werken Bij website; “Bekijk de toekomst van alle kanten”. In 2021 waren er 77 vacatures, waarvan we er 60 (78%) hebben in kunnen vullen. 25% is hiervan ingevuld met jonge medewerkers in de leeftijd tot en met 30 jaar. 50 medewerkers zijn intern doorgestroomd en hebben een functiewijziging gekregen. 43 medewerkers zijn verder uitgestroomd, waarvan 9 wegens de pensioengerechtigde leeftijd. Echter, het is niet voldoende om de uitstroom en het meerjarig verloop door pensioen op te vangen. Hiervoor is in het 4e kwartaal 2021 gestart met opzet van een tweejarig programma Werving en Selectie & Personeelsontwikkeling. Met de aanpak wordt beoogd: - Verbetering van en een nieuwe impuls geven aan het werving- en selectieproces; - Terugdringen van de inhuur (vanwege disbalans, kosten, wetgeving en kennisverlies); - Bijdragen aan behoud en groei van vaste medewerkers; - Verbeteren van het offboarding-proces. Hierbij zal ook naar het type in te vullen vacatures op de langere termijn gekeken worden, die de OD als gevolg van externe ontwikkelingen en/of schaarste nodig gaat hebben. Strategische personeelsplanning: Samen in Ontwikkeling Strategische Personeelsplanning richt zich op het kwantitatief en kwalitatief op orde brengen en houden van onze medewerkers.