Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (AAV).pdf

Waar overlast de leefbaarheid van buurten kan aantasten, kan betrokkenheid van buurtbewoners juist zorgen voor een sterker gevoel van sociale cohesie en leefbaarheid. Gemiddeld geeft de Amsterdammer een rapportcijfer 6,3 voor betrokkenheid van buurtbewoners bij de buurt. Maar ook hier zien we dat wijken in Nieuw-West, Noord, Zuidoost en de Burgwallen relatief laag scoren.

Doel 4

53

Inwoners van Amsterdam ervaren in verschillende mate overlast in hun buurt. De oorzaak van overlast verschilt ook. Verhuur van woningen aan toeristen en kamerverhuur kan voor overlast zorgen in de directe woonomgeving en daarmee de leefbaarheid aantasten. Met name als het een woning in hetzelfde (appartementen)complex betreft en de verhuur gepaard gaat met bijvoorbeeld geluidsoverlast. Ongeveer een kwart van de Amsterdammers geeft aan dat ze in meer of mindere mate overlast ervaren van de verhuur van kamers in woningen. Relatief veel overlast wordt ervaren in wijken in het centrum en de ring hier omheen. Bewoners van Burgwallen Oude-Zijde, Chassébuurt, Oude-Pijp, Scheldebuurt en Rijnbuurt ervaren in dit deel van de stad de meeste overlast. Maar ook in wijken verder van het centrum wordt overlast van kamerverhuur ervaren. In Buikslotermeer, Nellestein, Geerdinkhof/Kantershof, Slotermeer Oost, De Punt en Osdorp Midden is de overlast relatief groot.

Doel 3

Bewoners moeten kunnen terugkomen naar hun buurt als zij dat willen. Dit is de inzet van de gemeente bij de onderhandelingen over de nieuwe Amsterdamse Kaderafspraken voor vernieuwing en verbetering met corporaties en de huurders­vertegenwoordigers. De gemeente zorgt mede voor goede ondersteuning van de huurders. Vooral in vernieuwingsbuurten waar de sociale cohesie en buurtbetrokkenheid al beperkt is, is het van belang bewoners tijdig en goed te betrekken. Bewoners in vernieuwingsgebieden moeten zich gezien en gekend voelen. De nieuwbouw in de buurt moet (mede) afgestemd worden op de behoefte van de zittende bewoners.

• Buurten en wijken zijn veilig en overlast, bijvoorbeeld door toeristische verhuur of crimineel gebruik van woningen, is teruggedrongen.

Een vorm van overlast met een sterk negatief effect op de leefbaarheid is overlast door criminaliteit. Deze vorm van overlast wordt met name ervaren in wijken in Nieuw-West, Zuidoost en Noord. Maar de wijk waar de meeste overlast door criminaliteit wordt ervaren, en is toegenomen, is Burgwallen-Oude Zijde. Het type criminaliteit waar men last van heeft kan verschillen tussen wijken en hoeft ook niet overeen te komen met het aantal geregistreerde incidenten.

Doel 2

De stedelijke vernieuwing is de laatste jaren goed op gang gekomen, met name in Nieuw-West. De gemeente trekt daarin op met corporaties en huurders­vertegenwoordigers.

• Het eigen initiatief van bewoners en activiteiten van professionals in de buurt worden ondersteund, zodat bewoners elkaar kennen en prettig samenleven.

Doel 1

Om de binding met de wijk te versterken krijgen huidige bewoners van een stadsdeel voorrang bij de verhuur bij aangewezen nieuwbouwcomplexen. Dit draagt bij aan de mogelijkheden voor bewoners om te verhuizen en te blijven in de eigen buurt. In 2024 wordt het eerste complex van corporaties opgeleverd waarop de stadsdeel­ voorrang van toepassing is.

Leefbare wijken

Samenvatting

Het instrument ‘gebiedsgerichte doelgroep programmering’ (zie doel 4 ‘Passender wonen’) helpt om bij gebieds­ ontwikkeling de verhoudingen van de woning­voorraad in het gebied in beeld te brengen en die mee te nemen bij de programmering van nieuwbouw. Maar ook afspraken met woningcorporaties over het behoud en groei van sociale en middensegment huurwoningen (zie doel 2 ‘Betaalbaarder wonen’ voor verdere uitwerking) dragen bij aan dit doel.

Voorwoord

Wat we doen

Figuur 31. Ervaren overlast door verhuur van woningen aan toeristen, 2023 (%)

Voorwoord

Figuur 29. Ervaren overlast door criminaliteit, 2023

Samenvatting Doel 1

7,5 tot 8,0 8,0 tot 9,0

1 (ernstige overlast) tot 10 (geen overlast)

0 tot 10% 10 tot 20%

20 tot 30% 30 tot 40 %

40 tot 53%

Doel 3

6,0 tot 6,5 6,5 tot 7,0 7,0 tot 7,5

Doel 2

4,5 5,0 tot 5,5 5,5 tot 6,0

Bron: Wonen in Amsterdam 2023

Bron: Wonen in Amsterdam 2023

Figuur 32. Betrokkenheid buurtbewoners, 2023

Doel 4

Figuur 30. Ervaren overlast door kamerverhuur, 2023 (%)

Doel 5 Doel 6 Doel 7

15 tot 20% 20 tot 25%

25 tot 30 % 30 tot 40%

4,8 5,0 tot 5,5 5,5 tot 6,0

6,0 tot 6,5 6,5 tot 7,0 7,0 tot 7,5

Bron: Wonen in Amsterdam 2023 1 (ernstige overlast) tot 10 (geen overlast) Bron: Wonen in Amsterdam 2023

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2024

Bronnen

54

7,5 tot 8,1 Indicatoren

0 tot 10% 10 tot 15%

Doel 4 Doel 5 Doel 6

Investering in de sociale infrastructuur krijgt ook voor kwetsbare bewoners vorm door het introduceren van nieuwe woonvormen, waarin de bescherming en verbinding van deze bewoners meer geborgd is. Voor kwetsbare bewoners worden verschillende woonvormen in kaart gebracht én via pilots in de praktijk gebracht. Dit versterkt het duurzame herstel van de bewoners die het betreft én het draagt bij aan het verminderen van overlast.

Doel 3

Het aantal ouderen neemt toe en een steeds groter deel van hen blijft langer thuis wonen. Een belangrijke opgave waar de stad voor staat is die van het goed huisvesten van en zorg bieden aan ouderen (zie doel 4 ‘Passender wonen’ en Uitvoeringsagenda Ouderenhuisvesting 2024-2027). Ook hierin speelt de wijk een belangrijke rol. Ouderen moeten immers langer zelfstandig thuis blijven wonen, waarbij zorg, sociale verbanden tussen bewoners en andere voorzieningen zoveel mogelijk in de buurt beschikbaar zijn. Met de woonzorgcirkels wordt gekeken hoe een zorgzame buurt kan worden ingericht. Met het ontwikkelen van geclusterd wonen voor ouderen wordt hieraan bijgedragen.

Doel 2 Doel 7

De gemeente vindt het belangrijk om burgers, ondernemers en buurtinitiatieven intensiever betrekken bij het maken van plannen en beleid. En zo samen werken aan de ontwikkeling van de stad. In de nieuwe participatieverordening staat vastgelegd hoe de gemeente dit doet. Op deze manier wordt er gezamenlijk gewerkt aan leefbare buurten en wijken en de betrokkenheid van bewoners daarbij.

Wat we doen

Doel 1

Leefbaarheid verschilt sterk tussen wijken. We kiezen er daarom voor om, onder het motto ongelijk investeren voor gelijke kansen, vooral te investeren in wijken waar de problemen het grootst zijn. Dit gebeurt met onder andere de integrale langjarige Nationale Programma Samen Nieuw-West, Masterplan Zuidoost en Aanpak Noord. Ook specifiek op het thema wonen ligt het accent hierin veelal op de minder veerkrachtige wijken in de stad. De AAV richt zich op die aspecten van veerkracht en leefbaarheid die direct de volkshuisvesting betreffen zoals de kwaliteit (doel 5) en samenstelling van de woningvoorraad (doel 2 en 4), de verdeling van woningen (doel 3) en de betaalbaarheid (doel 2) van het wonen. In het prioriteitsbeleid krijgen alle projecten binnen de Masterplannen Zuidoost en Nieuw-West prioriteit.

• Streven naar realisatie van minimaal zes woonzorgcirkels voor kwetsbare bewoners en/of ouderen.

Samenvatting

Wanneer er vermoedens zijn van overlast of onveiligheid wordt het gebruik van de woning gecontroleerd. Daarbij wordt nauw samengewerkt met verschillende teams binnen de gemeente, maar ook met de politie, woningcorporaties, zorginstellingen en andere instanties. Indien nodig worden er maatregelen getroffen om de ongewenste situatie te beëindigen. Dit komt de leefbaarheid van buurten en wijken ten goede. Vanaf 18 juli 2024 geldt het ‘prioriteitsbeleid handhaving woonfraude en woningkwaliteit 2024 en 2025’. De prioriteit van het college komt te liggen op het handhaven van ernstige overtredingen met de grootste impact op bewoners, de woningvoorraad en omgeving.

Investeringen in de sociale infrastructuur van de wijk

Voorwoord

Wat we doen

Indicatoren

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2024

Bronnen

55

Voorwoord Samenvatting

Indicatorenlijst

Doel 1 Doel 2

Aantal/Percentage 2023

Aantal/Percentage 2024 (1 jan - 1 juli)

Doel 3

Doel 1 Meer Woningen Opgenomen in de monitor AAV 2024

1.451

Aantal verleende vergunningen voor kamerverhuur en woningvorming

198 kamerverhuur, 248 woningvormen

Aantal matches hospihousing

120

Aantal woningen toegevoegd door subsidieregeling wonen boven winkels

45

Aantal woonplekken via project Onder de pannen

45

Start bouw permanente zelfstandige woningen

5.154

1.773

Start bouw tijdelijke woningen

160

63

Doel 6 Doel 7

Aanvragen hospitaverhuur corporaties

Doel 5

Nog niet in de monitor 2024

67 kamerverhuur, 114 woningvormen

Doel 4

Aantal vrijgekomen woningen door handhaving woninggebruik

Indicatoren

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2024

Bronnen

56

Aantal/Percentage 2023

Aantal/Percentage 2024 (1 jan - 1 juli)

Voorwoord

Doel 2 Betaalbaarder wonen Opgenomen in de monitor AAV 2024

Samenvatting

Verdeling sociale huur corporaties en particuliere verhuurders

Woningvoorraad: 47% sociale huur Corporaties: 92% sociale huur Particuliere huursector: 33% sociale huur Corporaties: 2.658

482

Particuliere huursector: 151

170

632

Aantal geliberaliseerde sociale huurwoningen van corporaties

124

Aantal gesloopte woningen van corporaties

194

Aantal opgeleverde sociale huurwoningen van corporaties

1.546

Aantal middenhuurwoningen in de woningvoorraad

+- 42.000

Aandeel middenhuurwoningen in de woningvoorraad

9%

Aantal in aanbouw genomen middenhuurwoningen

314

Percentage middeninkomens in middenhuurwoningen

37,8%

Percentage nieuwe middenhuurwoningen bij eerste bewoning bewoond door middeninkomens (eenmalig)

91%

Aantal in aanbouw genomen sociale koopwoningen

45 (tot €355.000)

89 (tot €390.000)

Aantal toegewezen huisvestingsvergunningen middenhuur

890

1.125

Verdeling woonquoten (kale huur of hypotheek) naar eigendomssector

Zie figuur 8 in de monitor

Huurquoten naar inkomenscategorieën

Zie figuur 9 in de monitor

Gemiddelde maandbedrag servicekosten van huurders (corporatie en particulier)

Corporaties: €31

Eigenaar-bewoners: €192 Nog niet in de monitor 2024

Indicatoren

Particuliere huursector: €167

Doel 7

Corporaties: €164

Doel 6

Gemiddelde energielasten per maand voor huurders en eigenaar-bewoners

Doel 5

€ 179

267

Doel 4

Gemiddeld maandbedrag vve kosten van eigenaar-bewoners

Doel 3

Particuliere huursector: €74

Doel 2

Aantal verkochte sociale huurwoningen van corporaties

Doel 1

Aantal in aanbouw genomen sociale huurwoningen door corporaties en particuliere verhuurders

Effect opkoopbescherming (onderzoek volgt in 2025) Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2024

Bronnen

57

Aantal/Percentage 2023

Aantal/Percentage 2024 (1 jan - 1 juli)

Voorwoord

Doel 3 Meer woningen voor hen die ze het hardst nodig hebben Opgenomen in de monitor AAV 2024

Gemiddeld aantal weigeringen van aangeboden sociale huurwoningen (per woning)

5

Percentage sociale huurwoningen van corporaties toegewezen aan doelgroepen van het PHKG

26%

Wachttijd na verstrekken urgentie voor de drie doelgroepen PHKG

Zie figuur 10 in de monitor

Aantal woningen van corporaties ontruimd om financiële redenen

35

Schatting aantal dak- en thuislozen in Amsterdam

15.731

Doel 1

11 jaar

Samenvatting

Gemiddelde inschrijftijd bij accepteren sociale huurwoning corporaties

Doel 2

Nog niet in de monitor 2024 Aantal alternatieve woonoplossingen voor kwetsbare groepen en opvang Percentage woningen ‘met situatiepunten’ aangeboden

Doel 3

Wachttijd per doelgroep: leeftijdsgroep, huishoudensgrootte, inkomenscategorie, starters en doorstromers Mensen met meer situatie-, start- en zoekpunten vinden sneller een woning

Aantal/Percentage 2023

Zie figuur 13 in de monitor

Percentage 65+ dat woning geschikt vindt om oud in te worden

Zie figuur 14 in de monitor

Aantal vrijkomende sociale huurwoningen van corporaties per oppervlakteklasse

Zie figuur 16 in de monitor

Percentage van op Woningnet geadverteerde woningen gelabeld met voorrangregels van Groot naar beter/van Hoog naar Laag

Ruim 60%

Percentage van op Woningnet geadverteerde woningen gelabeld met voorrangregels van Groot naar beter/van Hoog naar Laag dat verhuurd is aan kandidaten met voorrang via deze regelingen

6%

Gemiddeld rapportcijfer 65+ voor tevredenheid met aanbod aan zorgvoorzieningen in de buurt (naar wijk uitgesplitst)

6,7 (Amsterdam). Per wijk zie figuur 17 in de monitor

Bronnen

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2024

Indicatoren

Percentage woningen met interne en externe hindernissen naar leeftijdsgroep

Doel 7

Zie figuur 12 in de monitor

Doel 6

58

Percentage huishoudens met kinderen dat passend of ruim woont naar huishoudenssamenstelling (eenmalig)

Doel 5

Opgenomen in de monitor AAV 2024

Aantal/Percentage 2024 (1 jan - 1 juli)

Doel 4

Doel 4 Passender wonen

Aantal/Percentage 2023

Aantal/Percentage 2024 (1 jan - 1 juli)

Aantal/Percentage 2023

Aantal/Percentage 2024 (1 jan - 1 juli)

Samenvatting

Nog niet in de monitor 2024

Voorwoord

Doel 4 Passender wonen

Aantal lang leven thuisflats Aantal geclusterde ouderenwoningen in de woningvoorraad Aantal zorggeschikte woningen in de woningvoorraad De wachtlijsten voor intramurale zorg in Amsterdam (zorgkantoor)

Doel 1

Aantal cliënten met volledig pakket thuis volgens de Wet langdurige zorg (zorgkantoor) Behoud intramurale verpleeghuisplekken (zorgkantoor)

Doel 2

Doel 5 Duurzame woningen van goede kwaliteit Opgenomen in de monitor AAV 2024

23%. Per stadsdeel zie figuur 18 in de monitor (2020 ipv 2023)

Percentage huishoudens dat aangeeft dat er maatregelen nodig zijn in hun woning tegen vocht en schimmel

25%

Percentage voorspelde aanwezigheid van Loden leidingen in woningen (eenmalig)

Particuliere huursector: 14%

Doel 5

Percentage Amsterdammers met vocht- en/of schimmelplekken in de woon- of slaapkamer

Doel 4

142

Doel 3

Aantal afhandelingen van woningkwaliteitsklachten en aanschrijvingen door directie Wonen

Koopwoningen: 10% 13.300

Percentage Amsterdammers in energiearmoede (i.e. dat minstens 10% van het inkomen kwijt is aan energielasten)

17,2%

Percentage woningen met een EFG label, uitgesplitst naar eigendom

Zie figuur 19 en 20 in de monitor

Aantal m dat is geïsoleerd via subsidieregelingen ISDE, SEEH, SVOH en SVVE (door particulieren en vve’s).

vve’s: 33.329 m2

particulieren: 98.843 m2

Aantal particulieren en vve’s dat een lening heeft aangevraagd bij het Warmtefonds

Particulieren: 248

Particulieren: 183

vve’s: 4

vve’s: 8

€ 6.697.000

€ 24.435.000

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2024

Bronnen

59

Indicatoren

Jaarlijks totaal aan leningen Warmtefond

Doel 7

2

Doel 6

Resultaten aanpak verkeerslawaai (aantal woningen waarvoor VBT is verkregen)

Aantal/Percentage 2023

Aantal/Percentage 2024 (1 jan - 1 juli)

Voorwoord

Doel 6 Betere positie huurders en woningzoekenden Opgenomen in de monitor AAV 2024

16%

Percentage tijdelijke huurcontracten in het recente aanbod particuliere huurvoorraad

28%

Samenvatting

Percentage tijdelijke huurcontracten in de totale particuliere huurvoorraad

Nog niet in de monitor 2024 Bekendheid meldpunt goed verhuurderschap

Aantal/Percentage 2023

Aantal/Percentage 2024 (1 jan - 1 juli)

Opgenomen in de monitor AAV 2024 Zie figuur 27 in de monitor

Samenstelling wijken naar inkomen

Zie figuur 28 in de monitor

Aantal complexen van corporaties met stadsdeelvoorrang

1

Ervaren overlast van de verhuur van kamers (per wijk)

Zie figuur 30 in de monitor

Ervaren overlast van de verhuur van woningen aan toeristen (per wijk)

Zie figuur 31 in de monitor

Betrokkenheid buurtbewoners bij de buurt (per wijk)

Zie figuur 32 in de monitor

Doel 5

Zie figuur 29 in de monitor Doel 4

Ervaren overlast van criminaliteit (per wijk)

Doel 3

Samenstelling wijken naar prijssegment

Doel 2

Doel 7 Leefbare en veerkrachtige wijken

Doel 1

Handhavingsresultaten Wet goed verhuurderschap en Wet betaalbare huur

Doel 6 Doel 7 Indicatoren

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2024

Bronnen

60

Voorwoord

Raadsinformatiebrieven

Samenvatting

Bronnen

Doel 1

• Raadsinformatiebrief Onderzoeken hoe het aantal tweede woningen kan worden teruggedrongen • Raadsinformatiebrief Voortgang van het isolatieoffensief 2023-2024

• Raadsinformatiebrief Evaluatie nieuwbouw middeldure huurwoningen 2023 • Raadsinformatiebrief Verantwoording resultaten Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen 2023 en doorkijk naar 2024 (TA2023-000273)

Doel 6 Doel 7

• Raadsinformatiebrief Update stimuleren hospitaverhuur

• Raadsinformatiebrief Maatregel vermindering B&B quota met 30% per wijk

• Raadsinformatiebrief Aanpak schimmelwoningen en afspraken corporaties

Doel 5

• Raadsinformatiebrief Tijdelijke overgangsmaatregel middeldure huur als gevolg van de inwerkingtreding van de Wet betaalbare huur en nadere uitwerking aanvullend middelduur huurbeleid

• Bijlage bij Raadsinformatiebrief Resultaten handhaving wonen 2023

• Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging uit de commissievergadering van 10 april 2024 om te informeren over de stand van zaken van lood in woningen

Doel 4

• Raadsinformatiebrief Evaluatie Leegstandsverordening Amsterdam 2022 en tevens afdoening toezeggingen (TA2022-000978) en TA2023-000126) aan lid Van Renssen (GL) inzake de evaluatie.

• Raadsinformatiebrief Resultaten handhaving wonen 2023

• Raadsinformatiebrief Voortgang Aanpak Dakloosheid

Doel 3

• Raadsinformatiebrief Evaluatie gezamenlijke schimmelaanpak.

• Raadsinformatiebrief Voorgenomen wijzigingen woningdeelbeleid per 1 januari 2025 en update project stimuleren hospitaverhuur

Doel 2

• Raadsinformatiebrief halfjaarlijkse voortgang uitvoering moties en toezeggingen ihkv beleidskader Woonwagens en standplaatsen en afhandeling toezegging aan lid Mangal ten aanzien van externe bureaus

Indicatoren

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2024

Bronnen

61

Voorwoord Samenvatting

Bronnen

Overige bronnen

Doel 1

• Kadaster

• Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting.

• Klimaatmonitor - Jaarlijkse oppervlakte via ISDE, SEEH, SVOH of SVVE gesubsidieerde isolatiemaatregelen Vastgesteld Gebouwde Omgeving - Amsterdam

• Wonen in Amsterdam 2023: Factsheet Woningmarkt • Wonen in Amsterdam 2023: Factsheet Leefbaarheid

• Monitor Samenwerkingsafspraken 2023 • Beleidskader Woonwagens en standplaatsen 2023.

• MRA factsheet Wonen in Amsterdam 2023 Onderzoek & Statistiek, Gemeente Amsterdam

• Woningbouwplan 2022-2028. Amsterdamse aanpak voor de nieuwbouw van woningen

• Onderzoek & Statistiek Dashboard Kerncijfers

• Woningbouwplan 2022-2028. Jaarrapportage 2023. Stand van zaken 1 januari 2024

• Participatieverordening. Gemeente Amsterdam • Dak en thuisloosheid in beeld Q1 2024.

• Jaarbericht 2024. Amsterdamse federatie van woningcorporaties

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2024

• Uitvoeringsplan Isolatieoffensief 2024-2026.

Bronnen

62

• Uitvoeringsagenda Ouderenhuisvesting 2024-2027.

Indicatoren

• Factsheet Gezondheid en leefomgeving in Amsterdam 2020. Resultaten Amsterdamse gezondheidsmonitor

• De staat van de huurder 2023. Signaleringen van !WOON over huurders op de woningmarkt in stadsregio Amsterdam

• Woondeal Metropoolregio Amsterdam MRA

Doel 7

• Evaluatie nieuwbouw middeldure huurwoningen. Onderzoek & Statistiek, Gemeente Amsterdam

• Woningbouwplan 2022-2028. Halfjaarrapportage Stand van zaken 1 juli 2024

Doel 6

• Doorstroming op de woningmarkt: Passendheid in perspectief. Onderzoek & Statistiek, Gemeente Amsterdam

• Samen werken aan de volkshuisvesting. Amsterdamse prestatieafspraken voor 2024 t/m 2027 tussen de woningcorporaties, de huurderskoepels en de gemeente

Doel 5

• Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) Statline. Bestaande Koopwoningen; gemiddelde verkoopprijzen, regio

• Wonen in de Metropoolregio 2023. Onderzoek & Statistiek, Gemeente Amsterdam

Doel 4

• Bevolkingsprognoses 2024-2050. Onderzoek & Statistiek, Gemeente Amsterdam

• Monitor Uitvoering Energietransitie 2024

Doel 3

• Basisbestand Gebieden Amsterdam (BBGA). Onderzoek & Statistiek, Gemeente Amsterdam

• Verkenning Sociale Koop Nieuwbouw Amsterdam RIGO

Doel 2

• ABF Research: Primos Prognose

Colofon Gemeente Amsterdam Afdeling Wonen Postbus 1900, 1000 BX Amsterdam www.amsterdam.nl/wonen openstad.amsterdam.nl/ aanpakvolkshuisvesting

ONT2024161

Auteurs: Vera Berkers en Gusta Wachter Vormgever: Ontwerpwerk