Document · PDF

Raadsbesluit 2022-052B Investeringsnota Hamerkwartier deel A,

RAAD 16 februari 2022, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Vaststellen van de Investeringsnota Hamerkwartier, het Beeldkwaliteitsplan Hamerkwartier en het beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet VN2022-00026633.984 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

)( )( )(

Gemeen ~~ Amsterdam

-~•';i:,r

Investeringsnota Hamerkwartier

Van bedriventerrein tot Hamerkwartier Een nieuwe wik voor Amsterdam Noord

december 2021

INHOUD

Samenvatting

Voorwoord

Inleiding

1 Beleid en context

2 Een nieuwe wik in Amsterdam Noord

3 De intensieve en gemengde wik

4 De woon-werkwik

5 De sociale en Ongedeelde Wik

6 Gezonde, groene en duurzame wik

7 Bereikbare wik

8 Civiele techniek

9 Gemeentelike ontwikkelstrategie

105

10 Bizondere plekken in Hamerkwartier

111

11 Participatie en communicatie

115

12 Financiën

121

13 Proces en planning

125

Colofon

129

Bilagen Onderzoeken 1 Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid, Communicatie kader 2 Bodemenergieplan 3a Notitie Afgesloten I nieuwe afbakening 3b Rapport Risicoanalyse conventionele explosieven Beitelkade 4 Ondergrondse obstakels 5 Geotechnisch onderzoek en bouwripmaak advies 6 Inspectie en beoordeling kadeconstructie 7 Waterparagraaf 8 Handboek Openbare Ruimte 9 Mobiliteitsplan Hamerkwartier 10 Parkeren en Mobiliteitshubs Hamerkwartier 11 Actualisatie Mobiliteitsplan Hamerkwartier (november 2021) 12 Hamerkwartier Werkt! 13 Hoogbouw effecten rapportage 14 Milieu Effecten Rapportage Hamerkwartier 15 Bilagenbundel Millieu Effecten Rapportage 16 Warmteplan Hamerkwartier 2 © Studio Z-as

Samenvatting Investeringsnota Hamerkwartier Het bestuur van Amsterdam wil drie punten bereiken met de verandering van Hamerkwartier: 1. Snel veel woningen bouwen, in totaal 6.000 tot 6.500. Vooral aan de kant van het I. 2. Het wordt een mooie wik met veel variatie, terwil we het huidige karakter behouden. Als wensen en behoeften veranderen, kan het gebruik van gebouwen worden aangepast. 3. Betere leefomgeving en meer kansen voor bewoners Iplein, Vogelbuurt en Vogeldorp.

Woon-werkwik Hamerkwartier wordt een buurt voor iedereen. Voor jong en oud, Amsterdammer en nieuwkomer en voor allerlei inkomens en gezinssituaties. Er komen 30% sociale huurwoningen, 40% middeldure huur- en koopwoningen en 30% dure koop- en huurwoningen. 2/3 van de vierkante meters zin voor wonen, 1/3 voor werken. Hamerkwartier wordt een woon-werkwik met maakindustrie en ambachtelike bedrivigheid die verenigbaar is met wonen. Het Zamenhofterrein blift een verzamelplek van creatieve en productieve bedrivigheid.

Bereikbaarheid Hamerkwartier wordt een autoluwe wik; er is maar beperkt ruimte voor de auto. Straks gaan 28% van alle verplaatsingen te voet, zo’n 36% met de fets, 22% met het OV en 14% met de auto. Er komen 2.900 parkeerplaatsen. We maken hoogwaardige loop- en fetsverbindingen van, naar en in Hamerkwartier. De Noord/ Zuidlin is de belangrikste OV-verbinding, met metrohalte Noorderpark op 5 fetsminuten afstand. De komst van een nieuwe vaste oeververbinding over het I kan de bereikbaarheid van Hamerkwartier nog beter maken. In de straten in Hamerkwartier zin volop laad- en losplekken voor de bedriven.

Duurzaam, gezond en groen Hamerkwartier wordt een aardgasvrie wik, met (bina) energieneutrale of energieleverende nieuwbouw. Er komen goed geïsoleerde gebouwen, die op duurzame wize van warmte en koude worden voorzien. De gemeente en ontwikkelaars spelen in op mogelike wateroverlast, grote hitte en droogte. De openbare ruimte in Hamerkwartier kan straks veel regen verwerken en krigt volop groen en ruimte voor koelte, bewegen en recreatie. In de openbare ruimte komen sportvoorzieningen, ook voor georganiseerde sport. Over vergroe-

ning van de Johan van Hasseltweg nemen we op termin een besluit, als er meer duidelikheid is over een nieuwe OV- verbinding en de nieuwe oeververbinding. Hamerkwartier wordt zo ontworpen dat bewoners eerder op de fets stappen of gaan lopen dan de auto nemen.

Hoogbouw Met hoogbouw kunnen we zoveel mogelik woningen toevoegen aan de stad. Maar het kan ook zorgen voor sociaal isolement, windhinder en donkere straten. In Hamerkwartier willen we hoogbouw zo inzetten dat deze nadelen wegvallen. We hebben regels opgesteld voor de maximale hoogtes, het aantal torens en het grondoppervlak van de torens. De torens zin veel slanker dan die van het hotel aan de Motorkade. Bi vriwel elke toren komt er een grote groene collectieve daktuin op het dak van de bedrifsruimte.

Onderwis, zorg, horeca, sport In Hamerkwartier komen voorzieningen voor de omliggende buurten en de (nieuwe) bewoners en werknemers in de wik zelf. Voor horeca en vermaak is verspreid door Hamerkwartier ruimte. De Meeuwenlaan, Johan van Hasseltweg, Gedempt Hamerkanaal en het Motorplein zin geschikt voor dagelikse horeca. Langs de I-oevers is plek voor bizondere horeca en vermaak, waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Daarnaast heeft Hamerkwartier voorzieningen nodig als onderwis, zorg, cultuur, groen en sport. Er komt ook een school voor Voortgezet Onderwis. We onderzoeken de vestiging van een techniekschool. Dit wordt een opleiding voor de hele stad, die ook goed aansluit bi de bestaande en toekomstige bedrivigheid in Hamerkwartier.

Rol gemeente en eigenaren De gemeente is de aanjager van de herontwikkeling, volgens de uitgangspunten van deze Investeringsnota. We investeren in de openbare ruimte en in de bereikbaarheid van het gebied. Bivoorbeeld de doorstroming op de kruising Johan van Hasseltweg/ Meeuwenlaan. En de bouw van een mobiliteitshub; een garage voor (deel)vervoermiddelen. Ook komt er een nieuw stadspark aan het I. We zorgen ervoor dat de nieuwe woningen en gebouwen zonder problemen aangesloten kunnen worden op de nutsvoorzieningen. Over de inrichting van de openbare ruimte gaan we graag in gesprek met omwonenden en ondernemers. Eigenaren nemen het initiatief om, binnen de ambities en kaders die de gemeente heeft opgesteld, het vastgoed te bouwen.

VOOR WOORD

Voor u ligt de Investeringsnota Hamerkwartier. Het gebied staat nu nog bekend als ‘bedriventerrein Hamerstraat’. De komende jaren verandert het in rap tempo in een nieuwe, hoogstedelike en gemengde woon-werkwik met een uniek karakter. Hamerkwartier ligt in het mooie Amsterdam Noord aan de zonnige kant van het I, dicht bi het Amsterdamse centrum. Ook het Vliegenbos en Waterland zin op steenworp afstand te vinden. Hamerkwartier wordt een wik waar het goed wonen is, waar gewerkt wordt en waar ondernemers op het gebied van mode, reparatie, stadsverzorging, kunsten en ambachten een plek vinden. In Hamerkwartier worden 6.000 tot 6.500 nieuwe woningen gebouwd, in verschillende priscategorieën. De nieuwe wik wordt duurzaam en goed bereikbaar met openbaar vervoer en fets. Natuurlik zullen ook scholen, waaronder een school voor voortgezet onderwis, winkels en zorgvoorzieningen niet ontbreken. De ontwikkeling van Hamerkwartier is nodig. Amsterdam is een gewilde plek om te wonen en werken: ieder jaar komen er ongeveer 11.000 Amsterdammers bi. Ook de vraag naar bedrifsruimte blift toenemen. Daarom zoeken we als gemeente naar plekken in de stad waar we met behoud van kwaliteit, groen en ruimte finke hoeveelheden woningen kunnen toevoegen.

Waar op andere plekken in de stad bedrifsruimte plaats moet maken voor woningbouw, blift Hamerkwartier nadrukkelik ook een plek voor ondernemers in de creatieve en productieve sector. Dit past bi de huidige identiteit van het gebied als ondernemend bedriventerrein. Deze Investeringsnota geeft aan wat we als gemeente graag willen met Hamerkwartier. Maar we doen de ontwikkeling niet alleen. Hamerkwartier wordt het resultaat van intensieve samenwerking tussen eigenaren, ontwikkelaars, ondernemers, bestaande en nieuwe bewoners en gebruikers en de gemeente. Ik heb er het volste vertrouwen in dat Hamerkwartier een unieke wik gaat worden. Levendig, divers en duurzaam, vol bedrivigheid. Het wordt, kortom, een wik waar Amsterdammers met plezier kunnen wonen en werken. Wethouder Van Doorninck

6 © Beeldbank Amsterdam

■ Luchtfoto Hamerkwartier vanaf het zuiden

8 © Directie Ruimte en Duurzaamheid Amsterdam

Inleiding Hamerkwartier ligt in stadsdeel Noord, aan de noordoostelike I-oever. De wik is vernoemd naar de Hamerstraat, die van noord tot zuid door het gebied loopt. De gemeente ziet allerlei kansen om van Hamerkwartier een geliefde en moderne stadswik te maken waar mensen gelukkig kunnen wonen en werken. ~

-~~

• ~~~ , ' ~ . ~,. .

,, .. .,

.... ~-- _, ...

~...

...

•'

."il

♦

.... .. ._.,·:.

·:.::. Oranje werf

,··:..•··· .'-::::. •' ,,

...

------------··················································· .....---·•--"" .......................

..................... --

.... .

..........

• Kaartje Hamerkwartier Rechten: Directie Ruimte en Duurzaamheid Amsterdam

het Investeringsbesluit zullen hier de eerste nieuwe gebouwen verschinen.

Opgave Bi het bepalen van de opgave voor Hamerkwartier heeft het bestuur drie speerpunten benoemd. Deze drie bestuurlike prioriteiten zin steeds leidraad geweest bi de planvorming.

2 Ongedeelde Wik We willen de omliggende buurten Iplein, Vogelbuurt en Vogeldorp sociaal, fysiek en economisch mee laten profteren van de ontwikkeling.

1 Tempo en volume woningbouwproductie Het gebied wordt ontwikkeld tot een hoogstedelike wik. We willen zo snel mogelik tegemoet komen aan de grote vraag naar woningen in Amsterdam. Vooral de zuidstrook van Hamerkwartier biedt kansen om snel en in grote volumes woningen te ontwikkelen. Binnen een paar jaar na het nemen van

10 © Beeldbank Amsterdam

3 Kwaliteit Hamerkwartier wordt een gemengde wik met een goede mix aan woningen en andere functies. Hier wordt adaptief gebouwd, wat wil zeggen dat gebouwen fexibel zin en ook over twintig jaar nog geschikt voor nieuwe functies.

Legenda

Bouwveld

Flexibele rooilijn

/ /

/ / / /

Verplichte rooilijn. Incidenteel terugspringing t.o.v. architectonisch accentueren van entrees en passages mag

Eigendomsgrenzen

/ /

/ / /

Zoekgebied

entree parkeergarage

/ / / /

Openbare

ruimte

Laagbouw

= 9m

/ /

-- ---- ------

-------------

-------

1111 1111

,-, ,, ,, ,, ,, ,, ,,

Middenbouw

s; 17m

Middenbouw

s; 21m

Zoekruimte

bouwvlak

Zoekruimte

hoogbouw

Zoekruimte

daktuin/terras

met middenbouw

s; 21m

op bedrijfsloods

op 9m

(1. 000 m 2 per hoogteaccent)

Yn 1111

Zoekruimte

pokketpark

Te handhaven

opstallen

(uit cultuurhistorische overwegingen) Te handhaven

opstallen

Eigen terrein van de Te handhaven

+-- ➔

•

,1/

------------------------------

Te handhaven

karakteristieke

gebouwelementen

Te conserveren

bestemming

(TCB)

Deels te conserveren

bestemming

Wenselijke

~ 8m

Hoogte, *hoogte

doorgang

(n.t.b)

footprint en orientatie hoogbouw kan afwijken in gesprek met supervisie commissie

)--------

opstallen

*• •

___________ _

\,__

A4~

L---------------

___ J

Bijzondere

hoogbouwaccent,

maximale hoogte

Coördinaat

afhankelijk

van inmeting

,l(

De ene of de andere positie, n.t.b.

Onderbreking middenhoogbouw, min breedte 1 Sm, max bouwhoogte

[ll] Ontwikkelkader Hamerkwartier

Zoekruimte

9m (positie indicatief)

clubhuis jachthaven

Nader te bepalen i.v.m. oeververbinding

De ene of de andere

van gebouw

Monumentale

bomen en zijn kroon

vooralsnog niet ontwikkelen van het Zamenhofterrein, het mogelik vergroenen van de Johan van Hasseltweg en voor een aantal maatregelen in verband met de nabiheid van de chemische industrie van Albemarle. In het MER is het programma van de projectnota beschouwd, en zin in hoofdstuk 10 spelregels opgenomen; het spelregelkader om de beoogde transformatie van Hamerkwartier naar een hoogstedelik gemengd gebied te realiseren en ambities waar te maken. De geleidelike transformatie van Hamerkwartier betreft een ontwikkeling waarvan het enkele decennia kan duren voordat het hele gebied getransformeerd is. Voor de bepaling van de milieueffecten is ‘worst case’ uitgegaan van invulling van het gehele terrein in een planperiode van 10 jaar. De milieueffecten van het projectnotaalternatief (en de optimalisaties daarop) zin daarom bepaald voor het jaar 2030.

Hamerkwartier transformeert, maar met respect voor de historie van het gebied. Bestaande kwaliteiten behouden hun plek, zoals waardevolle panden en historische structuren. Hieraan voegen we nieuwe kwaliteiten toe, zoals nieuwe maatschappelike voorzieningen, een mooie openbare ruimte, winkels, horeca en scholen.

Uitwerking en Milieueffectrapportage In 2018 heeft het College van B&W met het Projectbesluit de uitgangspunten, ambities en kaders voor de transformatie van Hamerkwartier op hoofdlinen vastgelegd en opdracht gegeven om deze verder uit te werken in deze Investeringsnota. Daarvoor zin aanvullende inventarisaties en onderzoeken uitgevoerd. Parallel aan het Investeringsbesluit is een MER (Milieu Effect Rapport Hamerkwartier, zie bilage) opgesteld, waarin de effecten van transformatie op de leefomgeving worden beoordeeld. De uitkomsten en aanbevelingen uit het MER zin gebruikt bi het opstellen van het Investeringsbesluit, het uitwerken van de plannen en bi het onderbouwen van keuzes. Zo is mede als gevolg van de uitkomsten van het MER gekozen voor de autoluwe opzet van Hamerkwartier, het

Het programma van het Investeringsbesluit past binnen de bandbreedte van het MER. De verschillende spelregels borgen dat sprake is van een aanvaardbare transformatie en een leefbare wik. Vanuit het MER zin er een aantal aandachtspunten vanuit met name geluid, externe veiligheid en luchtkwaliteit. Voor industrielawaai geldt dat de geluidbelasting vanwege het gezoneerde industrieterrein Johan van Hasseltkade Oost vooral in

Ongedeelde Wik In juni 2017 zin het stadsdeel Noord, samen met het programma Ontwikkelbuurten en de gebiedsontwikkeling in Noord, gestart met het Programma Ongedeelde Wik. Kern van het programma is dat bestaande buurten meeprofteren van nieuwe grootschalige gebiedsontwikkelingen. We willen hiermee voorkomen dat er harde scheidslinen ontstaan tussen bestaande en nieuwe buurten. Dit programma is belangrik voor de ontwikkeling van Hamerkwartier. De kwaliteit die we toevoegen aan één gebied mag niet ten koste gaan van een ander gebied, of leiden tot scheve verhoudingen. Samen met bewoners en ondernemers uit Noord zoeken we dan ook naar kansen om concrete verbindingen te leggen tussen bestaande en nieuwe buurten: in de openbare ruimte, op het vlak van woningvoorraad en woonstrategie, bi het aantrekken van bedriven en werkgelegenheid, bi het inplannen van maatschappelike en culturele voorzieningen en bi het opzetten van sociale initiatieven.

het oostelik deel van het plangebied zeer hoog is. Dit geluideffect doet zich ook op grotere hoogte voor. Bi een gevelbelasting van 60dB of meer zin extra compenserende maatregelen gewenst (zoals extra isolatie voor burengeluid). In het MER is het effect van wandbebouwing onderzocht, direct grenzend aan het gezoneerde industrieterrein. Een dergelik gebouw heeft een afschermende werking voor industrielawaai. In het Investeringsbesluit is deze bebouwing uit het voorkeursalternatief niet opgenomen. Bebouwing op deze plaats past niet in de stedenbouwkundige opzet van Hamerkwartier. Industrielawaai leidt voor een deel van de woningen in Hamerkwartier tot het toepassen van dove gevels. Ook de geluidbelasting vanwege wegverkeer in delen van Hamerkwartier is hoger dan de voorkeursgrenswaarde. Tenslotte is vanwege scheepvaartlawaai in een zone langs het I sprake van een geluidbelasting hoger dan 50dB (laagfrequent geluid). De verschillende geluidbronnen leiden tot een opgave voor het blokontwerp (creëren van rustige plekken), het gebouwontwerp (positioneren van slaapkamers zoveel mogelik aan een geluidluwe zide), en het positioneren van niet geluidgevoelige functies op hoogbelaste plekken in Hamerkwartier, zowel in de plinten als op grotere hoogte. Het invoeren van een 30km/uur voor de auto heeft vanuit milieuperspectief een positief effect.

Het MER ondersteunt de wize van uitwerking van de hoogbouw in het Hamerkwartier. Het is van belang om de effecten van bezonning, het windklimaat en de landschappelike inpassing gedurende de planuitwerking te bliven toetsen. Dit moet onderdeel uitmaken van de uitwerking van de bouwenveloppen. Om de resultaten van dit MER werkelik actueel en ‘levend’ te houden, is monitoring (bivoorbeeld tweejaarliks) van de transformatie van belang. Het is namelik op voorhand moeilik te voorspellen hoe een organische transformatie van deze omvang gedurende een periode van 20 jaar ontwikkelt. Bovendien is het voor de gemeente een complexe opgave aangezien zi nauweliks grondposities in het gebied heeft en dus in goede samenwerking met de grondeigenaren de transformatie op gang moet helpen. Met name op de zogenaamde Hamerkop is het nodig nader onderzoek te doen naar de mogelikheden van ontwikkeling van Hamerkwartier. Bi toekomstige ruimtelike besluiten kan het MER worden aangevuld met nadere milieu-informatie als onderbouwing van te maken keuzes. In het MER wordt uitvoerig ingegaan op de hinder tidens de realisatie. Er zin verschillende maatregelen mogelik die de hinder beperken. Met name in de eerste fase zal het Hamerkwartier nog in de relatieve luwte gerealiseerd kunnen worden. Naarmate een groter deel van de ontwikkeling gerealiseerd is zal de ervaren hinder toenemen.

Dit vraagt erom de maatregelen ten behoeve van hinderbeperking blivend te monitoren en zo nodig aan te scherpen. Uitwerking in een BLVC kader is van groot belang.

Voor externe veiligheid geldt dat gebruik van bepaalde stoffen bi het bedrif Albemarle bi een toename van het aantal woningen en voorzieningen in het Hamrkwartier leidt tot een zogenaamd hoger groepsrisico. Bi een calamiteit bi het bedrif kunnen slachtoffers vallen. Het bedrif is verplicht om alles te doen om een calamiteit te voorkomen, en het effect daarvan te beheersen. Gelet op de stoffen die bi het bedrif worden gebruikt gaat het hier om een zogenaamd toxisch scenario (gifwolk). Voor de transformatie van het Hamerkwartier wordt daarom in het MER het toepassen van handmatig bedienbare mechanische ventilatie voor woningen voorgeschreven. Hiermee worden de gevolgen van een calamiteit beheersbaar. De luchtkwaliteit dichtbi het bedrif Albemarle is kritisch. Er is sprake van een hoge concentratie fin stof en zeer fihhn stof.

Het is bepalend voor de uitwerking dat de gemeente in Hamerkwartier nauweliks over vri te ontwikkelen percelen beschikt. Vriwel het gehele gebied is in erfpacht uitgegeven of in vol eigendom van derden. De gemeente kiest er niet voor om op grote schaal grond te verwerven, maar kiest voor een ‘regisserende en faciliterende aanpak’. Dit betekent dat de gemeente kaders en eisen stelt aan de ontwikkeling van het gebied, dat ze eigenaren,

Ongedeelde Wik betekent voor Hamerkwartier dat we in analyses, plannen en ontwerpen kiken naar het effect op de omliggende bestaande wiken. Op onderdelen, zoals sport en openbare ruimte, investeren we ook extra in de omliggende wiken. Ook het MER toetst op de doelen van Ongedeelde Wik. Daarnaast hebben we afspraken gemaakt met de woningbouwcorporaties en werken we samen aan de Principenota van de ontwikkelbuurten I-plein en Vogelbuurt. Plannen die invloed hebben op Hamerkwartier zin te vinden in deze Investeringsnota.

ondernemers en ontwikkelaars ondersteunt bi hun eigen ontwikkelproces en dat ze gemaakte afspraken bewaakt. Dit vraagt om nauwe samenwerking, maatwerk en fexibiliteit.

intensieve en gemengde wijk

Naast het begeleiden van de bouwplanontwikkeling, is de gemeente primair verantwoordelik voor publieke voorzieningen en de openbare ruimte. Daarbi kiken we ook naar de omringende buurten. We doen investeringen die het gebied overstigen, zoals het aanpakken van de doorstroming op de rotonde Johan van Hasseltweg/Meeuwenlaan en het inrichten van een mobiliteitshub. Ook komt er een nieuw stadspark aan het I voor nieuwe en huidige bewoners.

bereikbare wijk gezonde en groene en duurzame wijk

woon-werk wijk sociale en ongedeelde wijk

Figuur 1; de leidende bestuurlike thema’s van Hamerkwartier

Ontwikkelen van een stedelik gebied nabi het bedrif Albemarle kan aanleiding zin voor een gevoel van onveiligheid. Het Hamerkwartier is echter niet enige locatie in Amsterdam waarbi woningen naast (zwaardere) bedrivigheid staat. Voor de veiligheidsbeleving is het van belang dat sprake is van een hoogwaardige kwalitatieve opzet van de wik met goede openbare ruimte. Daarnaast is de bereikbaarheid voor hulpdiensten en communicatie met/over het bedrif Albemarle met (toekomstige) bewoners en gebruikers van belang. Een belevingsonderzoek maakt ook onderdeel uit van de monitoring van het MER.

Een aantal eigenaren heeft nu al serieuze ontwikkelplannen. Op basis van de randvoorwaarden uit het Projectbesluit zin met hen stedenbouwkundige plannen opgesteld die onderdeel zin van deze Investeringsnota. In de komende periode zet de gemeente het overleg met marktpartien voort. Het tempo hangt onder andere af van het economisch geti. Daarbi is de gemeentelike capaciteit niet oneindig: we maken dus keuzes welke ontwikkelingen prioriteit krigen.

Samenwerking Het plan is samen met zittende bedriven, erfpachters, ontwikkelaars en bewoners uit de omliggende wiken uitgewerkt.

plannen moeten voldoen. Ook legt de gemeente uit hoe ze wil samenwerken en welke instrumenten ze gebruikt. Samen met het document Financiële paragraaf Hamerkwartier vormt dit het Investeringsbesluit Hamerkwartier.

Leidende thema’s Hamerkwartier wordt een adaptieve hoogstedelike wik met een goede mix aan woningen, voorzieningen en ruimte voor werken. Een gemengde wik die mee kan groeien met omstandigheden in locatie en tid. Bestaande kwaliteiten behouden hun plek, zoals waardevolle panden en elementen uit het verleden van Hamerkwartier. Nieuwe maatschappelike voorzieningen, mooie openbare ruimte en duurzame elementen worden toegevoegd. We werken de ambities, uitgangspunten en kaders uit aan de hand van de volgende bestuurlike thema’s: 1 2 3 4 5

intensieve en gemengde wik woon-werk wik sociale en ongedeelde wik gezonde, duurzame en groene wik bereikbare wik

Investeringsnota De Investeringsnota bestaat uit twee delen: ■ Deel A – (dit deel) beschrift wat de gemeente wil met de transformatie van Hamerkwartier en hoe deze tot stand komt. Per thema beschrift de gemeente wat ze belangrik vindt en tot welk eindbeeld dit leidt. ■ Deel B – is het ontwikkelkader voor initiatiefnemers. In dit deel vertalen we de ambities en voorwaarden naar concrete spelregels waaraan de

Hamerkwartier is opgedeeld in 25 ontwikkelvelden. De gemeente geeft haar ambities vorm op het niveau van een ontwikkelveld. Een aantal ontwikkelvelden heeft één eigenaar, andere velden zin onderverdeeld in kleinere kavels met meerdere eigenaren. Zi moeten onderling een plan uitwerken en afspraken maken.

Beleid en context De transformatie van Hamerkwartier gebeurt niet in een bubbel. We zin afhankelik van allerlei factoren, zoals de boekwaardes van het vastgoed, de ontwikkelbereidheid van de eigenaren, van zittende huurders en de bereidheid om samen te werken. Ook zin er stedelike en landelike ambities en afspraken van invloed op de ontwikkeling van Noord.

Structuurvisie en de ambitie concreet om 50.000 woningen in de stad te bouwen tot 2025. De doelstelling is niet alleen groei, maar ook kwaliteit aan de stad toevoegen. Daarbi spelen meerdere uitdagingen. Het aantal inwoners stigt en daarmee ook de vraag naar woningen en nieuwe woonmilieus. Ook het aantal bezoekers en toeristen neemt toe.

Hieronder lichten we de meest relevante beleidskaders voor de ontwikkeling van Hamerkwartier toe.

Coalitieakkoord Een nieuwe lente en een nieuw geluid 2018 Het coalitieakkoord Een nieuwe lente en een nieuw geluid uit 2018 is één van de factoren die de ontwikkelrichting van Hamerkwartier bepaalt. De ambities uit het akkoord staan centraal in deze Investeringsnota. In september 2020 is het coalitieakkoord Samen Sterker door de Crisis verschenen. Daarin wordt nog meer aandacht gevraagd voor de realisatie van middensegmentwoningen in de stad. Hoewel het concept-Investeringsbesluit voor Hamerkwartier toen al bina was afgerond, is dit advies meegenomen in deze Investeringsnota.

De snel groeiende bedrivigheid verandert van karakter. De kennisintensieve en creatieve economie nestelt zich bi voorkeur in het hart van de stad, tussen de bewoners en de uitgaansgelegenheden. De klassieke scheiding tussen wonen en bedrivigheid is steeds minder makkelik te maken. Daarnaast staan steden voor een enorme duurzaamheidsopgave. Gemengde stedelike milieus, functioneel en qua bevolkingssamenstelling, zin het beste in staat om ruimte te bieden aan deze ontwikkelingen. In Koers 2025 zin een aantal versnellingslocaties opgenomen: gebieden die zich lenen voor een versnelde woningbouwontwikkeling. Hamerkwartier is één van deze versnellingslocaties. Met het vaststellen van Koers 2025 is de focus op werken voor Hamerkwartier genuanceerd. Waar werken eerst de overhand zou krigen, ligt het accent nu op een gemengd woon- en werkmilieu.

Stedelik beleid Structuurvisie Amsterdam 2040 De centrale ambitie van de Structuurvisie Amsterdam 2040 is dat Amsterdam zich verder ontwikkelt als kernstad van een internationaal concurrerende, duurzame metropool. Om economisch sterk en duurzaam te zin, wil Amsterdam onder andere intensiever gebruik gaan maken van de bestaande stad. Op hetzelfde oppervlak bieden we dan aan meer mensen woon- en werkruimte. Bi de vaststelling van de Structuurvisie begin 2011 werd Hamerkwartier aangewezen als locatie die op lange termin zou kunnen transformeren naar een gemengd werk-woongebied. Daarbi zou minimaal 50% van het oppervlak van het bedriventerrein van 2009 bestemd worden voor bedriven. De transformatie zou moeten plaatsvinden in de periode 2020–2030. Deze Structuurvisie ligt ten grondslag aan het nu geldende bestemmingsplan voor het Hamerstraatgebied, dat in 2013 werd vastgesteld.

Woningbouwbeleid Nieuwbouw met een divers programma draagt bi aan een gemengde stad. In de Woonagenda 2025 staat de prognose dat er in 2025 een tekort zal zin aan sociale huurwoningen en middeldure huurwoningen. Om dat tekort te voorkomen, heeft de gemeente een stedelik uitgangspunt voor nieuwbouw geformuleerd: met 40% sociale huurwoningen, 40% middeldure woningen (huur en koop) en 20% dure woningen (huur en koop). Dit uitgangspunt is van toepassing op alle plannen waarvoor nog geen Investeringsbesluit is vastgesteld en geen contracten zin gesloten of andere juridische en fnanciële verplichtingen zin aange-

Koers 2025: Ruimte voor de Stad In 2016 heeft de gemeenteraad Koers 2025 Ruimte voor de Stad aangenomen. Koers 2025 maakt de

18 © Fotobank Amsterdam Edwin van Eis

klimaatakkoorden. De Routekaart beschrift de langeterminvisie en strategie van de Amsterdamse energietransitie, de cifers en de acties voor de korte termin.

gaan. Het uitgangspunt geldt ook bi herontwikkelingen op particuliere grond. Bi transformatieprojecten liggen de percentages iets anders. Dan is de verdeling: 30% sociale huurwoningen, 40% middeldure woningen en 30% dure woningen. Hierbi geldt dat de sociale huurwoningen bi een corporatie worden ondergebracht. Ook voor Hamerkwartier geldt dat de sociale huurwoningen worden ondergebracht bi corporaties.

Op het gebied van circulariteit is de aanpak beschreven in de Strategie Amsterdam Circulair 2020 – 2025. Het Innovatie- en uitvoeringsprogramma Amsterdam Circulair 2020 – 2021 beschrift de ruim 200 projecten die we nu al uitvoeren in de stad, vaak samen met partners. Om de voortgang van de circulaire stad te kunnen volgen, ontwikkelt Amsterdam een monitor. De monitor brengt grondstoffenen materiaalstromen in kaart, vanaf het moment dat materialen de stad binnenkomen tot ze worden verwerkt.

Het tekort aan middeldure huurwoningen (maandhuur van € 752 tot €1.053 prispeil 2021) geldt voor heel Amsterdam en voor Noord in het bizonder. Om tegemoet te komen aan de verwachte behoefte van 11% meer middeldure huur in 2025, verhoogt de gemeente in het Actieplan Meer Middeldure Huur de doelstelling naar 1.670 nieuwbouwwoningen per jaar tot en met 2025.

De ontwikkeling van Hamerkwartier biedt goede kansen om de duurzame ambities waar te maken en nieuwe concepten in de praktik te testen.

We treffen extra maatregelen om de voorraad middeldure huurwoningen beter aan te laten sluiten op de woningbehoefte en om het wegvloeien van deze woningen te beperken. Dit is verder uitgewerkt in Vervolg Actieplan Meer Middeldure Huur 2020. Middeldure huurwoningen moeten tenminste voor 25 jaar worden verhuurd. Gedurende die 25 jaar mag de woning niet verkocht worden en gelden er grenzen aan huurverhogingen. Ook worden er eisen gesteld aan de minimale afmeting: kleiner dan 40 m2 gebruiksoppervlak (GO) is niet toegestaan. In het middensegment is behoefte aan woningen voor gezinnen. Er moeten dus ook grotere huurwoningen komen. Bi projecten van 800 woningen of meer is het ook mogelik om, in plaats van middeldure huur, middeldure koopwoningen te realiseren. Een middeldure koopwoning heeft een eerste verkooppris tussen de € 188.000 en € 314.000 VON (inclusief afkoop erfpacht, prispeil 2021). Het uitgangspunt is dat deze woningen marktconform worden gerealiseerd.

Groenvisie 2050 De gemeente Amsterdam heeft de Groenvisie 2050 opgesteld, die eind 2020 is vastgesteld door de Gemeenteraad. Deze visie schetst een beeld van Amsterdam als groene stad en zet uiteen hoe de stad zich tussen nu en 2050 verder kan ontwikkelen. Groen in de stad levert een essentiële bidrage aan de gezondheid en het welzin van Amsterdammers. Ook helpt het om hitte te dempen en toenemend regenwater op te vangen. Tot slot draagt het bi aan grotere biodiversiteit. In Hamerkwartier krigt groen een prominente plek.

ECONOMISCHE ONTWIKKELINGEN

kleinschalige winkels in groeigebieden zoals Hamerkwartier. Het uitgangspunt van dit beleid is dat bestaande, kansrike winkelgebieden eerst worden versterkt. Er zin mogelikheden voor nieuwe winkels in straten die aansluiten op zo’n bestaand winkelgebied of die een belangrike verbindingsfunctie voor een centrum hebben. De hoeveelheid en het type winkel is maatwerk per project en hangt af van de verdichting en van de verwachte drukte.

Ruimte voor de Economie van Morgen Naast woningbouw wil het college van B&W Amsterdam verder ontwikkelen als economische motor, zodat de stad werkgelegenheid kan bieden aan haar inwoners en die van de metropoolregio. Stedelike ontwikkeling biedt kansen voor economische groei. Daarom laten we naast woningbouw bewust ook ruimte voor bedrivigheid, waarmee de stad economisch en sociaal divers blift.

Bedrivenstrategie 2020 In de Bedrivenstrategie 2020-2030 is Hamerkwartier opgenomen als één van de bedriventerreinen waar we bedrivigheid maximaal willen benutten en waar mogelik vergroten. Zo ondersteunt Amsterdam de eigen ambities en die van de MRA. De strategie gaat uit van de volgende ruimtelike speerpunten: ■ Maximaal de kansen benutten om bedrivigheid en wonen te combineren. ■ Het bestendigen, intensiveren en verduurzamen van bedriventerreinen. ■ Selectief omgaan met de laatste vrie kavels op bedriventerreinen. ■ Een regionale aanpak voor bedrifslocaties.

Deze visie staat in Ruimte voor de Economie van Morgen, de in mei 2017 vastgestelde economische uitwerking van Koers 2025. In Ruimte voor de Economie van Morgen is Hamerkwartier benoemd als productieve en creatieve wik. Een productieve wik is een woon-werkwik met maakindustrie en ambachtelike bedrivigheid die verenigbaar is met wonen. Een creatieve wik is een woon–werkwik met kleinschalige creatieve kantoorbedriven en woningen. Hamerkwartier biedt kansen voor zowel productieve als creatieve bedrivigheid.

Detailhandelsbeleid Het Detailhandelsbeleid van Amsterdam biedt ruimte voor de groei van detailhandel bi de ontwikkeling van nieuwe wiken. Het Detailhandelsbeleid Amsterdam 2018-2022: sterke winkelgebieden in een groeiende stad, biedt meer mogelikheden voor

De bedrivenstrategie heeft aandacht voor inclusiviteit, verduurzaming en regionale concurrentiekracht.

Uitvoeringsagenda Mobiliteit Amsterdam De Mobiliteitsagenda (2015) bestaat uit een groot aantal maatregelen voor de hele stad. Hierbi gaat het met name om het verminderen van autoverkeer in en door de stad, de parkeerproblemen grotendeels ondergronds oplossen, het opwaarderen van openbaar vervoernetwerken en nieuwe verbindingen voor fetsers en voetgangers over het I. De Mobiliteitsagenda benoemt specifek het verbeteren van de verbinding met Amsterdam-Noord. Dit sluit aan bi de bereikbaarheid van Hamerkwartier.

Per ruimtelik project bepaalt het bestuur welk woningbouwprogramma wordt gerealiseerd. Afwiken van het uitgangspunt is mogelik op grond van specifeke omstandigheden, zoals het woningaanbod in de directe omgeving, de aard en intensiteit van de verdichtingsopgave en de omvang van de fnanciële effecten op de grondexploitatie.

Actieplan Schone lucht De gemeente werkt aan schone en gezonde lucht voor bewoners en bezoekers van de stad. In het Actieplan Schone Lucht van oktober 2019 staat dat Amsterdam in 2030 alleen nog volledig uitstootvri wegverkeer wil toelaten. Uitstootvri verkeer draagt bi aan de reductie van luchtvervuiling, stikstofdioxide en finstof. In 2030 voldoet de stad dan aan de normen van de World Health Organization. Het resultaat is een stillere, beter leefbare stad en een mogelike CO2-vermindering van 9%.

Duurzaamheid Op het gebied van energie heeft Amsterdam als doel om in 2030 55% en in 2050 95% minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990. Daarnaast streeft de stad naar 100% gebruik van duurzame energie in 2050. Deze doelen zin verder uitgewerkt in Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal en lokale

22 © Beeldbank Amsterdam

2 24 © Gemeente Amsterdam

Een nieuwe wik in Amsterdam Noord Hamerkwartier is ongeveer 48 hectare groot, inclusief drie insteekhavens. De Motorwal begrenst het plangebied in het westen, de Meeuwenlaan en de Vogelbuurt liggen aan de noordwestzide en het Vogeldorp, het Volkstuinpark Buitenzorg en het industriële complex van Albemarle Netherlands BV bevinden zich aan de oostzide. Het gebied maakt deel uit van de Nieuwendammerhampolder. Vanaf 1903 werd de strook langs het I bestemd voor woningbouw en industrie: vanwege de gunstige ligging aan de belangrike scheepvaartroute voor goederentransport. Er vestigden zich toonaangevende bedriven, zoals de Amsterdamse Droogdok Maatschappi, Stork en Draka, die onder andere grootschalige machines en ander materieel produceerden. De stedenbouwkundige structuur van Hamerkwartier was gericht op functionaliteit en bereikbaarheid via insteekkanalen. Deze kanalen zin vanaf de jaren zeventig gedempt, maar het stratenpatroon volgt nog de oude kanalenstructuur. Het gebied is door de industriële complexen te herkennen als typisch industrieterrein.

Hamerkwartier nu

Hamerkwartier straks

De huidige stedenbouwkundige structuur van het gebied wordt gekenmerkt door: ■ Zichtlinen van en naar het gebied: vanaf het I ziet het eruit als industriegebied. ■ Typisch twintigste-eeuwse hoge kades langs het water en de insteekhavens. ■ De relatie met het I in de vorm van zichtlinen vanaf de Ponthaven, het Motorkanaal en het uitkikpunt op de kop van de Boorstraat. ■ De aanhechting van tuindorpen via doorlopende straten, haaks op de Meeuwenlaan. ■ Herkenbaarheid van de voormalige overslagen havenstructuur met brede straatprofelen in contrast met smalle dwarsstraten. Het Gedempt Hamerkanaal is de ruggengraat van het gebied. ■ De bedrifsgeschiedenis met variatie in gebouwgrootte, openbare ruimtes en de diversiteit in verkavelingstypologieën. ■ Kenmerkende kavelinrichting met bebouwing die in de rooilinen staat of juist meer centraal gegroepeerd op het terrein, passend bi het productieproces. ■ Verschil in daklandschap, van sheddaken tot platte daken. ■ Cultuurhistorisch waardevolle panden die verwizen naar de geschiedenis van het gebied.

Hamerkwartier transformeert de komende jaren van bedriventerrein naar een hoogstedelike, gemengde woon-werkwik. Het gebied krigt een hoge dichtheid met passende woningen voor allerlei doelgroepen. Ook komt er ruimte voor voorzieningen en werken, voor bestaande en nieuwe maakindustrie, creatieve bedrivigheid en innovatieve startups. Er wordt straks gebouwd met respect voor de historie van het gebied: waar kan, bliven markante gebouwen en bestaande bedriven behouden. Hamerkwartier wordt een Ongedeelde Wik. bestaande buurten in Noord profteren mee van de ontwikkeling. Als de totale ontwikkeling gereed is, is er in Hamerkwartier 768.000 m2 BVO vastgoed ontwikkeld, waarvan 6.000 - 6.500 woningen. Duurzaamheid en gezondheid staan centraal in Hamerkwartier. Dit betekent dat gebouwen aan strenge normen moeten voldoen. De openbare ruimte wordt Rainproof en inclusief ingericht, met veel groen en volop ruimte voor bewegen en recreatie. Naast het inclusief inrichten van de openbare ruimte zullen ook gebouwen voldoen aan de daarop gerichte wet- en regelgeving. Het water is in Hamerkwartier altid dichtbi en biedt kansen voor nautische programmering. De wik is goed bereikbaar en vooral gericht op fetsers en voetgangers. 25

;c ~ ''=-

Pi o-;-

0~t{i:fJr:f(1::fw

Schets hoogbouw rond het I

Binnen Hamerkwartier zin drie deelgebieden te onderscheiden, met elk een eigen ontwikkeling:

1 Grootschalige complexen tussen het Gedempt Hamerkanaal en het I In dit deel van Hamerkwartier vind je de overblifselen van grote industriële complexen, zoals de machinefabrieken van Stork en Kromhout en kabelbedrif Draka. De bedriven zelf zin al lang uit het gebied vertrokken en in de hallen heeft zich creatieve bedrivigheid en maakindustrie gevestigd. De monumentale Kromhouthal is een echte blikvanger en een belangrike identiteitsdrager voor de wik. Naast de iconische hallen zin er ook bedrifshallen die weinig architectonische waarde hebben. Deze zin constructief niet geschikt voor hergebruik en zullen worden gesloopt. Op deze kavels kan op relatief korte termin een grote hoeveelheid nieuwe woningen worden ontwikkeld.

2 Het gebied tussen de Meeuwenlaan en het Gedempt Hamerkanaal

3 Het gebied vanaf de Johan van Hasseltweg naar het oosten

Dit gebied kenmerkt zich door een versnipperd eigendom. Het bestaande vastgoed is veel kleinschaliger dan op de zuidelike kavels. Hier vind je allerlei soorten gebouwen; een tankstation en kunstateliers staan naast hotels, architectenbureaus en woningen. In dit gebied zin recent al nieuwe ontwikkelingen gerealiseerd. Het gebied vormt de overgang van Hamerkwartier naar de bestaande Vogelbuurt en Ipleinbuurt. Het Motorplein is de belangrikste plek waar de nieuwe en bestaande buurten samenkomen. In dit deel van Hamerkwartier zal samenwerking tussen de verschillende eigenaren nodig zin om te kunnen ontwikkelen. De verwachting is dan ook dat dit deel zich meer organisch zal ontwikkelen en dat een deel pas op langere termin aan bod komt.

Hoewel dit gebied onderdeel is van het bedriventerrein Hamerstraat heeft het een duidelik eigen karakter. Het vastgoed is nieuwer dan in andere delen van de wik en het gebied oogt wat meer besloten. In dit gedeelte zin op verschillende plekken kleine creatieve en productieve ondernemers te vinden die goed passen bi het nieuwe Hamerkwartier. Het Zamenhofterrein is hiervan een goed voorbeeld. Dit deel verwachten we pas in een latere fase te gaan ontwikkelen. Dit komt vooral door de huidige onzekerheden over een mogelike vaste oeververbinding, door de functie van de Johan van Hasseltknoop als belangrik OV-knooppunt en door de milieueffecten van Albemarle. Dit Investeringsbesluit voorziet daarom nog niet in mogelikheden om het Zamenhofterrein te ontwikkelen. Ook over het wel of niet vergroenen zal nog een besluit moeten worden genomen. Dit hangt samen met besluitvorming over de aanlanding van de oeververbinding en mogelike hoogwaardige openbaar vervoerverbindingen.

otr'

0 L> L._,_J

"~ °' ''

'' /

.. '

......

... )

.• ... ) ... ' '

/ ✓-

...

... ..,_

..,..,

/•

/. /·

/. /,

---7

,,,

,,, <

1 '

I I I I I I I I I I I I I I I

;

_-___ --------

--------

•

--------

•

--------

----

Plankaart voorbeeldverkaveling Hamerkwartier 28

(!)

nte

'<Grenrsnteeerdarn '<A

De intensieve en gemengde wik In de inleiding noemden we al dat er vif leidende thema’s zin benoemd voor Hamerkwartier. We maken van Hamerkwartier een intensieve en gemengde wik. Dat wil zeggen dat we een grote hoeveelheid zeer diverse woningen en voorzieningen toevoegen. We hebben hierbi de balans gevonden tussen een hoge dichtheid en het maken van een aantrekkelik stuk stad. Door de hoge dichtheid kunnen we veel vierkante meters wonen, werken en voorzieningen aan Hamerkwartier toevoegen. Daar is dringend behoefte aan in Amsterdam. Dit zin leidende uitgangspunten voor de nog op te stellen ontwerpen voor de straten. Groen krigt hierbi extra aandacht. Elke straat heeft een mix van zelfstandige gebouwen voor wonen, voorzieningen en bedriven.

Door slimme spelregels voor de transformatie op te stellen, wordt Hamerkwartier een aantrekkelike wik en voorkomen we de vervelende bikomstigheden van hoge dichtheid. Variatie is hierbi het sleutelwoord. Dankzi de mix aan functies is er op alle momenten van de dag reuring, wat zorgt voor ogen op straat en wikgevoel. Ook de openbare ruimte richten we zo in dat ze voor allerlei soorten gebruik geschikt is. Een compleet overzicht van de spelregels staat in deel B van deze Investeringsnota.

Nieuw stratenpatroon De huidige stedenbouwkundige structuur wordt uitgebouwd. De finmazige structuur van de noordelike kavels blift intact en wordt voortgezet richting het I. Hierdoor ontstaan zichtlinen en straten met betere toegang tot het water. Waar nodig, voegen we straten toe. Zo komen er in oost-westelike richting nieuwe, informele doorsteken.

Straten

•l'ii

5 thema’s

lllli !li

1 2 3 4 5

••

,________ ;;;;ïi=: •l!!!!lliii-~~iiïii

Intensieve en gemengde wik Woon-werk wik Sociale en ongedeelde wik Gezonde, duurzame en groene wik Bereikbare wik

_______ - -----=-

........ -

,Al-•

30!!!lii

Het bieden van voldoende fexibiliteit is de belang- rikste uitdaging bi het vormgeven van de openbare ruimte. Deze fexibiliteit creëren we door de plinten, oftewel de begane grond van de gebouwen, en de openbare ruimte in samenhang vorm te geven. De straten worden zoveel mogelik vri van objecten ontworpen, zodat er een vrie vloer overblift. Er is op allerlei plekken sprake van gedeeld eigenaarschap van de openbare ruimte, wat vraagt om effciënte vormen van dubbelgebruik. Logistiek, productie en activiteiten van bedriven moeten gefaciliteerd worden, terwil bewoners tegelikertid een veilige en prettige omgeving willen. Stratenpatroon voor [boven] en na [onder] ontwikkeling

Kwaliteit Variatie in gebouwen Ongeveer een derde van de bestaande gebouwen in Hamerkwartier zal bliven staan. Een fink aantal van deze gebouwen heeft cultuurhistorische waarde. De gemeente en de ontwikkelende partien zin het eens over het in stand houden van deze gebouwen bi herontwikkeling. Per geval bekiken we samen met het gemeentelik Bureau Monumenten en Archeologie op welke manier het gebouw of de karakteristieke gebouwelementen ingepast kunnen worden.

Het Hamerblok heeft een aantal voordelen ten opzichte van het traditionele Amsterdamse gesloten bouwblok: ■ Door de gevarieerde opbouw in hoogtes is de bezonning en de hoeveelheid licht in de straten en op de gevels gunstiger. ■ Er wordt optimaal gebruik gemaakt van het uitzicht op het I. ■ Bestaande gebouwen passen vanzelfsprekender bi de rest wanneer ze één van de vele verschillende gebouwen zin, in plaats van de lastige uitzondering binnen een uniform blok. ■ Bedrifsgebouwen zin zelfstandige gebouwen naast woongebouwen. Deze bedrifspanden hebben een grote vrie vloer en vrie hoogte. In gesloten bouwblokken is dit veel lastiger te realiseren en constructief duurder. ■ De collectieve daktuinen op de bedrifsruimten hebben een betere bezonning en het groen is vanaf de straat zichtbaar. ■ Er zin meer en meer aantrekkelike soorten woningen te maken voor meer doelgroepen. ■ Door ranke torens te bouwen hebben ook kleinere woningen meer geveloppervlak en dus meer licht, uitzicht en kwaliteit dan in gesloten bouwblokken. ■ Het Hamerblok sluit beter aan bi een organische en gefaseerde ontwikkeling en bi het versnipperde eigendom. Er is keuzevriheid wanneer er door wie wat herontwikkeld wordt, omdat er pandgewis gebouwd wordt. In Hamerkwartier komt straks hoog naast laag en groot naast klein.

Tussen de bestaande gebouwen komen nieuwe gebouwen, in allerlei soorten en maten. Deze mix past bi het karakter van Hamerkwartier én bi de gewenste variatie in programma. De gebouwen zin fexibel en lenen zich goed voor ander gebruik. De gemeente stuurt op kwaliteit en samenhang, maar biedt ook vriheid in architectuur en materiaalkeuze. Samenhang wordt op drie niveaus georganiseerd: 1. Plinten worden op straatniveau transparant en toegankelik vormgegeven. 2. Er is een collectieve, opgetilde tussenlaag van groene daktuinen en laagbouw. 3. De torens worden rank en technisch aantrekkelik. Het Beeldkwaliteitsplan voor Hamerkwartier is opgenomen in deel B van deze Investeringsnota. Ook zin in deel B bouwregels en duurzaamheidsmaatregelen opgenomen.

Het Hamerblok Alle bestaande en nieuwe gebouwen worden opgenomen in bouwblokken. We noemen dit samengestelde blok met verschillende gebouwtypen ‘Het Hamerblok’. Alle bouwblokken in Hamerkwartier krigen een transparante gevel op de begane grond. Deze plinten zin 8 meter hoog. Door de plinten transparant te maken, kun je vanaf de straat zien wat erachter gebeurt. Zo wordt de wik levendig en veilig. De gevels boven de plinten variëren in hoogte. Aan de straten is 17 meter de meest

• t

Woningmix

voorkomende maat, afgewisseld met 9 en 21 meter. Op de 9 meter hoge gebouwen komen collectieve daktuinen, die ook vanaf de straat te zien zin. De ranke hoogbouw van 30, 45 en 60 meter heeft een setback: het wordt een stukje terugliggend van de straat gebouwd. Zo komt er genoeg dag- en zonlicht in de straten. Op een enkele plek kunnen de 60 meter hoge torens, onder bepaalde voorwaarden, verhoogd worden tot 70 meter.

...ilfi

♦

""-

Kwaliteit

licht, lucht en uitzicht

Dill A1

4 ii

Woningtypologieën

diverse bloktypen kunnen allerlei woonsoorten huisvesten

Activering van daken

Diversiteit bedrijfstypen

Functiemix

In de bedrijfshallen met een vrije hoogte van Bm kunnen allerlei typen bedrijven komen. Door middel van tussenvloeren kunnen er ook kleinere bedrijven komen. Ook in de bebouwing waarin gewoond wordt kunnen vloeren komen met werkfuncties.

Functiemix borgen financieel, door mix vast te leggen en door goed renderende functies te verevenen met minder goed renderende functies

J em "'i•hoogt,

Geparcelleerd ontwikkelen Hierdoor kunnen bedrijven een vrij vloer- en palenplan houden. En moeten bedrijfsloodsen gemaakt worden bij iedere toren positie met een vrije vloehoogte van Bm.

Verdeling gebiedsniveau

Verdeling op straat

Woningen krijgen, net als bedrijven, een adres aan de straat. Per ontwikkelveld moet de verdeling wonen/ niet-wonen 2/3 en 1/3 zijn, in het straatbeeld 50/50.

50% niet-wonen en wonen aan de straat

Verdeling totaal programma

Eigendom + ontwikkeling Flexibele grid verkaveling

€++

ilffl,,,,,, 1. Zonlicht en uitzicht

2. Functie mix

3. Waarde van

]

Hierbinnen liggen alleen hoofd ontsluitingen en belangrijke openbare ruimten vast. Straten kunnen nog wijzigen en zich vervoegen naar andere blokmaten.

Samen ontwikkelen Een ontwikkelveld kan bestaan uit diverse eigenaren, die kunnen onafhankelijk van elkaar ontwikkelen. Bestaande bouw kan opgenomen worden in het blok.

Hoogte Hoogte toren varieert tussen de 30m en 60m Voor laagbouw zijn rooilijnhoogtes bedacht

€+/-

4. Financieel schema

behouden en

Kavel

hergebruik

Maat varieert tussen de 30 en 60m

Hamerblok

•

Hoogbouw

Een ander nadeel van hoogbouw is dat het snel anoniem wordt. We lossen dat op door de gebouwen en de openbare ruimte in te richten op ontmoeting; met buurtkamers, parkjes, speelplekken en andere collectieve voorzieningen. Ook komt er bi vriwel elke toren een grote groene collectieve daktuin op het dak van de naastgelegen bedrifsruimte. We voorkomen de negatieve effecten van schaduwwerking en windhinder zo veel mogelik. Dat doen we door regels te stellen voor de positie en de omvang van de woontorens. Een slimme architectonische uitwerking van gebouwen en inrichting van de openbare ruimte helpen verder bi het tegengaan van deze negatieve effecten. Voor bezonning op de gevel van woningen wordt binnen Amsterdam vaak een afgeleide gehanteerd van de lichte TNO-norm. De TNO-norm geeft een richtlin voor bezonningsuren. In de afgeleide norm wordt uitgegaan van minimaal 2 bezonningsuren per dag in de periode tussen 21 maart en 21 september. Noordgevels zin hiervan uitgesloten, aangezien hier geen direct zonlicht op valt. Ook moet worden nagegaan wat het effect is op de omliggende bebouwing.

Hoogbouw is een voor de hand liggende oplossing om zoveel mogelik woningen toe te voegen aan de stad. Maar het kan ook zorgen voor sociaal isolement, windhinder en donkere straten. In Hamerkwartier willen we hoogbouw zo inzetten dat deze nadelen wegvallen. Er zin regels opgesteld voor de maximale hoogtes van de torens (tussen de 40 en 70 meter), het aantal torens (maximaal twee per ontwikkelveld) en voor de footprint van de torens (slank, met 500 tot 600 m2 BVO). Ook zin er kaders opgesteld voor de getrapte opbouw aan de Meeuwenlaan en aan het I. Als uitzondering mogen er op de landkaap tussen de GVB-pontveerhaven en het Van Hasseltkanaal drie ranke torens komen, van 80 tot 120 meter. Deze torens gaan een ruimtelike relatie aan met de hoogbouw aan de andere kant van het Van Hasseltkanaal, op Overhoeks en in de Sluisbuurt. Vanaf de Vogelbuurt en Vogeldorp is straks een getrapte opbouw te zien, met voldoende uitzicht tussen de torens door. De torens zin slanker dan die van het hotel aan de Motorkade. Op straatniveau zin de torens niet nadrukkelik aanwezig, door het toepassen van de eerder genoemde setbacks. Vanuit de binnenstad zin de torens niet zichtbaar. Windhinder wordt voorkomen door de setback. Waar nodig, voegen we luifels of gevel-reliëf toe.

In de bilage Hoogbouw Effect Rapportage zin de regels én de effecten van hoogbouw in detail beschreven. De technische aspecten en de regels voor bouwen zin in deel B van deze Investeringsnota samengevat.

Referentie hoogbouw

Rollen van gemeente en marktpartien voor de intensieve en gemengde wik Hamerkwartier toont de nieuwe Amsterdamse manier van stadmaken. Waarbi de gemeente mogelikheden creëert en kaders stelt en marktpartien ontwikkelen. Met deze werkwize heeft Amsterdam nu twee decennia ervaring. Van projecten zoals Buiksloterham, NDSM en Cruquius hebben we veel geleerd over samenwerking tussen marktpartien en de gemeente. Uitgangspunt voor een geslaagde samenwerking is dat elke parti doet waar zi het beste in is, op een manier die aansluit bi haar verantwoordelikheid. In Hamerkwartier zin allerlei soorten marktpartien actief. Groot en klein, lokaal en internationaal, object- en gebiedsontwikkelaars, beleggers en ontwikkelaars. Dat maakt het proces complex, maar zorgt ook voor een gevarieerd resultaat. De wens voor kwaliteit en variatie is leidend en er is duidelike overlap in de ambities van de marktpartien en de gemeente. Om deze ambities waar te maken is de volgende rolverdeling het uitgangspunt:

Rol Gemeente

Rol Marktparti(en)

Creëren van mogelikheden voor transformatie, waardoor het voor marktpartien aantrekkelik wordt om te ontwikkelen.

Het realiseren van de vastgoedontwikkeling.

Partien bi elkaar brengen. Dit zin ontwikkelaars, zittende eigenaren en bedriven, maar ook toekomstige gebruikers.

Het maken van plannen, het verkrigen van vergunningen en het realiseren van gebouwen en stukken stad binnen de in de Investeringsnota gestelde kaders. Ontwikkelende partien betrekken in een vroegtidig stadium directe belanghebbenden bi hun voornemens.

Het borgen van maatschappelik belangrike kwaliteiten die kwetsbaar of economisch minder interessant zin. Zoals bereikbaarheid en een goed functionerende, aantrekkelike en duurzame openbare ruimte. Het weer publiek maken van grote delen van private kavels aan het I is bivoorbeeld een verantwoordelikheid die de gemeente zal oppakken.

Als belegger in het gerealiseerde vastgoed duurzaam betrokken bliven bi de exploitatie en het functio-neren van het gebied.

. _j.

De woon-werkwik Amsterdam groeit hard, zowel qua inwoners als werkgelegenheid. Daarom is besloten om van Hamerkwartier een gemengde, hoogstedelike woon-werkwik te maken. We kiezen voor het zoveel mogelik mengen van functies. Het totaal aantal vierkante meters van het programma voor Hamerkwartier zal voor 2/3 uit wonen bestaan en voor 1/3 uit werken.

Wonen

en voor allerlei inkomens en gezinssituaties. De 6.000 tot 6.500 woningen krigen een grote variatie in pris, formaat en type. 30% van alle woningen wordt sociale huur, 40% middensegment en 30% bevindt zich in de duurdere vrie sector. Binnen alle priscategorieën komt een mix aan woningen voor gezinnen, koppels en alleenstaanden. In Hamerkwartier streven we naar de volgende verdeling in woningformaten: 30% klein, 45% middelgroot en 25% groot. Er komt ruimte voor circa 300 studenten- en jongerenwoningen. Ook komen er diverse woningen voor bizondere doelgroepen, eventueel gecombineerd met zorg. Er is desgewenst ruimte voor collectieve woonvormen.

De ontwikkeling van Hamerkwartier staat niet op zichzelf. Rondom Hamerkwartier liggen de Vogelbuurt, Ipleinbuurt, Vogeldorp en het W.H. Vliegenbos. In de Vogelbuurt en de Ipleinbuurt samen wonen circa 8.200 mensen. De wiken behoren tot de armste buurten van Amsterdam. Hier zin veel kwetsbare huishoudens en kansarme jongeren. Meer dan elders in Noord moeten huishoudens rondkomen van een minimum inkomen: 28,4% versus 20,5% in Noord en 16,6% in Amsterdam. De bevolkingssamenstelling van de buurten is aan het veranderen. In het verleden zin sociale huurwoningen verkocht, waardoor er meer starters en nieuwe stedelingen zin komen wonen. Een aantal corporaties heeft een verkoopstop in deze buurten, in een aantal gevallen wordt nog doorgegaan met verkoop in de complexen waar reeds verkocht is. Daarnaast stigt het aantal ouderen sterk. De buurten kennen een vri eenzidige woningvoorraad. Van de ruim 4.000 woningen in de Iplein- en Vogelbuurt is circa 67% sociale huur. Circa 20% van de voorraad is koopwoningen en de rest is middeldure huur. De sociale huurwoningen zin voor het overgrote deel corporatiebezit; slechts een klein aantal wordt verhuurd door particulieren. Ruim 40% van alle woningen is kleiner dan 60 m2.

Om invulling te geven aan de ambitie om meer woningen in het middensegment te bouwen, worden een aantal plekken in Hamerkwartier onderzocht voor het realiseren van 100% middeldure huurwoningen. Dit wordt per ontwikkeling beoordeeld. Uitgangspunt is dat er per ontwikkeling aan de verhouding 30/40/30 wordt voldaan. Op de Hamerkop komt de mogelikheid om extra woningen te realiseren volgens een 0/100/0 verdeling. Een belangrik uitgangspunt bi het woonprogramma is dat alle woningtypen aanpasbaar worden gebouwd, volgens de richtlin Aanpasbaar Bouwen. De gebouwen bliven dan fexibel, mocht er in de toekomst een andere behoefte ontstaan.

Diversiteit

Sociale woningbouw

Hamerkwartier wordt een buurt voor iedereen. Voor jong en oud, Amsterdammer en nieuwkomer Sociaal 5 thema’s 1 2 3 4 5

Intensieve en gemengde wik Woon-werk wik Sociale en ongedeelde wik Gezonde, duurzame en groene wik Bereikbare wik

In Hamerkwartier hebben particuliere ontwikkelaars

m2 GBO

Totaal

Aantallen

Alleenwonend, kort

7-12%

221

Regulier/stel zonder kind

44-49%

907

Ouderen

10-20%

167

Gezin klein

20%

370

Gezin groot

10%

185

Totaal 38

Kamers

1820 39

Categorie/type

m2 GO

kamers

Sociaal Alleenwonend, kort

2-4%

Regulier/stel zonder kind

13-15%

Ouderen

3-6%

Gezin, klein

Gezin, groot

Middeldure koop

10%

Middeldure huur

20%

Middeldure huur

10%

30% 55 m2 gemiddeld

Middelduur

Vrie sector (huur/koop)

30%

Totaal

100%

40% 55 m2 gemiddeld

om kwetsbare mensen met een urgente woonvraag te huisvesten. 30% van hun vrikomende sociale huurwoningen gaat naar deze groepen. De gemeente hanteert de defnitie van kwetsbare groepen conform het ‘programma huisvesting kwetsbare groepen’ en conform de samenwerkingsafspraken met de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties waarvoor stadsbrede doelstellingen zin geformuleerd in de samenwerkingsafspraken. ■ Binnen Hamerkwartier is ruimte voor circa 300 studentenwoningen en jongerenwoningen, waarbi de verhouding 60% – 40% is. Dit betekent circa 180 studentenwoningen en 120 jongerenwoningen.

deze koopwoningen moeten marktconform worden gerealiseerd. De gemeente gaat uit van een gemiddelde woninggrootte voor de middeldure huurwoningen van 55 m2 GO. Het coalitieakkoord Samen Sterker door de Crisis, van september 2020, legt de nadruk op het realiseren van meer middensegmentwoningen in Amsterdam. Dit onder andere om mensen met een vitaal beroep een woning te kunnen bieden. In Hamerkwartier is op de Hamerkop ruimte gevonden om circa 300 extra woningen van dit type te realiseren.

Vrie sectorwoningen Onder vriesectorwoningen vallen alle huurwoningen met een huur vanaf € 1053 per maand en koopwoningen vanaf een koopsom van € 314.000 VON. Gezien het beperkte aanbod dure woningen in de omliggende buurten en de bizondere verdeling van de grondposities in Hamerkwartier, is in het Projectbesluit vastgelegd dat 30% van het woningaanbod in het dure segment komt. De gemeente stelt geen eisen aan de woninggrootte voor de vriesectorwoningen, het is aan de markt om te bepalen welke woninggroottes zi bouwt.

Middeldure woningen vastgelegd dat particulier ontwikkelde woningen in het sociale segment de eerste 25 jaar in het sociale segment verhuurd worden. ■ Er komen woningen voor zorgbehoevenden, waaronder mensen met een lichamelike beperking die bivoorbeeld gebruik maken van een rolstoel. Minimaal 1% van de woningen is hierop ingericht. De insteek is dat deze woningen dichtbi de zorgvoorzieningen in de wik komen te liggen. ■ Voor het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen zin met corporaties afspraken gemaakt

nu het meeste bezit. Het is de ambitie dat 100% van het sociale woningbouwprogramma in handen komt van de corporaties. Voor een evenwichtige bevolkingsopbouw en een leefbare wik is het belangrik dat de woningen divers zin: qua aantal kamers en vierkante meters. Corporaties hebben een ander fnancierings- en verdienmodel, waarmee we rekening houden bi de verdeling van woningenbouwplannen. Voor Hamerkwartier gelden de volgende uitgangspunten voor de sociale huur: ■ Er komen circa 1820 sociale huurwoningen, dit is 30% van het totaal aantal woningen. ■ Het merendeel van de sociale huurwoningen is voor alleenwonenden (in totaal ruim 60%); dit is ook de grootste doelgroep binnen de sociale huur. Er komt een mix van een- en tweekamerwoningen voor alleenwonenden die slechts kort woonruimte zoeken, zoals studenten- en jongerenhuisvesting met tidelike contracten, en voor alleenwonenden die een duurzame verbinding met het gebied aangaan. ■ In het gebied Oud-Noord wonen veel gezinnen nu krap. Door het toevoegen van grote sociale huurwoningen kan deze doelgroep doorstromen. Veel ouderen hebben een aangepaste huurpris nodig om doorstroming te stimuleren. Vroege benadering en een persoonlike aanpak zin belangrik voor succes. Binnen het corporatieprogramma is een deel van het aanbod voor deze groep. Deze woningen krigen de vorm van geclusterde voorzieningen.

■ Door een evenwichtige opbouw binnen het sociaal segment ontstaat een leefbare wik met 30% gezinnen, bina 60% ouderen en alleenwonenden. Stellen zonder kind zin geen grote doelgroep in de sociale huur, maar de tweekamerwoningen zin wel geschikt voor deze doelgroep. ■ Er wordt afgesproken met koepelorganisaties van beleggers en in particuliere overeenkomsten

Unieke samenwerking tussen gemeente en corporaties Het projectteam Hamerkwartier heeft samen met andere gemeentelike partners op 12 november 2018 een intentieovereenkomst gesloten met woningbouwcorporaties Eigen Haard, De Key, Rochdale, Ymere en Stadgenoot. Deze corporaties hebben bezit in de Iplein-Vogelbuurt en hebben interesse om sociale woningbouw te realiseren in Hamerkwartier. De gemeente en de vif corporaties hebben vastgelegd hoe ze als partners willen samenwerken om van de IpleinVogelbuurt en Hamerkwartier in de toekomst een Ongedeelde Wik te maken. Een programmateam heeft in 2019 de intenties uitgewerkt tot verschillende concrete voorstellen. Op 9 februari 2020 heeft de stuurgroep van de samenwerking haar steun gegeven aan de voorstellen. Er is een gezamenlike vastgoedstrategie afgesproken, gericht op voldoende sociale huur in Hamerkwartier, menging in de bestaande en de nieuwe buurten en doorstroming van bewoners van oudbouw naar nieuwbouw. Ook is er overeenstemming bereikt over sociale en economische interventies en ingrepen in de openbare ruimte. Deze afspraken zin voor Hamerkwartier verwerkt in dit Investeringsbesluit. Andere voorstellen worden opgenomen in het Principebesluit van Ontwikkelbuurt Iplein-Vogelbuurt. Het gaat dan bivoorbeeld over onderhoud van woningen, buurteconomie, buurtbeheer en sociale interventies.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11268789/1