Conceptverslag WV 11-10-2022

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting.

WV

Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

CONCEPT Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Woningbouw en Volkshuisvesting (WV) in de Willem Kraanzaal stadhuis Amsterdam

Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Dinsdag 11 oktober 2022, van 13.30 tot 16.45 uur Woensdag 26 oktober 2022 Voorzitter: C.K.E. Kabamba Portefeuillehouders: wethouders R. van Dantzig en Z. Pels Commissiegriffier: K. van Klooster, Commissie-ondersteuner: A.G. Hoff Verslaglegging: G-J. Timmermans (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: N. Ahmadi (BIJ1), R. Alberts (SP), A.S. Aslami (D66), C.C.J. van Berkel (JA21), J. Broersen (Volt), T.H. Didderen (PvdD), M.S. Von Gerhardt (VVD), R.B. Havelaar (CDA), E. Mangal (DENK), N.A. van Renssen (GrLi), Afwezig: FvD, PvdA Overige aanwezigen: J. Leegwater, B. Rückert (insprekers)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 1`3.35 uur. Zij stelt vast dat er een quorum aanwezig is. Er is een afmelding van lid Van der Heul (FvD). b. Mededelingen Wethouder PELS deelt in vervolg op een toezegging aan lid Heinhuis bij de behandeling van woningkwaliteit mee dat gekeken wordt hoe campagnes een beter bereik kunnen krijgen onder kwetsbare groepen. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar de vindbaarheid van zulke groepen via de verschillende meldpunten, zoals dat voor woningonderhoud. Ook wordt de toegankelijkheid via Google verbeterd. Het punt is dus in behandeling genomen. Ten tweede deelt zij mee dat de aanbeveling van lid Broersen om aan te sluiten bij de campagne Hoe veilig woon jij eigenlijk? is overgenomen door daar de doorvalveiligheid bij te betrekken en contact te leggen met de betreffende familie. Ten derde meldt zij naar aanleiding van vragen van lid Von Gerhardt dat er drie bijeenkomsten gepland zijn met particuliere verhuurders over het onderhoud van hun woningen. Die bijeenkomsten staan in het kader van de aanpak volkshuisvesting en daar zal ook gesproken worden over achterstallig onderhoud en het isolatieoffensief.

Ten vierde meldt zij naar aanleding van vragen van lid Aslami dat de gemeente, mede in het kader van de planvorming voor de Amsterdamse aanpak van volkshuisvesting, gaat onderzoeken waarom er zo weinig aanvragen worden ingediend voor subsidies om langer zelfstandig wonen mogelijk te maken. Wethouder VAN DANTZIG vraagt of er behoefte is aan een technische sessie in de tweede helft van november over alle dilemma’s die zich aandienen vanwege het rappe tempo

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

van ontwikkelingen op de bouwmarkt, alle bouwplannen en de gang van zaken rond het Vereveningsfonds. Verder merkt hij op dat er vaak gevraagd wordt o welke momenten de raad invloed kan uitoefenen op bouwplannen. Hij biedt aan een technische sessie te organiseren over het Plaberum, het geheel van te nemen stappen rond bouwplannen. Tevens stelt hij voor een stedenbouwkundig werkbezoek te organiseren naar een locatie in ontwikkeling zodat men ter plekke kan waarnemen hoe afwegingen gemaakt worden tussen verschillende wenselijke bestemmingen en voorzieningen in een plan, Lid HAVELAAR lijkt het nuttig de voorbereiding samen te doen zodat de commissie kan aangeven welke onderdelen men aanbod wil laten komen. Lid ASLAMI sluit zich daarbij aan. De technische sessie en het werkbezoek lijken hem bijzonder nuttig vanwege de snelle ontwikkelingen in de bouwwereld. Lid VAN RENSSEN vindt het een verstandig voorstel, maar heeft geen behoefte aan een aparte bijeenkomst over het Plaberum omdat dit in het inwerkprogramma al is opgenomen. Lid VON GERHARDT is het daarmee eens. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat hij zijn politiek assistent zal laten inventariseren waar de commissieleden behoefte aan hebben als het gaat om het Plaberum. Hij proeft voldoende steun voor het samen organiseren van de technische sessie en het werkbezoek. De VOORZITTER stelt vast dat aldus besloten wordt.

Lid HAVELAAR meldt dat de voorbereiding van de technische sessie over vakantieverhuur goed loopt, maar dat de datum verzet zal worden. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER stelt vast dat zich voor agendapunt 4 geen sprekers gemeld hebben en dat het als hamerstuk zal worden doorgeleid naar de raad. Voor het overige wordt de agenda conform het voorstel vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de commissie WV dd. 21 september 2022 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda per portefeuille Lid VAN RENSSEN vraagt hoe het staat met de afhandeling van de vier moties over erfgoed en verduurzaming. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat die onlangs in het college besproken zijn en dat er dus binnenkort een antwoord aan de raad komt. De staf monumenten en erfgoed is bezig met een onderzoek naar beperkende wettelijke regels voor monumenten als het gaat om duurzaamheid. Daar blijken dingen te verbeteren te zijn en dat wordt een apart project. Lid VAN BERKEL vraagt hoe het staat met de door de vorige wethouder toegezegde analyse van mogelijkheden om gezinnen te behouden voor de stad. Wethouder PELS zal nagaan hoe het staat met een afzonderlijke analyse. Zij tekent daarbij aan dat in de aanpak volkshuisvesting ook speciale aandacht komt voor gezinnen.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

f. TKN-lijst Het schriftelijk ingediende verzoek van lid Broersen om TKN1 te agenderen wordt gehonoreerd. Lid Von Gerhardt sluit zich mondeling aan bij dat verzoek. Het verzoek van dezelfde leden om TKN2 te agenderen vervalt omdat het al geagendeerd staat voor als er een nadere brief komt eind oktober. TKN 4 wordt mondeling geagendeerd door lid Havelaar. TKN5 wordt door de leden Alberts en Havelaar geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 13.53 uur. Vanaf dit moment gaan de spreektijden in. b. Inspreekmoment Publiek De VOORZITTER stelt vast dat de aangemelde inspreekster Bayent over de leegstandsverordening niet aanwezig is. Inspreker LEEGWATER, bestuurslid van huurdersvereniging HuurdersBelangZuid, spreekt in over de Monitor Samenwerkingsafspraken (TKN4). Wekelijks voeren drie huurdersverenigingen actie tegen de verkoop van sociale huurwoningen. Hij vindt de huidige afspraken te vaag om ontwikkelingen goed te kunnen monitoren. De huurdersverenigingen stellen voor af te zien van vage termen als inspanningsverplichting en zaken door een externe partij te laten monitoren.

Er is nu nergens aan af te lezen of de verkoop van een pand geleid heeft tot vervangende nieuwbouw zoals de afspraak is, terwijl De Key en De Alliantie volop huizen verkopen. De huurdersverenigingen willen dat er exacte getallen worden genoemd en dat bij elk verkocht pand verantwoording wordt afgelegd over de compensatie in de buurt. Zij vragen zich af waarom men in Zuid zou willen liberaliseren terwijl er al zo weinig sociale woningen zijn. De regeling Van hoog naar laag ziet er op papier fantastisch uit, maar komt in de praktijk niet van de grond. De regeling betekent voor de corporaties namelijk een financieel nadeel omdat men voor de woning op de begane grond dezelfde huur mag vragen als de bewoners voor hun achter te laten etagewoning betalen. Aan andere huurders zouden zij een veel hogere huur kunnen vragen en bij verkoop brengt zo’n woning veel meer op. De belangrijkste eisen op dit moment zijn concrete afspraken en uitvoering van de monitor door een externe partij. Lid VAN RENSSEN vraagt of de huurders een overzicht hebben van de aantallen en typen verkochte woningen, bijvoorbeeld of ze rolstoeltoegankelijk zijn.. Inspreker LEEGWATER zegt dat het vaak wel gaat om woningen die geschikt te maken zijn voor rolstoelen, maar dat de corporaties geen interesse hebben om die als zodanig te verbouwen. Het beleid van de corporaties op dit gebied is voor hem volledig duister.

Als die het al hebben over rolstoelwoningen, doelen ze op nieuwbouw niet om het ombouwen van bestaande woningen.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

Lid VAN RENSSEN spoort hem aan dit ook via de Federatie Amsterdamse Huurderskoepels FAH in te brengen in de gesprekken met de corporaties en ook bij de Amsterdamse aanpak volkshuisvesting. Inspreker LEEGWATER betreurt het dat de huurdersverenigingen via hun netwerk HNA niet betrokken worden bij de totstandkoming van de samenwerkingsafspraken. Dat zou naar zijn mening wel moeten gebeuren. De FAH vertegenwoordigt alleen de huurders van corporatiewoningen en niet die van particuliere verhuurders. Lid ALBERTS vraagt of de gemeente dus ook in gesprek zou moeten gaan met particuliere verhuurders over het rolstoeltoegankelijk maken van woningen. Inspreker LEEGWATER zegt dat het vooral de corporaties zijn die benedenwoningen in de verkoop doen en dat zij op hun sociale doelstellingen moeten worden aangesproken. Bij alle huurdersverenigingen speelt op dit moment vooral dat de betaalbaarheid van huurwoningen onder druk staat. Daar moet het HNA bij betrokken worden. Inspreker RÜCKERT van huurdersvereniging De Pijp en lid van de actiegroep Niet Te Koop voert al zes jaar actie tegen de verkoop van sociale huurwoningen. Wekelijks wordt een flitsactie gevoerd bij een woning op begane grond of eerste etage die in de verkoop is gezet. Hij constateert dat het aandeel sociale woningen krimpt. In Oud-Zuid is nog maar 24% van de woningen bezit van een corporatie.

In de particuliere krimpt het aanbod door liberalisering. De corporaties beweren dat ze door de verkoop van een woning in populaire buurten elders drie nieuwe woningen kunnen realiseren. Hij vraagt waar en wanneer dat dan gebeurt. Starterswoningen die voor vijf jaar verhuurd worden, worden doodleuk als sociale huurwoning geclassificeerd. Maar niemand weet te vertellen hoeveel nieuwe flexwoningen er in 2021 aan de voorraad zijn toegevoegd. Sinds 2003 zijn er in Amsterdam 33.000 sociale woningen verdwenen door verkoop en dat blijft gewoon doorgaan. Vorig jaar werden er ruim 800 verkocht. Er wordt gezegd dat de corporaties terughoudend zijn met verkoop, maar daar heeft de actiegroep nog niets van gemerkt bij De Alliantie en De Key. Wethouder Ivens had jaren geleden het idee benedenwoningen om te bouwen tot rolstoelvriendelijke woningen, maar daar is nooit meer iets van gehoord. Verkoop is altijd slecht voor zittende huurders en tast de cohesie in een buurt aan. Een eenmaal verkochte woning komt nooit meer op een betaalbare manier terug. Vaak gebeurt het dat de eerste kopers na een aantal jaren de woning met grote winst verkopen. Door de verkoop kunnen ouderen niet meer verhuizen naar een geschikte woning in hun vertrouwde buurt waar ook nieuwbouw niet goed mogelijk is. Daarom pleit zijn achterban voor het stoppen met de verkoop van sociale huurwoningen.

Lid VAN RENSSEN bedankt de actiegroep voor het onder de aandacht brengen van de problematiek. Zij adviseert de inspreker de verzamelde gegevens ook door te geven aan de FAH en in te brengen bij de aanpak volkshuisvesting. Inspreker RÜCKERT vindt dat een goed idee. Zijn vereniging heeft geen contact met de FAH, ook al omdat hij het idee heeft dat alles zich daar achter gesloten deuren afspeelt. Lid AHMADI vraagt of de inspreker meer voorbeelden heeft van woningen die in weerwil van de tweejarige opkoopverplichting na twee jaar met grote winst verkocht worden. Inspreker RÜCKERT zegt dat hij er een hobby van gemaakt heeft te kijken wat er met verkochte woningen gebeurt. Hij ziet dat er veel uitbouw gedaan wordt of onderkeldering waarna verkoop zelfs binnen die termijn van twee jaar plaatsvindt en de oorspronkelijke kopers vetrekken uit de buurt. De VOORZITTER constateert dat er geen vragen meer zijn en bedankt de insprekers. c

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten aangemeld. c. Rondvraag Lid ALBERTS vraagt vanwege het bericht dat Ymere bij het begin van de renovatie van Kortewater in Osdorp zoals te verwachten was asbest aangetroffen heeft welke maatregelen nu getroffen zijn door de opdrachtgever en aannemer. Zij vraagt of er niet vooraf al onderzoek was gepleegd en waarom toch gestart is met de werkzaamheden. Zij is benieuwd of het werk nu conform de regels onmiddellijk is stilgelegd, of het terrein volgens de regels is afgezet, of er waarschuwingsborden zijn geplaatst en of er al een saneerder is ingeschakeld. Zij is benieuwd of de wethouder al heeft getelefoneerd met Ymere. Wethouder PELS zegt dat ze hier zo spoedig mogelijk schriftelijk op zal antwoorden. Ze heeft het bericht pas een uur geleden vernomen en was toen in collegevergadering. Zij heeft haar ambtenaren opdracht gegeven zaken namens haar uit te zoeken. Lid VAN RENSSEN vraagt de wethouder vooruitlopend op de bespreking van de samenwerkingsovereenkomst in een volgende vergadering nu al iets te vertellen over de inzet van de\e coalitie om de verkoop van sociale woningen terug te dringen en een strengere antispeculatiebeding te verbinden aan die verkoop, bijvoorbeeld een verlenging tot vijf jaar. Zij is benieuwd hoe de gesprekken daarover met de corporaties verlopen.

Wethouder PELS antwoordt dat het onderwerp voor de corporaties een heet hangijzer is. Zij zla in een brief aan de raad later deze maand de dilemma’s op dit punt voorleggen. Het college dringt in de gesprekken aan op terughoudendheid en meer transparantie over de opbrengst van verkoop. Die moet duidelijk worden in aantallen nieuwe woningen. Voor het eerst in jaren is het gelukt meer sociale woningen te realiseren. Het college zit volgens haar strak in de wedstrijd, maar moet zich ook verhouden tot de positie waarin de corporaties verkeren. Het lijkt haar een mooi onderwerp om in een volgende commissie te bespreken om te achterhalen welke voorwaarden de raad wil stellen en hoe het staat met het draagvlak. BESPREEKPUNTEN Financiën 3. De Begroting 2023 (VN2022-030524) De VOORZITTER merkt op dat vandaag de eerste termijn van de begroting plaatsvindt. De tweede termijn vindt plaats op dinsdag 1 november bij een extra commissie FKD in de middag en de avond. Moties en amendementen kunnen met het sjabloon en voorzien van de naam van minstens één raadslid worden ingediend. Wanneer zij uiterlijk 13 oktober zijn ingediend, zal het college daar een schriftelijk preadvies over geven. Moties en amendementen die na 13 oktober binnenkomen, krijgen alleen een mondeling preadvies in die vergadering van 1 november.

De sprekersvolgorde is zoals gebruikelijk: als eerste de grootste oppositiefractie, daarna de grootste coalitiefractie en zo verder. Lid VON GERHARDT vindt dat er te weinig geld wordt gereserveerd voor het isolatiefonds. Volgens de VVD is er structureel meer geld nodig om alle woningen behoorlijk te isoleren. Daarom heeft de VVD in haar tegenbegroting tien miljoen extra gereserveerd voor dit fonds. Voor het onverhoopte geval dat het college dat voorstel niet overneemt vraagt hij of het dam wel mogelijk is voor dit doel gereserveerde budgetten in nakomende jaren al eerder aan te spreken als blijkt dat het aantal aanvragen het budget van 2023 overschrijdt.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

Hij vraagt of het mogelijk is de regels voor monumenten dusdanig te versoepelen dat het wel mogelijk wordt dubbel glas aan te brengen in historische panden. Lid VAN RENSSEN merkt op dat zij vorig jaar een motie heeft ingediend ter bevordering van isolatie van monumenten vanuit het oogpunt dat soms duurzaamheid doorslaggevend moet zijn. Lid VON GERHARDT is het daarmee eens, temeer als men in ogenschouw neemt dat de meeste monumenten in de loop der eeuwen vaak ook al meer dan eens aangepast zijn. Hij signaleert dat er boven winkels veel vierkante meters leegstand is waar prima gewoond zou kunnen worden. Hij betreurt het dat de subsidie om zulke transformaties te bevorderen niet verhoogd zijn en dringt aan op meer slagkracht op dat gebied. Hij voorziet dat de voorgenomen besparing op het Ingenieursbureau gaat leiden tot een lagere woningbouwproductie. De wethouder voert aan dat men met anders kijken en slimmere procedures tot dezelfde resultaten zak kunnen komen, maar die slimmere manieren zijn er nog niet. Het lijkt hem onverstandig nu al mensen te gaan ontslaan terwijl de arbeidsmarkt zo krap is. Als men dan later tot het inzicht komt dat er toch weer mensen nodig zijn, zijn die niet meer te vinden. Het lijkt hem verstandiger die hele operatie uit te stellen totdat er een gedegen plan is.

Lid VAN RENSSEN merkt op dat de VVD juist altijd pleit voor reductie van het ambtelijk apparaat. Lid VON GERHARDT zegt blij te zijn met deze opmerking die hem de gelegenheid geeft aan te vullen dat de VVD inderdaad van mening is dat er veel te besparen valt op communicatie- en beleidsambtenaren. De VVD wil juist inzetten op de uitvoering van beleid, niet op de productie van nog meer beleid. Verder pleit de VVD voor meer koopwoningen in bouwplannen, Uit de verhuiswensen die de MRA heeft laten uitzoeken, blijkt dat juist daar de grote vraag naar is. Hij vraagt of het college het met de VVD eens is dat starters liever een woning kopen dan een (middel)dure te huren. De VVD kiest ervoor om minder dure huurwoningen te bouwen en meer koopwoningen rot 450.000 euro. Lid VAN RENSSEN zegt dat het bekend is dat de VVD voorstander is van koopwoningen, maar is benieuwd of deze maximumgrens betekent dat de partij nu pleit voor sociale koopwoningen. Zij merkt op dat dit ook al in de begroting staat en dat de VVD dus bij het beleid wil aansluiten. Lid VON GERHARDT zegt dat de motie die hij samen met VOLT gaat indienen inderdaad pleit voor zulke sociale koopwoningen. Ook door te kijken naar voorbeelden elders in het land en in Europa. Hij vindt dat deze belangrijke groep woningzoekenden in de huidige plannen niet aan bod komt.

Hij vindt dat men nu moet durven te beslissen die groep voor Amsterdam te behouden door koopwoningen te bouwen tot en net boven de NHG-grens. De VVD wil alles op alles zetten om plannen te voorzien van concrete doelen en streeft naar 50% koopwoningen die dan grotendeels voor deze categorie bestemd zijn. Lid MANGAL zegt dat men dan wel moet zorgen dat die niet in handen komen van mensen die uit zijn op winstobjecten via doorverkoop. Lid VON GERHARDT zegt dat de motie daarom ook vraagt te kijken naar projecten in andere steden waar het gelukt is de hui\zen betaalbaar te houden. Lid AHMADI wijst erop dat uit alle onderzoeken blijkt dat er juist veel mensen op zoek zijn naar een sociale huurwoning. Zij staan wel veertien jaar op een wachtlijst. Zij is het met de VVD eens dat er geen dure huurwoningen gebouwd moeten worden, maar anders dan de VVD wil zij meer sociale huurwoningen.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

Lid VON GERHARDT stelt dat er puur afgaand op de statistieken in Amsterdam voldoende sociale huurwoningen zijn om iedereen die daar recht op heeft aan een woning te kunnen helpen. Het grote probleem is naar zijn mening dat er te veel scheefwoners zijn die niet naar een duurdere woning kunnen doorstromen. Als de doorstroming goed op orde zou zijn, zouden er volgens hem 20 – 40.000 woningen vrijgespeeld kunnen worden. Door meer koopwoningen en duurdere woningen te bouwen voor mensen die daar graag naartoe willen verhuizen, zouden m eer sociale huurwoningen kunnen worden toegewezen aan de mensen die daar echt recht op hebben. Lid AHMADI vraagt of de VVD ervan op de hoogte is dat de meeste scheefwoners juist te hoge huren moeten betalen en eigenlijk recht hebben op een sociale woning. Zij is benieuwd waar de VVD zich op baseert bij de bewering dat er meer dan genoeg sociale huurwoningen zijn. Daar zou ze kandidaten op de wachtlijsten graag op willen attenderen.. Lid VON GERHARDT zegt dat die cijfers te vinden zijn in de woningrapportages van de MRA. Lid VAN RENSSEN zegt het pleidooi van de VVD voor betaalbare woningen heel sympathiek te vinden, maar minder gecharmeerd te zijn van het idee om te morrelen aan de 40% sociale huurwoningen. Zij merkt op dat de woonmarkt in andere gemeenten heel anders in elkaar steekt dan die in Amsterdam die door het kapitaal gedomineerd wordt.

Zij is benieuwd hoe de VVD denkt over andere maatregelen om de oorzaken van problemen op de woonmarkt weg te nemen, zoals het inperken van belastingvoordelen voor expats. Lid VON GERHARDT zegt dat hij het hier alleen heeft over de knoppen waar hij als Amsterdams raadslid aan kan draaien. Het rigide vasthouden aan 40/40/20 is volgens hem een van de oorzaken van de stagnatie in de bouw. Hij wil meer slagkracht in het bouwproces en daardoor de nodige doorstroming meer op gang helpen. Hij sluit niet uit dat via die weg uiteindelijk meer sociale woningen worden gerealiseerd dan gebeurt bij het vasthouden aan ideologische getallen. Lid VAN RENSSEN riposteert dat de VVD nu zelf een ideologisch inkijkje geeft. De cijfers uit de WIA waar de VVD aan refereerde zijn niet van de MRA maar van Amsterdam zelf en die laten zien dat er in deze stad meer mensen zijn die behoefte hebben aan een woning in het middeldure segment dan aan het dure. Zij vindt dat de VVD de cijfers eerst goed moet checken voordat men met zulke voorstellen komt. Lid VON GERHARDT zegt dat de VVD juist al jaren pleit voor meer woningen in de middeldure sector en dat men hem dus nergens van kan betichten. Het gaat hem nu om de sociale sector en daar wil hij de doorstroming op gang krijgen om zo de wachtlijsten voor sociale woningen te verminderen.

Hij betreurt het dat elke keer dat de VVD doorstroming te berde brengt de reactie zo afwijzend is. Lid AHMADI vindt dat dit pleidooi helemaal tenietgedaan wordt door de aanhoudende verkoop van sociale huurwoningen waar de insprekers nog eens op gewezen hebben. Het gaat erom de sociale voorraad op het benodigde peil te brengen. Lid DIDDEREN ziet het Amsterdam van haar dromen vol groen en vlinders heel anders dan de stad nu is. Die natuurelementen vindt zij belangrijk voor de biodiversiteit, voor het welzijn en geluk van de Amsterdammers en als middel tegen stedelijke opwarming. Het is volgens haar ook al aangetoond dat mensen in groene wijken minder zorgkosten hebben. Met de ambitie van deze coalitie om jaarlijks 7500 extra woningen te realiseren gaat de stad er volgens haar echt niet zo uitzien. Haar fractie heeft er al eerder op gewezen dat ambtenaren tijdens de coalitieonderhandelingen naar voren hebben gebracht dat door deze ambitie niet voldaan kan worden aan maatschappelijke voorzieningen waaronder de groennorm. Terwijl juist die norm zo ontzettend belangrijk is voor het welzijn en klimaatbestendigheid. Dan laat ze het welzijn van dieren nog buiten beschouwing. Daarnaast vindt de PvdD dat men niet zo gefocust

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

moet zijn op nieuwbouw terwijl er in de bestaande bouw nog zo veel te verbeteren valt. Vorige week legden corporatiemedewerkers de raad nog uit dat ze niet sneller kunnen isoleren omdat er grote nadruk op nieuwbouw ligt. Zij waarschuwden verder dat men niet moest vervallen in een heksenjacht op enkel glas. Zij is benieuwd wat de wethouder van die opvatting vindt. De PvdD is juist blij met alle inzet op isolatie en ziet de snelheid daar het liefst zo hoog mogelijk opgevoerd. Zij vindt het onverteerbaar dat mensen in tochtige woningen niet concreet verteld kan worden in welk kwartaal hun woning aan de beurt is. In wijken die door de gemeenten zijn aangewezen voor aardgasvrij maken, lukt het wel de isolatie goed te plannen. Zij vraagt in andere wijken ook goede informatie te verstrekken met concrete data. Haar pleidooi is er een voor een goed geïsoleerd huis voor elke Amsterdammer in een niet totaal versteende stad met voldoende groen. Lid VAN RENSSEN sluit zich deels aan bij dit betoog. Haar fractie is blij met de begroting voor wonen omdat die instrumenten aanreikt ter regulering van de woonvoorraad. Dat zie zij in hert onderzoek naar de effecten van de opkoopbescherming en de mogelijkheden om het bereik van die regeling uit te breiden tot 80%, iets waar de raad al eerder om gevraagd heeft.

Zij is ook blij met de beteugeling van het vakantieverhuur en de nog vast te stellen administratieve boetes in de huisvestingsverordening. Daarnaast loopt de voorbereiding op de wet Goed Verhuurderschap en wordt er fors geïnvesteerd in woningisolatie met de Fixbrigade en volkshuisvestingsmiddelen. Haar fractie vindt dat er daarnaast ook gekeken moet worden naar een aanpak van verhuurders die veel te hoge servicekosten in rekening brengen van huurders. Daar ging het de vorige commissie ook over toen Change= aan de orde kwam. De minister heeft nu gezegd dat huurders daarvoor naar de rechter kunnen stappen maar dat er verder geen bescherming wordt geboden. Haar fractie wil dat daar bij de vormgeving van de verhuurvergunning naar gekeken wordt en zal daartoe met een motie komen. Zij vraagt of het klopt dat het gelukt is voor 2023 toch weer 6,2 miljoen euro vrij te maken voor bewonersondersteuning via stichting WOON. Zij vindt het goed nieuws dat de taakstelling uit 2020 op het gebied van woonkwaliteit en ouderenhuisvesting is teruggedraaid. Zij vraagt de wethouder of dit klopt, temeer daar de commissie vorig jaar zoveel zorg heeft uitgesproken over die bezuiniging. Zij juicht het verder toe dat het uitgangspunt 40/40/20 voor nieuwbouwplannen gehandhaafd blijft omdat het hard nodig blijft get aandeel sociale woningen op peil te brengen.

Het is vorig jaar voor het eerst gelukt de voorraad te laten groeien en dat wil zij graag zo houden. Lid ASLAMI vraagt of GrLi het met hem eens is dat de gemeente eigenlijk helemaal geen zaken zou moeten doen met verhuurders als Change= die veel te hoge servicekosten vragen. Lid VAN RENSSEN is blij met de steun en denkt dat het goed is te voorkomen dat die zo kunnen opereren. Zij denkt verder dat het goed is met ontwikkelaars op basis van vrijwilligheid te komen tot goede afspraken over de hoogte van servicekosten, vooral bij jongerenhuisvesting. Zij vraagt het college de opbrengsten van het participatietraject in aanloop naar de aanpak volkshuisvesting ook te benutten bij de opstelling van het nieuwe woningbouwplan tot 2028. Die vraag om de twee trajecten op elkaar te laten aansluiten staat ook in een motie van GrLi. Lid HAVELAAR vraagt hoe GrLi denkt over het achterblijven van de feitelijke woningproductie van de afgelopen jaren. Om de streefcijfers uit het lopende bouwplan te halen zou de komende jaren veel meer gebouwd moeten worden. Hij is ook benieuwd of de fractie het eens is met de opmerking van de wethouder bij de Algemene Beschouwingen dat de norm 40/40/20 niet altijd een must is. Lid VAN RENSSEN stelt dat de productie steeds meer op stoom komt en dat het vorig jaar gelukt is 7200 te realiseren en dat men dus al aardig in de buurt komt van het streefcijfer van 750o.

Voor haar fractie blijft de 40/40/20-norm het uitgangspunt.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

Lid HAVELAAR signaleert dat de gemeente er niet in slaagt kwetsbare groepen te huisvesten en toch het afgelopen jaar besloten heeft panden in de verkoop te doen. Daar heeft het CDA moties over ingediend. Hij is benieuwd hoe GrLi daarover denkt. Lid VAN RENSSEN zegt dat de gemeente alles op alles moet zetten om kwetsbare groepen te huisvesten en dat zij er daarom ook steeds voor pleit het aandeel sociale woningen te doen toenemen. Zij wijst erop dat er bovendien 18 miljoen euro is vrijgemaakt ten behoeve van de huisvesting van kwetsbare groepen. Lid DIDDEREN vraagt hoe GrLi denkt de groennorm in de stad te kunnen halen als er jaarlijks 7500 woningen extra worden gebouwd. Volgens ambtenaren mogen dat er niet meer dan 4000 zijn, wil men die norm halen. Lid VAN RENSSEN zegt dat er complete wijken gebouwd moeten worden inclusief groen en andere voorzieningen. Zij merkt op dat lid Bakker van de PvdD hetzelfde punt ook al naar voren bracht bij de Algemene Beschouwingen. De coalitie heeft politieke keuzes gemaakt voor de woningbouwambities, mede na weging van ambtelijke adviezen. In een ideale situatie is de ruimte onbeperkt om alles te realiseren, maar en volgens haar slaagt de gemeente er goed in woningen met voldoende groen en maatschappelijke voorzieningen te realiseren binnen de ruimte die Amsterdam ter beschikking heeft, ook door dubbelgebruik van ruimte.

De VOORZITTER last een schorsing in van 14.43 tot 14.55 uur. Lid AHMADI ziet veel goede voornemens en verwacht veel van de nieuwe wet Goed Verhuurderschap om te hoge huren terug te dringen. Zij vraagt of de raad ook goed betrokken wordt en inbreng kan leveren over de lokale vormgeving van die wet. Zij heeft in Het Parool gelezen dat de verkoopmarkt voor woningen moeilijker geworden is en dat daarom meer eigenaren hun woning willen aanbieden voor airbnb. Zij vraagt of er in het toezicht op vakantieverhuur goed onderscheid gemaakt wordt tussen de twee verschillende regimes die de gemeente daarvoor heeft vastgesteld om te voorkomen dat meer woningen langdurig aan de reguliere woningmarkt onttrokken worden dan is toegestaan. Zij vraagt of het mogelijk is het aandeel van 20% dure woningen in bouwplannen te laten vervallen als dat echt niet meer te verdedigen valt in Amsterdam. Zij vraagt wat er te verbeteren valt om de stokkende doorstroming weer op gang te brengen. Lid ASLAMI ziet de woningbouwopgave op dit moment als bijzonder complex en onvoorspelbaar als gevolg van inflatie en tekorten aan personeel en bouwmaterialen. Dat zet de productie voor de komende jaren naar zijn mening onder grote druk en vraagt scherpe keuzes en stevige inzet van de wethouder.

Er moeten voldoende woningen beschikbaar zijn in de sociale voorraad, maar ook het middensegment verdient in zijn ogen veel inzet. Hij is benieuwd hoe de wethouder dat ziet. Daarbij komt dat Amsterdam geen eiland is en dus ook moet samenwerken met de regio. Lid HAVELAAR merkt op dat het CDA wel eens moties heeft ingediend om te kijken of het hanteren van andere percentages dan de 40/40/20-norm niet zou kunnen leiden tot meer woningen. Als voorbeelden noemt hij een project met 0/100/0 of 20/60/20. Door differentiatie van de grondprijzen zouden dan bijvoorbeeld op een andere locatie meer goedkope woningen te realiseren zijn. Hij is benieuwd hoe heilig de norm is voor D66. Lid ASLAMI zegt dat D66 zich houdt aan de afspraken die binnen de coalitie gemaakt zijn. Hij waardeert de gedrevenheid van lid Havelaar, maar zegt dat zijn fractie ook alle zeilen wil bijzetten om woningen te realiseren. Hij wil graag van gedachten wisselen over scherpe keuzes. Volgens hem valt de grootste winst op dit moment te halen door het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad, zoals gebeurt in het isolatieoffensief. Hij waardeert het dat de wethouder daarover in gesprek is met diverse partners, met name de corporaties. Maar hij wil dat er ook meer aandacht komt voor individuele huurders en eigenaren die acuut aan de slag willen.

Zij moeten weten wat ze op dit gebied kunnen verwachten van de gemeente. Hij vraagt

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

de wethouder die categorie ook goed mee te nemen in het isolatieoffensief om betere energielabels te krijgen voor hun woningen. Hij ziet dat de gemeente financieel in de klem komt door tekorten in het Vereveningsfonds. Hij is benieuwd hoe daarmee valt om te gaan en hoe het fonds stabiel te houden is. Hij is ertegen om de oplossing te zoeken in afschaling voor ontwikkelbuurten die naar zijn mening niet langer kunnen wachten tot er eindelijk eens iets gebeurt met hun woonomgeving.. Lid VAN RENSSEN kan zich daar grotendeels in vinden. Zij stelt voor dit probleem te bespreken bij het meerjarenperspectief op de grondexploitatie. Lid ASLAMI is het daarmee eens. Het gaat hem er nu om afschaling te voorkomen. Het onderwerp zal inderdaad later uitgebreid aan de orde komen. Hij is benieuwd hoe de wethouder tegen deze kwestie aankijkt. Lid ALBERTS zegt zich te beperken tot het aanbrengen van enkele accenten omdat veel van haar opmerkingen als gepasseerd zijn in de bijdrage van Grli. Zij pleit ervoor niet alle aandacht te leggen op nieuwbouw, maar vooral te kijken naar behoud van het bestaande. Zij vraagt of alle sloopplannen nu op een lijstje staan en langs de meetlat van het beleid gelegd worden. Zij signaleert dat veel buurten al jaren aan het lijntje gehouden worden met achterstallig onderhoud als gevolg. Zij noemt als voorbeelden De Kleine Die en Tuinwijk.

Daar moet nu eens eindelijk helderheid geboden worden. De SP vindt sloop eigenlijk niet gewenst, ook al vanwege de milieueffecten. De SP vindt ook dat er een einde moet komen aan de verkoop van sociale huurwoningen die is toegenomen vanwege de verhuurdersheffing en de liberalisering, waardoor buurten verder achteruit zijn gegaan. Die woningen moeten juist behouden blijven voor het betaalbare segment. De SP vindt ook dat het vakantieverhuur moet worden tegengegaan omdat woningen er moeten zijn om in te kunnen wonen. De SP wil voortzetting van het beleid uit de vorige periode dat vakantieverhuur beteugelde en woningen beschikbaar wilde houden voor mensen met een kleine beurs. Zij vraagt of het budget van tien miljoen euro voor ontwikkelbuurten nog beschikbaar blijft. Zij wijst tot slot op de twee moties over sloop, liberalisering en stoppen met de verkoop van sociale woningen die ze bij de Algemene Beschouwingen heeft ingediend. Lid BROERSEN merkt op dat het lastig was de begroting te doorgronden omdat veel van de genoemde plannen nu alleen worden aangekondigd maar pas in de loop van het volgend jaar concreet gestalte gaan krijgen: de nieuwe aanpak volkshuisvesting, de woonvisie, nieuwe samenwerkingsafspraken met corporaties, plannen voor kwetsbare groepen, koopbescherming en zo meer.

Zij vraagt of dat allemaal niet wat sneller kan gezien de urgentie vanwege de wooncrisis, ook al heeft VOLT er begrip voor dat goede voorbereiding en zorgvuldigheid geboden zijn. Lid VAN RENSSEN vindt dat dit verwijt geen recht doet aan de werkelijke situatie. De woonvisie en de aanpak volkshuisvesting zijn gelijk aan elkaar en stonden voor 2023 op de rol, voorafgaand aan de samenwerkingsafspraken. Bovendien wordt binnenkort al de leegstandsverordening vastgesteld, dus daarmee wordt zeker vaart gemaakt. Lid BROERSEN zegt dat dit jaar over twee maanden al voorbij is en dat ze gehoopt had dat deze raad nog dit jaar zaken had kunnen bespreken. In de lopende samenwerkingsafspraken stond al dat die geactualiseerd zouden worden als de verhuurdersheffing zou worden afgeschaft. De gesprekken over de samenwerkingsovereenkomsten zijn al gaande en er komt een afzonderlijke brief over de afgschaffing van de verhuurdersheffing. Die gaat al over twee maanden in en zij is benieuwd wanneer die brief met actuele informatie eindelijk komt. De coalitie heeft 18 miljoen gereserveerd voor huisvesting van kwetsbare groepen, maar de uitwerking komt pas volgend jaar. Maar in de begroting staat nu 8,7 miljoen voor lasten ter huisvesting van kwetsbare en bijzondere groepen. Zij vraagt of dat uit hetzelfde potje komt en waar dat bedrag dan op is gebaseerd. De plannen moeten immers nog komen. Ook is zij

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

benieuwd of er dan dus voor de navolgende jaren minder geld beschikbaar is voor dit doel. Zij is benieuwd wanneer het plan komt. Voor 2023 staat de evaluatie van het woningdeelbeleid op stapel. Zij is benieuwd naar mogelijkheden om woningdelen uit te breiden omdat dit relatief weinig geld kost en veel woonruimte kan opleveren. Daarom is het voor haar van belang zo snel mogelijk te weten wat de voor- en nadelen zijn van het huidige beleid en wat de mogelijkheden zijn om woningdelen te bevorderen zonder overlast te bezorgen. Naast de motie samen met de VVD om meer koopwoningen bereikbaar te maken voor starters, vraagt zij welke mogelijkheden de wethouder ziet om de transparantie in het biedingsproces voor koopwoningen te bevorderen. Zij heeft begrepen dat er momenteel sprake is van excessief overbieden op de woningmarkt. Lid MANGAL vindt de situatie niet rooskleurig hoezeer iedereen ook zijn best doet de leefbaarheid in de stad te verbeteren. Hij heeft enkele vragen in aanvulling van wat bij de begroting is gezegd. Als het gaat om de woningverdeling werpt hij de vraag op waar mensen terecht kunnen die niet tot een speciale categorie – studenten, jongeren, senioren, grote gezinnen e.d. – behoren. Als hij het wel heeft waren daar vorig jaar 23 woningen voor beschikbaar. Dat zou hun kans wel heel erg klein maken.

Hij vraagt hoeveel woningen er werkelijk beschikbaar zijn voor deze groep. Hij vindt dat Woningnet wel transparanter zou mogen zijn zodat men meteen kan zien voor welke woning men in aanmerking komt. Hij vindt de inzet van de Fixbrigade terecht, maar denkt dat de corporaties op het gebied van duurzaamheid wel iets meer kunnen doen, bijvoorbeeld door bij vervanging van een defect niet te kizen voor hetzelfde product maar voor een meer duurzame variant, bijvoorbeeld een waterbesparende spoelbak. Hij vraagt of de wethouder tot een afspraak kan komen met de corporaties dat bij klein onderhoud de meest duurzame variant wordt geïnstalleerd. Als het gaat om WKO (warmte-koude-opslag) heeft te gemeente via concessies hele buurten afhankelijk gemaakt van één leverancier die dankzij dit monopolie extra winst kan maken. In de Spaarndammerbuurt hebben de huiseigenaren een systeem in eigen beheer tegen kostprijs laten aanleggen. Hij vraagt waarom dat niet de standaard kan zijn voor de hele stad. Hij constateert dat het vasthouden aan de 40/40/20-norm niet gaat lukken. DENK kiest voor betaalbaarheid van nieuwbouwwoningen boven het stellen van allerlei dure bovenwettelijke duurzaamheidseisen. Hij is benieuwd hoe de wethouder dat ziet. Daarnaast vindt DENK het belangrijk dat de raad inzicht krijgt in de financiële effecten per investeringsbesluit.

Zo kan men sturen op de gewenste programmering en op de kwalitatieve ambities. Afrondend merkt hij op dat de motie administratie via de griffie zal worden afgehandeld en dat zijn fractie nu vooral benieuwd is naar de reactie van het college op de net genoemde punten. Lid VAN BERKEL stelt dat het vertrek van de middeninkomens uit de stad leidt tot een veranderde bevolkingssamenstelling met enerzijds een groep steenrijken en anderzijds straatarmen. De bouwkosten blijven stijgen, maar de inkomsten uit grondverkoop voor de gemeente stijgen niet in gelijke tred mee en dat zal de bouw van sociale huurwoningen volgens hem steeds lastiger maken. De aderlating van het vereveningsfonds – door de wethouder in Het Parool als winstwaarschuwing omschreven – leidt tot verdere groei van de schuldenberg. Voor JA21 leidt dit tot de wens voor een onderzoek of een norm van 30/45/25 de begrotingstekorten van Amsterdam zou kunnen verminderen. Landelijk wordt al de norm van 30% sociale woningbouw gehanteerd, hij vraagt zich af waarom Amsterdam zo krampachtig aan die 40% vasthoudt. In Amsterdam is al meer dan de helft van de woningvoorraad sociaal, maar het probleem is dat mensen niet kunnen doorstromen en zo hun woonomstandigheden kunnen verbeteren als ze daar financieel toe in staat zijn. Hij vindt het aangenaam dat het voorstel van JA21 voor sociale koop is overgenomen.

Hij vraagt de raad periodiek te informeren over de ontwikkelingen rond sociale koop. Hij vraagt hoe het staat met de versnellingstafel. Hij heeft begrepen dat corporaties bij bewoners vaak geen draagvlak vinden voor duurzame maatregelen. Verder heeft hij gehoord dat bij nieuwbouw ook vaak vertraging optreedt vanwege vergunningen. Hij is benieuwd wat de wethouder daaraan denkt te kunnen doen.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

Lid HAVELAAR zegt dat het CDA de komst van een nieuwe aanpak volkshuisvesting toejuicht. Het CDA wil die aanvullen met drie Amsterdamse deals, zoals in andere gemeenten ook wel gebeurt. Het gaat om afspraken tussen gemeente, commerciele partijen en corporaties, een voor nieuwbouw, een voor kwaliteit en een voor prijzen.. Alleen in samenwerking zijn volgens hem doelstellingen te behalen en er moet geen onnodig gekibbel plaatsvinden zoals in de vorige bestuursperiode. De afgelopen jaren heeft de coalitie nog geen een jaar de eigen bouwambities weten te realiseren, al wordt dat nu wat weggemoffeld onder berichten over recente records. Als men de ambities van 7500 woningen per jaar tussen 2018 en 2028 wil halen, zal er de komende jaren veel meer gebouwd moeten worden. Hij verwacht van deze wethouder een plan om dit waar te maken zonder slappe verhalen. Lid VAN RENSSEN merkt op dat er in 2018 8000 woningen werden gebouwd. Lid HAVELAAR bedankt haar voor deze aanvulling die genoteerd staat. De wethouder beweerde in de krant dat hij er elke dag bovenop zit, bij de Alegemene Beschouwingen liet hij doorschemeren desnoods met de norm te willen gaan schuiven. Spreker vraagt een brief om dit goed toe te lichten. Hij is benieuwd hoe er zal worden omgegaan met bovenwettelijke eisen als die een hindernis blijken te zijn en met welke dan eventueel flexibel kan worden omgegaan.

Hij is ook benieuwd naar de effecten van al deze eisen op de grondopbrengsten, zodat de raad goede afwegingen kan maken. Hij zegt al vaker te hebben gewezen op de gebrekkige risicoanalyses. Nu de kosten alom stijgen en de betalingsbereidheid afneemt, vindt hij het nog urgenter daar goed zicht op te krijgen. Hij is tevreden met de eerdere toezegging van de wethouder van gevoeligheidsanalyses, maar vraagt dan wel daarin de hele planningsvoorraad mee te nemen, ook die voor de lange termijn. Lid ASLAMI vraagt op welke eisen het CDA zelf bereid is concessies te doen en of dat bijvoorbeeld zou zijn op het gebied van erfgoedbehoud. Lid HAVELAAR zegt dat het CDA concessies wil doen die de middengroepen behouden voor Amsterdam. Door terughoudend te zijn met grondprijzen, door minder rigide om te gaan met de 40/40/20-norm en door de risico’s te verkleinen om de doelstellingen te halen. Om te voorkomen dat tenders stil komen te liggen zou men bijvoorbeeld kunnen eisen dat men bij inschrijving zowel de plannen als de financiering op orde moet hebben. Lid ASLAMI vindt dit allemaal erg verstandig klinken, maar herhaalt zijn vraag of het CDA bereid is tot concessies op erfgoed behoud. Lid HAVELAAR zegt dat mooi bouwen ook mogelijk is als de stad redelijke grondprijzen vraagt zodat er meer dan een verzameling stenen ontstaat. Hij proeft in de vraag een schijntegenstelling.

Hij pleit ervoor niet bij de pakken neer te zitten nu zich donkere wolken aftekenen, maar om pragmatisch te sturen om goede woningen te blijven bouwen. Op dit moment neemt lid Van Renssen de voorzittershamer over om lid Kabamba instaat te stellen het woord te voeren. Lid KABAMBA zegt dat alles al naar voren gebracht is wat zij had willen zeggen. Zij wil vooral weten wat de gemeente kan doen voor mensen met een laag inkomen in slecht geïsoleerde sociale woningen waar ze te maken krijgen met hoge energiekosten. Verder is zij benieuwd wat de gemeente kan doen voor mensen die in betere jaren een huis hebben kunnen kopen tegen een schappelijke prijs maar nu geen geld hebben voor verduurzamende maatregelen terwijl hun energiekosten wel oplopen. Zij voegt er een persoonlijke noot aan toe. Zij is zelf enorm geholpen met een flexwoning waarin zij zich heeft kunnen ontwikkelen. Zij doet een beroep op de raad en het college om flexwoningen mogelijk te blijven maken om iets te doen aan de grote druk in de sociale sector. Maar zij voegt daar de waarschuwing bij zulke woningen niet te gaan zien als vervanging voor permanente woningen. Die moet men blijven bouwen, ook in het middeldure segment.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

Lid ASLAMI zegt dit als een oproep te zien om een flexibele schil te behouden om tekorten op de woningmarkt te ondervangen. Lid KABAMBA bevestigt dat belang, maar dat het geen vervanging mag worden van permanente woningen. Verder vindt zij het belangrijk dat ontwikkelbuurten de nodige investeringen dienen te krijgen en dat die niet mogen worden teruggetrokken omdat de stad met schulden en tekorten te kampen heeft. Verder blijven gezinswoningen hard nodig om de diversiteit van Amsterdam in stand te houden. Zij neemt de voorzittershamer weer ter hand en constateert dat hiermee de eerste termijn van de commissie nu is afgrond en dat het woord nu is aan de wethouders. Wethouder PELS bedankt de leden voor het overbrengen van de urgentie om alle middelen in te zetten ter beteugeling van de wooncrisis. Zij kijkt uit naar de komende discussies. Zij vindt het mooi dat de VVD de noodzaak van het isolatieoffensief deelt. Daar zijn volgens haar op dit moment voldoende middelen voor beschikbaar, maar zij sluit niet uit dat er op termijn meer nodig is en dan zal zij de raad aanvullende middelen vragen. Dat wordt goed in de gaten gehouden en kan spannend worden. Zij wil zich niet al te rigide aan de discipline van de jaarschijven houden als dat nodig blijkt.

Het zou inderdaad goed zijn als nu al kwartalen aan te geven waren waarin bepaalde woningen aan de beurt zijn, maar de gemeente is niet de eigenaar die dat kan bepalen. Het gaat in totaal om 30.000 woningen met een laag energielabel en als zij dan nu hier beloftes zou doen., zou dat een loos gebaar zijn. De gemeente dringt er wel op aan de plannen concreet te maken, maar de communicatie naar bewoners vraagt vervolgens de nodige zorgvuldigheid. De koppelingen met de energietransitie in de stad komen in de notitie over duurzaamheid aan bod. Het wordt de bedoeling alles zoveel mogelijk per woning te combineren. Er komen binnenkort antwoorden op de vragen van wonen boven winkels. Bij de subsidies om dat met een extra zetje te stimuleren spelen capaciteitskwesties. Er moet iemand zijn om het gesprek met de eigenaar aan te gaan. Er staan veel meters leeg en er moet gekeken worden wat het meest effectief is. Het wordt ook een aandachtspunt in de aanpak volkshuisvesting. Er is een brief aan de minister in de maak over het bestempelen van de aanwezigheid van enkel glas tot een gebrek dat een grondslag kan zijn voor huurverlaging. De minister lijkt de Kamermotie over de energielabels te willen meenemen in het nieuwe woningwaarderingsstelsel, maar dat lijkt niet de juiste uitleg van de intentie. Daar kan de brief hopelijk verandering in brengen.

Zij verwelkomt de aandacht uit de raad voor de kwestie van de servicekosten. Die kaart zij ook aan bij de minister. De steun aan WOON en de koepels gaat gewoon door. Zij is blij met de keuze van de coalitie om te structurele taakstelling uit de begroting te halen omdat anders zware politieke keuzes gemaakt hadden moeten worden die de steun aan WOON, ouderenhuisvesting en voor statushouders had kunnen raken. Het college zal het gesprek met de raad aangaan over de vormgeving van de Wet Goed Verhuurderschap. Die gaat waarschijnlijk per 1 juli 2023 in en dat geeft de tijd voor de lobby over bijvoorbeeld het opnemen van servicekosten. Er komt een notitie van haar kant over de mogelijkheden die de nieuwe wet biedt. De afgelopen jaren heeft de gemeente al veel inzet gepleegd om vakantieverhuur van woningen te beteugelen met een vergunningenstelsel. Bij overtredingen kan de gemeente handhavend optreden om te voorkomen dat er woningen onrechtmatig onttrokken worden aan de woonbestemming. Zij vindt het mooi dat D66 de aandacht vraagt voor particuliere verhuurders. Over twee weken komt haar brief daarover in het college aan de orde en zij hoopt nu al via bijeenkomsten met deze categorie bestaande middelen te kunnen verstrekken om ze mee te krijgen in het isolatieoffensief. Verder wil zij dit aspect meenemen in andere plannen.

De afschaffing van de verhuurdersheffing ziet zij los van de verkoop van sociale huurwoningen door corporaties. Rond de afschaffing zijn landelijk afspraken gemaakt die gericht zijn op nieuwbouw en verduurzaming. Zij begrijpt het dat de corporaties aangeven

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

daardoor geen extra geld meer te hebben om af te zien van de verkoop. Desondanks is zij wel bereid het gesprek met corporaties aan de gaan over de verkoop omdat die volgens de afspraken in het coalitieakkoord wel moet leiden tot een significante en aantoonbare toename van de woningvoorraad. Er was vorig jaar een zekere toename, maar zij verwacht dat de gesprekken met de corporaties ingewikkeld zullen worden. Lid ALBERTS merkt op dat de corporaties altijd hebben beweerd dat de verkoop nodig was vanwege de verhuurdersheffing. Nu beweert men dat het geld nodig is voor verduurzaming. Daarvoor is nu met het isolatieoffensief nu ook al geld voor beschikbaar. Zij vraagt of de wethouder het met haar eens is dat er nu nog maar hooguit een minimale noodzaak is om woningen te verkopen. Wethouder PELS zegt dat de corporaties haar in gesprekken van afgelopen week nog hebben gemeld da de overheid het qua financiën wel erg ingewikkeld maakt door met extra ambities rond nieuwbouw te komen. Zij is het ermee eens wel goede gesprekken met de corporaties nodig zijn over de verkoop. Er komt een brief over de verhuurdersheffing eind deze maand. Zij was nog niet tevreden met de uitkomsten van de gesprekken voor de zomer, maar constateert nu dat de corporaties een versnelling hebben doorgemaakt op het punt van verduurzaming. Die brief komt gelijk met informatie over het isolatieoffensief.

Voor de ontwikkelbuurten was tien miljoen euro per jaar beschikbaar en dat is nu het laatste jaar. Daarna zijn er geen nieuwe middelen meer. Er komt wel geld voor masterplannen en dat kan men zien als een nieuwe term die in de plaats komt van ontwikkelbuurten. Het bedrag van 8,7 miljoen voor kwetsbare groepen is voor programmamiddelen en staat los van het budget van 18 miljoen voor het plan dat volgend jaar ontwikkeld wordt. Zoals bekend stevent de gemeente voor 2030 af op een groot tekort aan woningen voor statushouders als er geen nieuwe plannen komen. De gemeente heeft volgens haar geen middelen om invloed uit te oefenen op het biedingsproces; dat is aan het Rijk. Zij deelt de zorg van DENK rond het Woningnet. De diverse urgente groepen leggen inderdaad een groot beslag op de vrijkomende voorraad, met als gevolg dat reguliere woningzoekenden nog langer op de wachtlijst staan. Bij de aanpak volkshuisvesting wil zij daar nader op ingaan. Zij wil bezien hoe om te gaan met het begrip urgentie zodat de raad meer inzicht krijgt in de actuele werking en zich kan beraden over maatregelen en betere communicatie naar de bevolking. Zij wil bewoners graag meenemen in de warmtetransitie en juicht het toe als Amsterdammers eigenaar worden van hun eigen warmtevoorziening. De nieuwe Warmtewet gaat daar volgens haar ook meer ruimte voor bieden.

Maar zij wil ook kijken naar de financiering van de infrastructuur. Daarover komt zij terug naar de raad asl het gaat om de transitie in de notitie Duurzaamheid. Doorstroming is voor haar een belangrijk blijvend aandachtspunt en zij verwelkomt elk creatief idee om die op gang te helpen. Maar dan moet men wel naar twee kanten kijken, want er zijn twee keer zoveel scheefwoners die in een te duur huis zitten als scheefwoners die op een te lage huur zitten. Verder is het van belang te kijken welke regels echt uitvoerbaar en passend zijn. De vraag is hoever men wil en kan gaan met afdwingbaarheid. Zij deelt de zorgen over mensen met een koopwoning zonder spaargeld om passende duurzaamheidsmaatregelen te treffen.. Lid BROERSEN vraagt of een pilot met makelaars te overwegen valt om het biedingsproces transparanter te krijgen. Wethouder PELS zegt dat ze wel het gesprek wil aangaan om te kijken wat er op basis van vrijwilligheid mogelijk is. Zij wil ook verkennen wat de mogelijkheden zijn met het oog op de nieuwe wet. Wethouder VAN DANTZIG vindt het een voorrecht te mogen ervaren hoe begaan de commissie is met dit dossier, maar benadrukt dat dit gesprek ook laat zien hoe ingewikkeld het allemaal is. Hij kent zelf bijvoorbeeld weinig starters die een woning van 4,5 ton kunnen betalen, terwijl de VVD er nu juist voor pleit die categorie woningen te bouwen om deze

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

doelgroep beter te bedienen. Iedereen wil meer doorstroming en meer gereguleerde bouw, terwijl uit alle onderzoeken volgens hem blijkt dat juist de bouw van dure koopwoningen de meeste verhuisbewegingen oplevert. Iedereen wil de wooncrisis oplossen en een bouwcrisis voorkomen, maar hij vindt het een illusie te verwachten dat men iedereen die in Amsterdam wil wonen, hier ook zou kunnen huisvesten. Hij vindt de opmerkingen over dubbel glas in monumenten terecht en zijn staf is ook bezig uit te zoeken wat op dat gebied mogelijk is. De gemeente wil eigenaars graag helpen met mogelijke oplossingen en verwelkomt subsidieaanvragen. Volgens zijn ambtenaren is er vaak meer mogelijk dan men denkt als men kijkt naar de Rijksregels. Hij stelt voor samen lobby te voeren, want de erfgoedwet geldt voor alle monumenten, ook gemeentelijke. Hij laat in beeld brengen welke ruimte er binnen de gemeente is. Lid MANGAL vraagt wat bewoners van de Comeniusstraat dan kunnen ondernemen als ze van hun corporatie te horen krijgen dat bepaalde duurzaamheidsmaatregelen niet genomen kunnen worden vanwege de monumentstatus. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat de corporatie zou moeten inventariseren wat er wel mogelijk is op het gebied van verduurzaming. Daar moet men het gesprek over aangaan. Hij zal laten navragen wat de werkelijke reden is om maatregelen af te wijzen als hij meer details krijgt over de casus.

Het college denkt dat het ingenieursbureau toe kan met minder capaciteit, vooral in de sector verkeer en vervoer, maar wil dat bij de Voorjaarsnota 2023 eerst goed in beeld brengen. Er wordt nu nog niemand de wacht aangezegd, het is al lastig genoeg om alle vacatures vervuld te krijgen. Het is in zijn ogen een fantastische dienst om trots op te zijn. Beleidsambtenaren zijn volgens hem ook hard nodig om zaken uitgevoerd te krijgen. Zonder hen zouden er bijvoorbeeld geen bestemmingsplannen meer gemaakt of gewijzigd kunnen worden waardoor alle bouwplannen zouden komen stil te liggen. De discussie over starters en koopwoningen blijft ingewikkeld, maar hij denkt wel dat het tijd is voor een discussie over de sector duurdere huren. Volgens projectontwikkelaars blijft de nog steeds goed verkoopbare vrije sector nodig om het Vereveningsfonds te voeden en zo andere sectoren te kunnen realiseren. Hij stelt voor die discussie uitgebreid te voeren bij het Woningbouwplan om vast te stellen wat de ruimte voor de vrije sector zou moeten zijn. Rond sociale koopwoningen tekenen zich naar zijn mening veel dilemma’s af. Zoals hoe men wil voorkomen dat de eerste koper die woning na verloop van tijd met veel winst doorverkoopt. En of daar een effectief anti-speculatiebeding voor te maken valt.

Het uitgangspunt blijft 40/40/20, maar men zou bijvoorbeeld kunnen kijken of er in een nieuwbouwplan waar dan erg veel huur komt, niet een deel te bestemmen valt voor koopwoningen onder de NHG-grens. Lid HAVELAAR vraagt wat er gebeurt als dat niet blijkt te kunnen. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat er dan een ander voorstel naar de raad komt met narekenbare verdelingen van sectoren en dat het beslissende woord dan aan de raad is, precies zoals dat met elk bouwplan gaat. Het gaat erom dat alle afwegingen inzichtelijk gemaakt worden. Het streven blijft zo dicht mogelijk bij de afgesproken verdelingsnorm te blijven, maar wel met oog voor de realiseerbaarheid en redelijke rendementen. Lid VAN RENSSEN merkt op dat er op dit moment ook al uitzonderingen op die norm gemaakt worden bij transformaties waar corporaties bij betrokken zijn, soms 30/50/20 of zelfs in uitzonderlijke gevallen alleen 100% middenhuur. Dat wordt per project bekeken en zij vraagt of dat ook zo zal blijven. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat dit klopt voor bouwproducties die in een investeringsbesluit worden bekrachtigd. De projecten waar lid Van Renssen op doelt betreffen volgens hem geen transformatiegebieden, maar kleinschalige lossen projecten van particuliere woningbezitters. Hij zegt een brief op korte termijn toe over de 40/40/20-norm en de handelingsperspectieven voor de gemeente.

Hij wil niet dat men zich de put in praat, want Amsterdam blijft in zijn ogen een fantastische stad, maar zaken zijn wel ingewikkeld geworden.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 11 oktober 2022

WV

In het coalitieakkoord staat al het een en ander over het schrappen van bovenwettelijke eisen en eeuwigdurende middenhuur. Amsterdam stelt nogal wat extra eisen aan marktpartijen en dat maakt de bouw van woningen duur. Lid VAN RENSSEN zegt dat men discussie kan voeren over hoe mooi men in bepaalde plannen kan bouwen, maar dat het uitgangspunt moet zijn dat de huisjes heilig zijn en dat dus de bestrijding van de wooncrisis voorop staat. In de begroting staan nu de uitgangspunten van de coalitie verwerkt en in een later stadium kan men het daar weer over hebben. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat er voor hem geen heilig huisje bestaan, want hij denkt niet in religieuze termen, maar dat het college die norm pragmatisch wil hanteren als uitgangspunt met oog voor haalbaarheid. Bouwen allen gaat de wooncrisis niet oplossen, maar als er helemaal niet meer gebouwd wordt, zal de wooncrisis zich alleen maar verdiepen. Het is zaak zo dicht mogelijk bij de nrom te blijven. Hij spreekt bewondering uit voor de bijdrage van de PvdD met de zorgen over het groen in de stad. Er komt een herijking aan en dat zal een bezuiniging betekenen, daar wil hij eerlijk over zijn. Het gaat om de combinatie van bestaand en nieuw groen en inrichting van de openbare ruimte.

De PvdD vindt dat deze coalitie te veel wil bouwen in de stad, maar hij denkt dat ook die partij tevreden zal zijn over de nota Groenstructuur die binnenkort wordt afgerond. Hij verwacht dat de partij hem ook daarna zal blijven aansporen meer te doen op groengebied. Hij is als hoofdonderhandelaar op de hoogte van de ambtelijke inbreng op dit punt. Stedelijke ontwikkeling is ingewikkeld en leidt tot veel dilemma’s. Amsterdam legt de lat hoog en legt zich niet vast op cijfers. Er zijn geen absolute maxima vast te stellen, alles heeft zijn eigen dynamiek. Naarmate men sneller en meer wil bouwen worden de dilemma’s groter, daarin is hij het met de ambtelijke adviezen eens. Wat men wil hangt ook af van wat men allemaal nodig vindt in een stedelijke omgeving. Men kan niet overal een totaal complete stad verwachten, met alle denkbare voorzieningen en groen. Amsterdam maakt deel uit van een regio. Naar zijn mening blijft prettig wonnen heel goed mogelijk, ook als er 7500 woningen per jaar bij komen. Het Woningbouwplan doorloopt een eigen traject, maar er zit zeker samenhang met het traject van de aanpak volkshuisvesting. Het is de bedoeling het plan begin 2023 naar de raad te sturen. Hij rekent op een goede discussie, ook al gaat het om een collegebevoegdheid. Hij wil dat plan zo spoedig mogelijk afgerond zien omdat het immers gaat om een kader.

Hij wil er wel het voorbehoud in opnemen dat eventuele aanpassingen kunnen worden aangebracht als de aanpak Volkshuisvesting daar aanleiding toe geeft. Dat laatste plan heette voorheen de Woonvisie en is nodig als basis voor de nieuwe samenwerkingsafspraken. Het participatietraject voor de aanpak is inmiddels al op gang gekomen en hij zal gedurende het traject contact onderhouden met wethouder Pels om de coherentie tussen beide documenten in de gaten te houden. De vragen over de vrije sectorhuur neemt hij mee, net als het belang van de middenhuur die D66 nog eens onder de aandacht bracht. De vraag van D66 over het Vereveningsfonds in relatie tot ontwikkelbuurten vindt hij volledig terecht. Daar zit namelijk de grootste pijn. Zijn inzet is dat projecten in ontwikkelbuurten moeten kunnen doorgaan. Dat wil hij voor elkaar boksen, al sluit hij niet uit dat er hier en daar wat water bij de wijn zal moeten. Binnenkort komt er een voorbeeld naar de raad van een project dat met goedkoper materiaal toch gerealiseerd is zonder noemenswaardige afbreuk aan de kwaliteit. Hij sluit niet uit dat er keuzes gemaakt moeten worden op grond van rendement of voor een andere programmering elders in de stad. Hij belooft de raad dan in die keuzes mee te nemen. Ook kijken naar rendement en andere programmering Tekorten in ontwikkelbuurten zullen leiden tot herprioritering elders in de stad.