Definitief verslag (Gewijzigde)

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitie Raadscommissieverslag, 01-11-2023

op een manier dat mensen die het het hardst nodig hebben ervan profiteren, en niet degenen met een dikke portemonnee? Zij is op zoek naar een manier waarop netcongestie structureel in de commissie besproken kan worden. Er is geen groei mogelijk als er geen aansluitingen zijn. Het is geen kwestie van links of rechts zijn, maar het is een praktische kwestie. Dit soort zaken is praktisch niet mogelijk. Zij vraagt hoe het college dat ziet. In het IPCC-rapport staat duidelijk dat de benodigde innovatie, kennis en techniek allemaal al beschikbaar zijn. De mogelijkheden zijn er, maar ze worden niet toegepast. Het is een politieke afweging wanneer ze toegepast worden. Bij netcongestie zie je het. Er zijn heel veel mogelijkheden voor de opslag van energie, maar politiek en vanwege wet- en regelgeving zijn ze niet mogelijk. Zij benadrukt hoe belangrijk het is om deze technieken zo snel mogelijk toe te passen. Het is belangrijk dat zoveel mogelijk Amsterdammers meegenomen worden. Ondanks het spreekuur en de informatiepunten zal er altijd een groep Amsterdammers blijven die niet naar het bestuur komt. Het bestuur zal dus naar hen toe moeten gaan.

Hoe wil men dat doen? Hoe ga je het gesprek aan met die Amsterdammers die het moeilijkst te bereiken zijn? En hoe zorg je ervoor dat bij de opwekking van energie, de energiecoöperaties, of de energietransitie de mensen centraal staan die het het hardst nodig hebben? De biodiversiteitscrisis is heel belangrijk. Bij de klimaatcrisis en de energietransitie moet je het ook hebben over klimaatadaptatie en de effecten van de klimaatcrisis op de veiligheid en de leefbaarheid van de stad. Zij maakt zich wel ernstig zorgen over de groepen mensen die geraakt worden, ook met betrekking tot veiligheid. Bij sommige huurwoningen en appartementencomplexen in de stad vraag je je af hoe het moet als er een overstroming plaatsvindt. Ook daarbij speelt klimaatrechtvaardigheid een rol. De nadruk ligt op samenwerking met Europa en het Rijk, maar Amsterdam heeft ook verantwoordelijkheid voor gebieden buiten Nederland die geraakt worden door de klimaatcrisis. Meer dan 25% van de economische activiteit in Nederland vindt plaats in Amsterdam. Heel veel beslissingen vallen op de Zuidas en kantorencomplexen in Zuidoost. Die hebben daar een gigantisch effect. Het zou mooi zijn als er meer samenwerking komt met de BES-eilanden om de kennis en expertise te delen. Het is voor de integrale afweging van groot belang dat alle collegeleden, de burgemeester en de gemeentesecretaris dit stuk ondertekend hebben.

Daarmee is het ook een breuk met wat voorheen gedaan is. Er zijn verschillende lunches geweest met Shelter City. Mensen geven hun vrijheden en veiligheid op om zich in te zetten in de strijd tegen de klimaatcrisis. Amsterdammers, maar ook activisten in het buitenland. Die verdienen de steun van het bestuur. Het lid BILGIN herinnert aan het rapport ‘Ruimte voor de circulaire economie’ van het Planbureau voor de Leefomgeving dat op 29 september uitkwam. Daarin staat dat voor de circulaire economie 40% extra ruimte nodig is, wat frictie oplevert met de woningbouwplannen. Daarbij worden ontwikkelingen in de havengebieden expliciet genoemd. Amsterdam wil in het havengebied 70.000 woningen bouwen. Hij vraagt of deze uitdaging ook Amsterdam geldt. Denkt de wethouder dat de circulaire economie de woningbouw in de stad in gevaar zou kunnen brengen? Overigens moet in de Lutkemeerpolder circulaire landbouw verdwijnen voor een circulair bedrijventerrein. Hoe komt men tot zo’n keuze? Het CDA heeft de kernenergie aangehaald. Zijn fractie heeft niet lang geleden schriftelijke vragen gesteld over de kleine modulaire reactoren. Het antwoord op alle vragen was ‘wij hebben geen mening’. De mensen die voor kernenergie zijn, worden niet serieus genomen. Dat is linkse arrogantie. Er moet een energietransitie plaatsvinden, maar dan wel helemaal op de linkse manier.

Wil je iets anders, dan wordt dat genegeerd. Op deze manier zorgen linkse partijen ervoor dat de energietransitie een-op-een gerelateerd wordt met windturbines in de achtertuin, zonnevelden in de natuur en massale afvalverbranding in de stad. Is het dan gek dat de weerstand feller wordt?

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitie Raadscommissieverslag, 01-11-2023

Het lid BAKKER ziet dat het college zich op alle terreinen inzet voor de verduurzaming van de stad. Een van de zorgen van de Partij voor de Dieren is de verspilling van energie. Wat je niet gebruikt, hoeft ook niet opgewekt te worden of gefaciliteerd te worden via infrastructuur. Het is belangrijk dat je de industrie en de ondernemers meekrijgt bij de energiebesparing. Winkelstraten die hartje winter verwarmd worden door de warme föhn uit de openstaande winkeldeuren, of terrassen die de buitenlucht opwarmen zijn voorbeelden van schaamteloze verspilling. Zij vraagt wanneer het Actieplan Energiebesparing verwacht mag worden. Kan je daarmee ook grote verbruikers en verspillers aan banden leggen? Voor minder voedselverspilling worden juridische mogelijkheden verkend om maatregelen op te leggen aan horeca en winkels. Zij vraagt of dat ook voor energieverspilling kan gelden. Vorige week is de gemeente een meldpunt Lichtvervuiling gestart. Het gaat daarbij om openbare verlichting zoals lantaarnpalen. Zij vraagt of ook iets gedaan kan worden aan niet-publiek licht waarmee iedereen ongevraagd te maken krijgt. Zij denkt aan de Zuidaskantoren die dag en nacht aanstaan. Als je veel van de bewoners vraagt, moet ook veel van de grote vervuilers gevraagd worden. Doen die niet mee, dan zou er voor hen geen plek meer moeten zijn in de stad.

Wat betekent het concreet als hele winkelstraten niet meedoen? En eigenlijk is de hele mode-industrie slecht voor het milieu. Wat wil men daaraan gaan doen? Er is nog geen bestuurlijke reactie gekomen op het initiatiefvoorstel van haar fractie over de olietanks in de haven. Net heeft zij schriftelijke vragen ingediend over Nationale Tulpendag. De stad geeft namelijk een podium aan de tulpenbranche om op 20 januari 200.000 gratis giftulpen uit te delen op het Museumplein. Dat is een reclamestunt waarbij de industrie verkondigt dat tulpen voor blijdschap zorgen. De Partij voor de Dieren wil dat er in de stad geen plek voor hen is. Dat geldt ook voor het AEB. Dat doet alleen mee met een pleister van CO2-afvang. Is dat genoeg? Je wilt minder afval verbranden, maar met de huidige ovens en het uitgangspunt van vollastdraaien zal het niet minder worden. De Partij voor de Dieren blijft erbij dat de gemeente deze fabriek in eigen handen moet houden en de verbrandingscapaciteit moet afbouwen. Zij sluit zich aan bij de woorden van de SP over het onderzoek naar de oprichting van een publiek warmtebedrijf. Dat is echter in het licht van de verkoop van het AEB een minimaal goedmakertje. Op de TKN-lijst staat een stuk over afvalscheiding op scholen, wat de afdoening betreft van een motie uit 2019 die nu eigenlijk alleen gaat over lesprogramma’s voor kinderen.

Dat is heel interessant, maar de motie wordt in haar ogen op die manier niet afgedaan. De Partij voor de Dieren vroeg namelijk hoe je restafval op scholen kan voorkomen, of in ieder geval beter kan scheiden. Zij vraagt het college alsnog met de gevraagde informatie te komen. Hoeveel restafval produceren scholen nu? Is er een dalende trend te zien? Welke maatregelen kunnen worden genomen om dit te laten zakken? Het lid NOORDZIJ herinnert aan de klimaatscenario’s waarmee het KNMI recent kwam, waaruit duidelijk wordt wat er gebeurt als je niets of te weinig doet. En wat je ook doet, de klimaatcrisis is er. Het is niet gelukt die te voorkomen, maar wel kan je proberen die te stoppen en de gevolgen te beperken. De PvdA is blij met het leidende principe van ongelijk investeren. Dat is een noodzaak als je de klimaatcrisis wilt aanpakken. Alleen op die manier kan je iedereen meekrijgen. Die opdracht moet steeds gemonitord worden in het geheel van de klimaatmaatregelen die genomen worden. Het is ook geen gekke boodschap. Volgende week gaan duizenden mensen de straat op in Amsterdam met een oproep om de klimaatcrisis te bestrijden. Het is tijd voor actie. Volgende week zondag demonstreren mensen tegen de klimaatcrisis, voor klimaatactie, en voor ongelijk investeren. De plannen die er liggen geven hoop, maar nu is het tijd voor actie. De PvdA ondersteunt deze richting.

Hij is benieuwd wanneer de eerste evaluatie van dit algemene pakket aan maatregelen op tafel komt. En hoe dit algemene pakket aan maatregelen wordt gemonitord. Voldoet het nog aan de doelstellingen? Hoe wordt de raad daarover geïnformeerd?

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitie Raadscommissieverslag, 01-11-2023

Het lid NIJSSEN merkt op dat zijn fractie samen met de PvdA indertijd een motie heeft ingediend om de vergunningsprocedures om monumentale panden te kunnen isoleren te vergemakkelijken. In het stuk lijkt het alsof daarmee nu pas begonnen wordt. Hij vraagt of dat inderdaad zo is. Zeker onder de Wcw en de discussie die daar gevoerd wordt, waarbij onder andere Vattenfall gereageerd heeft, is hij nieuwsgierig op de reactie van Vattenfall op de plannen van de gemeente om een publiek warmtebedrijf op te richten. Er ligt al een aantal netten, dus de verhouding tot die netten van Vattenfall is relevant. Zeker indachtig de uitspraak van Vattenfall dat men niet meer wil investeren en dat de partijen onder de Wcw ervan uitgaan dat het publiek het over een aantal jaren überhaupt helemaal mag gaan doen. In Denemarken zijn publieke warmtebedrijven volstrekt normaal. Bijna elke gemeente heeft er wel eentje. Hij raadt aan daar eens te gaan kijken. Wethouder PELS is blij met alle input uit de commissie. De opgave is gigantisch. Het college heeft het rapport van onder andere het IPCC intensief besproken. Het college wilde men één verhaal komen, ondertekend door alle wethouders, over hoe gekeken wordt naar deze transitie en hoe ze versneld kan worden. Onze Stad van Morgen dient als paraplu voor alles wat al gedaan wordt, voor de versnelling en voor wat nog komen gaat.

Het is bedoeld als leidraad voor de keuzes die gemaakt zullen worden waarin solidariteit en zorg voor de mensen die het het moeilijkst hebben in deze stad vooropgesteld worden. De oneerlijkheid die nu in het economische systeem zit, mag niet gereproduceerd worden door de transitie alleen maar te zien als overgang naar een andere brandstof. De transitie moet aangegrepen worden om een diepe sociale verandering teweeg te brengen. De maatschappij moet veel eerlijker worden, met minder armoede. Daarom moet het gecombineerd worden. Er zal vol ingezet worden op de uitvoering, en daarbij worden de mensen die de meeste hulp nodig hebben centraal gesteld. Zij antwoordt het lid Hofland dat het college zich geïnspireerd voelde door de ideeën van hem over inkoop en True Pricing. Daarom is het ook opgenomen in Onze Stad van Morgen. Zij ziet uit naar een voorstel van het lid Hofland om dat verder uit te werken. Er is door het college gekeken waarmee je een CO2-begroting voedt. Daarom is ervoor gekozen eerst een CO2-jaarrekening te maken, zodat duidelijk wordt wat de situatie is. Het is een groot experiment. Er moet gezocht worden naar data die voldoende houvast geven. Zij ziet graag de uitnodiging van de raad tegemoet om te versnellen. Zij zal dan onderzoeken of het mogelijk is om sneller na het maken van de CO2-jaarrekening ook met een CO2-begroting te komen.

De versnelling in de vergunningsverlening vond zij ook een mooie suggestie, ook omdat die wat pijnlijk is. Deze transitie gaat uiteindelijk veel brengen, maar op weg daarheen is af en toe transitiepijn onvermijdelijk. Soms moeten er dingen versneld worden, ondanks de weerstand. Ook op dat punt ziet zij de motie graag tegemoet. Deze week heeft zij met de Taskforce Netcongestie gesproken over versnelling van vergunningverlening als het gaat om onderstations en andere punten in het netwerk. Een extra oproep kan echter zeker geen kwaad. Met betrekking tot de uitvoeringsorganisatie wordt inderdaad gesproken van ‘regie voeren op de uitvoering’. Dat is taal voor de eigen organisatie. Op dit moment vallen onderdelen van de energietransitie niet onder een directie. Het kan zijn dat de planvorming begint bij Ruimte en Duurzaamheid, waarna een nieuwbouwproject opgestart wordt. De mensen die inzicht hebben in de warmte zitten dan bij Grond en Ontwikkeling. Er zijn dus verschillende directies bezig met één ontwikkeling. Dat kost tijd. De uitvoeringsorganisatie is ervoor bedoeld om de regie te nemen over de gemeentelijke taak. Maar het gaat verder. Bijvoorbeeld voor de uitrol van de warmtetransitie zal de volgende stap gezet moeten worden gezet.

Er moet nu een plan komen waar duidelijk in staat welke wijken eerst aangepakt worden, of hoe de afstemming gaat tussen werkzaamheden in een stuk openbare ruimte. Dat alles zal in kaart gebracht worden, want dat miste nog. Dat gaat de uitvoeringsorganisatie doen. Zij is blij dat het instrument er ligt. Zij was blij met de extra aandacht voor werkgelegenheid. Vrij recent is er een open dag georganiseerd waarbij iedereen kennis kon nemen van de gratis opleidingen die

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitie Raadscommissieverslag, 01-11-2023

worden aangeboden om je om te laten scholen. Mensen worden daarin gefaciliteerd. Er wordt ook samengewerkt met de FIXbrigade, waar men mensen opleidt in de technische hoek. Alle ideeën hierover zijn welkom. Zij antwoordt het lid Havelaar dat het college met betrekking tot voedselverspilling zeker niet snel naar het juridisch instrumentarium grijpt. Uit de Voedselstrategie zal blijken dat er veel breder ingezet wordt, juist via het stimuleren van horecaondernemers. Voor een level playing field is het wel noodzakelijk dat uiteindelijk gekeken wordt naar een juridisch instrumentarium. Dat maakt dat de neuzen van ondernemers dezelfde kant op gaan staan. De producten van ondernemers die stappen zetten op duurzaamheid en circulariteit zijn vaak duurder, alleen omdat ze de maatschappelijke kosten doorberekenen. Dat werkt oneerlijk uit. Je moet altijd beginnen bij stimuleren en faciliteren. Als men niet wil, is het natuurlijk goed dat er een juridisch instrumentarium ligt. Als ondernemers niet de behoefte voelen om mee te gaan met de verandering, moeten ze uiteindelijk misschien gedwongen worden. De CO2-berekening wordt gedaan door een bureau dat daarmee veel ervaring heeft. Het gaat daarbij niet om iets als dat mensen een keer moeten omrijden vanwege een opbreking. Dat is extreem detailniveau waarmee niet meer goed gestuurd kan worden. Er wordt al samengewerkt met de maakindustrie.

Het lid HAVELAAR wijst erop dat het hem gaat om het structureel laten omrijden van verkeer en extra congestie als gevolg van knips en paaltjes. Wethouder PELS antwoordt dat er met de pilots die gedaan zijn op dit moment geen sprake van een structureel karakter is. Als er mobiliteitsbeleid wordt gemaakt, is het verstandig dat niet alleen het college erop let, maar ook het CDA. Er moet goed gekeken worden naar eventuele gevolgen voor de CO2-uitstoot. Het mobiliteitsbeleid moet volledig veranderen om binnen de CO2-grenzen te blijven en om de stad bereikbaar te houden. Per pilot een CO2-berekening maken om die te betrekken bij de CO2-jaarrekening lijkt haar echter te ver gaan. Dat zou zonde zijn van de capaciteit. Er wordt al samengewerkt met de maakindustrie. Soms zit daarbij de regelgeving in de weg, dus dat ondernemers verder willen maar dat bestaande regelgeving dat in de weg zit. Dat wordt dan geagendeerd. Het is duidelijk dat aanvullende regelgeving heel nuttig zou zijn. Afgelopen twee jaar was er de belofte van maatwerkafspraken. Uiteindelijk betekent dit nu dat er richting de verkiezingen nog niet één afspraak bij is gekomen. Ook voor de maakindustrie moet een level playing field komen. Het moet duidelijk zijn waaraan men in 2030 moet voldoen, in 2040 of in 2050. Dan kunnen ondernemers gaan programmeren.

Veel ondernemers klagen over de grote onzekerheid met betrekking tot het traject dat de rijksoverheid wil lopen. Dat maakt investeren heel moeilijk. Zij zal dat probleem kenbaar maken aan het nieuwe kabinet. Bedrijven moeten weten waaraan ze moeten voldoen. Kernenergie kan niet binnen de gemeentegrenzen van Amsterdam gerealiseerd worden. Zij gaat niet over de MRA, maar de provincie Noord-Holland heeft besloten dat er in de provincie geen ruimte is voor een kerncentrale. Binnen de regio een gesprek daarover aangaan is dus zinloos. Zij zou het ook niet willen, bijvoorbeeld vanwege het afval. Er zijn daarbij zoveel onderzoeken gedaan waaruit blijkt dat het niet haalbaar is in tijd. Het is onmogelijk om voor de ambitie van 2030 ook maar iets in die trant te realiseren. En daarna zijn er zoveel technieken, dat je niet eens weet of het tot 2050 nuttig zou zijn. Ook is het totaal onbetaalbaar, zoals gebleken is in het VK. Verder zijn de kerncentrales die nu in Europa worden gebouwd allemaal van Chinese of Russische makelij. Daarmee zou je dus een groot deel van de energievoorziening in handen leggen van mensen uit die landen. Je weet niet of dat een goed idee is. Het past dus niet in Amsterdam, niet in de regio, niet in de provincie, en er zijn nog veel meer redenen die maken dat dit college daarmee niet aan de slag gaat.

Het lid BILGIN wijst erop dat kernenergie niet op tijd komt omdat kernenergie decennialang is gefrustreerd door linkse partijen. Kleine modulaire reactoren zouden er trouwens al in 2030 kunnen staan, zo blijkt uit een artikel dat hij bij zijn schriftelijke vragen

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitie Raadscommissieverslag, 01-11-2023

voegde. Waarom negeert de wethouder dat? En kerncentrales worden ook door Amerikaanse en Franse bedrijven gebouwd. En waarom accepteert men wel dat er massaal zonnepanelen worden geïmporteerd uit China, waar Oeigoeren voor weinig of geen geld gedwongen worden te werken? Het is allemaal weinig consistent. Wethouder PELS heeft in haar bestuurlijke carrière veel last ondervonden van het rechtse bestuur van het laatste decennium. De VVD stuurde volledig aan op het verder uitnutten van neokapitalisme en neoliberalisme. Er was alle ruimte om kerncentrales te bouwen. Dat liet zien dat het totaal onhaalbaar was. Verder zou grootschalige kernenergie een aanzienlijk deel uit gaan maken van de energiemix. Daarmee zou je voor een groot deel van de energie afhankelijk worden van landen waarmee Nederland serieuze problemen heeft. Zij onderkent dat er grote problemen zijn wat betreft de dwangarbeid van Oeigoeren bij de productie van zonnepanelen. Het streven daarbij is om ver in de keten te controleren waar ingekochte zonnepanelen vandaan komen. Daarbij wordt in Nederland ingezet op het circulair maken van zonnepanelen. Ze kunnen dan hier blijven, zodat geen grondstoffen onttrokken hoeven te worden. Het zou goed zijn als de EU met aanvullende regelgeving komt, zodat zonnepanelen uit China het land niet meer in komen.

Het lid BILGIN wijst erop dat het kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie onderzoek heeft gestimuleerd naar kleine, modulaire reactoren. Deze kunnen al in 2030 gerealiseerd zijn. Vanwaar deze afkeer van de wethouder? Wethouder PELS antwoordt dat het standpunt van het college bekend is. Zij kan in 2026 beoordeeld worden op de resultaten die zij als wethouder heeft behaald. Dat mogen de bewoners nu ook doen voor de rijksoverheid. Er is nooit een plan voor kernenergie van rechtse partijen tot wasdom gekomen. Dat zal een reden hebben. Kernenergie in Nederland is onhaalbaar, onbetaalbaar en brengt een groot afvalprobleem met zich mee. Het lid NIJSSEN vindt het bangmakerij te zeggen dat kerncentrales die in Europa worden neergezet van Chinese of Russische makelij zijn. Er zijn nu op rijksniveau gesprekken gaande met drie partijen om kerncentrales in Nederland te realiseren. Dat zijn Franse, Amerikaanse en Koreaanse bedrijven. Daarmee doet Nederland zaken. Wethouder PELS wilde alleen het standpunt van het college uitdragen. Er worden inderdaad gesprekken gevoerd met verschillende partijen. Ook bij de Franse en andere partijen worden echter materialen gebruikt uit China en Rusland. Dat brengt zeker een cybersecurity-risico met zich mee. Het lid NIJSSEN benadrukt dat de makers van deze centrales afkomstig zijn uit landen waarmee Nederland zaken kan en wil doen.

Wethouder PELS antwoordt dat er vergaand gebruik wordt gemaakt van producten uit die landen. Het gaat om wat achter een aannemer staat. Als je volledig afhankelijk bent van software uit een van die ongewenste landen, moet je daar heel goed over nadenken. Europees Parlement heeft niet voor niets op al die cyber-security risico’s gewezen. Over groen op dak heeft GroenLinks een motie ingediend. Daarmee gaat het college onverminderd door. Dit valt onder de portefeuille van de wethouders Van Dantzig en Van der Horst. Zij antwoordt het lid Garmy dat er al een doel ligt van 60% in 2030. Die doelen zijn echter papier. Ze schuren met de werkelijkheid, want klimaatverandering vindt buiten plaats en lijkt veel sneller te gaan dan waarop die doelen gebaseerd zijn. Dat is eng. Je zet je vol in op het halen van die doelen en ziet hoe moeilijk het is om die te halen, en beseft je tegelijkertijd dat het misschien toch niet genoeg is. Zij wilde met Onze Stad van Morgen niet weer een nieuwe ambitie neerzetten die de stad alleen niet kan halen. Het is tijd voor de rijksoverheid om vergaande stappen te

22

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitie Raadscommissieverslag, 01-11-2023

zetten en te reguleren. Daarom blijft het college bij het doel van 60% van het coalitieakkoord. Dat is al behoorlijk ambitieus. Er liggen veel stukken en het is moeilijk voor de raad om op het geheel zicht te houden. Dit is bedoeld als een paraplu waar uitvoeringsagenda’s onder vallen. De instrumenten om te monitoren moeten nog verder ontwikkeld worden. De klimaatrapportage moet nog meer body krijgen. Ze wil die samen met de raad verder ontwikkelen. Ze moet voldoende informatie bevatten voor de raad om goed te kunnen controleren en te sturen op de ambities. In de komende tijd zal uitgewerkt worden hoe per programma op duurzaamheid gestuurd wordt, horizontaal door de Begroting heen. Zij heeft liever niet dat er nog een nieuw monitoringinstrument naast wordt gezet. Beter is het de bestaande instrumenten te verduurzamen. Het is misschien goed een sessie te wijden aan de inrichting van de monitoring. Het lid GARMY begrijpt dat Onze Stad van Morgen een centrale paraplu is met alle ambitie en visies. Daarin is alles gebundeld. De klimaatrapportage wordt gebruikt om bij het grote doel van de 60-65% te komen. Dat kan gemonitord worden via de klimaatrapportage. Wethouder PELS merkt op dat er al heel veel elementen zijn. Er miste alleen een paraplu, en de verbinding met alle portefeuilles van alle wethouders.

De monitoring zit hem in de klimaatrapportage en de planvorming jaarlijks in de begroting. Dit is de route van idee naar uitvoering. Het zou goed zijn om samen nog eens te overleggen hoe je dat het beste vorm kan geven voor de raad. Er liggen veel stukken en deelambities die je steeds samen probeert te brengen. Er worden al sleutelfiguren ingezet. De Duurzaamheidsraad wordt zo ingericht dat mensen die nu hun stem nog niet kunnen laten horen in het duurzaamheidsdebat een positie krijgen. Er wordt nog verder gekeken. Als je naar de mensen toe wilt zijn de sleutelfiguren erg belangrijk. Het was nooit gelukt om de bewoners van 600 woningen in de K-buurt ervan te overtuigen dat ze van het gas af moeten zonder de buurtorganisaties daar en de sleutelfiguren. Zij antwoordt het lid Haijen dat er in de komende tijd scenario’s uitgewerkt worden voor het netwerk. Daarbij zullen zeker ook marktpartijen zoals Vattenfall betrokken worden, zoals ook de VVD vroeg. Alle suggesties die zij vandaag in de commissie hoort, komen terug in de scenario’s. Zij verwacht dat eind van het eerste kwartaal 2024 die scenario’s aan de raad kunnen worden voorgelegd. Bekeken zal worden in welke vorm dit het beste voorgelegd kan worden aan de raad. Daarop komt zij nog terug zodra de eerste scenario’s in beeld zijn. Elk scenario leidt tot een andere vorm van besluitvorming.

Zij zal er nog in het eerste kwartaal van 2024 op terugkomen. Hamburg is inderdaad een heel interessant voorbeeld, maar zij heeft recent ook met de wethouder van de stad Groningen gesproken over de wijze waarop het daar vormgegeven is. Gelderland wil een provinciaal warmtebedrijf opzetten. Ook Denemarken is een mooi voorbeeld. Het werkt daar erg goed, ook met bewonersinitiatieven. Zij antwoordt de fractie van GroenLinks dat solidariteit een heel belangrijk onderdeel is van de aanpak. Het gaat om solidariteit binnen de stad, maar ook met betrekking tot de voetafdruk wereldwijd. Gisteren was er een gesprek in Pakhuis De Zwijger met vrouwen die zich inzetten voor gemeenschappen die geraakt worden door de mijnbouw bedoeld voor de energietransitie. Zij heeft bij dat gesprek gezegd dat erop gelet moet worden dat deze energietransitie een sociale verandering teweegbrengt. De stad moet er al het mogelijke aan doen om de reproductie van de huidige economie, en de gedachte van ‘meer, meer, meer’ daarachter, te voorkomen. Je kunt dat niet van de wereld vragen. Wereldwijd zijn de effecten op vrouwen groter dan op mannen, want vrouwen worden het vaakst geraakt in de gemeenschappen. Te denken valt aan verkrachting en moord. Met de huidige kapitalistische vormgeving van de transitie kost het mensen soms hun leven. Ook daartegen moet worden gestreden.

Feitelijk houdt dit alles nauw verband met de koloniale benadering van het verleden. Zij heeft beloofd om het podium van het bestuur van Amsterdam te gebruiken om de verhalen van deze vrouwen te vertellen. GroenLinks wil daarvoor extra aandacht vragen. Een motie in dat verband is van harte welkom.

23

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitie Raadscommissieverslag, 01-11-2023

Zij voert de gesprekken over de betekenis van ‘Duurzaam, tenzij’ voor de verschillende onderdelen met collega’s van Economische Zaken, Huisvesting, en Onderwijs, in de aanloop naar de Voorjaarsnota 2025. Ook wordt toegewerkt naar een klimaatparagraaf. Zij roept alle raadsleden op om bij de verschillende documenten stil te staan bij de vraag hoe ‘Duurzaam, tenzij’ tot uitvoering is gekomen. Op markten zal een mobiel loket worden ingezet. Ook worden veel mensen bereikt via de Energiebespaarservice. In de komende winter zal worden geëxperimenteerd met de wijze waarop mensen kunnen worden verbonden met het buurtnetwerk ter plekke, of de buurtteams. Zij wil dus steeds meer naar de Amsterdammers toegaan. Wat betreft klimaatrechtvaardigheid wordt zeker gekeken naar de veiligheidsscenario’s en naar klimaatadaptatie, omdat sommige hotspots voor klimaatadaptatie zich bevinden in de buurten waarin het college extra wil investeren. Zij antwoordt het lid Bilgin dat het grotendeels gaat over milieuruimte, dus ervoor te zorgen dat er voldoende categorie 4-ruimte blijft. Die afweging wordt zeker gemaakt in de stad, waarvan het nu geen effect lijkt te hebben op de woningbouwambities. Voorlopig kunnen de twee dus naast elkaar blijven bestaan, maar in de toekomst zal er wel een gesprek over gevoerd moeten worden.

Zij antwoordt de fractie van Partij voor de Dieren dat zij volop bezig is met het probleem van publiek licht. Privaat licht en lichtvervuiling zijn ingewikkelder aan te pakken. Wel wordt de vermindering van lichtvervuiling gestimuleerd via ‘Amsterdam 15% gas terug’. Dat is succesvol gebleken. Er is ook wat dat betreft meer regelgeving nodig vanuit het Rijk, waarvoor dan ook wordt gepleit. Zij is in gesprek met de grote vervuilers, met name de grote bedrijven. Terecht wijst de Partij voor de Dieren op de verschillende industrieën. Het is goed daarbij stil te staan bij behandeling van de Actieagenda Circulaire Economie waarin deze industrieën ook benoemd worden. Daar zal zij het gesprek aangaan over de vraag hoe een industrie aangesproken kan worden op de verantwoordelijkheid die men heeft in de transitie naar een nieuwe economie. Er is gekeken naar afval op scholen, dat meestal bedrijfsafval betreft. Het is moeilijk om daarin inzicht te krijgen als er geen contract met de gemeente bestaat. Het was dus moeilijk om aan dat gedeelte van de motie te voldoen. Zij zal in een brief over de Schone Stad stilstaan bij de positie van ankerinstituten, zoals scholen en ziekenhuizen dat zijn. Je zou mogelijk met die ankerinstituten met betrekking tot bedrijfsafval een samenwerking aan kunnen gaan.

Zij zegt toe dat zij in de brief na de eerstvolgende brief over de Schone Stad stil zal staan bij bedrijfsafval en ankerinstituten. Haar is beloofd dat zij de uitvoeringsagenda met betrekking tot erfgoed van wethouder Scholtes deze week in haar map krijgt. Die komt er dus aan. Zij antwoordt de VVD verder hierop veel meer inzet op gepleegd moet worden. Het moet vooral makkelijker gemaakt worden voor bewoners en eigenaars van monumenten om te verduurzamen. Er is met Vattenfall contact over de inzet in de verschillende scenario’s. Dat bedrijf zal zij blijven betrekken. Zij heeft zeker oog voor wat gebeurt in Denemarken. Een aantal ambtenaren is naar Denemarken geweest om kennis te nemen van de situatie daar. Er wordt steeds gekeken naar wat geleerd kan worden van andere Europese steden. De VOORZITTER concludeert dat het stuk voldoende behandeld is. Op voorstel van de leden Hofland en Havelaar zal het voor een lange behandeling geagendeerd worden voor de raad. Het lid NOORDZIJ merkt op dat hij om 12.30 uur de vergadering moet verlaten. Hij zal vragen doorgeven aan andere commissieleden. De VOORZITTER schorst de vergadering van 11.53-11.59 uur. 6. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de voortgangsrapportage Windenergie Amsterdam Q2 2023

24

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitie Raadscommissieverslag, 01-11-2023

De VOORZITTER licht toe dat dit punt is geagendeerd op verzoek van het lid Nijssen. Het lid Havelaar krijgt als eerste het woord, omdat die eerder de vergadering moet verlaten. Het lid HAVELAAR leest in de brief dat het college geen meerwaarde ziet in het maken van een minderheidsadvies. Hij vraagt in welke gevallen het opnemen van een minderheidsadvies wél meerwaarde zou hebben. Verder vraagt hij zich af of het college wel de juiste partij is om te beoordelen of een minderheidsadvies wel of geen meerwaarde heeft. Juist als je zo de schijn tegen hebt, van maar doordenderen, doen alsof mensen mee mogen praten zolang ze maar geen ‘nee’ zeggen, is het dan wel zo verstandig om zelf tot de conclusie te komen dat je geen behoefte hebt aan een minderheidsadvies? Het lid NIJSSEN verwijst naar de woorden van de inspreker vanochtend over de wetenschappelijke basis voor de argumententering voor de plaatsing van windturbines aan de Noorder IJplas. En dan met name over het model dat gebruikt is om het aantal gehinderden te berekenen. De stelligheid waarmee men gebruikmaakt van het RIVMmodel zou moeten worden herzien. Het onderliggende WHO-advies baseerde zich op een aantal onderzoeken uit diverse landen, die allemaal probeerden met een model te komen voor het aantal gehinderden en gezondheidseffecten voor mensen die rondom een windturbine wonen.

De WHO zei daarover dat dit niet kon, want de uitkomsten waren te verschillend. Dat was de reden om een grote sticker op het eigen rapport te plakken dat zei: ‘Voorwaardelijk’. Dat ligt dus onder het RIVM-model dat gebruikt is om het aantal gehinderden te berekenen. En dat kan dus niet. De commissie van toezicht van het RIVM keek hiernaar en heeft in oktober van dit jaar gezegd dat ook het RIVM er eigenlijk zo’n sticker met ‘Voorwaardelijk’ op zou moeten plakken. Als je tot op de komma precies het aantal gehinderden rondom de Noorder IJplas voorspelt, geef je valse zekerheid. Het RIVM heeft aangekondigd dat men zelf een onderzoek wil gaan doen dat precies hierover gaat, omdat wat er nu ligt onvoldoende is. Hij vraagt waarom men dan nu op deze manier wil doorgaan. Dick Bijl was een van de experts die in de expertgroep Gezondheid zat. Die stapte daaruit, naar eigen zeggen omdat hij kritisch was en men niet naar hem wilde luisteren. Windalarm! wilde hem vervangen door iemand die een soortgelijk geluid zou laten horen, maar het gesprek daarover heeft nooit plaatsgevonden. In de brief zegt de wethouder dat er wel degelijk over gesproken is. Welke van de twee uitspraken is waar? Het lid HAIJEN vindt het lastig om iets te zeggen over de nieuwe feiten die naar voren zijn gebracht over de windmodellen. In ieder geval heeft hij de concept-MER gezien met het aantal ernstig-gehinderden.

De SP vindt op grond daarvan dat je de windturbines niet bij de Noorder IJplas moet plaatsen. Twee jaar geleden schreef wethouder Van Doorninck aan de raad dat het college voorstelde om het besluitvormingstraject zo in te richten dat bij ieder ruimtelijk besluit voor een specifieke windturbine de raad te allen tijde actief zou worden betrokken, en dat die zich met de gebruikelijk raadsinstrumenten zoals moties en amendementen moet kunnen uitspreken over de vraag of er ergens wel of niet een windturbine geplaatst mag worden. In de huidige voortgangsbrief staat echter dat de besluitvorming windenergie met PlanMER met B. en W. plaatsvindt na afstemming met de raad over wensen en bedenkingen. Daar zit dus geen licht tussen. In de voorgaande brieven stond het echter veel explicieter, want er werd gesproken van moties en amendementen. Zijn fractie heeft behoefte aan een raadsvergadering waarin amendementen en moties kunnen worden ingediend. Het lid KREUGER merkt op dat hierbij de voortgangsrapportage van Q2 wordt besproken, terwijl dat eigenlijk al vrij lang geleden is. Er zijn allerlei ontwikkelingen geweest die niet meegenomen zijn in de brief. Welke aanpassingen zou de wethouder over de voortgang doen, dus met de bril van vandaag, bij de plaatsing van windturbines bij de Noorder IJplas?

25

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitie Raadscommissieverslag, 01-11-2023

Wethouder PELS antwoordt het lid Havelaar dat het college tot de conclusie kwam dat het geen meerwaarde had om het minderheidsstandpunt nogmaals onder de aandacht te brengen. De brieven zijn door de klagers namelijk al meerdere malen naar de raad gestuurd. Men heeft dus al in de openbaarheid kennis kunnen nemen van dat standpunt. Er is heel vaak gesproken met de klagers, waarbij het ook over de inhoud van de klacht gegaan is. Je moet per geval wegen wanneer iets een meerwaarde heeft. Voor haar was de vraag belangrijk, die ook getoetst is bij de ombudsman, of er voor de klagers voldoende ruimte is geweest om in de openbaarheid hun zienswijze kenbaar te maken. De conclusie was dat dat het geval was. Procedureel had het opnieuw kenbaar maken van dat standpunt aan de raad geen meerwaarde. Zij antwoordt het lid Nijssen dat de vraag die het college heeft gesteld aan de expertgroep verder ging dan het rapport van de WHO. De WHO concludeerde dat het twijfelachtig is of je op alle vlakken van overlast ‘Lden’ kan gebruiken als norm. Belevenis van overlast is erg moeilijk te meten. Voor de een betekent een hogere geluidsbelasting veel meer dan voor de ander. Ook heb je te maken met het karakteristieke geluid van windmolens, iets wat niet werd betrokken bij het WHO-advies, maar wel aandacht kreeg van de expertgroep.

Daarom zet het college vol in op maatwerkvoorschriften vanuit de Omgevingsdienst op tonaal geluid. Men heeft zich dus nooit exclusief op WHO-advies gebaseerd. Er zijn ook nieuwe landelijke normen voorgelegd vanuit het kabinet, gebaseerd op al het onderzoek dat nu al beschikbaar is. Het lid NIJSSEN merkt op dat in het model dat gebruikt wordt windturbines van 7080 m hoog als referentie worden gebruikt, terwijl de huidige windmolens die worden neergezet twee keer zo hoog zijn, dus 160 m. Die maken een ander, lager soort geluid doordat ze met langere wieken langzamer draaien. Dat geluid draagt verder. Dat zit ook niet in het model. Zoals de wethouder zelf zegt, is er eigenlijk geen conclusie te trekken over de mate van hinder. Het is dan toch veel te onzeker om zo’n stap als deze te zetten bij de Noorder IJplas? Wethouder PELS antwoordt dat zij niet wilde zeggen dat alles onzeker is. Wel moet je breder kijken dan Lden om eventuele overlast goed in kaart te kunnen brengen, bijvoorbeeld door tonaal geluid. Lden wordt overigens bij veel dingen gebruikt, zoals de overlastberekening van snelwegen en industrie. Je moet dus blijven leren. In het geval van windmolens moet inderdaad rekening gehouden worden met het karakteristiek geluid van windmolens, ook van veel hogere typen.

De hoogte kan overigens ook soms bijdragen aan een vermindering van de overlast, omdat het geluid dan op een ander niveau in de atmosfeer ontstaat. In de PlanMER wordt gekeken naar alle resultaten. Het lid NIJSSEN herhaalt dat het RIVM-model voorwaardelijk van karakter is. Daarbij heeft het RIVM enigszins in stilte aangekondigd dat men het onderzoek zelf ook gaat doen. Hij vraagt op welke manier de wethouder dit onderzoek van het RIVM, dat zekerheid zou moeten bieden over de mate van overlast voor omwonenden, wil betrekken bij het proces van de Noorder IJplas. Wethouder PELS antwoordt dat zij wil dat dit een open, transparant en eerlijk proces is. Zij zal dus nooit zeggen dat een wetenschappelijk onderzoek haar niet uitkomt. Elk wetenschappelijk onderzoek is van harte welkom. Zij ziet uit naar het onderzoek van het RIVM, maar tegelijkertijd kan je vaststellen dat er al heel veel onderzoek gedaan is. Het is duidelijk dat je breder moet kijken dan naar Lden. Voor de nieuwe rijksregels heeft het kabinet ook nieuw onderzoek laten doen om de norm vast te kunnen stellen. Het is dus niet zo dat alles stil gelegd moet worden om te wachten op de resultaten van het nieuwe RIVM-onderzoek. Als er nieuwe inzichten komen, zul je daar te zijner tijd mee aan de slag moeten gaan. Tot op heden blijken de regels van Den Haag een stuk minder stringent zijn dan wat Amsterdam wil.

Daarover wordt verder

26

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitie Raadscommissieverslag, 01-11-2023

gepraat bij het programma Wind Amsterdam. De klimaatverandering gaat door, dus zal je voorwaarts moeten. Zij antwoordt het lid Haijen dat het voor wensen en bedenkingen voorgelegd zal worden. Het programma dat nu gemaakt wordt onder de Omgevingswet is een collegebevoegdheid. Zij heeft naar een manier gezocht om de raad zo goed mogelijk te betrekken. Het is belangrijk dat de raad over dit belangrijke dossier zijn mening kan geven. Het lid HAIJEN erkent dat er twee jaar geleden nog geen Omgevingswet lag. Maar in de brief waarover hij het had kondigde men de komst van die wet wel aan. Er stond dat het college stappen zou moeten zetten om de raad erbij te betrekken. De raad zou bij het uiteindelijke besluit actief betrokken worden. Hij vertrouwt de wethouder als zij zegt dat zij dat zal doen. Wethouder PELS denkt dat het wat dit betreft allemaal goed gaat komen. Het zou ook vreemd zijn als het college op dit dossier niet open zou staan voor input vanuit de raad. Zij antwoordt het lid Kreuger dat er over de Noorder IJplas en de ontwikkelingen die daarmee verband houden apart gerapporteerd wordt. De brief is van 18 september 2023. Op 13 november a.s. ligt de vvgb voor bij provinciale staten. Er wordt dan over gestemd. Er is ook contact met de provincie over de gang van zaken na die stemming, zodat daarover een goed procesvoorstel komt.

Als Amsterdam die drie windmolens toch niet mag plaatsen, zouden andere gemeenten aan de beurt zijn om ze te plaatsen, want het RES-bod wordt ook aangehouden door de rijksoverheid. De effecten worden samen nog uitgezocht. Zij heeft er alle vertrouwen in dat de vvgb gewoon wordt aangenomen. Het is een ruimtelijke toets, dus ziet zij eigenlijk geen enkele mogelijkheid voor provinciale staten om af te wijken. Zij antwoordt het lid Nijssen dat er na het vertrek van de heer Bijl uit de expertgroep door de voorzitter verschillende gesprekken zijn gevoerd, ook met Windalarm! Het duurde echter erg lang voordat men met een naam kwam en er was een deadline voor het advies van de expertgroep. Toen heeft de voorzitter besloten om zelf iemand met een vergelijkbare expertise als de heer Bijl aan te trekken. Zij zet dit alles graag nog op papier. Daarvoor zal zij nog schriftelijk contact zoeken met Windalarm! om de andere kant te horen. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende besproken is. Afval en Reiniging 8. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over afvalplannen stadsdelen 2023 (VN2023-021209) De VOORZITTER licht toe dat het punt is geagendeerd op verzoek van het lid Nijssen. Het lid NIJSSEN zou een paar prioriteiten die hij van collega’s heeft meegekregen willen toevoegen. In Zuidoost zit het thema ‘het illegaal plaatsen van afval’ bij de stadsgrens.

Dat staat wel bij Noord gespecifieerd, maar niet bij Zuidoost. Hij vraagt dat alsnog te doen. Zuidoost schijnt het enige stadsdeel te zijn dat niet de 100.000 euro heeft aangevraagd dat ieder stadsdeel kan aanvragen voor afvaloverlastbestrijding. Kan daarover iets gezegd worden? In Noord wordt het dumpen van klein afval in gebieden zoals Floradorp, Vogelbuurt en De Banne niet genoemd. Die horen in het lijstje. Het lid NOORDZIJ ziet het als een heel goede ontwikkeling dat deze afvalplannen nu per stadsdeel gaan. Ze worden jaarlijks vastgesteld. Hij mist bij de stadsdelen wat meer

27

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitie Raadscommissieverslag, 01-11-2023

langetermijnvisie. Komt die nog? De afvalplannen kunnen dan jaarlijks geëvalueerd worden aan de hand van die visie. Het lid VAN PIJPEN voelt geen behoefte nog iets te veranderen aan het werk van de stadsdelen. Wel vraagt zij zich af of als stadsdeel 1 een onderwerp heeft gekozen, de ervaring daarvan wordt meegenomen zodat stadsdeel 2 die oplossingen kan overnemen. Zij mist in het stuk aandacht voor zwerfafval in het groen, terwijl dat duidelijk een probleem is. Verder wil zij weten hoe de extra middelen van de Begroting 2024 zich verhouden tot deze plannen. Wethouder PELS antwoordt dat volgens het coalitieakkoord de stadsdelen meer bevoegdheden moeten krijgen met betrekking tot het afval. De uitvoering daar moet zij versterken. Zij stelt voor de door de verschillende fractie naar voren gebrachte punten in een memo te vervatten voor de stadsdeelbestuurders. Dat kan dan worden besproken in het overleg met hen. Zij kunnen dan besluiten of de punten meegenomen worden naar hun bestuurscommissie ter bespreking, of ze ter kennisgeving aan te nemen. Het lid VAN PIJPEN gaat akkoord met het voorstel het in een memo te vervatten. Haar vraag was echter waarom zwerfafval in het groen er niet bij stond. Die vragen moet dan ook beantwoord worden door de stadsdelen. Wethouder PELS zegt dat toe. Leren is een belangrijk onderdeel.

De plannen, zoals aangekondigd in de Begroting 2024, zullen nog verder uitgewerkt worden. Dat kan leiden tot een versterking van wat is opgenomen in deze afvalplannen. Het lid NIJSSEN vraagt hoe het zit met de 100.000 die Zuidoost niet aangevraagd heeft. Wethouder PELS antwoordt dat er gesprekken zijn geweest met alle stadsdelen. In Zuidoost wilde de stadsdeelbestuurder zich vol inzetten op het op orde krijgen van de basis. Zij zal dit overbrengen aan stadsdeel Zuidoost, dat wel zelf mag kiezen waarop het stadsdeel extra wil inzetten. Zij zal de reactie van Zuidoost delen met de raad. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. 10. Kennisnemen van de vervolg-raadsinformatiebrief over de aanbesteding afvalinzamelwagens (VN2023-022768) De VOORZITTER licht toe dat het punt geagendeerd is op verzoek van de leden Krom en Havelaar. Het lid Havelaar is echter afwezig. Het lid KROM ziet af van haar bijdrage. Het lid Havelaar en zij zullen schriftelijk terugkomen op dit punt. 11. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over het aanpassen niveau van toezicht op de directie Afval en Grondstoffen van ‘verhoogd’ toezicht naar ‘regulier’ toezicht (VN2023-022769) De VOORZITTER licht toe dat dit bespreekpunt is geagendeerd op verzoek van de leden Lust, Havelaar en Van Pijpen.

Het lid LUST is blij te lezen dat de directie Afval & Grondstoffen het vertrouwen heeft herwonnen, en dit gewaardeerd ziet in een aanpassing van het niveau van toezicht. Men heeft forse vooruitgang geboekt, waardoor het financieel een stuk steviger staat. Met de genomen maatregelen is de basis nu veel meer op orde. Dat is een felicitatie waard.

28

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitie Raadscommissieverslag, 01-11-2023

In de raadsinformatiebrief staat ook dat de bedrijfsvoering nog niet op alle fronten het gewenste eindbeeld laat zien, maar dat de directie het vertrouwen van het college heeft dat men zal doen wat nodig is om ook hierin verdere verbeteringen te realiseren. Er valt nog het een en ander te winnen op het terrein van ziekteverzuim, een vermindering van schades, verduurzaming van het wagenpark, investeringen in data, sturing en verbetering van het planningsproces, vervanging van containers en het realiseren van meer aanbiedplekken voor GFT-afval. Het ziekteverzuim is hoog, met een schrijnend percentage van 12,5-13 tussen 2020 en 2023. In de brief staat dat onder andere de wethouder Personeel en Organisatie daarbij betrokken zal worden. Men heeft het over extra te nemen maatregelen. Zij vraagt waaraan je daarbij moet denken. Verder is de directie Afval en Grondstoffen verantwoordelijk voor het ophalen, recyclen en verwerken van het huishoudelijk- en bedrijfsafval. Stadswerken is verantwoordelijk voor de reiniging en het schoonhouden van de straten. In de brief leest zij over een binnenkort af te ronden onderzoek naar een gebiedsgericht inzamelen om de inzameling van afval beter aan te laten sluiten op het gebiedsgerichte werken van onder andere de reiniging.

Betekent dat dat de organisatorische scheiding tussen Afval en Reiniging blijft bestaan? Of gaan die twee ooit onder een directie vallen? Dat zou de synergie, de efficiëntie en daarmee de dienstverlening ten goede komen. Hiertoe hebben de stadsdeelcommissies in West en Oost onlangs per motie opgeroepen. Het lid VAN PIJPEN complimenteert de wethouder en de directie met dit resultaat. Zij maakt zich nog wel zorgen over het ziekteverzuim van 12%. Dat is erg hoog. De samenwerking met Reiniging is inderdaad essentieel. Al vaker is vastgesteld dat het zwerfafval, dat een gigantisch probleem is, aangepakt moet worden. Daar heb je Reiniging veel meer voor nodig dan alleen Afval en Grondstoffen. Zij vraagt wat de bedoeling is met het onderzoek dat in Q4 komt. Afgezien van de vraag of je het organisatorisch integreert, blijft de vraag hoe je ervoor wilt zorgen dat de doelstellingen goed worden gehaald, ook bij Reiniging. Zij wil daar meer grip en zicht op. Het lid NIJSSEN wil nu graag doorpakken. Als enige gemeente heeft Amsterdam gescheiden directies voor Reiniging en Afval. Als de vuilniszak tegen de container aan ligt is het de verantwoordelijkheid van de een, en waait hij vier meter verderop dan is het voor de ander. Dat is niet de beste manier om de stad schoon te houden. Stadswerken loopt nog duizenden meldingen achter.

Nu het beter gaat met Afval en Grondstoffen, is het misschien tijd om de twee directies samen te voegen. Kan dat betrokken worden bij het onderzoek? Het lid VAN PIJPEN brengt namens het lid Noordzij de complimenten over voor de resultaten. Verder vraagt zij namens het lid Noordzij hoe het zit met de vervanging van de ondergrondse containers. Wethouder PELS vindt het erg knap dat er in zo’n korte tijd zulke grote resultaten zijn geboekt in de bedrijfsvoering. Wat betreft het ziekteverzuim merkt zij op dat de 12% gaat om mensen die al langdurig ziek zijn. Voor die mensen is samen met wethouder Van Buren besloten om intern een aanpak te ontwikkelen. Misschien kan specifieke begeleiding ontwikkeld worden naar een mooie andere functie binnen de gemeente. Het komt voor dat mensen fysiek niet meer in staat zijn hun eigen werk te doen, dat er geen passend werk voor hen is binnen Afval en Grondstoffen, dat er wel aansluiting mogelijk is bij andere functies in de gemeente, maar dat die koppeling vanuit de ene naar de andere directie te ingewikkeld is. Dat moet via P&O lopen; er kan niet één directie voor het zware werk verantwoordelijk worden gehouden. Er wordt overlegd hoe P&O hierin meer een rol kan spelen. Het lid VAN PIJPEN is blij dat te horen.

Zij oppert dat voor mensen voor wie het fysiek te zwaar wordt om op een vuilniswagen te rijden, een functie bij Reiniging misschien een goed idee kan zijn. Zij denkt dus aan een re-integratiepad van Afval en Grondstoffen

29

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitie Raadscommissieverslag, 01-11-2023

naar Reiniging. Dat lijkt haar specifieker dan een moeilijke samenwerking binnen de verkokerde gemeente Amsterdam. Wethouder PELS zal daarnaar kijken. Het is ook belangrijk of iemand zelf nog op straat wil werken. Zij probeert die kaders te doorbreken binnen de organisatie, maar het is logisch eerst te zoeken binnen de eigen directie, en daarna binnen de aanpalende directie. Verder zal nog meer dan nu ingezet worden op preventie. Het werk moet steeds lichter worden voor de medewerkers. Het zal bijvoorbeeld effect hebben voor het ziekteverzuim als de zakken niet langer handmatig in de wagen gegooid hoeven te worden. In Centrum wordt nu al geëxperimenteerd met het afhalen bij de deur, of dat mensen het naar een ander punt kunnen brengen. Ondergrondse containers zorgen al voor een verlichting van het werk. Zij antwoordt de VVD-fractie dat het college ervoor heeft gekozen om de beide directies bij één wethouder onder te brengen. Ze zitten bij haar dus samen aan tafel. Ook zitten ze in één financieel programma. Nu de basis op orde is, kan goed gekeken worden naar de uitvoering. Het gaat om het ‘treintje’ van handhaven, ophalen en schoonmaken dat zo goed mogelijk vormgegeven moet worden. Daarbij kunnen nog zeker zaken verbeterd worden. Niet vergeten mag overigens worden dat deze organisatie nog betrekkelijk jong is. De directies in kwestie stammen uit 2018 en 2019.

Alles moest worden opgewerkt vanuit de stadsdelen naar een centrale directie voor Afval en een voor Reiniging. Het is niet vreemd dat er in de samenwerking tussen de twee directies nog verbeteringen mogelijk zijn. Daar wordt gezamenlijk naar gekeken. Er was inderdaad vanuit stadsdeel Oost een motie en in West een oproep tot een betere samenwerking. Samenvoeging van de twee directies was daarbij niet de insteek. Dat heeft zij nog gecheckt bij de verantwoordelijke dagelijks bestuurders. Zij wil nu niet direct weer een nieuw reorganisatietraject met twee jonge directies om tot een samenvoeging te komen. Het is verstandig eerst te kijken hoe het afvalsysteem in de stad verder verbeterd kan worden. Een eventuele organisatieverandering kan daarvan mogelijk de uitkomst zijn. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is behandeld. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 12.40 uur.

30