Conceptverslag SED 2022.11.02

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Raadscommissieverslag, 2 november 2022

CONCEPT Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Sociaal, Economische Zaken en Democratisering Woensdag 2 november van 13.30 tot 17.10 uur in de commissiezaal Woensdag 23 november 2022 Voorzitter: de heer Burgers Portefeuillehouders: wethouder Groot Wassink, wethouder Mbarki Commissiegriffier: mevrouw Van der Braak Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Alberts (SP), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Bilgin (FvD), Boomsma (CDA), Broersen (Volt), Hoogtanders (VVD), Kabamba (Lijst Kabamba), Krom (Partij voor de Dieren), Namane (PvdA), Nanninga (JA21), Segaar (BIJ1), Schmit (D66), Van der Veen (GroenLinks), Yacoubi (DENK), Yemane (GroenLinks) en IJmker (GroenLinks) Afwezige commissieleden: de leden Bons (BIJ1) en Van Haarlem (FvD) Overige aanwezigen: mevrouw Hoff (commissieondersteuner), de heer Ramlal (ombudsman), de heer Scholtens (DB stadsdeel Centrum), mevrouw Steiger, mevrouw Verheggen

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen van harte welkom op deze openbare raadscommissievergadering SED. b. Mededelingen De VOORZITTER meldt dat er bericht van verhindering is van het de leden Bons en Van Haarlem. Wethouder GROOT WASSINK komt terug op de eerdere vraag over indexatie en de verschillende scenario’s om de indexatie te bepalen. Dat besluit moet 15 november zijn genomen. Dan zal hij de commissie daarover berichten. c. Vaststellen agenda Via de nazending is een aantal punten toegevoegd. Bij agendapunt 4 is de ombudsman, de heer Ramlal aanwezig. Dit punt wordt als eerste besproken. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare raadscommissievergadering SED van 7

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

september 2022 De heer SCHMIT kan zich een goed debat herinneren met de wethouder Democratisering over de doelstellingen van waardering van participatie. Uiteindelijk heeft wethouder Groot Wassink gezegd zich aan te sluiten bij de suggestie om met college en raad te streven naar een 7. Wethouder GROOT WASSINK verduidelijkt dat hij niet voor een aanpassing van de doelenboom is, maar dat streven naar een 7 deelt hij absoluut. Hij vindt het prima als er in het verslag een andere bewoording komt, maar een aanpassing van de doelenboom kan alleen per motie plaatsvinden. De heer SCHMIT begrijpt dat alle partijen naar minimaal een 7 streven en dat voor het aanpassen van de doelenboom een motie nodig is. Wethouder GROOT WASSINK stelt dat het formeel zelfs via een amendement moet lopen. Op voorhand gaat hij daar geen positief advies op geven. Afgesproken wordt dat de griffie contact opneemt met de heer Schmit voor een andere weergave van het besprokene. Vaststelling van het verslag volgt dan later. e. Termijnagenda, per portefeuille f. Tkn-lijst Het lid PETERS agendeert tkn-stuk 6 over het steunfonds energiekosten. Het lid VAN DER VEEN agendeert graag tkn-stuk 9 over de motie rond opvang van ongedocumenteerden.

Het lid ABDI agendeert graag tkn-stuk 10 over de huisvestingsproblematiek zorgverleners Medisch Centrum Oost en wil dit bespreken met de brief die zorgverleners aan de gemeente hebben gestuurd. Die brief heeft de commissie nog niet ontvangen. Het lid BELKASMI bespreekt graag tkn-stuk 16 over financiële zeggenschap stadsdelen en afdoening motie nr. 172 en tkn-stuk 13 over het meer inzichtelijk maken van participatie. Het lid YEMANE agendeert graag tkn-stuk 4, de motie rond de toegankelijkheid van sporters met een chronische beperking. Het lid KABAMBA agendeert graag tkn-stuk 3, de motie over het tegengaan van stigmatisering bij het mbo. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek Mevrouw STEIGER stelt dat er nog altijd niet wordt gereageerd op haar klachten. Het gaat om schending van haar privacy, om pestgedrag door diverse ambtenaren. Het klopt dat zij wel een keer is teruggebeld, maar diezelfde ambtenaar was helemaal niet oplossingsgericht bezig. Haar klachten over WPI dateren van oktober 2018. Ze heeft het

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

gevoel dat haar komst helemaal niets oplevert. De VOORZITTER weet dat mevrouw Steiger wel degelijk is teruggebeld, maar kennelijk bevalt het antwoord van de ambtenaar mevrouw Steiger niet. Daarover kan hij niet oordelen. Boos zijn is een recht, maar maandelijks wordt haar situatie in het maatwerkoverleg besproken. De VOORZITTER bedankt de inspreker voor haar bijdrage. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid YACOUBI complimenteert wethouder Groot Wassink voor zijn inspanningen rond de opvang van vluchtelingen. Ondanks het wanbeleid van het rijk mag de menselijke maat nooit uit het oog worden verloren. Hij zou graag een werkbezoek organiseren aan MS Galaxy omdat hij zorgen heeft over de omstandigheden waarin de mensen verkeren. Wethouder GROOT WASSINK moet dat overleggen met het COA, want formeel is dit geen locatie van de gemeente. Hij komt hierop terug. Het lid IJMKER vindt het soms zoeken in welke commissie datacenters nu besproken dienen te worden. EZ lijkt haar toch het eerste aanspreekpunt. Ze is benieuwd of er plannen zijn om het vestigingsbeleid te herzien en daarover als raad een discussie te voeren. Wethouder MBARKI beaamt dat veel uitdagingen kunnen worden gelinkt aan die datacenters. Het lijkt hem prima dat in deze commissie te bespreken. Hij stelt voor in Q1 met een documentatiepakket naar de raad te komen voor die bespreking.

Het lid BOOMSMA wijst in dit verband op de toezegging meer dan een jaar geleden om het datacenterbeleid te herzien in het licht van de congestieproblemen en nieuwe inzichten. Hij gaat ervan uit dat er al die tijd is gewerkt aan die herziening. Wethouder MBARKI wil vooral kijken naar de maatschappelijke opgave in de stad. Het college is hiermee bezig en komt hier op terug. Het lid IJMKER wijst op de verplichting voor kantoren om vanaf 1 januari energielabel C te hebben. Uit de beantwoording van de schriftelijke vragen blijkt de ene keer dat er wel een handhavingsstrategie komt maar de andere keer niet. Ze hoort graag wat er nu gaat gebeuren – en dan schriftelijk. Die brief wil ze in de commissie agenderen. Wethouder MBARKI benadrukt dat de verduurzaming van de kantoren gaande is. Daar horen de eigen gemeentelijke kantoren ook bij net als handhaving van de labels. Hij zegt toe met een brief te komen; dat wordt Q1. Het lid IJMKER brengt in herinnering dat de fractie van GroenLinks twee jaar geleden een initiatiefvoorstel over community wealth building heeft ingediend dat ook is aangenomen door de raad. Er staan negen verschillende acties is. Ze ontvangt graag een voortgangsbrief daarover. Wethouder MBARKI licht toe bezig te zijn met de brede welvaartsvisie en community wealth building hoort daar ook bij. Hij zegt toe er met de collega’s naar te kijken en hij komt hierop terug.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

Het lid VAN DER VEEN complimenteert het college eveneens als het gaat om de opvang van mensen in deze stad. Tot dusver is bekend dat de LVV tot eind van het jaar open is – of in ieder geval is de daaraan gekoppelde subsidie alleen voor dit jaar afgegeven. Hij wil die opvang blijven organiseren in 2023. De middelen kwamen eerder van het rijk. Hij hoort graag of die LVV volgend jaar ook wordt georganiseerd en of de wethouder gesprekken voert met andere gemeenten waar LVV-voorzieningen zijn, met de VNG of het rijk. Wethouder GROOT WASSINK verzekert dat de LVV ook in 2023 wordt gecontinueerd. De staatssecretaris heeft eerder aangegeven dat die subsidie voor 2023 geregeld wordt. In het regeerakkoord staan wel teksten die voor gemeenten met een LVV een affront zijn en in strijd met de bestuurlijke afspraken. Het WODC is bezig met een rapport. Dat betreft een grondige evaluatie en op basis daarvan zullen de gesprekken worden gevoerd. Ook de VNG levert een financiële bijdrage aan het programma LVV. De wethouder zorgt ervoor dat de raad een afschrift van dat WODC-rapport krijgt. Het lid SCHMIT weet dat er nu wordt gewerkt aan het horecabeleid. Daarmee wordt geadresseerd op welke plek horeca wenselijk is en wordt toegestaan. In dat beleid ontbreekt een visie op wat de gemeente wil in de toekomst.

Zo’n visie is er wel op retail, maar die is er niet op de ontwikkeling van horeca in Amsterdam en de regio. Hij hoort graag of er inderdaad geen regionale visie op de horecaontwikkeling is en of er een marktruimteonderzoek naar de horeca is. Voorts hoort hij graag hoe de wethouder Economische Zaken zijn eigen rol ziet bij de totstandkoming van het horecabeleid, met name denkend vanuit de visie van vraag en aanbod. Wethouder MBARKI zou niet te veel stukken naast elkaar willen schrijven. Dat leidt alleen maar tot een wirwar. In het beleidskader dat nu wordt gemaakt, zit ook een economisch perspectief en zelfs een ruimtelijk perspectief. Hij bepleit het proces dat nu gaande is, z’n gang te laten gaan. Het beleid zit nu in de inspraak. De raad kan het daarna natuurlijk altijd terughalen naar de commissie. Het lid BROERSEN informeerde er eerder naar of hotels onder de leegstandsverordening konden vallen. Voor aanpassing wendt ze zich tot de wethouder EZ. Ze is benieuwd wat de gemeente kan doen om leegstand van hotels tegen te gaan. Wethouder MBARKI wil alles doen om leegstand zo veel mogelijk te voorkomen. Dat vergt een wetsaanpassing – maar dat kan de gemeente niet. De bezettingsgraad van hotels was voor het coronatijdperk hoog. Rond 1 december komt het college met maatregelen en daarbij worden die hotels meegenomen. Vastgoedeigenaren laten niet snel een hotel leegstaan.

De gemeente kijkt ook waar mensen kunnen worden opgevangen en daar benadert ze die hotels voor. Het lid YEMANE wijst op het artikel in Het Parool over kinderen die geen onderwijs genieten. Ze maakt zich ernstig zorgen om de kinderen in de noodvoorzieningen. Ze hoort graag om hoeveel kinderen het gaat die niet naar school gaan en of er binnen het maatschappelijk middenveld in Amsterdam kan worden gekeken of zij voor de kinderen een dagbesteding zouden kunnen organiseren op die noodvoorziening samen met de stichtingen waar veel kennis over deze specifieke doelgroep zit. Wethouder GROOT WASSINK vindt onderwijs voor deze kinderen ook heel belangrijk. De realiteit is dat het nieuwkomersonderwijs sinds begin dit jaar enorm is opgeschaald. Het ging om 500 plekken in het p.o. en 850 in het v.o. Dat is gegroeid naar 900 en 1.400. 226 kinderen wachten om in te stromen in dat nieuwkomersonderwijs. Een deel van hen ontvangt onderwijs op de stamschool, waarmee er 114 kinderen resteren die geen regulier onderwijs volgen. Dat cijfer fluctueert sterk. Op dit moment krijgen 93 kinderen op noodlocaties dat onderwijs niet. Het COA is verantwoordelijk voor de

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

dagbesteding. De suggestie om bij het maatschappelijk leven in Amsterdam aan te haken vindt de wethouder heel goed. Sociale Zaken 3 Voortgang Amsterdamse Buurtbanen (VN2022-034418) Het lid NAMANE beschouwt buurtbanen als een mooi middel om ervoor te zorgen dat mensen met een sleutelrol in de buurt een nog belangrijkere rol in de stad kunnen spelen. Hun netwerk is immers waardevol voor de organisaties die actief zijn in de buurten en het kan een stap zijn richting een reguliere baan. Nog niet alle plekken voor buurtbanen zijn ingevuld. Ze hoort graag van de wethouder wat daarvan de achtergrond is. Haar is ter ore gekomen dat partners de begeleiding niet op zich zouden willen nemen. In de stad zijn veel mensen die niet aan bepaalde opleidingseisen voldoen, maar door hun netwerk, kennis en ervaring wel een grote bijdrage zouden kunnen leveren. Ze hoort graag of de wethouder kansen ziet om het type werk van buurtbaners uit te breiden en wanneer de raad het actieplan gesubsidieerd werk kan bespreken. Het lid BENTOUMYA is blij nu de eerste resultaten van het initiatiefvoorstel van GroenLinks en PvdA te kunnen lezen Van buurtwerk naar betaald werk. Zorg heeft ze voor sleutelfiguren die zich naast hun betaalde werk inzetten voor de buurt en hierdoor overbelast dreigen te raken. Ze is op zoek naar een manier om die sleutelfiguren te faciliteren in hun werk.

Ze is dus benieuwd naar wat de gemeente doet aan ondersteuning voor deze figuren en organisaties, of die bijvoorbeeld hulp krijgen bij het aanvragen van de juiste subsidies en of ze die hulp wel kunnen vinden. Ook hoort ze graag of de criteria voor buurtbanen kunnen worden verruimd om mensen met een betaalde baan te faciliteren. Als laatste wil ze weten hoe het college tegenover een ‘basisbaan’ staat als middel om sleutelfiguren betaald te faciliteren – als aanvulling op de huidige Werkbrigade. Informatie-uitwisseling tussen informele en formele organisaties is van groot belang. Ze hoort graag op welke wijze de gemeente die samenwerking stimuleert en mogelijk verder uitbreidt. Het lid HOOGTANDERS vindt het idee van de buurtbanen een heel sympathiek idee. Ze heeft zeker oog voor wat het werk van sleutelfiguren in buurten kunnen betekenen. Ze is benieuwd of de gemeente gebruik maakt van P-wet-financiering voor de buurtbanen of dat de gemeente alle kosten draagt. Enerzijds doen die sleutelfiguren belangrijk werk, maar de gemeente zet die banen tijdelijk in met als doel mensen te laten uitstromen. Ze krijgt graag het precieze doel van deze buurtbanen uitgelegd. Alle mensen die kunnen werken, zou de gemeente moeten proberen toe te leiden naar sectoren waar een enorme krapte zit en waar betaald werk is.

Niet alle buurtbanen zijn nu vervuld, dus kennelijk zit daar toch geen hele grote vraag. Die vraag zit er wel bij een aantal kraptesectoren. Daar zou ze de energie op willen richten. Desgevraagd is ze het eens dat die buurtbanen belangrijk zijn, maar ze worden tijdelijk ingezet omdat het doel is dat mensen uitstromen naar een regulier betaalde baan. Dit soort banen hebben belang bij continuïteit. Het gaat nu om een keuze in tijden van schaarste en daarom opteert ze ervoor iedereen in te zetten voor betaald werk. Daarmee worden middelen vrij gespeeld om andere belangrijke zaken te bekostigen. Het gaat hier nadrukkelijk om een beroep op mensen in de buurt om informeel werk te doen. Het lid ALBERTS weet uit ervaring dat het met mensen in die buurtbanen heel goed gaat. Dat geeft de mensen de ruimte wat ze willen doen en wat ze eigenlijk al deden. Ze is dus heel blij met die buurtbanen. Vanochtend hoorde ze insprekers vanuit de organisatie Single SuperMom. Die zorgt voor onder andere voor opvang van mensen die te maken hebben met huiselijk geweld. Die mensen werken stadsbreed, dus dat zou misschien net niet voldoen aan het kader van buurtbaan. Toch hoopt ze dat de wethouder een creatieve manier ziet om die organisatie financieel te ondersteunen. Ook deze mensen werken informeel, zijn

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

ervaringsdeskundig en kunnen de boel goed op gang helpen naar het officiële circuit. Die tijdelijkheid is waarschijnlijk opgenomen om die buurtbanen überhaupt mogelijk te maken. Misschien komt men na twee jaar wel tot de conclusie dat zo’n baan voor langere tijd nodig is dan tijdelijk. Vrijwilligerswerk genereert geen inkomen. Het lid YACOUBI hoort veel over de tijdelijke aard van de buurtbanen, maar hij is benieuwd of het mogelijk is deze sleutelfiguren te laten aansluiten bij de buurtteams die met personeelstekorten kampen. Korte lijnen zijn belangrijk. Het lid ALBERTS weet dat er samenwerking is met de buurtteams. De eerste stap voor mensen met een hulpvraag gaat makkelijker richting zo’n buurtbaner dan naar een buurtteam. Die buurtbaner is heel goed in staat iemand door te geleiden naar het buurtteam. Als die buurtteams worden overvraagd, kan die sleutelfiguur net dat tussenstapje vervullen. Wethouder GROOT WASSINK legt het initiële doel van de buurtbaan uit: mensen die in een buurt een wezenlijke bijdrage leveren maar tegelijkertijd een afstand tot de arbeidsmarkt hebben, te betalen voor hun werk en hen in staat te stellen door te groeien. Het doel is nooit primair geweest om mensen aan werk te helpen, ook niet om te zorgen dat er in een buurt een bepaalde dienstverlening bleef bestaan. Stadsdelen kunnen de context het best inschatten. Die maken dus de afweging.

De Werkbrigade had tot doel tot 500 mensen aan werk te helpen met publiek geld. De buurtbaan is een werkvoorziening met publiek geld. De Sargentinibaan is eveneens een werkvoorziening met publiek geld. De gemeente krijgt immers vanuit de overheid te weinig middelen om de re-integratie die de Participatiewet in zich heeft, waar te maken. Het re-integratiebudget is zelfs met twee derde afgenomen de afgelopen tien jaar. Amsterdam kiest ervoor mensen wel aan het werk te helpen. Gesubsidieerd werk is in heel veel opzichten de allerbeste opstap naar een reguliere baan. Het lid HOOGTANDERS verschilt niet van mening over de opstap naar regulier werk, maar wel als dat werk er redelijkerwijs al is, of er al een taak lag en of die taak specifiek rond een persoon wordt gecreëerd. In de Werkbrigade gaat het om groenwerkzaamheden, die al geïdentificeerd zijn en die de overheid zou moeten doen. Bij voorkeur zou ze die banen creëren daar waar een enorme vraag is. Dat is financieel ook veel aantrekkelijker voor de gemeente. Nu betaalt de gemeente het werk en de begeleiding zonder dat daar een automatisch verdienmodel onder zit. Wethouder GROOT WASSINK denkt dat dit wel degelijk een verdienmodel is als er ook wordt gekeken naar besparing van zorgkosten en naar wat het mensen biedt om uiteindelijk naar betaald werk te gaan. Hij gelooft niet zo in de markt.

Werkgevers zijn kieskeurig, ook in deze markt. Er zijn mensen die nu eenmaal net iets meer nodig hebben. Die zijn niet zo maar even naar een kraptesector toe te geleiden. Ondertussen zijn er nu buurtbaners die zo’n reguliere baan hebben. De Amsterdamse Werkbrigade wordt in het rapport van de WRR als een van dé voorbeelden van de basisbaan genoemd. Voor sommige mensen kan die Werkbrigade inderdaad een voorziening zijn, maar veel vormen van gesubsidieerd werk moeten geen voorziening maar een re-integratie-instrument zijn. Buurtbanen zijn geen voorziening, maar moeten een instrument vormen om mensen perspectief te bieden. Daarnaast ziet hij dat de gemeente netwerken en structuren op buurtniveau wil versterken, terwijl daarvoor geen fundamentele waardering is. Daaraan levert de buurtbaan nu wel een bijdrage. Inmiddels zijn er 24 toegekende buurtbaners en zijn er 4 in voorbereiding. Het loopt dus als een trein. Stadsdeel West heeft zelfs een budget vrijgemaakt voor 3 extra mensen. Hij zou er niet op tegen zijn hiervoor meer publieke middelen vrij te maken. Initiatieven van raadsleden zijn welkom. De aard van die buurtbaan hoort wel bij de herbezinning op gesubsidieerd werk. Bij de Werkbrigade is gewerkt met een uitstroompremie. Doorstroming is belangrijk dus de wethouder wil wel nadenken over hoe dat nog beter kan.

De gemeente neemt de looncomponent voor haar rekening; werkgevers moeten

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

wel de begeleiding bieden. Om het type werk uit te breiden zit er ook een spanning tussen enerzijds stedelijke organisaties en buurtorganisaties. Zou de buurtbaan als een stedelijke voorziening worden ingezet, dan rijst de vraag hoeveel genoeg is en wat er publiekelijk echt van belang is of niet. Er zit wel een grens aan het aantal mensen dat de overheid in dienst kan nemen. Het gaat altijd om schaarse middelen waarmee ze toch nauwgezet moet omgaan. Desgevraagd licht de wethouder de procedure toe. Het stadsdeel ziet dat iemand een wezenlijke bijdrage levert en gaat dan het gesprek aan met een organisatie. Anders zouden het ‘staatsbanen’ zijn. Het gaat hier om mensen die geen betaald werk hebben maar wel een afstand tot de arbeidsmarkt. Hij zou niet iemand willen uitsluiten die een heel klein baantje heeft. Maatwerk dus. Er ligt inderdaad druk op mensen. Dat werd zeker in de coronatijd wel duidelijk. Hebben mensen de keuze tussen iets voor de buurt doen of een paar uur extra werken, dan zullen sommigen voor die paar uur extra werken kiezen. De wethouder wil er best over nadenken, maar een oplossing ziet hij zo een-twee-drie niet. Overigens zou hij niet zo maar willen overgaan tot het institutionaliseren van organisaties. Dat heeft in z’n algemeenheid het effect dat ze minder effectief worden in bijvoorbeeld het bereiken van mensen die de gemeente nu niet bereikt.

Daar zit spanning. Het wordt een hele lastige puzzel om informele netwerken met een evidente meerwaarde ten opzichte van de overheid te ondersteunen op een manier waarop ze geen onderdeel worden van het overheidsapparaat. Deze banen worden niet vanuit de P-wet gefinancierd. Het gaat om publiek geld. Het lid HOOGTANDERS ziet dat er nu heel veel betaald werk is. De gemeente heeft nog P-wetinstrumenten. Zij zou willen inzetten op het benutten van die instrumenten om veel meer mensen de kans te bieden dan nu die enkeling die de buurtbaan krijgt – die de gemeente bovendien helemaal moet financieren. Dat financiële punt moet echt meewegen, want het doel, zo veel mogelijk mensen aan werk helpen, kan slimmer worden ingezet – in combinatie met de middelen vanuit het rijk en vanuit de markt. Wethouder GROOT WASSINK verzekert dat de gemeente inzet op tal van interventies om mensen aan het werk te helpen. Ook die P-wetinstrumenten worden ingezet daar waar mogelijk. De middelen vanuit de markt zijn buitengewoon beperkt. De gemeente zet in op talloze mogelijkheden. Zo is er ook de doelstelling om statushouders versnel aan het werk te helpen: 50% binnen drie jaar duurzaam aan het werk. Dat lukt Amsterdam beter dan andere steden doordat de gemeente er grote bedragen voor uittrekt. Het instrument buurtbanen is een belangrijke toevoeging.

De wethouder komt op de vraag van mevrouw Alberts om het werk van stichting SuperMom te financieren als buurtbaan. Het concept zit nu vol. Pas als iemand doorstroomt, komt er weer een buurtbaan vrij. Die buurtbanen zijn heel nadrukkelijk bij de stadsdelen neergelegd, want de wethouder kan niet beoordelen wie waar een belangrijke sleutelfiguur is. Het is wel een gerechtvaardigd punt om nog eens op terug te komen De wethouder verwacht het actieplan gesubsidieerd werk nog voor de zomer te kunnen bespreken. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Economische Zaken 4 Brief bevindingen Ombudsman n.a.v. klachten marktondernemers Waterlooplein Nr. VN2022-036073 De ombudsman, de heer Ramlal, is aanwezig net als mevrouw Verheggen en de dagelijks bestuurder van stadsdeel Centrum, de heer Scholtens. De heer RAMLAL licht de aanleiding voor dit agendapunt toe: zijn zorgen over de manier waarop de gemeente omgaat met marktondernemers. Dat zal hij toelichten waarbij hij enkele observaties met de commissie zal delen en een blik vooruit wil werpen. Als

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

ombudsman toetst hij op het toetsingskader van behoorlijkheid: open, respectvol, betrokken en oplossingsgericht. Vorig jaar bereikten hem klachten van marktondernemers en begin dit jaar weer, met name van de marktlieden van het Waterlooplein. Men gaf aan tegen een muur aan te lopen in het contact met de gemeente. Het marktbureau neemt niet eens de telefoon op wanneer de marktlieden het bureau nodig heeft. De gemeente dient uiteraard op een behoorlijke manier met mensen om te gaan – en omgekeerd ook. De brief gaat in het bijzonder over de situatie op het Waterlooplein. De gemeente wilde daar een feestelijke opening organiseren, maar de betrokken marktondernemers ervaren het helemaal niet als een feestje. In het georganiseerde gesprek tussen de marktondernemers en stadsdeel Centrum merkte hij dat het gesprek niet goed liep. De gemeente stelde zich heel formalistisch en juridisch op en de marktondernemers voelden zich totaal niet gehoord. Bij de stadsdeelbestuurder heeft de ombudsman voorgesteld even een pas op de plaats te maken om de verhoudingen tot rust te brengen. Helaas wilde de gemeente geen pauze inlassen, maar ze ging gewoon door. Met de ombulance heeft de ombudsman de afgelopen tijd veel andere markten bezocht, o.a. in Nieuw-West, in Bos en Lommer en in Zuidoost. Ook die marktondernemers gaven soortgelijke signalen af.

Kennelijk is de manier van communiceren vanuit de gemeente richting de ondernemers niet goed. Die noemt hij zelfs regentesk, met weinig empathie voor de marktlieden. Op dit moment loopt er een breder onderzoek naar deze klachten. De gemeente houdt zich niet aan de eigen regels. Er is het nodige gaande bij de herindelingen. Om de drie jaar zou zo’n herindeling aan de orde zijn en anders volgt er een bestuurlijk besluit dat dat niet gebeurt. Op veel markten houdt de gemeente zich niet aan die drie jaar. Sommige markten hebben zelfs al tien jaar geen herindeling gehad. De marktondernemers moeten zich wel aan de regels houden, maar de gemeente lapt ze aan haar laars. De kwalificatie ‘onbehoorlijk bestuur’ gaat niet alleen over het functioneren van het bestuur, maar dat gaat ook over het ambtelijk apparaat, zowel op houding als op regelkader. Dat is zeker geen motie van wantrouwen; het is eerder een motie van vertrouwen dat het bestuur dit oppakt en gaat werken aan verbetering: van het functioneren van het marktbureau en van de manier waarop de marktlieden worden bejegend. Het lid NANNINGA bedankt de heer Ramlal voor zijn toelichting. JA21 heeft hierover schriftelijke vragen gesteld. Ze is benieuwd naar de reflectie op de beantwoording daarvan. De heer RAMLAL vindt de reactie teleurstellend. Hier is echt iets aan de hand.

Het is tot in detail uitgespit en dan verwacht hij toch van het collegebestuur dat dit niet in twijfel wordt getrokken en dat er reflectief wordt gekeken om dit te wegen. Praten is goed, maar er moet ook een plan komen om de situatie te verbeteren. Inmiddels wordt de urgentie wel gevoeld. Hier is sprake van een markt met schaarste. Het raakt mensen in hun levensonderhoud. Regels zijn er niet voor niets en daar moet een gemeente zich ook aan houden. Het lid BOOMSMA bedankt voor het onderzoek, de brief en de toelichting. Hij hoort de woorden regentesk, weinig empathisch, onbehoorlijk. De gemeente zou de markt onvoldoende professioneel ondersteunen. Hij is benieuwd of dat onbehoorlijke ook in ander regels en voorbeelden zit. Daar krijgt hij graag voorbeelden van. De heer RAMLAL licht toe dat deze kwalificatie in het bijzonder toeziet op de situatie aan het Waterlooplein. Het onderzoek loopt nog, dus ook de resultaten volgen nog. Daar heeft hij nu een voorschot op genomen. In januari komt hij graag terug in de raad om de uitkomsten van het onderzoek te bespreken. Dat gaat verder dan alleen die herindeling om de drie jaar. Het lid BOOMSMA informeert of de zorg rond die schouw meer algemeen is of dat het gaat over de manier waarop het beleid is opgesteld. In hoeverre zijn de

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

marktondernemers betrokken bij het feit dat er nu een themamarkt van is gemaakt? De oneerlijke concurrentie met winkels die toeristische prullaria mogen verkopen, is ook nog niet opgelost. De heer RAMLAL begrijpt dat er politieke keuzes zijn gemaakt om de markten zo in te delen. Met name de verkoop van toeristische artikelen was een discussiepunt. De marktlieden vinden dat de politiek in het vak van de ondernemer treedt. De terminologie ‘schouw’ bleek heel beladen in het gesprek. De marktlieden gaven aan een JoodsPortugese markt te zijn en dat maakt die term schouw heel beladen. De gemeente trok zich daar niets van aan. Wil je werken aan vertrouwen, dan zou de gemeente zich toch makkelijk kunnen relateren aan de gevoelens aan de andere kant. Dat is toch maar een kleine stap. Het voorstel om even te wachten werd niet opgepakt, terwijl er veel toenadering was van de kant van de markt richting de gemeente. Er was echt een ander gesprek mogelijk geweest, veel meer uit verbinding dan vanuit tegenstelling. De gemeente heeft zijns inziens heel onhandig geopereerd. Hopelijk kan de gemeente zich in de toekomst wat meer verplaatsen in de gevoelens van de marktlieden. Het gaat soms om hele simpele dingen. In Nieuw-West is men al jaren in discussie met de gemeente over een toilet. In Zuidoost idem. De ombudsman vindt het onbegrijpelijk dat zoiets eenvoudigs niet van de grond komt.

Hij roept de gemeente op die kleine dingen samen met de ondernemers snel te organiseren. Het lid SCHMIT bedankt de ombudsman voor zijn toelichting. Het is goed te horen dat hij alle markten aan het bezoeken is. De samenwerking tussen de marktlieden en de gemeente loopt stroef op regelgeving en gedrag. Hij is benieuwd of de problemen nu meer in de regelgeving of in het gedrag zitten. De heer RAMLAL denkt dat het om de combinatie gaat. Het gaat hier om de verdeling van schaarste. Die regels hebben de functie dat de verdeling stabiel blijft, maar als die regels niet worden nageleefd, zorgt dat voor moeilijkheden tussen mensen onderling. Dat zorgt al heel snel voor een negatieve spiraal. De gemeente moet inzetten op die regels zoals bedacht in de marktvisie en het vergt een stuk openheid richting de ondernemers. Het lid BROERSEN haalt aan dat er drie weken geleden een inspreekster was die sprak over de markt en een deadline van 20 oktober. De wethouder gaf toen aan al met de marktlieden in contact te zijn. Ze is benieuwd of er nu signalen afkomen dat de verhouding tussen gemeente en ondernemers enigszins is verbeterd. Mevrouw VERHEGGEN weet dat er naar aanleiding van die deadline op de Noordermarkt zo’n 8 klachten zijn binnengekomen. Het Marktbureau is opgeroepen een pas op de plaats te maken. Er zijn twijfels gerezen over de juridische houdbaarheid van de nieuwe regels.

Dat heeft het Marktbureau gehonoreerd. Men weet ook dat er een onderzoek van de ombudsman loopt. De heer RAMLAL voegt hier nog aan toe dat er ook uitgebreid met het Marktbureau gesproken. Bij de gemeente hoort hij dat er veel dilemma’s spelen. De communicatie is lange tijd ontoereikend geweest en dat proces moet nu verbeteren. Het lid NAMANE vraagt wat de eerste stap vanuit de gemeente zou moeten zijn om de relatie met de marktondernemers te verbeteren, bijvoorbeeld concreet op de Waterloopleinmarkt. De heer RAMLAL zou het heel goed vinden als er tijd worden genomen om met elkaar het gesprek te voeren. Dat zou een eerste stap zijn en tegelijk ook een erkenning naar de ondernemers toe dat het de afgelopen jaren niet goed is gegaan. Zo’n erkenning zal al de-escalerend werken. Dat past een zelf-reflectief bestuur. Het lid IJMKER wijst op de recente wijziging van de marktverordening. Ze hoopt

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

dat daarmee de pijn bij die formele regelkant misschien al een beetje is verholpen. Mevrouw VERHEGGEN beschouwt die tussentijdse bijstelling van de verordening een cosmetische wijziging. De veranderingen in de verordening wijzigen de rechten en plichten van marktlieden en gemeente niet. De wethouder is van plan een integrale wijziging door te voeren over anderhalf jaar. De ombudsman kijkt ook naar de status en de werkbaarheid van de marktvisie, de gebiedsgerichte uitwerkingen die er zouden kijken en de huidige verordening. In die laatste zitten de meeste knelpunten. De heer RAMLAL voegt hieraan toe dat er ook gemeenten zijn waar het beter loopt, bijvoorbeeld bij de gemeente Amstelveen. In Almere is de situatie inmiddels sterk verbeterd. Dus er is wel perspectief voor Amsterdam. Het kan interessant zijn om eens bij buurgemeenten te horen hoe zij het aanpakken. Het lid BILGIN hoorde dat de gemeente te veel op de stoel van de ondernemer zou zitten. Hij is benieuwd of dat voor alle markten geldt. De heer RAMLAL hoort die klacht van marktlieden op diverse markten. Dat is echt wel een klacht waarover de gemeente het gesprek zou moeten voeren. Het gaat er om wat een marktondernemer in alle redelijkheid mag verwachten van de overheid. Wellicht zijn er verschillende verwachtingen.

Het lid KABAMBA is benieuwd naar het gemeenschappelijke element in de oplossingen die andere gemeenten hebben gevonden. Mevrouw VERHEGGEN vindt het opvallend dat er sinds 2015 in Amsterdam verschillende ambtelijke lagen betrokken zijn bij de markt. Zo is er een marktmakelaar, een marktbeheerder, een marktmeester en dan ook nog dat marktbureau. Die organisatievorm is nog niet geëvalueerd maar lijkt niet zo te werken als aanvankelijk gedacht. Het gaat over veel schijven en dan ontstaan er snel misverstanden. Dat is in andere gemeenten anders. De VOORZITTER bedankt de heer Ramlal en mevrouw Verheggen voor hun komst. Het lid YACOUBI stelt dat de Amsterdamse markten buurten aantrekkelijker maken en de lokale economie verstevigen. Marktlieden moeten wel in staat zijn hun geld te verdienen. Bij zijn fractie komen diverse signalen binnen vanuit andere markten. Hij hoort graag van de wethouder welke concrete stappen die zet om het vertrouwen van de marktondernemers terug te winnen en hoe de marktondernemers als gelijkwaardige gesprekspartners hierin worden betrokken. Voorts krijgt hij graag een inventarisatie van de problemen en dan breder dan alleen van de Waterloopleinmarkt. Het lid NAMANE vindt het belangrijk dat de relatie tussen gemeente en marktondernemers verbetert. De wethouder heeft aangegeven daarin te willen investeren.

De ombudsman adviseert samen om de tafel te gaan zitten en te erkennen dat zaken beter hadden gemoeten. Ze is benieuwd naar de reactie van de wethouder op dat advies. In het rapport leest ze opmerkingen over verlengd bestuur en eigen richting door stadsdeelbesturen. De gemeente wil een transparant en navolgbaar bestuurlijk stelsel, dus ze krijgt graag een reactie van de wethouder op die opmerking over verlengd bestuur. Hopelijk kan dat investeren in een betere relatie met marktondernemers in samenwerking met de stadsdelen. Ze hoort graag van de stadsdeelbestuurder hoe die denkt de relatie te kunnen verbeteren. Het lid IJMKER ziet dat er een ingewikkeld dossier ligt waarbij veel partijen zijn betrokken met allemaal verschillende belangen. Het herontwerpen en het opknappen van het Waterlooplein speelt al lange tijd. Het DB heeft er in de vorige periode zeker aan gewerkt om de situatie voor iedereen te verbeteren. Het is een ongelukkig voorbeeld van

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

een bestuurlijk stelsel in de praktijk. De raad bedenkt een kader, de stadsdelen zijn aan zet voor de herindeling en het marktbureau doet de uitvoering. En dat alles gaat over verschillende schijven. Ze denkt dan ook niet dat de problemen hier uniek zijn. Toch is elke markt anders en vraagt die om een andere aanpak. Het is juist van belang die identiteit van de markten te behouden. De raad had eerder de wens om het toeristische aanbod te verminderen en de bewoners wilden een fijnere leefomgeving. Om die belangenafweging gaat het. Er komt nu een integrale herziening van de marktverordening aan. Het rapport van de ombudsman kan daarbij een belangrijke rol spelen. Er komen ook nog rondetafelgesprekken. Ze benadrukt dat belang van in gesprek blijven met deze ondernemers die zo’n belangrijke rol spelen in de stad. Ze hoort nog graag hoe het zit met de verbouwing en de renovatie van de plint. Daar is vertraging in gekomen. Dat kan immers een fysieke bijdrage leveren aan de aantrekkelijkheid van de markt en het kan een tegemoetkoming zijn aan de ondernemers op het Waterlooplein. Het lid BROERSEN hoort graag van de wethouder een reflectie op de lange historie van dit dossier. Ze is benieuwd of de wethouder nog in gesprek is geweest met de inspreekster van drie weken geleden.

De gemeente moet waarborgen dat marktondernemers in de toekomst beter worden betrokken bij het vormen van beleid en bij de marktvisie die in 2026 opnieuw wordt bekeken. Bureau marktzaken is slecht bereikbaar dus ze hoort graag van de wethouder wat hij eraan gaat doen om dat te verbeteren. Het lid SCHMIT vindt aantrekkelijke markten belangrijk voor een bruisende buurteconomie, een plek waar Amsterdammers elkaar kunnen ontmoeten. Mooie markten vergen ruimte voor ondernemerschap van de marktondernemers. De gemeente heeft de taak te zorgen voor regelgeving en handhaving. Dat moet wel samen, dus dat vergt wederzijds luisteren. Hij krijgt graag een tijdlijn van nu tot de marktverordening met alle stappen die worden genomen. Er ligt een besluit om een themamarkt te maken, een recyclemarkt. Het lid Schmit hoort graag van de stadsdeelbestuurder hoe hij met de marktondernemers in gesprek wil gaan. Het lid NANNINGA leest in Het Parool dat het hier gaat om een ‘parade van fouten’: lekkage in de boxen, niet passende zeilen, geen parkeermogelijkheden voor de marktlieden en bomen frontaal voor marktkramen geplant. De fractie van JA21 heeft dan ook schriftelijke vragen gesteld. Uit de beantwoording blijkt dat het college vindt dat het normaal is dat er dingen fout gaan. Het gaat niet alleen om de probleemdetectie; het gaat om de afhandeling van de problemen.

Ze begrijpt niet wat er onduidelijk is aan de opmerkingen van de ombudsman, want die is behoorlijk concreet over het falen van de gemeente. Ze wil weten wat de realisatie van de themamarkt structureel betekent voor het beleid van de gemeente. En wat gaat het college structureel doen om de toenadering naar de marktkooplieden te verbeteren? Hoe verklaart het college de vele klachten van de marktkooplieden als die volgens de gemeente zo ‘goed’ zijn betrokken bij het herontwerp van de Waterloopleinmarkt? Hoe verklaart het college de vele klachten rond de plaatsing van de boxen als deze ondernemers er zo nauw bij zijn betrokken en hoe reflecteert het college op het eigen handelen in verband met het ontstane wantrouwen bij de marktlieden? In de brief van de ombudsman staat het bedrag van 80.000 euro beschreven voor de zeilen. Ze hoort graag of dat bedrag klopt. Het college stelt dat het negeren van het advies van de ombudsman binnen de kaders van behoorlijk bestuur valt, dus wat is dan nog het nut van de ombudsman? Als het college het oordeel van de ombudsman wel belangrijk vindt, waarom negeert het dit dan? Ze ziet uit naar de beantwoording. Het lid BOOMSMA leest dat marktondernemers recht hebben op meer taakvolwassenheid. Hij gaat ervan uit dat de ombudsman de zware woorden – regentesk, onbehoorlijk, weinig empathisch – niet zo maar gebruikt.

Marktondernemers zouden niet hun eigen woorden mogen kiezen om hun ongenoegen kenbaar te maken. De gemeente richtte zich niet op wat de ondernemers zeiden, maar op hoe ze zaken aandroegen. De

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

reactie van het college is wel heel erg mager. ‘Het kan beter.’ Er moet echt een veel serieuzere reflectie komen. Wat had de gemeente dan beter moeten doen en wat had anders gekund? Hij begrijpt niet waarom de gemeente niet luistert naar het advies van de ombudsman, die toch een zwaar beroep doet op de gemeente om het vertrouwen te herstellen. Het ging om drie weken uitstel. Hij is benieuwd hoe de bestuurders dat nu gaan aanpakken. Is er aan de problemen rond de boxen nog iets te doen? Het lijkt hem zinvol als de wethouder in overleg treedt met andere gemeenten waar het beter gaat. Hij hoort ook nog graag of die keuze voor een themamarkt in overleg met de marktondernemers tot stand is gekomen. De eis dat nieuwe kleding voor 50% uit hergebruikte grondstof bestaat, vindt hij veel te ver gaan. Het lijkt nu alsof de gemeente inderdaad te ver ingrijpt in de bedrijfsvoering. Het is een vorm van micromanagement. Zo’n wc voor de markt moet er natuurlijk gewoon komen. Hij onderschrijft de eerdere vragen over de bereikbaarheid van het marktbureau. Het lid BILGIN hoort dat ondernemers klagen dat de gemeente te vaak op de stoel van de ondernemer gaat zitten. Dat beeld herkent hij. Hij vraagt zich af hoe de gemeente hier in de toekomst mee denkt om te gaan.

Wat krijgt prioriteit en hoe veel zeggenschap krijgen ondernemers straks? Het lid KROM stelt vast dat de ombudsman een zeer belangrijke rol heeft in de gemeentelijke organisatie. Ze vindt het heel treurig dat iets simpels als goede telefonische bereikbaarheid zelfs hapert. Ze hoort graag of de wethouder bereid is bij buurtgemeenten te gaan kijken hoe het ook kan en wat de wethouder gaat doen om het vertrouwen te herstellen. Het lijkt haar goed op korte termijn in gesprek te gaan. Wethouder MBARKI benadrukt dat dit niet alleen vanuit de centrale stad gebeurt. De beantwoording van de vragen doet hij deels zelf en deels de heer Scholtens van stadsdeel Centrum. Het is goed dat dit onderwerp nu staat geagendeerd. Hij ziet zeker kansen om verbeteringen aan te brengen op dit dossier. De voortgangsbrief heeft hij al aangekondigd en daarmee neemt hij de bevindingen van de ombudsman zeker mee. Hij hoopt die eind december, begin januari naar de raad te zenden. Wel stelt hij dat het de raad is die het thema heeft vastgesteld. Dat wordt nu uitgevoerd. Dit gaat terug naar 2016 waarbij het om zowel de Waterloopleinmarkt ging als om andere markten. Daar is destijds een ontwerp uit voortgekomen dat de raad in de marktvisie heeft vastgesteld. De insteek is altijd geweest met marktkooplieden in gesprek te gaan.

Het is ook zaak om meer zaken fysiek af te handelen, vanuit de relatie, en minder per post – zo begrijpt hij uit de brief van de ombudsman. Hij neemt de bevindingen van de ombudsman zeer serieus, maar hij wil ook horen hoe de ambtelijke organisatie die ervaart. Het college wil met een reactie komen die recht doet aan alle partijen, de marktkooplieden, de eigen ambtenaren en tegelijk ook aan de bevindingen. Zelf heeft de wethouder bij zijn bezoeken aan de markten geconstateerd dat het contact tussen marktkooplieden en de gemeente veelledig en veelkleurig is: er is dagelijks contact met de marktkooplieden en de marktmeesters. Het gaat dan om professionele ambtenaren die het als hun werk zien die markten in goede banen te leiden. Het marktbureau wordt benaderd wanneer er sprake is van een lopend project of een wens. Dat is een ander contactmoment. En dan is er nog contact met het stadsdeel. De wethouder wil goed nagaan waar de contactmomenten wel goed gaan en waar die verbetering behoeven. Dat neemt hij mee in de brieven. Uitgangspunt is dat de gemeente zich altijd professioneel opstelt. Weerstand ontstaat soms ook door onzekerheid en dat is zeker begrijpelijk. Dat betekent niet dat het beleid gelijk wordt herzien. Dat is immers gezamenlijk na indringend beraad vastgesteld. Maar de manier waarop zaken gaan, vergt natuurlijk wel aandacht.

Het veranderen van de regels, van het beleid, is aan de raad. De rondetafelgesprekken zijn mede bedoeld om het gesprek aan te gaan en het gesprek te voeren. Dat zal het vertrouwen vergroten. In zijn voortgangsbrief neemt de wethouder de tijdlijn mee waarom het lid Schmit vroeg, maar ook de bevindingen van de ombudsman. Dat gaat over de bejegening van marktkooplieden, maar ook kansen in de wet- en regelgeving. Daarvoor zal hij zeker te rade gaan bij andere gemeenten. De

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

bedoeling is dat die gesprekken zo snel mogelijk plaatsvinden. Hij moet even bekijken hoe dat allemaal past in die tijdslijn. Wellicht hebben de gesprekken al plaatsgevonden voordat de voortgangsbrief naar de raad komt. Overigens is het beleid wel maatwerk. De stadsdeelbesturen spelen daarbij een belangrijke rol. De gemeente probeert daaraan op een goede manier invulling te houden met ruimte voor het stadsdeel. Nogmaals: er zijn kaders en de gemeente probeert daarin de juiste keuzes te maken, maar het gaat ook gewoon over mensen. Zo is de overgangstermijn bij de Waterloopleinmarkt met een jaar verlengd. Er werd gezegd dat de gemeente zich te veel met het ondernemen bemoeit. De gemeente wil zeker sturen op het type ondernemerschap. Dat gebeurt voor winkelpanden ook via bestemmingsplannen. Dat is destijds ook voor de markten aan de orde geweest. De stadsdelen geven daar nu uitvoering aan. De plint van het stadhuis wordt verbouwd zodat die voor meer levendigheid zou zorgen. Toen kwam corona. Naar verwachting wordt het aanbestedingsproces eind dit jaar afgerond. Dat betekent aanvang bouw najaar 2023. Dit is de ambitie, maar grondstofprijzen stijgen, personeelstekorten nemen toe maar de gemeente zet hier wel op in. Uiteraard vormt een bezoek aan de Noordermarkt ook onderdeel van het rondje marktbezoeken. In de herindeling kan de gemeente echt nog wel een slag maken.

De regel luidt dat de gemeente om de drie jaar moet beoordelen of ze overgaat tot een herindeling. Daarover moet dan wel worden gecommuniceerd, ook als er geen herindeling vormt. In de brief wordt het bedrag van 80.000 euro genoemd. Er is wel degelijk sprake van aanpassingen. Dat is niet gefinancierd door de marktkooplieden; daarvoor heeft de gemeente een bijdrage geleverd. Als dat bedrag moet worden gepreciseerd, kan de wethouder daar later op terugkomen. Het lid NANNINGA hoort dat de wethouder in gesprek is met marktkooplieden, maar de ombudsman geeft aan dat marktkooplieden te verstaan wordt gegeven waarover ze wel of niet mogen praten en met welke toon ze dat mogen doen. Dat staat een open gesprek toch erg in de weg. Ze heeft nog niet gehoord waarom het college zich niet herkent in de zware conclusies van de ombudsman. Er worden kennelijk veel gesprekken gevoerd, maar de marktkooplieden herkennen zich niet in de uiteindelijke uitkomst. Die discrepantie begrijpt ze nog niet. Misschien wil de wethouder in het vervolg heel duidelijk kaders stellen voor de gesprekken met marktkooplieden wat ze mogen verwachten van inspraak. Verwachtingsmanagement kan wellicht veel verschil maken. Wethouder MBARKI vindt dat de bejegening van wie dan ook altijd buiten kijf moet staan.

Hij is niet bij die gesprekken van de ombudsman met marktkooplieden geweest en dan is hoor en wederhoor wel belangrijk. De ombudsman heeft de gesprekken op deze manier ervaren. Maar zit ook een grens aan wat een gemeenteambtenaar over zich heen moet laat komen. Dat is ook professionaliteit. Belangen kunnen tegenover elkaar staan en inspraak betekent niet dat mensen precies terugkrijgen wat ze vragen. Dat wordt kennelijk niet goed bij elkaar gebracht. De onzekerheid speelt zeker een rol bij de marktkooplieden. Zij hebben te maken met veranderingen, een herindeling et cetera. Ook na uitvoerige gesprekken kan de uitkomst voor marktlieden nog onbevredigend zijn. Gelukkig gaat het ook heel veel goed. Hij zegt graag toe in het vervolg de verwachtingen aan de voorkant glashelder te maken. Overigens kan dat ertoe leiden dat mensen aan die voorkant al teleurgesteld worden. Over de classificatie van onbehoorlijk bestuur geeft de wethouder in zijn brief aan dat het op meerdere momenten niet goed is gegaan. Hij zet in op versterken van het vertrouwen. Die onbehoorlijkheid wordt onderzocht. Als die nader wordt gestaafd, helpt dat bij de verdere uitvoering. Hij concludeert wel dat dingen niet goed gaan, maar of dat als onbehoorlijk bestuur kan worden geclassificeerd, dat is nog in onderzoek. Op dit moment is daarvoor nog geen aanwijzing gezien.

Herziening van het beleid vindt plaats in de markt. Eigenlijk wordt er continu geëvalueerd. Hij zal het college daarover adviseren, maar het is natuurlijk aan de raad om daarin mee te gaan – of niet. De DB’s van de stadsdelen hebben ook een rol. Beleid kan worden verfijnd. Dat gebeurt lokaal. Er is niet direct een vast evaluatiemoment voordat er in 2026 nieuw beleid komt, maar het proces naar zo’n vaststelling is op zich natuurlijk

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

evaluatiemoment. Dan vindt de afweging plaats. Stadsdeelbestuurder SCHOLTENS ziet in de brief van de ombudsman zijn oproep tot een reflectieve houding bij het bestuur, tot oplossingsgericht denken, tot goede communicatie en tot goed verwachtingsmanagement. Dan neemt hij zich zeker ter harte bij de gesprekken met de vertegenwoordigers van de markt. Dat vergt terugkijken maar ook vooruitkijken. In het bestuurlijk stelsel stelt de raad de kaders, in dit geval de marktvisie 20182026, waarin niet alleen staat dat markten een bijdrage moeten leveren aan het voorzieningenniveau voor Amsterdammers, maar ook dat de Waterloopleinmarkt een themamarkt wordt. Binnen dat kader moet het bestuur werken. Die kaders zijn verwerkt in een instellingsbesluit en een inrichtingsbesluit waarin de randvoorwaarden precies staan aangegeven. In het eerste inrichtingsbesluit voor de Waterloopleinmarkt staat de branchering op hoofdlijnen. Het thema is hergebruik. Verfijning van zo’n inrichtingsbesluit is altijd mogelijk, wel binnen die kaders. Hij gaat graag met de vertegenwoordiging van de marktkooplieden nader in gesprek. Die boxen zijn heel problematisch geweest, maar alle boxen zijn half september in het kader van de onderhoudscyclus nagelopen. Bij zeven boxen was sprake van lekkage en bij vier kon dat snel worden opgelost. Bij drie is nog een nadere aanpak nodig.

De problemen met het openen en sluiten zijn opgelost. Voor de boxen met een extra lange luifel worden nieuwe luifelzeilen gemaakt. Eerst wordt een proefexemplaar getest en als dat werkt, komen die zeilen er voor alle 27 boxen. De zorgen over de plint zijn begrijpelijk. Dat betekent zeker iets voor de marktkooplieden bij of tegenover de plint. Tijdens de coronatijd hebben de ondernemers meer mogelijkheden gekregen om bijvoorbeeld hun koopwaar aan de plint te zetten. Hopelijk staat er straks een mooie nieuwe plint. Wethouder MBARKI voegt hier nog aan toe dat de vraag voor toiletten een openbare ruimtevraagstuk is. Dit neemt hij echt mee. Stadsdeelbestuurder SCHOLTENS wijst op het artikel in Het Parool over de toiletvoorziening op de Noordermarkt. Dat maakt duidelijk hoe complex dit kan zijn. Bij winkelbranchering moet altijd zorgvuldig worden aangegeven wat er wel of niet kan. Anders is handhaving in de praktijk niet goed mogelijk. Als de raad er behoefte aan heeft, zal hij het instellingsbesluit nogmaals toezenden. De categorisering wat er allemaal kan binnen het thema hergebruikt, is vrij ruim. Als het om het toeristische aanbod gaat, is die beperking eraan toegevoegd op basis van de aangenomen motie van de SP destijds. De VOORZITTER bedankt de heer Scholtens voor zijn bijdrage. Hiermee is dit punt voldoende besproken. Sociale Zaken 5 Kerncijfers WPI voor raad Nr.

VN2022-032209 Het lid HOOGTANDERS vindt het mooi om te zien dat het bestand al zo fors is gedaald en altijd nog dalend. Het is prima dat het gesprek ook gaat over de verhoging van de ambitie. Ze hoort graag waardoor de uitstroom in 2021 toch weer afvlakt en of dat ook waarneembaar is in andere grote steden. De gemeente zet graag in op omscholing van mensen, maar hoe zit het met de uitstroom naar scholing? In het vervolg ziet ze graag in de cijfers terug hoeveel mensen er in een leer-werktraject zitten en wat de succesratio daarvan is. Op dit moment zitten er 4.172 mensen in het sociaal werk. Dat aantal is sinds 2015 gedaald, terwijl het doel toch was in totaal 4.500 mensen in het sociaal werk te hebben. Dat kan ze niet rijmen met de ongekende krapte op de arbeidsmarkt. Dat zit vooral in Amsterdammers die met loonkostensubsidie aan het werk zijn. Volgens de benchmarkcijfers is Amsterdam helemaal geen koploper als het om de inzet van Pinstrumenten gaat. Koplopers in den lande zetten 480 banen per 100.000 medewerkers

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

in; Amsterdam komt op 180. Ze krijgt graag toegelicht hoe dit kan, want ze denkt dat de gemeente hier kansen laat liggen. Straks komt er een prestatiefinanciering als het gaat om het creëren van gesubsidieerde banen wordt het extra belangrijk als Amsterdam die middelen optimaal wil benutten. Tot slot wil ze nog weten wat er is gebeurd met de cohortaanpak om de 17.000 mensen die al participeren en waarin kennelijk al jaren wordt geïnvesteerd, aan het werk te krijgen. Het lid NAMANE ziet ook dat krapte op de arbeidsmarkt nog niet resulteert in snellere groei van sociaal werk via loonkostensubsidies. Wellicht kan de wethouder dat uitleggen. Het lid BENTOUMYA memoreert de doelstelling van het college: duurzame uitstroom. Dat krijgt ze graag nader toegelicht. Wordt er ook rekening gehouden met het type dienstverband? Wethouder GROOT WASSINK was blij met deze kerncijfers. In 2021 was er echt nog wel sprake van hinder door corona. Uitstroom naar onderwijs zit in de maandcijfers. Een vergelijking met andere steden wordt lastig, want daarbij speelt de aard van de populatie wel een rol. Hij zou een vergelijking willen laten zien met de brief over Iedereen kans op werk. Die brief volgt binnenkort en daarin kan een vergelijking met andere steden worden gemaakt. Amsterdam is inderdaad geen koploper bij de inzet van P-wetinstrumenten.

Om die reden staat in het coalitieakkoord dat de gemeente LKS veel meer wil gaan inzetten. In 2021 is het aantal banen in sociaal werk vergeleken met 2019 behoorlijk toegenomen. Het lijkt niet helemaal rechtvaardig dat met 2015 te vergelijken met alle problemen rond Pantar die toen speelden. Kijkend naar het bestand ziet hij dat de ‘makkelijk te bemiddelen mensen’ een beetje op raken. Toch verwacht hij nog steeds een grotere uitstroom te kunnen realiseren, juist in deze krappe arbeidsmarkt. Ondanks die krapte blijven de cijfers achter, onder meer doordat werkgevers die begeleiding ingewikkeld vinden. Hij zou loonkostensubsidie veelvuldiger willen inzetten. Bij sociaal werk moet de ambitie echt omhoog. De gemeente heeft krachtig ingezet op allerlei verschillende groepen en dat blijft ze doen. Het is te simpel om te denken dat het marktmechanisme vraag en aanbod op de arbeidsmarkt oplost. Deze doelgroep vergt veel maatwerk. Wel vindt de wethouder eveneens dat die doelstelling omhoog moet en dat LKS veel meer moet worden ingezet. De cohortaanpak had een hoge uitstroom tot gevolg. Dat was aanvankelijk 25%. Duurzame arbeid is minimaal een halfjaar in een baan doorwerken. Hij is geen voorstander van flexwerk want dat leidt tot grote bestaansonzekerheid. Zijn voorkeur zou uitgaan naar langlopende dienstverbanden, maar soms is flexwerk een oplossing.

De VOORZITTER concludeert dat dit punt voldoende is besproken. Gemeentelijk Vastgoed 6 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de start van een openbare, transparante procedure bij de selectie van een nieuwe huurder voor Sportschool Van Hallstraat 52 Nr. VN2022-033836 Het lid KROM schetst de volgende situatie. Een sportschoolhouder plaatste een oproep op Facebook in november 2021 voor iemand die zijn sportschool wil overnemen. Er wordt een afspraak gemaakt met een andere sportschoolhouder die dan in een pand zit dat gesloopt gaat worden. Er wordt een prijs overeengekomen en er wordt contact gezocht met de gemeente. Daarmee is de procedure gevolgd zoals die is afgesproken met de gemeente. De gemeente was in november al op de hoogte van deze mogelijke – en ook nog een andere – koper. Op diezelfde dag meldt een derde koper zich met een

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 2 november 2022

hoger bod. De sportschoolhouder sluit ook een overeenkomst met die derde koper ondanks zijn eerdere overeenkomst met de eerdere koper. De gemeente gaat hierin mee. De andere sportschoolhouder is zijn nieuwe locatie kwijt en moet zijn pand uit. De rechter stelt hem echter in het gelijk: hij heeft recht op de huurovereenkomst. Toch negeert de gemeente dit arrest van de rechter en ze start opnieuw een procedure – dit keer met een open aanbesteding. Het lid Krom vindt de gang van zaken onbegrijpelijk. De aspirantkoper heeft bovendien geen enkel bericht van de gemeente ontvangen. En dan wordt hier gepraat over het vergroten van het vertrouwen in de overheid. Waarom is er niet op 18 januari besloten in zee te gaan met de aspirant-koper zoals afgesproken: de ene sportschoolhouder kiest een huurder en de gemeente gaat met de koper in zee? De gemeente was immers op de hoogte van de mondelinge overeenkomst. Waarom kiest de gemeente ervoor het arrest van de rechter te negeren? De verkoper geeft aan dat de gemeente voorstander zou zijn van samenwerking met Patta, maar de gemeente heeft toch geen voorkeur voor een kandidaat? Ze hoort graag dat de wethouder bereid is terug te komen op de openbare aanbesteding en als nog de uitspraak van de rechter te volgen. Het lid ABDI leest dat de wethouder aangeeft dat dit geen schoonheidsprijs verdient.

Een understatement, want de gang van zaken is schadelijk voor de buurt, voor de Amsterdammers die gebruik maken van de faciliteiten, voor de vele jongeren die graag samen sporten en voor kickboksen als sport in de stad. Dit pand aan de Van Hallstraat staat nu al meer dan een jaar leeg. Het Hof constateert dat er wel degelijk sprake was van een overeenkomst tussen de heer Chabrani en de heer Van der Meulen, dat de heer Chabrani aan de eis van de gemeente voldoet en het Hof vindt het aannemelijk dat de gemeente de heer Chabrani als huurder aanvaardt gelet op eerdere uitspraken van de gemeente. Het Hof constateert ook dat onrechtmatig handelen of dwaling van de heer Chabrani niet is gebleken. Een nieuwe selectieprocedure is niet meer nodig, aldus het Hof. Ze wil weten waarom de raad pas maanden later te horen krijgt dat de gemeente de uitspraak van het Hof naast zich neerlegt en ervoor kiest een nieuwe selectieprocedure te starten. Over welke informatie beschikt de gemeente dan waarover het Hof kennelijk niet beschikt? De heer Chabrani heeft een kort geding tegen de gemeente aangespannen. Ze hoort graag wat dit voor de gemeente betekent wanneer hij weer in zijn gelijk wordt gesteld. De gemeente had er beter voor kunnen kiezen te de-escaleren en dit op te lossen. Het lid IJMKER hoort een duidelijke oplossing van de Partij voor de Dieren.

Ze is benieuwd welke oplossing de Partij van de Arbeid voor zich ziet. Het college heeft een second opinion aangevraagd en die zegt dat de gemeente hier wel de goede weg kiest. Het lid ABDI wil eerst de beantwoording van de wethouder afwachten en komt daarna met suggesties. Ze begrijpt niet waarom de gemeente ervoor kiest opnieuw juridisch advies in te winnen na het arrest. Dat gebeurt toch alleen als er iets niet klopt, maar dat weet ze nu niet. Het lid YACOUBI weet dat de uitspraak van de rechter van de zomer kwam en dat de heer Chabrani verschillende keren heeft geprobeerd contact te leggen met de gemeente maar meerdere keren is genegeerd. Probeerde de gemeente een punt te bereiken waarop de heer Chabrani het zou opgeven? Wethouder GROOT WASSINK legt uit dat dit een buitengewoon vervelende en ingewikkelde zaak is. De sportschoolhouder sluit een contract met twee partijen. De gemeente had daar helemaal geen voorkeur in en ze heeft partijen aangemoedigd met elkaar in overleg te gaan en eruit te komen. Ook heeft de gemeente in maart aangegeven dat er een openbare aanbesteding restte wanneer de partijen er niet uit zouden komen. Het stadsdeel had dit helemaal niet op deze manier mogen inzetten. Het Didam-arrest is hier van toepassing. Er had direct een openbare procedure moeten komen. Nu is er een zaak aangespannen. De wethouder heeft na het zomerreces de uitspraak bestudeerd en