Kernprocedure Overstap PO-VO 2021-2022.pdf
Tekst van het document
Kernprocedure Overstap PO – VO Amsterdam 2021-2022
Afspraken van schoolbesturen en gemeente Amsterdam over de overstap van primair onderwijs naar voortgezet onderwijs
Datum: 24-12-2021
Inhoud INLEIDING
5
PRIVACY
6
DE KERNPROCEDURE
6
1.
Waarom de Kernprocedure? Doelstellingen
6 6
HET BASISSCHOOLADVIES
8
1.1 Het basisschooladvies
Basisschooladviezen van de Kernprocedure Aanvullende voorzieningen Leerlingen met (extra) ondersteuningsbehoefte
8
8 8 8
1.2 Opstellen basisschooladvies
9
Traject eindadvisering
10
1.3 Toetsing ten behoeve van toewijzing leerwegondersteuning (vmbo) of praktijkonderwijs (didactisch onderzoek) 1.4 Enkele (aanvullende) adviezen toegelicht
Praktijkonderwijs Leerwegondersteuning vmbo Tussenvoorziening
11 12
12 12 13
1.5 Basisschooladvies zonder onderwijsniveau 1.6 Doorstroom vanuit groep 7 1.7 Hulp bij advisering: Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen
13 14 14
2.
15
ONDERWIJSKUNDIGE INFORMATIE
2.1 Elektronisch Loket Kernprocedure, ELK
Onderbouwing basisschooladvies, het oki-doc Geen aanvullende toetsen door VO Ontwikkelingsperspectiefplan (OPP)
15
15 15 15
2.2 Informatieoverdracht via ELK
15
PO in ELK VO in ELK Website ELK Data Anonieme gegevensset Randgemeenten
15 16 16 16 16 16
2.3 Informatieplicht aan ouders 2.4 Verplichte eindtoets
16 17
Uitzonderingen Eindtoets voor praktijkonderwijsleerlingen Uitslag Centrale eindtoets
18 18 18
3. ORIËNTATIE EN VOORLICHTING
19
3.1 Voorlichting ouders en leerlingen
19
Keuzegids voortgezet onderwijs Amsterdam Open dagen VO
19 19 2
Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
www.keuzegidsamsterdam.nl Informatiemoment door PO Open dagen voor groep 7 3.2 Informatievoorziening scholen
19 19 19 20
Stichting ELK
20
4. AANMELDING
21
4.1 De Centrale Loting & Matching voor regulier voortgezet onderwijs (met of zonder leerwegondersteuning (vmbo))
21
Voorkeurslijst opstellen VO-scholen Profielklassen Plaatsingsgarantie en minimale lijstlengte Plaatsen op het hoogste niveau van het dubbeladvies Binnen de oorspronkelijk vastgestelde capaciteitsgroepen Geen garantie op plaatsing het hoogste niveau Aanmelding vakscholen Stappenplan aanmelding Verklaring aanmelding Leerlingen van buiten Amsterdam Stappenplan aanmelding leerling van buiten Amsterdam 4.2 Aanmelden LOOT en DAMU 4.3 Kopklas of VSO-school 4.4 Tussenvoorziening, school voor praktijkonderwijs of ISK 4.5 Voorrangsregels en hardheidsclausule
Voorrangsregels Kopklas en doorstroom vanuit SBO of SO Hardheidsclausule
21 21 21 22 23 23 23 23 25 25 26 26 26 27 27
27 27 28
4.6 Procedurele controle (compleetheid oki-doc en onderbouwing basisschooladvies)
28
5. PLAATSINGSFASE, INCLUSIEF BEHANDELINGSFASE
29
Oriëntatiegesprekken 5.1 Plaatsing zonder de Centrale Loting & Matching
Leerlingen met VSO-advies 5.2 Traject plaatsing met de Centrale Loting & Matching 5.3 De Centrale Loting & Matching
Opgave beschikbare plaatsen, controle keuzelijsten Proef-Centrale Loting & Matching Reservelijst 5.4 Publicatie van de Centrale Loting & Matching 5.5 Afrondingsfase voor niet-gematchte leerlingen 5.6 Behandelingsfase
Zorgplicht Zorgvuldige behandeling, ook in het kader van zorgplicht Tafeltjesmiddagen, warme overdracht 5.7 Heroverwegingsfase – Leerlingen met hogere score op eindtoets dan basisschooladvies 5.8 Vragen, verzoeken en/of klachten
Het basisschooladvies Vragen over passend onderwijs Vraag, opmerking of klacht
29 29
29 29 30
30 30 30 31 31 31
32 32 32 32 33
33 33 33 3
Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
Bezwaren
33
5.9 Plaatsing na de zomervakantie 2022 5.10 Mentorbegeleiding: hulp bij de overstap 5.11 Overstappen naar een andere VO-school?
34 34 34
BIJLAGEN KERNPROCEDURE
35
Bijlage 1 Tijdpad Kernprocedure PO/VO 2021-2022 Bijlage 2 Procesomschrijving Centrale Loting & Matching OSVO Bijlage 3 Samenwerkingsverband PO: Gezamenlijke toetsstandaard 2021-2022 Bijlage 4 Handboek Toelaatbaarheid praktijkonderwijs Bijlage 5 Beslisboom OCW voor leerlingdeelname aan eindtoets Bijlage 6 Toelichting ondersteuningsbehoefte oki-doc Bijlage 7 Indiening vraag, opmerking of klacht Bijlage 8 Reglement inzake bezwaren en toetsingscommissie
35 35 35 35 35 35 35 35
Afkortingen en begrippen Afkorting
Uitleg
CAP
Capaciteitenonderzoek (intelligentieonderzoek)
CvTE
College voor Toetsen en Examens
COTAN
Commissie Testaangelegenheden Nederland
DUO
Ib’er
Dienst Uitvoering Onderwijs, beschikt over onderwijsgegevens leerlingen, t.b.v. bekostiging scholen Elektronisch Loket Kernprocedure (voorheen ELKK en MEPS): beveiligde website voor scholen ter ondersteuning van het administratieve proces van de Kernprocedure Intern begeleider in het basisonderwijs
ISK
Internationale Schakelklas
KP1
Kernprocedure 1, overstap van PO naar VO. KP2 is de overstap van vmbo naar mbo.
LAT
Leerachterstandentest: afname bij mogelijke uitstroom naar praktijkonderwijs of vmbo
LAS
Leerling Administratie Systeem
LVS
Leerlingvolgsysteem
OJZ
Afdeling Onderwijs, Jeugd en Zorg, Gemeente Amsterdam
oki-doc
Onderwijskundig document
OPP
Ontwikkelingsperspectiefplan
OSVO
Gezamenlijk overleg VO-schoolbesturen
PO
Primair Onderwijs
pro
Praktijkonderwijs
RVC SEM
Regionale Verwijzingscommissie, voor indicatiestelling praktijkonderwijs en leerwegondersteunend onderwijs sociaal-emotioneel onderzoek
SO
Speciaal Onderwijs
ELK
4 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
SVL
Schoolvragenlijst, Pearson Assessment and Information 2008
SWV-PO
Samenwerkingsverband primair onderwijs Amsterdam Diemen
SWV-VO
Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen
TLV
Toelaatbaarheidsverklaring
VO
Voortgezet Onderwijs
VSO
Voortgezet Speciaal Onderwijs
WISC-V
Wechsler Intelligence Scale for Children-V, een intelligentietest voor het bepalen van de algemene intelligentie
Inleiding Bij de overstap van de basisschool naar de middelbare school komt veel kijken: een basisschooladvies, oriënteren, voorlichtingen bijwonen, aanmelden en geplaatst worden. Dat is spannend maar vooral ook erg leuk! In Amsterdam schrijven zich elk jaar meer dan 8.000 leerlingen in voor het voortgezet onderwijs. Amsterdam biedt voor alle leerlingen en voor alle onderwijsniveaus voldoende plaats op de VOscholen in de stad. Elk jaar zijn er een aantal scholen die meer aanmeldingen ontvangen dan zij plekken hebben. Daarom wordt er geloot en gematcht. In deze Kernprocedure staan de afspraken over de overstap van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs. In grote lijnen is deze Kernprocedure gelijk gebleven aan die van het schooljaar 2020-2021. Met name vanuit het tevredenheidsonderzoek en de cijfermatige evaluatie (beide worden jaarlijks uitgevoerd vanaf 2016) zijn enkele verbeterpunten doorgevoerd. De Centrale Loting & Matching werkt in hoofdlijnen als volgt: leerlingen worden zo veel mogelijk gelijktijdig op de VO-school van hun hoogste voorkeur geplaatst. In dit plaatsingssysteem hoeven leerlingen niet strategisch te kiezen, maar maken ze een voorkeurslijst van VO-scholen waar ze daadwerkelijk naartoe willen.
Alle leerlingen met een volledig ingevulde voorkeurslijst (zie pagina 21 voor de lijstlengte per advies) worden geplaatst op een school van hun voorkeurslijst. Leerlingen die op een lagere voorkeur zijn geplaatst, ontvangen een plaats op de reservelijst bij de vo-scholen van hun hogere voorkeur.
5 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
Privacy Vereniging OSVO en Stichting ELK zullen alle persoonsgegevens die zij ontvangen, verwerken conform de toepasselijke regelgeving, uitsluitend met het doel uitvoering te geven aan de Kernprocedure en alle daarmee samenhangende werkzaamheden. Verder worden de in ELK geregistreerde gegevens verwerkt met het oog op kwaliteitsverbetering van de procedure loting en matching. Dat doen OSVO en ELK met inachtneming van de geldende wet- en regelgeving. Door deel te nemen aan de digitale aanmeldingsprocedure bevestigen ouders of wettelijke vertegenwoordigers van leerlingen kennis te hebben genomen van de Kernprocedure en verlenen hiermee toestemming voor deze gegevensverwerking. De persoonsgegevens kunnen gebruikt worden voor door ELK georganiseerde beschrijvende, evaluatieve en onderzoeksmatige doeleinden. Ouders kunnen via info@elkadam.nl aangeven als zij daaraan niet wensen deel te nemen.
De Kernprocedure In dit hoofdstuk leest u waarom er stedelijke afspraken zijn gemaakt over de overstap van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs. Alle Amsterdamse schoolbesturen hebben toegezegd zich te houden aan de afspraken van de Kernprocedure. De bijlagen bij de Kernprocedure, waaronder met name de Procesomschrijving Centrale Loting & Matching (Bijlage 2), maken van de Kernprocedure onverbrekelijk deel uit. Waarom de Kernprocedure? Een goede overstap van de basisschool naar de middelbare school is van groot belang voor een succesvolle schoolcarrière. Daarom maken de Amsterdamse schoolbesturen van het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs elk jaar afspraken over het proces van verwijzing naar, en inschrijving op, een school voor voortgezet onderwijs. De gezamenlijke schoolbesturen hebben deze afspraken vastgesteld in overleg met de gemeente Amsterdam. De gemeente faciliteert de uitvoering van de Kernprocedure en de voorlichting van ouders over de schoolkeuze. Jaarlijks wordt de Kernprocedure geëvalueerd middels een tevredenheidsonderzoek. Daarin wordt de inbreng van alle belanghebbende partijen meegenomen. De Kernprocedure die voor een bepaald jaar geldt, vormt een bindende afspraak tussen de wettelijke vertegenwoordigers van leerlingen en VO-scholen.
Doelstellingen De Kernprocedure is van toepassing op de instroom in het voortgezet (speciaal) onderwijs in Amsterdam. 1.
Zo goed mogelijke advisering van de basisschool Een goed basisschooladvies is belangrijk. Dit advies is bepalend bij de toelating tot het voortgezet onderwijs. Een leerling dient terecht te komen op een VO-school met het onderwijs dat het beste aansluit op de mogelijkheden, ambitie en verdere opleidings- en beroepswensen van de leerling.
2.
Correcte behandeling van de aanmelding door de VO-school Het tweede doel van de Kernprocedure is dat de VO-school elke aangemelde, of door de Centrale Loting & Matching geplaatste, leerling zorgvuldig behandelt. Naast de procedurele check op het
6 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
basisschooladvies en de volledige en corresponderende onderbouwing hiervan, wordt elke leerling met diens eventuele ondersteuningsvraag op een correcte manier behandeld om tot een definitieve plaatsing te komen op een passende VO-school. 3.
Transparant proces van schoolkeuze, aanmelding en plaatsing Het derde doel is dat de Kernprocedure het proces van schoolkeuze, aanmelding, plaatsing en toelating helder en zo eerlijk mogelijk laat verlopen. Voor ouders en leerlingen wil dat zeggen dat zij duidelijke informatie krijgen over het samenstellen van de voorkeurslijst en het toelatingsbeleid op de VO-scholen. PO- en VO-scholen weten welke procedures zijn afgesproken en houden zich hieraan.
4.
Verzameling van gegevens rondom de schoolkeuze Ten vierde dient de Kernprocedure aan verschillende partijen gegevens te verschaffen rondom het keuzeproces, zodat er gedegen kan worden geëvalueerd, bijgesteld en eventueel verantwoord. Ook kunnen de gezamenlijke bestuurlijke partijen stedelijk beleid formuleren, evalueren en waar nodig aanpassen. Wijzigingen in de Kernprocedure Vereniging OSVO en Stichting ELK behouden zich het recht voor om de Kernprocedure inclusief het tijdpad (Bijlage 1) en de procesomschrijving (Bijlage 2) te wijzigen indien de vastgestelde procedure door omstandigheden niet kan worden uitgevoerd zoals in de procedure beschreven. Tot deze omstandigheden behoren in ieder geval maar niet uitsluitend : • overheidsmaatregelen wegens Covid-19; • stakingen; • belemmeringen/storingen in de ICT-infrastructuur; • onvoorziene omstandigheden. Ouders en schoolbesturen worden over de wijzigingen geïnformeerd. Vereniging OSVO en ELK nemen bij eventuele wijzigingen de hiervoor genoemde doelstellingen van de Kernprocedure in acht.
7 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
1. Het basisschooladvies Dit hoofdstuk beschrijft het opstellen van het basisschooladvies. U leest hier welke adviezen en aanvullende voorzieningen er zijn. 1.1 Het basisschooladvies Het basisschooladvies is gebaseerd op, en wordt ondersteund door, het dossier over de leerprestaties van een leerling gedurende zijn/haar basisschooltijd. De basisschool neemt bij het formuleren van het advies gegevens mee die het beste zicht geven op de ontwikkeling van de leerling in brede zin: kennis en vaardigheden, de sociaal-emotionele ontwikkeling, de werkhouding, motivatie en gedrag, de onderwijsbehoefte, de geboden ondersteuning en het effect hiervan. Het basisschooladvies beschrijft welk onderwijsniveau voor de leerling de meest passende vorm van onderwijs is in het VO. Basisschooladviezen van de Kernprocedure De basisschool kan de volgende niveau-adviezen geven: ▪ Praktijkonderwijs ▪ Vmbo-basis ▪ Vmbo-basis/kader ▪ Vmbo-kader ▪ Vmbo-theoretisch1
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Vmbo-theoretisch/havo Havo Havo/vwo Vwo2 Kopklas3 ISK4
1
. Vmbo-theoretisch = mavo . Vwo = atheneum of gymnasium 3 . Kopklas = extra jaar taalonderwijs na PO en vóór VO 4 . ISK = Internationale schakelklas (alleen ISK PO kan verwijzen naar ISK VO) 2
Aanvullende voorzieningen De basisschool kan naast het niveau-advies ook een advies geven over de onderwijsvorm waar de leerling het best terecht kan gezien diens ondersteuningsbehoefte. In Amsterdam hebben we twee typen voorzieningen die leerlingen extra kunnen ondersteunen: ● Tussenvoorziening (voorheen nevenvestiging zorg) ● Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) Leerlingen met (extra) ondersteuningsbehoefte Leerlingen met een basisschooladvies en (extra) ondersteuningsbehoefte kunnen, afhankelijk van de mate van de onderwijs- en ondersteuningsbehoefte, onderwijs volgen in het regulier onderwijs, in één van de tussenvoorzieningen of het voortgezet speciaal onderwijs. Zowel de ouders als de basisschool en/of het voortgezet onderwijs kunnen menen dat er sprake is van extra ondersteuningsbehoefte en hierop anticiperen.
8 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
1.2 Opstellen basisschooladvies Over de wijze waarop het basisschooladvies tot stand komt zijn op initiatief van de schoolbesturen primair onderwijs in de Kernprocedure afspraken gemaakt. Basisscholen hebben de plicht om een goed onderbouwd basisschooladvies te geven. De basisschool beschrijft in het onderwijskundig document (oki-doc) het uitstroomperspectief van de leerling en maakt een inschatting van eventuele risico’s bij de overgang naar het VO. Deze procedure heeft tot doel het VO voldoende vertrouwen te geven in het advies van het PO om een toelatingsbesluit te nemen, zodat de leerling een succesvol vervolg van de schoolloopbaan heeft. Het VO is verantwoordelijk voor de juiste plaatsing en toelating. Wanneer een leerling is toegelaten, is het immers de bedoeling dat hij zijn eindexamen doet op deze VO-school. Omdat het basisschooladvies leidend en bindend is, is het van belang om tot een goede afweging te komen. Daarvoor worden harde en zachte gegevens van een leerling verzameld en door het PO aan het VO overgedragen middels een onderwijskundig document (oki-doc). Ouders hebben verplicht inzage in de gegevens die van hun kind worden overgedragen. 1. Harde gegevens zijn de toetsresultaten van groep 6, 7 en 8 voor rekenen/wiskunde, spelling (incl. werkwoordspelling) en begrijpend lezen. Deze resultaten zeggen iets over de didactische ontwikkeling van de leerling.
Leerlingen met leerachterstanden worden op hun eigen niveau getoetst, de zogenaamde LAT-toetsen (zie bijlage 3). 2. Zachte gegevens zijn, naast de NAW-gegevens van ouders, school en bestuur, gegevens van de leerling over: ● De schoolloopbaan ● Het voorlopig advies ● Het definitief advies ● Informatie over de ondersteuning: o Is er extra ondersteuning nodig op de VO-school? o Is er voor de leerling een groeidocument/OPP opgesteld? o Is er een dyscalculie- en/of dyslexieverklaring op basis van een erkend onderzoek? o Is er door het Samenwerkingsverband PO een toelaatbaarheidsverklaring (voor speciaal onderwijs) afgegeven? ● Visie leerling en ouders ● Contactgegevens van de school en functie contactpersoon ● Leerachterstanden ● Informatie over extra ondersteuning didactische vaardigheden ● Vragen over werkhouding en gedrag (leerlingkenmerken): o Leerontwikkeling o Werkhouding/aanpak o Sociaal-emotioneel functioneren Behalve bovenstaande gegevens kan een leerkracht een toelichting geven op de onderwijsbehoefte van de leerling als dat bijdraagt aan het leerproces van de leerling op het VO. Voor Praktijkonderwijs en vmbo geldt dat er minstens drie belemmerende en stimulerende factoren moeten worden ingevuld met een korte toelichting. Voor leerlingen met een havo- of vwo-advies moeten die
9 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
belemmerende of stimulerende factoren ingevuld worden die belangrijk zijn voor het VO om te weten. Als er een schooladvies gegeven wordt dat niet past bij de toetsresultaten moet dit onderbouwd worden. Om de ondersteuningsbehoefte in kaart te brengen, wordt gebruikgemaakt van een standaard vragenlijst van de Overstapservice Onderwijs (OSO). Deze vragenlijst is geïntegreerd in het oki-doc. OSO is een dienst van de VO- en PO-Raad die leerlinggegevens op een veilige manier overdraagt. In Amsterdam worden deze data uit het leerlingvolgsysteem via ELK overgedragen. Op basis van bovenstaande leerlinggegevens maakt de basisschool een weloverwogen keuze voor het basisschooladvies. Traject eindadvisering De basisschool voert met regelmaat leerling- en oudergesprekken over de ontwikkeling van de leerling. De LVS-gegevens zijn daarin ondersteunend en worden afgezet tegen normgegevens van de Inspectie. Hierdoor is het voor de leerling en de ouders duidelijk hoe de leerling presteert, hoe dit is in vergelijking tot leeftijdsgenoten (gemiddeld, voorsprong of achterstand) en hoe dit tot uiting komt in de gegevens van het LVS. De communicatie tussen ouders, leerling en de basisschool hierover is transparant. Bij het definitieve adviesgesprek zijn ten minste twee professionals van de basisschool betrokken (leerkracht van groep 8, de ib’er en/of schoolleider).
De volgende stappen maken onderdeel uit van de gemaakte afspraken: Groep 7, start eindadviseringstraject ● De basisschool heeft aan het eind van groep 7 een gesprek met de ouders en de leerling over het vervolgonderwijs van hun kind. De LVS-gegevens tot en met E7 zijn hierin ondersteunend. De leerkracht geeft ook een duidelijk beeld van de vaardigheden en (werk)houding van de leerling, de eventuele onderwijsbehoeften en benodigde ondersteuning. Het uitstroomperspectief VO uit het LVS kan ter onderbouwing van het voorlopig advies worden gegeven, evenals de resultaten uit het sociaal-emotioneel volgsysteem. ● In dit gesprek worden werkpunten voor de individuele leerling en de eventueel nog te ondernemen stappen besproken om te komen tot een weloverwogen basisschooladvies in januari, na de M8-toetsen. ● Het gesprek wordt op hoofdlijnen vastgelegd in het LVS. ● Bij de overdracht van groep 7 naar groep 8 wordt stilgestaan bij alle gegevens die van belang zijn voor het opstellen van het basisschooladvies. In onderling overleg tussen leraren groep 7, 8 en de intern begeleider wordt nagegaan of deze gegevens voldoende zijn om later in groep 8 te komen tot een weloverwogen basisschooladvies. Er wordt rekening gehouden met leerlingen die een ‘eindspurt’ maken.
Groep 8, vervolg en afronding eindadvisering ● Voor alle leerlingen wordt een plan gemaakt en uitgevoerd om tot een goed basisschooladvies te komen. ● Eind groep 7 (begin groep 8) worden bij alle leerlingen met een voorlopig advies pro of vmbo leerachterstanden in kaart gebracht (de LAT). Eventueel kan een bestaande leerachterstand nader verklaard worden door een intelligentieonderzoek (de CAP) of een sociaal-emotioneel
10 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
● ● ● ●
●
onderzoek (de SEM). Voor de CAP en de SEM moeten ouders toestemming geven. De basisschool kiest zelf een door OCW goedgekeurde en geschikte toets en informeert ouders tijdig over bijvoorbeeld afname en eventuele toestemming voor deelname aan een toets. Ook kan ouders geadviseerd worden om zich vroegtijdig te oriënteren op passende VO-scholen. In groep 8 vindt tussen de herfst- en de kerstvakantie een tweede voorlopig adviesgesprek plaats tussen de basisschool, de ouders en de leerling. Na verwerking van de M8-toetsen (januari) stelt de basisschool een definitief basisschooladvies op en bespreekt dat met de ouders en de leerling. Ook dit gesprek wordt op hoofdlijnen vastgelegd. Ouders ontvangen het complete onderwijskundig document (oki-doc) met de bijlagen ter informatie en kunnen aangeven of ze het wel/niet eens zijn met het advies. Als ouders het er niet mee eens zijn, dan kan de basisschool de zienswijze van ouders toelichten in het oki-doc. Na de uitslag van de eindtoets vindt eventueel nog een gesprek plaats waarin het basisschooladvies in relatie tot de eindtoetsscore wordt besproken (zie 5.7). Als het advies op basis van de eindtoets hoger is dan het eerder gegeven basisschooladvies, dan bespreekt de basisschool dit met de ouders en leerling. De wet spreekt in dit geval van heroverwegen en niet van de plicht tot aanpassen.
De basisschool besluit na overleg met de ouders en leerling of het basisschooladvies wordt bijgesteld. Bij verschil van inzicht besluit de basisschool. Indien bij een hogere score het basisschooladvies niet wordt bijgesteld, vereist de wet dat de basisschool dit motiveert.
Deze werkwijze wordt door de basisscholen gecommuniceerd met ouders en onder voorbehoud van aanpassingen opgenomen in hun schoolgids ter informatie aan leerlingen en ouders. 1.3 Toetsing ten behoeve van toewijzing leerwegondersteuning (vmbo) of praktijkonderwijs (didactisch onderzoek) Informatie over de toetsing ten behoeve van leerwegondersteuning (vmbo) of praktijkonderwijs is te vinden in het Handboek Toelaatbaarheid praktijkonderwijs van het Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen (bijlage 4 van de Kernprocedure). In grove lijnen staat hierna beschreven welke aanvullende toetsing kan worden gedaan in het kader van toewijzing leerwegondersteuning of praktijkonderwijs: ● Een leerachterstandentest (LAT) wordt afgenomen bij leerlingen die waarschijnlijk uitstromen naar een van de volgende onderwijssoorten: ▪ praktijkonderwijs ▪ vmbo-b ▪ vmbo-k ▪ vmbo-t (met vermoedelijke achterstanden) ● Leerlingen zonder grote achterstanden (minder dan 25% achterstand) maken geen capaciteitenonderzoek (CAP) in het kader van de toeleiding naar het voortgezet onderwijs.
● Leerlingen met het voorlopig advies praktijkonderwijs én leerlingen met leerachterstanden die zouden kunnen aansluiten bij praktijkonderwijs (een achterstand van 50% of meer op een van de inzichtelijke domeinen begrijpend lezen of rekenen, in combinatie met een achterstand op een van de andere domeinen van 50% of meer), maken een capaciteitenonderzoek (CAP). ● Een capaciteitenonderzoek (CAP) is optioneel voor leerlingen met een voorlopig advies vmbo en leerachterstanden tussen de 25 en 50% op beide inzichtelijke gebieden én leerlingen met een
11 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
●
voorlopig advies vmbo met een leerachterstand tussen de 25 en 50% op een van de inzichtelijke gebieden in combinatie met een leerachterstand van meer dan 25% op technisch lezen of spelling. Een sociaal-emotioneel onderzoek (SEM) wordt afgenomen bij leerlingen met een voorlopig advies praktijkonderwijs waarbij de leerachterstanden niet te verklaren zijn uit een lage intelligentie (IQ ≥91).
Als uit de LAT, CAP en/of SEM toelaatbaarheid tot praktijkonderwijs blijkt, moet dit advies door de basisschool gegeven worden. Niet alle leerlingen scoren volledig binnen de criteria. Vaak is ook sprake van tegenstrijdige gegevens. Het is van belang dat de basisschool in het oki-doc goed beschrijft wat de verklaring van de tegenstrijdige gegevens zou kunnen zijn en de keuze voor het basisschooladvies motiveert. Voor aanvullend onderzoek is toestemming van ouders nodig (CAP en SEM). Geen toestemming van ouders voor CAP en/of SEM, wel praktijkonderwijs adviseren Geven ouders geen toestemming voor de CAP en/of SEM en is vanuit de LAT wel een leerachterstand gebleken vallende in het gebied praktijkonderwijs, dan moet de basisschool ook dit (aanvullende) advies geven, of in het oki-doc goed onderbouwen waarom het schooladvies afwijkt van de leerresultaten. 1.4 Enkele (aanvullende) adviezen toegelicht Praktijkonderwijs Leerlingen die bij de start in het voortgezet onderwijs een leerachterstand hebben van ten minste drie jaar op twee leerdomeinen, waarbij ten minste één van deze twee inzichtelijk rekenen of begrijpend lezen is, kunnen worden aangemeld voor het praktijkonderwijs. Zie voor meer informatie het Handboek Toelaatbaarheid praktijkonderwijs van het Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen (bijlage 4).
Wanneer het niet zeker is dat het praktijkonderwijs het juiste onderwijs is voor een leerling, dan kan het Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen advies geven. Deze leerlingen oriënteren zich zo vroeg mogelijk in het schooljaar van groep 8. Er zijn data afgesproken voor de aanmelding (zie bijlage 1 Tijdpad). De VO-school voor praktijkonderwijs vraagt bij het Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen de toelaatbaarheidsverklaring aan. Praktijkonderwijs geen Centrale Loting & Matching Leerlingen met een advies praktijkonderwijs doen niet mee aan de Centrale Loting & Matching. Er zijn data afgesproken voor de aanmelding (zie bijlage 1 Tijdpad) en in paragraaf 4.4 staat de aanmeldingsprocedure beschreven. Leerwegondersteuning vmbo Leerwegondersteuning (vmbo) is geen apart onderwijs, maar specifieke ondersteuning binnen het vmbo. Het is bedoeld voor leerlingen die een vmbo-diploma kunnen halen, maar die hierbij extra ondersteuning nodig hebben omdat zij een leerachterstand hebben van meer dan 1,5 jaar op twee leerdomeinen, waarbij ten minste één van deze twee inzichtelijk rekenen of begrijpend lezen is.
12 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
Het is van belang dat de ondersteuningsbehoefte van de leerling in het oki-doc is beschreven. Op basis van die informatie, in combinatie met de leerachterstanden, bepaalt de school voor voortgezet onderwijs welke leerlingen in aanmerking komen voor leerwegondersteuning (vmbo). De basisschool adviseert ouders en leerlingen om een school te kiezen die leerwegondersteuning aanbiedt als de leerling dat nodig heeft. De basisschool weet om wat voor VO-scholen het gaat. Het wordt ouders aangeraden om ook zelf bij VO-scholen navraag te doen of leerwegondersteuning door de betreffende school wordt aangeboden. Tussenvoorziening Tussenvoorzieningen zijn reguliere VO-scholen waar specifieke ondersteuning geboden wordt. De mate van de onderwijs- en ondersteuningsbehoefte wijst uit of de leerling hiervoor in aanmerking komt. Om te kunnen beoordelen of een leerling thuishoort op een tussenvoorziening, neemt de basisschool contact op met de betreffende tussenvoorziening voor overleg. Het is zaak dit zo vroeg mogelijk in het schooljaar te doen, zodat duidelijk is of de leerling geplaatst is op de tussenvoorziening, of dat er een traject naar een reguliere VO-school of een VSO-school wordt gestart. Zie voor meer informatie over de tussenvoorzieningen de website van het Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen.
Tussenvoorzieningen in Amsterdam zijn: Tobiasschool, Hogelant, Special Class bij Metis, Iedersland College, De Apollo. Tussenvoorziening geen Centrale Loting & Matching Leerlingen die op een tussenvoorziening zijn geplaatst, doen niet mee aan de Centrale Loting & Matching. Er zijn data afgesproken voor de aanmelding bij een tussenvoorziening (zie bijlage 1 Tijdpad). Bij de tussenvoorziening kan informatie over de aanmelding worden opgevraagd. 1.5 Basisschooladvies zonder onderwijsniveau Kopklas: extra jaar taalonderwijs Het advies ‘Kopklas’ is bedoeld voor een leerling die in aanmerking komt voor een advies vmbo-t, havo of vwo, maar door taalachterstand dat niveau nog niet heeft bereikt. Doel van de Kopklas is het wegnemen van taalachterstand, waardoor het beoogde advies wel mogelijk wordt. De Kopklas is een voorbereidend jaar op het VO. De leerling krijgt les op de locatie van een VO-school, maar blijft ingeschreven op de PO-school. Na de Kopklas mag de leerling net zo lang doen over het voortgezet onderwijs als een leerling die geen Kopklas heeft gevolgd. De Kopklas is een voorziening voor één jaar. Het is zaak dat de basisschool en de ouders zich zo vroeg mogelijk in het schooljaar oriënteren op de Kopklas, zodat duidelijk is of de leerling geplaatst is in de Kopklas, of dat er een traject naar een reguliere VO-school wordt gestart.
Leerlingen die vanuit de Kopklas naar een VO-school gaan, worden gelijk behandeld als alle andere leerlingen die de overstap van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs maken. Meer informatie over de Kopklas: Martine Keuning, contactpersoon Kopklas Amsterdam M 06 – 20 956 777
13 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
E info@kopklasamsterdam.nl W www.kopklasamsterdam.nl Kopklas geen Centrale Loting & Matching Leerlingen die naar de Kopklas gaan, doen niet mee aan de Centrale Loting & Matching. Leerlingen melden zich hiervoor via de basisschool in een eerder stadium aan. Meer informatie over de aanmelding staat in paragraaf 4.3. Er zijn data afgesproken voor de aanmelding (zie bijlage 1 Tijdpad). Internationale schakelklas Er zijn in Amsterdam enkele VO-scholen met opvangklassen voor nieuwkomers, de zogenaamde internationale schakelklassen (ISK). Nieuwkomers zijn leerlingen die korter dan twee jaar in Nederland zijn en niet of nauwelijks Nederlands onderwijs hebben gevolgd. Deze leerlingen beheersen de Nederlandse taal onvoldoende om meteen het reguliere onderwijs in te stappen en hebben dus geen basisschooladvies gekregen. Veelal stromen leerlingen van een schakelklas PO over naar de schakelklas VO. Na de schakelklas stromen de leerlingen door naar het gewone onderwijs met een uitstroomperspectief. Raadpleeg de betreffende VO-school voor meer informatie over bijvoorbeeld het traject, de intake en een aanmelding bij de schakelklassen. ISK geen Centrale Loting & Matching Leerlingen die naar een ISK gaan, doen niet mee aan de Centrale Loting & Matching. De aanmeldingen lopen door het jaar heen bij de betreffende schakelklas. Meer informatie over de aanmelding staat in paragraaf 4.4.
Deze leerlingen gaan door van een ISK PO naar een ISK VO; voor deze overstap zijn onderlinge afspraken gemaakt. 1.6 Doorstroom vanuit groep 7 De basisschool neemt contact op met één van de onderwijsadviseurs van het Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen voor advies over de doorstroom van een leerling uit groep 7 naar het VO. www.swvadam.nl 1.7 Hulp bij advisering: Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen De basisschool kan het Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen consulteren over een leerling met een (extra) onderwijs- en ondersteuningsbehoefte, een leerling bij wie de gegevens niet eenduidig zijn, een slimme leerling die extra begeleiding nodig heeft, een leerling die pas in Nederland is of een leerling voor wie mogelijk speciaal onderwijs beter past. Het gehele schooljaar kan het Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen om advies gevraagd worden. Het is aan te raden dit zo vroeg mogelijk in het schooljaar te doen, om zo snel mogelijk duidelijk te hebben naar welke onderwijssoort, naar welke VO-school en op welke wijze de leerling kan worden verwezen. Zie voor meer informatie de website van het Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen: www.swvadam.nl
14 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
2. Onderwijskundige informatie Dit hoofdstuk gaat over de onderwijskundige informatie die een rol speelt bij de overstap. Zie voor de concrete data waarop de acties moeten worden genomen het tijdpad (zie bijlage 1 Tijdpad). 2.1 Elektronisch Loket Kernprocedure, ELK ELK staat voor Elektronisch Loket Kernprocedure en is de beveiligde webapplicatie die het logistieke proces van de Kernprocedure voor alle scholen ondersteunt. Aangewezen medewerkers van het PO, het VO en de samenwerkingsverbanden werken in ELK als het gaat om de overstap van PO naar VO. In het kader van de Kernprocedure wisselen basisscholen en scholen voor voortgezet onderwijs via ELK informatie uit over leerlingen die overstappen, zoals basisschooladvies, aanvullende onderwijskundige informatie en de uitkomst/score van de eindtoets. Onderbouwing basisschooladvies, het oki-doc Het basisschooladvies is leidend en bindend op niveau. Leerlingen melden zich bij het VO aan met dit basisschooladvies. Dit wordt ondersteund en onderbouwd door het onderwijskundig document (oki-doc) dat via ELK wordt overgedragen van de basisschool naar de VO-school. In het oki-doc staat relevante leerlinginformatie voor het VO (zie basisschooladvies hoofdstuk 1.2). Naast de standaardinformatie is er de mogelijkheid om bijlagen toe te voegen aan het oki-doc. Geen aanvullende toetsen door VO In de Wet eindtoetsing PO (art.
13 lid 4) is vastgelegd dat VO-scholen geen aanvullende toetsen kunnen afnemen bij leerlingen die zich bij hen aanmelden. Dit betreft het niveau. Op ondersteuningsbehoefte kan wel aanvullend worden getoetst. De basisschool kan aanvullende testinformatie in overleg en/of met toestemming van ouders/verzorgers van de leerling overdragen aan de VO-school, CAP, SEM, ter onderbouwing van het advies praktijkonderwijs of leerwegondersteuning. Het is noodzakelijk dat de basisschool de ondersteuningsbehoefte van het kind bij praktijkonderwijs of leerwegondersteuning opneemt in het onderwijskundig rapport ter voorkoming van aanvullend onderzoek door het VO in groep 8. Ontwikkelingsperspectiefplan (OPP) Indien een leerling een OPP heeft, moet de basisschool dit als bijlage toevoegen aan het oki-doc. De basisschool moet de ouders ervan op de hoogte stellen dat deze gegevens aan het voortgezet onderwijs worden gemeld. De afdruk van het oki-doc (die verplicht aan elke ouder wordt gegeven) kan hierin voorzien. 2.2 Informatieoverdracht via ELK PO in ELK Als het LAS (bijvoorbeeld ParnasSys) juist en volledig is ingevuld komen de leerlinggegevens automatisch in ELK. Begin van het schooljaar moeten de basisscholen alle overstapleerlingen hebben opgenomen in ELK en hun voorlopige advies genoteerd hebben.
Ook geeft de basisschool in ELK aan welke leerlingen mogelijk in aanmerking komen voor de Kopklas en bij welke leerlingen een leerachterstandenonderzoek zal worden afgenomen (zie 1.2).
15 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
De basisschooladviezen moeten tijdig door de basisscholen in ELK zijn ingevuld. Het invullen van de basisschooladviezen in ELK is een belangrijke handeling; met name voor de aanmelding van de leerlingen bij een V(S)O-school. Ook voor de prognose is het van belang om tijdig inzicht te krijgen in de afgegeven basisschooladviezen. Nadat de basisschool voor een leerling het oki-doc heeft ingevuld, geeft het deze vrij. Vanaf dat moment kan een VO-school van aanmelding het oki-doc inzien. Bijlagen en de scores van de eindtoets kunnen later worden toegevoegd. Zie het Tijdpad voor de specifieke data (zie bijlage 1 Tijdpad). VO in ELK VO-scholen kunnen met het aanmelden van een leerling in ELK, het oki-doc met de bijlagen vinden. Dit oki-doc wordt door de VO-school gelezen ter onderbouwing van het basisschooladvies en om een aanmelding te kunnen behandelen. Ook vragen de VO-scholen voor praktijkonderwijs de aanwijzingen en toelaatbaarheidsverklaringen aan via ELK. Website ELK ELK is voor scholen toegankelijk via de website www.elkadam.nl. Scholen loggen in met hun eigen inlogcode. Gedetailleerde informatie en nieuwsberichten over het gebruik van ELK vinden de scholen op www.elkadam.info. Voor technische vragen over de werking van ELK kunnen gebruikers terecht bij de contactpersoon LAS/ELK binnen uw bestuur.
Data De scholen zijn verantwoordelijk voor de opbouw en uitwisseling van inhoudelijke gegevens over hun leerlingen. Andere partijen (zoals de gemeente) hebben daar geen toegang toe. Stichting ELK voldoet aan geldende wet- en regelgeving omtrent de omgang met deze data. Anonieme gegevensset Naast de vernietiging van de persoonsgebonden gegevens uit ELK wordt een geanonimiseerde gegevensset bewaard voor de monitor Kernprocedure. In de loop van de jaren zullen deze gegevens worden aangevuld met de voortgangsgegevens uit het voortgezet onderwijs. Doel van deze monitor is het geanonimiseerd vaststellen van het verloop van de onderwijscarrières van de gehele leerlingenpopulatie van Amsterdam. Randgemeenten VO-scholen in regio Amstelland, De Ronde Venen (waaronder Amstelveen) en Zaanstreek registreren eveneens in ELK. De gemeente Amstelland, De Ronde Venen en Zaanstreek hebben eigen afspraken gemaakt over de overstap. Zij hanteren meerdere aanmeldings- en behandelingsrondes en volgen een ander tijdpad. Voor vragen en meer informatie kunt u terecht bij: Steunpunt Kernprocedure Amstelland T 088 - 00 46 900 E kernprocedureamstelland@swvam.nl 2.3 Informatieplicht aan ouders De basisschool is verplicht om ouders te informeren over welke gegevens van de leerling worden gebruikt, aan wie deze gegevens worden verstrekt en op welk moment en met welk doel. De
16 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
basisschool dient ouders hiervan op de hoogte te stellen. Het is wettelijk vastgelegd dat de basisschool een actieve invulling moet geven aan deze informatieplicht. Uit het leerlingendossier moet bovendien blijken dat de ouders daadwerkelijk zijn geïnformeerd. De informatieplicht is ook van toepassing als een basisschool van plan is om voor een leerling een ‘warme overdracht’ te doen tijdens de tafeltjesmiddagen (zie 5.6). Ouders dienen hiervan op de hoogte te worden gesteld. Ouders hebben soms aanvullende onderwijskundige informatie over hun kind, informatie die de basisschool niet heeft. Wanneer nodig zullen VO scholen ouders expliciet vragen of aanvullende informatie hebben, bijvoorbeeld over extra onderwijs- of ondersteuningsbehoefte. De VO-school zal bij extra ondersteuningsbehoefte een ontwikkelingsperspectief moeten opstellen met daarin een analyse van verschillende factoren. Bij de aanmelding kan de VO-school vragen stellen over de aangeleverde gegevens en de compleetheid van het dossier. De basisschool draagt dan tijdig zorg voor het verstrekken van meer gegevens en/of het geven van een nadere toelichting. Als er sprake is van discrepantie tussen de LVS-gegevens en het advies, doet het PO in een eerder stadium aanvullend onderzoek. 2.4 Verplichte eindtoets Sinds schooljaar 2014-2015 is het voor leerlingen van groep 8 wettelijk verplicht om een eindtoets te maken.
De afname van de eindtoetsen vindt plaats in het tijdvak 15 april – 15 mei. In de bijlage van de Kernprocedure is de beslisboom van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) toegevoegd, waar bekeken kan worden of een leerling wel of niet moet deelnemen aan de Centrale eindtoets (bijlage 5). Scholen kunnen dit schooljaar uit de volgende eindtoetsen kiezen: Centrale eindtoets www.centraleeindtoetspo.nl IEP-eindtoets www.toets.nl/basisonderwijs ROUTE 8 www.route8.nl Dia-eindtoets www.diatoetsen.nl/basisonderwijs/dia-eindtoets/ AMN-eindtoets www.amn.nl/assessments-onderwijs/primair-onderwijs/ Het leerlingrapport van de eindtoets bevat ook informatie over de beheersing van de referentieniveaus. Over Nederlandse taal geeft het leerlingrapport van elke eindtoets ten minste de mate van beheersing op het domein leesvaardigheid (1F/2F) en de mate van beheersing op het domein taalverzorging (1F/2F) aan. Over rekenen geeft het leerlingrapport van elke eindtoets ten minste de mate van beheersing op het onderdeel rekenen (1F/1S) aan. Centrale eindtoets De meeste scholen in Amsterdam maken gebruik van de Centrale eindtoets. Deze wordt in 2022 afgenomen in week 16. De Centrale eindtoets bestaat uit twee verplichte onderdelen: Nederlandse taal en rekenen. Op veel scholen in Amsterdam wordt daarnaast ook Wereld Oriëntatie afgenomen.
De score van de Centrale eindtoets wordt net als voorgaande jaren aangegeven op een schaal van 500 t/m 550. De school kan ervoor kiezen om alle of een aantal leerlingen digitaal te toetsen. De digitale toets is voor rekenen en taal adaptief. Wereld Oriëntatie kan ook digitaal, maar is niet adaptief. Adaptief wil
17 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
zeggen dat de toets zich aanpast terwijl de leerling de toets maakt aan het niveau van de leerling. Zie ook www.centraleeindtoetspo.nl. Uitzonderingen Voor alle leerlingen van groep 8 in het reguliere en speciaal (basis)onderwijs is het verplicht om een eindtoets te maken. Hierop zijn uitzonderingen. Voor onderstaande groepen leerlingen is het maken van een eindtoets wettelijk niet verplicht, al mogen deze leerlingen wel deelnemen aan de eindtoets. 1. moeilijk lerende leerlingen; 2. meervoudig gehandicapte leerlingen voor wie het zeer moeilijk lerend zijn een van de handicaps is; 3. leerlingen die korter dan vier jaar in Nederland wonen en de Nederlandse taal nog niet voldoende beheersen. Eindtoets voor praktijkonderwijsleerlingen Leerlingen die het schooladvies praktijkonderwijs krijgen, zijn niet per definitie uitgezonderd van verplichting op een eindtoets. Wanneer de leerling niet onder de ontheffingsgronden eindtoetsing valt, is het verplicht dat de leerling een eindtoets maakt. Zie ook www.centraleeindtoetspo.nl. Uitslag Centrale eindtoets De uitslag van de Centrale eindtoets is bekend vanaf half mei. Ook van andere eindtoetsen komt de bekendmaking in die periode. De basisschool bepaalt aan de hand van de resultaten of er leerlingen zijn die in aanmerking komen voor heroverweging van het basisschooladvies.
Het advies kan alleen naar boven worden aangepast en dat mag alleen als de leerling de eindtoets boven het niveauadvies heeft gemaakt. Of het advies na de heroverweging daadwerkelijk wordt aangepast, is aan de basisschool. Indien de basisschool besluit niet naar boven bij te stellen, is de basisschool wel wettelijk verplicht om dit te motiveren aan ouders en leerling. (Art. 42 lid 2 WPO) De uitslag van de leerlingen wordt na handelen van de basisschool via ELK toegankelijk gemaakt voor de VO-school van plaatsing. Ook alle leerlingen met een advies vmbo met leerwegondersteuning nemen deel aan de eindtoets. De basisschool bepaalt, mede in overleg met de ouders, op welke wijze de uitslag van deze toets wordt ingebracht in het overleg met de VO-school. De uitslag van deze leerling wordt niet automatisch via ELK aan de VO-school van aanmelding geleverd. De basisschool doet dit per geval via het oki-doc.
18 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
3. Oriëntatie en voorlichting In hoofdstuk 3 wordt vermeld hoe ouders en leerlingen worden voorgelicht over de Kernprocedure. 3.1 Voorlichting ouders en leerlingen Keuzegids voortgezet onderwijs Amsterdam De basisschool geeft in het najaar in ELK aan welke leerlingen zullen overstappen naar het voortgezet onderwijs. Voor al deze leerlingen ontvangt de basisschool in november 2021 de Keuzegids voortgezet onderwijs Amsterdam en verspreidt deze onder alle leerlingen in groep 8. Deze gids is gratis. In de Keuzegids staat een portret van alle Amsterdamse VO-scholen. Op de schoolpagina’s staat informatie over de VO-school, zoals de aanmeldingsprocedure, schoolkosten, huisvesting en een indicatie van de capaciteit: het aantal beschikbare plaatsen per brugklas. Vanaf 15 december 2021 staat de definitieve capaciteit per school op de website van OSVO en ELK. Aan de door de scholen opgegeven verdeling van de capaciteit over de verschillende capaciteitsgroepen kunnen geen rechten worden ontleend. Deze verdeling kan door de scholen na de proefmatching nog worden gewijzigd als blijkt dat een andere verdeling leidt tot een verbetering van het matchingresultaat. In de Keuzegids wordt tevens uitgelegd hoe de overstap naar het voortgezet onderwijs in Amsterdam is geregeld.
Ouders worden hierin geïnformeerd over de afspraken tussen de onderwijsinstellingen in het kader van de Kernprocedure en de uitvoering daarvan via ELK. Open dagen VO In januari en februari 2022 organiseren alle scholen voor voortgezet onderwijs minimaal één informatiebijeenkomst voor aankomende leerlingen. Dit onder voorbehoud van de actualiteit. Een overzicht van de open dagen staat op www.keuzegidsamsterdam.nl. Op de website van de school zelf staan de meest actuele data en tijden van de open dagen. www.keuzegidsamsterdam.nl Deze website zal leerlingen en hun ouders informeren over de overstap. Op deze website staat de Keuzegids digitaal, net als deze Kernprocedure en veelgestelde vragen over de overstap. De gemeente Amsterdam informeert ouders en leerlingen over het onderwijsaanbod via de website www.amsterdam.nl/schoolwijzer. Hier kunnen gebruikers via de kaart en verschillende zoekcriteria zoeken naar schoolinformatie van Amsterdamse VO-scholen. Op de website ‘scholen op de kaart’ van de overheid is veel informatie over de verschillende scholen te vinden: www.scholenopdekaart.nl. Informatiemoment door PO Veel basisscholen organiseren een informatieavond voor ouders van groep 8. Ter ondersteuning hiervan stelt de Kernprocedure een presentatie beschikbaar die hiervoor kan worden gebruikt.
Open dagen voor groep 7 Voor leerlingen van groep 7 vinden in de periode april-juni open dagen plaats op de Amsterdamse VO-scholen. Zo hoeven zij niet tegelijk met groep 8-leerlingen in januari-februari de open dagen te bezoeken. Op de website www.keuzegidsamsterdam.nl staat het meest actuele overzicht van scholen die dit voor leerlingen van groep 7 aanbieden.
19 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
3.2 Informatievoorziening scholen Wanneer PO- en/of VO-scholen een vraag hebben die niet binnen de eigen school of het schoolbestuur kan worden beantwoord, kan een van de volgende partijen worden geraadpleegd. Stichting ELK W elkadam.info E info@elkadam.nl T 020 811 99 44 Voor vragen over ELK, de uitvoering van de Kernprocedure, aanmelding, opstellen van voorkeurslijsten, de Centrale Loting & Matching en de plaatsing. Samenwerkingsverband primair onderwijs Amsterdam Diemen W www.swvamsterdamdiemen.nl E overstappovo@swvamsterdamdiemen.nl Voor vragen over het basisschooladvies, de onderbouwing hiervan, (eind)toetsen en opstellen van voorkeurslijsten. OSVO (Vereniging van Amsterdamse VO-schoolbesturen) W verenigingosvo.nl E povo@verenigingosvo.nl Voor vragen over aanmelding, opstellen van voorkeurslijsten VO-scholen, de Centrale Loting & Matching en de plaatsing. Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen W swvadam.nl E info@swvadam.nl Voor vragen over de overstap als het gaat om leerlingen met (extra) onderwijs/ondersteuningsbehoefte.
20 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
4. Aanmelding In hoofdstuk 4 leest u hoe de aanmelding in zijn werk gaat. Er zijn data afgesproken voor de aanmelding (zie bijlage 1 Tijdpad). Ouders of wettelijke vertegenwoordigers van leerlingen melden zelf aan door het digitale aanmeldingsformulier voor hun kind(eren) in te vullen. De aanmelding verloopt digitaal. 4.1 De Centrale Loting & Matching voor regulier voortgezet onderwijs (met of zonder leerwegondersteuning (vmbo)) Deze leerlingen zullen deelnemen aan de Centrale Loting & Matching en melden zich digitaal aan met een voorkeurslijst van VO-scholen. In ELK staat een persoonlijk aanmeldingsformulier met keuzelijst van VO-scholen voor elke leerling. De keuzelijst van VO-scholen correspondeert met het gegeven basisschooladvies. Voorkeurslijst opstellen VO-scholen Ouders en leerlingen maken een voorkeurslijst van VO-scholen, passend bij het basisschooladvies. Hierbij wordt in volgorde aangegeven voor welke VO-school de leerling en de ouders een eerste voorkeur hebben, tweede voorkeur, enz. Leerlingen en ouders zetten op deze wijze het juiste aantal VO-scholen van voorkeur op de lijst om aanspraak te kunnen maken op plaatsingsgarantie (zie hieronder voor toelichting op het fenomeen plaatsingsgarantie).
Op het digitale aanmeldingsformulier staat de lijst van middelbare scholen waarvoor ouders of wettelijke vertegenwoordigers hun kind(eren) kunnen aanmelden met zijn/haar basisschooladvies. Profielklassen Diverse VO-scholen bieden profielklassen. Elke VO-school kan ervoor kiezen om maximaal één profielklas per basisschooladvies in de keuzelijst op het aanmeldingsformulier te zetten. Een VOschool die profielklassen hanteert is transparant over de toelatingscriteria. Het is voor alle betrokken partijen van belang dat VO-scholen de specifieke toelatingscriteria vooraf inzichtelijk maken. De afspraak is dat de VO-scholen eventuele aanvullende toelatingscriteria vermelden in hun schoolgids. Ook vermelding op de website en in de Keuzegids verdient aanbeveling. Wanneer blijkt dat een gematchte leerling niet geschikt is voor de betreffende profielklas, wordt er een plek in een reguliere klas aangeboden. Is dit niet mogelijk, omdat de VO-school alleen profielklassen aanbiedt, dan wordt er een beschikbare plek op een andere VO-school binnen hetzelfde schoolbestuur aangeboden. Plaatsingsgarantie De plaatsingsgarantie van de Amsterdamse VO-scholen geldt als een leerling een minimumaantal voorkeuren indient bij aanmelding. De VO-scholen in Amsterdam zorgen er dan voor dat al deze leerlingen op een school van hun voorkeurslijst worden geplaatst.
Hieronder staat de lijstlengte per basisschooladvies genoteerd: ● Vmbo-b, vmbo-b/k, vmbo-k: 4 VO-scholen op de voorkeurslijst. ● Vmbo-t en vmbo-t/havo: 6 VO-scholen op de voorkeurslijst. ● Havo, havo/vwo en vwo: 12 VO-scholen op de voorkeurslijst. Als een VO-school ook een profielklas op de keuzelijst heeft opgenomen en een leerling zowel de school als de profielklas van dezelfde school op de voorkeurslijst noteert, dan telt dat als één school.
21 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
De voorkeurslijst van deze leerling zal dan langer moeten worden om de plaatsingsgarantie te kunnen krijgen. Voor de uitvoeringswijze van de plaatsingsgarantie wordt verwezen naar de procesomschrijving in bijlage 2. Wordt in de eerste ronde van de Centrale Loting & Matching geen lijst aangeleverd, dan vervalt de plaatsingsgarantie. Als de eerste ronde van de Centrale Loting & Matching niet leidt tot een plaatsing, dan wordt dit gezien als het niet aanmelden van een leerling bij een VO-school. De leerling kan meedoen met de afrondingsfase (2de ronde) van de Centrale Loting & Matching (zie paragraaf 5.5). Staartverbetering Na uitvoering van de plaatsingsgarantie, wordt de resterende capaciteit vanuit de uitvoering van de plaatsingsgarantie benut voor verbetering van het resultaat ten behoeve van de leerlingen die door de 1ste ronde Centrale Loting & Matching zijn geplaatst op een VO-school van laatste/lage(re) voorkeur (‘de staart’). Voor de uitvoeringswijze van de staartverbetering wordt verwezen naar de procesomschrijving in bijlage 2. Plaatsen op het hoogste niveau van het dubbeladvies Leerlingen met een dubbeladvies hebben bij sommige scholen de mogelijkheid bij de aanmelding aan te geven of zij voorkeur hebben voor een plaatsing op het hoogste niveau van hun advies. Dubbeladviezen in Amsterdam zijn de adviezen basis/kader, vmbo-t/havo en havo/vwo.
Indien er voldoende belangstelling is onder leerlingen met een dubbeladvies voor plaatsing op het hoogste niveau op een school, zal de school deze optie aanbieden door voor hen (een) klassen (klas) op het hoogste niveau te formeren. De school bepaalt zelf of een aparte klas kan worden geformeerd en hoeft dit niet te garanderen. Het hoogste niveau wordt alleen aangeboden door scholen die ook de capaciteitsgroep1 van het hoogste niveau van het dubbeladvies aanbieden. Leerlingen met een dubbeladvies kunnen alleen hun voorkeur aangeven voor het hoogste niveau bij scholen die ook de capaciteitsgroep van het hoogste niveau van het dubbeladvies aanbieden. Dit betekent voor leerlingen met een dubbeladvies het volgende: - Leerlingen met een dubbeladvies basis/kader kunnen alleen kiezen voor kader op scholen die daarnaast ook de capaciteitsgroep vmbo-kader aanbieden. - Leerlingen met een dubbeladvies vmbo-t/havo kunnen alleen kiezen voor havo op scholen die daarnaast ook de capaciteitsgroep havo aanbieden maar niet voor(categorale) scholen die alleen de capaciteitsgroep havo aanbieden. - Leerlingen met een dubbeladvies havo/vwo kunnen zich alleen aanmelden voor vwo op scholen die daarnaast ook de capaciteitsgroep vwo aanbieden maar niet voor (categorale) scholen die alleen de capaciteitsgroep vwo (inclusief gymnasium) aanbieden.
1 Capaciteitsgroep: de hoeveelheid capaciteit voor op één of meer onderwijssoorten
22 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
Binnen de oorspronkelijk vastgestelde capaciteitsgroepen Het plaatsen op het hoogste niveau vindt altijd plaats binnen de ruimte van de vastgestelde capaciteitsgroepen. De extra klassen vmbo-kader, havo en vwo voor leerlingen met een dubbeladvies gaan niet ten koste van de capaciteit vmbo-kader, havo en vwo. De extra klassen vmbo-kader, havo en vwo komen namelijk uit de capaciteitsgroep van het dubbeladvies. Leerlingen met een enkelvoudig advies hebben door de uitbreiding van keuzes voor leerlingen met een dubbeladvies geen kleinere kans om een plaats te krijgen op de opgegeven voorkeursscholen. De vastgestelde capaciteitsgroepen zijn te vinden via de website van OSVO, www.verenigingosvo.nl. De verdeling van de capaciteitsgroepen kan echter na de proefmatching nog gewijzigd worden indien dit leidt tot een verbetering van het matchingresultaat. Geen garantie op plaatsing op het hoogste niveau De leerlingen met een dubbeladvies loten net als leerlingen met een enkelvoudig advies in de capaciteitsgroep van het schooladvies, ongeacht of zij voorkeur hebben voor een plaats op het niveau van het dubbeladvies of op het hoogste niveau. Bij de Centrale Loting & Matching is – net zoals dat voor andere profielklassen het geval is – de volgorde van de voorkeursscholen leidend en niet de keuze voor het type brugklas.
Indien een leerling met een dubbeladvies kiest voor plaatsing op het hoogste niveau wil dat niet zeggen dat de leerling ook inderdaad op de betreffende school op het hoogste niveau kan worden geplaatst. Er kan sprake zijn van onvoldoende aanmeldingen voor de klas op het hoogste niveau of juist van overaanmelding voor het hoogste niveau. In beide gevallen krijgt de leerling met het dubbeladvies op de school waar deze is ingeloot een plaats aangeboden op het niveau van zijn dubbeladvies. Na het eerste brugklasjaar kan de leerling op deze school uiteraard doorstromen naar het hoogste niveau van zijn basisschooladvies. Aanmelding vakscholen Een Amsterdamse vakschool is een school voor voortgezet onderwijs waar het opleidingsaanbod specifiek gericht is op (een vervolgopleiding in) één beroepenveld. Voor twee vakscholen in Amsterdam (het Mediacollege Amsterdam en IVKO kunstschool) geldt dat er een intake voorafgaat aan de aanmelding. De intake vindt plaats vóór de aanmeldingsperiode. Tijdens deze intake kunnen de vakschool en de leerling beoordelen in hoeverre de leerling bij het onderwijs past. Als een intake positief is, dan registreert de vakschool dit in ELK. Hierdoor verschijnt voor die leerling de vakschool op de keuzelijst. Ook als de leerling deze vakschool niet op de eerste plaats op de voorkeurslijst wil zetten, zal de leerling de intake moeten doen met positief gevolg.
Een positieve intake betekent niet dat een leerling geplaatst is op een vakschool. Deze leerlingen doen mee aan de Centrale Loting & Matching en leveren ook een voorkeurslijst met (andere) VO-scholen in. Stappenplan aanmelding Leerlingen melden zich in de aanmeldingsperiode digitaal aan. Er zijn data afgesproken voor de aanmelding (zie bijlage 1 Tijdpad). Het aanmeldingsproces ziet er als volgt uit: ● Ouders/wettelijke verzorgers ontvangen via de basisschool een e-mail van ELK (afzender noreply@elkadam.nl). ● De e-mail bevat een link naar het ouderportaal en het ELK-nummer van hun kind. Het ELKnummer is de gebruikersnaam. Via de link kunnen ouders/wettelijke verzorgers een account en
23 Kernprocedure overstap PO – VO, Amsterdam 2022
●
●
●
●
●
●
●
wachtwoord aanmaken voor de aanmelding van hun kind. Met de gebruikersnaam (dit is het zogenoemde ELK-leerlingnummer) en wachtwoord kunnen ouders/wettelijke verzorgers inloggen op het ouderportaal https://www.ouderportaalelk.nl en de gegevens van hun kind zien alsook een knop naar het aanmeldingsformulier. Ouders/wettelijke verzorgers dienen de gebruikersnaam (het ELK-leerlingnummer) en het wachtwoord goed te bewaren. Het door ELK gebruikte e-mailadres van de ouder(s)/wettelijke verzorger(s) is afkomstig uit het leerlingadministratiesysteem (LAS) van de basisschool. Indien in het LAS meerdere emailadressen van ouders staan geregistreerd wordt gebruikgemaakt van het eerste e-mailadres dat in het LAS van de basisschool staat geregistreerd. Op het persoonlijk aanmeldingsformulier staan de naam van de leerling, geboortedatum, geslacht, naam van de basisschool, het ELK-leerlingnummer en het schooladvies. Ouders/wettelijke verzorgers controleren de juistheid van de gegevens van hun kind. Indien de gegevens onjuist zijn dienen ouders/wettelijke verzorgers contact op te nemen met de basisschool. De basisschool kan de gegevens wijzigen in ELK, waarna een nieuw aanmeldingsformulier in het ouderportaal wordt klaargezet.
Op het persoonlijk aanmeldingsformulier staat ook de lijst van VO-scholen met alle capaciteitsgroepen waarvoor de leerling zich kan aanmelden met zijn/haar basisschooladvies. Leerlingen met een dubbeladvies kunnen voor de capaciteitsgroep van het dubbeladvies ook hun voorkeur opgeven voor het hoogste niveau van hun advies op de scholen die de betreffende capaciteitsgroep aanbieden. Ze mogen één niveau kiezen maar ook beide niveaus. Indien de leerling kiest voor beide niveaus (het niveau van het dubbeladvies én het hoogste niveau) dan geldt dit als één schoolkeuze. De leerling loot voor de betreffende school één keer mee. Bij de loting en matching wordt geen onderscheid gemaakt tussen beide niveaus. Ouders/wettelijke verzorgers kunnen vanaf 7 maart 2022 tot en met 17 maart 2022 12.00 uur hun kind (uitsluitend) digitaal aanmelden bij de school van eerste voorkeur en overige scholen van voorkeur in het ouderportaal van ELK. Ouders dienen hun voorkeurslijst in één keer in te dienen. Op 17 maart 2022 om 12.00 uur sluit het aanmeldingsproces en is aanmelden niet meer mogelijk. Als de leerling gebruik wil maken van een voorrangsregel op een VO-school van eerste voorkeur, dan dient dit op de voorkeurslijst aangegeven te worden. Hiermee is de leerling niet automatisch geplaatst, maar heeft de leerling recht op voorrang in de Centrale Loting & Matching.
Een leerling kan alleen voorrang verzilveren bij de VO-school die boven aan de lijst staat. De VO-school controleert of de leerling daadwerkelijk recht heeft op voorrang. Willen ouders/wettelijke verzorgers voor hun kind een beroep doen op de hardheidsclausule, dan moeten ouders/wettelijke verzorgers voorafgaand aan de aanmeldingsperiode, voor 28 februari 2022, zich met dit verzoek melden bij de VO-school van voorkeur. Indien het beroep op de hardheidsclausule is gehonoreerd (ouders/wettelijke verzorgers horen dit uiterlijk 4 maart 2022), dan plaatsen ouders/wettelijke verzorgers de school die het beroep op de hardheidsclausule heeft gehonoreerd op de plaats van eerste voorkeur. Vanwege het systeem van digitaal aanmelden moeten ouders/wettelijke verzorgers die een beroep kunnen doen op de hardheidsclausule wél een volledige voorkeurslijst invullen. Dit heeft geen gevolgen voor de toepassing van de hardheidsclausule. Vanwege de digitale aanmelding moeten leerlingen die zich voor een beperkt aantal scholen willen aanmelden en géén gebruik willen maken van de plaatsingsgarantie wel een volledige voorkeurslijst van scholen invullen. Het invullen van een volledige voorkeurslijst heeft geen gevolgen voor de verdere procedure. Indien de leerling een aanbod wordt gedaan dat niet wordt gewenst kan de leerling het aanbod afwijzen.