Conceptverslag WV 05-07-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting

WV

Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

CONCEPT Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Woensdag 5 juli 2023 van 09.30 tot 13.00 uur en van 19.30 tot 22.15 uur 6 september 2023

Voorzitter: lid Kabamba Portefeuillehouders: wethouders Van Dantzig, Pels en Scholtes Commissiegriffier: mw. Van Klooster, dhr. Van Loon Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Aslami (D66), Bilgin (FvD), Broersen (Volt), Didderen (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Mangal (DENK), Meerburg (PvdD), Minderhoud (PvdA), Van Pijpen (GL), Van Renssen (GL) Afwezige commissieleden: lid Van Berkel (JA21) Overige aanwezigen: mw. Hoff (commissieondersteuner), bij agendapunt 8: mevrouw Visser (AFWC), mevrouw Huntjens (Eigen Haard), mevrouw Wilbers (Stadgenoot)

Algemeen 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de commissievergadering om 09.30 uur en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen Lid Bilgin vervangt lid Van der Heul (FvD) en is alleen het ochtenddeel aanwezig. Lid Van Pijpen (GL) en lid Didderen (PvdD) zijn het ochtenddeel aanwezig. Lid Meerburg (PvdD) is aanwezig bij het avonddeel. Wethouder SCHOLTES heeft in de commissie van mei jl. toegezegd aan de leden Von Gerhardt en Havelaar dat hij zou uitzoeken wat de subsidies voor historische winkelpuien voor de hele stad zouden kosten. In 2018 en 2019 heeft een pilot gelopen waaruit is gebleken dat het mogelijk is om dit over de hele stad uit te rollen. De subsidies zijn bedoeld voor eigenaren en huurders (met toestemming van eigenaren) van monumenten en beeldbepalende panden. Het is mogelijk om hiervoor 50% subsidie toe te kennen voor herstel met een maximumbedrag van € 15.000 en 5% van de subsidiabele kosten voor onderzoek met een maximum van € 5.000. Indien gewenst kan de wethouder de informatie schriftelijk doen toekomen. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER memoreert dat in de commissie van 14 juni jl. is verzocht om een uitgebreide behandeling van de raadsvoordracht voor het vaststellen van de Amsterdamse

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

Aanpak Volkshuisvesting (AAV). Dit staat geagendeerd onder agendapunt 3. Gezien de uitgebreide behandeling zal er naar verwachting een avonddeel nodig zijn. Lid VON GERHARDT vraagt of de spreektijden zijn aangepast op een avonddeel. De VOORZITTER bevestigt dat dit het geval is. Het voorstel is om agendapunten 3 en 5 gevoegd te behandelen. Bij Agendapunt 8 zijn AFWC, Eigen Haard en Stadgenoot aanwezig en daarom is het voorstel om het avonddeel met dit agendapunt te starten. Op verzoek van lid Aslami (D66) zal het initiatiefvoorstel ‘Passend wonen in Mokum’ in de commissie WV van 6 september a.s. worden behandeld. Desgewenst kan het vandaag worden betrokken bij agendapunten 3 en 5. De VOORZITTER concludeert dat de commissie akkoord is met de voorgestelde agenda die conform wordt vastgesteld. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie WV d.d. 14 juni 2023 De VOORZITTER deelt mee dat lid Mangal (DENK) heeft voorgesteld om de volgende zin toe te voegen aan pagina 7 aansluitend aan zijn bijdrage: “Kunnen de woningen hierna dan ook gebouwd worden, gezien de personeelstekorten?” Met bovenstaande wijziging wordt het verslag vastgesteld. 1.e. Termijnagenda, per portefeuille Lid VON GERHARDT heeft in de vorige commissie bij wethouder Van Dantzig geïnformeerd naar het verschil van inzicht tussen de wethouder en de minister.

Wethouder VAN DANTZIG zal uitzoeken waarom een brief hierover lid Von Gerhardt nog niet heeft bereikt. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER deelt mee dat de volgende TKN-stukken zijn geagendeerd voor de volgende vergadering op 6 september a.s.: TKN-1 op verzoek van het lid Von Gerhardt (VVD). TKN-7 op verzoek van het lid Von Gerhardt (VVD). De VOORZITTER concludeert dat de commissie geen bezwaar tegen behandeling heeft. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich 5 insprekers aangemeld. Mevrouw Tozak spreekt in op persoonlijke titel over ontevreden en geweigerde bewoners toegewezen nieuwbouw in de Jacob Geelstraat (Nieuw-West). Mevrouw TOZAK spreekt in namens haar moeder en een aantal bewoners van de Jacob Geelstraat fase 2 die ontevreden zijn over de nieuwbouwfase 1 die in het najaar wordt opgeleverd. Er zijn vergaderavonden geweest die met name gingen over fase-1 bewoners, wensen en belangen, hoe mensen te huisvesten en over terugkeer in de nieuwbouw. Kritiek vanuit het planteam werd genegeerd en werd niet ondersteund door de bewonerscommissie of stichting !WOON. Mevrouw Tozak is mantelzorger en woont bij haar moeder die nu een huis met een tuin heeft waar activiteiten uitgevoerd kunnen worden. Processen zijn voor bewoners niet transparant en misleidend geweest en er heerst een gevoel dat men als nummer is behandeld. Er wordt geen rekening gehouden met de levensstijl en kleiner bouwen past niet in de buurt. De ontevreden geweigerde bewoners willen een passende gewenste plek in de nieuwbouw fase 2 die zal zijn afgerond in 2026. Lid VAN RENSSEN vraagt welke zaken belangrijk zijn voor mevrouw Tozak en haar moeder om terug te keren en wat het aanbod is geweest.

Mevrouw TOZAK zegt dat haar moeder en haar wel een vierkamerwoning is toegewezen, maar geen tuin. Grote gezinnen gaan hierbij voor. Lid BILGIN vraagt of er wel een woning met tuin in een andere straat is aangeboden. Mevrouw TOZAK bevestigt dit. Op Woningnet kan worden gezocht naar een andere woning, maar er is jarenlang gewacht op de nieuwbouw en zij wil niet naar een minder goed geïsoleerde woning. Lid BILGIN concludeert dat er geen gelijkwaardige woning is aangeboden. Mevrouw TOZAK bevestigt dit. --De heer Van den Berg spreekt in namens Bestuur Vereniging Huurders Netwerk Amsterdam over agendapunt 3 Vaststellen Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting. De heer VAN DEN BERG licht toe dat Huurders Netwerk Amsterdam de belangen van alle Amsterdamse huurders behartigt. Op 30 juni jl. heeft de vereniging een reactie gestuurd naar aanleiding van de AAV met hierin de volgende speerpunten: het substantieel en structureel vergroten van het aantal sociale woningen, het versterken van de positie van de huurders, het elimineren van de marktwerking, het verbreden van de scope van de woonruimteverdeling, het bepalen van doelen en monitor, het handhaven van de Wet goed verhuurderschap en hiervoor voldoende middelen vrijmaken.

De raad wordt gevraagd om te pleiten voor het opkopen van sociale huurwoningen van particulieren of corporaties hierbij te ondersteunen, om kraken te gedogen in het kader van een passende

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

woonruimteverdeling, om bij de Tweede Kamer te lobbyen om de kloof tussen huurders en kopers te verkleinen, om onafhankelijke huurdersorganisaties uit te nodigen aan de tafels bij prestatieafspraken, om afspraken te maken met corporaties over de vrijgekomen verhuurdersheffingen, om afspraken te maken met particuliere verhuurders en om een verhuurvergunning in te voeren in de wijken waar sprake is van misstanden. Lid VAN RENSSEN vraagt welke mogelijkheden de heer Van den Berg ziet om particuliere huur te behouden en te stimuleren. De heer VAN DEN BERG stelt dat deze verhuurders geen verhuurdersheffing meer hoeven te betalen. Dit geld zou ingezet kunnen worden voor verduurzaming. Lid HEINHUIS vraagt of het zou helpen om met particuliere verhuurders dezelfde afspraken te maken als met corporaties. De heer VAN DEN BERG bevestigt dit. Hij stelt dat investeerders veel willen halen en weinig willen brengen. --De heer Bruinsma spreekt in namens Vereniging Amsterdam Gastvrij over agendapunt 3 Vaststellen Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting, verlagen B&B quota. De heer BRUINSMA memoreert dat vier jaar geleden op basis van verkeerde gegevens een vergunningstelsel met quota voor B&B is ingesteld. Het college was van mening dat het aantal B&B’s snel zou groeien, maar dit ligt al jaren ongeveer op hetzelfde niveau.

Het quotum hangt als een zwaard van Damocles boven de hoofden van houders van B&B’s. In de Nota toeristenovernachtingen stelt het college dat de oorspronkelijke quota ruim waren gedefinieerd om een loting te voorkomen, maar dit is pertinent onjuist. In dezelfde nota wordt ook gesteld dat B&B’s een steeds groter deel van de markt innemen en ook dit is onjuist. Ten slotte stelt het college dat er inmiddels meer dan 2000 B&B’s zijn, maar op dit moment zijn het er iets minder dan 2000. Op grond van bovenstaande, foutieve informatie wordt voorgesteld om voor de derde keer in drie jaar de quota te verlagen waardoor de bestaanszekerheid van B&B’s nog meer op het spel wordt gezet terwijl dit niets oplevert voor huisvesting of tegen overlast van toerisme. Lid VON GERHARDT vraagt welke gevolgen de aangekondigde maatregel zal hebben voor de toekomst van houders van B&B’s. De heer BRUINSMA antwoordt dat de huidige B&B’s een vergunning hebben voor bepaalde tijd die in 2028 afloopt. Met de voorgestelde quota zal voor een meerderheid van deze houders een loting zal plaatsvinden en hiermee is het heel onzeker of zij hun onderneming kunnen voortzetten. Lid VON GERHARDT zegt dat het college erop wijst dat door het verlagen van de quota meer woningen beschikbaar komen.

Hoe staat de heer Bruinsma hier tegenover? De heer BRUINSMA stelt dat er geen woningen bij komen, omdat het om woningen gaat die al worden bewoond door de houder van een B&B. In de zienswijze wordt dit punt uitgelegd. Lid BILGIN vraagt of de heer Bruinsma kan toelichten waarom een B&B geen bron is van toeristenoverlast. De heer BRUINSMA stelt voor om het afgesproken onderzoek hierover af te wachten. Vooruitlopend hierop wijst hij op kerncijfers waaruit blijkt dat gasten in een B&B over het algemeen twee keer zo lang verblijven als een gemiddelde gast in Amsterdam. In de regel geldt dat hoe langer een gast in Amsterdam verblijft, hoe minder dit verblijf op

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

toeristische attracties is gericht. Ook blijkt dat gasten in een B&B veelal in familieverband reizen. Lid MANGAL vraagt zich af of houders van B&B’s zijn gepolst hoe zij staan tegenover verhuur aan woningzoekenden. De heer BRUINSMA wijst erop dat de betreffende woning gewoon wordt bewoond. Lid MANGAL herhaalt zijn vraag of de houders zijn benaderd door de gemeente over een onderzoek dat zou moeten uitwijzen hoe zij staan tegenover een dergelijk voorstel. De heer BRUINSMA ontkent dit. De houders van B&B’s hebben niet meegedacht of geparticipeerd in het traject. Lid ASLAMI vraagt wat de grootste zorg van B&B-houders is. De heer BRUINSMA antwoordt dat de kans bestaat dat er in 2028 moet worden gestopt met de onderneming. Met het voorstel voor de nieuwe quota neemt deze kans toe. Lid ASLAMI vraagt of de heer Bruinsma het met hem eens is dat bij een toename van het aantal B&B’s het nodig zou kunnen zijn dat er een systeem komt voor een verdeling van de vergunningen. De heer BRUINSMA noemt dit hypothetisch. Als zich tienduizenden B&B’s zouden aanmelden, zou de gemeente moeten nadenken over een manier om tot een zo eerlijk mogelijke verdeling te komen en te kijken naar mogelijkheden om quota vast te stellen voor het aantal gasten. Lid ALBERTS begrijpt dat er onzekerheid komt in 2028.

In dit kader vraagt zij of de heer Bruinsma tevreden zou zijn met het vaststellen van de huidige vergunningen en wat dit zou betekenen voor nieuwe toetreders. De heer BRUINSMA begrijpt dat er sprake is van Europees recht dat vergunningen voor bepaalde tijd vereist. Aan de andere kant is het verloop redelijk groot en de gemeente zou eigenlijk moeten onderzoeken of het mogelijk is om bestaande B&B-houders een vergunning te verlenen voor onbepaalde tijd. Op deze manier zou de markt wel openblijven voor nieuwkomers. --De heer Hagedoorn spreekt in op persoonlijke titel over agendapunt 3, Vaststellen Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting, verlagen B&B quota. De heer HAGEDOORN legt uit dat een verlaging van de quota betekent dat uitbreiding van het aantal B&B’s per direct stopt wat betekent dat er geen enkele nieuwe B&B kan beginnen. Per jaar komen er ongeveer honderd aanvragen bij, tot 2028 betekent dit vijfhonderd nieuwe B&B’s. Dit is ongeveer 20% van het totale aantal, waarmee elke B&B houder 20% kans loopt om zijn of haar vergunning te verliezen. Het gaat niet om bedrijven, maar om Amsterdammers die toeristen in hun eigen huis nemen en hiermee wordt een deel van de privacy ingeleverd. Meestal wordt dit gedaan omdat extra inkomsten noodzakelijk zijn. Het geld dat hiermee wordt verdiend, wordt in Amsterdam uitgegeven. Het sluiten van B&B’s zal geen extra woningen opleveren.

In 2018 is een onderzoek uitgevoerd waaruit is gebleken dat B&B’ers geen overlast veroorzaken. --De heer Van Alem spreekt in namens bewoners van het Mannourycomplex over het Mannourycomplex.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

De heer VAN ALEM memoreert dat twee keer eerder is gesproken over de tijdelijke huurcontracten in Mannoury. Bij de vorige commissie is toegezegd een gesprek aan te gaan met Aedes real estate. Voor zover bekend, heeft dit gesprek op 16 juni jl. plaatsgevonden, maar hierover is niets vernomen. Aedes is niet ingegaan op het verzoek om een gesprek met de huurders aan te gaan. Er is alleen een bericht ontvangen van de beheerder waarin wordt meegedeeld dat er binnenkort bezichtigingen worden gepland voor nieuwe bewoners. De conclusie moet derhalve zijn dat Aedes zich niets heeft aangetrokken van het gesprek. Ondertussen is een deel van de bewoners al vertrokken en zijn anderen, waaronder de inspreker, nog steeds op zoek naar een andere woning. Zelf heeft hij enkele duizenden euro’s geïnvesteerd in de woning die nu naar medewerkers van Aedes gaat. Graag ontvangt de inspreker een bericht over het gesprek dat met de gemeente heeft plaatsgevonden. Lid ASLAMI vraagt of de heer Van Alem helemaal niets heeft gehoord over de gesprekken. De heer VAN ALEM bevestigt dit. Lid ASLAMI verzoekt de wethouder om hier op in te gaan. De VOORZITTER wijst erop dat deze dit op verzoek in de rondvraag kan doen. 2.c. Actualiteiten Geen. 2.d. Rondvraag Lid ASLAMI verzoekt de wethouder om een terugkoppeling van de gesprekken met Aedes.

Wethouder VAN DANTZIG zal nagaan op welke manier deze informatie kan worden gedeeld. Hij deelt de frustratie van de inspreker over de situatie, maar vreest dat de gemeente hier weinig aan kan doen. Lid ASLAMI is blij dat de wethouder aan de zijde van de commissie staat waar volgens hem dit sentiment breed wordt gedeeld. De VOORZITTER schorst de vergadering voor een korte pauze. Bespreekpunten Volkshuisvesting 3. Vaststellen Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 5. Kennis te nemen van de raadsinformatiebrief ter afdoening van de toezegging over respondenten participatietraject Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting Agendapunten 3 en 5 worden gevoegd behandeld. De VOORZITTER wijst erop dat de commissie heeft ingestemd met een uitgebreide behandeling wat inhoudt dat er moties en amendementen ingediend kunnen worden. De griffie heeft het college verzocht om preadviezen uiterlijk 14 juli aan te leveren, zodat deze

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

in de raad van 19 juli betrokken kunnen worden. Moties en amendementen die na de commissie worden ontvangen, worden niet voorzien van een preadvies. Commissie – eerste termijn Lid HAVELAAR richt zich in zijn bijdrage op drie thema's: Wat zijn de voordelen van dit programma voor de gewone Amsterdammers zonder labels? Werkt de gemeente Amsterdam goed samen? Leidt het tot een rechtvaardig, solidair plan dat zal leiden tot een duurzame woonruimteverdeling? Lid HEINHUIS vraagt wat een gewone Amsterdammer zonder labels is. Lid HAVELAAR steunt het voorstel om 50% van de beschikbare sociale huurwoningen toe te wijzen aan regulier woningzoekenden. In antwoord op technische vragen heeft hij een lijstje ontvangen met toewijzingen dat hij zeer inzichtelijk vond en hij zou dit graag jaarlijks ontvangen. De gemiddelde wachttijd van dertien jaar is veel te lang en pas in 2040 moet deze tot nul zijn teruggebracht. Kan de wethouder ambitieuze tussenplannen toezeggen? Lid VAN RENSSEN stelt dat ongeveer 30% van de toewijzingen om mensen gaat van wie het huis wordt gerenoveerd in het kader van de stadsvernieuwing. Het gaat dus niet om een gelabelde woning. Vallen deze mensen voor de heer Havelaar onder regulier? Lid HAVELAAR ziet dat steeds meer mensen van buiten Amsterdam komen en de gewone Amsterdammer die niet onder de speciale doelgroepenregeling valt, moet meer kans hebben op een woning.

Lid VAN RENSSEN vraagt of de heer Havelaar een andere oplossing ziet voor mensen die in het kader van stadsvernieuwing moeten verhuizen. Lid HAVELAAR denkt dat niet gedwongen moet worden verhuisd en hiervoor zijn ook de terugkeerregelingen bedoeld. Wel is hij kritisch geweest over woonwijken waar meer dan 50% sociale huur is en vraagt zich af of iedereen hier moet terugkeren of dat er meer gemengde wijken nagestreefd moeten worden. Ook vraagt hij zich af of de leegstand bij corporaties niet meer kan worden teruggedrongen. Lid VAN RENSSEN wil afstand nemen van de opmerking dat niet iedereen terug moet kunnen keren naar zijn eigen wijk. Mensen moeten wat GL betreft niet uit hun huizen worden gejaagd. Lid HAVELAAR vindt dat gezinnen nog onvoldoende aan bod komen in het plan en Amsterdam moet aantrekkelijk blijven voor gezinnen. Het aantal mensen van buiten Amsterdam geeft teveel druk op de bestaande woningvoorraad. Is het mogelijk om strengere criteria toe te passen met betrekking tot economische binding aan Amsterdam voordat mensen toegang krijgen tot de wachtlijsten voor sociale huur? Lid ASLAMI vraagt of de heer Havelaar kan toelichten wat hij bedoelt met strengere criteria met betrekking tot economische binding om op de wachtlijst te komen. Lid HAVELAAR licht toe dat de wachtlijst voor sociale huur dertien jaar is.

Veel mensen van buiten Amsterdam verhuizen naar Amsterdam en maken aanspraak op de schaarse sociale huurwoningen en hij vraagt wat de mogelijkheden zijn om door middel van strengere criteria de wachtlijsten te verkorten. Lid ASLAMI licht de groep statushouders eruit. Zou CDA hen wel aan het werk willen laten gaan om de economische binding met de stad te hebben om vervolgens recht te kunnen hebben op een sociale huurwoning?

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

Lid HAVELAAR ziet dat de grote toestroom van statushouders enorm knelt op de Amsterdamse volkshuisvesting. Hij steunt het college in de oproep om dit meer regionaal te spreiden. Als gewone Amsterdammers kansloos zijn voor een sociale huurwoning vervalt het draagvlak voor het volkshuisvestingsbeleid. Lid HEINHUIS vindt het aanstootgevend om mensen die voorrang krijgen bij een sociale huurwoning geen gewone Amsterdammers te noemen. Tegelijkertijd hoort zij ook steun bij het CDA om buitenlandse investeerders te weren van de woningmarkt in Amsterdam om ervoor te zorgen dat er sprake is van volkshuisvesting in plaats van een woningmarkt. Lid HAVELAAR stelt dat ervoor wordt gewaarschuwd dat de productie van nieuwbouwwoningen tegenvalt. Een creatief idee is om toe te staan dat in een project 0-80-20 kan worden gebouwd waarbij wordt afgesproken dat de helft van de middeldure huurwoningen na tien jaar bij een bewonersmutatie wordt omgezet naar een sociale huurwoning. Op deze manier wordt nu gebouwd aan de groei van de sociale voorraad in de toekomst om op lange termijn tot 40-40-20 te komen. Lid BILGIN vraagt of de heer Havelaar niet vreest dat stadsvernieuwing hierdoor in gevaar zou komen.

Lid HAVELAAR denkt dat beleggers in de eerste tien jaar wat meer rendement kunnen maken waardoor nu sneller kan worden gebouwd en in de toekomst het aantal sociale huurwoningen groeit vanuit het private segment. Het kabinet kiest er niet voor om slechte isolatie als gebrek van de woning aan te merken. CDA Amsterdam steunt de wethouder op dit punt en zal graag proberen minister De Jonge hiervan te overtuigen. Wel is hij benieuwd naar de voor- en nadelen en vraagt wat het college nodig heeft van het Rijk. Toen de marktomstandigheden nog goed waren, is te lang gewacht met bouwen. Verder wordt alleen gesproken over malafide verhuurders terwijl vanuit privaat heel hard wordt gewerkt aan financiering van nieuwbouw en veel huurders wonen met plezier in woningen van particulieren. Lid HEINHUIS stelt dat particuliere huurders inderdaad een rol kunnen spelen en PvdA komt met een motie om, in navolging van de samenwerkingsafspraken met corporaties, ook samenwerkingsafspraken met de particuliere verhuurders te maken. Zij hoopt hierbij op steun van het CDA. Lid HAVELAAR leest dat de AAV alleen over malafide verhuurders spreekt. Het idee van PvdA is geweldig en staat dan ook in het verkiezingsprogramma van CDA en hij zal de motie met belangstelling lezen. De sociale voorraad in handen van particulieren krimpt enorm, omdat veel eigenaren de rekening niet rond krijgen.

Het zou goed zijn als de gemeente beleid ontwikkelt om sociale huurwoningen van particulieren ook te behouden voor de Amsterdamse voorraad. De heer Havelaar is niet tevreden over motie 387 en daarom overweegt hij een nieuwe motie. Naast de onderhandelingen met corporaties stelt het CDA voor om nog twee andere akkoorden te sluiten: een met institutionele beleggers, grote ontwikkelaars en bouwpartijen en een met Amsterdamse vastgoedeigenaren. Het idee dat door B&B’s weg te pesten meer woningen worden verkregen, is achterhaald. De gemeente Amsterdam laat onzekerheid ontstaan bij deze ondernemers en hij roept D66 op om zich aan de woorden uit de campagne te houden waarin werd gesteld dat er bestuurlijke rust moest worden behouden voor de B&B houders. Ook neemt hij het de wethouder kwalijk dat zij deze ondernemers tot aan de Raad van State achter de broek zit. CDA zal een amendement indienen om het verkleinen van de quota uit de AAV te halen. Lid VAN RENSSEN begrijpt dat CDA aandacht vraagt voor de positie van mensen die zich met vakantieverhuur bezighouden, maar zij wijst erop dat de wethouder het hele

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

vakantieverhuur dossier heeft omgekeerd en dat er veel geld is vrijgemaakt om de coulanceregeling in te regelen. Lid HAVELAAR wacht de antwoorden op openstaande schriftelijke vragen af. In Amsterdam moet actiever worden gestuurd op de leegstand bij corporaties. In de samenwerkingsafspraken worden hierover wat CDA betreft cijfers opgenomen. Hierbij is het bespreekbaar om bepaalde renovatiewerkzaamheden ook in bewoonde toestand plaats te laten vinden, zodat leegstand kan worden tegengegaan. Het is goed dat veel geld gaat naar het aanpassen voor rolstoelwoningen en naar woningen boven winkels, maar kan de wethouder ook toezeggen dat wordt gekeken naar wonen in winkels en dan met name leegstaande winkels in plinten? Lid HEINHUIS dankt voor de stukken en het uitgebreid organiseren van de inspraak en de manier waarop deze is meegenomen. Zij is blij dat het langzamerhand begint door te dringen dat wonen een recht is en geen verdienmodel. Voor de PvdA dient al het vastgoed in Amsterdam sociale doelen en daarom wordt de term sociaal vastgoed gebruikt. Dit is niet alleen een taak van de gemeente, maar ook van private partijen. Bijna 50% van de woningen valt onder particuliere verhuren en daarom is het belangrijk dat met deze groep verhuurders afspraken worden gemaakt.

In de eerder genoemde motie wordt opgeroepen om in navolging van de samenwerkingsafspraken met corporaties ook aan de slag te gaan met particuliere verhuurders. Lid VON GERHARDT is benieuwd hoe de PvdA dit wil vorm geven. Worden de grotere particuliere verhuurders bedoeld of elke particuliere verhuurder die soms maar een woning verhuurt? Lid HEINHUIS erkent dat dit complex is, omdat weinig inzicht is in wie de particuliere verhuurders zijn. Het is goed om te beginnen bij de grote verhuurders waar de grootste winst te behalen is. Als dit succesvol blijkt, kan ook verder worden gekeken naar kleine verhuurders. Lid VON GERHARDT steunt het idee van PvdA. Volgens de Wet goed verhuurderschap is het binnenkort mogelijk om verhuurvergunningen uit te geven, maar deze worden niet in Amsterdam ingevoerd. Zou het niet beter zijn om dit wel te doen, met het oog op de doelstellingen van de PvdA? Lid HEINHUIS is er voorstander van om zowel afspraken te maken op basis van vrijwilligheid en dat op termijn wordt bekeken wat nodig en mogelijk is om dit ook af te dwingen. Qua handhaving schijnt het op dit moment lastig te zijn om de vergunningen in te voeren, maar op termijn is dit zeker opportuun om duidelijk te maken dat woningen verhuren niet iets vrijblijvends is. Lid VON GERHARDT is blij dat de PvdA ook van mening is dat Amsterdam deze regeling moet invoeren.

Steunt PvdA ook de oproep om meer in te zetten op handhaving zodat dit kan worden ingevoerd? Lid HEINHUIS zegt dat de PvdA altijd voor meer handhavers is, maar hier is nu eenmaal een groot tekort aan. PvdA is bereid om zo actief mogelijk mee te denken om verhuurders ertoe te bewegen om hun verantwoordelijkheid volledig te nemen. Lid ALBERTS vindt het idee van de PvdA fantastisch, maar zij is benieuwd of mevrouw Heinhuis denkt dat het gaat lukken. Lid HEINHUIS stelt dat het inderdaad complex is, omdat er een aantal partijen is dat niet de intentie heeft om een goed verhuurder te zijn. Als er echter niets wordt gedaan, verandert er zeker niets. Bovendien zijn er ook private huurders met goede intenties. Er moet worden gestuurd op steeds meer afspraken en waar nodig moeten deze worden

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

afgedwongen als het gaat om het verduurzamen van woningen of bij bizarre huurverhogingen. Lid ALBERTS denkt dat het idee ook betekent dat er een strak puntenstelsel voor dit soort woningen moet komen, zodat de huren niet ongebreideld kunnen stijgen. Lid HEINHUIS erkent dat iets aan de liberalisatiegrens moet worden gedaan. Het is lastig om dit alleen op gemeentelijk niveau te doen, maar als de SP hier ideeën over heeft, hoort zij deze graag. Bijna 50% van de Amsterdammers zou aanspraak kunnen maken op een sociale huurwoning vanwege een laag inkomen. Dit laat zien hoe belangrijk het is om vast te houden aan de 40-40-20-regel. Dit is eigenlijk nog niet genoeg en de komende jaren moet steeds meer worden ingezet op extra sociale huurwoningen. Met corporaties wordt nee, tenzij afgesproken met betrekking tot verkoop van sociale huurwoningen, maar PvdA wil verder gaan en komt met een motie om nee-gebieden aan te wijzen, waar dus nooit meer een sociale huurwoning kan worden verkocht. Hierbij kan worden gedacht aan gebieden waar nu al te weinig sociale huurwoningen zijn en gebieden waar ze ook niet teruggebouwd kunnen worden. Volkshuisvesting zou weer de norm moeten worden en er moet worden toegewerkt naar een stad waar plaats is voor iedereen.

Lid BILGIN heeft begrepen dat B&B’s geen overlast veroorzaken vanwege de sociale controle doordat er een kamer wordt gehuurd in een huis waar de eigenaar ook aanwezig is. Het is de vraag waarom niet wordt gezorgd voor een systeem waarbij de huidige houders van B&B’s hun vergunning kunnen behouden. Een van de insprekers heeft een suggestie gedaan over alternatieve quota en de wethouder wordt gevraagd hierop te reageren. Op het gebied van voorrangsregelingen zijn goede keuzes gemaakt. Vooral stadsdeelvoorrang is heel belangrijk, omdat de stad hiermee vitaler wordt en de sociale cohesie wordt bevorderd. Een bewoner die welkom is in de buurt is ook bereid om bij te dragen aan deze buurt. Hoe vaak wil het college stadsdeelvoorrang inzetten en in welke stadsdelen? De heer Bilgin ziet het liefst dat dit voor iedereen geldt. Als er in het kader van stadsvernieuwing meer sociaal moet worden gebouwd om iedereen terug te laten keren naar de buurt, dan zou dit moeten gebeuren. Het idee van CDA om nul sociaal te bouwen, brengt stadsvernieuwingsprojecten in gevaar. Een vraag is hoe ervoor wordt gezorgd dat er daadwerkelijk sociale huurwoningen worden gebouwd.

Is het probleem dat de geplande sociale huurwoningen niet snel gebouwd kunnen worden of zijn er te weinig gepland? Lid ALBERTS pleit ervoor om het woningbeleid zo om te vormen dat er voor iedereen weer een fatsoenlijke woning beschikbaar komt. Is al iets meer bekend over een reactie naar aanleiding van de uitspraak van de RvS over het verbod op Airbnb? SP vindt dat het tijd wordt voor een echt offensief en stelt voor om bijvoorbeeld weer een gemeentelijk woningbedrijf op te richten, zodat de overheid weer betaalbare woningen gaat bouwen in plaats van afhankelijk te zijn van marktpartijen. Lid VON GERHARDT wijst erop dat SP de afgelopen acht jaar een wethouder Wonen heeft geleverd. Hoe wil SP het voorgestelde idee betalen? Lid ALBERTS stelt dat acht jaar een SP-wethouder ervoor heeft gezorgd dat zaken als een zelfwoonplicht zijn ingevoerd om de markt terug te dringen. Bij de voorjaarsnota heeft de SP een aantal voorstellen gedaan om geld bij elkaar te brengen, zodat Amsterdam zelf kan bouwen of om woningen die worden gebouwd op te kopen om ze in eigen beheer te nemen. Voorbeelden zijn geld weghalen bij Amsterdam 750 jaar en bij de parkeerhub in Zuidoost. Lid VON GERHARDT denkt dat met dit geld een handjevol woningen kan worden gebouwd dan wel kan worden opgekocht.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

Lid ALBERTS zegt dat het een begin is en nodigt de VVD uit om mee te doen. Op dit moment worden nog rond de duizend woningen verkocht en deze zijn verloren. De ijzeren voorraad moet niet alleen behouden blijven, maar moet zelfs vergroot worden. De SP pleit er niet voor om alle voorrangsregelingen af te schaffen, maar om een volgende stap te zetten. De NV Zeedijk is een voorbeeld van een bedrijf dat panden heeft opgekocht en het voorstel is om zoiets ook voor sociale woningen te doen. In het verleden bestond De Amsterdamsche Coöperatieve OnderwijzersBouwvereeniging (ACOB) die woningen speciaal voor leerkrachten bouwde. Een voorstel is om dit in een modern jasje te steken. Het college verdient een compliment voor het vasthouden aan een individueel huurcontract bij kamerverhuur. Komt – zoals de SP voorstaat - er een definitieve stop op de verkoop van rolstoelen benedenwoningen? Voorwaardelijke huurcontracten voor rolstoelwoningen betekent dat ingeval binnen een gezin degene met een rolstoel overlijdt, het gezin moet verhuizen. Kan de wethouder hier een reactie op geven? SP ondersteunt de oproep van de stadsdelen om oog te blijven houden voor de aanpak woningkwaliteit. Is het mogelijk om de huidige vergunningen voor B&B’s vast te zetten en om de loting in 2028 ongedaan te maken? Lid VAN PIJPEN heeft de SP niets horen zeggen over de woonzorgvisie.

Lid ALBERTS denkt dat er ook meer ruimte is voor zorgwoningen als zaken goed worden aangepakt. Op dit moment is er in Amsterdam nog teveel markt. Ook zou het aantal studenten dat wordt binnengehaald door universiteiten beperkt kunnen worden. Lid VAN PIJPEN had eigenlijk verwacht dat de SP meer over zorg zou hebben gezegd. Lid ALBERTS denkt dat zij zich kan aansluiten bij de bijdrage van GL en zij moet nog een beetje op haar spreektijd letten. Lid BILGIN stelt dat op het moment dat de gemeente sociale huurwoningen bouwt, Amsterdam alle lasten op zich neemt en geen gebruikmaakt van het kapitaal van de woningcorporaties. Zou het financieel niet efficiënter zijn om met het geld de corporaties het laatste financiële zetje te geven om sociale woningen te bouwen? Lid ALBERTS zegt dat dit mogelijk is, maar haar pleidooi is om het, als anderen het niet doen, zelf te doen. Lid VAN RENSSEN wijst erop dat er in Amsterdam rond de drieduizend werkenden zonder huis zijn en waarschijnlijk ligt dit aantal nog veel hoger. Zij is daarom blij dat het college blijft inzetten op het huisvesten van kwetsbaren. Initiatieven als Woongenoot, Hospi Housing en Onder de Pannen moeten ruim baan krijgen, zodat meer mensen onderdak kunnen vinden en bovendien leidt dit tot minder eenzaamheid en tot meer solidariteit.

Ook moet het concept van woningruil volop worden gebruikt, zowel bij huur- als bij koopwoningen en ook bij de particuliere verhuur. GL steunt het idee om meer met particuliere verhuurders in gesprek te gaan dan ook van harte. Lid VON GERHARDT wijst erop dat er onder andere vanwege een capaciteitstekort geen verhuurvergunning wordt ingevoerd in Amsterdam. Hoe kijkt GL hiernaar? Lid VAN RENSSEN stelt dat de brief over de Wet goed verhuurderschap later wordt besproken. Voor nu geldt in ieder geval dat alles op alles gezet moet worden om ervoor te zorgen dat mensen die niet bereid zijn om een oplossing te bieden aan de wooncrisis worden aangepakt.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

Om te sturen op doorstroom moet bekend zijn wat de bestaande voorraad is en wat hiervan behouden moet blijven of waar moet worden toegevoegd. Samen met PvdA is een motie ingediend over kwartaalrapportages met betrekking tot de stand van zaken van woningen. Wat GL betreft, moet deze monitor er zo spoedig mogelijk komen. GL pleit ervoor om atelier- en rolstoelwoningen te behouden en hiervoor zullen voorstellen volgen. Marktwerking heeft de woningvoorraad in Amsterdam uitgehold. Wonen moet een recht zijn en moet uit de greep van de markt worden getrokken. De Wet goed verhuurderschap is een begin, maar de invoering van regulering van middeldure huren moet een volgende stap zijn. Het is goed dat volop wordt ingezet op leegstand, maar de vraag is hoe dit blijvend en actief kan worden gedaan. Het is goed om de positie van de huurders te versterken en in dit kader is het terecht dat het individuele huurcontract wordt gehandhaafd en dat de inzet op kamerverhuur ongewijzigd blijft, omdat blijkt dat dit in de wijken ook de leefbaarheid kan aantasten. Na een aantal jaar is er eindelijk aandacht voor een serieuze aanpak van achterstallig onderhoud. Naast het herzien van het splitsingsbeleid vindt GL dat er heldere, afrekenbare doelen gesteld moeten worden. De drieduizend woningen die tussen 2020 en 2023 toegevoegd zouden worden, is uiteindelijk de helft geworden.

De sociale voorraad moet zeker groeien door geen woningen te verkopen, niet meer te liberaliseren en meer woningen sociaal te verhuren. Bij de inzet geen verkoop, tenzij heeft GL nog enkele moties. Een is: stop de verkoop en als er dan toch verkocht wordt, moet worden uitgewerkt wat de bijdrage aan de stedelijke vernieuwing is. Ook is het onwenselijk om geen verduurzaamde woningen te verkopen of om gespikkeld bezit te creëren. GL dient verder een amendement in om antispeculatiebedingen van een langere duur te vragen bij bestaande woningen als ze toch worden verkocht. GL steunt het plan van de SP om eventueel sociale woningen te kopen. Lid BROERSEN vindt ook dat mensen hun woning niet met een heel hoge winst zouden moeten verkopen, maar betekent dit voorstel dat iemand in Amsterdam vijf tot tien jaar moet wachten voordat een woning verkocht kan worden om bijvoorbeeld naar een andere stad te verhuizen? Lid VAN RENSSEN stelt dat de antispeculatiebedingen op dit moment voor twee of drie jaar gelden. Het gaat er alleen om dat de termijn om sociale woningen – die überhaupt niet verkocht zouden moeten worden - te verkopen wordt opgerekt. De groei van de sociale voorraad moet nu uit de reguliere capaciteit worden bekostigd en de vraag is of er mogelijkheden zijn om hier meer geld voor vrij te maken. Lid VAN PIJPEN gaat in op de ouderen in de Amsterdamse volkshuisvesting.

Veerkrachtige wijken zijn voor GL vooral diverse wijken en zeker intergenerationeel. Ouderen moeten langer thuis blijven wonen, maar ze moeten tegelijkertijd ook doorstromen. Voor ouderen is een sociaal netwerk soms nog belangrijker dan concrete zorg. De inzet van de woonvisie met de verschillende woonvormen voor ouderen ondersteunt GL, maar het grote nadeel is dat het in de AAV alleen over huurwoningen gaat terwijl veel ouderen in best grote koopwoningen wonen die interessant kunnen zijn voor gezinnen mits ze betaalbaar zijn. Hoe kunnen aanpassingen voor levensbestendig wonen mogelijk worden gemaakt en hoe worden hiervoor middelen vrijgemaakt? Lid VON GERHARDT zal met een motie komen om de verhuisbewegingen van ouderen in koopwoningen op gang te helpen om passender te gaan wonen. Hoe staat GL hier tegenover? Lid VAN PIJPEN is heel benieuwd naar deze voorstellen. Het is hierbij wel van belang naar wie de publieke middelen gaan om dit te stimuleren. De huidige regelingen voor doorstroom voldoen niet. Ze zijn ingewikkeld en ontoegankelijk. Deze regelingen moeten worden aangepast en spreekster is benieuwd hoe en hoe snel dit systeem op de schop gaat. Hierbij is van belang dat mensen ook fysiek gebruik kunnen maken van een platform. Stadsdorp VondelHelmers is een mooi voorbeeld van een soort ‘buurt-Funda’. Er wordt een beroep gedaan op ouderen met een grote woning

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

om deze in de eigen buurt – eventueel voor een iets lagere prijs dan in de markt mogelijk zou zijn – te verkopen aan starters en gezinnen. GL bereidt voor een dergelijk initiatief een motie voor. Zowel bij de woonzorgcirkels als bij de Lang Leven Thuisflats ligt de nadruk op de samenwerking met zorgpartners. Een sociaal netwerk is vaak nog belangrijker dan zorg. Hoe worden bewonersorganisaties en welzijnspartijen betrokken en kunnen deze hierin financieel ondersteund worden? Het gelijk blijven van het aantal verpleeghuisplekken is erg optimistisch gezien het grote tekort dat er nu al is. GL is een groot voorstander voor experimenteerruimte voor mogelijkheden voor het ontschotten van de zorg waarbij het van belang is om projecten fundamenteel ontschot te financieren. Lid DIDDEREN zegt dat de PvdD enthousiast is over de uitgangspunten van de aanpak en de gemaakte keuzes steunt. Wat betreft de leegstand mag het onderste uit de kan worden gehaald. Het gaat niet alleen om leegstaande woningen, maar ook om woningen waarvan slechts een klein deel wordt gebruikt vanwege niet passend wonen. Het is daarom een goed idee om meer in te zetten op hospitaverhuur en om doorstroom makkelijker te maken met verhuisregelingen, een actieve benadering en nieuw woningaanbod in de buurt voor ouderen en voor mensen die afhankelijk zijn van zorg aan huis.

Ook is het goed dat het kopen van een tweede woning wordt beperkt en PvdD is benieuwd hoe deze beperking eruit komt te zien. Voor het reguleren van middenhuur moet iemand een sociale woning achterlaten en dit zal veel betekenen voor de doorstroming en de keuze van de wethouder hierin wordt ondersteund. De MRA en de provincie hebben geen reactie gegeven op de AAV. Kan de wethouder dit verklaren? Juist grote betrokkenheid van de provincie is heel belangrijk. In de aanpak is weinig terug te vinden over meer groen in de stad. Kan de wethouder hierop ingaan? Slechte kwaliteit van woningen leidt tot hogere lasten en bijkomende armoedeproblematiek. Uit de aanpak blijkt niet wat wordt gedaan om de woningvoorraad klimaatadaptief te maken en hoe verhoudt dit zich tot de afspraken met de woningcorporaties? Een van de doelen is dat er geen woningtekort meer zal zijn in 2040. Dit lijkt niet realistisch, het bouwen van meer woningen en het groeien van de stad zal een aanzuigende werking hebben waardoor er steeds meer mensen in de stad willen wonen. Hoe kan ervoor worden gezorgd dat het woningtekort voor degenen die werk, studie of familie in de stad hebben, afneemt zonder te ambiëren dat iedereen in Amsterdam moet kunnen wonen? De inspreker over B&B’s heeft gesteld dat het verlagen van de quota de woningvoorraad niet substantieel zal vergroten.

Kan de wethouder hierop reageren? Lid BROERSEN stelt dat het plan laat zien dat het probleem niet alleen het tekort aan woningen is, maar dat er ook mogelijkheden zijn om te schuiven in de bestaande voorraad. In 2040 zou iedereen in alle delen van de stad betaalbaar moeten kunnen wonen en er zouden geen tekorten meer zijn. Dit is een mooi streven, maar is dit het eerlijke verhaal? De vraag naar woningen in Amsterdam zal altijd blijven stijgen. Ligt de focus op bouwen of op goede, betaalbare en goed verdeelde woningen? Voor Volt zou de leefbaarheid voorop moeten staan. De leefbaarheid kan het beste worden gecommuniceerd door de Amsterdammer zelf. Uit de online inspraak komen duidelijke cijfers naar voren. Ouderen zijn in de reacties zeer oververtegenwoordigd. Slechts 4% is jonger dan 28 jaar en dat terwijl deze visie spreekt over 2040. Dit lijkt geen representatieve weerspiegeling. Een groot deel van de jongeren vindt een woning niet betaalbaar, dit in tegenstelling tot ouderen boven de 75 jaar waarvan 91% de woning prima betaalbaar vindt. Het is goed dat het college aangeeft dat meer zal worden samengewerkt met jongeren- en studentenorganisaties. Een goede eerste stap is het monitoren en daarom wordt het college verzocht om te onderzoeken hoe bij dit soort trajecten vaker bepaalde kenmerken van deelnemers geregistreerd kunnen worden. Volt zal hiervoor met een motie komen.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

Volt is blij dat het college verdergaat met het gericht toewijzen van woningen aan de meest kwetsbaren waar nu ook de groep economisch daklozen aan wordt toegevoegd. Deze groep is enorm gebaat bij een kamer via bijvoorbeeld hospitaverhuur. De woningcorporaties lijken hierin niet erg mee te bewegen. Aangezien er geld is vrijgemaakt voor de campagne is de vraag of de wethouder al is begonnen met gesprekken met de corporaties hierover. Er zijn zorgen over het stoppen met de inzet op internationale studenten in Amsterdam. Het is duidelijk dat niet specifiek ruimte wordt vrijgemaakt voor deze groep, maar deze studenten blijven komen. Hoe zit het met de aanbevelingen uit het meedenktraject over afspraken met universiteiten over het huisvesten van Nederlandse en internationale studenten? Bij de verkoop van sociale huurwoningen nee, tenzij, vindt Volt het tenzij lastig. Kunnen bewonersgroepen hier ook over meedenken? Het idee van de SP voor een gemeentelijk woningbedrijf wordt gesteund. Hoe richt de gemeente het meldpunt in voor de Wet goed verhuurderschap? In de AAV wordt gesproken over betere informatievoorziening over het woonbeleid, maar hoe zit het met informatievoorziening over de rechten van de huurder en de mogelijkheden tot hulp? Volt dient opnieuw de motie in ‘meer steun voor het stimuleren van de bekendheid van stichting !WOON’ die het vorig jaar helaas niet heeft gehaald.

Met betrekking tot de samenwerking met particuliere verhuurders is een meldpunt en bescherming voor huurders goed, maar allereerst moet een eind worden gemaakt aan het misbruik maken van schaarste. De vraag is of afspraken met particuliere huurders mogelijk zijn. Lid HEINHUIS meent dat de motie over stichting !WOON praktisch lastig uitvoerbaar was. De intentie wordt breed gedeeld, maar zij vraagt of de omschrijving wordt aangepast. Lid BROERSEN zegt dat de uitwerking van de motie zal worden aangepast. Het doel blijft hetzelfde. Volt vindt dat er niet meer B&B’s bij moeten komen. Grote woningen met kamers zouden beter naar gezinnen gaan. Tegelijkertijd zijn veel van de huidige houders van B&B’s afhankelijk voor hun inkomsten of pensioen. De aankomende loting zorgt voor veel onzekerheid. Het doel van de reductie is om de ruimte in te zetten om de woningnood tegen te gaan. Veel verhuurders hebben echter al aangegeven dat zij niet aan studenten zullen verhuren als zij moeten stoppen met B&B. Ook met het verdwijnen van tijdelijke huurcontracten is het begrijpelijk dat deze stap voor sommigen te groot is.

Hoeveel B&B’s komen er per jaar bij? Zou het quotum niet pas op tafel moeten komen als het maximum aantal B&B’s wordt bereikt? Is er inzicht in hoeveel B&B houders daadwerkelijk de ruimte via kamerverhuur zullen verhuren? Het stoppen met uitgeven van vergunningen is in strijd met een Europese dienstenrichtlijn en dan moet er alsnog worden geloot. Volt pleit voor een opkoopbescherming voor B&B’s waarbij de eerste vier jaar uitsluitend gewoond mag worden in de nieuw gekochte woning en het aanvragen voor een B&B-vergunning te verbieden voor de eerste vier jaar om zo het opkopen van huizen voor B&B’s te ontmoedigen, zodat de quota losgelaten kunnen worden. Lid VON GERHARDT gaat in zijn bijdrage in op middeninkomens, jongeren, ouderen en B&B’s. De VVD onderschrijft de doelen van de aanpak, maar vindt de te nemen stappen nog wel weinig concreet en ook ontbreekt de samenhang met de aankomende wetten. Middeninkomens, starters, tweeverdieners en jonge gezinnen zijn het cement van de samenleving. Zij zorgen voor de verbinding tussen arm en rijk. Hoewel de wethouder terecht constateert dat er meer aandacht moet komen voor het middensegment lijkt de positie van tweeverdieners en jonge gezinnen in de stad eigenlijk verder te verzwakken. Lid ASLAMI deelt de zorgen over middenhuur. Ziet de VVD de regulering vanuit Den Haag als oplossing voor de problematiek voor het middensegment?

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

Lid VON GERHARDT denkt dat door de wetgeving vanuit Den Haag op termijn het grootste deel van de woningvoorraad in Amsterdam binnen het middensegment valt. De VVD is hier blij mee, omdat dit ervoor zorgt dat middeninkomens een plek kunnen vinden in de stad. De wethouder is echter voornemens om deze woningen alleen toe te staan voor Amsterdammers met een middeninkomen door middel van een huisvestingsvergunningsverplichting. De groep die net boven het middensegment valt kan hierdoor net tussen wal en schip vallen, omdat te weinig wordt verdiend om een huis te kunnen komen terwijl ook huur in de vrije sector vaak niet kan worden betaald. Ziet de wethouder dit ook en zijn er mogelijkheden om ervoor te zorgen dat deze groep kans maakt op een woning in het middensegment? Lid ASLAMI vraagt of VVD voorstander is van het oprekken van punten uit het woningwaarderingsstelsel. Lid VON GERHARDT denkt dat zijn collega in de Tweede Kamer hier geen voorstander van is. Veel jongeren, studenten, starters, tweeverdieners en gezinnen hebben geen sociale huurwoning om achter te laten en hebben daarom ook geen voorrang op een middensegmentwoning. Hoe wordt ervoor gezorgd dat ook deze groep nog steeds een woning in het middensegment kan kopen? VVD komt met een amendement om het voornemen van het college te schrappen. VVD betreurt het dat er een nee, tenzij-beleid komt.

Ruim 10% van de Amsterdammers woont in een sociale huurwoning, maar verdient hier eigenlijk teveel voor. Het gebrek aan woningen in het middensegment zorgt ervoor dat de groep niet kan doorstromen. De VVD zou er voorstander van zijn om deze mensen standaard na vijf jaar een aanbod te doen om een sociale huurwoning te kopen. Dit zorgt voor meer financiële slagkracht voor de corporaties, voor minder scheefwoners en uiteindelijk zorgt het voor meer sociale huurwoningen op termijn. Lid HEINHUIS wijst erop dat de grootste groep scheefwoners mensen zijn die veel te veel betalen voor hun woning en zij vraagt waarom de VVD ervoor kiest om de kleine groep te benoemen. Lid VON GERHARDT heeft deze groep niet in een negatieve context genoemd, maar hij wil ervoor zorgen dat deze mensen een huis kunnen kopen terwijl de corporaties tegelijkertijd meer financiële middelen krijgen om meer sociale huurwoningen te bouwen voor de groepen die deze het hardst nodig hebben en er recht op hebben op basis van hun inkomen. Lid HEINHUIS vindt het standaard verkopen van sociale huurwoningen volstrekt onwenselijk. Bijna 50% van de Amsterdammers heeft een laag inkomen en dit betekent dat dit aantal in een sociale huurwoning zou moeten kunnen wonen. Gezien het schrijnend tekort hieraan geeft het geen pas om een voorstel te doen om nog meer sociale huurwoningen te verkopen.

Het is bovendien onrealistisch omdat de meeste mensen dit absoluut niet kunnen betalen. Lid VON GERHARDT zegt dat een zittende bewoner in de huurwoning kan blijven zitten of deze kan de woning kopen. Het zorgt ervoor dat mensen een eigen bezit krijgen en dat de corporaties de financiële middelen hebben om twee sociale huurwoningen bij te bouwen. Lid HEINHUIS stelt dat het doel van de PvdA is om te zorgen voor volkshuisvesting en om de sociale huurwoningvoorraad op peil te houden en zelfs sterk te vergroten de komende jaren. Het doel is niet om meer bezit na te schreven. Lid VON GERHARDT denkt dat eigen bezit heel belangrijk is en de manier is voor mensen om iets op te kunnen bouwen voor de toekomst.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

Amsterdam kent een groot tekort aan woningen voor jongeren en studenten en dit zal alleen maar toenemen. De strenge woningdeelregels uit 2020 hebben ervoor gezorgd dat de corporaties zijn gestopt met woningdelen. De VVD betreurt het dat geen uitzonderingen gemaakt kunnen worden voor corporaties en mist de mogelijkheden die er zijn voor woningdelen binnen de Wet goed verhuurderschap en de wethouder wordt verzocht deze te onderzoeken. Met betrekking tot ouderen zijn de maatregelen met name gericht op mensen in sociale huurwoningen of in corporatiehuurwoningen. Er zijn veel ouderen die in een grote gezinskoopwoning wonen. Voor de doorstroming zou het goed zijn om in te zetten op het zoeken naar passende woningen voor deze groep. VVD dient een motie in om de maatregelen uit te breiden naar mensen met een grote koopwoning. Lid ASLAMI vraagt of de VVD kan toelichten hoe deze doorstroming eruitziet. Lid VON GERHARDT zegt dat mensen naar een passende huurwoning kunnen verhuizen of naar een passende ouderenwoning in het koopsegment. Lid ASLAMI is benieuwd welk probleem hiermee wordt opgelost en wat dit betekent voor de doorstroom. Lid VON GERHARDT licht toe dat veel ouderen alleen of met twee mensen in een grote koopgezinswoning wonen. Op dit moment zijn er wel regelingen voor ouderen in een grote gezinswoning in het sociale segment of in een corporatiewoning.

De VVD zou het willen uitbreiden naar koopwoningen, omdat hiermee grote woningen worden vrijgespeeld die zorgen voor de grootste doorstroomketen binnen het hele woonsegment. Lid VAN PIJPEN vraagt of dit betekent dat mensen in koopwoningen worden verplicht om te woning tegen een bepaalde prijs te verkopen, zodat deze beschikbaar komt voor Amsterdamse gezinnen. Lid VON GERHARDT denkt dat het voor veel ouderen best een stap is om hun woning te verkopen, maar dat ze dit soms wel willen. De gemeente kan ondersteuning bieden om deze stappen te zetten om de doorstroming op gang te helpen. Lid VAN PIJPEN vraagt hoe de doorstroming van koopwoningen bereikbaar blijft en denkt dat eisen gesteld moeten worden aan de verkoop van een woning, zodat deze beschikbaar komt voor Amsterdammers. Lid VON GERHARDT stelt dat de gemeente niet over eigen bezit gaat. Er hoeft volgens hem niet heel veel geld naartoe, het gaat voornamelijk om begeleiding en ondersteuning. Met betrekking tot de B&B’s heeft een eerdere wethouder gesteld dat relatief lage wijkquota ervoor moesten zorgen dat de druk van de woningmarkt zou af gaan. Nu wil het college toch nog 30% van de quota afhalen, omdat de quota te hoog zijn. B&B’s zijn iets anders dan vakantieverhuur. Ze worden gerund door mensen die er zelf wonen, ondernemers die dit doen om hun inkomen of pensioen te verkrijgen.

De wethouder wordt opgeroepen om de maatregel in te trekken en ervoor te zorgen dat deze ondernemers gewoon kunnen blijven ondernemen. VVD dienst een motie in om vakantieverhuur volledig te verbieden in alle wijken in Amsterdam en hiervoor in de plaats B&B’s op de huidige quota te houden. Lid ASLAMI stelt dat de woningmarkt van het slot moet en voor D66 heeft doorstroming daarom prioriteit. Dit brengt een verhuisketen op gang. Uit onderzoek blijkt dat ruim de helft van de corporatiewoningen bedoeld voor gezinnen, niet wordt bewoond door deze doelgroep. Is de wethouder bereid om met corporaties in gesprek te gaan voor het maken van afspraken om te komen voor meer passende woningen voor ouderen? Hierbij kan worden gedacht aan geclusterd wonen en aan het toevoegen van liften. D66 zal hiervoor met een motie komen. De verhuisregelingen vanaf groot naar beter en van hoog

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

naar laag zijn toe aan verbetering en versimpeling. Zo zijn ze bijvoorbeeld niet toegankelijk voor mensen die niet digitaal vaardig zijn waardoor het potentieel van de regelingen onbenut blijft. Het aanmeldproces moet naast fysieke mogelijkheden ook versimpeld worden. Kan de wethouder onderzoeken of hiervoor in de wijken ruimte kan worden gemaakt? De noodzaak voor middenhuur blijft onverminderd groot. Het is daarom goed dat mensen die sociale woningen achterlaten voorrang krijgen op middenhuurwoningen. Dit is ook cruciaal voor de doorstroming en het vrijspelen van sociale huurwoningen. Komen jongeren ook in aanmerking voor een middenhuurwoning als zij een woning achterlaten? Het is goed dat het college inmiddels ook is doordrongen van het feit dat woningruil kan bijdragen aan doorstroming. Hier zou veel meer maatwerk voor moeten gelden en corporaties zouden minder strikt moeten omgaan met de passendheidscriteria. Is de wethouder bereid om dit mee te nemen in de gesprekken met woningcorporaties? Woningruil moet veel toegankelijker zijn en een platform als Woningnet zou hierbij kunnen helpen. De woningcrisis noopt ook om maximaal in te zetten op woningdelen.

De raad heeft zich eerder al uitgesproken voor hospitaverhuur en een oproep is om expliciet te kijken hoe woningdelen voor drie of meer personen kan worden vergemakkelijkt, met oog voor individuele huurrechten en betaalbaarheid. Hoeveel ruimte is er voor het geliberaliseerde deel van de corporatiewoningen als het gaat om woningdelen? Een laatste vraag is wat het beoogde effect is van de quota voor B&B’s. Lid VON GERHARDT vraagt hoe D66 kijkt naar het nee, tenzij-beleid bij de verkoop van sociale huurwoningen. Lid ASLAMI antwoordt dat dit zoals in de stukken staat nee, tenzij is. Lid VON GERHARDT herhaalt zijn vraag. Lid ASLAMI staat achter de manier waarop dit is verwoord in het stuk. Lid VON GERHARDT verwijst naar verkiezingstijd waarin D66 pleit voor minder sociale huur en verkopen aan de zittende bewoners. Waar staat D66 echt voor als het gaat om de verkoop van sociale huurwoningen? Lid ASLAMI herhaalt nee, tenzij. Lid MANGAL stelt de vraag voor wie wordt gebouwd en voor wie de stad wordt ingericht. Volgens DENK zijn er te weinig woningen voor Amsterdamse gezinnen en Amsterdamse jongeren die graag in de stad willen blijven. Dit heeft gevolgen voor de sociale cohesie in de stad. Teveel mensen hebben moeite om de huur te betalen en de grondwaarde blijft stijgen.

Wat betekent het schrappen van alles sociale huurwoningen in cluster 7 in Arenapoort in Zuidoost voor met name jongeren en jonge gezinnen die geen vrije sector kunnen betalen? Hoe past dit besluit binnen de ambitie om woningen beschikbaar te maken voor degenen die ze het meest nodig hebben? Wijken moeten leefbaar en veerkrachtig zijn met toegang tot zorg en voorzieningen en rekening houdend met de wensen van mantelzorgers en met cultuursensitiviteit. Hoe heeft de gemeente mensen bereikt die de Nederlandse taal onvoldoende machtig zijn en hoe zijn hun stemmen meegenomen in het proces? Bewoners pleiten voor het baseren van huurprijzen op vierkante meters en kwaliteit van woningen en DENK onderschrijft dit. Hoe beoordeelt de wethouder de 44 aanbevelingen en kunnen deze worden uitgevoerd? Het systeem van B&B is net ingevoerd en het is onbegrijpelijk om nu al weer te schuiven met kaders van het systeem. Beoordeelt de wethouder dit als een betrouwbare overheid? Het valt moeilijk uit te leggen terwijl hotel na hotel de deuren opent. Is onderzocht hoeveel B&B’s bereid zijn om hun kamers langdurig te verhuren aan woningzoekenden en hoe verhoudt dit zich tot het verbod op tijdelijke contracten? Kan aan deze mensen worden

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 5 juli 2023

WV

gegarandeerd dat ze in Amsterdam kunnen blijven wonen als ze moeten verhuizen omdat hun woning onbetaalbaar wordt? Tot slot wordt de wethouder gevraagd aan te geven welke mogelijkheden er zijn om daadwerkelijk een stop op verkoop van sociale huurwoningen te zetten. De VOORZITTER schorst voor een korte pauze. De VOORZITTER heropent de vergadering. Lid ASLAMI stelt voor om in het ochtenddeel de punten van de portefeuille van wethouder Scholtes te behandelen, zodat wethouder Pels in het avonddeel kan reageren op de bijdragen. Lid VON GERHARDT wijst erop dat de publieke tribune vol zit met mensen die voornamelijk voor B&B aanwezig zijn. Zijn voorstel is om het blokje B&B in het ochtenddeel te behandelen. Lid VAN PIJPEN stelt voor om eerst de zorgpunten te doen. Lid HAVELAAR stelt voor dat de wethouder Volkshuisvesting reageert op de vragen over B&B zonder interrupties van de commissie. Eventueel kan een tweede termijn in de avond plaatsvinden. De VOORZITTER stelt voor dat wethouder Scholtes als eerste het woord krijgt. College Wethouder SCHOLTES stelt dat Amsterdam in hoog tempo vergrijst. Het huidige zorggebruik onder ouderen is hoog en de zorgvraag zal door de vergrijzing alleen maar toenemen. In 2025 zal er 20% meer 65+’ers zijn en in 2039 zal dit zelfs 68% meer zijn. De ouderen worden ook steeds ouder. In tien jaar zal het aantal 75+’ers toenemen met 56%.

Dit zal niet alleen gevolgen hebben voor de zorg, maar ook voor de woningmarkt. De Woonzorgvisie gaat over geclusterde woningen, rolstoel/rollator geschikte woningen, verpleegzorgplekken en over nieuwe concepten die tussen zelfstandig wonen en verpleeghuizen in zitten, zoals de Lang Leven Thuisflats en Woonzorgcirkels. Het doel is om te komen tot tien Lang Leven Thuisflats met als basis bestaande flats. Op dit moment is De Osdorperhof het meest gevorderd. Dit is een initiatief van een bewonersgroep. Welzijnsorganisaties en woonzorgorganisaties zullen nauw worden betrokken. Voor de zes flats die geen extra middelen ontvangen van het zorgkantoor of het ministerie is het voornemen om middelen via de voorjaarsnota beschikbaar te stellen. Het kabinet gaat uit van geen uitbreiding van het aantal intramurale verpleegzorgplekken in verpleeghuizen terwijl het bekend is dat tot 2040 3500 extra verpleegzorgplekken nodig zullen zijn. In 2025 wordt het Leven Lief Huis geopend, een intramurale voorziening voor kunstenaars met dementie. De IZA-middelen zijn specifiek geoormerkt voor de transitie en niet voor het duurzaam financieren van initiatieven. Met het zorgkantoor van het Zilveren Kruis wordt goed samengewerkt, een voorbeeld hiervan is het financieren van de Lang Leven Thuisflats.