Conceptverslag WB 09-12-2020

Dat is ook de reden dat Amsterdam de enige gemeente zal zijn die zo’n stelsel houdt. Hijzelf had ook geen vergunningstelsel voorgesteld als die niet al was opgetuigd. Nu moet afgewacht worden wat de effecten zijn van de nieuwe wet. Illegalen worden niet gehuisvest. Hij antwoordt de heer Flentge dat het inderdaad een pijnlijke maatregel is, met een bindingseis die van twee naar vier jaar gaat. Waarschijnlijk zal nog verder gekeken moeten worden wat gedaan kan worden om het te redden met 1800 woningen voor urgenten. Hij zal in januari met een brief komen over de verdeling van die 1800 woningen over de diverse groepen. Enerzijds zal gezocht moeten worden naar een toename van het aantal woningen, en anderzijds zullen de groepen enigszins beperkt moeten worden. Mensen met urgentie hebben heel snel een woning nodig; de wachttijd zal dus kort moeten zijn. Mevrouw NAOUM NÉHMÉ vraagt hoe de wethouder mensen met een medische urgentie, die met een verdubbelde wachttijd te maken krijgen, in de ogen wil kijken als illegalen worden gehuisvest of althans opvang krijgen. Wethouder IVENS antwoordt dat hij gaat over de 1800 woningen die verdeeld mogen worden. Illegalen komen daarvoor niet in aanmerking. De 1800 valt weer binnen

33

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 9 december 2020

WB

de gehele schaarsteverdeling van globaal 5000-6000 nieuwe sociale verhuringen per jaar. Hij is het eens met de heer Veldhuyzen dat de sociale voorraad te klein is. Maar opvang is echt iets anders dan wonen. Mevrouw NAOUM NÉHMÉ vraagt of de provincie had verboden om de 500 plekken, die het college voor illegalen heeft gereserveerd, ter beschikking te stellen aan jonge statushouders, tot een structurele oplossing gevonden is. Wethouder IVENS antwoordt dat tot voor kort de regel was dat de gemeente statushouders moest huisvesten, en niet opvangen. Dat betekent dat ze een huurcontract moeten krijgen. En nu nog steeds geldt de regel dat statushouders een woning moeten krijgen. Als je ze in de opvang had gezet, had dat niet meegeteld voor de taakstelling. Er is een brief van minister Ollongren gekomen, waarin het gaat over de enorme opgave van de taakstelling voor volgend jaar. In die brief opent de minister een paar mogelijkheden voor wellicht andere vormen van opvang. Dat moet allemaal nog uitgewerkt worden; tot nu toe moet hij het doen met de huidige spelregels. Hij antwoordt de heer Havelaar dat het idee zeker is om de mensen te betrekken bij het vormgeven van het beleid. Daarom probeert hij iedereen zo goed mogelijk te betrekken bij de wijzigingen. Aan het eind is er nog een uitgebreide participatie en wordt de commissie nog betrokken.

In het algemeen probeert hij de mensen goed te betrekken bij de besluiten. De AFWC is betrokken bij het vormgevend beleid, bijvoorbeeld ook bij het jaar uitstel voor de coöptatie. Bij het B&B-beleid beoogde hij alleen een verduidelijking, niet een beleidswijziging. Daarom is er alleen een reguliere inspraakronde voor geweest. Hij antwoordt de heer Hammelburg dat wethouder Kukenheim gaat over de proef voor economisch daklozen. Die zal hem ongetwijfeld op de hoogte houden. Hij antwoordt de heer Mangal dat hij heel graag regels zou willen voor de verkoop van sociale huurwoningen, maar deze verordening gaat daar niet over. De VOORZITTER concludeert dat de voordracht voldoende is behandeld en gereed is voor een middellange behandeling in de raad. 14. Verlenging achtervang Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) met limitering en verhoging van het maximaal geborgde bedrag naar 9,18 miljard euro voor 2021 nr. BD2020-004529 Mevrouw NAOUM NÉHMÉ snapt niet wat de wijziging is in de risicoregeling van het WSW voor de Amsterdamse corporaties. Zij vraagt uitleg.

Waarom is het risico verhoogd? En klopt het dat de Amsterdamse belastingbetaler vanaf volgend jaar garant staat voor de derivatenschandalen van de corporaties? Moet de burger als het misgaat betalen voor de afhandeling van de derivaatkwestie? Uit deze voordracht blijkt overigens hoe groot de maatschappelijke kosten zijn van sociale huurwoningen, zeker van corporaties die wanprestaties hebben geleverd in het verleden. Wethouder IVENS antwoordt dat Amsterdam niet heel veel te maken heeft met deze wijziging. Het stelsel wordt gewijzigd opdat het risico hopelijk uiteindelijk kleiner wordt, voor de gemeente echt aangeslagen gaat worden. Uiteindelijk moet de gemeente wel de risico’s dragen, maar de kans dat het echt gebeurt is klein. Het klopt dat er voor het WSW er een obligolening komt die de corporaties zeker moeten stellen. Daarvoor sluiten alle deelnemende corporaties individueel zo’n lening af voor 2,6% van de omvang van de geborgde schuld. Dat betekent een iets grotere verruiming van de achtervang, puur om de technische grond. Dat zorgt wel voor een robuuster stelsel, wat in het voordeel van de gemeente is. Wel moet een groot bedrag additioneel opgenomen worden in de borging. De verhoging van de Amsterdamse achtervang voor 2021 resulteert in een marginale verhoging van het benodigde weerstandsvermogen.

Er wordt echter niet verwacht dat daadwerkelijk aanspraak wordt gemaakt op de achtervang.

34

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 9 december 2020

WB

De VOORZITTER concludeert dat de voordracht voldoende is behandeld en gehamerd kan worden in de raad. Openbare Ruimte en Groen 16. Initiatiefvoorstel d.d. 16 september 2020 van het lid Bakker (PvdD), getiteld ‘Amsterdam gaat met mes en vork de klimaatcrisis te lijf!’ nr. BD2020-003618 17. Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel ‘Amsterdam gaat met mes en vork de klimaatcrisis te lijf!’ van het lid Bakker d.d. 16 september 2020 nr. BD2020-004410 Mevrouw BAKKER merkt op dat door de helft minder vlees eten en de helft minder voedsel verspillen de biodiversiteit op de aarde gered kan worden. Dit kopten de kranten afgelopen september naar aanleiding van een wetenschappelijke publicatie in Nature. Het voorliggende initiatiefvoorstel van de PvdD geeft 35 concrete maatregelen die bijdragen aan minder dierlijke en plantaardige voedselconsumptie en de eiwittransitie. Zij dankt voor de snelle en heldere brief. Het college meldt dat het voorstel inspiratie geeft en heeft enkele maatregelen eruit gelicht. In de reactie staat dat de beleidslijn eiwittransitie inderdaad inzichtelijker kan. Verder zou het nog worden uitgewerkt in een nog te schrijven actieplan.

Als andere fractie zich erin kunnen vinden, zal zij het besluit van het initiatiefvoorstel zo aanpassen dat het aansluit bij de bestuurlijke reactie dat er een actieplan eiwittransitie wordt gemaakt, waarbij zo veel mogelijk inspiratie uit de voorstellen van de PvdD gehaald wordt. Dat zou dan bij de griffie aangeleverd moeten worden voor de raadsvergadering van januari. Mevrouw VAN PIJPEN is blij met de agendering van dit thema en kan zich grotendeels vinden in de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel. Haar fractie steunt het voorstel voor een aanpak van de eiwittransitie en ziet graag het aangepaste voorstel van de PvdD tegemoet. De heer VELDHUYZEN steunt dit initiatiefvoorstel en geeft de complimenten aan de PvdD. De heer MANGAL complimenteert mevrouw Bakker en haar partij met dit initiatiefvoorstel. Hij geeft in overweging om de vegetarische keuken mee te promoten. Wethouder IVENS dankt de PvdD voor deze gedetailleerde uitwerking van een lijn uit de voedselstrategie van het college. Hij laat het graag aan de raad of er een uitgebreid eiwittransitieplan moet komen. Sommige Amsterdammers vinden dat de gemeente zich daar helemaal niet mee bezig moet houden. Als de raad akkoord gaat, heeft hij met dit voorstel een heleboel voorstellen om mee aan de slag te gaan. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld. 18.

Antwoordbrief raadsadres advies bankjes en jeu de boulesbaan Ruysdaelkade nr. BD2020-004606 19. Antwoordbrief raadsadres plaatsen bankjes en jeu de boulesbaan Stadionkade nr. BD2-2020-004605 Er worden geen opmerkingen gemaakt. Bouwen en Wonen 20.

35

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 9 december 2020

WB

Overdrachtsbelasting en verhuurdersheffing nr. BD2020-004304 De heer LEENDERS vraagt zich af wat het effect is van de verhuurdersheffing op Amsterdam. De cijfers liegen er niet om: het kost de Amsterdamse corporaties 2 miljoen euro per jaar. Afschaffing van de verhuurdersheffing kan een boost geven aan de nieuwbouw van betaalbare woningen en het verduurzamen van bestaande woningen. Via de huisvestingsverordening zou de gemeente samen met corporaties onder voorwaarden in bepaalde buurten woningen voor middenhuur aan kunnen bieden aan mensen met een middeninkomen. Daarmee zou concurrentie ontstaan voor beleggers. Mevrouw NAOUM NÉHMÉ vraagt of de heer Leenders ervan op de hoogte is dat volgens de rekenmeesters van het kabinet afschaffing van de verhuurdersheffing niet per se hoeft te leiden tot de bouw van meer sociale huurwoningen. De heer LEENDERS antwoordt dat hij die berekening nog niet heeft gezien. Hij is er niet van overtuigd dat het niet kan. Recent werd het tegendeel duidelijk. Als het geld van de verhuurdersheffing daarvoor wordt ingezet kan er eeuwigdurende middeldure huur gebouwd worden. Hij vraagt welke afspraken de wethouder wil maken met de corporaties als de verhuurdersheffing van tafel mocht gaan. Misschien om meer eeuwigdurende middeldure huur te realiseren? Mevrouw NAOUM NÉHMÉ wijst erop dat de hee Leenders twee dingen door elkaar haalt.

Sociale huurwoningen zitten in de DAEB-tak van corporaties, terwijl middeldure huurwoningen in de niet-DAEB-tak zitten. Daarom gedragen corporaties zich als marktpartijen. Deze twee dingen moeten niet door elkaar gehaald worden. De heer LEENDERS wil het vooral hebben over het realiseren van betaalbare woningen in de stad. Daar helpt de verhuurdersheffing niet bij. Wat is de wethouder van plan te bespreken met de corporaties om daaraan iets te doen? Wethouder IVENS antwoordt de heer Leenders dat hij zeker tot scherpere prestatieafspraken wil komen als de verhuurdersheffing van tafel gaat. Gedacht kan dan worden aan meer nieuwbouw, hoewel hij het eens is met mevrouw Naoum Néhmé dat eeuwigdurende middenhuur vaak in de niet-DAEB-tak zit. En DAEB- en niet-DAEB-tak hebben een relatie met elkaar, maar zonder dat je ze helemaal met elkaar kunt vergelijken. Het geld kan ook gestopt worden in verduurzaming. Het zou ook mooi zijn als de huurverhoging van inflatie plus 1% die de Woonbond heeft afgesproken met Aedes van tafel gaat. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is behandeld. 21. Implementatie lokale voorrang jongerenwoningen nr. BD2020-004303 De heer VELDHUYZEN vraagt of het mogelijk is om dak- en thuisloze Amsterdamse jongeren op te nemen in deze regeling.

En hoe denkt de wethouder daarover? Zou het niet logisch zijn om in eerste instantie voorrang te geven aan jongeren die geboren en getogen zijn in de stad, en die geen onderdak hebben. Men dient zich hierbij te bedenken dat de gemeente dak- en thuisloze jongeren maximaal tien dagen per maand nachtopvang biedt. De heer LEENDERS las over complicaties in de IT en privacy, die echter snel opgelost zijn. Voorziet de wethouder nog andere complicaties op termijn om voorrang voor jongerenwoningen te realiseren? Mevrouw NAOUM NÉHMÉ merkt op dat haar fractie geen voorstander is van deze lokale voorrang. Ook de heer De Vries van de AFWC heeft deze bepaling discriminatoir genoemd. Eerder hebben partijen bij de verkiezingspartijen aangegeven dat

36

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 9 december 2020

WB

het niet moet gaan om je afkomst. Iedereen is welkom in Amsterdam. Bij deze bepaling is dat niet het geval, omdat je mensen die hier geboren en getogen zijn voortrekt. Dat past voor haar niet bij de geest van deze stad. Wethouder IVENS antwoordt mevrouw Naoum Néhmé dat hij in het algemeen uitvoert wat met de raad is afgesproken. Maar dit jaar heeft hij deze regeling niet uitgevoerd. Hij antwoordt de heer Leenders dat de privacybewakers van de commissie persoonsgegevens eind oktober geen toestemming hebben gegeven voor bepaalde regels. Daarom moet opnieuw met een andere systematiek gewerkt worden. Hij vindt dat heel vervelend. Hiermee wordt de verordening nog steeds niet nagekomen. Naar verwachting komt er nog een kwartaal vertraging bij. Hij antwoordt de heer Veldhuyzen dat de niet zelfredzame economisch daklozen vallen onder de urgentiesystematieken. De zelfredzamen vallen daar niet onder. Vaak zijn dat de jongeren, mensen die vaak nog geen eigen woning hebben en bijvoorbeeld nog bij de ouders verblijven. Hij ziet graag voorstellen van de heer Veldhuyzen tegemoet. Die moet dan een helder criterium bedenken welke jongeren in je lokale voorrangsregeling terecht moeten komen. Veel mensen willen een woning, en het risico is dat mensen dakloos worden om onder een voorrangsregeling te vallen.

Overigens is deze voorrang geen urgentiebewijs, en het gros van de woningen gaat al naar Amsterdamse jongeren. De heer VELDHUYZEN bespreekt dit graag verder met andere partijen die het initiatief hiertoe hebben genomen. Hij denkt graag na over concrete voorstellen. Wethouder IVENS geeft in overweging dat men bezig is met het vormgeven van een nieuwe woonruimteverdeling. Die zou in maart aan de commissie moeten worden voorgelegd. In die woonruimteverdeling komt voor specifieke groepen al een extra steuntje. Er wordt dan gewerkt met zoekpunten. Wellicht kunnen ook mensen zonder verblijfsadres dan een extra steuntje krijgen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld. 22. Afhandeling van moties over de verduurzaming van gemengde VvE’s nr. BD2020004302 De heer LEENDERS merkt op dat het verduurzamen van gemengde VvE’s heel belangrijk is. Er ligt nog een grote opgave voor complexen waar eigenwoningbezitters samenwonen met sociale huurders. De motie van zijn fractie daarover is nog niet afgedaan, omdat de uitkomst slechts een gesprek is. Hij vraagt de wethouder met duidelijke afspraken te komen. Pas daarmee is de motie voor hem afgedaan. Mevrouw NAOUM NÉHMÉ merkt op dat motie 831 voor haar fractie nog niet afgehandeld is, omdat er eigenlijk niets is gebeurd. Zij sluit zich dus aan bij de woorden van de heer Leenders, zeker ook over diens eigen motie.

Mevrouw BAKKER vraagt of de slecht geïsoleerde corporatieblokken aangepakt worden. Krijgen de laagste energielabels voorrang? In 2018 was er grote teleurstelling over het niet halen van de doelstellingen rondom zonnepanelen, mede doordat er geen overzicht was van de onderhoudsplanning van de daken. Uit de beantwoording van de recente schriftelijke vragen van haar fractie blijkt dat het college, nu twee jaar later, nog steeds niet beschikt over de relevante technische- en onderhoudsgegevens van gebouwen. Waarom kunnen corporaties niet een simpel Excelbestandje aanleveren waaruit blijkt welke woning wanneer isolatie of zonnepanelen krijgt, en welke nog even moeten wachten? De gemeenteraad kan nu onmogelijk beoordelen of de verduurzamingsaanpak een logische volgorde heeft. Haar fractie ontvangt veel e-mails uit Amsterdam-Noord die in tochtige label Gwoningen zitten en tevergeefs aan de bel blijven trekken bij de corporaties. Huurders hebben het recht te weten wanneer ze zonnepanelen krijgen of isolatie. Kan de wethouder

37

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 9 december 2020

WB

haar een zo compleet mogelijk inzicht geven in de planning van isoleren en het aanbrengen van zonnepanelen op corporatiewoningen? De VOORZITTER merkt op dat zij van de heer Leenders heeft vernomen dat deze motie is ingediend door mevrouw De Jong. Wethouder IVENS antwoordt mevrouw Naoum Néhmé dat haar motie inderdaad niet afgehandeld is, omdat de rapportage in kwestie er nog niet is. Het komt in de monitor van de ontwikkelbuurten te staan, die begin van volgend jaar verwacht mag worden. Er kan zeker aangegeven worden of de slecht geïsoleerde woningen in ontwikkelbuurten aangepakt worden. Hij was vanmiddag nog in de buurten bij de Burgemeester Roëllstraat om te zien hoe Rochdale, Eigen Haard en Stadgenoot afspraken met de gemeente ondertekenden over de manier waarop die de Dichtersbuurt, de Lodewijk van Deysselbuurt en de Couperusbuurt gaan aanpakken. Dat gebeurt met heel veel renovatie, maar ook sloopnieuwbouw. Daar staan veel woningen met een slecht label, en de corporaties hebben nu beloofd dat ze er aan de slag gaan. Hij heeft geen planning van elke corporatie over wanneer welke woning aangepakt gaat worden. Er wordt samengewerkt met het programma Zon. Misschien dat in die rapportage, bij wethouder Van Doorninck, gedetailleerder wordt gerapporteerd. Hij antwoordt mevrouw Bakker verder dat in de prestatieafspraken op hoofdlijnen gerapporteerd wordt.

Er staat dus niet wat er precies op welke plek zit. Mevrouw BAKKER vraagt of de wethouder die gegevens wil opvragen. Zij wil inzicht in de plannen. Wethouder IVENS antwoordt dat de gemeente niet over de plannen beschikt. Mevrouw Bakker kan ook informeren bij de corporaties. Hij wil het wel doen, maar corporaties willen de plannen waarschijnlijk eerst mededelen aan de bewoners in kwestie. Mevrouw BAKKER wijst erop dat bewoners evenmin als zij dat inzicht hebben. Dat is het probleem. Zij vindt het normaal dat de wethouder deze informatie opvraagt bij de corporaties; dat is gewoon zijn werk. Wethouder IVENS ziet dat anders. Als mevrouw Bakker er echter op staat, zegt hij toe navraag te doen bij de corporaties. Wat betreft de andere motie merkt hij op dat vorige week het gesprek met de corporaties hierover heeft plaatsgevonden. De corporaties achten het niet zinvol om nieuwe afspraken te maken, omdat er nauwelijks meer nieuwe complexen worden gesplitst. Uit de cijfers die de gemeente heeft blijkt dat het aantal gemengde VvE’s met corporatiebezit een daling laat zien. Er waren in 2020 minder van die gemengde VvE’s dan in 2018. De corporaties geven aan dat zij graag willen inzetten op groene, meerjarenonderhoudsplanningen voor bestaande VvE’s. Op die manier willen ze proberen tegemoet te komen aan de wens in die in de motie verwoord staat.

Zoals dat in de motie staat, heeft hij dat besproken met de corporaties. Als hij het resultaat nu heeft gerapporteerd, is daarmee de motie wat hem betreft afgedaan. 23. Monitor 2019 Samenwerkingsafspraken tussen huurdersvertegenwoordiging, de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties en de gemeente Amsterdam nr. BD2020004301 De heer LEENDERS merkt op dat de samenwerkingsafspraken voor veel Amsterdammers van groot belang zijn, zeker wanneer die gemonitord worden. Zijn fractie zou de monitor volgende keer graag eerder ontvangen dan na tien maanden. Het aantal opgeleverde nieuwbouw sociale huurwoningen in 2019 is heel laag, ondanks het meerjarig gemiddelde waarnaar verwezen wordt. Wat is de verwachting voor 2020 in dezen? Hadden het er meer kunnen zijn dan nu?

38

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 9 december 2020

WB

Ten slotte vraagt hij informatie, mogelijk per brief, over de voortgang van de Amsterdamse warmtemonitor. Wethouder IVENS antwoordt op de laatste vraag dat in de uitvoering van de Citydeal Aardgasvrij, waarvan dit een onderdeel was, twee keer per jaar gerapporteerd wordt. Dat gebeurt in de commissie FEZ. Hij erkent dat het aantal opgeleverde sociale huurwoningen laag is. Dat is al jaren zo, en het zal in de komende jaren ook laag zijn. Amsterdam wil 2500 woningen per jaar in aanbouw nemen en voor die gebouwd zijn zal nog wel even duren. De eerste helft van dit jaar zijn behoorlijk wat sociale huurwoningen in aanbouw genomen, maar er zijn wel verschillende hobbels voor het in aanbouw nemen van woningen, zoals de 200 miljoen euro die corporaties missen. De planvoorraad laat geen heel positief beeld zien voor de corporatiewoningen. Het college probeert dat bij te sturen, onder andere via de 30-40-30. Hij is het met de heer Leenders eens dat de monitor inderdaad veel eerder behandeld had moeten worden. Het streven is dat de monitor volgende keer eerder zal komen. Het streven is kort na het zomerreces in de commissie. Hij is wel afhankelijk van de cijfers van de corporaties. Mevrouw NAOUM NÉHMÉ begrijpt het probleem niet. Sinds het aantreden van dit college zijn er drie keer zoveel sociale huurwoningen gebouwd als middeldure huur.

Zij roept op om te stoppen met het bouwen van sociale huurwoningen. Wethouder IVENS herinnert mevrouw Naoum Néhmé eraan dat de raad hem opgedragen heeft om sociale huurwoningen voor corporaties te laten bouwen. Dat staat al een tijd onder druk. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld. 24. Kamerbrief: ‘Maatregelen woningmarkt voor betaalbaarheid huurders en investeren in leefbaarheid’ nr. BD2020-004389 Inspreker De heer BADIN spreekt namens de Bond Precaire Woonvormen Amsterdam. De heer Badin is student landschapsarchitectuur. Tot voor kort woonde hij vier jaar in Amsterdam Nieuw-West. Daar huurde hij een kamer van een particuliere huiseigenaar via een vast huurcontract voor onbepaalde tijd. Niet zo lang geleden viel er echter een brief van de notaris op de deurmat. Zijn huisbaas kon de hypotheek niet meer betalen en de bank ging het huis verkopen. Er leek niets aan de hand, want koop breekt immers geen huur? Maar het wordt anders als je met een bank te maken hebt. Er blijkt een huurbeding te gelden. Dat betekent dat de bank, de ING, het huis zonder huurders kan verkopen. En daarmee zit hij nu ineens zonder woning. Vier jaar huur betalen, maar toch zonder enige vorm van huurbescherming. De bank kon hem als huurder laten zitten, maar wilde dat niet. Met huurder levert het huis minder geld op.

Dit kan ook anderen gebeuren die in de vrije sector huren van een eigenaar met een soortgelijke hypotheek. De huurders kunnen de huurbescherming verliezen als de eigenaar de hypotheek niet betaalt. Kennelijk wegen de belangen van een bank zwaarder dan de woonrechten van de huurders. Hij vraagt of de commissie op de hoogte is van dit fenomeen. Hoe gaat de gemeente mensen in deze situatie helpen, beschermen of ondersteunen? Hoe gaat men de huurders over deze situatie informeren? Commissiebehandeling De heer LEENDERS dankt de heer Badin voor zijn inspraak. Hij zal nadenken over de vraag wat hieraan gedaan kan worden. Zijn fractie vindt dat Amsterdam volop gebruik moet maken van de mogelijkheid om te investeren in de leefbaarheid van ontwikkelbuurten. In de begroting voor 2021 is

39

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 9 december 2020

WB

daarvoor ook geld beschikbaar gesteld. Deze Kamerbrief laat zien dat ook vanuit het Rijk financiële middelen komen om op in te schrijven. Zo kan men wijken die al langer wachten op een opknapbeurt de noodzakelijke boost geven om de leefbaarheid te vergroten. Wat betreft de passage over het Volkshuisvestingsfonds blijkt dat gemeenten zich daarvoor kunnen inschrijven om leefbaarheid, duurzaamheid en veiligheid te verbeteren. Voor Amsterdam worden daarbij specifiek Zuidoost en Nieuw-West genoemd. Zijn fractie is van mening dat Noord daar ook bij hoort. De gemeente moet zich dan ook voor dat gedeelte van de stad inschrijven. Het Rijk zegt de eerste middelen uit te keren in 2021. Hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat Amsterdam bij de eerste tranche terechtkomt? Het liefst ziet zijn fractie dat de middelen aangewend worden voor de plekken die het het hardst nodig hebben, dus in de 32 ontwikkelbuurten van de stad. Deelt de wethouder deze ambitie? Ziet hij mogelijkheden om de middelen in te zetten voor de bestuursopdracht ontwikkelbuurten. Veel is zijn fractie eraan gelegen om ook Noord in te schrijven voor dit fonds.

Deelt de wethouder deze mening? Kan de wethouder de commissie op de hoogte houden van de mate waarin succes behaald wordt? Hoe gaan de middelen landen in de stad en wat gaat men ermee doen? Voor iedereen wordt een grens aan de huurverhoging gekoppeld aan de inflatie plus 1%. Wat betekent dat voor de corporaties? Die voeren nu een huurbeleid waarbij een deel van de huurders meer dan 1% plus inflatie betaal. De Kamerbrief geeft aan dat voor woningcorporaties de ruimte voor een gedifferentieerd huurbeleid wordt beperkt. Bij geschillen over de huurstijging verwijst de minister door naar de huurcommissie. In Amsterdam is het de ervaring dat mensen vaak hun weg zoeken via !WOON. Hij vraagt de wethouder in te gaten te houden hoe daar het aantal verzoeken om hulp zich ontwikkelt, zodat er tijdig op gereageerd kan worden. Wethouder IVENS bevestigt wat de inspreker zei: koop breekt geen huur, behalve als het wordt overgenomen door een bank of schuldeiser. Dat is frappant. Hoe kan een huurder verantwoordelijk worden gesteld voor het feit dat de verhuurder zijn zaken niet goed op orde heeft? Dat geeft aan dat de huurrechten in Nederland de afgelopen tijd zijn uitgekleed. Dat is zorgelijk. Amsterdam heeft !WOON en het Emil Blaauwfonds om mensen bij te staan. De heer MANGAL wijst erop dat een Amerikaanse investeerder, Blackstone, in Amsterdam flink wat huizen aan het opkopen is.

Is de wethouder bekend met de reputatie van die investeerder? Weet hij hoe Blackstone omgaat met zijn huurders? Wethouder IVENS antwoordt dat hij daarmee bekend is. Ook daarom knokt de gemeente voor meer bevoegdheden. Met alle ministeriële brieven verbaast het hoe steeds weer gemaakte afspraken terzijde geschoven worden, zoals de woondealafspraken. Als het gaat om woningbouw wil de minister afspraken maken, dan lukt het goed, maar als het gaat om woningbeleid dan blijken die afspraken niet veel meer waard. Terecht vraagt de heer Leenders hoe het zich verhoudt dat het plotseling op inflatie plus 1% staat. Voor commerciële verhuurders is stijging in de afgelopen jaren globaal inflatie plus 1% geweest. Voor sociale huur is voor vele mensen de inflatiecorrectie al belastend genoeg. Wel gek is het dat eerst Woonbond en Aedes een huursom afspreken voor deze regio van inflatie plus 1%. Een huursom betekent dat sommige huizen erboven, en andere eronder zitten. Conform die afspraak heeft de gemeente geprobeerd prestatieafspraken te maken, en dat wordt dan nu weer zonder enig overleg met een brief van de minister weer gewijzigd. Hij weet zelf niet wat de consequenties precies zullen zijn. Hij zal het aan de commissie laten weten wanneer duidelijk wordt wat het voor de corporaties betekent.

Het zou heel wrang zijn als iedereen een huurverhoging van inflatie plus 1% krijgt, want dat zijn er geen mogelijkheden meer tot variatie, terwijl je bepaalde groepen toch zou willen ontzien. Hij heeft de corporaties gevraagd of ze toch nog wat lager dan die inflatie plus 1% kunnen gaan zitten.

40

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 9 december 2020

WB

Hij is minder euforisch dan de heer Leenders over het Volkshuisvestingsfonds met incidenteel geld. Hij had gehoopt dat er een structurele aanpak zou komen, zoals met het masterplan Zuidoost of de afspraken rond ontwikkelbuurten. Er zijn structurele investeringen nodig. Uiteraard helpt ook incidenteel geld voor de zestien gebieden en een aantal krimp- dan wel grensgebieden. Hij weet niet wat de verdeelsom is. De minister gaat een regeling maken waarmee je aanspraak kunt maken. Het is een goede suggestie om ook te kijken of een paar ontwikkelbuurten in Noord betrokken kunnen worden, maar als staat dat het in die zestien gebieden moet zijn zal de gemeente zich daaraan moeten houden. De heer VAN DEN HEUVEL wijst erop dat voor het masterplan Zuidoost door het college slechts incidenteel geld wordt vrijgemaakt. De wethouder doet dat dus zelf ook. Hij hoopt dat de wethouder het eens is om structureel geld vrij te maken. Wethouder IVENS antwoordt dat in het deel ontwikkelbuurten, dat ook in het masterplan zit, structureel geld zit. Amsterdam zal zich zeker inschrijven voor de eerste tranche. Voor zowel NieuwWest als Zuidoost is een verhaal in voorbereiding dat a.s. maandag door burgemeester Halsema gepitcht zal worden. Dit is op basis van een eerdere inventarisatie van wensen van de bevolking van de betreffende stadsdelen.

Vanzelfsprekend zijn die wensen vooral opgehaald in de ontwikkelbuurten, want met name daar moeten de investeringsgelden landen. Hoe de aanvraag eruit komt te zien, weet hij nog niet. Hij houdt de commissie op de hoogte van de ontwikkelingen. Te vrezen valt dat Noord niet mee kan doen in deze tranche. De heer LEENDERS vraagt de wethouder in de gaten te houden hoe het aantal verzoeken om hulp bij !WOON zich ontwikkelt. Wethouder IVENS antwoordt dat !WOON als voorportaal voor de huurcommissie fungeert. !WOON maakt dat minder kansloze zaken bij de huurcommissie terechtkomen. Er zijn bij de halfjaarlijkse rapportage van !WOON weinig zorgelijke signalen. Hij zal eind van het jaar bekijken of dat inmiddels anders is. Reiniging 26. Raadsbrief inzake gemeentelijk afvaloffensief nr. BD2020-004604 Mevrouw VAN PIJPEN onderschrijft de kreet ‘Onze stad moet schoner!’. Rondom vuilcontainers is de stad op veel plekken vies, in het afgelopen jaar in toenemende mate. Het offensief dat men start is dus pure noodzaak, maar het is wel de vraag of het zoden aan de dijk zet. De waarnemingen van vuile straten nemen niet af, integendeel. Zij is blij met de maatregelen van de wethouder, zoals die werden gemeld aan het begin van de vergadering. Zij vraagt tot wanneer dit offensief loopt.

Zij er extra handhavers actief? Heeft de handhaving een afschrikwekkend effect gehad op plaatsen waar boetes uitgedeeld zijn? Vindt de wethouder het offensief succesvol, en zo ja waarom? Zo nee, wat is er meer nodig? Wordt dat dan ook ingezet? Zij is blij te horen dat extra op kartonnen dozen wordt ingezet. Kleppen op containers zijn prima, maar of dat echt werkt is maar de vraag. De extra wagens die rijden lijken haar een heel goede zaak. In de brief staat terecht veel over communicatie en motivatie, het inzetten op gedrag van mensen, maar net als handhaving lost dat dus niet alles op. Zij vraagt of de inzet in dit offensief onderzocht wordt en op zijn effecten ingezet bij verdere innovatie. Maakt men ook tempo bij de implementatie van die innovaties? De heer VAN DEN HEUVEL benadrukt dat dit onderwerp heel veel Amsterdammers aangaat. Het is heel concreet voor veel mensen, want het gaat om wat je ziet als je de deur uitstapt. Het is niet fijn om dan vuilniszakken te zien. Als er rotzooi ligt

41

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 9 december 2020

WB

rondom de vuilniscontainers voelt het niet als een buurt waar je je thuis voelt. Het gaat dus om eigenaarschap van mensen bij hun wijk. Rotzooi trekt rotzooi aan; je belandt gauw in vicieuze cirkels. Hij is blij met het afvaloffensief en met de maatregelen die de wethouder aan het begin van de vergadering heeft aangekondigd. Maar werkt het genoeg? Op welke manier kunnen resultaten van dit offensief later toegepast worden? Hij vraagt aandacht voor de meldingen die burgers doen. In 2019 werd gesproken over de MORA-meldingen. Toen constateerde men dat er nog heel veel gedaan kan worden aan de opvolging van meldingen. Hij vraagt of de maatregelen van destijds effect hebben gehad. Is de afhandeling van meldingen verbeterd? Hij vraagt de wethouder een brief over de afhandeling in de laatste twee jaar te schrijven. Het liefst zou heeft hij dat men het uitsplitst naar stadsdeel, mogelijk met een correctie voor de meldingsbereidheid per stadsdeel. Dat kan door aandacht te geven aan de signalen die de gemeente zelf afgeeft via de eigen waarnemers. Hij wil per stadsdeel zien hoeveel burgers melden en hoeveel de gemeente zelf waarneemt. Mevrouw NAOUM NÉHMÉ merkt op dat de stad er vies bij ligt. De bijdrage van mevrouw Van Pijpen en de heer Van den Heuvel raken de kern. Zij sluit zich daar graag bij aan en roept de wethouder op van het offensief echt een succes te maken.

De overheid mag een kerntaak als het ophalen van afval niet verwaarlozen. Wethouder IVENS sluit zich aan bij het gevoel dat de heer Van den Heuvel overbrengt met zijn bijdrage. In dit geval staat de gemeente echt zelf aan de lat. Hij is het eens met mevrouw Naoum Néhmé dat de gemeente haar taak met betrekking tot het ophalen van afval niet mag verwaarlozen. Maar de taak is meer dan het ophalen van afval. In 5% van de gevallen met bijplaatsingen naast afvalcontainers is de container gestremd of zit die vol. Die 5% is nog te veel. Maar in alle andere gevallen is er iets anders aan de hand. De gemeente kan niet eindeloos achter de Amsterdammers aan rennen om de troep op te ruimen. De rekening komt namelijk altijd ten laste van Amsterdammers, ook degenen die netjes hun afval aanbieden. Hij heeft daarom voor vier actielijnen gekozen. Ten eerste is de basis op orde. Ten tweede moet heel goed geïnformeerd worden. Proberen te verleiden is de derde actielijn. Ten vierde moet er indien nodig opgetreden worden. De heer MANGAL vraagt of talen als Nederlands en Engels voldoende zijn om goed te communiceren naar de Amsterdammers. Wethouder IVENS antwoordt dat hij dat niet voldoende vindt. Er zijn ook heel wat mensen die überhaupt geen geschreven taal machtig zijn.

Op dit moment worden alle stickers op de bakken vervangen, waarbij veel met pictogrammen wordt gewerkt om het taalprobleem te vermijden. Verder antwoordt hij mevrouw Van Pijpen dat het offensief zo lang duurt als nodig. Uiteindelijk wil je dat 90% van de locaties in de stad schoonheidsgraad B van de CROWsystematiek bereikt heeft. Of beter nog, dat je fietsend door de stad niet het gevoel krijgt dat het een bende is. Zover is het nog niet. Als het nodig is kunnen de vier actielijnen nog uitgebreid of gewijzigd worden. De handhavers zijn nog steeds actief en doen veel constateringen. Zo veel, dat het soms wel even duurt voordat een boete verstuurd kan worden. Toch hoort hij regelmatig boze mensen die een boete hebben gekregen voor hun vuilniszak naast de container. Die klagen dan dat de gemeente het niet op orde heeft en dan toch boetes geeft. Hij onderzoekt de effecten van dit offensief in die zin dat hij wil weten waartoe het leidt in het straatbeeld. Hij wil geen uitgebreide afrekensystematiek voor het offensief. De innovaties zitten met name in de derde actielijn, over de wijze waarop mensen verleid kunnen worden. Als iets goed werkt, kan er ook tempo gemaakt worden. Dat geldt bijvoorbeeld voor de papierklep en de stickers de vervangen worden. Ook zijn er proeven met vuilnisbakken met een sensor die aangeeft wanneer de bak vol is, en geleegd moet worden.

42

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Bouwen en Wonen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging. Concept Raadscommissieverslag, 9 december 2020

WB

Mevrouw VAN PIJPEN benadrukt het belang van technische innovaties, of de manier waarop het vuilnis aangeboden kan worden. Behalve over gedragsverandering, moet je het ook over dat soort zaken hebben. Misschien kan een technische sessie over innovatieve aspecten bij de reiniging zin hebben. Wethouder IVENS antwoordt dat morgen in de commissie het uitvoeringsplan afval op de agenda staat, waar het voor een groot deel gaat over de manier waarop men met afval omgaat. Daarbij zal het bijvoorbeeld gaan over de moeilijke keuze voor het stoppen met plastic inzamelen. De gebrekkige capaciteit door ziekmeldingen maakt het momenteel niet gemakkelijk. Die maakt een aantal innovaties moeilijk te realiseren. Er komt begin volgend jaar een brief over het opvolgen van de MORA- en SIA-meldingen. De heer VAN DEN HEUVEL vraagt of het aantal meldingen per stadsdeel kan worden aangegeven. Wethouder IVENS vindt dat interessant om te doen, maar daarmee zou de commissie nog langer moeten wachten op zijn brief. De heer VAN DEN HEUVEL heeft er geen bezwaar tegen als de brief een vergadering later komt. Wethouder IVENS zegt toe dat hij zal proberen te doen wat de heer Van den Heuvel vraagt. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende behandeld is. Zij dankt met name de griffiers, die veertien uur in dit gebouw hebben gezeten. Zij sluit de vergadering om 22.05 uur.

43