Definitief verslag raadscommissie Algemene Zaken 15-12-2022

Nog beter zou zijn ze te informeren waarom ze waren ingestroomd in Pro Kid Plus. Ambtenaren adviseerden in het verleden om dat juist niet uit te leggen, zo blijkt uit de Woo-stukken. Dat vergt absoluut een toelichting. Het college stelt dat etniciteit en postcode geen rol spelen bij de afweging, maar de onderzoekers geven aan dat het ook gaat om het gebruik van de politiedata. Die kunnen gekleurd zijn. Diverse onderzoeken laten namelijk zien dat jongeren van kleur een grotere kans hebben om te worden aangehouden. Het is absoluut niet zo dat alle jongeren van kleur vanwege discriminatie worden opgenomen in het programma, maar het is nu eenmaal zo dat veel van deze jongeren opgroeien in kwetsbare wijken. Hij zou graag onderzocht zien of jongeren vanwege discriminatie zijn opgenomen in de aanpak. Een transparant model is noodzakelijk net als een heldere uitleg aan ouders en jongeren. Anders kunnen ze ook niet in bezwaar gaan tegen de bestuurlijke beslissing. Het is goed dat Pro Kid Plus niet meer wordt gebruikt, maar er ontbreekt nog een duidelijke afwijzing van het selectiemodel. Nu wordt een inschatting gemaakt van welke jongeren doorgroeien in de zware criminaliteit, maar de wetenschappelijke bronnen spreken alleen over een hogere kans om als verdachte te worden geregistreerd. Dat is wel wat anders. In de Top400 zou ook sprake zijn van surveillance en repressie.

Zelf heeft het lid Khan tien jaar geleden gewerkt als straatcoach en problematische wijken. Er zijn zeker overlastgevende jongeren uit zwakke gezinnen waarbij die surveillance en repressie echt nodig zijn. Maar jongeren met rauwe randjes die nog niets verkeerds hebben gedaan, verdienen die surveillance en repressie niet. Daar moet echt een helder onderscheid worden gemaakt. De Top400 is in zijn huidige vorm een topdownaanpak. De gemeente voert de

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022

regie en bepaalt de route. De burgemeester zal ouders en betrokkenen beter informeren, maar ze moeten ook deelgenoot in de begeleiding worden. Dat draagt bij aan een meer effectieve aanpak. Een onafhankelijke evaluatie is nodig vanuit het perspectief van de jongeren en hun families. Het lid NANNINGA zet liever meer in op handhaving dan op preventie. Het gaat bij deze aanpak om jongeren die al meermaals door de politie zijn aangehouden als verdachte van een misdrijf en bij wie bovendien meerdere zorgelijke signalen zichtbaar zijn, bijvoorbeeld schoolverzuim en situaties van huiselijk geweld. Het overgrote deel van deze groep is stevig in beeld bij de politie en andere organisaties. Dat lijken haar toch prima criteria om aan de slag te gaan om deze jongeren weer terug op de rails te krijgen. Dat een dergelijke interventie soms niet welkom is, begrijpt ze wel maar dat is niet verrassend. Natuurlijk zal een interventie soms niet lekker uitpakken en natuurlijk worden er ook gewoon fouten gemaakt. Dat kan niet anders. Niet ieder individueel geval laat zich gemakkelijk inpassen in allerlei normen, criteria, regels of aanpakken. Het doel van de aanpak staat heel helder omschreven. Als jongeren aan die criteria voldoen, zouden ze hulp moeten aanvaarden. Er wordt nu gelukkig wel beter samengewerkt tussen de verschillende instanties. JA21 zal dit dossier kritisch blijven volgen.

Ze hoopt dat de burgemeester niet erg schrikt van alle kritiek en het artikel. Uit de bestuurlijke reactie blijkt dat alle partners in dit systeem meer dan bereid zijn tot continue evaluatie, van luisteren naar kritiek tot aanpassen van onderdelen van het programma, bijvoorbeeld het schrappen van Pro Kid Plus. Het lid KHAN benadrukt nog eens dat de ophef niet gaat om de huidige criteria maar om Pro Kid Plus. Hij is benieuwd wat JA21 vindt van die criteria bij Pro Kid Plus. Het selectiemodel baseert zich namelijk op politiecontacten en politiedata. Hij begrijpt dat JA21 overheidsingrijpen gerechtvaardigd vindt als er zo’n politiecontact is geweest. Het lid NANNINGA ziet dat er iets wordt gedaan aan die selectiecriteria. Het programma krijgt nu veel kritiek en dat is volgens haar niet terecht. Er is helemaal niet zo veel narigheid mee aan de hand. Het is wel een – een - signaal als zulke jonge mensen in aanraking komen met de politie. Dat kan echt een rode vlag zijn, maar er zijn nog veel meer kenmerken waarbij zo’n kind in die aanpak wordt geplaatst. Het is niet alleen dat contact, maar dat telt wel op bij het plaatsen van zo’n kind in een programma. Ze hoort nog graag hoe het gaat na uitstroom. Is zo’n jongere dan weer op het rechte pad gekomen of zijn er andere redenen van uitstroom. JA21 steunt de aanpak Top400. Burgemeester HALSEMA licht toe waartoe de aanpak dient.

Jongeren tussen 12 en 23 jaar die meermaals zijn aangehouden als verdachte van een misdrijf, waaronder ten minste één hic-delict en bij wie bovendien sprake is van meerdere zorgelijke signalen. De regie bestaat uit een combinatie van maatregelen op het gebied van straf en zorg en moet leiden tot recidivevermindering en perspectiefverbetering. De aanpak zorgt ervoor dat betrokken organisaties hun inzet beter op elkaar afstemmen en die beschouwen dat als buitengewoon effectief. De combinatie van veiligheid en zorg is belangrijk omdat wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat dit de meest effectieve manier is om jonge verdachten met complexe problemen op verschillende leefgebieden te helpen. De Top400 is geen straf; het is een vorm van hulp die in veel gevallen helpt voorkomen dat er alsnog een strafrechtelijke veroordeling plaatsvindt. Tussen meerdere aanhoudingen en een veroordeling zit vaak anderhalf jaar waarin de problemen toenemen. Dat kan betekenen dat een jongere eerst in de Top600 terecht moet komen voordat het lid Hofland vindt dat er hulp kan worden geboden. Dat lijkt haar heel slecht. Het lid HOFLAND beoogt dat zeker niet. Er is nu een Top400-aanpak waarin jongeren met en zonder veroordeling in zitten. Dat ze allemaal op dezelfde lijst staan leidt tot problemen.

Het zou graag zien dat zorg en politiebemoeienis voor kinderen die geen strafbaar feit hebben gepleegd, nadrukkelijk wordt gescheiden.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022

Burgemeester HALSEMA legt uit dat er de afgelopen vier jaar meer nadruk op zorg is komen te liggen en terecht. Zelf is ze ook geschrokken van de documentaire want die laat iets zien wat niet goed is. Die is echter wel gebaseerd op een gedateerd instrument – Pro Kid – dat als pilot is uitgevoerd in 2016. Dat was onaanvaardbaar en dat wordt niet opnieuw ingezet. 88% van de jongeren die op dit moment in de Top400 zit, heeft een justitiële maatregel. Verder afwachten tot recidive lijkt haar onverstandig. Deze regieaanpak is buitengewoon effectief. De cijfers laten zien dat het aantal aanhoudingen in het eerste jaar regie afneemt met circa 20% ten opzichte van de twee jaar voor de start van de regie. Bij uitgestroomde Top400-jongeren blijft de recidive constant laag. Het aantal aanhoudingen daalt met zo’n 50% en het aantal dagvaardingen met 45%. De aanpak is zo effectief omdat daarmee het aantal strafrechtelijke veroordelingen wordt tegengegaan. Overigens kent de Amsterdamse politie een hele grote mate van zachte betrokkenheid bij deze jongeren. De agenten die als regisseur in de Top400-aanpak werken, doen dat met een enorme bewogenheid om de levens van de jongeren beter te maken. Het lid HOFLAND hoort nu toch weer dat de suggestie wordt gewekt alsof D66 deze hulp niet cruciaal zou vinden.

Maar juist omdat ze deze hulp zo belangrijk vindt, maakt D66 zich druk nu uit een onderzoek en uit een documentaire blijkt dat een deel van de mensen de hulp helemaal niet als hulp ervaren. Dan wil hij toch echt kijken wat er moet veranderen om het echt voor iedereen hulp te laten zijn. Het is niet zo dat D66 van de aanpak af wil. Maar de naam moet anders en de geluiden van ouders horen wel te worden opgenomen. Burgemeester HALSEMA heeft dezelfde uitspraak gedaan over de documentaire. Ook zij is ervan geschrokken. Bij het onderzoek maakt ze kanttekeningen, omdat niet alle onderzoeksresultaten correct gepresenteerd vond. Ze wil nog wel met een overzicht komen waar precies het college van mening verschilt. Het college wil zelf ook daar waar het kan de contacten met de ouders beter laten verlopen. Maar niet in alle levens van deze jongeren zijn de ouders een positieve kracht. Dat is ook een relativering die gemaakt moet worden. Er zijn soms hele goede redenen om ouders niet te informeren en ze op enige afstand te houden. Het informeren van ouders van meerderjarige kinderen is helemaal ingewikkeld, want het zijn volwassenen en dan speelt de privacy een rol. Dat is een wetgevingsprobleem dat zich lastig laat oplossen. Het college wil graag meer kwalitatieve gegevens opnemen. Over het volledig scheiden van politiebemoeienis en zorg zou de hele aanpak worden ondergraven.

Bij zo’n justitiële maatregel is het juist van groot belang dat er overleg plaatsvindt en dat die ertoe leidt dat daarmee verdere justitiële bemoeienis kan worden afgewend. Jongeren worden juist geholpen door hulp en dagelijkse contacten met de politie om het rechte pad te vinden. Een volledige scheiding is niet mogelijk. In de regiegroep komt juist alles samen. De gedachte was bovendien meer te ontschotten. Helaas leidt dat ontschotten nog niet tot een volledig herzien beeld bij alle afdelingen bij de gemeente. Daar waar het gaat om jongeren die dreigen af te glijden naar misdaad, kan het Actiecentrum een sterke positie innemen – juist omdat dat een spin in het web is bij zowel de repressieve partners als de hulpverlening en de forensische zorg. De IPG HR richt zich op mensen die geen veroordeling hebben. Dat vereist dat men meer secuur is dan daar waar er wel veroordelingen zijn geweest. Een aantal jaren terug is daarvoor een commissie van toezicht opgezet. Dat zou misschien ook voor de Top400 interessant zijn omdat daarmee wat meer controle kan worden uitgeoefend. Op dit moment staan er 167 jongeren op de Top400-lijst. Er moet echt een goede aanleiding zijn om te worden opgenomen in de aanpak: multiproblematiek van meerdere aanhoudingen, grote zorgproblematiek en de angst voor verder afglijden. De selectie komt op dit moment buitengewoon zorgvuldig tot stand.

De burgemeester wil zeker nadenken naar een andere benaming – ook al is dat slechts een cosmetische ingreep. Erkennen deel uit te maken van een aanpak is altijd ingewikkeld. Creatieve suggesties zijn welkom.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022

Ze gaat na hoe het zit met die administratieve lasten, net als dat algoritmeregister. De burgemeester heeft ambtelijk een overzicht gekregen van de verschillen van de afzonderlijke onderzoeken. Ze zet de verschillende opvattingen en de argumentatie van de gemeente op een rij. Dan heeft de raad een volledig beeld. De beantwoording van de vrij specifieke vragen over Pro Kid in 2016 neemt de burgemeester mee in haar brief. Ze verzekert de raad nog eens dat er geen enkel plan is om de algoritmes van Pro Kid in de toekomst nog eens te gebruiken. De burgemeester bedankt JA21 voor de steun. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 9 Kennisnemen van de raadinformatiebrief ter afdoening van de toezegging over gebruik van snus in relatie tot criminaliteit (VN2022-040904) Gevoegd met 10 Schriftelijke vragen leden Abdi en Runderkamp over het rapport van het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel over de criminele uitbuiting van (zeer) kwetsbare kinderen en jongeren alsmede de antwoorden van het college (VN2022-041477) Deze punten worden doorgeschoven naar de volgende commissievergadering. Openbare Orde en Veiligheid 11 Berichtgeving AT5: ‘Agenten bezorgd over gebruik zwaar vuurwerk door relschoppers’ Nr. VN2022-043215 Op verzoek van het lid Nanninga wordt ook dit punt doorgeschoven.

Algemene Zaken 12 Discussienota: ‘Herstel de parlementaire democratie; zet in op burgerparticipatie’ Nr. VN2022-043240 Dit punt wordt doorgeschoven naar de volgende commissievergadering. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng, wenst iedereen alvast een fijne kerst en een gelukkig nieuwjaar en sluit de vergadering.

19