Conceptverslag RO 23.10.2024.pdf

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie.

RO

Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

CONCEPT Openbare vergadering van de Raadscommissie Ruimtelijke Ordening Woensdag 23 oktober 2024 van 13.30 uur tot 17:04 uur in de Willem Kraanzaal Woensdag 27 november 2024

Voorzitter: het lid Van Pijpen, het lid Van Munster Portefeuillehouder: wethouder Van Dantzig, wethouder Groot Wassink Commissiegriffier: mevrouw Nieuwenhuis Verslaglegging: mevrouw Röling (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Aslami (D66), Bilgin (Forum voor Democratie), Emmerik (Partij voor de Dieren), Von Gerhardt (VVD), Keesman (PvdA), Konings (VOLT), Lelkes (JA21), Lochtenberg (CDA), Minderhoud (PvdA), Van Munster (GroenLinks), Nijhof (GroenLinks), Runderkamp (PvdA), Staartjes (VVD), Taj (GroenLinks), Taşliyurt (D66), Veenhoff (GroenLinks) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: de heer Dutilh (commissieondersteuner), de heer Vink (stadsdeelvoorzitter Zuid)

1 Algemeen a Opening De VOORZITTER opent de vergadering en heet iedereen welkom. Er is sprake van een quorum, daar er voldoende fracties aanwezig zijn om van start te gaan. b Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat zij bij agendapunt 10 namens haar fractie zelf het woord zal voeren. Daar de plaatsvervangend voorzitter eerder weg moet, zal het lid Van Munster tijdens de behandeling van dit agendapunt het voorzitterschap overnemen. c Vaststellen agenda Er zijn verzoeken gedaan om agendapunten 12, 13 en 8 gevoegd te behandelen. De VOORZITTER stelt vast dat dit akkoord is en deze drie agendapunten worden gevoegd behandeld bij agendapunt 8. Het lid MINDERHOUD stelt voor agendapunt 10 naar voren te schuiven in verband met de aanwezigheid van wethouder Groot Wassink en insprekers die op dit punt hebben ingesproken. De VOORZITTER geeft aan dat de aanwezigheid van insprekers op zich geen reden is om de agenda te wijzigen, maar dat agendapunt 10 als eerste behandeld kan worden.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

Het lid VEENHOFF zou graag agendapunt 8 willen knippen, zodat een tweede termijn in een volgende vergadering aan de orde komt. De voorzitter stelt vast dat er geen bezwaren zijn en geeft aan dat de eerste termijn dan vandaag wordt behandeld en de tweede termijn bij de volgende commissievergadering. De agenda wordt vastgesteld. d Conceptverslag van de openbare en besloten vergadering van de raadscommissie RO d.d. 25 september 2024. Er zijn geen wijzigingsvoorstellen ontvangen en het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. e Termijnagenda, per portefeuille Er zijn geen aanmeldingen voor de termijnagenda. Het lid LELKENS wil terugkomen op eerder gestelde vragen van 4 september 2024 naar aanleiding van vragen van 21 juni 2024, over het besluit van de Raad van State ten aanzien van het Hamerkwartier. Op 4 september 2024 heeft hij gevraagd of de betrokken partijen geïnformeerd zijn en of er een afspraak gemaakt was. Op dit moment staat in de termijnagenda dat medio oktober 2024 het tot beantwoording zou komen. De toezegging van de schriftelijke beantwoording zou in de termijnagenda moeten worden opgenomen. Op dit moment staat het er niet en staan de vragen al vier maanden open. De VOORZITTER geeft aan dat zij eerst kijken of het op de juiste wijze in de termijnagenda staat opgenomen en eventueel moeten aanpassen.

Wethouder VAN DANTZIG geeft aan dat de stand van zaken wordt uitgezocht. Het betreft een dossier waar veel beweging in is en veel actoren zijn. Eerder heeft de wethouder de commissie schriftelijk geïnformeerd over welke procedure ze gaan volgen om te zorgen dat de bouw daar voortvarend door kan gaan. De wethouder komt terug op de toezegging die nog openstaat. De VOORZITTER stelt dat als dit voorafgaand aan de volgende vergadering is, dit ook kan worden opgenomen in de termijnagenda. f TKN-lijst Op verzoek van het lid Emmerik wordt tkn-stuk 1 geagendeerd. Op verzoek van het lid Lochtenberg wordt tkn-stuk 10 geagendeerd. Het lid Lochtenberg wil daarbij van 35 geheime documenten opnieuw laten beoordelen of de geheimhouding kan worden opgeheven. Dit kan dan tegelijk worden behandeld. g Ingekomen stukken stadsdeelcommissie Er zijn geen aparte ingekomen stukken van de stadsdeelcommissie. 2 Inhoudelijk deel a Opening inhoudelijk gedeelte

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

b Inspreekmoment Publiek De VOORZITTER wijst erop dat bij agendapunt 5 en 8 schriftelijke inspraakbijdragen zijn toegevoegd. Er zijn zeven insprekers die zich hebben aangemeld om vandaag in te spreken. De voorzitter heet de insprekers welkom. Marijn VAN DER EYDEN spreekt in namens het Baaibuurt Collectief over de toekomst van Baaibuurt-West. Inspreker is bewoner van de studentengemeenschap in de Baaibuurt West. Inspreker heeft de bijzondere geschiedenis van deze wijk ontdekt en gearchiveerd, die heeft bijgedragen aan een creatieve en initiatiefrijke gemeenschap die veel zorg draagt voor elkaar en de natuur om hen heen. Met het plan wat er nu ligt, het ophogen met zand, zal dit alles vernietigd worden. Het vooruitzicht is dan een braakliggend terrein voor minimaal zeven jaar. Zij werken daarom samen met architecten en stedenbouwkundigen aan een realistisch alternatief. Dit plan behoudt de waarde van de gemeenschap en het groen en biedt per direct woningen aan. De zeldzame kwak en ijsvogels kunnen hier blijven rondvliegen. Het streven is een duurzame wijk die past bij de toekomst en die niet breekt met het verleden en daarmee de waarde van de gemeenschap behoudt, voor de creatieve bedrijven, bewoners en de vele buurtinitiatieven die hen verbinden met de omliggende wijken. Ook zijn er toegankelijke en drukbezocht buurtevenementen.

In compleet nieuwe wijken is het volgens inspreker moeilijk om een gevoel van gemeenschap en betrokken bewoners die zorgen voor hun omgeving en initiatief nemen te creëren. Dit is al aanwezig in deze wijk en kan worden behouden door het gebied niet op te hogen met zand. Zij willen meedoen in de ontwikkeling van meer woningen in deze wijk en hun gemeenschapservaring delen met nieuwe bewoners. Inspreker verwijst naar de omgevingsvisie 2025 en roept op om actief samen te werken om samen stad te maken en een duurzame wijk neer te zetten. Dit is in het belang van de hele stad en bewoners van de vele wijken om hen heen. Desgevraagd geeft inspreker aan dat zij meer dan een jaar bezig zijn als collectief, inmiddels ook in samenwerking met architecten en stedenbouwkundigen. Op 4 november 2024 hebben zij een afspraak met de projectleider waarin zij hun alternatieve plan mogen presenteren. Zij zullen de leden hiervan op de hoogte houden. Wanneer gevraagd wordt of inspreker het gevoel heeft dat hun inzet ergens toe gaat leiden, geeft inspreker aan dat dit af en toe zo is, maar dat de tijdsdruk nu heel erg hoog ligt. Zo moet inspreker in december 2024 haar huis uit. Zij hebben niet het gevoel dat de tijdsdruk ook uit de gemeente gevoeld wordt. Als de oplossing niet op tijd komt, is de gemeenschap dan grotendeels al vertrokken en is er al begonnen met de sloop.

Dan kan het plan wat zij nu uitwerken, dan niemand meer uitvoeren. Zij willen de bomen en zeldzame vogels die daar rondvliegen juist behouden. Desgevraagd geeft inspreker aan dat het hier gaat om ijsvogels en de kwak. Tess BROEKMANS, stedenbouwkundige, spreekt in namens Urhahn en TU Delft over de ontwikkeling van Baaibuurt-West. Ophogen is de meest rigoureuze manier om een gebied droog te leggen. In de Baaibuurt past beter een methode die de problemen wegneemt, maar niet het ecosysteem wegneemt. Zij hebben rekening houden met praktische problemen, zoals het aanleggen van een riolering en bereikbaar zijn voor hulpdiensten. Zij denken dat het mogelijk is om clustergewijs te ontwikkelen, waarbij van de randen het gebied wordt ontsloten en waarbij het centrale deel niet hoeft te worden opgehoogd. Zij denken dat zij negen clusters kunnen realiseren, die dan meer aan de rand gesitueerd zijn, wat 200 woningen per cluster oplevert en daarmee halen zij ook het programma wat geschreven wordt in de nota van uitgangspunten. Door clustergewijs op te hogen, kunnen mensen en bedrijven ook doorschuiven en zorgen dat die partijen betrokken blijven in dit gebied. Daarbij wijst inspreker ook op het belang van de betaalbaarheid, anders kunnen de zittende gebruikers niet terugkeren. Het motto van Amsterdam kan volgens inspreker alleen tot stand komen door niet overal zand overheen te gooien.

Een nieuwe methode van ontwikkelen met een zakkende bodem is cruciaal voor Amsterdam

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

en heel Nederland. Ook hebben zij daarmee echt een voorbeeldfunctie. Juist een plek als deze is een plek om te onderzoeken hoe Amsterdam betaalbare bedrijfsruimte in de stad kan vasthouden. Het is een perfecte locatie om het experiment aan te gaan door de schaal en door de aanwezige condities zoals de randweg die er al ligt. Desgevraagd geeft inspreker aan dat het gesprek van 4 november 2024 een cruciaal moment is en dat het van belang is dat zij ook technische antwoorden krijgen op de vragen die zij hebben. Wat betreft het ophogen, geeft inspreker aan dat zij een plan hebben om het middengebied laag te houden en alleen het clustergebied aan de rand op te hogen, waardoor wel een verschil ontstaat en ze mogelijk nog meer gaan zakken, maar dit is voor de waterberging perfect. Zij denken dat dit een goede combinatie kan zijn. Marco LANGERAK spreekt namens het Marktkwartier in over het Food Center Amsterdam. Recent zijn er in de mediaberichten verschenen waarin een onjuist beeld van de ontwikkeling van het Food Center wordt geschetst. Het Marktkwartier wil juist het project in beweging krijgen. Zij hebben de raadsleden en wethouder een brief gegeven die zij aan de Vereniging Herstructurering hebben gestuurd, waarmee het Marktkwartier de overeenkomst met de vereniging opzegt. Redenen voor die opzegging staan in de brief vermeld.

Zij hebben de samenwerking met de ondernemers niet opgezegd. De al eerder met de ondernemers gesloten overeenkomsten, blijven in stand en worden door Marktkwartier gerespecteerd. In plaats van collectief afspraken te maken, maken zij nu op individuele basis afspraken met de ondernemers. Marktkwartier betreurt dat zij tot deze stap hebben moeten komen en dat de vele gesprekken niet het gewenste resultaat opleverden. Nu staat het belang van de ondernemers centraal, zij verdienen duidelijkheid over een nieuwe plek in een nieuw, duurzaam gebouwd, Food Center. In hun gesprekken met individuele ondernemers horen zij de wens en het verlangen hiervoor. Op individuele basis kunnen zij hier goede afspraken voor maken. Voor de eerste fase van het Food Center zijn twee omgevingsvergunningen verleend voor 25.000 m² nieuwe bedrijfsruimte, waarvan de bouw naar verwachting wordt gestart in begin 2025. Daarnaast komen er 1700 woningen, waarvan 425 sociale huurwoningen. Ze willen zo snel mogelijk beginnen met het bouwen van nieuwe bedrijfsruimtes en hebben de intentie om dit voor een deel op risico te doen, zodat de ontwikkeling van Marktkwartier sneller kan starten.

Wanneer gevraagd wordt of inspreker ervoor openstaat om met de ondernemers als collectief wil praten, geeft inspreker aan dat zij nu praten met de individuele ondernemers en dat zij met hen bespreken wat zij collectief geregeld willen hebben. De samenwerking met de vereniging hebben zij opgezegd. Zij zijn zeer teleurgesteld dat zij deze stap hebben moeten zetten, maar denken dat de snelste stap om tot realisatie te komen met de individuele ondernemer is. Wat betreft rechtszaken, geeft inspreker aan dat er procedures zijn, hetgeen niet ongebruikelijk is. Andere procedures zijn inspreker niet bekend. Everdina EILANDER spreekt in namens Koopvaarders Buurtmoestuin en Bewonerscommissie de Klipper naar aanleiding van het bespreken van de raadsinformatiebrief over de principenota Klipperbuurt. Inspreker noemt verschillende vitale punten op, om vooral niet te verdichten. Vanwege de toename van extreme weersomstandigheden, roept inspreker op het plantsoen groot te houden zodat neerslag weg kan stromen. Asfalt en tegels vervangen door groen is goed beleid, zodat de stad beter bestand is tegen hitte en hoosbuiten. Dan is het absurd om het plantsoen in de Klippenbuurt te verkleinen. Ook kan de Amsterdamse riolering de neerslag niet aan, zeker niet als er nog veel meer mensen komen. Bij hittestress in de zomer, vluchten zij naar hun groene recreatieve ruimte.

Het plantsoen was de afgelopen zomers hutjemutje vol. Maak het niet kleiner en voller. Tussen 2010 en 2015 hadden zij de plantsoenafsnoeperij, door zelfbouwkavels aan de oostzijde toe te staan. Hun plantsoen mag volgens inspreker niet weer zo’n te snoepen kaveltje worden, zoals ook een hoogleraar in het Parool op 10 augustus 2024 aangaf. Voor mensen die al niet op vakantie kunnen gaan, is die groene ruimte om te recreëren essentieel in alle opzichten. De groene ruimte in Amsterdam moeten ze volgens inspreker groen houden en niet verkleinen in het belang van de huidige bewoners, de natuur, de toegenomen behoefte aan neerslagopvang en de rioleringscapaciteit. Ook is buiten spelen essentieel voor de kinderen. De bewoners in de oude tocht- en schimmelwoningen van de

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

Klippenbuurt, willen niet dat het plantsoen nog kleiner wordt en willen de zon op hun balkons blijven zien. Ten slotte zegt inspreker dat het lijkt alsof geld voor groen, gezondheid en geluk gaat. Wat betreft de participatie, geeft inspreker aan dat zij op tekeningen bij de begeleidingsgroep-avonden hebben gezien dat er verschillende blokken bij de rand van het plantsoen en overlappend met het plantsoen stonden. Het lijkt alsof de gemeente twee torens van 30 meter hoog en één toren van 45 meter hoog wil realiseren. Hoe breed en hoe diep die torens worden staat nergens. Voor hun gevoel zijn er genoeg mensen die extra komen wonen in hun buurt, omdat de buurt voor de renovatie klaarstaat. Daar wordt opgetopt en de garages worden veranderd in plintwoningen, waardoor ook 200 woningen extra ontstaan, dat zou voor die buurt voldoende moeten zijn. Gevraagd naar het artikel in het Parool, geeft inspreker aan dat de hoogleraar schreef dat er heel veel groene ruimte door projectontwikkelaars gesnoept wordt van sportterreinen, plantsoenen en andere groene stukjes en dat dit kwalijk is. Wat betreft de afspraken over de renovatie, zegt inspreker dat zij nog wachten op de definitieve plannen en er sprake is van stagnatie in de communicatie met de woningcorporaties. Zij spreekt daarbij over achterstallig onderhoud van veertien jaar, terwijl de huren wel zijn verhoogd.

Inspreker geeft desgevraagd aan dat het Koopvaardersplantsoen destijds opnieuw is heringericht. Ook hebben zij een buurtmoestuin kunnen realiseren. Zij zijn nu heel tevreden, maar kunnen niet aanvoelen hoe het dan zal zijn als er zoveel ruimte door torens afgeschermd ziet worden. Paulien VAN HESSEN spreekt in namens Amsterdamse Huisartsen en alliantie (Aha) en Stichting Amsterdamse Gezondheidscentra (SAG) naar aanleiding van het bespreken van de discussienota “Bied ruimte aan lokale huisartsenpraktijken”. Inspreker verwijst naar het rapport “Visie eerstelijnszorg 2030” wat in januari 2024 verscheen. Iedereen ziet dat het piept en kraakt in de zorg- en hulpverlening en dat dit mede komt omdat burgers vaak vragen stellen aan zorgverleners die geen goed antwoord hebben. Voor hen betekent dit dat mensen met hun klachten komen bij de huisartsenpraktijk, terwijl de klachten komen door schulden of slecht wonen. Als er al een antwoord is, dan hebben zij dat antwoord niet. Zoals het rapport zegt, zullen zij beter moeten samenwerken met wijkverpleging, apothekers en zeker het sociaal domein. In het geval van Amsterdam is het sociaal team buurtteams, OKT en de sociale basis. Het rapport noemt dit hechte wijksamenwerking. Voor die samenwerking helpt het enorm als zij gehuisvest zijn in gezamenlijke wijkcentra.

Daarom is inspreker vandaag aanwezig, zodat zij ervoor kunnen zorgen dat zij één stip op de horizon kunnen zetten als huisartsenzorg en gemeente. Een stip op de horizon met een wijkcentrum per 6000 tot 10.000 inwoners, waar de maatschappelijk werker en de huisarts elkaar en de populatie kennen en waar alle zorg- en hulpverleners samen goed zorgen waar het nodig is. De alliantie vertegenwoordigt 90 procent van de huisartsenpraktijken in Amsterdam. Inspreker gaat ervan uit dat zij het belang zien van toegankelijke huisartsenzorg voor alle Amsterdammers en zij hoopt dat zij met hen de droom van integrale wijkcentra deelt. In alle gevallen is de huisvesting voor de huisartsenzorg een grote uitdaging. De huisvesting is er niet of te ver weg. De norm is dat een huisarts binnen een kwartier bij een patiënt kan zijn. Of de Plint, beschikbaar volgens het bestemmingsplan, is in handen van een projectontwikkelaar die prijzen vraagt die zij niet kunnen betalen. In hun landelijke tarieven zit een vaste component voor huisvesting. Daar kunnen zij best iets overheen, maar niet een factor drie. Zij overleggen in het H020 team met de gemeente, zorgverzekeraar en andere huisartsen. Zij zijn blij met dit team, maar ook dit team kan geen ijzer met handen breken.

Inspreker vraagt om in het handelen rondom maatschappelijk vastgoed en bestemmingsplannen, rekening te houden met zowel de korte en als de lange termijn noden van de huisartsenzorg. Desgevraagd geeft inspreker aan dat de norm ten aanzien van het aantal patiënten per huisarts, dat die norm eerder het gemiddelde is. Het is ingewikkeld om te zeggen of ze precies op die norm zitten. Wanneer gevraagd wordt wat inspreker mee wil geven, zegt inspreker dat zij wil meegegeven dat in het bestemmingsplan rekening gehouden wordt met de integrale

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

wijkcentra en ook dat er met de projectontwikkelaar kunnen afstemmen wat betreft het tarief. Het is een loze belofte als zij het niet kunnen betalen. Wat betreft de tarieven zou het heel fijn als de gemeente samen met het Zilveren Kruis kunnen lobbyen voor de wijkcentra binnen de kaders. De tarieven zijn redelijk onveranderlijk en de kans dat er voor Amsterdam andere tarieven komen acht inspreker niet zo realistisch. Justin LEENDERS zou namens Huisartsen Spuistraat eveneens op de discussienota inspreken, maar is vanwege privéomstandigheden niet aanwezig. Marjan KRUIJER van Huisartsenpraktijk Kruijer & huisartsenpraktijk Molkenboer spreekt ook in op de discussienota “Bied ruimte aan lokale huisartsenpraktijken” Inspreker is huisarts in Amsterdam Noord waar zij samen met haar collega in Tuindorp-Oostzaan, Bongerd en NDSM. Zij huren daar een praktijkruimte van een zorginstelling voor meervoudig gehandicapten, waar zij 5000 patiënten hebben en ook 100 meervoudig gehandicapten. In hun wijk wordt veel gebouwd. Zij hebben 130 m2, wat voor hen veel te weinig is. Zo doen zij af en toe telefonisch spreekuur met hun laptop op schoot in de keuken. Op de NDSM-werf staan nu 5000 woningen, deels gebouwd, deel gepland en er is één kleine huisartsenpraktijk die huurt van de apotheek. Daar moet volgens het bestemmingsplan nog een gezondheidscentrum bij, waarvoor een kavel is aangewezen.

Zij zijn al anderhalf jaar in gesprek met de ontwikkelaar. Het idee is dat er een gezondheidscentrum dat daar ook een huisarts komt. Probleem 1 is, is dat de richtprijs onduidelijk is voor vergoeding. Probleem 2 is de btw-vrijstelling. Zij hebben als huisartsen gemaximeerd BTW vrij tarief, nieuwbouw moet BTW verrekend worden. Bij commerciële ruimtes waar zij zijn gaan kijken is de vergoeding voor de BTW twee keer zo hoog als hun vergoeding voor de vierkante meter en dan hebben zij nog geen huur en servicekosten betaald. Ten derde is er geen verplichting om er een huisarts neer te zetten. Inspreker geeft aan dat zij de afgelopen vier jaar twaalf uur in de week bezig is met huisvesting naast haar fulltime werkzaamheden als huisarts. Inspreker geeft aan huisarts te willen zijn, maar dat haar huur is opgezegd per 1 januari en zij al vijf jaar bezig is met huisvesting. Inspreker hoopt dat zij handvatten en richtlijnen krijgen, zodat Amsterdam hun als huisarts kan behouden. Inspreker geeft desgevraagd aan dat het stadsdeel Noord destijds hen heeft doorverwezen naar de vastgoedontwikkelaar. De afdeling Maatschappelijk Vastgoed zegt geen maatschappelijk vastgoed in deze wijk te hebben. Men is heel welwillend, maar iedereen zegt dat zij te weinig sturingsinstrumenten hebben, aldus inspreker.

Gevraagd naar plan B, zegt inspreker dat de instelling van waar zij huren willen gaan ontwikkelen in hoogbouw, maar zij kunnen die vijf jaar dat zij aan het ontwikkelen zijn, niet overbruggen. Wat betreft de rol van de verzekeraar, zijn deze volgens inspreker aangehaakt en zijn geïnformeerd, maar zij zeggen dat zij niks kunnen. Zij zitten ook in het H20 team. Van het Woo-verzoek wat zij hebben ingediend, hebben zij geleerd dat wat de gemeente afspreekt met de projectontwikkelaar niks zegt over de erfpacht en dat zij eerder niet goed over het voetlicht gebracht hoe schrijnend de situaties in alle stadsdelen zijn. De VOORZITTER stelt vast dat zij hiermee aan het einde zijn gekomen van het inspreekmoment voor het publiek. c Actualiteiten Er is geen actualiteit aangemeld. d Rondvraag Het lid MINDERHOUD verwijst naar een artikel in het Parool over de terugvallende bouwcijfers, met name wanneer het gaat om de grondprijsmaatregel die zij afgenomen jaar genomen hebben. Dat is een van de maatregelen die de wethouder heeft

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

genomen om de bouw op gang te brengen. De commissie heeft toen een initiatiefvoorstel aangenomen waarin vijf andere maatregelen opgenomen zijn om de bouw te bespoedigen. Het lid vraagt of er een update kan worden gegeven over de implementatie van dat initiatiefvoorstel zodat zij in de commissie kunnen bespreken of er nog meer maatregelen kunnen worden genomen om de bouw te bespoedigen. Wethouder VAN DANTZIG geeft aan dat zij de bouw in Amsterdam met een heel scala aan maatregelen proberen aan te jagen, omdat per bouwproject vaak een andere maatregel geldt. Ze hebben alle ontwikkelaars aangeboden de erfpachtprijs tegen het licht te houden, maar omdat zij heel vaak in gemengde complexen bouwen en commercieel vastgoed over het algemeen is doorgestegen, zien zij vaak dat de grondprijs ook omhoog is gestegen. Zij kunnen niet zomaar een grondprijs omhoog rekenen die niet marktconform is. Zij zijn gehouden aan marktconforme grondprijzen, tenzij het om corporaties voor sociale huurwoningen gaat, daarvoor hebben zij de laagste van Nederland. Eerder heeft de wethouder in de halfjaarrapportage de commissie per punt toelichting gegeven over het initiatiefvoorstel en alle maatregelen die zij genomen hebben. De wethouder verwijst naar deze rapportage.

Het lid BILGIN wijst op de inspreker van het Baaibuurt Collectief die niet helemaal wist wat de status is van de meeting op 4 november 2024 met een projectleider. Het lid vraagt de wethouder wat er gaande is en hoe deze meeting wel of niet past in een breder proces. Wethouder VAN DANTZIG heeft aangegeven de commissie nauw betrokken te hebben bij de participatie en ontwikkeling van dit gebied. In de projectnota heeft de raad besloten het gebied te ontwikkelen nadat het volledig is opgehoogd, hetgeen zij zo uitvoeren. Wethouder Van Dantzig merkt op dat er alternatieve ideeën zijn. Hun intentie is wat zij daarvan kunnen implementeren in de verdere uitwerking, waarbij het uitgangspunt wel blijft dat het terrein leegkomt en volledig wordt opgehoogd. Wethouder Van Dantzig zegt een brief toe, waarna dit ook geagendeerd kan worden. BESPREEKPUNTEN Financiën 3 Vaststellen van de Begroting 2025 (VN2024-014075) De VOORZITTER geeft aan dat dit een raadsvoordracht is voor de raad van 13 november 2024 en vandaag bespreken zij dit als tweede termijn. Moties en amendementen die sinds vorige week nog worden ingediend zullen alleen mondeling gepreadviseerd worden tijdens de raadsvergadering van 13 november 2024. Het lid VON GERHARDT geeft aan dat bij de presentatie werd aangegeven dat tientallen miljoen euro’s gaan investeren in betaalbare woningen.

Het lid noemt dit hartstikke goed en heeft gevraagd waar dit in de begroting staat en waar dit aan wordt uitgegeven. Hierbij gaat het om de verlaging van de afdracht aan algemene middelen. Het lid spreekt zijn complimenten uit en geeft aan dat ze wat hem betreft ze dit naar nul toe gaan brengen. Het lid geeft aan dat een deel van die afdracht, 3,8 miljoen euro in 2026, wordt gebruikt voor het herstructureren van het project en managementbureau, maar dit zou worden afgebouwd en wil daarom weten op welke termijn dit dan wordt afgebouwd. Er staat dat zij vanuit het vereveningsfonds de onrendabele toppen van warmtenetten gaan betalen, het lid vraagt hoeveel dat gaat kosten, wat dit gaat betekenen en wanneer zij hier meer inzicht op krijgen en vraagt om een toelichting van de wethouder. Het lid MINDERHOUD geeft aan dat zij ook blij zijn met de verlaging van de afdracht vanuit het vereveningsfonds. Het lid stelt dat het een strijd om iedere woning gebouwd te krijgen en zij zien ook dat de wethouder dit met verve doet. Ze moeten blijven

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

inzetten op betaalbare huurwoningen en dat die afdracht dan iets verlaagd wordt, zijn zij het compleet mee eens. Het lid VON GERHARDT zegt dat zij acht miljoen euro per jaar nog steeds afdragen aan algemene middelen en vraagt of hij de PvdA aan zijn zijde kan krijgen om dit bedrag naar nul te krijgen, zodat al die miljoenen naar betaalbaar wonen kan. Het lid MINDERHOUD wijst ook op de vele andere noden die de stad kent. Het lid VON GERHARDT vraagt, dat als zij andere mogelijkheden vinden om dat te dekken, dan kunnen ze dit in het vereveningsfonds houden, hij het lid Minderhoud aan zijde kan vinden. Het lid MINDERHOUD zegt dat als ze alle prioriteiten die zij heel belangrijk kunnen blijven doen, dan kunnen ze nog meer geld aan betaalbare woningen uitgeven. Het lid VON GERHARDT neemt deze uitdaging aan en zal met voorstellen komen die hopelijk het lid Minderhoud gaat steunen. Het lid MINDERHOUD kijkt hier naar uit. Het lid EMMERIK zegt dat zij graag de aandacht willen vestigen op de milieuproblemen in het landelijk gebied van Amsterdam. De intensieve veehouderij veroorzaakt daar bodemdaling en aanzienlijke CO2 uitstoot. Dit systeem is niet haalbaar voor het milieu en de boeren die vastzitten in dit model zonder toekomstperspectief. Zij dienen daar een motie voor in. Ook pleit hij voor het behoud van het Lutkemeer en verwijst naar de technische sessie in november.

Het lid ASLAMI geeft aan dat zij het mooi vinden dat de afdracht vanuit het vereveningsfonds naar de algemene middelen omlaaggaat. Het lid vindt het ook goed dat zij aan de slag gaan met de ruimte die ze hebben gereserveerd voor de lerarencampus. Het lid stelt voor dat ze de koers voortzetten en kijkt naar volgend jaar. Het lid LOCHTENBERG zegt dat zij ook blij zijn met de afdracht vanuit het vereveningsfonds. Meer betaalbare woningen zijn wenselijk. Het bestedingsplan energie zat ook bij de stukken. De gemeente moet aan de slag gaan met warmtenetten. Het lid Jetten heeft een wetsvoorstel Wet collectieve warmte ingediend waarin gemeenten een regierol gaan krijgen en warmtenetten grotendeels publiek bezit worden. Dit roept vragen op over de verkoop van warmteleverancier AEB en het lid vraagt aan de wethouder of hier tijdig goede afspraken over worden gemaakt, zodat warmte straks niet gestookt wordt op diesel. De VOORZITTER geeft aan dat deze vraag mogelijk bij een andere commissie aan de orde komt. Wethouder VAN DANTZIG bedankt voor de brede steun voor de keuzes die het college gemaakt heeft. De wethouder licht over de afdracht toe, dat het vereveningsfonds tamelijk dynamisch is. Daarom krijgt de commissie daar elk half jaar een update over.

De coalitie heeft besloten om te bezuinigen op het project- en managementbureau, dat betekent niet alleen dat binnen de projecten op proceskosten 30 procent bespaard is om te zorgen dat het vereveningsfonds gezonder is, maar ook dat een besparing op het project managementbureau binnen het vereveningsfonds moet worden opgelost. Op welke termijn is onduidelijk, maar bij de volgende zal de commissie daar een goede update over krijgen. In de basis is het implementeren van bezuinigingen complexer geweest dan een coalitie onderhandeling opschrijven, maar zij gaan dit zorgvuldig doen. De wethouder stelt dat men geen donder aan een woning heeft, als er geen elektriciteit ligt en dat men geen donder heeft aan een gebiedsontwikkeling als er geen warmtenet kan exploiteren. Dat betekent dat zij vinden dat het vereveningsfonds aan de lat staat om die onrendabele toppen

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

mede te betalen. Het ingewikkelde is dat op dit moment het aanbesteden van warmtenetten heel complex is. De wethouder zegt dat hij eigenlijk geen enkele uitspraak zou moeten doen over de bereidheid die zij hebben tot welk deel de onrendabele toppen te betalen, want ze weten pas na de aanbesteding wat die onrendabele top zou kunnen zijn. Zij hebben het bij de Sluisbuurt ingezet, technisch kan de commissie daarover worden bijgepraat. De wethouder bedankt voor de complimenten en zegt dat de Partij voor de Dieren herhaalde waarvoor ze hier op aarde zijn. Wat betreft de vraag van het CDA, zegt de wethouder dat het klopt dat dit bij de wethouder Duurzaamheid zit. Vanuit gebiedsontwikkelingen zorgen zij dat die warmtenetten er dan komen en de woningen en al het andere vastgoed hierop aan wordt gesloten. Op dit moment ziet het er wel naar uit dat zij een groot probleem krijgen met netcongestie, een groot probleem krijgen dat zou kunnen betekenen dat zij met elkaar moeten denken over alternatieve elektriciteitsbronnen en dat zijn vaak aggregaten. Bij warmtenetten speelt wel het knelpunt, dat als private aanbieders geen enkel warmtenet meer willen aanleggen, zij als gemeente dit met elkaar moeten oplossen. De wethouder heeft de indruk dat hier nog niet het laatste woord over gezegd is. Als er behoefte is aan meer informatie, verwijst de wethouder de mensen van Energie voor de stad.

Het lid VON GERHARDT vraagt of bekend is over hoeveel beslag dit gaat leggen op het vereveningsfonds en aan wat voor bedragen moeten zij dan denken. Wethouder VAN DANTZIG geeft aan dit niet in het openbaar te willen doen. Bij de Sluisbuurt is een bedrag opgenomen dat het risico afdekt, dat betekent dat het risicoprofiel lager wordt, waardoor de aanbesteding makkelijker zou kunnen lukken. De inzet van de gemeente is daar altijd zo min mogelijk op bij te leggen. De wethouder zal zoeken naar een manier hoe zij de commissie hier goed over kunnen rapporteren, als het nodig is, is dit ook geheim. Ook bij het college zo’n beslissing maken, betekent niet dat ze direct voor de komende vereveningsfondsperiode exact al weten waar dit op zal effectueren. De VOORZITTER stelt vast dat alle vragen hiermee zijn beantwoord en eventuele moties zullen in de raad van 13 november 2024 aan de orde komen. Ruimtelijke ordening 4 Vaststellen bestemmingsplan Bestaande verbinding Diemen Durgerdam (VN2024-011851) Het lid KEESMAN zegt dat hier wat bestemd wordt, wat al bestaat, in dit geval gaat het om een hoogspanningsleiding. Dit zou bepaalde risico’s met zich mee kunnen brengen en daarom wordt dit nu ook gedaan.

Is het zo dat er elders ook dit soort objecten zijn en is het dan handig om een bepaald veegplan op te stellen? Wethouder VAN DANTZIG zegt dat het kan zijn dat er kleinere delen van het tracé niet zijn opgenomen in bestemmingsplannen, want in Amsterdam is de bescherming van de ondergrondse kabels primair via de zogenaamde WUR geregeld. Tot 2032 zullen alle bestemmingsplannen met de daarin opgenomen kabelverbindingen en alle nog niet bestemde of nog aan te leggen kabelverbindingen in het omgevingsplan worden verwerkt. Dan wordt het meegenomen in de grote operatie om de ruimtelijke wetgeving om te zetten, waar ze tot 2032 de tijd voor hebben. De VOORZITTER concludeert dat de vraag beantwoord is en dat dit punt gehamerd kan worden in de raad. 5 Vaststellen bestemmingsplan IJburg 1e fase – kavel 124 II, reparatieplan (VN2024-011958)

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

De VOORZITTER stelt vast dat er toch geen sprekers zijn waardoor dit punt gehamerd wordt. Dit punt kan dan ook in de raad worden gehamerd. 6 Vaststellen van het bestemmingsplan ‘Zuidas-Zuidasdok 2023’ (VN2024-012743) Het lid KEESMAN merkt op dat de dagelijks besturen van stadsdelen Nieuw West, Zuid en Oost zijn akkoord met het voorstel, maar Nieuw West vraagt nog wel om aandacht voor het inpassen van groen, de hoofdgroenstructuur en de groencompensatie in realisatie tot de bouw van het Zuidasdok. Het lid vraagt of de wethouder hierop kan reflecteren. Het lid LOCHTENBERG geeft aan hetzelfde gelezen te hebben en vraagt hetzelfde. Ook verschillende indieners van zienswijzen hebben daarop gewezen. Het lid: vraag is of bij de verdere ontwikkeling daar aandacht kan worden gegeven, want er gaan veel bomen gekapt worden en daar komt niet zoveel voor terug. Wethouder VAN DANTZIG zegt een fijne groene stad ook bij het Zuidasdok tracé van belang is. In het kader van het Tracébesluit is een groenplan opgesteld waaruit belang van groen, een goede inpassing en toevoeging van het groen volgt en daarnaast een groenfonds van waaruit groen kan worden gecompenseerd. De wethouder geeft aan dat het Tracébesluit buiten de hoofdgroenstructuur valt, maar dat de grenzen heel dicht bij elkaar lopen waardoor zij proberen dit integraal met elkaar te benaderen.

Tegelijkertijd hebben zij te maken met andere partners, zoals de rijksoverheid, die de kar trekt bij deze ontwikkeling. Bij een project waar de tekorten schrikbarend zijn, heeft de wethouder zorgen hoe het rijk dit gaat financieren en zij pragmatisch moeten kijken wat zij kunnen doen. De wethouder zou samen met wethouder Van der Horst het belang van een mooie groene invulling benadrukken. De VOORZITTER stelt vast dat dit agendapunt voldoende is besproken en in de raad gehamerd kan worden. 7 Vaststellen van het welstandskader Zuidoost voor ‘Veel voorkomende kleine bouwplannen’ en het daklandschap van Gein III (VN2024-011599 Het lid MINDERHOUD zegt dat het goed is dat dit wordt gedaan, dat Zuidoost in die zin erkend wordt en die uitzondering wordt gemaakt voor het daklandschap van Gein. Het lid STAARTJES geeft aan dat om inwoners niet op onnodige kosten te jagen het bestuur van Zuidoost ruim tien jaar geleden veel kleine verbouwingen vrij te stellen. Dit moet om beleidsmatige en technische redenen nu anders, terwijl de noodzaak zou ontbreken, hetgeen zij spijtig vinden. Het lid vraagt aan het college of het beperken van de administratieve lasten voor zowel de gemeente als de bewoners dan geen prioriteit meer is. Daarnaast heeft de stadsdeelcommissie de terechte zorg aangedragen dat verplichte welstandstoetsen zal leiden tot langere aanvraagperiodes.

Het dagelijks bestuur stelt dat de termijn zelf niet verandert, hetgeen zij een flauw antwoord vinden. Bij veel gemeenten leiden welstandstoetsen tot overschrijding van de termijn, ook vanwege personeelstekort. Het lid vraagt of de wethouder zicht heeft op wat de toets betekent voor eventuele termijnoverschrijdingen. Wethouder VAN DANTZIG hoort de commissie heel vaak over hoe zij de schoonheid van Amsterdam moeten beschermen en behouden. Ze bespreken hier ter commissie heel vaak excessen die ontstaan als zaken vergunningsvrij zijn. Zo volgt er nog een debat over de bouwdynamiek waar ze met elkaar moeten concluderen dat het feit dat de rijksoverheid in al haar wijsheid voorheen Nederland wettelijk vergunningsvrij maakt, ervoor zorgt dat hier een heel aantal bewoners met de gebakken peren zitten. De wethouder is

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

zelf ook van mening dat de administratieve verlichting als het niet nodig is. Tegelijkertijd zien zij in als ze nu in Zuidoost en Gein niet ingrijpen, dat het dan heel snel kan gaan. Als de bouwdynamiek dan toeneemt, is het belangrijk dat deze wel voldoet aan welstandskaders. Het is voor het college altijd prioriteit af te wegen die extra kosten af te wegen tegen wat ze er extra aan overhouden. Zij denken dat het hier verstandig is dat dit welzijnskader te nemen, maar is het niet zo dat ze binnen dit welzijnskader gaan kijken naar de sociaaleconomische positie van vastgoedbezitters waardoor ze het niet gaan beschermen. Ze proberen het zorgvuldig te doen vanuit welstandsoogpunt en als het noodzakelijk is, zoals hier goed onderbouwd is, dan zullen ze dat doen. De overschrijdingstermijn blijft hetzelfde. Het is wel heel complex om over twee jaar toe te sturen, wat dit welstandskader heeft gezorgd voor overschrijdingstermijnen. Dat zou betekenen dat alle fouten, onduidelijkheden, ingewikkeldheden, ontbrekende stukken, ontbrekende handtekeningen, emailadres die niet klopt, ziekte, dingen die verdwenen zijn, weekenddagen waarin allemaal mee moeten nemen, dat moeten uitzoeken om te kijken of dat allemaal niet relevant was, maar juist het welstandskader. Dat lijkt de wethouder een ingewikkelde klus.

Zodra het geïmplementeerd is, wil de wethouder kijken wanneer zij weer rapporteren over overschrijdingstermijnen en dan zullen zij kijken of de overschrijdingen in Zuidoost van de termijn zijn toegenomen. De enige conclusie die ze daaruit kunnen trekken is dat de overschrijdingen zijn toegenomen, maar ze niet weten hoe het komt. Tweede termijn Het lid STAARTJES bedankt voor de toezegging en zegt dat zij daarna moeten kijken wat de termijnoverschrijdingen zijn. Het lid zegt te hebben gereageerd op de terechte zorgen van de stadsdeelcommissie die wel een reden zagen waarom dit tot overschrijving zou kunnen leiden. Wat betreft het andere punt, zegt het lid dat ze natuurlijk excessen moeten tegengaan, maar dit gaat om aanvragen die wel vergunningsplichtig zijn en waarbij een extra toets aan toegevoegd wordt waar ook weer apart leges betaald voor moeten worden. In het verleden is dat juist niet gedaan, met de gedachte dat het extra werk niet in verhouding stond. Wat is nu de aanwijzing dat al dit werk nu verzet moet gaan worden.

Wethouder VAN DANTZIG zegt dat er geen enkel argument is te noemen waarom zij dit in Zuidoost vrij zouden geven, zeker nu ze de waarderingskaart van de post 65 architectuur hebben gehad en met zijn allen een steeds bredere waardering krijgen voor de bouw in zuidoost, wat toch een stedenbouwkundig uniek aspect wordt gevonden wat ze terug willen laten keren, dan moeten ze welstandseisen bij zetten. Dat zou ook niet kunnen worden gedaan, maar dan komen ze tot de conclusie dat de architectonische waarde in Zuidoost niet belangrijk genoeg wordt gevonden om te beschermen. Terwijl ze dit in alle andere stadsdelen volgens dezelfde regels wel doen. De VOORZITTER stelt vast dat dit agendapunt voldoende is besproken en gehamerd kan worden in de raad. 8 Bespreken van het initiatiefvoorstel De buurt telt mee van het lid Alberts (SP) en het voormalig lid Van Renssen (GL) d.d. 16 april 2024 en de bestuurlijke reactie daarop dd. 1 oktober 2024 (VN2024-014271) De VOORZITTER geeft aan dat dit agendapunt gevoegd behandeld wordt met agendapunt 12 en agendapunt 13. Stadsdeelbestuurder, Bart Vink van stadsdeel Zuid, is inmiddels aangeschoven. Op 10 oktober 2024 is op het verzoek van het lid Veenhoff van GroenLinks aan het dossier nog een notitie toegevoegd met nadere vragen naar aanleiding van de beantwoording van het initiatiefvoorstel.

Eerder is afgesproken dat zij nu de eerste termijn doen en in de volgende commissievergadering de tweede termijn doen.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

Het lid ALBERTS zegt dat het de afgelopen jaren duidelijk is geworden dat de stad door projectontwikkelaars en andere vastgoedbazen gezien als een uitgelezen plek om geld te verdienen. De daaruit volgende bouwwoede valt volgens de SP niet te negeren. De woningnood wordt er niet meer op gelost. Het gaat mis bij de omgevingswet, maar ook bij de paraplu bestemmingsplannen en kruimelbesluiten. Alles is erop gericht om aanvragers ter wille te zijn. Het lid zegt dat als gezien wordt wat het stadsbestuur nalaat om paal en perk te stellen, waarom GroenLinks en SP met dit voorstel zijn gekomen. Het lid hoopt dat, ook naar aanleiding van het nagezonden stuk van het lid Veenhoff, begrepen wordt, dat zij de reactie van het college volledig onvoldoende vinden. Het lid STAARTJES vraagt naar de gedachte achter het initiatiefvoorstel, daar de reactie is dat het niet juridisch uitvoerbaar is. Wat moeten ze volgens de SP precies met dit initiatiefvoorstel gaan doen? Het lis ALBERTS zegt dat ze een aantal mogelijkheden waar wel degelijk rekening mee kan worden gehouden en de wet nog steeds de wet blijft. Ze kunnen de wet niet veranderen, maar wel alles wat buiten dat proces omgaat. Het lid verwijst naar de titel “De buurt telt mee”. Zij zeggen dat het belangrijk is juist om in die buurt te kijken, zodat mensen over mee kunnen denken en aan kunnen dragen waar zij tegen aan denken te gaan lopen.

Het moet in de vergunningverlening worden meegenomen. Het lid ASLAMI bedankt het lid Alberts en het lid Veenhoff voor het initiatiefvoorstel. Het lid zegt dat de omgevingswet ook handvaten biedt om wat te vinden over de bouwactiviteiten. Ook begrijpt hij dat opsplitsen, optoppen en uit kelderen dat ze er allemaal wat van vinden. Soms wordt ook verbouwd om dat verduurzaamd en verbeterd moeten worden. Hoe kunnen ze dat onderscheid nu maken op het moment dat er toch verbouwd gaat worden? Het lid ALBERTS zegt over de omgevingswet dat deze alle ruimte biedt, maar achteraf. Dan is de vergunning al verleend. Ze moeten vooraf kunnen meedenken. Het tweede is, dat ze geen punt maken van isolatie, omdat dit geen schade oplevert voor de omgeving. Het gaat juist om die ingrijpende verbouwingen waar een hele buurt omgevormd worden. Het lid stelt dat het gaat om wat voor stad ze willen en dat kunnen ze niet door elke keer individueel te kijken. Uiteindelijk heeft dat een effect en daar moeten ze waakzaam op zijn. Het lid ASLAMI begrijpt dit goed, maar zegt dat bij bijvoorbeeld bij het aanpakken van de schimmelproblematiek, daar een bouwkundige grond aan ten grondslag ligt en dan moet er rigoureus aangepakt worden wat ook tot overlast en bouwwoede leidt.

Hoe kijkt het lid Alberts daartegenaan? Het lid ALBERTS vindt dit toch van een andere orde, dan als het gaat om het vergroten van het vermogen van de pandeigenaar of projectontwikkelaar. Verduurzaming zou ook in het algemeen belang kunnen zijn. Het lid ASLAMI zegt dat het erom gaat waar ze dan de grens leggen en dat ze dit in een wet zo verankeren dat het duidelijk is wanneer wel en niet. Daar zit een complexiteit die volgens hem niet zo één, twee, drie te ondervangen is. Het lid ALBERTS zegt dat zij niet alleen in het leven geroepen zijn om eenvoudige dingen op te lossen en ziet dit als een uitdaging hoe zij als vergunningverlener hiermee om kunnen gaan. Zij werken in het algemeen belang en niet in het individuele belang van de ontwikkelaar of wat dan ook en dat is eigenlijk de toetssteen waaraan voldaan moet worden. De VOORZITTER geeft aan dat zij dan nu overgaan tot de behandeling waarbij ook de twee andere agendapunten 12 en 13 betrokken Het lid VEENHOFF bedankt voor de stukken en de aandacht van het college en de stadsdelen. Het lid heeft de vragen toegevoegd, omdat het venijn ook in de details zit. Deze

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

moeten zij oplossen, ook als het niet simpel is. De antwoorden van de wethouder op het initiatiefvoorstel begrijpen zij heel goed, maar het is wel een werkelijkheid op papier waar mensen in de praktijk onvoldoende aan hebben. Ze hebben wel al de bestemmingsplannen en kruimelrichtlijnen aangepast, maar dit helpt niet als een bestemmingsplan ruimer is dan de kruimelrichtlijn. Die bestemmingsplannen dat duurt nog wel even voordat die aan de beurt zijn. Ook vindt het lid het belangrijk om het te hebben over de bescherming van omwonenden waar ze niet uit komen. Bij het kruispunt van private en bestuursrechtelijke belangen, stelt de gemeente zich terughoudend op. Dit is begrijpelijk, maar onbevredigend, want daarmee moeten mensen naar de rechter. Heel veel mensen hebben hier geen geld en tijd hiervoor en daar zit ook de woede. Het lid snapt de antwoorden heel goed, maar wijst erop dat de afgelopen jaren een aantal zaken en uitspreken zijn geweest waarin de rechter zegt, dat de VvE toestemming wel degelijk evident is. Dat zou betekenen dat de gemeente dan wel als indienvereiste zou kunnen meenemen.

Het lid vraagt of de procedures die worden gestuurd nadat de vergunning is verleend, waarbij de vergunning dan strandt vanwege de privaatrechtelijke belemmering, wel in beeld komt bij het stadsdeel en de gemeente? En zijn zij bereid te kijken naar de uitspraken van de afgelopen jaren om te kijken of ze hier toch niet iets kunnen doen. Alles wat daar niet aan mogelijk is, begrijpt het lid ook, maar zij vraagt zich af of zij dan niet de plicht hebben hier ondersteuning in aan te bieden? Het voorstel van de wethouder om de informatiepositie te verbeteren vindt het lid heel terecht en nuttig, maar vraagt zich af of bij dit soort kwesties mensen dan wel geholpen zijn en of zij niet beter een persoon tegenover zich nodig hebben in plaats van een website. Het lid ASLAMI vraagt hoe zij er dan achter komen dat dit dan de reden is dat de verbouwing niet doorgaat, want er kunnen ook andere oorzaken zijn. Het lid VEENHOFF zegt dat zij dit letterlijk gelezen en gezien heeft. Het lid ASLAMI begrijpt niet, maar geeft aan dat er allerlei redenen kunnen zijn waarom iemand besluit om niet te verbouwen. Moet dat dan als criterium worden meegenomen om rigoureus op een andere manier te gaan werken en overal mensen te zetten. Het lid VEENHOFF zegt dat het volgens haar daar hier niet om gaat.

Zij heeft hier meerdere voorbeelden van gezien, dat mensen wel de vergunning hebben, maar niet mogen bouwen van de rechter. Het lid vraagt of de wethouder bereid is hiernaar te kijken omdat er inmiddels nieuwe jurisprudentie is. Het lid ASLAMI zegt de verfijning te willen aanbrengen in deze discussie. Een VvE komt meestal maar tweemaal per jaar samen. Zo kan het zijn dat iemand alvast dat traject wil gaan, omdat zij bijvoorbeeld versneld zijn huis wil verduurzamen of wat dan ook. Het ligt wat genuanceerder en wil daarom de discussie aanscherpen. Het lid VEENHOFF zegt dat het lid Aslami denkt in problemen, terwijl het lid zelf juist in oplossingen wil denken. Het lid LOCHTENBERG geeft aan dat er een participatiehandreiking is, “Betrek de buurt bij uw initiatieven”, daar wordt op dit moment niet verwezen naar die jurisprudentie waar het lid Veenhoff wel naar verwijst. Wellicht kan dat opgenomen worden in die participatiehandreiking. Het lid vraagt naar de visie van het lid Veenhoff hierop. Het lid VEENHOFF vraagt zich af of dat daar thuishoort, maar ziet meer iets in de indieningsvereisten. Vraag is of ze dat mogen stellen en of dat juridisch afdwingbaar is. Vervolgens zegt het lid Veenhoff dat er vaak schade ontstaat, met name bij kelderbouw.

Uit het nieuwe rapport van Waternet maakt zij op dat het niet meetbaar is, dat de kelders an sich zorgen voor problemen op het gebied van grondwater. Wat zij wel zien is dat er tijdens de bouw schade ontstaat. Het lid heeft ook de indruk dat Waternet dat ook bevestigde. Als dat zo is, dan moeten zij zich afvragen of dit acceptabel is. In 2019 heeft het lid Veenhoff zelf een onderzoek gedaan, waaruit naar voren kwam dat ontzettend veel

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

mensen schade oplopen die heel moeilijk te verhalen is. Dat betekent dat mensen een jaar anderhalf jaar of twee jaar de hele tijd bezig zijn om hun huis en haard te bewaken om te voorkomen dat ze die schade krijgen door onder andere de pijlbuizen p te vragen. Het lid wil het niet vergelijken met Groningen, maar voor de mensen die ernaast wonen, is het dat wel, omdat het een hap is uit hun leven. Uit de enquête kwam naar voren dat mensen er meer dan 200 uren insteken en dat als ze dan naar de privaatrechter stappen dit ook nog jaren kost. Zij pleit ervoor dat er een goede registratie plaatsvindt en dit te verbeteren. Ook zegt het lid Veenhoff dat er meerdere malen vergunningen zijn langsgekomen waarbij zowel een wethouder, als een DB-bestuur, als de raad of stadsdeelcommissie zeggen dat ze dit eigenlijk niet willen, maar niet anders kunnen. Dit moeten ze oplossen. Door meer te sturen om boven water te krijgen van motivatie om niet te vergunnen en als dat produceerbaar is, moeten ze dan niet beleid maken, zodat ze dat wel kunnen. Daarover ziet het lid niets in de beantwoording. Het lid STAARTJES vraagt of dit echt betrekking heeft op het gebied rondom het Vondelpark of is dit heel Amsterdam breed. Het lid VEENHOFF zegt dat het vooral haar gaat om de kelderbouw en de schade die daar ontstaat. Dat hoeft niet de hele stad te zijn, maar bij elke kelder.

Dan passen kunnen zij deze discussie voeren. Tot slot zegt ze dat dit alles is voor op de lange termijn, maar het lid heeft één concreet idee. Zo zijn er realtime afleesbare meters en pijlbuizen. Kunnen zij die op korte termijn verplicht kunnen stellen in de vergunningen? Dan is tijdens de bouw afleesbaar hoe het gaat. Dat zou de buurt direct helpen en dat kunnen ze volgens haar heel snel opnemen in de voorwaarden opnemen van de vergunningverlening. Het lid MINDERHOUD zegt dat ze allemaal hebben gezien waar bouwwoede toe kan leiden, met name in de Van Eeghenstraat. Zij steunen het initiatievoorstel en zijn benieuwd naar de beantwoording van de wethouder om te kijken wat ze kunnen doen om die bouwwoede te kunnen beteugelen. Het lid KONINGS wil het graag hebben over de twee rapporten die bij punt 12 zitten, omdat daarin drie, of eigenlijk vier scenario’s in worden geschetst met een duidelijke aanbeveling dat Amsterdam met name Scenario 3 zou moeten adapteren. Daar wordt echter over gezegd, dat hier geen geld voor is en dat ze daarom voor scenario 1 gaan. De kosten schuif je dan door naar de toekomst, dan wordt nu wat bespaard, maar zadelen ze toekomstige generaties op, zadel je dan op met kosten. Het lid baart het toch wel zorgen dat er voor scenario 1 wordt gekozen. Zij wil ervoor pleiten om voor scenario 2 of het liefst scenario 3 te kiezen.

Het lid STAARTJES zegt dat ze al een aanpak bouwdynamiek hebben lopen. Van het initiatiefvoorstel denkt hij dat het juridisch niet uitvoerbaar is. Ook het lid vraagt zich af of ze niet meer toekomstgericht moeten kijken en verwijst naar het rapport van Waternet. Er moet misschien meer inzicht komen in de informatie die over kelders, funderingen beschikbaar is en verspreid zit over allerlei afdelingen. Het lid vraagt hoe de wethouder hiernaar kijkt en of er een proces in gang kan worden gezet dat dit beter verzameld wordt. Ook maakt hij zich zorgen dat het VTA-stelsel wat zij hebben in Amsterdam overbelast wordt. Het lid gelooft niet dat dit op dit moment realistisch is dat er toezicht komt op allerlei risicovolle bouwprojecten. Het lid stelt voor dat ze moeten kijken naar wat wel mogelijk is en denkt daarbij aan het ontsluiten van alle informatie die al beschikbaar is in de systemen, maar die soms nog geen eens gedigitaliseerd is, maar wel noodzakelijk is voor het maken van allerlei inschattingen. Het lid ASLAMI bedankt zijn collega’s voor het aanstippen van de problemen die er zijn met de bouwwoede. De realiteit is wat complexer. Het lid vraagt ten aanzien van de funderingsaanpak en problematiek, hebben zij ook in de commissie WW met de andere wethouder over gesproken in het kader van transparantie en klimaat labels.

Daar loopt ook een traject om te kijken of zij zich ook niet kunnen aansluiten bij alle landelijk initiatieven.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

Zo is er een fonds Duurzaam Funderingsherstel, daar is Amsterdam nog niet op aangesloten, maar dat zou goed zijn als ze dat op een gegeven moment gaan doen. Het lid LOCHTENBERG hoorde ook dat de informatie over die kelders niet zo goed beschikbaar was. Voor de WOS-waardebepaling is heel veel informatie en mogelijk is daar ingang voor om dit te openbaren en te delen. Dit sluit ook aan om op ‘open.amsterdam’ zoveel mogelijk objectkenmerken te publiceren die ondanks de privacy gedeeld kunnen worden. Het zou heel mooi zijn, dat als er naar een huis gezocht wordt op deze website, men kan zien wat er allemaal publiekelijk over bekend is. De VOORZITTER stelt vast dat zij hiermee klaar zijn voor de eerste termijn. Wethouder VAN DANTZIG bedankt de commissie, de bewoners en alle ambtenaren voor een hele goede exercitie met elkaar over de complexiteit van kleine bouwprojecten in een bestaande stad. Het college ziet echt wel het leed wat bij bewoners speelt als dat misgaat. De Van Eeghenstraat vindt hij één van de mooiste straten van Amsterdam en daar wordt in een onwaarschijnlijk tempo verbouwd. Natuurlijk vindt hij het belangrijk daarbij te zeggen dat een onder-keldering een hele goede manier is om te zorgen dat de fundering hersteld wordt. Het lid ALBERTS merkt op dat zij dit antwoord vaker hebben gehoord.

Wethouder VAN DANTZIG bevestigt dit en zegt dit te blijven zeggen, omdat het ook waar is. De wethouder zegt dat hij het een redelijke denkfout vindt, dat als je een fundering wil herstellen, je bijna gedwongen wordt om daar financiering voor te krijgen om de kelder groter te krijgen en uit te diepen. De wethouder wijst erop dat verbouwingen heel veel herrie geven, maar dit zijn zaken waar wettelijk heel veel over is afgesproken. De wethouder vraagt om ruimte en ook wel het begrip en de waardering naar de ambtenaren, om dit juridisch te checken. De wethouder neemt aanstoot aan en afstand van de uitspraken van de Socialistische Partij, door te zeggen dat dit volstrekt onder de maat is. Wat betreft zijn kwalificaties over het initiatievoorstel, geeft de wethouder aan dat iedereen die wel een klein beetje juridische ondersteuning had gezocht, had geweten dat heel veel dingen niet hadden gekund. Ze hebben het uitgezocht en de marges opgezocht en gekeken wat er wel kan, omdat het college, de commissie en de bewoners het echt niet met elkaar oneens zijn. Het lijkt hem ook verschrikkelijk om last te hebben van verbouwingen. Ook is de wethouder op plekken geweest waar hij zich niet kan voorstellen dat de verzakking niet met een verbouwing te maken heeft gehad. De wethouder kan zich ook voorstellen dat het bijzonder frustrerend is, als mensen alleen achteraf hun gelijk kunnen halen.

Dat zijn volgens hem allemaal weeffouten en zaken waar hij het niet mee eens is, maar hier worden nu oplossingen geboden die de wethouder ook heel ingewikkeld vindt. Zo zou de wethouder niet willen dat hij en collega Vink de almacht krijgen of zij een bouwproject wel of niet willen vergunnen. Dat zou heel ingewikkeld zijn. Er zijn objectieve criteria nodig en langs die objectieve criteria moeten zij dit beoordelen. De wethouder vraagt of zij zich de andere situatie zouden voorstellen, waarbij ze het dagelijks bestuur even per bouwproject vragen of ze daar wel of geen zin in hebben. Er zijn landen waar dit gebeurt en dat vinden zij allemaal heel ingewikkeld. Zij doen nu net of het college van Amsterdam die dit aan stadsdeelbestuurders gemandateerd heeft, hier gewoon zelf bij elke vergunning maar een afweging moet maken of het leuk is of niet. Ze stellen regels vast, zij stellen het beleid vast en zij vragen ambtenaren dat zoveel mogelijk te scoren. De wethouder geeft aan dat hij samen met de heer Vink bij het pand aan de Van Eeghenstraat behoorlijk buiten hun bevoegdheden zijn getreden. Zij hebben hier behoorlijk ingegrepen op een ambtelijk vergunningsproces.

Dat vonden zij noodzakelijk door wat er gebeurd was en door de aanvraag die ze vragen, maar de wethouder werpt verre van zich dat als het dan niet lukt of gewoonweg terugsturen, zich echt laten informeren, het hier lijkt alsof het onwil is. De wethouder geeft aan hier chagrijnig van te worden.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 23 oktober 2024

RO

Het lid VEENHOFF zegt dit absoluut niet gezegd te hebben en de bijdrage van de wethouder niet te begrijpen. Wethouder VAN DANTZIG geeft aan dat hij doelt op de Socialistische Partij. Hij heeft die woorden niet van lid Veenhoff gehoord. Vervolgens geeft hij aan dat als zij telkens zaken uitzoeken, dit teruggeven, volgens de wet gecheckt en dan terug horen dat dit onder de maat is, begint hij zich daar wel aan te ergeren, omdat er zoveel mensen met hart en ziel aan werken. Deze mensen staan echt onder druk, want het is hartstikke complex om zo’n ambtenaar te zijn. Elke vergunningsaanvraag is complex en elke vergunningsaanvraag heeft belangen. De wethouder geeft aan dat ze niet moeten denken dat ambtenaren het fijn vinden als de bewoners daaromheen daar ontevreden over zijn. Zij zijn allemaal voor het openbaar bestuur gaan werken, omdat ze willen dat hun bewoners tevreden zijn. De wethouder vindt het hartverscheurend als hij ziet wat er gebeurd is en het niet kan oplossen. Ze kunnen niet veel meer dan de informatie verbeteren. Dat is het beste wat ze kunnen doen, dat gaan ze doen, zodat funderingsloket ook beter weet hoe het met het water staat van de fundering. Daarvoor hebben ze wel medewerking nodig van iedereen die in het bezit is van een fundering. Het zal per definiete een operatie zijn die heel lang gaat duren.

De wethouder denkt dat dit ook toekomstbesteding is, scenario 1 is een goed begin. Daar zijn ook de middelen en de mensen voor. Als daarna meer nodig voor is, zal de wethouder zich daar hard voor maken. Het lid KONINGS geeft aan dat bij scenario 1 is namelijk toereikend, de verantwoordelijkheid bij de burger zelf wordt gelegd. Dat is veraf van wat geadviseerd wordt en het lid stelt voor te kiezen voor optie 2, want scenario 1 is naar haar inzien de kosten doorschuiven naar de volgende generatie. Wethouder VAN DANTZIG constateert dat het college en de fractie van Volt het daar niet over eens zijn. Natuurlijk is het een mens en middelenafweging en noemt het een goed begin. Bij al deze zaken hebben zij informatie nodig van bewoners. Wat betreft het idee van het lid Lochtenberg om al deze gegevens op een website in te laden, vraagt de wethouder zich af of dit wenselijk is en überhaupt mag, daar met privacygevoelige informatie dat best ingewikkeld is. Om al ons systeem aan elkaar te linken om in realtime grondwaterstanden te kunnen volgen en precies de juiste vergunningsaanvraag, precies hoe het is met de fundering is in verleden, dit is een operatie die zou kunnen, maar dan hebben ze het over een operatie met de proporties van de omgevingswet. Vervolgens zegt de wethouder dat zij met elkaar hebben vastgesteld dat dit een te uitgebreide operatie was.