Definitief verslag raadscommissie Algemene Zaken 15-12-2022
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Raadscommissieverslag, 15 december 2022
Vergadering Openbare vergadering van de Raadscommissie Algemene Zaken in de raadszaal Vergaderdatum Donderdag 24 november 2022 van 13.30 tot 17.20 uur Verslag vastgesteld op: Donderdag 19 januari 2023
Voorzitter: het lid Van der Veen Portefeuillehouders: burgemeester Halsema Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Bloemberg-Issa (PvdD), Bons (BIJ1), Boomsma (CDA), Broersen (VOLT) Ernsting (GroenLinks), Garmy (VOLT), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Khan (DENK), Krom (Partij voor de Dieren), Martens (VVD), Nadif (GroenLinks), Nanninga (JA21), Olivieira (Lijst Kabamba) en Rooderkerk (D66) Afwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Ahmadi (BIJ1), Bentoumya (GroenLinks), Koyuncu (DENK), Wijnants (VVD) en Van Schijndel (FvD) Overige aanwezigen: de heer Dutilh (commissieondersteuner), de heer Groen, de heer Hoost, de heer Huijg, mevrouw Iping, de heer Van der Linde, de heer Lochtenberg, mevrouw Luif en de heer Vreeken
Algemeen, 1 a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en heet iedereen welkom op deze raadscommissie Algemene Zaken. Een bijzonder welkom voor de heer Olivieira van Lijst Kabamba; het is zijn eerste keer in deze commissievergadering. Er is een quorum. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat er morgen een expertmeeting plaatsvindt inzake afpersingsproblematiek onder jongeren. De meeting is op verzoek van het lid Nadif georganiseerd. Aanmelden kan nog. Voorts vindt er op 13 februari een werkbezoek plaats aan het Openbaar Ministerie. Het programma staat vandaag in de dagmail. Aan- en afmelden graag bij de griffier. Het lid MARTENS bedankt het lid Nadif voor het organiseren van deze hele belangrijke sessie. Het lukt haar niet deze vijfde avond op rij erbij te zijn, maar ze wenst de commissie veel succes en hoopt dat ze een terugkoppeling kan krijgen. c. Vaststellen agenda Punt 4, punt 5 en punt 6 worden gehamerd. De punten 9 en 10 worden doorgeschoven naar de volgende commissievergadering. Dat geldt ook voor punt 12 in verband met ziekte van het lid Van Schijndel. De agenda wordt vastgesteld.
1
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
d. Conceptverslag van de openbare raadsvergadering AZ van 24 november 2022 Het verslag van de openbare raadsvergadering AZ van 24 november 2022 wordt ongewijzigd vastgesteld. Het lid ALBERTS informeert naar het bevrijdingsfestival: of het lukt dit voor het kerstreces te regelen. Burgemeester HALSEMA legt uit dat de gemeente soms afhankelijk is van externe partijen. Het wordt januari. e. Termijnagenda f. Tkn-stukken Het lid ROODERKERK verzoekt om behandeling van stuk 11 bij de commissie OZA omdat het raakt aan onderwijs. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn twee adviezen van stadsdeel Centrum: een oplegger en twee adviezen inzake sluitingstijd Wallengebied en sekswerkers voor het Wallengebied. Deze stukken kunnen worden betrokken bij behandeling van put 3 op deze agenda. Inhoudelijk, 2 a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De heer LOCHTENBERG spreekt in namens de Amsterdamse Woon- en erfpachtvereniging over de Wet open overheid en actieve openbaarmaking. Al in 2019 gaf het college aan beter zijn best te willen doen bij het actief openbaar maken van informatie en vorig jaar in april kwam daarvoor een pilot bij de erfpacht. Erfpacht is voor veel mensen belangrijk. Na een jaar en acht maanden is een heel team actief om documenten openbaar te maken. Daarbij gaat het om zaken als planning of de tekst van de AB 2016.
Die onderwerpen vinden erfpachters helemaal niet zo interessant. Daarover is echter nooit een Wobverzoek geweest. Erfpachters vinden het wel interessant hoe grondwaarden worden bepaald, hoe de overstapregeling in elkaar zit en wat de financiële aspecten daarbij zijn. Die documenten zijn nog altijd geheim. Er gaat van alles mis. Documenten zijn onvindbaar en als ze er wel zijn, wordt alles weggelakt. Als een erfpachter zijn eigen BSQ-berekening wil zien, krijgt hij die niet. De WOZ-waarden zouden op basis van verkeerde data zijn opgesteld, dus de erfpachtberekeningen kloppen niet. Onbekend is of dat nu gecorrigeerd is of niet. Het is compleet onduidelijk of erfpachters veel te veel betalen of niet. Hij verzoekt de raad zo snel mogelijkheid alle documenten openbaar te maken, bijvoorbeeld half januari. Desgevraagd geeft de heer Lochtenberg aan dat de ambtenaren vast van goede wil zijn, maar in de praktijk lijken er te weinig mensen op te worden ingezet. Overleg is niet mogelijk. Ze kiezen hun eigen prioriteiten. Geen enkel Wobverzoek is op tijd behandeld. Rechtszaken lopen. De erfpachters ervaren het als tegenwerken. Ambtenaren mogen
2
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
helemaal niets loslaten. Soms worden Wobverzoeken pas ingewilligd als er een rechtszaak wordt aangespannen. En dan ontbreken er weer gewoon allerlei documenten. Zo gaat het de hele tijd. Er worden geen privacygevoelige zaken opgevraagd. De gemeente verschuilt zich achter de wet Woz die voor de wet Wob gaat. Erfpachters kunnen niet controleren hoe de bedragen zijn opgebouwd. Burgemeester HALSEMA heeft de heer Lochtenberg goed gehoord. Er moet natuurlijk altijd hoor en wederhoor plaatsvinden. Ze neemt contact op met het team om na te gaan of de klachten terecht zijn en of daaraan op korte termijn iets kan worden gedaan. De heer VREEKEN spreekt in namens We connect you over de Olympische Spelen 2036. De gemeente maakt een potje van die erfpacht. Er zijn landen waar informatie niet openbaar is, maar dat is een schande. Er zijn Amsterdammers die al twintig jaar bezig zijn met die erfpacht. Dit mag niet in deze stad. Hij memoreert de jaren ’80 waarin Nederland de Olympische Spelen binnen wilde halen. Dat is niet gelukt. Maar in ’89 was er fantastisch nieuws: Nederland organiseert de eerste klimaatconferentie wereldwijd. Slechts drie landen waren tegen. Toen was het klimaat nog te redden geweest. Begin jaren ’90 werd het verval van de Amsterdamse kademuren duidelijk. Nu staan er rijen voor de voedselbank. Mensen zitten in de problemen.
Hopelijk komt de gemeente in 2023 met een mooie oplossing. Mevrouw LUIF bepleit een camera in de Koestraat te plaatsen. Ze woont hier al jaren, kan best tegen een stootje, maar in deze woonstraat houden zich steeds vaker talloze straatdealers op bij de hoek van de Oudezijdsachterburgwal. Die zorgen voor een obscuur en onveilig klimaat. Het dealen gaat gepaard met geruzie en geschreeuw, vechtpartijen en soms zelfs berovingen. Soms durven mensen hun huis zelfs niet uit omdat er een vijftal duistere figuren voor de deur staan. Meer dan 50 echte bewoners hebben een petitie ondertekend om een beveiligingscamera te plaatsen op de hoek Koestraat-Oudezijdsachterburgwal – vooral omdat de overheid geen intensieve surveillance kan bieden. De Koestraat is een echte woonstraat, een grens met de Wallen. Er is al veel mis in de straat, maar deze bedreiging kan er echt niet meer bij. Graag zo spoedig mogelijk een beveiligingscamera. Desgevraagd geeft mevrouw Luif aan dat er regelmatig contact is met de politie. De wijkagent is erg afhoudend; die verwees naar de gemeente. Als er echt iets acuuts gebeurt, komt de politie wel. Die dealers nemen de straat over. Het lijken wel een soort gangs. Van een camera gaat wellicht een afschrikwekkende werking uit. Ze reikt de petitie uit.
Bij agendapunt 3: Mevrouw IPING weet dat gisteren in de commissie Economische Zaken is gesproken over het beteugelen van het toerisme en het terugdringen van de overlast voor bewoners. De enige concrete maatregel is een beperking van de openingstijden in het Wallengebied, bedoeld om de nachtrust van bewoners te beschermen. Mooi, maar voor die bewoners is wel heel weinig aandacht. De gemeente wil het wangedrag op de Wallen aanpakken: alleen in het weekend, prostitutie tot 3 uur, het schiet niet echt op. Ze roept de raad op serieus werk te maken van die imagoverandering. Beperk de openingstijden ook door de week, betrek de Warmoesstraat erbij en de Damstraat en de Oude Hoogstraat. Daar laten die overlastgevende toeristen een smerige bende achter. Eis van ondernemers dat zij hun eigen verantwoordelijkheid nemen. Pas op met uitzonderingen, want straks vinden tientallen zaken dat zij een bijzondere bijdrage leveren aan de nachtcultuur van Amsterdam. Pak een keer door. Desgevraagd geeft mevrouw Iping aan dat die sluitingstijd tot 2 uur ’s nachts wel erg laat is voor bewoners die gewoon willen slapen. En dan ook door de week. Als de prostitutie open blijft, blijven toeristen komen. Er valt immers nog wat te beleven. Het is mooi dat de horeca eerder sluit, maar toeristen komen om te kijken naar de sekswerkers. Die magneet blijft tot 3 uur ’s nachts bestaan.
Er zijn in dit gebied veel nacht- en
3
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
avondvergunningen en die zaken mogen tot 2 en tot 3 uur ’s nachts open blijven. Alles zou tegelijk dichtmoeten. Nu verandert er door de week niet veel. De heer HUIJG woont al 20 jaar vlak bij Casa Rosso. De drukte en andere overlast is weer helemaal terug in het Wallengebied ondanks het gevoerde beleid en de meer dan 130 maatregelen uit het plan van Aanpak binnenstad. Er is echt meer en iets anders nodig om de leefbaarheid hier te herstellen dan beperking van de horeca met een uurtje en raamprostitutie met drie uren in slechts twee nachten. Doel van het beleid was het bevorderen van de late nachtrust van bewoners tussen 3 en 6 uur in de ochtend. Het duurt namelijk nog een uur voordat de herrie na sluiting van de horeca wegebt. De horeca, seks en de drugsbranche zijn kennelijk erg belangrijk in deze buurt. Het beleid verandert de overlast van het overtoerisme tussen 7 uur ’s avonds en 1 uur in de nacht niet. Bewoners zijn volstrekt ondergeschikt aan het massatoerisme dat met name vanaf 2013 zo sterk is toegenomen. Laat slechts 50% van de bezoekers toe door middel van dranghekken met stevige, gemotiveerde handhavers. Het online reserveren van toegang bij sekswerkers, sekstheaters en het prostitutiemuseum zou ook kunnen helpen net als de gordijnen dicht, maar het beste is die raamprostitutie te verplaatsen naar een veilige plek elders totdat het erotisch centrum er is.
Stel het i-criterium in met een blowverbod op straat; dat leidt tot minder drugstoeristen hier. De heer Huijg denkt dat de aantrekkingskracht voor duizenden bezoekers minder wordt als de gordijnen dicht gaan. Er komen heel veel drugstoeristen naar Amsterdam. Als ze niet meer in de coffeeshops mogen komen en niet meer op straat mogen blowen, scheelt dat duizenden toeristen. Het gaat om het volume van mensen. Het is echt tijd voor effectieve maatregelen. Hij stuurt zijn volledige inspreektekst naar de raad. De heer HOOST spreekt in namens Stop de gekte. Geschreeuw, gekots en zelfs gepoep voor zijn deur. Daarom vraagt hij voor de ramen en de clubs en de openingstijden terug te brengen naar 1 uur. Dan kunnen bewoners ook nog enkele uren slapen. Er is echt sprake van een disbalans. De sekswerkers verplaatsen zich ’s avonds niet per openbaar vervoer, maar ze gaan met de taxi. Groepen toeristen staan tot laat in de nacht voor de ramen, waarbij de sekswerkers soms een beroep om de Wallenwachters doen om de hongerende, drugsrokende toeristen te verwijderen voor hun ramen. De handhaving is absoluut niet adequaat. In de commissievergadering ging het over de veiligheid van de sekswerkers, maar is er ook oog voor zijn veiligheid als autochtone bewoners van de Wallen? Hij gaat ’s ochtends om 4 uur de deur uit om te werken op de bloemenveiling.
Op weg naar het Centraal station wordt hij regelmatig gemolesteerd door rondhangende seksgeile mannen. De volksvertegenwoordigers laten hem en de andere bewoners hier compleet in de steek. Hij stelt voor vanaf 1 uur ’s ochtends alle cafés, ramen plus de straten vanaf de Warmoesstraat, Damstraat plus tussenliggende straten en de Nieuwmarkt af te sluiten. Anders volgt een fikse boete. Bij agendapunt 8: De heer GROEN is vrijwilliger bij de studiezalen van de heer Idrissi en geeft kosteloos bijles aan kansarmen thuis. Hij wijst op het regiorapport Amsterdam-NoordHolland, verscherpt toezicht kwetsbare kinderen, onvoldoende beschermd, februari 2022. De Inspectie besloot eerder tot verscherpt toezicht omdat in deze regio niet elk kind tijdig passende hulp kreeg. Dan is er ook nog het rapport over het Top400-programma uit 2016 waarbij kinderen zonder veroordeling, slachtoffers en daders, in hetzelfde programma komen. De Top400 werkt stigmatiserend en leidt er soms toe dat jongeren verder afglijden in de criminaliteit. De gemeente zou dat programma moeten stopzetten. Het algoritme Pro Kid Plus vormde enige tijd de basis voor de Top400-lijst. Zo zijn 125 jongeren geselecteerd, maar nergens is er een goedwerkend Pro Kid-instrument geconstateerd. Bij een derde van de Pro Kid-kinderen bleek sprake te zijn van registratiefouten op basis van irrelevante incidenten.
Dan is er nog de IDFA-documentaire Moeders. De moeders worden gegijzeld
4
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
door een bureaucratie die het gezinsleven ontwricht. Hun zoons kwamen met justitie in aanraking omdat ze op de verkeerde plek stonden. Zo liepen ze een trauma op of werden ze geïntimideerd door een bende. In de Groene Amsterdammer van 16 november stond een artikel waarin de zoon van de heer Groen werd genoemd. Er werd geen enkel onderscheid gemaakt tussen staande houden, aanhouden, verdacht zijn en veroordeeld worden. Kinderen worden gestigmatiseerd waardoor ze juist sneller crimineel gedrag gaan vertonen. Burgemeester Halsema kwam 17 november met een reactie: geen cijfers, geen concrete antwoorden op concrete vragen. Het programma zou goed werken en kritiek zou onterecht zijn – terwijl de jeugdzorg niet functioneert. Hij roept de raad op te stoppen met dit programma in ieder geval totdat de jeugdzorg weer op orde is. Desgevraagd zou hij graag uitgezocht zien wat er is gebeurd met de door het algoritme geselecteerde 125 jongeren. Hij zou ook graag horen hoe en waarop nu geselecteerd wordt. Maak excuses aan kinderen en hun ouders die de dupe zijn geworden en compenseer hen, bijvoorbeeld door hen enkele jaren bijles te laten volgen. Het is goed om ervoor te zorgen dat kinderen niet in de criminaliteit afglijden. Dit systeem werkt echter niet goed. Kinderen selecteren moet heel nauwgezet gebeuren, zeker als die jeugdzorg helemaal niet op orde is.
De heer VAN DER LINDE weet dat verschillende partijen de commissie van informatie hebben voorzien rond de aanpak van de Top400. Het zijn in hoge mate de politiegegevens die bepalen welke personen in de Top400 komen. Die data kloppen veelal niet, maar daar luisteren ambtenaren niet naar. Hij concludeert dat jongeren op onjuiste basis in dit soort programma’s worden geplaatst. Diverse overheden gebruiken deze informatie. Door de oververtegenwoordiging van extreemrechts binnen de politie is het mogelijk dat juist de politie structureel data achterhoudt. Dossiers zijn niet compleet en veel klopt niet. Zo ontstaat een enorme afkeer van de overheid en haat naar de politie. Vooral jongeren met een migratieachtergrond worden hier slachtoffer van en die reageren steeds geïrriteerder in de richting van de politie. Als de gemeente openbare ordeproblemen wil aanpakken, moet ze beginnen bij de onderliggende problemen: armoede, racisme, huisvesting en toekomstperspectief. Als mensen geen oorlog willen, moeten de reële problemen van burgers worden opgelost. Steeds hardere repressie zal als een boemerang naar de overheid terugkomen. Desgevraagd licht de heer Van der Linde toe dat er data achter worden gehouden, maar wat je niet hebt, daartegen kun je ook niet in beroep gaan. Om zaken te crosschecken moet iemand heel veel inzageverzoeken doen bij de verschillende overheden.
Dan blijkt dat dossiers niet op elkaar aansluiten. Het niet verstrekken van vaak cruciale informatie is als betonrot in een systeem. Informatieverzoeken dienen een compleet dossier op te leveren. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid KROM schrok erg van de inspraak van mevrouw Luif dat een bewoonster niet eens van haar werk naar huis durft te gaan omdat er groepen dealers voor de deur staan. Misschien kan de burgemeester mevrouw Luif verder op weg helpen. Burgemeester HALSEMA geeft aan dat het plaatsen van camera’s nooit zonder problemen gaat en altijd een afweging is van proportionaliteit en gebaseerd is op politieen bestuurlijke rapportages. Het is ook altijd een inbreuk op de privacy. Op dit moment wordt opnieuw nagegaan waar in het Wallengebied camera’s staan, of ze verplaatst moeten worden en of er camera’s bij moeten. Ze komt zo snel
5
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
mogelijk met uitsluitsel. Camera’s kunnen helpen bij het weren van dealers. Die camera’s worden niet live afgekeken, maar die worden na afloop gebruikt voor bewijsvoering. Camera’s hebben wel altijd een waterbedeffect. Nogmaals, binnenkort volgt uitsluitsel. Het lid BOOMSMA vindt het buitengewoon zorgwekkend als dealers de straat domineren en bewoners de deur niet meer uit durven. Een camera lijkt het minste om te doen. Hij oppert de gebiedsverboden uit te breiden en te verlengen. Dat geldt nu bij een eerste overtreding slechts voor één dag. Burgemeester HALSEMA beseft dat staatdealers een enorme inbreuk kunnen zijn op het basisgevoel van veiligheid. Straatverboden worden dikwijls voor veel langere perioden opgelegd, oplopend tot zes maanden. Ze kan nagaan of dat nog kan worden uitgebreid, maar in termen van proportionaliteit denkt ze hiermee wel aan de grens te zitten. Het lid NADIF zag op de website dat dit gebied en deze steeg onder cameratoezicht vallen. Ze is benieuwd naar de overwegingen om juist hier niet eerder een camera te plaatsen. Burgemeester HALSEMA benadrukt dat er in het Wallengebied veel camera’s hangen, maar dat heeft altijd een waterbedeffect. Het kan zo maar zijn dat de toename van dealers in de Koestraat het effect zijn van camera’s in de nabijgelegen stegen. Het kan ook niet zo zijn dat alle straten in de binnenstad worden volgehangen met camera’s.
In Amsterdam hangen sowieso meer camera’s dan waar ook in Nederland. Het nieuwe overzicht in het kader van de dealerproblematiek worden binnen twee maanden verwacht. Dit jaar zijn er vijf extra camera’s geplaatst in dit gebied. Het lid HOFLAND memoreert het voorval met jongeren die een snoepautomaat plunderden en met herkenbare beelden online kwamen. Dat is een afweging van het Openbaar Ministerie. Hij verzoekt de burgemeester nog eens het belang wil benadrukken om niet op zo’n manier online te komen. Het internet vergaat namelijk nooit iets. Burgemeester HALSEMA onderschrijft het evenredigheidsbeginsel net als de kinderombudsman. Dit gaat om een bevoegdheid van het OM en niet van de burgemeester. Ze zal de opmerkingen wel doorgeleiden naar de hoofdofficier van Justitie. Het ging hier niet om baldadig gedrag. De jongeren gingen met een koevoet en handschoenen te werk. Het middel is getrapt ingezet: twee weken om zich te melden, aanvankelijk zijn alleen geblurde foto’s getoond en pas later de ongeblurde. Het lid BROERSEN vraagt aandacht voor vuurwerkoverlast in brede zin. Begin deze maand kwam naar voren dat er zeven keer meer meldingen zijn van vuurwerkoverlast dan in voorgaande jaren. Vanaf oktober wordt er flink geknald. Ook vorig jaar was er voor 250.000 euro vuurwerkschade – en dat allemaal terwijl er een vuurwerkverbod van kracht is.
Het loopt in heel Nederland de spuigaten uit. Ze hoort graag welke mogelijkheden er in Amsterdam zijn om dit probleem te beteugelen. Burgemeester HALSEMA vindt het een ingewikkeld probleem. Amsterdam kent geen vuurwerkverbod, wel een afsteekverbod. De verkoop neemt toe, nog los van het illegale vuurwerk. Een verkoopverbod moet landelijk worden afgesproken, maar een initiatiefvoorstel in de Tweede Kamer behaalde geen meerderheid. Handhaving is vrijwel onmogelijk en is die wel mogelijk, dan levert dat een acuut veiligheidsprobleem op voor de handhavers. Ook voor Oud-en-Nieuw is afgesproken dat het niet de eerste prioriteit kan zijn. Geweld tegen hulpverleners en het bewaren van de maatschappelijke vrede vormen de eerste prioriteit. Het slechte nieuws is dat dit een maatschappelijk probleem is dat niet zomaar is op te lossen. De regering moet erkennen hoe groot het probleem is waarmee lokaal wordt geworsteld. Openbare Orde en Veiligheid
6
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
3 Wijzigingen van de Algemene Plaatselijke Verordening naar aanleiding van het beleid maatregelen openingstijden en alcohol Wallengebied (VN2022-041486) De commissie SED is hierbij uitgenodigd. Het lid HEINHUIS is blij vandaag de gewijzigde openingstijden in het Wallengebied te bespreken. Ook vandaag weer hebben bewoners goed duidelijk gemaakt hoe vervelend het is om dagelijks geconfronteerd te worden met zo veel overlast die ook de nachtrust ernstig verstoort. Het is goed dat die sluitingstijden worden vervroegd. De PvdA zou nog liever zien dat die sluitingstijden naar 1 uur ’s nachts gaan. Verder benadrukt ze dat Amsterdam een stad wil zijn met vrijheid voor de mensen die dat nodig hebben, dat willen gebruiken en niet voor mensen die de vrijheid willen misbruiken. Ze denkt daarbij aan cafés in het Wallengebied die juist een doelgroep specifiek binnen de LHBTIQ+ gemeenschap bedient. Die plek is er elders niet. Het lid MARTENS vreest net als de inspreker dat er straks zo veel uitzonderingen zijn, dat het middel niet werkt. Ze wil graag weten waar voor de PvdA de grens ligt. Bij een bepaald aantal? Bij bepaalde branches? Het lid HEINHUIS beseft dat er altijd weer slimme mensen zijn die gebruik gaan maken van zo’n uitzondering. Dat is natuurlijk niet wenselijk.
Ze stelt voor onderzoek te doen naar welke cafés in het gebied wel een bijzondere doelgroep bedienen die niet ergens anders terecht kan. De overlast op dit moment komt vooral door de grote aantallen toeristen waardoor het gebied een soort pretpark is geworden. Daar moet de gemeente echt vanaf. Enkele zaken binnen dat gebied met een nachtleven gaan geen extreme mate van overlast genereren. Enige vorm van nachtleven past natuurlijk wel in het centrum, in het Wallengebied. Het lid ROODERKERK deelt de oproep om te zoeken naar meer diversiteit in het aanbod van horeca en het nachtleven. Ze wijst op de NV Zeedijk die nu net een nieuwe plek heeft geopend met kanaal 40. Ze is benieuwd hoe de PvdA daarnaar kijkt. Het lid HEINHUIS denkt zeker dat het heel lastig is om dit in harde voorwaarden vast te leggen. Een café is een café en het wordt moeilijk om onderscheid te maken. De NV Zeedijk kent het gebied heel goed en kan dus een bijdrage leveren aan echt aanwijzen wat de cafés en de clubs zijn met een meerwaarde. Daarin samenwerken lijkt heel verstandig. Ze hoort graag welke mogelijkheden de burgemeester ziet, los van de APV, om bescherming te bieden aan het soort nachtleven dat de gemeente juist wel wil. Het lid MARTENS beperkt zich tot de horeca en de openingstijden op de Wallen. Ze vindt dat te verwachten waterbedeffect ingewikkeld.
Misschien kan de burgemeester daar nog op ingaan, of dat wordt gemonitord en of er een bepaalde grens aan zit. Er is verschil tussen de sluitingstijden van de horeca en de dames die achter de ramen staan. Wellicht kan de burgemeester dat toelichten. Ze vreest namelijk dat de onveiligheid toeneemt als het rustiger wordt en de dames nog wel aan het werk zijn. Ze heeft sterke twijfels bij het voorstel om vanuit de gemeenteraad te bepalen welke ondernemers wel en welke niet moeten sluiten op het afgesproken tijdstip. Ze ziet daar geen juridische grondslag voor. Het lid HEINHUIS begrijpt dat de VVD wel wil zoeken naar mogelijkheden om die bepaalde typen horecazaken eventueel wel langer open te laten zijn omdat ze een bijzondere doelgroep bedienen. Het lid MARTENS beseft dat de stad wel horeca nodig heeft in de binnenstad, maar ze vindt het lastig om als overheid te bepalen welke ondernemer ergens wel of niet
7
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
mag zitten of open mag zijn. Daar wil ze echt de juridische afweging bij zien waarna ze met haar fractie zal bepalen hoe die hiertegenover staat. Het lid NADIF richt zich op de APV-wijziging die voorligt. De stadsdeelcommissie heeft hierover al gediscussieerd en daarbij heeft de fractie van GroenLinks samen met die van BIJ1 een advies ingediend over de openingstijden van prostitutiebedrijven. Ze is benieuwd naar de reactie van de burgemeester hierop. Verschillende sekswerkbedrijven hebben schriftelijk het een en ander aan de orde gesteld als het gaat om veiligheid, het veilig naar huis kunnen komen en dergelijke. De fractie van GroenLinks deelt de zorgen voor het waterbedeffect. Straks verplaatst de drukte zich naar een ander gebied. Hoe gaat dat straks met de handhaving, met de hosts en met het handhaven van de venstertijden? Als de maatregelen onvoldoende opleveren, volgen verdere stappen. Daarover hoort ze graag meer. Daarvoor zijn wel evaluatiemomenten nodig. Als het gaat over sekswerk, komt dat onderwerp veel verschillende domeinen terug, maar het kader is niet duidelijk genoeg. Er is veel behoefte aan inspraak. Helder moet zijn wat de gemeente met deze groep wil. Wellicht kan het college met een beleidskader komen over deze beroepsgroep. Het lid BROESEN ziet ook dat de maatregelen om de openingstijden naar voren te halen, nodig zijn.
Hopelijk maakt dit het verschil voor de nachtrust van de bewoners van dit gebied. Ook VOLT ziet uit naar de evaluatiemomenten om de opbrengst te bekijken. Het is goed dat nu wordt gedacht aan een mogelijke ontheffing voor zaken die specifiek een bijdrage leveren aan de nachtcultuur. Een samenwerking met NV Zeedijk zou heel mooi zijn, omdat de nachtcultuur in Amsterdam al enorm onder druk staat. Bij het eerder sluiten van de ramen zet ze wel vraagtekens. De grootste overlast vindt op dit moment namelijk plaats tussen 3 en 4 uur, het moment dat de cafés en de horeca sluiten en bezoekers onderweg naar huis of hotel zijn. Deze overlast is in mindere mate te wijten aan de prostitutieramen. Voor de sekswerkers is het verschil wel groot: er rijdt slechts beperkt OV en ze gaan met veel contant geld op zak de straat op. Ze hoopt dat de burgemeester mogelijkheden ziet om de tijden voor sekswerkers onveranderd te laten uit veiligheid voor hen. Het lid ROODERKERK zag in de coronatijd weer eens echte Amsterdammers in het allermooiste stukje van de stad rondlopen. Amsterdam staat bekend als vrije stad, maar hoe vrij is de stad met de terugkeer van het bral- en blowtoerisme? Het buurttevredenheidscijfer is een onvoldoende. Er bestaat volgens filosofen positieve en negatieve vrijheid, negatieve vrijheid van excessen en positieve vrijheid om te zijn wie je wilt zijn.
D66 vindt dat de goede voorstellen van het college nog een stapje verder mogen gaan: horecasluiting om 1 uur; sekstheaters sluiten om 12 uur en de ramen om 3 uur en daarnaast de terrassen van coffeeshops op de Wallen sluiten. D66 bepleit de gordijnen van de ramen te sluiten. Dat gaat wangedrag tegen en dat zal de buurt een stuk leefbaarder maken. De toestroom van toeristen moet verminderen: cruiseschepen weren en krimp van Schiphol bewerkstelligen. Dat betekent dat de gemeente aan actief aandeelhouderschap moet doen. Deze maatregelen zullen ruimte creëren. De Wallen wordt dan een gebied waar ook Amsterdammers weer graag komen. Er moet ruimte zijn om duurzaam te ondernemen, een gebied met kunst en cultuur, met goede afspraken over handhaving en geluidsisolatie, een vrijzinnig gebied met LHBTIQ++-initiatieven en zaken met een mix aan creativiteit en ondernemerschap. Dit alles kan ook toeristen inspireren. Het lid BONS ziet sekswerk gewoon als werk en zodanig moet het worden behandeld. De openingstijden verkorten heeft een direct economisch effect. Sekswerkers in Amsterdam worden al jaren achtergesteld, terwijl de wil tot samenwerking soms zelfs in coalitieakkoorden stond beschreven. Met project 1012 werd de hoeveelheid werkplekken drastisch verminderd.
De drukte in de buurt nam toe doordat er op een relatief klein stuk van de Wallen minder ramen waren en toeristen door de kleine straatjes stroomden.
8
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
Sekswerkers hebben part noch deel aan de drukte. De gemeente heeft met haar marketingbeleid, Iamsterdam, en door de spotgoedkope vluchten dagjestoeristen naar Amsterdam gelokt. Die drukte heeft geen correlatie met sekswerkers. Het gaat voornamelijk om families met kinderen of groepjes jongeren die naar de kroeg, coffeeshop en clubs trekken. Tussen 3 en 6 verdienen de sekswerkers aardig aan locals. De sekswerkers konden in de coronatijd heel weinig verdienen. Het is de meest gestigmatiseerde populatie in de stad. De overheid dient voor hen te zorgen. Met de nieuwe sluitingstijden aan sekswerkers onvergund werken en dat kan ook tot gevaarlijke situaties leiden. Deze scenario’s zijn in andere steden onderzocht en daaruit kwamen significant hogere cijfers aan misdaden, moorden en HIV-besmettingen voort. Het lid OLIVIEIRA hoorde bewoners aangeven zich niet gerepresenteerd te voelen naar aanleiding van het advies van BIJ1 en GroenLinks. Hij hoort graag of het lid Bons dat standpunt ook wil meenemen. Het lid BONS vindt het evident dat ook naar de bewoners moet worden gekeken. In dit gebied geldt sekswerk al heel lang tot een economische sector. Dus dat moet met elkaar worden opgelost. Bewoners hebben niet de prioriteit, want BIJ1 gaat uit van gemarginaliseerde mensen. Wel staat BIJ1 altijd open voor een gesprek.
Het lid MARTENS vindt het pijnlijk dat bewoners er voor BIJ1 minder toe doen. Het onderwerp is nu de leefbaarheid voor bewoners van Amsterdam en de mogelijke maatregelen die daarvoor nodig zijn. Hopelijk kan het lid Bons reflecteren op het stuk en op de maatregelen waar ze zich achter kan scharen om zowel de economie overeind te houden als het aantal bezoekers te beperken. Het lid BONS komt daar zo op. Op de Wallen werken vooral vrouwen met een migratieachtergrond, transvrouwen en vrouwen van kleur. Er zijn maatregelen nodig waarvan de sekswerkers niet de dupe worden. De gemeente dient daar zeer omzichtig mee om te gaan. Er zijn prima ingangen om samen met de sekswerkers, ondernemers en bewoners te zoeken naar passende oplossingen. Samen met P&G292 en diens klankbordgroepen kan de gemeente zoeken naar een andere oplossing. Het lid HEINHUIS wijst erop dat de horeca eerder gaat sluiten. Is BIJ1 daarvoor of daartegen? Of mogen tegen die economische activiteit ook geen maatregelen worden getroffen? Het lid BONS is voor die maatregelen. Het lid ALBERTS vindt het goed iets te doen aan de overdaad die schaadt. De openingstijden ook door de weeks terugschroeven genereert veel duidelijkheid: elke avond op hetzelfde tijdstip dicht. Dat is ook voor de handhaving veel overzichtelijker. Als iemand erom verzoekt, mag er een uitzondering komen op de openingstijden.
Dat veroorzaakt een glijdende schaal. Er is dus een heldere omschrijving nodig van ‘het belang van de (nacht-)cultuur.’ Deze formulering is veel te vaag. Een kastelein moet oog hebben voor doorschenken. Gezien de hoeveelheid lallende Britten wordt er kennelijk wel doorgeschonken. Dus ook dat levert een handhavingsprobleem op. Mevrouw Alberts hoorde D66 aangeven geen terrassen voor de coffeeshops te willen, maar dat roept wel de vraag op hoe dat dan gaat met al die caféterrassen. Het lid ROODERKERK wil de terrassen van de coffeeshops sluiten. De horeca om 1 uur sluiten zal de situatie op de Wallen verbeteren. D66 wil excessen voorkomen en de balans in de stad terugbrengen. Ze is benieuwd wat de SP dan wel wil. Het lid ALBERTS is het eens met die gewijzigde openingstijden. De bierbrouwers hebben ook een verantwoordelijkheid want die vragen hoge prijzen. Dan moet er wel omzet worden gemaakt. Het is dus ook zaak met die brouwerijen het gesprek aan te
9
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
gaan. Als die maatregelen worden getroffen die inzetten op minder, houd je meer leefbaarheid over. Het lid BLOEMBERG-ISSA is blij met de maatregelen om de overlast te verminderen zodat bewoners aan hun nachtrust toekomen. De gemeente moet er wel voor zorgen dat sekswerkers hun werk op een veilige manier kunnen uitvoeren. Het eerder sluiten van de ramen draagt daar niet aan bij. Dat is zorgelijk. In 2013 is een dergelijk voorstel niet doorgezet juist vanwege die veiligheid van de sekswerkers. De link tussen horeca en overlast is helder: overmatig alcoholgebruik en luide muziek zorgen voor veel overlast. Een directe link tussen sekswerkers en overlast ziet ze niet. Desgevraagd geeft ze aan dat er geen helder onderscheid wordt gemaakt tussen sekswerkers die zich richten op toeristen en andere sekswerkers. Dat onderscheid is bij horeca wel duidelijker. Het lid HEINHUIS legt uit dat het hier om een bepaald type toerist gaat dat naar een gebied komt waar heel duidelijk raamprostitutie aanwezig is. Dat type toerist zorgt voor overlast. Het lid BLOEMBERG-ISSA ziet dat ook en juist daarom zet de Partij voor de Dieren in op minder goedkope vluchten. Ze zou graag een betere handhaving op het alcoholverbod zien door meer boa’s in te zetten. Ze is benieuwd of er naar maatregelen zoals reserveringssystemen is gekeken en het sluiten van de gordijnen.
Het lid BOOMSMA stelt dat Amsterdam niet langer een walhalla voor blow- en braltoerisme mag zijn als de gemeente echt iets wil doen aan de leefbaarheid. Dat betekent het stoppen van de magneetfuncties: de raambordelen, de seksinrichtingen en de coffeeshops. Het CDA vindt dat dat nog onvoldoende gebeurt, maar er worden nu in ieder geval stappen in de goede richting gezet. Hij hoopt dat de burgemeester snel met een blowverbod komt voor de binnenstad. Het CDA is voor het vervroegen van de sluitingstijden, liever nog vroeger naar 1 uur en dan ook meteen in de Warmoesstraat. Hij ziet graag dat de openingstijden van de raambordelen ook doordeweeks te beperken. Dat schept duidelijkheid. Hij is blij met het betoog over vrijheid van D66, net als het sluiten van de terrassen van coffeeshops en de gordijnen. Het lid NADIF brengt in herinnering dat er eerder al 112 ramen zijn gesloten, maar dat heeft niet tot significant minder overlast geleid. Deze beroepsgroep hoort bij de stad en de overlast is vooral te wijten aan de overcommercialisering van de toerismebranche en het goedkoop aanbieden van vakanties en vluchten. De sekswerkers hebben hier heel veel last van, maar het vervroegd sluiten van ramen zorg voor onveilige situaties. Het is dus beter om met de seksorganisaties in gesprek te gaan.
Het lid BOOMSMA denkt niet dat de sekswerkers de oorzaak vormen van de overlast, maar ze zijn wel onderdeel van de oplossing. Met de ramen open fungeert de prostitutie als een toeristische attractie en dat trekt een bepaald type toerist aan. Gordijnen dicht betekent het einde van die functie als openbare attractie. In gesprek gaan is zeker zinvol en het lid Boomsma wil ook zeker zorgen voor een zo veilig mogelijke omgeving. Hij krijgt graag zicht op hoeveel sekswerkers van buiten Amsterdam komen en gebruik moeten maken van het OV. Het is echter geen reden om deze stap niet te zetten. Het lid BLOEMBERG-ISSA stelt dat er op dit moment geen legale alternatieven zijn als die sluitingstijden worden vervroegd. Het lid BOOMSMA wil absoluut vermijden dat de sekswerkers in onveilige situaties komen. Er wordt nu gewerkt aan de komst van dat erotisch centrum. Het kan niet zo zijn dat alles moet wijken voor sekswerkers. Het lid KHAN kan zich vinden in het vervroegen van de sluitingstijden. Wel vraagt
10
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
hij zich af wat nu de winst is als die tijd van 3 naar 2 uur teruggaat. Dat zou nog wel verder kunnen worden vervroegd. Hij is benieuwd naar de beperking van het schenken van alcohol. Waarom kan dat niet in het hele Wallengebied leiden tot een verbod? Burgemeester HALSEMA stelt dat het vandaag over twee maatregelen gaat: sluitingstijd voor de horeca naar 2 uur en geen nieuwe bezoekers binnenlaten vanaf 1 uur. Gezien het vertrek van de VVD zal de burgemeester de vragen van de VVD schriftelijk beantwoorden. Door de weeks staan die sluitingstijden over het algemeen al op 1 uur. De weekendsluitingstijden van de prostitutie gaan van 6 naar 3 uur, dus voor de prostitutie is de ingreep het grootst hoewel het college daar omzichtig te werk gaat mede door de reactie van hulpverleningsorganisaties op de openingstijden. De inspreekster mevrouw Iping markeerde een scherpe tegenstelling tussen sekswerkers en bewoners. Die tegenstelling is er echter niet. De belangen van sekswerkers en bewoners zijn veelal dezelfde. Het zijn inderdaad niet de sekswerkers die de overlast veroorzaken, maar de wijze waarop de grote drommen toeristen omgaan met hen – terwijl ze vaak geen klandizie geven – heeft het gebied sterk veranderd. Het is een toeristische attractie geworden die gepaard gaat met een zeer onwenselijke vernedering van de betrokken sekswerkers.
Maar het is niet zo dat de sekswerkers verantwoordelijk zijn voor de situatie in het gebied. Net als de bewoners hebben ze er last van. In het beschermen van bewoners en de openingstijden voor sekswerkers moet de gemeente een keuze maken. De sluitingstijden naar voren halen en geen nieuwe bezoekers na 1 uur toelaten is best een forse ingreep voor de horeca. Evaluatie vindt vrijwel continu plaats. Na twee jaar zal er een meer grondige evaluatie plaatsvinden. Mocht een verdere inperking noodzakelijk zijn, dan staat het college daar wel voor open. Er zal zeker een waterbedeffect optreden, maar dat dient enigszins gelijke tred te houden met andere gebieden in de stad waar in het weekend ruimere openings- en sluitingstijden gelden. Het lid HEINHUIS benadrukt nog eens dat het vervroegen van die sluitingstijden ook is bedoeld om het imago van de stad te veranderen en zo minder toeristen de stad in te krijgen. Het gaat erom een ander type toerist aan te trekken. Ze wijst nog op de cafés aan het Spui: die gaan om 1 uur dicht en die trekken een ander type publiek. Als over een aantal maanden al blijkt dat die gewijzigde sluitingstijden nauwelijks effect sorteren, kan dan al worden overwogen nog eerder te sluiten? Burgemeester HALSEMA verzekert dat dat kan. Dat is niet pas bij een evaluatie over twee jaar aan de orde. Dat kan ook al van de zomer zijn.
Over het veranderen van het imago van de stad heeft de commissie gisteren een heel uitgebreid debat gevoerd met wethouder Mbarki. Het is echt een moedige en belangrijke stap van het college. Het college neemt zo veel mogelijk stappen met behoud van het respect voor het in takt laten van de Wallen als een gewoon onderdeel van de stad. Het Wallengebied helemaal afsplitsen van de rest van de stad is echt niet de bedoeling. De budgetvluchten en de platformeconomie vormen de belangrijkste reden waarom mensen Amsterdam bezoeken. Daar moeten stappen worden gezet. Het is een zoektocht naar optimale maatregelen waarbij er een zo klein mogelijk waterbedeffect volgt. Er moet ook recht worden gedaan aan ondernemersbelangen. Het lid KHAN vraagt of er in juridische zin bezwaren zijn om die sluitingstijden verder op te rekken naar 1 uur of misschien zelfs naar 12 uur. Burgemeester HALSEMA kan zich voorstellen dat er op enig moment wel juridische problemen ontstaan. Dat wil ze nog precies uitzoeken. Er zijn uitzonderingen mogelijk waar het gaat om nachtleven dat overduidelijk van groot cultureel belang is. Enerzijds moet deze vorm van toerisme worden teruggedrongen, anderzijds moet de binnenstad wel weer het domein worden van de eigen Amsterdamse jeugd. Bijna een derde van de bevolking is jonger dan 25 jaar.
Er moeten clubs in de binnenstad zijn waar mensen naartoe kunnen om elkaar te treffen. Het klassieke
11
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
nachtleven mag niet verdwijnen – overlast wel. Wethouder Meliani is op zoek naar plekken in de stad waar jongeren of kwetsbare groepen elkaar kunnen treffen en zich kunnen ontplooien. Dat is van groot belang en dat betekent dat er uitzonderingen moeten kunnen worden gemaakt. Maar te allen tijde moet er rekening worden gehouden met de belangen van de bewoners. Het lid HEINHUIS had het over de specifieke doelgroep binnen de LHBTIQ++gemeenschap die op heel weinig andere plekken terecht kan. Het gaat haar om de bescherming van die plekken, juist omdat er zo weinig zijn. Sommige plekken trekken een doelgroep aan van buiten Amsterdam, omdat er in veel dorpen in Nederland helemaal niet zulke plekken zijn. Het gaat er om voor die plekken een ontheffing te regelen. Burgemeester HALSEMA kan zich niet voorstellen bij de exploitatievergunningen doelgroepenbeleid te gaan voeren. Dat ligt juridisch wel erg ingewikkeld. Maar ‘het Mandje’ op de Zeedijk is wel behouden gebleven door inmenging van NV Zeedijk. Als er vanuit doelgroepen ondernemers zijn met interesse om te ondernemen, zal er vanuit het maatschappelijk middenveld, vanuit de corporaties altijd belangstelling zijn om dat te faciliteren. Dit deel van Amsterdam speelt namelijk een belangrijke rol in de emancipatie van gemarginaliseerde en kwetsbare groepen.
Er is een essentieel verschil tussen een stackparty die naar Amsterdam komt waarbij alle heren een tutu dragen om kwetsbare groepen belachelijk te maken en de drag queens die in datzelfde gebied die zich misschien op dezelfde manier kleden maar dat doen als uiting van diepgevoelde expressie. De bedoeling van de hele operatie, van de geleidelijke verandering van de binnenstad is een grotere variatie in aanbod en in bezoekers die daarmee worden getrokken. Dat betekent ook het beschermen en versterken van de oude traditie van tolerantie die Amsterdam lang kent en nu op de tocht staat door de platte commercie die het gebied nu overheerst. Het lid ROODERKERK stelt voor ook de leden van de commissie AZ uit te nodigen voor een expertsessie en/of werkbezoek op locatie rond nachtcultuur – waartoe vanmiddag is besloten in de commissie Kunst en Cultuur. Burgemeester HALSEMA legt uit dat er verschillende tijden worden voorgesteld voor de horeca en de prostitutie. Dat heeft te maken met de proportionaliteit van commerciële en mensrechtelijke belangen tegelijkertijd. De ingreep in de prostitutie is veel verdergaand dan in de horeca. Dat is geëigend vanwege het belang om de nachtrust van de bewoners terug te brengen. Dat is misschien niet voldoende, maar de gemeente moet ook een ander belang beschermen: de mogelijkheid van sekswerkers om legaal werk te doen.
Zolang er geen erotisch centrum is op een andere plek in de stad wordt het aantal momenten voor legaal werk teruggedrongen. Dat brengt een risico met zich mee. Maar is zit een grens aan de mate waarin sluitingstijden kunnen worden gebruikt als instrument om sekswerkers te beschermen. Is het alleen om de veiligheid, dan kan de sluitingstijd ook 12 uur worden, want dan is er nog een directe aansluiting op het OV. Bovendien heeft onderzoek uitgewezen dat de meeste sekswerkers om 4 uur stoppen en dan wordt er veel gebruik gemaakt van taxi’s en snorders. Bij alle maatregelen is er een risico van een waterbedeffect. Dat zal heel goed in de gaten worden gehouden. Als zo’n waterbedeffect doorslaggevend wordt, zijn maatregelen in feite onmogelijk. De effecten worden gemonitord om te kijken of dat moet leiden tot maatregelen in een ruimer gebied, bijstelling of aanscherping. Het college hoort en ziet de zorgen rond de sekswerkers. Die zorg is er ook bij een sluitingstijd om 4 uur en om 6 uur. Gaat het om de bescherming van sekswerkers, dan zou de burgemeester willen zorgen voor betere en goede plekken elders, een erotisch centrum waarin ook hulpverlening wordt gepland. Er is al een brief toegezegd over de thuisprostitutie en daarin komt de burgemeester met een meer algemeen beleidskader.
Het lijkt haar goed voor de nieuwe raad hoe de opvatting over sekswerk luidt en het belang dat de gemeente hecht aan mensenrechten daarin. Formeel is het een
12
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
gewoon, legaal beroep, maar tegelijkertijd gaat het veelal gepaard met een grote mate van uitbuiting. Het vergt dus toch extra aandacht. Maar er is vraag en aanbod en de gemeente legt dan de grootste nadruk op bescherming van de mensenrechten van hen die hierin werkzaam zijn. Ze staat open voor andere manieren om sekswerkers te beschermen. Het zijn veelal migranten die speciaal naar Amsterdam komen vanwege de sluitingstijden. Het zou zo maar kunnen dat een deel wegblijft vanwege deze gewijzigde sluitingstijden. Desgevraagd geeft de burgemeester aan dat de handhavers daar nu tot 2 uur ’s nachts actief zijn. Dat staat wel onder hele grote druk en dat heeft met de veiligheid van de handhavers te maken. Als de handhavers toch niet met een wapenstok mogen worden uitgerust, verwacht ze dat de handhavers in dat gebied rond 10 of 11 uur zullen moeten ophouden. In vergelijking met andere stadsdelen lopen er veel handhavers in de binnenstad. De arbeidsmarkt is buitengewoon complex en meer handhavers in de binnenstad betekent minder handhavers in West, Nieuw-West en Oost. De burgemeester meent dat er in deze tijd niet vaak genoeg naar de open samenleving kan worden verwezen. Het sluiten van de terrassen van de coffeeshops ligt ingewikkeld. Dat betekent ingrijpen in een deel van de exploitatievergunning van de coffeeshops. Dat zal juridisch vermoedelijk niet houdbaar zijn.
Het zijn horecaondernemingen zonder alcoholvergunning. De burgemeester wil wel nagaan of het mogelijk is. Een blowverbod zal dat deels ondervangen. Het intrekken van de terrassen zonder blowverbod zal een verschuiving te weeg brengen naar de openbare ruimte. Dat is ook onwenselijk. De optie om de gordijnen te sluiten is eerder verkend. Dat stuit op hele grote bezwaren van de sekswerkers zelf en de belangenorganisaties. Sekswerkers hebben aangegeven dat bijzonder onveilig te vinden. De burgemeester is bereid dat nogmaals te verkennen als de raad andere, concrete aanwijzingen heeft van sekswerkers die de gordijnen zouden willen sluiten. Sekswerkers op de Wallen kunnen wel degelijk online afspraken maken. De burgemeester heeft er altijd voor gepleit dat er een prostitutiewet zou komen zodat zaken goed kunnen worden geregeld. Daar hadden dan ook arbeidstijden en arbeidsvoorwaarden in geregeld moeten worden. Dat is niet gebeurd. Het argument dat het broodroof betekent wanneer er grenzen worden gesteld, is onterecht. In alle sectoren is het heel normaal om grenzen te stellen. In de nacht is het hoe dan ook het gevaarlijkst voor de sekswerkers zelf. De opzet nu is de markt te veranderen en daarmee daadwerkelijk iets te doen aan de veiligheid van sekswerkers. De context op de Wallen is zodanig veranderd, dat daarmee een klimaat is ontstaan dat niet meer houdbaar is.
En overdaad schaadt inderdaad. Handhaven op doorschenken is moeilijk. Het is eigenlijk gek om alles afhankelijk te maken van handhaving. De burgemeester gaat er ook vanuit dat horeca-uitbaters zich houden aan de regels. Mensen hebben ook een eigen verantwoordelijkheid. Het zal zo zijn dat het verdienmodel daarmee onder druk komt. De kosten voor uitbaters zijn inderdaad hoog. Er wordt met diverse groepen gepraat en er kan inderdaad ook eens een goed gesprek met de bierbrouwers volgen. Dat ligt op de weg van wethouder Mbarki. De winst is toch een behoorlijke vernauwing van de sluitingstijden. Het zal moeten blijken of dat genoeg oplevert en daarom wordt er continu geëvalueerd. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en naar de raad gaat voor een middellange bespreking. Raadsaangelegenheden 4 Toetreding gemeente Ouder-Amstel tot de Gemeenschappelijke regeling ombudsman metropool Amsterdam (VN2022-036051) Dit punt wordt gehamerd. Algemene Zaken
13
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
5 Voorschot op de fractieondersteuning voor 2023 (VN2022-039429) Dit punt wordt gehamerd. 6 Vaststellen van het per kwartaal te ontvangen voorschot op de vergoeding aan de fracties in de stadsdeelcommissies en het stadsgebied Weesp voor 2023 (VN2022039459) Dit punt wordt gehamerd. 7 Afdoening accentmotie 725 inzake het inclusiever maken van uniformen bij handhaving (VN2022-040903) Het lid NANNINGA vindt inclusie niet ingewikkeld: wie zich aanpast, hoort er gewoon bij. Bij ordehandhavers is dat net zo. Degene die wordt aangesproken door een handhaver moet ervan uit kunnen gaan dat dit op een onbevooroordeelde manier gebeurt. Aan het uiterlijk mag geen privéovertuiging te zijn af te leiden, want voor de wet is iedereen gelijk. In Amsterdam is de levensovertuiging van de handhaver kennelijk belangrijker dan zijn of haar functie. Niet de burger die afhankelijk is van de orde op straat staat voorop, maar een theoretische groep mensen die hun eigen overtuiging belangrijker vindt dan de in dit land geldende wetten. Ze vraagt zich af om hoeveel mensen het gaat, hoeveel mensen als boa aan de slag willen maar die zich niet willen aanpassen aan de kleidingregels van de organisatie. Dus hoe groot is het probleem eigenlijk? Het lid ERNSTING ziet dat het lid Nanninga op Twitter toch heel andere dingen zegt dan het redelijk betoog nu.
Het lid NANNINGA denkt dat er op Twitter meer mensen haar boodschap volgen, dus het is zeker geen geheimzinnige boodschap. Maar hier in de commissie stelt ze een andere vraag namelijk om hoeveel mensen het nu eigenlijk gaat en hoe groot het ‘probleem’ nu eigenlijk is. Er zijn nu eenmaal mensen die graag onrust zaaien en dat is heus niet zo bij alle voorstanders van een hoofddoek zo. Het lid ERNSTING hoort graag wanneer de raad een meer uitgebreide brief van het college kan verwachten en hoe de gesprekken met de VNG en in G4-verband zijn verlopen. Burgemeester HALSEMA verzekert dat de gemeente Amsterdam conform het protocol van het ministerie van Justitie en Veiligheid handelt en zal in deze fase het uniform dus ook niet aanpassen. Veranderingen zouden in VNG-verband moeten worden doorgevoerd omwille van de herkenbaarheid. De raad heeft verzocht om een onderzoek om het inclusiever maken van het uniform, waaronder uitbreiding van het uniform middels een hoofddeksel van verschillende geloofsgemeenschappen en of het bijdraagt aan gemakkelijker solliciteren naar functies bij Handhaving en Toezicht. Het verzamelen van cijfers is onderwerp van het onderzoek. In G4-verband is overleg gevoerd. Utrecht neemt initiatief voor een routeplan naar een pilot. Amsterdam volgt die ontwikkelingen. Er zal ambtelijke samenwerking plaatsvinden.
De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Openbare Orde en Veiligheid 8
14
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
Bestuurlijke reactie ‘Recente media-aandacht voor de Top400-aanpak’ (VN2022039809) Het lid HOFLAND heeft er wel een beeld bij hoe het is voor een kind en de ouders wanneer zijn naam prijkt op de lijst voor de Top400-aanpak. De burgemeester geeft aan dat deze manier van werken in veel gemeenten wordt ingezet en vrijwel overal als succesvol wordt ervaren. Dat zijn wellicht de gemeenten en niet zo zeer de betrokkenen. Hij ziet graag dat de burgemeester bereid is hulp te bieden op een manier die door ouders en kinderen daadwerkelijk als hulp wordt ervaren. Verandering is ook nodig bij de instroom. Die criteria zijn door de jaren heen een aantal keren aangepast en dat maakt het vrijwel onmogelijk om aan te tonen of de aanpak werkt of juist schade berokkent. Het zou goed zijn een kwalitatief onderzoek op te nemen bij de rapportages, dus vragen hoe ouders de aanpak hebben ervaren en daarvan te leren. Cruciaal is hoe in de aanpak tot nu toe een strafrechtelijke veroordeling en een aanhouding op een hoop worden gegooid. In Nederland is iemand onschuldig totdat het tegendeel is bewezen. Er zijn gevallen van kinderen zonder strafrechtelijke veroordeling in deze aanpak. Het lid HEINHUIS snapt de risico’s maar ze hoopt dat D66 wel ziet dat het probleem van jeugdcriminaliteit steeds groter wordt en dat zo’n aanpak heel erg nodig is.
De aanpak is namelijk echt effectief gebleken juist om verder afglijden te voorkomen. Het lid HOFLAND denkt dat een groot deel van de geboden hulp fantastisch is, maar die moet dan wel aankomen. Dat is nu niet altijd het geval. Het lid ALBERTS is het altijd erg eens geweest met de aanpak van de Top400 in combinatie met jeugdzorg. Het is niet alleen straffen; het is voorkomen; het is helpen opvoeden en het is juist mensen weghouden van criminaliteit. Dat neemt niet weg dat er nu ook negatieve kanten naar voren zijn gekomen. Uit berichten blijkt dat de brief van de burgemeester niet helemaal de lading denkt. Ze hoort graag in hoeverre jeugdwerkers en staatcoaches worden betrokken. Communicatie naar ouders toe is ingewikkeld. Het lijkt de SP goed dat Pro Kid is gestopt; dat was toch een foute afslag. Het lid HEINHUIS is blij met de brief en de heldere toelichting. De PvdA is voorstander van de persoonsgerichte aanpak, maar het is wel goed te blijven leren hoe die aanpak eventueel kan worden verbeterd. Ze is benieuwd naar de ideeën om de aanpak door te ontwikkelen. Op dit moment worden ouders betrokken als het gaat om minderjarigen, terwijl ook bij jongvolwassenen tussen de 18 en 23 jaar ouders en grote rol kunnen spelen. Misschien zijn er nog andere mogelijkheden om ouders meer te betrekken.
Dan zijn er nog de zorgmijders, jongeren die heel weinig vertrouwen hebben in de overheid. Ze is benieuwd naar de mogelijkheden om de hulp aan deze groep op te schalen. Voorts wil ze graag weten hoe het succes van de aanpak wordt gemeten, hoeveel er in de aanpak zitten en hoeveel er succesvol uitstromen. In de brief lijkt het alsof de burgemeester de conclusie van de onderzoekers over privacy niet deelt. Het lid HOFLAND hoort eerst dat de PvdA op de successen van de aanpak wijst en daarna vraagt hoe dat eigenlijk wordt gemeten. Dat krijgt hij graag toegelicht. Naast meer cijfers zou het toch ook goed zijn meer kwalitatieve onderzoeksresultaten te hebben. Het lid HEINHUIS benadrukt het belang van de aanpak: voorkomen dat jongeren afglijden. Dat de aanpak werkt, is wel duidelijk geworden, maar ze krijgt graag meer cijfers. Die criteria zijn op dit moment heel hard en heel inzichtelijk. Natuurlijk is het goed ook te kijken naar de ervaringen. Dat er ook negatieve effecten van de aanpak kunnen zijn neemt het belang van deze aanpak niet weg. Het lid NADIF ziet dat iedereen dezelfde intentie heeft namelijk deze groep jongeren helpen. Ze twijfelt absoluut niet aan de intentie, maar het beleid en de uitvoering komt niet altijd goed overeen. Die lessen zijn geleerd en het beleid is aangepast, maar er
15
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 15 december 2022
zijn nog altijd verbeterpunten mogelijk, waaronder ontschotting van de verschillende programma’s zoals ook in het coalitieakkoord staat opgenomen. Daarover hoort ze graag meer. Er zijn kinderen die in verschillende aanpakken zitten waarbij niemand met elkaar praat. Zonde. Dat niet communiceren is echt een punt van zorg. Veel ouders en broertjes en zusjes geven aan dat er aandacht nodig is voor het emotionele gedeelte. Informeel is er wel veel aandacht, maar formeel niet. De naam Top400 ervaren veel mensen als stigmatiserend, met name degenen die op die lijst staan. De samenwerking met Detentie en Terugkeer wordt landelijk geregeld. Veel organisaties geven aan dat er eigenlijk al eerder, dus in detentie al zou moeten worden overlegd hoe die terugkeer wordt geregeld. Daarvoor zijn te weinig tools. De administratieve last voor ouders en kinderen is groot, met name bij jongeren met een beperking. Die last moet zo veel mogelijk worden beperkt. Sommige informele organisaties zijn al jaren goed bezig, maar nieuwe organisaties vragen betere ondersteuning om zichzelf verder te professionaliseren. Ze moeten ook makkelijker vindbaar zijn. De Top400-aanpak is opgenomen in het algoritmeregister, maar dat register is niet up-to-date. Kan dat verder worden geüpdatet? Het lid GARMY is blij met de heldere brief. Het is positief dat er wordt ingegaan op de recente kritiek.
De gemeente zet stappen om zowel ouders als jongeren meer te betrekken bij de aanpak. VOLT steunt de intentie van de aanpak. De criteria op basis waarvan jongeren worden opgenomen in de aanpak verschillen echter nogal van die in het onderzoeksrapport. Dat vergt een toelichting. Het onderzoek baseert haar conclusies immer op opgevraagde informatie uit de gemeente vanaf 2019. Of is het beleid daarna aangepast? Hij is benieuwd waarom aanhouding als selectiecriterium wordt gehanteerd in plaats van een veroordeling. Sommige ouders en jongeren zouden aanvankelijk ontevreden zijn over de instroom in de aanpak. Hij is benieuwd of er met hen gesprekken zijn gevoerd en wat de resultaten hiervan waren. Sommige ouders zouden niet eens weten dat hun kind op de lijst staat. Hij hoort graag of de gemeente inmiddels met deze ouders heeft gesproken. Het algoritme wordt al enkele jaren niet meer gebruikt en hij is benieuwd of dat zo blijft. Ook de heer Garmy vindt de benaming van de aanpak wat ongemakkelijk. Hij spreekt zijn steun uit voor een kwalitatief onderzoek onder de ouders. Het lid KHAN complimenteert de burgemeester met de snelle bestuurlijke reactie die duidelijkheid heeft verschaft na het zien van de documentaire ‘Moeders.’ De burgemeester erkent dat ouders en minderjarigen beter betrokken hadden moeten worden.