Conceptverslag van de raadscommissie DC van 6 juli 2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Raadscommissieverslag, 06-07-2023

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie Donderdag 6 juli 2023 van 09.00 uur tot 11.59 uur in de Willem Kraanzaal Donderdag 7 september 2023 Plv. voorzitters: de leden Nadif en Noordzij Portefeuillehouder: wethouder Pels Commissiegriffier: M. Diemont, D. Struijk Commissieondersteuner: N. Bakkali Verslaglegging: M. Kuiper (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Bilgin (Forum voor Democratie), Garmy (Volt), Haijen (SP), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Krom (PvdD), Lust (D66), Meerburg (Partij voor de Dieren), Nadif (GroenLinks), Noordzij (PvdA), Nijssen (VVD) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen:

ALGEMEEN DEEL 1. a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 09.02 uur en heet iedereen welkom. Zij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen De VOORZITTER stelt Dafne Struijk voor, die vanaf de volgende vergadering tijdelijk de nieuwe commissiegriffier wordt. Vandaag draait zij alvast mee. Wethouder PELS doet de volgende mededelingen.  Zij zou terugkomen op een vraag van het lid Havelaar over het statiegeld en de afvalstromen in de stad. Gebleken is dat de statiegeldblikjes en flesjes inderdaad niet apart ingezameld kunnen worden. Dat zou te tijdrovend en kostbaar zijn. De betreffende blikjes en flesjes worden er wel in het proces van nascheiden uitgehaald. De gemeente krijgt er dus wel een vergoeding voor, maar niet via het statiegeld. Het kan in bulk aangeboden worden als recyclaat.  Er is met De Toevlucht gesproken. Er is ruimte binnen het budget van dit jaar gevonden om een assistent-beheerder voor maximaal twaalf maanden financieel te faciliteren, verspreid over 2023 en 2024. Voor De Toevlucht is het wel van belang dat die persoon in 2023 wordt aangesteld. Er is bij de Voorjaarsnota geld vrijgemaakt. Er zal uiteindelijk iemand worden vrijgemaakt om na te denken over het toekomstbestendig maken van de organisatie, zodat De Toevlucht zelf in staat is om meer geld op te halen. Daarover wordt nog met De Toevlucht gesproken. Zij wil als voorwaarde

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

stellen dat als de gemeente nu ondersteunt, er samen aan gewerkt gaat worden om De Toevlucht toekomstbestendiger te maken. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER merkt op dat vandaag de Voorjaarsnota in tweede termijn wordt behandeld. De punten 5 en 6 worden als de commissie geen bezwaar maakt gevoegd behandeld. Zij constateert dat de commissie met dit voorstel akkoord gaat. Met inachtneming van het voornoemde wordt de agenda conform vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie DC d.d. 15 juni 2023 Het verslag wordt conform vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Wethouder PELS  Wat betreft de waterkwaliteit Sloterplas is niet gebleken dat aquathermie en de toepassing ervan zo’n groot gevolg hebben dat het een officiële zwemlocatie kan gaan worden. Er zullen andere maatregelen nodig zijn om de waterkwaliteit aldaar te verbeteren.  Het bezoek met bewoners van Uilenburg naar het bestaande onderstation staat inmiddels ingepland. Er zal daarbij ook opnieuw een meting uitgevoerd worden. Het wordt na de zomer uitgevoerd. Na daarover met de bewoners te hebben gesproken, is er een organisatie voor uitgezocht. f. TKN-lijst De VOORZITTER maakt melding van de volgende verzoeken tot agendering voor de vergadering van 7 september a.s.. De motivatie heeft in de dagmail gestaan.  

TKN-3 door het lid Noordzij. TKN-4 op verzoek van het lid Havelaar, voor het geval de beantwoording van zijn vragen die hij wil stellen bij behandeling van de Voorjaarsnota niet bevredigend is. In dat geval zal hij het bij de griffie melden.

g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken ingekomen van stadsdeelcommissies. INHOUDELIJK DEEL 2. a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk gedeelte van de vergadering. b. Inspreekmoment publiek

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

N. JANSSEN spreekt op persoonlijke titel, maar is al een aantal jaren betrokken bij De Oeverlanden en de Riekerpolder. Het plan voor het grote transformatorstation dat men wil bouwen aan de Anderlechtlaan-Oude Haagseweg is van een dermate omvang dat het een ernstige inbreuk zou betekenen op de omgeving. Hij leest de bijdrage van Joyce Hoogland voor, die niet aanwezig kan zijn. Hij heeft de kaart meegenomen zodat iedereen weet waar dit zich afspeelt. Het onderstation gaat komen bij de Nieuwe Meer, op 500 m van de stadsgrens. Het is leuk om zelf eens te gaan kijken, want dan krijg je een betere indruk dan van rapportages of tekeningen. De ontwikkelstrategie Energie Voorziening Amsterdam (EVA) is het werk van vier strategen, twee van Amsterdam en twee van Liander en TenneT. Het gaat om de vraag waarvandaan de elektriciteit komt en waar die naartoe gaat. Dat zou aan inwoners bij een nieuw onderstation of bij de uitbreiding van een al bestaand onderstation worden uiteengezet. Tegelijkertijd biedt dit alle kans om met de buurt, met elkaar te bekijken waar nog energie bespaard kan worden om tekorten voor te zijn. Maar zo werkt Liander nu nog niet. Liander wil de onkosten zo laag mogelijk houden, onder andere door een gebouw zonder dak neer te zetten. Dat is gemakkelijk als er iets gerepareerd zou moeten worden.

Recreanten hebben geen juridische bescherming en zullen zodoende te maken krijgen met de geluiden van het transformatorstation. Het is niet de primaire zorg van Liander hoe het met de recreanten en bewoners van de omgeving gaat, maar dit zou wel de zorg van de raad moeten zijn. De inpassing in de groene omgeving van dit kolossale bouwplan blijft volgens Liander wel te doen. Maar wel stemt Liander in EVA tegen een maquette om dit allemaal inzichtelijk te maken. De wethouder dringt er gelukkig wel op aan om een maquette te maken, dus dat zal wel goed komen. De vraag is wie EVA precies vormen. Het is handig voor een burger om te weten met wie je van doen hebt. Van Liander mag er nu alleen over Nieuwe Meer II gepraat worden, terwijl het grote station Nieuwe Meer I er al sinds 2006 staat. In EVA’s ontwikkelstrategie zie je een verbinding van Nieuwe Meer I naar het luchthaventerreinen in de Haarlemmermeerpolder. Als dat tracee wordt afgesloten en er in de Haarlemmermeer zelf een voorziening komt, zou het bestaande onderstation prima kunnen voldoen voor heel Nieuw-West, en de plannen die daar nog zijn. Hoeveel MVA naar de luchthaven gaat, wil Liander niet zeggen. Door de weigering om informatie te delen is het voor burgers heel moeilijk om na te gaan of dit wel de slimste manier is om de energietransitie vorm te geven. Bij agendapunt 6 A. KERKLINGH spreekt op persoonlijke titel.

Zij maakt zich zorgen over de plannen van de woningbouwcorporaties in Amsterdam om hun slechtste huizen labels E, F en G te renoveren. Deze plannen moeten er op korte termijn komen en dienen in afstemming te zijn met de gemeente om het Isolatieoffensief echt te laten slagen. Extinction Rebellion heeft de plannen vorige week van Ymere gekregen, in een gesprek met wethouder Pels en directeur Gerritsen van Ymere. Helaas zijn de plannen nog niet volledig of toereikend. Zij kon niet vinden wanneer de Van der Pekbuurt gerenoveerd gaat worden. Deze plannen van Ymere lijken dan ook een middel om tijd te kopen en te doen alsof er goed gewerkt wordt. In werkelijkheid is dit papieren werkelijkheid die nog niet voldoet aan de eisen die de gemeente stelt. De gemeente zou veel beter moeten inzien dat deze plannen gemaakt worden voor alle corporaties, en zou mankracht moeten inzetten om deze goed te laten controleren en te laten stroken met de nationale doelstellingen. De gemeente neemt er nu veel te weinig regie op. Zij is benieuwd of de gemeente die regierol in het komende halfjaar wél gaat pakken. Eind 2028 moet er in heel Nederland geen enkele sociale huurwoning meer zijn met label E en G. Als het niet eens lukt in een op papier progressieve en sociale stad zoals Amsterdam, dan gaat het landelijk zeker niet lukken. Huizen moeten toekomstbestendig worden.

Gezond, prettig om in te wonen, en niet weer net aan een minimumeis voldoen. Daarop hoopt zij dat de gemeente woningbouwcorporaties ertoe gaat aanzetten om huizen tot label A of B te laten renoveren,

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

zodat er niet over tien jaar wéér een ingreep nodig is. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Dat de deadline van eind 2028 op deze manier nooit gehaald gaat worden, is duidelijk. Niet duidelijk is wat er dan gebeurt. Staat de woningbouwcorporaties een boete te wachten? Of krijgen de bewoners van dat soort woningen een fikse huurkorting? De gemeente moet een afdwingende en controlerende rol spelen om te zorgen dat de corporaties in ieder geval hun plannen klaar hebben. De gemeente moet er vervolgens streng op toezien dat ze ook werkelijk uitgevoerd worden. Verder zijn er op dit moment nog veel misstanden in sociale huurwoningen, zoals in de Van der Pekbuurt. Daar wachten mensen al meer dan tien jaar op een renovatie van erbarmelijke woningen, waar de tocht door de woningen blaast. Tegen deze mensen wordt gezegd dat renovatie nog wel eens tien jaar kan gaan duren. Grijpt de gemeente in? En gebruikt men daarbij ook de Wet goed verhuurderschap die sinds 1 juli jl. van kracht is? Zij verzoekt de gemeente ervoor te zorgen dat er na de zomer en voor het eind van het jaar plannen voor alle woningcorporaties zijn. Wat gebeurt er als er niet aan de eisen voldaan wordt? Zij verzoekt de gemeente een regierol op zich te nemen. Het lid KROM schrikt als ze hoort dat het nog tien jaar langer gaat duren voordat in de Van der Pekbuurt gerenoveerd gaat worden.

Hoe kwam de inspreker aan die informatie? A. KERKLINGH antwoordt dat het gesprek tussen wethouder Pels en de heer Gerritsen zich vorige week afspeelde. Zij heeft daar bewoners gesproken die vertelden dat zij een brief hadden ontvangen waarin stond dat het tot 2030 kan duren voordat hun woning verduurzaamd gaat worden. Het lid GARMY vraagt op wat voor manier de gemeente de regie zou kunnen nemen. A. KERKLINGH antwoordt dat de gemeente op de een of andere manier af zou moeten dwingen dat alle corporaties eind dit jaar plannen hebben. Er is nu geen enkele houvast voor de toekomst. Het lid MEERBURG vraagt of het aan de actiebeweging en de bewonersgroepen is om elke keer opnieuw bij de andere corporaties langs te gaan en zich vast te lijmen. Of zou het beter zijn als de gemeente even opbelt om de plannen van de andere corporaties op hetzelfde detailniveau te krijgen? A. KERKLINGH vindt dit eigenlijk een taak voor de gemeente. Zij heeft dus inderdaad graag dat de gemeente tot actie overgaat. Maar als er eind dit jaar, of in ieder geval op korte termijn, geen plannen komen, moeten er door haar ook acties bij de andere corporaties gevoerd worden. Het werkt namelijk wel. B. HUIJBERS spreekt namens Extinction Rebellion over hetzelfde onderwerp. Hijzelf is docent maatschappijleer en zijn leerlingen hebben nu even geen les. Hij beschouwt zijn inspraak als onderdeel van maatschappijleer.

Hij zit hier om de klimaaturgentie nog een keer te benadrukken. Hoe erg het is kan je dagelijks buiten zien. Het is bijna alsof het huis in de brand staat en de gemeente stuurt je een appje met ‘Je huis staat in de brand’. Zo voelt het. Als je huis in de brand staat, hoop je op brandweeringrijpen. Het is bijna niet te geloven dat Ymere haar isolatieplannen niet deelt. En dan zegt men dat het ingewikkeld is! Je zou het bijna gaan geloven; het is zó ingewikkeld om isolatieplannen met burgers te delen. Maar dat is onzin. Ze kunnen het gewoon delen. Maar waarom huizen isoleren? Amsterdammers die in de kou zitten, dat klinkt natuurlijk heel prettig. Maar het gaat natuurlijk om de CO2-reductie die noodzakelijk is. Er is een grootschalig Isolatieoffensief beloofd. Wanneer komt dat ervan? Wat is daarvoor nodig? Moet Extinction Rebellion een lobby bezetten? Of de weg hiervoor afsluiten? Hij vraagt een kaartje, een overzicht waaruit duidelijk wordt wanneer welke huizen worden geïsoleerd.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

Het lid HAVELAAR is het met de inspreker eens. Al jaren vraagt men de corporaties op verschillende manieren om inzage in de kwaliteit van sociale huurwoningen, waar zeker ook de kwaliteit bij hoort. Het laatste antwoord dat hij kreeg van de corporaties was dat men er wel ideeën voor had, maar als de plannen nu al gedeeld werden, zou alles openbaar worden voordat het met de bewoners besproken was. Voor er grootschalig verbouwd mag worden, moet 70% van de bewoners er het mee eens zijn. Hij vond dat een irritant antwoord, maar begreep wel wat men zei. Kreeg de inspreker ook een dergelijk antwoord? B. HUIJBERS antwoordt dat men eerst antwoordde dat het niet kon. Dat was traineren. Je gaat er dan gewoon in geloven dat het heel ingewikkeld is. Men zei dat er een hele stapel Excel-sheets lag die wel gedeeld kon worden, maar niemand zou de inhoud snappen. Het is eigenlijk heel simpel. De bewoners moeten het weten voor de plannen openbaar worden gemaakt. Dan moeten de corporaties dus sneller contact maken met de bewoners. Dat is toch niet moeilijk? Men verschuilt zich achter procedures en dat maakt het zo pijnlijk. Ymere ontvangt Extinction Rebellion hartelijk. Er is dan een goed gesprek. Ymere beantwoordt alle vragen, maar uiteindelijk gebeurt er niets. Er wordt getraineerd. Het lid HAVELAAR merkt op dat SP, GroenLinks en CDA op 5 oktober 2021 een meeting hadden met de corporaties.

Daarbij kwam ook de kwaliteit aan de orde. Er werden toen door de corporaties wat stukken gedeeld, maar die waren heel erg hoog over. Binnenkort staan bij de commissie Volkshuisvesting de samenwerkingsafspraken met de corporaties op de agenda. Misschien is dat een goed moment voor Extinction Rebellion om te kijken of de transparantie er komt. Zijn fractie werkt daar graag aan mee. B. HUIJBERS bedankt voor de uitnodiging. Hij kwam er na een jaar achter dat de corporaties veel meer druk moeten voelen, want anders blijven ze rekken en traineren. Het lid KROM vraagt wat de werkelijke reden voor de corporaties is om te traineren en geen duidelijkheid te geven. B. HUIJBERS antwoordt dat corporaties hun best doen om zo efficiënt mogelijk de geldstromen te laten lopen. Het is hun werk geworden; ze staan op, poetsen hun tanden en vergaderen de hele dag, gaan weer naar huis en denken: dat heb ik weer goed gedaan. Zij vergeten daarmee echter hun publieke taak. Kwaadwillendheid zal er niet zijn, maar ze denken dat het zo kan. In werkelijkheid hebben ze veel meer druk nodig, anders komen ze ermee weg. Het lid MEERBURG merkt op dat de Van der Pekbuurt niet staat in de plannen tot 2028. Iemand zei dat het daar misschien wel tien jaar later wordt. Hij vraagt of de uiterste datum voor de Van der Pekbuurt dan 2033 is. Of wordt het 2038? Heeft Ymere daarover iets gezegd? B.

HUIJBERS kan daarover niets zeggen. Politiek gezien hol je hard weg van de Van der Pekbuurt, want er valt weinig te winnen. Maar eigenlijk zou het ze sieren erbovenop te zitten en er een mooie modelwijk van te maken. Het klimaatvraagstuk is niet iets voor links of rechts, om elkaar vliegen af te vangen. Het is iets waar iedereen vol voor moet gaan. R. KESSELS spreekt op persoonlijke titel over hetzelfde onderwerp. In het coalitieakkoord sprak de coalitie af een isolatieoffensief te starten, wat natuurlijk een goed idee was. Het isoleren van woningen is wat betreft het energieverbruik op korte en lange termijn de meest voor de hand liggende optie. Een jaar later zijn er nog steeds geen duidelijke plannen. Misschien zijn de huidige plannen een goede eerste stap, en dan moeten de andere corporaties nog volgen. Daarop kan de gemeente toezien. Blijkbaar is het wel mogelijk om zulke plannen te publiceren.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

Daarbij is het belangrijk dat de plannen op een rechtvaardige manier worden uitgevoerd. Degenen die in de hoogste nood zitten, moeten als eersten worden geholpen. Hij heeft sinds de eerste actie bij Ymere goed contact met de huurders van de Van der Pekbuurt. De verhalen die hij hoort komen perfect overeen met wat staat in de Wet goed verhuurderschap. Daarin staat dat het blijkt dat verhuurders in bepaalde gebieden misbruik maken van de sociaaleconomische kwetsbare positie van huurders. Dit uit zich in zaken als excessieve huurprijzen, achterstallig onderhoud, overbewoning, verloedering, discriminatie en intimidatie. Dat is allemaal van toepassing op die wijk. Met dit wetsvoorstel krijgen gemeenten de bevoegdheid om in deze toch al kwetsbare wijken extra eisen te stellen aan verhuurders, in relatie tot het onderhoud en -in het geval van gereguleerde zelfstandige huurwoningen- de maximale huurprijzen van een woning. De gemeente Amsterdam heeft de klimaatcrisis uitgeroepen. Extinction Rebellion eist dat de gemeente hier eerlijk over is en doet wat nodig is, en vol inzet op een rechtvaardige transitie naar een duurzaam Amsterdam. Daarvoor heeft men alle Amsterdammers nodig: de gemeente, de bedrijven, en ook de huurders van de Van der Pekbuurt.

Maar hoe kan je verwachten dat die mensen meedoen aan de transitie als ze zich elke maand financieel zorgen moeten maken over het einde van de maand? Hoe kunnen die mensen bijdragen aan een nieuwe, duurzame samenleving als er nooit naar ze geluisterd wordt? Als hun ellendige woonomstandigheden steeds weer als hun eigen verantwoordelijkheid wordt gezien? Er is een goede samenwerking tussen Ymere en de wethouder, wat op zichzelf iets goeds is. Het kan een aardige man zijn, maar met een vriendelijke glimlach en een knipoog kan de planeet niet gered worden. Naast de samenwerking met Ymere zou de gemeente ook een betere samenwerking moeten aangaan met de huurdersverenigingen. Er zijn erg veel goede ideeën om nu te doen wat nodig is om mensen vooruit te helpen. De belangrijkste dingen die nu moeten gebeuren zijn het volgende. Ten eerste moeten alle corporaties met duidelijke plannen komen voor het isoleren van woningen. Ten tweede moet de gemeente in het Isolatieoffensief prioriteit geven aan mensen die het het hardst nodig hebben. Om dat te realiseren moet de samenwerking gezocht worden met huurders. Hoe gaat de gemeente hier een vervolg aan geven? Het lid MEERBURG vraagt of er een cultuur ontstaan is waar gemeente, huurdersverenigingen en corporaties vooral naar elkaar wijzen en dat er eigenlijk niemand is die de regie pakt en met de vuist op tafel slaat. R.

KESSELS antwoordt dat hij om deze reden in actie komt. Er zit heel weinig voortgang in de zaak. Mensen voelen ook dat ze steeds van het kastje naar de muur gestuurd worden. Klachten worden niet genoteerd. Steeds weer ligt de fout ergens anders en gebeurt er niets. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten ingebracht. d. Rondvraag Het lid KROM kreeg bericht dat er met de hitte van juni geen schuilplek voor de rondlopende dieren in Spaarnwoude aanwezig was. De dieren stonden in de volle zon. Volgens de regel mag op die plek niet gebouwd worden, maar er zijn wel mobiele schuilplaatsen denkbaar. Een partytent die door bewoners was neergezet, werd verwijderd door de handhaving. Zij vraagt wat Amsterdam kan doen om dit probleem in Spaarnwoude op te lossen. Wat is nodig om af te dwingen dat er een schaduwplek wordt gecreëerd voor de dieren?

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

Wethouder PELS is het eens dat dieren een gelegenheid moeten hebben om te schuilen, vooral tegen hitte en zon. Zij heeft daarvoor ooit als Statenlid een initiatiefvoorstel ingediend, zodat de provincie het mogelijk zou kunnen maken. Dat is ook gebeurd, maar de regels zijn uiteindelijk zodanig vertaald in de Omgevingsvisie van de provincie, dat het om een groot perceel moet gaan om een schuilplaats mogelijk te maken. In de nieuwe Agenda Dieren komt ook te staan dat de gemeente daarover het gesprek aangaat met de provincie. Zij wil bereiken dat het ook mogelijk wordt op kleine percelen. Als een perceel behoort tot het grondgebied van de gemeente, dan kan die zelf kijken hoe daarmee omgegaan wordt. In dit geval is het geen grondgebied van de gemeente. Amsterdam kan het dan alleen inbrengen bij de provincie en bij het dagelijks bestuur van het recreatieschap. Dat zal dan ook gebeuren. Er zal steeds benadrukt worden dat het van groot belang is dat dieren kunnen schuilen. Het lid KROM las in de evaluatie Agenda Dieren dat er een draaiboek extreme weersomstandigheden ontwikkeld zou worden. Er zou in de zomer van 2021 gestart worden, maar daarover vond ze niets terug. Zij vraagt hoe dat zit.

Wethouder PELS antwoordt dat in de verkenning voor de opstelling van dat draaiboek naar voren kwam dat er al concreet handelingsperspectief was, bijvoorbeeld door in te zetten op preventie en goede communicatie richting de bewoners. Afgesproken is bijvoorbeeld dat de gemeente wakken wil slaan in een vorstperiode, om te voorkomen dat een dier door het ijs zakt en verdwijnt. Dat soort punten, waarop direct gehandeld kon worden, kam eerst naar voren. Daarmee is zij aan de slag gegaan in plaats van het maken van een draaiboek. De indruk was dat het maken van een draaiboek tot meer bureaucratie zou leiden. Zij is bereid om voor de commissie op papier te zetten welke stappen er allemaal gezet zijn. Dat mag dan beschouwd worden als de invulling van dat draaiboek. Het lid KROM meent zich te herinneren dat er een onderzoek zou komen over de waterkwaliteit van de Sloterplas in combinatie met de aquathermie. Nu heeft zij gehoord dat het geen zwemwater is geworden. Zij vraagt of het onderzoek is afgerond en de commissie er een verslag van krijgt. Wethouder PELS zegt toe dat zij het verslag zal delen, maar zij moet nog kijken in welke vorm dat kan. Bij het onderzoek wordt namelijk samengewerkt met partners zoals Waternet. Het lid HAVELAAR las in Het Parool een artikel over glas op straat in relatie tot lekke fietsbanden. Ook hijzelf heeft glas op straat indertijd aan de orde gesteld.

Hij las in Het Parool dat de wethouder de signalen hierover niet herkende. Hij vraagt of er inderdaad niet veel glas op straat ligt. Wethouder PELS antwoordt dat in het betreffende artikel de indruk werd gewekt dat glas op straat op grote schaal in Amsterdam een probleem is, maar het is meer iets voor het centrum. Daar is inderdaad een uitdaging. Het lid HAVELAAR begrijpt dat sinds de invoering van statiegeld op kleine flesjes en blikjes de restwaarde van het gecollecteerde zwerfafval op straat gestegen is, en dat ze in de nascheiding eruit gehaald worden. Hij vraagt een indicatie van het bedrag dat de gemeente extra ontvangt voor die flesjes en blikjes. Wethouder PELS antwoordt dat het om iets meer dan het om iets meer dan drie miljoen euro gaat over 2022, maar dat is dan voor alle reststromen die waarde hebben, inclusief papier. Het lid HAVELAAR las in de vorige brief dat door de veranderende marktomstandigheden de prijs van papier en karton behoorlijk gezakt was. Maar de waarde van de flesjes en blikjes is na 1 januari van dit jaar sterk gestegen. Kan niets

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

gezegd worden welk bedrag van die ruim drie miljoen euro betrekking heeft op de flesjes en blikjes? Wethouder PELS antwoordt dat zij dat niet kan zeggen. Zij zal er nog naar kijken. Hopelijk gaan steeds meer consumenten de flesjes en blikjes inleveren voor het statiegeld. Dat kan dus een negatief effect hebben, omdat er minder hoogwaardig plastic wordt ingeleverd via het restafval en er daarom ook minder daarvan gescheiden kan worden en aangeboden op de markt. Aan het eind van dit jaar wordt dat duidelijk. BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Voorjaarsnota 2023 (VN2023-015547) De VOORZITTER licht toe dat dit de behandeling in tweede termijn betreft. Op vrijdag 30 juni zijn de preadviezen gepubliceerd op de moties die in eerste termijn zijn ingediend. Het is nu ook mogelijk om moties en amendementen in te dienen, maar hierop volgt geen schriftelijk preadvies. Tweede termijn Het lid KROM kondigt een nieuwe motie aan, onder de titel ‘Amsterdam supersnel schoon’. Dit naar aanleiding van een bericht uit Rotterdam. In de strijd tegen zwerfafval rijden in Rotterdam sinds kort vijf Stints rond. Medewerkers van de gemeente kunnen daarmee moeilijk bereikbare plekken snel schoonmaken. Men rijdt er verdeeld in teams door de stad en komt ook op spoedmeldingen af van zwerfafval.

Het lijkt haar een uitstekend plan dat kan bijdragen aan een schonere stad, zeker ook omdat je er makkelijk mee in Centrum kunt rondrijden, waar gewone vrachtwagens overdag niet kunnen komen. Ze kunnen ook snel op hotspots aanwezig zijn. Het lid HAVELAAR stelt zich voor dat afgezien wordt van de 37 vuilniswagens, waarover recent nog schriftelijke vragen gesteld zijn. Stel dat blijkt dat die toch nog duurzaam kunnen worden. Moet er dan in de Voorjaarsnota financieel nog iets geregeld worden? Of is het dan automatisch geborgd? Vorig jaar kwam hij met een motie in verband met zijn project ‘Heel Amsterdam helpt om de stad schoon te maken.’ Hij vroeg in zijn motie om daarop nog voor de Voorjaarsnota antwoord te geven. Hij proeft in de beantwoording van de motie enthousiasme om ermee aan de slag te gaan. Hij wil daarbij graag helpen. Er is dus geld nodig. Het college komt met twee opties. De ene is om mensen te laten helpen na drukke dagen, wat een briljant idee is. De andere optie is om mensen te vragen om straten te helpen. Ook dat vindt hij een subliem idee. Hij stelt voor om beide opties te doen, wat ongeveer een half miljoen gaat kosten. Misschien kan dat geld komen uit de opbrengsten van de blikjes en flesjes. Hij vond ook nog een egalisatiereserve in het afvalfonds van 2 miljoen rondom Weesp.

Bij de vorige vergadering hoorde hij dat er nog 3 miljoen euro ergens anders over was. Als hij daarover een motie maakt, in wat voor categorie zouden de financiën dan moeten vallen? Hij vraagt iets te zeggen over de mogelijke plek waar je die 500.000 euro zou kunnen zetten. Wethouder PELS antwoordt het lid Krom dat al contact gezocht is met Rotterdam over dit onderwerp. Men is daar heel enthousiast en zegt dat de middelen die nodig zijn best overzichtelijk zijn. Zij is bereid te onderzoeken of het idee toepasbaar is in Amsterdam. De zichtbaarheid van de Stints is ook interessant. Zij zal het verder onderzoeken, met ook aandacht voor de buurtconciërges die qua functie behoorlijk erop lijken. Zij antwoordt de CDA-fractie over de 37 wagens dat er duurzame wagens zouden komen als geld het enige probleem zouden zijn. Er ligt wel een geldvraagstuk voor de

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

werven die nu tijdelijk zijn ingericht en uiteindelijk echt worden opgeknapt. Je zou er dan voor kunnen kiezen om voor een jaar de volledige installatie aan te brengen, maar dat is wel verspilling als tegelijkertijd voldaan wordt aan de voorwaarden van de milieuzone. Op dit moment is het niet noodzakelijk om bij de Voorjaarsnota iets te regelen. Omdat het gaat over het vervangen van materieel kan het ook uit de Afvalstoffenheffing gefinancierd worden. Naast de schriftelijke vragen werkt zij overigens ook aan een overzicht waarin de commissie goed meegenomen kan worden in de gemaakte afwegingen. Omdat ze het heel zeker wil weten, wordt er ondertussen nog met de hele gemeente een toets gedaan of alle stappen goed gevolgd zijn. Geld zal hierbij niet doorslaggevend zijn. Het lid HAVELAAR wil liever dan ‘meegenomen worden’, alternatieven zien. Wethouder PELS bedoelde te zeggen dat de raad moet worden geïnformeerd over de keuzes die zijn gemaakt. Zij wil aan de raad en de stad laten zien waarom een bepaalde keuze is gemaakt. Dat is nu nog niet gedaan, vandaar dat het in de brief komt. Als er toch een alternatief gevonden wordt, zal dat in de brief meegenomen worden om verder te onderzoeken. Zij hoopt dat zo’n alternatief alsnog gevonden wordt.

Verder antwoordt zij het lid Havelaar dat het college positief staat tegenover de inhoud van de motie, maar er moet inderdaad nog dekking gevonden worden. Misschien kan geregeld worden dat de heer Havelaar meegenomen wordt in de techniek van de afvalstoffenheffing. Niet alles mag zomaar via de afvalstoffenheffing gefinancierd te worden. Er is ook een aantal moties ingediend voor het verhogen van een bepaalde belasting. Mogelijk kan daaruit dekking gevonden worden. Het lid NIJSSEN heeft eerder een motie ingediend waarin onderzoek gevraagd werd naar de gasleidingen in Amsterdam, of die omgezet konden worden naar transportleidingen voor waterstof. Het college ontried deze motie, omdat de transitie wat betreft waterstof vooral in de haven plaats zal vinden. Hij vraagt of het college daarmee voorziet dat in de komende tien tot twintig jaar er geen groene waterstof door de gasleidingen in de rest van de stad gaat stromen. Wethouder PELS antwoordt dat huishoudelijk gebruik haar voor de komende tien jaar niet logisch lijkt. Hoe het daarna zit zal moeten blijken. Hopelijk kunnen de gasleidingen nog goed gebruikt worden, maar het is voor de transitie en de industrie beter nu op de haven te focussen. De VOORZITTER concludeert dat de Voorjaarsnota voor de commissie DC voldoende besproken is en gereed is voor behandeling in de raad van 19 juli.

Het lid Noordzij neemt het voorzitterschap over van het lid Nadif. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 4. Kennisnemen van de Monitor Amsterdam Circulair 2023 en de uitgangspunten voor de Agenda Circulair (VN2023-015501) Het lid NADIF was blij met het werkbezoek, waarbij gepraat kon worden over wat in het afgelopen jaar is gedaan rondom Amsterdam Circulair. Volgend jaar komen de Europese verkiezingen. Binnen GroenLinks en De Groenen is er heel veel contact met andere afdelingen, waarbij enthousiast gesproken wordt over wat in Amsterdam gebeurt. Het Amsterdamse lokale beleid kent dus internationale bekendheid. Zelfs in Azië, ZuidAmerika en Afrika maakt men gebruik van het Amsterdamse beleid en gaat over naar circulaire economie. Het is heel erg goed dat de kennis en ervaring uitgewisseld wordt met andere steden, maar tegelijkertijd levert dat grote druk voor de ambtelijke organisatie. Zij is op zoek naar een samenwerking met kennisinstellingen in de stad, de mbo, hbo, universiteiten

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

en onderzoeksinstituten die meewerken aan de circulaire economie. Er moet geïnvesteerd worden in een manier waarop niet alleen informatie verkregen wordt van deze instellingen, maar ook hoe gezamenlijk georganiseerd kan worden dat kennisuitwisseling gemakkelijker wordt. Het IPCC-rapport was duidelijk: lokale overheden zijn hierbij cruciaal. Kennisuitwisseling tussen die lokale overheden is daarom belangrijk, maar je moet wel oppassen straks niet alleen daarmee bezig te zijn, in verband met de circulaire ambities van de stad. De bebouwde omgeving wordt een grote opgave. Er is al gesproken over het grondstoffenpaspoort. Daarop moet verder ingezet worden, waarover ze graag van de wethouder wat meer hoort. Op 1 juli ging de wet in die bepaalt dat je plastic afval niet meer mee kan geven. Dat is een behoorlijke overgang voor de consumenten en voor de ondernemers. Het is goed dat men zich meer bewust wordt van het afval dat meegegeven wordt aan de consumenten. Bedrijven geven afval mee als ze een broodje verkopen. Daarover mag kritischer nagedacht worden. In de vorige periode is veel aandacht besteed aan afvalscans. Hoe wordt afval afgenomen, hoe kan dat efficiënter? Je kunt ook nadenken over de hoeveelheid afval die ondernemers produceren en meegeven.

Zij vraagt het college bij de uitwerking van de Agenda Circulair na te denken over een manier waarop je samen met de BIZ’en een campagne kan beginnen om het afval te reduceren en meer circulair na te denken over het consumptiepatroon in de stad. De hoeveelheid afval in de stad moet gereduceerd worden. Klimaatverandering heeft gigantische effecten op de samenleving. Dat betekent dat de economie echt anders ingericht zal moeten worden. Een lineaire economie is niet meer van deze tijd. Je kunt niet doorgaan met groene groei. Groene groei bestaat niet. Het moet toe naar een circulaire economie, en misschien zelfs een regeneratieve economie. Dus dat je ook wat teruggeeft aan de planeet. Het lid BILGIN vraagt wat beter past bij een regeneratieve economie: lokale voedselproductie of distributiecentra met producten uit verre landen? Het lid NADIF antwoordt dat de stad vastzit aan afspraken die gemaakt zijn voor haar tijd. Er is een realiteit. Zij wil niet alleen focussen op wat niet kan. Alles wat mogelijk is moet gedaan worden. Daarvoor moet een breed gesprek gevoerd worden. Het lid BILGIN vindt het opmerkelijk dat het niet kan. Het kan wel. Er is een schatting gemaakt dat het 100 miljoen euro kost. Als dat geld ervoor uitgetrokken wordt, kan het wel. GroenLinks zegt altijd dat maatregelen tegen klimaatverandering zoveel mogen kosten als nodig is.

CO2-reductie is namelijk het belangrijkste. Maar dat schijnt niet te gelden als het om dit onderwerp gaat. Dat verbaast hem. Waarom zet de gemeente zich niet in voor lokale voedselproductie op een zo groot mogelijke schaal? Het lid NADIF antwoordt dat er wel degelijk ingezet wordt op lokale voedselproductie. Het is in dit geval alleen niet te koop. Al had je het geld, toch staat het gebied in kwestie niet te koop. Als dit onderwerp besproken wordt, moet je eerlijk zijn over de realiteit. Het lid BILGIN antwoordt dat er volgens de website van SADC wel degelijk kavels te koop staan. Het lid NADIF wijst erop dat dit specifieke geval meerdere malen in andere commissies is besproken. Dit er steeds bijhalen leidt af van waarover het hier gaat. Het lid Nadif neemt het voorzitterschap over van het lid Noordzij. Het lid BILGIN leest in de stukken wel degelijk dat voedsel van dichtbij moet komen en dat er een andere economie moet komen. Er worden allerlei beloftes gedaan en doelstellingen geformuleerd. Maar in zijn achtertuin, dat is de Lutkemeerpolder, ziet hij dat er wezenlijk iets anders gebeurt. Daar wordt de natuur juist opzij geschoven. Het is

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

vruchtbare landbouwgrond die opgeofferd wordt voor een distributiecentrum met producten die van de andere kant van de wereld komen. Als er lokaal geproduceerd wordt, hoeft er minder ingevlogen te worden, hoeven er minder producten in vrachtwagens vervoerd te worden door de stad. Inwoners uit de omgeving zouden gewoon op de fiets naar het park toe kunnen komen om hun dagelijks voedsel te halen. Als je dit soort kansen niet pakt, blijf je zitten met zaken als ‘True Pricing’ en ‘CO2-beprijzing’. Dat zit je met beleid dat veel geld kost, maar concreet niets tastbaars oplevert. Dat zorgt voor veel weerstand. Dus waarom niet inzetten op de tastbare dingen? Waarom kijk je niet naar wat in de wijken zoals NieuwWest leeft? Waarom trek je niet genoeg geld uit voor de Lutkemeer? Het lid NOORDZIJ dankt voor het werkbezoek. Voor zijn fractie zijn er twee belangrijke voorwaarden om van de circulaire economie een succes te maken. In de eerste plaats gaat het om zichtbaarheid van afval- en productieprocessen. Als mensen zich bewust willen worden van hun afval, moeten ze het ook zelf zien. Dat kan bijvoorbeeld door met schoolklassen langs te gaan bij afvalpunten. Dan zien ze de bergen afval en dat maakt indruk. Hij vraagt hoe de zichtbaarheid van het afvalprobleem in de stad meegenomen kan worden in de uitwerking van de circulaire agenda. In de tweede plaats gaat het over toegankelijkheid.

Veel organisaties zetten zich dagelijks in voor de circulaire economie. Hij denkt aan het Afvalpaleis, een plek met een weggeefwinkel waar mensen hun spullen kunnen doneren. Er is een repair café waar je op bezoek kan komen om samen spullen te repareren. Ook kan je langskomen voor tips om energie te besparen. Het is dus een toegankelijke plek in de buurt waar iedereen welkom is. Er zijn meer organisaties dan het Afvalpaleis in de stad. Hij is benieuwd hoe dit soort organisaties een plek krijgen in de Agenda Circulair. Hoe kan de stad dit soort organisaties ondersteunen en dit soort initiatieven meenemen in het uitgangspunt van de schaalvergroting? Het onbeperkt plunderen van de aarde kent zijn grenzen. Op een gegeven moment loop je daar tegenaan. De stad moet en kan verantwoordelijkheid nemen om een grote stap te zetten naar de circulaire economie toe. Ook kinderen van latere generaties moeten kunnen uitkijken naar een toekomst vol met mogelijkheden. Organisaties zoals het Afvalpaleis en het repair café moeten ondersteund worden door de stad. Het lid GARMY deelt het enthousiasme van het lid Nadif over Amsterdam Circulair en het pioniersschap van Amsterdam daarin voor de rest van de wereld. Er worden vanuit het Rijk en Europa stappen gezet en er zijn aanvullende financiële middelen nodig. Hij vraagt of daarop aanspraak gemaakt wordt.

Welke steun mag Amsterdam verwachten van het Rijk en Europa? Opvallend in de brief was dat men grote bedrijven wil dwingen om in beweging te komen. Hij vraagt wat de gemeente daaraan gaat doen. En wat verwacht men ervan? Opvallend was dat bij slow the loop weinig gezegd wordt over de gebruiksfase van producten. Wat gaat de gemeente doen aan gedragsverandering van de inwoners? Hoe betrek je andere initiatieven in de stad hierbij? Hij dacht zelf aan Amsterdam Impact, die vanuit de gemeente organisaties heeft geholpen bij True Pricing. Hoe kan Amsterdam Impact erbij betrokken worden? Het lid NIJSSEN deelt het positivisme over een circulaire economie. In de brief heeft men het over de koplopers en de achterblijvers als het gaat om bedrijven die mee willen doen of juist niet. Hij is nieuwsgierig wie die koplopers zijn, en wie de achterblijvers. Misschien wil je dat weten om een aantal goede voorbeelden in het zonnetje te kunnen zetten. Het lid HOFLAND merkt op dat in april de aarde alweer opgegeten was. De rest van het jaar leeft men dan weer op de pof, te betalen door de toekomstige generaties. Dat komt omdat de huidige economie niet op een manier werkt die ook rekening houdt met kinderen en kleinkinderen. Het komt ook omdat niet gewerkt wordt met echte prijzen. De economie moet anders, en een circulaire economie is de perfecte manier om dat te doen.

Met echte prijzen zou de circulaire economie logisch zijn.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

Zijn fractie wil dat er in het grote circulaire beleid wat meer gekeken wordt naar korte ketens. Circulair inkopen is goed, maar als je het dicht bij huis doet, bespaart dat nog meer CO2. Daar moet bij de inkoop op ingezet worden. De haven is een plek met veel bedrijvigheid waar veel gedaan kan worden. Er moet dan wel ruimte zijn voor circulaire economie. Hij hoorde van een initiatief waarbij oude batterijen uit fietsen gerepareerd worden en weer gebruikt kunnen worden in fietsen. Dat snel groeiende bedrijf is uit Amsterdam vertrokken. Dat bleek te komen omdat het bedrijf niet havengebonden is, en dat is doodzonde. De toekomst van de haven heeft juist dit soort initiatieven nodig. Hij vraagt hoe het criterium van havengebondenheid aansluiting kan vinden bij circulaire economie. Het lid MEERBURG merkt op dat veel ruimte in de haven op dit moment door olieterminals wordt ingenomen. Wat vindt het lid Hofland ervan om die oude olie-economie langzaam af te bouwen om ruimte te maken voor circulaire businessmodellen, nascheidingsfabrieken enz.? Het lid HOFLAND antwoordt dat hij daarover niet hoeft na te denken. Het lijkt hem logisch. Hij sluit zich van harte aan bij het punt dat het lid Noordzij maakte over Repair Cafés. Je zou dergelijke zaken nog veel meer in de stad willen hebben, waarvoor dus ruimte moet komen.

Iedere Amsterdammer zou in zijn buurt een dergelijke plek moeten hebben, in ieder geval om spullen te laten repareren. Europees bestaat tegenwoordig het recht op reparatie. Dat recht heeft echter pas zin als je er effectief van kunt genieten, wat kan met dit soort initiatieven. Hij vraagt nadrukkelijk om ruimte voor dat soort plekken in de stad. De VOORZITTER schorst de vergadering van 10.09-10.15 uur. Het lid Noordzij neemt het voorzitterschap over van het lid Nadif. Wethouder PELS is zelf ook enthousiast over dit concrete thema. Er zijn al ondernemers die vooroplopen in deze transitie en waarmee de gemeente kan samenwerken. Er komt een gigantische verandering naar uiteindelijk een volledig circulaire economie, waarmee een fantastische bijdrage kan worden geleverd in de strijd tegen klimaatverandering. Dat kan alleen in samenwerking met andere partijen, bijvoorbeeld kennisinstellingen, het Rijk of Europa. Zij is erg blij met de Europese regelgeving. Europa durft vaak grotere stappen te zetten dan de landelijke politiek en dat dwingt tot het maken van keuzes. Er komen erg veel aanvragen binnen om informatie te geven, maar het aantal ambtenaren dat aan de stad kan werken en tegelijkertijd iedereen kan informeren, is beperkt. Er moet steeds afgewogen worden wat effectief voor de gemeente is om het beleid verder te brengen.

Nieuw is de focus op gebieden elders waar de effecten zichtbaar zijn van het niet-circulair handelen, met de vraag hoe die ondersteund kunnen worden met innovatie en dergelijke. Dit om te voorkomen dat de uitstoot naar andere landen verplaatst wordt. Zij antwoordt het lid Noordzij dat in de komende tijd bijvoorbeeld aandacht moet zijn voor de bouwmaterialen. Welke rol kan de gemeente het beste nemen? Te denken valt aan regelgeving, of het aanjagen van bepaalde ideeën. Het grondstoffenpaspoort is daar een goed voorbeeld van. En wat moet gebeuren in de lobby? De gemeente moet focus aanbrengen op de waardeketens die gedaan worden, dus niet op alle. Ook moet scherp gekeken worden naar de rol die de gemeente neemt, uitgaande van de vraag waar ze het meest effectief is. Repair is na refuse (het niet gebruiken van producten) ontzettend belangrijk. Dus ook slow the loop, waarvoor Volt aandacht vroeg. Er zal zeker contact opgenomen worden met Amsterdam Impact voor deze agenda, om te kijken hoe ook die ondernemers eraan verbonden kunnen worden. Hoe kan de gemeente ondersteunend zijn voor Repair Cafés en kringloopwinkels? Dat is een belangrijke uitdaging, om voldoende betaalbare ruimte te creëren in de stad. Zij zal daarmee aan de slag gaan met EZ.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

Het lid KROM vond via Google dat er maar drie Repair Cafés zijn in Amsterdam. Hopelijk zijn het er meer. Op wat voor manier kunnen de Repair Cafés extra gestimuleerd worden? Vaak verdwijnen ruimtes voor dat soort projecten bij nieuwbouw, omdat de huren niet haalbaar zijn. Welke rol kan Amsterdam spelen? Wethouder PELS herkent het probleem. Er is echt een probleem met betaalbare bedrijfsruimtes voor dit soort initiatieven. Amsterdam heeft rond de twaalf Repair Cafés, maar het kan zijn dat er nog meer initiatieven zijn. Een belangrijk onderdeel van de agenda is een verdere verkenning van de behoefte aan bedrijfsruimte en wat dat betekent voor ontwikkeling van nieuwbouw. Zij zal daarnaar kijken met de wethouders Van Dantzig en Mbarki. Mogelijk kan de gemeente verschillende rollen nemen. De initiatieven kunnen worden gefaciliteerd in gebiedsontwikkeling, en de gemeente kan streven naar goede contacten met eigenaren van bedrijfsonroerend goed. Er kunnen circulaire ondernemers aangedragen worden als er invloed uitgeoefend kan worden. Het eigen gemeentelijk vastgoed kan ingezet worden. Ook zou je elk initiatief kunnen gaan subsidiëren, maar dat overstijgt op dit moment het budget voor circulaire economie. Met subsidie zouden de hoge huren van bedrijfspanden betaald kunnen worden, maar daarmee sponsor je wel de eigenaren. Het lijkt een laatste optie.

Het grondstoffenpaspoort zal worden opgenomen in de nieuwe Agenda Circulair. In de afgelopen maanden is gebleken hoe belangrijk het voor de veiligheid van gebouwen is om te weten welke producten er daarin gebruikt zijn. Dat gaat ook helpen bij het circulair renoveren en slopen. Zij antwoordt de GroenLinks-fractie dat het inderdaad goed zou zijn om met de BIZ’en een campagne op te zetten voor de reductie van afval. De BIZ’en kunnen een mooie rol spelen bij het samenbrengen van circulaire economie en andere onderdelen van de portefeuille afvalpreventie. Zij antwoordt het lid Nijssen dat er fantastische koplopers zijn in de stad. Zo was zij vorige week bij het United Repair Centre, dat voortkwam uit Makers Unite waar men statushouders een baan geeft. Die werken mee door het repareren van kleding van een aantal merken. Dat zijn ondernemers waarop Amsterdam trots mag zijn, en er zijn er nog veel meer. Het lijkt haar een goed idee om in de nieuwe Agenda op te nemen dat die ondernemers in het zonnetje gezet worden door ze mee te nemen in de communicatiestrategie en ze een podium te bieden. De ondernemers kunnen dan zelf het verhaal van de stad vertellen. Wat betreft de achterblijvers: er zal geen blacklist gemaakt worden. Wel gaat het naar een moment waarop je van bedrijven wat mag gaan vragen. Als bedrijven geen zin hebben om mee te gaan, is regulering op zijn plaats.

De bedrijfsvereniging van de haven Oram vraagt te zorgen voor regelgeving, zodat er een level playing field ontstaat. Het beleid moet in het belang van de transitie inderdaad strenger gaan worden. Het lid GARMY is het eens met deze analyse. In het document wordt gesproken van het dwingen van grote bedrijven. Wat moet hij zich daarbij voorstellen? Wethouder PELS antwoordt dat bekeken zal worden hoe de eigen regelgeving, maar ook via die van de provincie en het Rijk, toegepast kunnen worden. Daar wordt onderzoek naar gedaan, omdat regels vaak verkeerd worden uitgelegd. Met de Omgevingsdienst wordt gekeken naar de regels die er zijn, en welke ruimte gezocht kan worden voor circulaire ondernemers en welke ruimte er is om strenger te gaan handhaven. Een ontdekking waarmee de Partij voor de Dieren kwam was het afschaffen van reclame die door de brievenbus gaat. Eerst dacht men dat het niet kon, maar het bleek na juridisch onderzoek toch wel mogelijk. Bij het Rijk zijn goede intenties zichtbaar, maar er is nog maar weinig concreet uitgewerkt. Zo is er een regeling aangekondigd voor biobased bouwen, maar de inhoud ervan is nog onbekend. Aan de hand van de nieuwe Agenda Circulair zal gesproken worden met de staatssecretaris over wat Amsterdam nodig heeft. Het moet allemaal sneller, want er is geen tijd voor de normale trajecten.

De staatssecretaris, de gedeputeerde en de wethouder zullen dicht op elkaar moeten samenwerken om de transitie mogelijk te maken.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

Zij antwoordt het lid Bilgin dat zij al een aantal tastbare dingen heeft genoemd. Zij raadt aan om de Groene Hub in Zuidoost een keer te bezoeken, iets wat vanuit de Donut Coalitie naar voren is gekomen. Daar zetten bewoners zich in om groen gas te maken van resten die overblijven in de buurt. Zij zal in de komende tijd veel concrete voorbeelden in de stad laten zien. De komende jaren gaat het echt om de uitvoering van de Agenda. Zij antwoordt het lid Hofland dat de korte ketens zeker meegenomen zullen worden in de aankoopstrategie. Dat past goed binnen circulair. De afstand die wordt afgelegd zal worden meegerekend in de totale milieukosten van een product. Soms is het mogelijk om binnen Nederland een korte keten te maken, maar doorslaggevend moet zijn op welke wijze het grootste milieueffect bereikt kan worden. Zeker in de discussie rond stikstof en landbouw is een korte keten als het gaat om voedsel erg interessant. Een probleem in de haven is dat er te veel niet-kadegebonden bedrijven, die dus geen ruimte op het water nodig hebben, wel aan de kade gevestigd zijn geraakt. De Haven Amsterdam is bezig die ruimte weer vrij te spelen, zodat bijvoorbeeld vol ingezet kan worden op offshore wind, of op termijn de doorvoer en import van waterstof. De nietkadegebonden activiteiten zullen dus wat verder naar achter verplaatst moeten worden.

De haven heeft ruimte gereserveerd voor circulaire ondernemers, die wel gerelateerd kunnen worden aan het ecosysteem van de haven. Zij hoort graag van de heer Hofland de naam van het bedrijf waarover hij het had, zodat nagegaan kan worden wat er precies is gebeurd. Misschien kunnen er lessen worden geleerd. Het lid HOFLAND antwoordt dat hij na de vergadering nadere informatie zal geven aan de wethouder. In dit geval zat de partij al niet meer aan de kade, maar erachter. Daar is het echter dringen. Hij vindt dat daar bedrijven die bijdragen aan de circulaire economie een streepje voor moeten hebben. Het is zonde als dat soort bedrijven sneuvelt in het gevecht om ruimte. Wethouder PELS is dat volledig met het lid Hofland eens. Zij nodigt alle raadsleden uit om contact op te nemen als ze initiatieven tegenkomen die in de problemen komen. Zij antwoordt het lid Noordzij nog dat de opslag van afval in Amsterdam vrij industrieel vorm heeft gekregen, en ook wel gevaarlijk. Het lijkt haar geen geschikte locatie voor scholen om langs te komen, omdat de veiligheid van de kinderen niet goed gegarandeerd kan worden. Misschien kunnen recyclepunten wel bezocht worden, hoewel daar het vervoer een uitdaging is. Afval en Grondstoffen heeft een programma waarbij medewerkers les gaan geven in de klas. De kinderen worden op de hoogte gebracht van het grote effect van zwerfafval.

Aan de hand daarvan kan gekeken worden wat voor extra inzet mogelijk is. In een andere gemeente was een leuk initiatief, waarbij kinderen in de klas leerden dingen te repareren. Dat past misschien bij de aandacht die de PvdA vroeg voor reparatie. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. 5. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de voortgang en de uitgangspunten voor de sturing van het isolatieoffensief (VN2023-014312) 6. Inzage in verduurzamingsplannen van woningcorporaties (VN2023-015546) De VOORZITTER licht toe dat dit punt is geagendeerd door het lid Meerburg van de Partij voor de Dieren. Die partij gaat graag met de commissie en de wethouder in gesprek over de beantwoording van de gestelde schriftelijke vragen over de verduurzamingsplannen van de woningcorporaties. De commissie WV is bij de bespreking van deze punten uitgenodigd. Het lid MEERBURG herinnert eraan dat dit debat ook een jaar geleden werd gevoerd. Hij was blij dat er een isolatieoffensief kwam en dat daarvoor geld werd vrijgemaakt. De verhouding is dan dat de corporaties aan de slag moeten en dat de gemeente voor het geld zorgt (32 miljoen euro). Het is wel interessant te weten welke

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

prestaties staan tegenover dat geld. Alle coalitiepartijen hebben bij de verkiezingscampagne van vorig jaar expliciet gezegd dat de woningen eindelijk geïsoleerd zouden worden. In het coalitieakkoord kwam te staan dat men zou beginnen in wijken waar dat het hardste nodig is. Inwoners zullen dan natuurlijk willen weten of dat ook voor hun wijk geldt. Wanneer komt het Isolatieoffensief bij hen langs? Hij vraagt voor een kaartje te zorgen waarop zichtbaar is in welke buurten en wijken men aan de slag gaat met het Isolatieoffensief. Hij doelt daarbij op de echte isolatiemaatregelen, dus verdergaand dat het aanbrengen van tochtstrips. Dat wil hij graag met kleuren en jaartallen zien. En gaat de gemeente ook langs bij de andere corporaties om de plannen op hetzelfde detailniveau op te halen als nu -een beetje brutaal- is gebeurd bij Ymere? Het lid HEINHUIS is benieuwd hoe het geboden inzicht zich gaat vertalen in een uitvoeringsstrategie. Het is goed vergelijkingen te maken met wijken waar al sociaaleconomische uitdagingen zijn die aangepakt moeten worden. Het is verstandig te beginnen met buurten waar toch al werk gedaan moet worden. De corporaties geven steeds aan dat het samenhangt met verschillende factoren, zoals de leeftijd van een bepaald gebouw. Helemaal alleen op wijkniveau zal het dus niet gaan.

Het lid KREUGER vraagt wat de PvdA ervan vindt dat de commissie voor de zoveelste keer inzichten voorgeschoteld krijgt in plaats van uitvoering. Het lid HEINHUIS begrijpt dat het lid Kreuger ongeduldig is. Ook zij denkt dat men aan de slag moet gaan. Op een aantal terreinen is er we degelijk veel actie ondernomen; er zijn al veel huizen bereikt. De inzichten kunnen helpen voor het maken van plannen voor dingen die jarenlang duren. Tegelijkertijd moet men aan de slag gaan met dingen die nu gedaan kunnen worden. Het lid KREUGER erkent dat er huishoudens zijn bereikt, maar dan gaat het over tochtstrips en tape enz. Hij vindt dat veel te weinig. Hij mist bij de PvdA het ongeduld dat hij heeft. Deze wethouder heeft al een paar keer gezegd dat ze wil uitvoeren, maar nu ligt er weer een brief waarin de situatie beschreven wordt. Wanneer wordt de PvdA ongeduldig? Het lid HEINHUIS antwoordt dat de PvdA al ongeduldig is. Maar er is een goed plan nodig om tot een goede uitvoering te komen. Dat zeggen ook partijen in de stad die bijdrages moeten leveren aan het Isolatieoffensief. Zij wil inzetten op twee sporen. Ten eerste inzetten op dingen die op korte termijn gedaan kunnen worden en ten tweede met de plannen kijken waarop de inzet gepleegd kan worden. Het geld moet wel verstandig worden uitgegeven, daar waar de situatie het meest urgent is. En daarbij helpt dit soort inzichten.

Het lid KREUGER vraagt waarom men niet eerder begonnen is met het in kaart brengen. Het lid HEINHUIS antwoordt dat dit meer is dan een inventarisatie. Toch gaat het om iets complex. Je moet woningen goed isoleren en verduurzamen en wel zo dat het niet alleen voor het klimaat, maar ook voor de bewoners echt voordelen heeft. Daarvoor is een goede strategie nodig. Het geld moet effectief besteed worden. Zij verwacht dat er over niet al te lange tijd een uitvoeringsstrategie besproken kan worden. Deels is de uitvoering ook al begonnen, en de resultaten ervan zijn heel positief geweest. Zij vraagt wanneer de meer kwalitatieve evaluatie verwacht mag worden. Er staat dat de kritiek vooral komt van organisaties die zelf veel kennis hebben. Dat lijkt ook logisch. Zij vraagt hoe de inzichten van die organisaties, en de kritiek, meegenomen kunnen worden bij de aanpassing van de vervolgstappen die genomen worden. Hoe kan je ervan leren? Het lid GARMY denkt dat het goed is in kaart te brengen welke buurten isolatie het meest nodig hebben. Begonnen moet worden met de ontwikkelbuurten. Er staat dat het

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

onderzoek moet zorgen voor sturing, en niet voor uitsluiting van een deel van de doelgroep. Hij kan zich daarin vinden. Hij vraagt hoe men daarvoor wil zorgen. Hoe voorkomt de wethouder dat onbedoeld woningen uitgesloten worden? Ook vraagt hij een reactie op de bijdrage van de insprekers vanochtend. Die misten regie van de gemeente bij de verduurzaming van woningen. Het lid HAIJEN onderschrijft naar aanleiding van de inspraak over de Van der Pekbuurt dat het soms allemaal wel lang duurt. Toch begrijpt hij het dat corporaties het ingewikkeld vinden. Soms gaat het om kwetsbare mensen die hun huis uit moeten, wat het tijdrovend maakt. Hij vindt wel dat er meer snelheid geboden is. Het is goed dat er nu een onderzoek ligt waarbij in kaart is gebracht hoe groot de isolatieopgave is, waar in de stad deze het meest prangend is, en of je kan beginnen bij de ontwikkelbuurten. Toch moet je uitkijken niet nog meer rapporten te produceren, nog meer onderzoeken te doen. Iedereen weet waar de nood het hoogst is en waar de energiearmoede is in de stad. Dat is in buurten als Slotervaart, Holendrecht, Reigersbos, de IJpleinbuurt, de Vogelbuurt. Hij onderstreept de oproep om aan de slag te gaan. Bij de routekaart van een paar jaar geleden zijn er moties aangenomen over klimaatbanen.

Die hadden toen betrekking op de routekaart, maar zouden ook heel goed betrokken kunnen worden bij dit Isolatieoffensief. Hij vraagt of de wethouder contact heeft met collega’s zoals Mbarki met mbo, of Groot Wassink met Sociale Zaken in zijn portefeuille. Je zou samen met onderwijsinstellingen in Amsterdam kunnen samenwerken. Als een student in september een vakopleiding begint tot installatiemonteur of een andere vakopleiding, zou de gemeente in het kader van het Isolatieoffensief een baan kunnen garanderen. De jongeren, die vaak uit buurten komen waar isolatie het hardst nodig is, zouden zo een baan kunnen krijgen en aan de slag kunnen om hun eigen buurt te isoleren. Het lid KREUGER vraagt of de SP vindt dat de gemeente zelf een soort bouw- of installatiebedrijf moet beginnen. Het lid HAIJEN antwoordt dat de gemeente geen bouwbedrijf is. Wel is het mogelijk om onderwijspartijen en de aannemers die de gemeente inbrengt met elkaar in contact brengen. Die zouden dan jongeren kunnen opleiden of een baan bieden. Het lid NADIF merkt op dat er een duurzaam banenprogramma bestaat in Amsterdam. Mensen kunnen zich ook gratis laten omscholen voor dit soort banen, gekoppeld aan het Isolatieoffensief. Wat wil de SP toevoegen aan alle reeds bestaande specifieke programma’s voor duurzaamheid en isolatie? Het lid HAIJEN antwoordt dat hij de duurzaamheidscampagne kent.

Je hoeft inderdaad geen zaken dubbelop te doen. Hij vraagt de wethouder of zij heeft gesproken met de wethouders Mbarki en Groot Wassink over de klimaatbanen. En hoe zijn die betrokken bij dit Isolatieoffensief? Het lid NADIF denkt niet dat huurdersverenigingen, bewonersgroepen of klimaatorganisaties tegenover elkaar staan. Zij hebben dezelfde ambities en kunnen goed gebruikmaken van de verschillende netwerken als het gaat om klimaatbanen, bewustwording, samen onderzoek doen of uitvoeren. Zij is op zoek naar een manier waarop samengewerkt kan worden en ervoor zorgen dat het gesprek met deze organisaties doorgaat. Daaraan moeten ook concrete acties gekoppeld worden. Het lid KREUGER vraagt wat GroenLinks van het tempo vindt. Het lid NADIF antwoordt dat er volgende week een technische sessie is over de resultaten, de cijfers en het geld. Het lid KREUGER vraagt wat GroenLinks vindt.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept raadscommissieverslag, 06-07-2023

Het lid NADIF denkt dat het duidelijk is wat GroenLinks vindt van de isolatieopgave. Het gaat trouwens ook over energieverbruik en wat voor soort energie. Die drie pijlers moeten steeds in de gaten gehouden worden in dit debat. Het lid KREUGER vraagt wat GroenLinks van het huidige tempo vindt. Bijvoorbeeld: hoeveel huizen zouden volgens GroenLinks voor het eind van het jaar een spouwmuur moeten hebben? Het lid NADIF antwoordt dat het niet snel genoeg kan. De gemeente kan niet veel meer dwingende maatregelen nemen als het gaat over corporaties en particuliere verhuurders. Ook zij is gefrustreerd over dit proces. Met de wet van 2030 wordt het verplicht voor woningen om de labelsprongen te maken. Zij hoopt dat het kabinet wat dat betreft harder gaat optreden dan hoe het ging bij de kantoren. De eigenaars moeten verantwoordelijkheid nemen voor hun panden, juist in het belang van de huurders met weinig geld. Het lid NIJSSEN herinnert eraan dat landelijk GroenLinks vaak heel kritisch is op het kabinet als het niet snel genoeg gaat. In Amsterdam zijn in het afgelopen jaar slechts 1500 woningen van het gas gegaan, terwijl er 27.000 per jaar van het gas zouden moeten in de stad. Hij merkt weinig ongeduld bij PvdA en GroenLinks. Waar zit de druk? Het lid NADIF wijst erop dat de gemeente geen eigenaar is van deze panden. De gemeente doet het werk niet zelf.