Conceptverslag RO 19.03.2025.pdf

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Raadscommissieverslag, 19 maart 2025

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Ruimtelijke Ordening Woensdag 19 maart 2025 van 13.30 tot 17:35 uur in de Willem Kraanzaal Woensdag 16 april 2025

Voorzitter: mevrouw Van Pijpen Portefeuillehouders: wethouder Groot Wassink Commissiegriffier: mevrouw Nieuwenhuis, A.G. Half (commissieondersteuner) Verslaglegging: mevrouw Röling (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Aboelkasem (DENK), Ahmadi (De Vonk), Alberts (SP), Aslami (D66), Bilgin (FvD), Brante (JA21), Broersen (VOLT), Emmerik (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Keesman (PvdA), Konings (VOLT), Koyuncu (DENK), Krom (PvdD), Lochtenberg (CDA), Minderhoud (PvdA), Van Munster (GL), Van Schijndel (FvD), Staartjes (VVD), Taj (GL), Taşliyurt (D66), Veenhoff (GL), De Vos (PvdD) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: Sandra Doevendans (lid dagelijks bestuur Nieuw-West)

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering en heet wethouder Groot Wassink welkom die vandaag wethouder Van Dantzig vervangt. De voorzitter staat erbij stil dat wethouder Van Dantzig helaas heeft aangegeven te moeten stoppen met zijn wethouderschap. Zij zijn allemaal geschrokken van dit verdrietige bericht. De voorzitter bedankt, namens de commissie, wethouder Van Dantzig voor al die inzet en passie die hij altijd heeft getoond in deze commissie bij alle onderwerpen en wenst de wethouder veel sterkte. Zij gaan wethouder Van Dantzig echt missen in deze commissie als vak wethouder met hart voor deze zaak. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat Maarten Brante van JA21 benoemd is als lid van deze commissie en heet het lid van harte welkom. Vervolgens vraagt de voorzitter aandacht voor de technische sessie van de rekenkamer Amsterdam over het binnenkort te publiceren onderzoek ‘Bouwen aan de complete stad’. In dit onderzoek is de rekenkamer nagegaan welke lessen kunnen worden getrokken uit gebiedstransformatie, het bouwen van betaalbare woningen en het realiseren van complete wijken, inclusief bijbehorende voorzieningen en openbare ruimte. De sessie vindt plaats op 9 april 2025 om 11.00 uur, meer informatie volgt via de dagmail. Tot slot deelt de voorzitter mee, dat zij bij één agendapunt zelf het woord zal voeren namens haar fractie.

Het lid Von Gerhardt neemt dan het voorzitterschap over. c. Vaststellen agenda

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

Zij gaan de actualiteit van de leden Minderhoud en Havelaar over de brandbrief religieuze organisaties, over onvoldoende plekken in de stad, bespreken. Punt 12 gaan ze in een volgende vergadering bespreken. De rondvraag wordt voorafgaand aan de actualiteit besproken. Punten 10 en 11 worden op verzoek van het lid Van Schijndel afgevoerd. Punt 15 wordt op verzoek van het lid Emmerik afgevoerd. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie RO d.d. 12 februari 2025 Er zijn geen opmerkingen ontvangen en het verslag wordt vastgesteld. e. Termijnagenda’s en bestuurlijke langetermijnagenda’s (BLTA), per portefeuille Het lid VON GERHARDT geeft aan dat hij de vorige keer zijn probleem heeft aangekaart van zijn schriftelijke vragen van anderhalf jaar geleden, maar tot op heden is daar nog geen oplossing voor gevonden en vraagt wanneer het lid dit wel kan verwachten. Wethouder GROOT WASSINK zegt toe dat zij daar zo snel mogelijk op terugkomen, in ieder geval voor de volgende commissie. f. Tkn-lijst Op verzoek van het lid Veenhoff wordt tkn-stuk 6 geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen aparte stukken van de stadsdeelcommissies. 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De VOORZITTER deelt mee dat er ook een schriftelijke bijdrage is gedeeld.

Bij punt 5: Eva ROVERS spreekt in namens Bureau Burgerberaad. Democratie bestaat bij de gratie van zeggenschap en vertrouwen van inwoners. In een gezonde democratie denken, praten en beslissen inwoners mee over belangrijke vraagstukken en hebben ze het vertrouwen dat de politiek ook daadwerkelijk iets met hun inbreng doet. De Amsterdamse politiek is zich hiervan bewust en doet zoveel mogelijk om inwoners te betrekken. Amsterdam zet in op participatie, heeft een wethouder Democratisering, heeft een

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

referendum verordening en zet sinds 2021 burgerberaden in. Maar als inspraak en zeggenschap niet goed worden ingezet, ontstaat schijnparticipatie. Dat slaat niet alleen gaten in het vertrouwen in de politiek, maar dat holt de democratie ook gevaarlijk uit. Amsterdam dreigt nu die fout te maken. Honderden burgers hebben meegedacht over een nieuwe hoofd groenstructuur, maar daar is vervolgens niets mee gebeurd. Met het initiëren van een referendum hebben inwoners alsnog hun zeggenschap uitgeoefend. Toen uit het referendum nee kwam, koos de raad voor een burgerberaad. Opnieuw voelden mensen zich niet gehoord. Datzelfde dreigt nu voor datzelfde burgerberaad groene stad. Ook al verdient de aanloop geen schoonheidsprijs, denkt inspreker dat het onderwerp geschikt is voor een burgerberaad. Daarbij is het volgens inspreker essentieel dat er ook echt iets met de uitkomst gebeurd. Het tegendeel blijkt uit de startnotitie. Om ervoor te zorgen dat een burgerberaad daadwerkelijk zeggenschap heeft, is timing en goed opdrachtgeverschap nodig. Beiden zijn niet goed geborgd. Uitkomsten worden overhandigd in het najaar en in maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Uit de praktijk blijkt dat een gemeentebestuur niet zoveel doet met de uitkomsten van een burgerberaad dat door een vorig bestuur is geïnitieerd. Raad en college zijn verantwoordelijk voor de opvolging van de uitkomsten.

In de startnotitie wordt echter de bizarre opmerking gedaan om de uitkomsten te gebruiken voor verkiezingsprogramma’s. Inspreker adviseert het burgerberaad alleen plaats te laten vinden als de opvolging geborgd is, er als huidige raad een principebesluit over te nemen en geef het college de opdracht om de uitkomst uit te werken en op te roepen dit op te nemen in het overdrachtsdossier voor het volgende college. Wat betreft de timing zegt inspreker dat er onderzoek is gedaan, waaruit blijkt dat als een burgerberaad binnen een half jaar voor verkiezingen plaatsvindt, er eigenlijk nooit iets zinnigs met die uitkomsten gebeurt. Inspreker denk dat het nu nog net kan, maar dat de raad dit najaar al een principebesluit uitspraak moet doen en anders iets te bedenken om die opvolging te borgen. Gevraagd naar de vergoeding voor jongeren, zegt inspreker het idioot te vinden als jongeren minder vergoeding zouden krijgen dan andere deelnemers. Inspreker heeft de ervaring dat als er heel veel aanbevelingen worden gedaan, dat dan de opvolging ook heel lang duurt en het in de ambtelijke procedure heel erg moeilijk is. Het advies is om het aantal aanbevelingen te beperken, want dan wordt het ook haalbaar om binnen afzienbare tijd opvolging te geven aan alle aanbevelingen.

Inspreker denkt dat het idee van inspraak is, dat de uitkomsten serieus worden genomen en het heel belangrijk is dat ze van tevoren weten hoe die opvolging eruitziet. Anders wordt het schijnparticipatie. Frank ALSEMA spreekt in namens Oproep GROEN Toekomstverbond Amsterdam. Inspreker wenst allereerst wethouder Van Dantzig veel sterkte. Op 7 maart 2025 hebben zij een raadsadres ingediend met een oproep aan de gemeenteraad. Met hun oproep namens ruim 1200 actieve bewoners, 130 organisaties en hun netwerken doen zij een handreiking en iedereen die dat heeft ondertekend wil daar actief aan bijdragen. Zij willen juist vandaag benadrukken dat zij iets willen toevoegen. Een nieuwe, duurzame manier van samenwerken rond complexe opgaven in de stad waar ze samen meer kunnen bereiken en versnellen. Zij vragen om hun raadsadres te agenderen. Het is nodig om in de stad de groen en groei in balans te brengen en te houden en zo met elkaar een toekomstbestendige stad te vormen, anders hollen ze de stad uit. Het afgelopen half jaar hebben zij zich bezig gehouden met de vraag wat nodig is om dit samen te bereiken en te versnellen. Dit werk met honderden mensen heeft geleid tot iets unieks, een maatschappelijk initiatief, met een oproep om samen met de commissie een verbond te vormen, met afspraken over samenwerking en inhoud, toekomstverbond groen Amsterdam.

Hun oproep staat voor duurzame co creatieve samenwerking, democratisering, met gebundelde kracht, energie, kennis en expertise in hun stad, met de natuur aan tafel, samenwerken vanuit gedeeld eigenaarschap en zeggenschap aan vraagstukken die zij zien als urgent en kansrijk voor de nieuwe manier van samenwerken rondom groen. Groen staat hiervoor natuur, water, voedsel, biodiversiteit, duurzame mobiliteit, energietransitie, circulair bouwen, sport, openbare ruimte en recreatie, kortom gezond leven. Amsterdam heeft een inspirerende visie rond groen en ambitieuze doelen. Zij vragen de raad om nu zo breed mogelijk te kijken naar alle instrumenten en routes die nodig zijn om deze visie en doelen samen aan te gaan en te dragen. Hun raadsadres met hun nieuwe manier van samenwerken is daar een bijdrage aan. Zij dagen de raadsleden uit en reiken hun

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

gebundelde energie en liefde voor de stad aan, om samen deze uitdagende puzzel te leggen. Zij wensen hun veel wijsheid toe in debat en hopen hen binnenkort serieus hierover te kunnen spreken. Wat betreft de samenwerking met de raad stelt inspreker voor dat zij dit samen gaan uitwerken. Ze hebben verschillende voorstellen, maar zijn vooral op zoek naar een duurzame werkrelatie waarbij ze alle expertise aan tafel krijgen en dan kunnen ze samenwerken aan direct uitvoerbare oplossingen. Inspreker verwijst naar een methode die ook in het stuk genoemd staat en stelt voor het daarover te gaan hebben. Desgevraagd zegt inspreker dit echt als een versterking en duurzame aanvulling te zien die lang gaat duren, los van het burgerberaad en los van de groenstructuur. Bij punt 10: Marco LANGERAK spreekt in namens Marktkwartier Amsterdam Beheer, ontwikkelaar van het Food Center Amsterdam. De herontwikkeling van het Food Center omvat de realisatie van een nieuw, duurzaam bedrijventerrein, de restauratie van de monumentale markthal en de bouw van 1700 woningen. Op al deze vlakken is voorgang geboekt. Voor de eerste fase van het nieuwe Food Center zijn inmiddels twee omgevingsvergunningen verleend voor in totaal 25.000 vierkante meter nieuwe bedrijfsruimte. Het terrein is al bouwrijp en ze staan te popelen om te starten met de bouw. Bezwaarprocedures houden dit tegen.

Bezwaren die nota bene zijn ingebracht door een ondernemer op het Food Center, die zelf niet in de betreffende gebouwen terechtkomt. Inspreker geeft aan dat berichten in de media, waarin gezegd wordt dat Marktkwartier de ontwikkeling bewust zou vertragen of het liefst alle ondernemers van het terrein zou zien vertrekken, pertinent onjuist zijn. In 2019 hebben zij een overeenkomst gesloten met ondernemers die hen het recht geeft, om onder gunstige voorwaarden een nieuw bedrijfsgebouw op het Food Center te kopen. Zij houden zich aan de gemaakte afspraken en op korte termijn nemen zij de volgende stap door de eerste zeven ondernemers een indicatie aanbieding te doen. Helaas beschikken zij nog niet over een onherroepelijke omgevingsvergunning, waardoor zij nog geen zekerheid kunnen geven. Zij hebben het volste vertrouwen in een goede afloop. Daarnaast meldt inspreker dat de cascorenovatie van de centrale markthal is afgerond en ook de woningbouwontwikkeling in volle gang is. Eind vorig jaar zijn voor de eerste fase van de bouw de vergunningstukken ingediend en de sloop van de oude bebouwing is vergevorderd. Hiermee komt de bouw van de eerste vierhonderd woningen, waarvan ongeveer honderd sociale huurwoningen, steeds dichterbij. Tot slot benadrukt inspreker dat Marktkwartier er alles aan doet om het project te versnellen.

Wat betreft de andere ondernemers geeft inspreker aan dat zij met een dertigtal ondernemers al een overeenkomst hebben gesloten, zodat die een indicatie hebben van waar zij staan. Die duidelijkheid kunnen zij pas geven zij een onherroepelijke omgevingsvergunning hebben. Op basis van de vergunning die er ligt, kunnen zij aangeven wat de verwachting is. Voor de andere ondernemers, waarbij zij al wel een overeenkomst hebben, betekent dat zij eerst de vergunning voor die gebouwen moeten krijgen om die ook een aanbieding te gaan doen. Desgevraagd zegt inspreker dat het contact met de ondernemers die bezwaren hebben ingediend verloopt via de rechtbank. Met de ondernemers die doorwillen, hebben zij gewoon afspraken mee. Inspreker geeft aan dat zij geen omgevingsvergunning voor het hele terrein hebben aangevraagd, omdat delen van het terrein nog zittende ondernemers huisvestte. Zij hebben voor het deel van het plan waarvan de gronden verworden zijn, de vergunning aangevraagd. Desgevraagd zegt inspreker dat als er ooit meer woningen zouden worden gebouwd, de gemeente beslist over wie het recht heeft om die woningen te bouwen. Marktkwartier heeft het recht om 1700 woningen te mogen bouwen. Inspreker geeft aan dat zij een volledig plan maken met de ondernemers zelf, maar niet meer met de vereniging.

Gevraagd naar een impasse, zegt inspreker dat de weg vooruit al is ingezet, omdat er vergunningen zijn verleend en de gemeente heeft het voornemen tot erfpachtuitgifte gepubliceerd en zij voornemens zijn dit jaar te starten met de bouw. Gevraagd naar of zij ook voornemens zijn dit te doen als de vergunning nog niet onherroepelijk is, zegt inspreker dat dit een afweging is die zij moeten maken.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

Bij punt 13: Alex VAN DER BAAN spreekt in namens Actiegroep De kleine Weespers. In 2017 was hij een van de eerste Amsterdammers die een huis kochten in Weespersluis. Ze merkten al snel dat de woningen werden gerealiseerd, maar dat de voorzieningen achterbleven en daarom startte hij met één van zijn buren de actiegroep. Zo probeerden zij een dialoog aan te gaan met de politiek en de ontwikkelaar. Hun pleidooi was om niet alleen de hypotheken te accepteren, maar ook onze kinderen. Hun hoop en intentie was om dit probleem snel te tackelen, maar inmiddels zijn ze een aantal jaar verder en zien zij dat de bewoners in opvolgende fases nog steeds de stress ervaren van het heen en weer shuttelen van kinderen. Dat gaat nu steeds meer gebeuren, omdat er steeds meer woningen worden opgeleverd. Deze week hebben de leden het meest recente onderzoek ontvangen over de schaarste van de kinderopvang in Weesp. Wat begon met een tekort aan kinderopvang, werd een tekort aan naschoolse opvang en heeft nu ook de basisschool bereikt en het is wachten tot de problemen ontstaan bij het voortgezet onderwijs. De bouw van de volgende 1500 woningen ligt stil. Het is vooral heel verdrietig voor de gezinnen in de stad die willen starten aan hun nieuwe leven, maar deze vertraging biedt ook kansen. Bij de fusie is Weespersluis tot grootstedelijk project bestempeld en daarmee onder toezicht van de raad.

Hun pleidooi is om de tijd niet te verspillen, want uiteindelijk kost dit niet alleen meer belastinggeld, maar ook meer stress. Inspreker verzoekt om zich maximaal in te zetten om een belangrijke belofte aan de Weespers na te komen, namelijk dat de nieuwe school in deelplan zes als eerste wordt ontwikkeld. De wethouder gaf twee jaar geleden aan dat deze in 2027, uiterlijk 2028, wordt opgeleverd. Mogelijke tegenslagen van de woningen in deelplan zes, kunnen hier een negatieve impact op hebben. Verdere vertraging is onwenselijk en onnodig. De actiegroep pleit ervoor om de scholen een prioriteit te maken en, indien nodig, buitenplans te ontwikkelen en te vergunnen. Gevraagd naar wat nodig is om op te nemen in een motie om dit buitenplans te doen, zegt inspreker dat de bewoners willen dat de schoolontwikkeling er komt. De ontwikkelaar heeft aangegeven dat er ook nutsvoorzieningen en wegen nodig zijn. Zij snappen dat als ze het los gaan ontwikkelen het veel duurder is, maar de vergunning van de tijdelijke school is vier jaar. Als dan opnieuw de participatieladder moet worden beklommen, dan kost dat ook geld en politiek kapitaal. Inspreker zou het liefste hebben dat ze niet alleen beloftes horen, maar dat ze ook zien dat het goed gaat komen. Als er niks gebeurt, dan komt die school er niet in 2028.

Het contact met de bestuurders en de bestuurscommissie is goed, maar in het derde onderzoek is dat ze hebben gedaan, spat er de frustratie vandaan. De woningen zijn hartstikke goed, maar veel buren moeten met zijn tweeën werken om dat voor elkaar te krijgen. Als ze dan thuis moeten blijven om voor de kinderen te zorgen, hebben ze een groot probleem. Het contact is prettig, maar het gaat om een vervolgstap. Zij willen heel graag dat er een instrument is dat zowel de politiek, het projectteam en ook de ontwikkelaar, toch gedwongen wordt om hier positie in te nemen. Sara OOMEN spreekt in namens Actiegroep Behoud Bomen Muiderweg & Buurtplatform Leeuw & Sluis. Vorig jaar heeft inspreker de wethouder horen zeggen dat er een evaluatie zou komen van de casus Korte Muiderweg. Volgens inspreker is dit nog niet gebeurd. Wat zij hebben ervaren zijn pijnlijke zaken die het vertrouwen in hun gemeente hebben geschaad. Een gebrek aan transparantie, een ongelijkwaardige behandeling en soms voelden ze zich zelfs bedrogen. Dat was het geval toen zij in november ontdekten, dat een cruciale brief van het toetsteam van 11 juli niet met hen gedeeld was, tegen de expliciete wens van hen in. Dat was ook het geval toen een projectleider weigerde antwoord te geven, in het bijzijn van de wethouder, om dat antwoord alsnog te geven toen de wethouder vertrokken was.

Inspreker is van mening dat besluitvorming beter kan door samenwerking tussen bewoners en gemeente. Vanuit dat optimisme heeft zij haar frustratie omgezet in energie om een buurplatform op te richten. Een groeiend netwerk van tientallen bewoners met zowel ervaringsdeskundigheid als professionele expertise met energie en erkenning als samenwerkingspartner. Inmiddels zijn ze een paar maanden verder en wordt er hard gewerkt aan wederzijds vertrouwen. In de beantwoording van de vragen van het lid Minderhoud, valt te lezen dat er op veel punten met bewoners in gesprek wordt gegaan en

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

dat zorgen serieus worden genomen. Er zijn veel zorgen, zo zijn er te weinig sport- en speelplekken voor kinderen vanaf acht jaar, te weinig kinderopvang, te weinig scholen, de kwaliteit van het groen valt tegen en veel plekken worden niet als verkeersveilig ervaren. Het mag niet zo zijn dat zij als bewoners een hiaat moeten opvullen in het bestuurlijk systeem van Amsterdam. Dat hiaat zit hem in de bescheiden rol van de bestuurscommissie binnen grootstedelijke projecten. Zij willen als bewoners signaleren en adviseren, maar het zou niet op hun schouders moeten komen om overal bovenop te zitten, belangen af te wegen en het grotere plaatje van Weesp in de gaten te houden. Zij hebben bestuurders gekozen om dat te doen. Zij hopen dat meer nabijheid van bestuur in grootstedelijke projecten, net als vroegtijdige betrokkenheid van bewoners, leidt tot betere beslissingen over hun wijk. Inspreker verzoekt de raadscommissie om te onderzoeken hoe de bestuurscommissie een grotere rol kan spelen in het realiseren van broodnodige voorzieningen in Weespersluis. Desgevraagd geeft inspreker aan dat de gesprekken tussen de gemeente en de bewoners we anders is, maar bewoners richten zich op resultaten en niet op het proces.

Inspreker zegt het ermee eens te zijn dat er bepaalde afspraken zijn gemaakt in het verleden met een gemeente die eigenlijk te weinig capaciteit had, maar inspreker heeft niet veel aan verzachtende omstandigheden voor de toekomst. Zij richten zich op wat er nu is en wat er nu nodig is. Daarin zijn ze afhankelijk van Amsterdamse ambtenaren. Er is een allonge toegevoegd aan de samenwerkingsafspraken en op dat moment zijn de plannen die er waren niet concreet herzien en dat is echt een gemiste kans. Inspreker merkt een andere houding tijdens de gesprekken, maar in de beantwoording van de vragen wordt er erg veel bij de bewoners neergelegd. Dat vindt inspreker moeilijk, omdat zij weet dat zij nu al op hun tandvlees zitten in hoeveel inzet zij tonen. Inspreker zegt dat het echt van belang is dat de plannen concreter moeten zijn en het helderder moet zijn op wat voor berekeningen het gebaseerd is, want deze kloppen vaak niet voor hun wijk. Zij zijn niet degene die moeten controleren dat de plannen worden uitgevoerd. Bij punt 14: George KEET spreekt in op persoonlijke titel. Inspreker was de afgelopen jaren een groot deel lid van het kernteam voor het project Samen stad maken voor havenstad. Het schetsboek bevat alle waardevolle elementen in het gebied. In het hiernavolgende stedenbouwkundige proces, zouden ze in acht genomen moeten worden of worden versterkt.

Als burgers vinden zij het goed dat het resultaat van deze episode neergelegd in dit schetsboek, niet eerst is bewerkt door B&W, maar onbewerkt bij de raad is neergelegd. Inspreker stelt dat de vraag of de 70.000 woningen er nog wel inpassen als al die mooie, groene parels uit het schetsboek behouden moeten blijven, de olifant in de kamer is geweest gedurende dit hele proces van burgerparticipatie. Het gebied is nu al gevuld met ondernemingen die niet allemaal morgen zijn vertrokken en een deel hoeft helemaal niet weg. Ruimtegebrek en ruimte voor woningbouw, is het bekende dilemma. Inspreker verzoekt de waarde van de parels in het schetsboek te erkennen als ruimte vragende elementen, juist omdat deze inventarisatie is voortgekomen uit burgerparticipatie. Het stedenbouwkundige ontwerpen is de volgende fase, waarin de dilemma’s worden behandeld. Inspreker geeft aan dat dit heel ingewikkeld is en verzoekt om ook hier burgers aan deel te laten nemen. Tot slot zegt inspreker dat grondbeheer te omfloerst in het schetsboek staat. Het bij de haven van Amsterdam in gebruik zijnde erfpachtstelsel, biedt in afwijking van het stelsel in de rest van de gemeente, meer mogelijkheden voor de grondeigenaar om grip te houden op het gebruik van de grond.

Dat vereist wel een actieve inzet van dit scherpsnijdende instrument en inspreker ziet dat de haven van Amsterdam dat in het gebied van Havenstad laat schieten. Het uitdagende stedenbouwkundige proces wat voor hen ligt, gaat hier echt hinder van vinden. Dat kan anders, nog steeds. Wat betreft het Renewi terrein, zegt inspreker dat het havenbedrijf de gewoonte heeft om vrij actief in te gaan op het gebruik van grond, ook van lopende erfpachten, ook met de erfpachters. In dit overgangsgebied verliezen ze hun belang, omdat dit weinig met de haven te maken heeft. Daarom is hun houding sterk gericht op wat andere overige partijen vinden wat hier zou moeten gebeuren. Dat betekent dat ze het instrument wat in dat havengebied bestaat, buiten gebruik laten. Desgevraagd bevestigt inspreker dat de kern

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

van het probleem is dat, omdat er gespeculeerd wordt, er straks geen grond beschikbaar is voor maatschappelijke voorzieningen en goedkopere woningen. Gevraagd naar een antwoord op speculatie en verkaveling, geeft inspreker aan dat ze de allerlaatste voorwaarden van elk erfpachtcontract moeten benutten om een normale en geode onderhandelingspositie met de erfpachter te hebben en hem niet weg te laten komen met te veel opbrengsten uit zijn contract. Dat bekent dat je als grondeigenaar fors diep in moet gaan op het gesprek met de erfpachter. Desgevraagd geeft inspreker aan dat Amsterdam niet bezig is met het inzetten van actieve grondpolitiek. Bij punt 16: Wilfred HUNSEL spreekt in namens Evenementenlocatie Undercurrent. Zij spreken hun dank uit voor hun vrijwel unanieme steun voor hun evenementenlocatie via een motie van 24 januari 2024. Sindsdien hebben er vele gesprekken plaatsgevonden in een positieve sfeer, zoals met de mensen van Haven-Stad, de ponthaven, visie Keerkringpark en het stadsdeelbestuur. Haven-Stad bevestigt ons dat in het gebied nog geen bouwactiviteit gepland staan voor 2035 en de mensen van de ponthaven probeer nu schetsmatig zowel de ponthaven als Undercurrent een plaats te geven in het kanaal. Het zal nog enige maanden duren voordat zij weten of deze exercitie gaat slagen, maar zij hebben hier veel vertrouwen in.

In november hebben zij hun aanvraag voor een nieuwe verlenging voor tien jaar op de bus gedaan. In aanloop daarvan hebben zij een participatieavond georganiseerd zoals een vereiste was uit de nieuwe omgevingswet. De reacties op deze avond waren vrijwel allemaal positief. Zij hebben hier een verslag van gemaakt die bij de vergunning is ingediend. Voor hen is dit traject nog allerminst een gelopen race. Er zijn nog legio onzekerheden, die de brief van het college ook benoemt. Zij zijn optimistisch, maar roepen op hun dossier actief te blijven volgen, daar zij al eerder constateerden dat de uitgaans- en nachtcultuur in Amsterdam erg kwetsbaar is en al helemaal in ontwikkelingsgebieden. Om toekomstbesteding te worden en het gebouw fors te kunnen verduurzamen hebben zij die tijdelijke vergunning van een langere duur echt nodig en hopen ze op blijvende steun. c. Rondvraag Het lid ASLAMI verzoekt het college om mee te werken aan een technische sessie rondom de Baaibuurt, zodat ook de leden de verschillende technische informatie van het projectteam onder ogen kunnen zien en zij het gesprek kunnen aangaan, zodat ze de neuzen dezelfde kant op krijgen en op basis van feiten en haalbaarheid de verschillende scenario’s kunnen toetsen. Het verzoek doet hij ook namens GroenLinks en PvdA. Wethouder GROOT WASSINK geeft aan dat zij graag meewerken aan een technische sessie.

De VOORZITTER stelt vast dat er voldoende belangstelling is voor een technische sessie. Het lid MINDERHOUD verwijst eerst naar de brandbrief van religieuze organisaties over het tekort aan plekken en verwijst vervolgens naar een stuk over twee gloednieuwe luxe woontorens. Het lid vraagt of de wethouder het gesprek aan kan gaan met de ontwikkelaar om te kijken of er toch wat gedaan kan worden of de ruimtes die daarin beschikbaar zijn, ook in te zetten zijn voor maatschappelijke opgaven in de stad, en daarin de samenwerking te zoeken met organisaties die zich daarin specialiseren. Wethouder GROOT WASSINK vindt de koppeling die het lid Minderhoud legt best een beetje ingewikkeld en het wel heel erg ver gaan om te zeggen dat als er niet iets in deze plinten was komt, Amsterdam zo ongeveer verloren is. De wethouder zegt dat je van alles van deze ontwikkeling kunt vinden, maar dat deze ontwikkeling al een hele tijd geleden is gedaan en in aanbouw is, dat maakt het echt heel moeilijk. Dit is ook voor de woonagenda, voor de veertig, veertig, twintig gedaan, dus in de samenstelling van het woningbouwprogramma zit niet veel ruimte en ook in de plinten niet. Zij kunnen nu niet in

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

gesprek gaan met de ontwikkelaar, want het is in aanbouw, waardoor het onmogelijk is om dit te wijzigen. Ook zonder dat de wethouder scherp heeft welke maatschappelijke organisatie daar dan in voor aanmerking zou moeten komen. Het ontwikkelrecht is 2006 en dat programma is echt eerder vastgelegd. De wethouder ziet daar niks in om dat te doen, maar neemt niet weg dat de wethouder de bezorgdheid van het lid Minderhoud om de schaarste ruimte voor maatschappelijk initiatief wel onderstreept. Het lid VAN MUNSTER geeft aan dat twee raden geleden de wethouder Van der Horst een brief toe zei, waarin zou staan wat ze gaan doen om uitstoot van ICL te verminderen. Kan de wethouder aangeven wanneer die brief komt en welke maatregelen ze nemen? Het lid heeft vernomen dat er een last onder dwangsom als maatregel is genomen en dat ze daarom ICL de publicatie van meetrapport van de omgevingsdienst tegenhoudt. Is de wethouder daar bekend mee en kan de wethouder daarop reflecteren? Wethouder GROOT WASSINK is niet bekend met de tweede vraag. De brief is in de afrondende fase en moet half april bij de leden zijn. d. Actualiteiten De VOORZITTER geeft aan dat de leden Minderhoud en Havelaar een actualiteit hebben aangevraagd over de ‘Brandbrief religieuze organisaties over onvoldoende plek in de stad’. Het lid MINDERHOUD zegt dat toen hij de brandbrief las, dat zij dit al heel lang weten.

Zij hebben daarvan uit de raad ook uitgebreid aandacht gevraagd en een initiatiefvoorstel ingediend en als raad aangenomen om aandacht te vragen voor dit soort initiatieven binnen de gebiedsontwikkeling. Bij de ontwikkeling van de H buurt is er nog steeds geen oplossing gevonden voor een plek voor MCTC. Het lid denkt dat ze wat moeten betekenen voor organisaties die zo belangrijk zijn voor de bewoners. Zij hebben het geagendeerd als actualiteit samen met het CDA, omdat de H buurt op dit moment druk ontwikkeld wordt en er nog geen plek is gevonden. Ze hebben een motie ingediend om toch plek te vinden voor de MCTC en gezien de brandbrief vraagt het lid Minderhoud of er al zicht is op of er al zicht is op een plek, wat de stand van zaken is en wat ze op de korte termijn kunnen betekenen om deze organisatie een plekje te geven. En breder, wat kunnen ze betekenen voor dit soort organisaties om hun belangrijke maatschappelijke werk te kunnen continueren. Het lid LOCHTENBERG stelt dat dit probleem bekend is en al langer speelt zoals blijkt uit het aangenomen initiatiefvoorstel. Welke concrete stappen heeft het college sindsdien ondernomen? Vervolgens verwijst het lid naar het House of One in Berlijn, waar verschillende religies onder één dak samen kunnen komen met behoud van hun eigen identiteit en vraagt of het college bereid is om de mogelijkheden van zo’n project te onderzoeken.

Over het MCTC vraagt het lid, wanneer er duidelijkheid komt en welke toezegging het college kan doen. Tot slot vraagt het lid of het college de totale behoefte aan gebedshuizen kan onderzoeken en in kaart kan brengen. Wat is beschikbaar in bestaande en nieuwbouw? Wat is de totale behoefte in de wijk? En kan het college in gesprek gaan met vertegenwoordigers van religieuze organisaties en dat meenemen in de omgevingsplannen? Het lid AHMADI onderschrijft de punten van de leden Minderhoud en Lochtenberg, want het belang van dit soort organisaties wordt niet altijd voldoende meegenomen. Het lid verwijst vervolgens naar een casus uit 2022 en 2023, toen het Afghaans islamitisch cultureel centrum werd onteigend, ondanks de bezwaren van honderden mensen en ook met het risico dat deze organisatie op straat zou belanden zonder vervangende locatie. Uiteindelijk heeft dit centrum ook geen vervangende locatie gevonden. Sindsdien is er voor meer dan vierhonderd mensen, die daar ondersteuning en troost vonden in Amsterdam, tijdens de overname van Kabul en de afschuwelijke omstandigheden waarin veel

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

familieleden verkeren, geen plek geweest om samen te komen en dit leed te delen. Het lid wil onderschrijven dat deze plekken en de onteigening daarvan een zeer grote impact kan hebben en ondersteunt ten zeerste dat daar inzet op gepleegd wordt, voordat zulke stappen worden doorgezet. Het lid KOYUNC zegt dat de situatie van MCTC een bredere zorg laat zien die in heel Amsterdam speelt. Het gaat hier niet alleen om een kerk, maar ook om een essentiële maatschappelijke voorziening waar mensen samen komen voor steun, hulp en verbinding. Dat deze organisatie hun plek dreigt te verliezen laat zien dat er structureel iets misgaat en hoe de stad om gaat met maatschappelijke instellingen in gebieden waar de stad transformeert. Zij moeten ervoor zorgen dat instellingen zoals MCTC niet de dupe worden van stedelijke ontwikkeling, maar daarin juist een plek krijgen. In meerdere stadsdelen van worden maatschappelijke en religieuze instellingen verdrongen door woningbouw, commerciële belangen of onbetaalbare huren. Dit raakt ook andere gebedshuizen, zoals moskeeën. Die naast een religieuze functie, een cruciale rol spelen in de sociale infrastructuur van de stad. Zij zitten nu in de ramadan. Moskeeën in Amsterdam bieden tijdens de iftar een gratis maaltijd aan, niet alleen voor hun eigen bezoekers, maar voor alle Amsterdammers, inclusief mensen die het minder hebben en daklozen.

Dit toont hoe groot de maatschappelijke rol van deze instellingen zijn, toch zien zij, dat zij net als MCTC, worstelen met de onzekerheid over hun huisvesting. Zij vragen de wethouder of het college bereid is stad breed in gesprek te gaan over huisvesting en ook andere religieuze instellingen, zoals moskeeën en synagogen, daarbij bij te betrekken. Heeft het college inzichtelijk welke organisaties kampen met huisvestingsproblemen? Zo nee, is het college om dit het inzichtelijk te maken? Wordt er bij grote gebiedsontwikkelingen actief gekeken naar ruimte voor religieuze instellingen, net zoals dat gebeurt voor andere maatschappelijke instellingen? En hoe waarborgt de gemeente dat religieuze organisaties niet systematisch achtergesteld worden bij het verdelen van schaarse ruimte? Wethouder GROOT WASSINK stelt dat dit onderwerp meerdere keren in de commissie SED besproken, waar ze ook het geval MCTC uitvoerig hebben behandeld. De wethouder vindt het een zwaar verwijt, van sommige leden van de gemeenteraad, dat religieuze instellingen systematisch zouden worden achtergesteld en heeft hier bezwaar tegen. Zij hebben in dit land een scheiding tussen kerk en staat. De wethouder vindt het geen taak van de overheid om in de gebiedsontwikkeling religieuze instellingen van huisvesting te voorzien. Die positie heeft de wethouder ook eerder in de commissie SED besproken.

In die zin is een religieuze instelling ook geen maatschappelijke voorziening. De wethouder zou er ook niet naar toe willen dat ze, zoals ze in de strategische huisvestingsplannen, allerlei andere opvragen voor de stad wel meenemen, zoals opvang, dat ze daar nu een soort religieuze instellingennorm voor zouden opnemen. De wethouder zou daar grote moeite mee hebben. Vervolgens geeft de wethouder aan dat hij deze behoefte absoluut niet in kaart gaat brengen en dit niet wil meenemen in omgevingsplannen. Ze hebben eerder signalen gekregen, zo zijn er meerdere religieuze gezelschappen geweest. Dat wil niet zeggen dat dat de wethouder de ruimtevraag niet heel goed begrijpt en de maatschappelijke functie van de instellingen niet onderschrijf. De burgemeester gaat ook in gesprek met de opstellers van deze brief. De wethouder vindt niet dat zij zouden moeten bepalen wat een religieuze instelling is of een plicht zouden hebben als seculiere overheid om daar huisvesting voor te verzorgen. Het lid KOYUNCU vraagt hoe de wethouder ernaar kijkt dat er in dit land ook christelijke scholen waar subsidie heen gaat en er omroepen zijn die een religieuze tint hebben. Wethouder GROOT WASSINK zegt dat artikel 23 hem een doorn in het oog is en dat hij religie iets particuliers vindt.

De wethouder vindt dat religieuze instellingen zelf de plicht hebben om hun huisvesting te betalen en dat dit geen taak van de overheid is. Omdat artikel 23 bestaat als merkwaardig voortvloeisel van de schoolstrijd waar het kiesrecht is uitgewisseld is voor religieus onderwijs, betekent niet dat ze nu een stap verder zouden moeten gaan en een religieuze huisvesting tot een overheidstaak zouden moeten maken.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

De wethouder zou daar grote bezwaren tegen hebben, zonder iets af te doen aan de maatschappelijke meerwaarde, want ook bij het MCTC is deze evident. Het lid KOYUNCU zegt dat als een organisatie met eigen geld een plek wil regelen, dat behoorlijke lastig is als dat niet voorzien is in de bestemming. De gemeente zal daar wel een plek voor moeten reserveren. Klopt dat? Wethouder GROOT WASSINK ziet niet waarom dat zou moeten. Het lid KOYUNCU zegt doordat niet te regelen in de bestemming, zij eigenlijk zeggen dat ze eigenlijk geen religieuze instellingen willen hebben. Klopt dat? Wethouder GROOT WASSINK zegt dat niet klopt, want religie is een particulier ding. Het is aan organisaties zelf. In zowel de richting van het lid Ahmadi, het lid Lochtenberg als het lid Koyuncu, zegt de wethouder dat hij niet bereid is om dat in kaart te gaan brengen, dat op te nemen in dit soort plannen, omdat het einde dan zoek is. Het is de wethouder een doorn in het oog dat er in de stad een enorm scientology gebouw staat en dit best ingewikkeld te vinden, maar de wethouder gaat daar niet over en het is niet aan hem om dat te bepalen. Bij MCTC hebben ze een religieuze kant en een hele belangrijke maatschappelijke functie, waarvan de wethouder bij SED heeft toegezegd dat ze er alles aan doen om die maatschappelijke functie te borgen.

Het lid LOCHTENBERG sluit zich aan bij DENK en zegt dat zij in het bestemmingsplan of omgevingsplannen best rekening kunnen houden met kerken. Waarom zou dat niet kunnen? Ze geven nu ook veel geld uit aan buurthuizen en dat is misschien nog wel duurder. Wethouder GROOT WASSINK zegt dat hij niet gezegd heeft dat het niet kan, maar dat het niet wenselijk is. Ze hebben in het land afspraken over de scheiding van kerk en staat. Een verschil met een buurthuis is, is dat een buurthuis niet religieus is. De wethouder wil niets afdoen aan de evident maatschappelijke functie van talloze organisaties, maar vindt het niet wenselijk het op te nemen in de gebiedsontwikkeling. Het lid LOCHTENBERG vraagt of de wethouder het niet belangrijk vindt dat er cohesie is in de samenleving waar ze tijd en geld voor vrij maken. Wethouder GROOT WASSINK stelt dat hier de aanname onder lijkt te liggen dat cohesie alleen door religieuze devotie bereikt kan worden en bestrijdt dit. Het lid LOCHTENBERG vraagt of de wethouder religieuze organisaties ziet als één van de middelen om cohesie te bereiken. Wethouder GROOT WASSINK bevestigt dit. Het lid AHMADI vindt dat de wethouder zich er heel makkelijk van af maakt, door te doen of een cultureel centrum, alleen maar omdat het een religieus element heeft, niet meer onder de inspanningsverplichting valt om een vervangende locatie te vinden na onteigening.

Daarnaast gaat het hier om een hele grote groep mensen in Amsterdam. Het lid verwerpt de uitspraak van de wethouder dat het hier gaat om enkel een religieuze instelling die verder niet valt onder de inspanningsverplichting van de gemeente die bij de wet voorgeschreven worden door onteigening. Wethouder GROOT WASSINK zegt dat hij zich er niet makkelijk van af, maar dat zij het niet met elkaar eens zijn. Heel vaak, ook bij MCTC, is huisvesting tijdelijk. De instelling wist ook dat zij zelf vervangende ruimte gezocht moet worden. Gezien het grote belang voor de buurt, zijn ze zowel bij gemeentelijk vastgoed als bij corporaties als bij makelaars, nog steeds aan het kijken of ze de maatschappelijke activiteiten kunnen continueren. Maar dat is iets anders dan het principiële punt, of je vindt dat de overheid

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

verantwoordelijk is om in huisvestingsplannen x vierkante meter voor religieuze instellingen te regelen. De wethouder vindt van niet. Met MCTC zijn zij in onderzoek, omdat voor het stadsdeel deze functie van groot belang is. Op het moment dat daar nieuws over is, zal de wethouder daarover berichten. Dat geldt vooral voor de maatschappelijke functie, daar de religieuze functie naar zijn stellige overtuiging geen staatsaangelegenheid is. Het lid AHMADI zegt nooit dat punt gemaakt te hebben over de religieuze instellingen, al vindt het lid het wel wenselijk, omdat het lid de toegevoegde waarde ziet. Het lid merkt op dat ze het niet zo heel erg met elkaar oneens zijn, maar dat de wethouder ook een beetje recalcitrant is. Wethouder GROOT WASSINK werpt deze suggestie verre van zich af. De wethouder erkent de functie die religieuze organisaties en instellingen in de stad hebben. DE wethouder geeft aan dat ze in tal van andere beleidsdoelen hele belangrijke bondgenoten, daarom gaat de burgemeester ook met deze ondertekenaars in gesprek. Maar dat is iets anders dan de hink stap sprong naar het vastleggen van de gebiedsontwikkeling, dat vindt de wethouder niet passen. Het lid MINDERHOUD is het helemaal eens met de wethouder. Het lid heeft het over instellingen die wellicht een religieuze achtergrond hebben, wat iets anders is dan een kerk.

Zij hebben ook een initiatiefvoorstel ingediend en aangenomen waar dat in staat. Het lid gaat het om de maatschappelijk component van dit soort organisaties wat ontzettend belangrijk is, ook bij MCTC, en is blij om te horen dat de wethouder aan de slag is met de zoektocht naar ruimte voor deze belangrijke organisatie en hun maatschappelijke opgave. Wethouder GROOT WASSINK zegt amen. Tweede termijn Het lid KOYUNCU zegt een andere opvatting te hebben dan de wethouder. Op het moment dat de mogelijkheden worden beperkt, middels bestemmingsplannen of de plannen voor nieuw in te richten gebieden, hebben deze instellingen ook geen mogelijkheid om met eigen middelen zelf een plek te vinden en zich te vestigen. Dat is wel nodig. Op het moment dat zij hierin niet voorziet, zijn ze het volgens het lid aan het tegenwerken, wat een stap verder is dan scheiding tussen kerk en staat. Het lid wil dit de wethouder meegeven en zegt dat zij uiteraard met voorstellen zullen komen over dit soort zaken. Het lid LOCHTENBERG refereert aan een artikel uit de Volkskrant waarin geschreven wordt over een positief verband tussen religie en psychische gezondheid. Wat aan de ene kant geld kost, kan aan de andere kant geld opleveren.

Het lid MINDERHOUD zegt dat deze discussie nu verwordt tot een discussie over de psychische voordelen van religieus zijn, maar dat ze het hier hebben over de maatschappelijke meerwaarde die dit soort organisaties kunnen hebben en voor welke onderdelen ze ruimte bieden of niet. Het lid LOCHTENBERG zegt dat het enkel een korte opmerking was. Het lid BILGIN vraagt wat de wethouder vindt van religieuze activiteiten binnen overheidsgebouwen. Wethouder GROOT WASSINK zegt hier niet op voorhand tegen te zijn, omdat religieuze activiteiten ook persoonlijke godsdienstbeleving kunnen zijn, die voor sommige mensen buitengewoon nuttig en helend kunnen zijn, maar dat is de vrijheid van het individu. De wethouder vindt het lastig dat het lid Koyuncu zegt, dat als ze niet faciliteren, dat ze dan tegenwerken. Dat is niet hoe het zit. De wethouder vindt het vergaan als ze een x aantal vierkante meter voor religieuze instellingen in bestemmingsplannen gaan reserveren.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

Het lid KOYUNCU zegt dat het onmogelijk is als ze er geen plek voor reserveren. Wethouder GROOT WASSINK is het daar niet mee eens, omdat ze het helemaal niet uitsluiten en verwijst naar een prachtige moskee en andere voorbeelden. Ze werken het niet actief tegen, maar religieuze organisaties hebben een eigen verantwoordelijkheid, omdat het een particuliere aangelegenheid is. De VOORZITTER stelt vast dat ze actualiteit voor nu voldoende hebben besproken. Het wordt voor de raad van begin april geagendeerd, waar leden alleen moties kunnen indienen met een korte toelichting. BESPREEKPUNTEN Grond en Ontwikkeling 3 Vaststellen van het Vernieuwingsplan Wildemanbuurt (stadsdeel Nieuw-West) en de grondexploitatie en het beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet (VN2025-002328) De VOORZITTER stelt vast dat er geen behoefte is om de geheime bijlage te bespreken. Vervolgens heet de voorzitter Sandra Doevendans, lid van het dagelijks bestuur Nieuw-West, van harte welkom. Het lid ABOELKASEM is vorige week in gesprek gegaan met de bewoners van de Wildemanbuurt, waaruit voortkwam dat bewoners blij zijn dat ze eindelijk de wijk kunnen verlaten en er eindelijk een plan ligt. Ook zijn er zorgen, dat bewoners na de herinrichting geen aanspraak meer kunnen maken op parkeervergunningen wat ertoe zal leiden dat er geen gezinnen meer in de wijk kunnen komen.

Verder heerst er grote onzekerheid over de overgang naar stadswarmte, gezien de hoge tarieven en het feit dat Vattenfall de enige leverancier is in de stad. Tot slot is er aangegeven dat de doorstroom van jongeren nog steeds veel te langzaam gaat waardoor jongeren niet kunnen verder doorgroeien en een nieuwe levensfase starten. Dit zijn zorgen die direct invloed hebben op de leefbaarheid en de toekomstbestendigheid van de wijk, gezien de vernieuwing nog jaren gaat duren. Hopelijk kan de wethouder en de stadsdeelvoorzitter hierop reflecteren en kijken hoe ze deze zorgen weg kunnen nemen bij de bewoners. Het lid MINDERHOUD bedankt wethouder Van Dantzig voor zijn inspanningen om deze buurt te ontwikkelen tot een absoluut mooi plan. Het lid geeft aan dat de technische vragen ook zijn beantwoord. Het lid ALBERTS stelt dat er veel participatie is geweest, maar heeft toch de indruk dat het een roze strik is om een cadeau wat het toch niet helemaal is wat het is. Met een wachttijd van dertien jaar telt elke sociale huurwoning. De vijftig procent sociaal zoals in het verhaal staat, is volgens het lid een schijnverpakking. Na de afwijkingen van veertig, veertig, twintig in Holendrecht, de Kolenkitbuurt en het Dijkgraafplein, is dit de zoveelste keer dat het misgaat.

Niet alleen gezien de getallen, maar ook vanwege het principe, dat er voor ieder gesloopte sociale woning een woning voor wordt teruggebouwd. Het lid zegt dat er 656 woningen worden gesloopt en er worden er 1250 teruggebouwd, waarvan 47 procent sociaal is. Dat maakt dat er 588 worden neergezet, dat is 62 huurwoningen minder dan zou moeten. Het lid vraagt naar een reactie en vraagt hoe het college denkt dan met dit vernieuwingsplan de wachtlijst te verkorten. Zij vinden dat veertig sociaal niet voor niets is bedacht. Het lid BILGIN had in 2022 nog het idee dat de problemen in de Wildemanbuurt nooit opgelost zouden worden, maar nu zien ze dat er eindelijk een concrete oplossing is en dat bewoners weer perspectief hebben en sommige bewoners elders al een gloednieuw huis hebben aangeboden gekregen. Het lid noemt dit als één van de beste successen van wethouder Van Dantzig, waar hij zeker ook credit voor mag krijgen. Er zijn wel een aantal

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

zorgen die al geuit zijn door het lid Aboelkasem, zoals het parkeren waardoor het voor bepaalde groepen heel moeilijk wordt om te leven in de stad. Wat betreft de energieprijzen zou het heel vreselijk zijn als mensen opnieuw in de problemen komen vanwege de tarieven. Het lid vraagt of er al voortgang is geboekt in het nadenken over oplossingen. Wat betreft de doorstroming van de jongeren, heeft het lid gemerkt dat heel veel jongeren niet op de hoogte zijn van stadsdeelvoorrang wat sinds kort is ingegaan. Er zijn heel veel contactmomenten tussen bewoners, corporatie en gemeente, waarbij ze bewoners kunnen inlichten over die voorrang zodat de jongeren ook echt kunnen doorstromen. Het lid TAŞLIYURT zegt dat zij blij zijn om te zien dat Osdorp, maar ook NieuwWest de aandacht krijgt die het verdient. De Wildemanbuurt is een buurt met uitdagingen. Er is lang niet veel geïnvesteerd in deze buurt, waardoor een groot deel van de bewoners in een kwetsbare positie zit en er maatschappelijke en sociale uitdagingen zijn. Zoals ook aan bod gekomen bij het initiatievoorstel van het lid Aslami, D66, over de Wildemanbuurt. Zij zijn extra blij met het vernieuwingsplan voor de Wildemanbuurt, want er wordt veel bijgebouwd waaronder ook midden huurwoningen die goed zijn voor de doorstroom.

Ook wordt er goed gebruik gemaakt van de hoogte en ook is er terechte aandacht voor bedrijven, voorzieningen, groen en participatie. Het lid vindt het ook mooi om te zien dat er intensief is samengewerkt met de bewoners. Voor dit vernieuwingsplan moet de gemeente bijdragen, aangezien het een negatief saldo kent, daarom is het extra mooi dat dit van de grond kan komen, ondanks de druk op het vereveningsfonds. Tot slot roept het lid op de Wildemanbuurt de aandacht te geven die het verdient. Het lid EMMERIK wenst wethouder Van Dantzig sterkte en bedankt hem voor zijn inzet. Zij pleiten voor elk stukje groen in de stad. Hier zien ze dat een groot deel van het groen in de binnentuin en hoven geplaatst. Het gebruiksgroen neemt sterkt af, halveert bijna, daarnaast wordt een voetgangersbrug als compensatie meegerekend, dat vervangt geen toegankelijke groene ruimte zelf. Het lid vraagt de wethouder of de hoven open kunnen worden gezet zodat deze tot het openbare groen gerekend kunnen worden. Het lid AHMADI vond het ook bijzonder om te zien dat wethouder Van Dantzig in zijn afscheid nog een verwijzing deed naar de Wildemanbuurt en de bewoners die zich daar zo voor hebben ingezet. Zij hebben daar ook als fractie heel veel complimenten voor de bewoners. Het lid beaamt van heel veel wat al is gezegd, vooral het pleidooi van de SP.

Het lid vraagt of de discussienota en het onderzoek, met betrekking tot gemengd wonen wat niet altijd zorg voor een betere buurt, nijpt tot de ontwikkeling van een nieuwe en bredere aanpak in dit soort wijken. Ook vraagt het lid wat zij doen met mensen die op dit moment in de flat de Zonderbuur wonen? Die wordt pas in 2032 gesloopt, maar de omstandigheden waarin de bewoners wonen zijn heel schrijnend en stelt dat zes, zeven jaar een hele lange periode is om met slechte riolering en schimmel te blijven zitten. Is daar een tegemoetkoming in? Het lid VAN MUNSTER sluit zich aan bij de woorden van collega Minderhoud en het is mooi dat er straks een blijvend eerbetoon is aan het harde werk van wethouder Van Dantzig. Het lid wenst wethouder Van Dantzig heel veel sterkte en liefde toe voor de komende tijd. Sandra DOEVENDANS spreekt haar complimenten uit voor wethouder Van Dantzig. In minder dan drie jaar zitten ze in deze commissie. Als ze kijken naar het rapport wat vorige maand is verschenen, dat kijkt echt terug naar hoe ze het toen deden. Hier in de Wildemanbuurt hebben ze echt anders gewerkt, door ongelijk te investeren voor gelijke kansen, waarbij mede door de stadsdeelcommissie, door de raad, een actief college, met wethouder Volkshuisvesting en wethouder Ruimtelijke Ordening voorop, om te zorgen dat ze hier ook echt resultaten kunnen bereiken.

Zonder de inzet van bewoners, had dit nooit mogelijk gemaakt kunnen worden. Als het gaat over die sociale huurwoningen, kijken ze niet alleen op projectniveau, maar kijken ze in de brede zin.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

Het lid ALBERTS zegt dat dit ook elke keer het pleidooi is. Als ze het per project bekijken, schuift het steeds verder op en houden ze het probleem van waar ze de mensen laten die behoefte hebben aan een sociale huurwoning. Sandra DOEVENDANS zegt dat zij ervoor zorgen dat er sociaal wordt terug gebouwd wat er gesloopt wordt, dat gebeurt ook in de Wildeman en er eromheen. Ze verdubbelen zelfs. Daarin proberen ze juist te kijken wat de bestaande bewoners nodig hebben, zodat ze ook kunnen doorgroeien en er ook midden huur ontstaat. Er verdwijnen geen sociale huurwoningen, want ze houden in het hele gebied alle sociale woningen die gesloopt worden. De jongeren krijgen gewoon standaard een semi urgentie bij de peildatumaanvraag, die per blokken gaat, omdat het zo’n groot gebied is, zodat ze niet in een keer alles kunnen slopen. De herhuisvesting wordt natuurlijk een hele uitdaging. Voor de mensen die wonen in de flat die als laatste gesloopt wordt, hebben ze ook de sociale aanpak. Zo wordt er achter de voordeur in gesprekken gekregen, wat er nodig is en waar ze tegen aanlopen. Dat hebben ze ook aan de voorkant van dit project gedaan. Zo hebben ze eigenlijk al een soort voorloop gedaan, van het doorstroomteam van het nationaal programma wat vorig jaar heeft gelopen. De stadsdeelvoorzitter spreekt ook haar complimenten uit voor de ambtenaren die hier keihard aan hebben gewerkt.

Wat betreft de groene hoven, zijn ze in gesprek met de bewoners die wat te zeggen hebben over wat hoe het eruit komt te zien. Ze bouwen voor de buurt, dus ze willen dat het naar wens is van het gros van de bewoners, waarbij ze natuurlijk het algemeen belang in ogenschouw houden. Die contactmomenten blijven ze voortzetten. Er is ook een website, een nieuwsbrief en een appgroep, daar wordt als er andere projecten zijn, waar je met stadsdeelvoorrang naar toe kunt gaan, ook op geattendeerd. Het lid BILGIN spreekt complimenten uit naar de stadsdeelvoorzitter en vraagt of bij de mensen die tot 2032 daar wonen, er al begonnen is aan onderhoudsmaatregelen, om ervoor te zorgen dat hun levenservaring niet te verschrikkelijk is. Sandra DOEVENDANS zegt dat ze nog hun gesprekken aan het voeren zijn, net zoals de corporatie, en zij daar nog geen antwoord op kunnen geven. Wethouder GROOT WASSINK stelt dat het eigenlijk wel een beetje gênant is dat in de bestuurlijke voordrachten het initiatiefvoorstel van het voormalig raadslid Van Dantzig niet is verwerkt, want die is uiteindelijk met een initiatiefvoorstel gekomen, wat hier ook mede aan ten grondslag heeft gelegen. De complimenten die gegeven zijn aan het voormalig raadslid en ook de voormalig wethouder, dat die inzet duidelijk zichtbaar was.

De berekening van het lid Alberts klopt, maar het lid laat weg dat er compensatie in Groenehuyzen, dan kom je wel degelijk op 47 procent uit. Dat het zolang zou duren, verwijst de wethouder naar het project bij agendapunt 9 wat ook een hele tijd heeft geduurd. De wethouder is blij dat veel leden blij zijn met dit plan. Het lid ALBERTS komt uit op 588 sociale huurwoningen, dat is minder dan de 656 sociale huurwoningen waarvan ze gezegd hebben dat ze die slopen en terugbouwen. Het lid geeft aan dat graag op papier terug te willen zien. Wethouder GROOT WASSINK zegt dat dit niet zo is, omdat ze in Groenehuyzen compenseren. Het totaal aantal sociaal huurwoningen in deze twee projecten is hetzelfde. Dan komen ze op 47 procent, 33 procent en 20 procent. De wethouder stelt dat ze ervoor moeten waken dat dit mooie project de oplossing moeten zien voor de wooncrisis in Amsterdam. Dat ze veel te weinig betaalbare woningen hebben lossen ze hier niet mee op, maar ze zijn als college heel blij en trots op dit project. Ten aanzien van het aantal parkeerplaatsen, is dat inderdaad zoals ze dat in deze stad hebben afgesproken. Autobezit neemt overigens ook nog steeds af. Ten aanzien van stadswarmte is er veel in beweging. Vattenfall heeft aangekondigd van de hele stadswarmte af te willen. Eerder hebben ze in de tariefstelling in de uitrol van stadswarmte ook binnen Westpoortwarmte daar afspraken

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

over gemaakt. De wethouder heeft er vertrouwen in dat dit goed gaat. Het blijft een dynamisch dossier waarin ze ook in hoge mate afhankelijk zijn van hoe de rijksoverheid daarin gaat acteren. Voor de maatschappelijke voorzieningen hebben ze een mooie oplossing gevonden. Het lid ABOELKASEM stelt dat een auto essentieel is, voor ondernemers zoals taxichauffeurs en zeker ook voor grote gezinnen. Wethouder GROOT WASSINK erkent dat gezinnen soms afhankelijk zijn van de auto, maar ze hebben met elkaar afspraken gemaakt over de normen die ze hanteren bij bouw. De wethouder is voornemens zich aan de eigen normen te houden. Het lid ABOELKASEM is voorstander van maatwerk en het is wel nodig dat ze kijken naar de samenstelling in Nieuw-West. Heeft het college er oog voor dat bewoners zo noodgedwongen de stad uit moeten? Wethouder GROOT WASSINK geeft aan dat ze voor behoorlijk wat beroepsgroepen daar uitzonderingen voor gemaakt. De wethouder vindt het ruimtebeslag van blik veel te groot. Een parkeervergunning is geen recht. Ze hebben een zorgvuldige afweging gemaakt hoe ze tot deze norm komen en ze kunnen het daar niet over eens zijn, maar de wethouder vindt dit volstrekt verdedigbaar. Het lid EMMERIK vraagt nog naar de gesprekken om de hoven open te stellen. De VOORZITTER verwijst naar het antwoord van Sandra Doevendans.

Het lid EMMERIK vraagt hoe die gesprekken met de bewoners te werk gaan. Sandra DOEVENDANS geeft aan dat ze in dit hele proces met bewoners in gesprek zijn gegaan. Daarin betekent ook dat als bewoners aangeven dat ze de hoven dicht willen hebben, ze ook compensatie zoeken voor die groennorm. Mogelijk dat mensen kiezen voor open, als die vernieuwing tot stand komt. Ze willen bewoners juist die ruimte willen bieden. De VOORZITTER stelt vast dat dit punt voldoende is besproken en kort kan worden besproken in de raad. Ruimtelijke Ordening 4 Vaststellen van het bestemmingsplan Cruquius deelgebied 7, Kop van Cruquius (VN2025-001604) Het lid MINDERHOUD stelt dat het om een problematisch project gaat, omdat maar 11 procent sociale huur is. Daar kunnen ze vrij weinig aan doen, want deze grond is al vergeven. Is er al een afnemer van die sociale huurwoningen? Zo niet, kunnen ze dan ondersteunen bij het koppelen van een corporatie aan de ontwikkelaar, zodat het in ieder geval sociale huurwoningen blijven die altijd in dat segment blijven in plaats van dat ze door een particuliere ontwikkelaar worden geëxploiteerd en na vijfentwintig jaar verdwijnen naar de markt. Het lid VAN MUNSTER sluit zich aan bij de vraag van zijn collega en stelt dat ze met veertig, veertig, twintig voorkomen dat ze net zoals hier een walhalla voor de rijken bouwen.

Wethouder GROOT WASSINK zegt dat dit nu eenmaal zo is. Daar liggen bindende afspraken onder, dat maakt het onmogelijk om daarop in te grijpen. Wat betreft de vraag of het mogelijk is dat ze de sociale huurwoningen door een corporatie kunnen laten

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Concept-raadscommissieverslag, 19 maart 2025

RO

ontwikkelen, zegt de wethouder dat de samenwerkingsovereenkomst daar op dit moment in voorziet en dat zijn ze voornemens om te doen. De VOORZITTER concludeert dat dit agendapunt voldoende is besproken en gehamerd kan worden in de raad. 5 Vaststellen van de startnotitie Burgerberaad Groene Stad (VN2025-002826) De VOORZITTER stelt vast dat de commissies MOW en SED ook zijn uitgenodigd en die ook in grote getalen aanwezig zijn. Op verzoek van het lid Emmerik, Partij voor de Dieren, is een e-mail van Eva Rovers, directeur Bureau Burgerberaad, toegevoegd. Het lid BROERSEN zegt dat een burgerberaad een ontzettend mooi middel is om mensen te betrekken bij het beleid, maar het risico is dat er hier kans is van schijnparticipatie, als ze dat niet op een goede manier insteken. In de startnotitie ziet het lid het risico bij drie verschillende punten, namelijk dat de adviezen worden gebruikt als input van de partijprogramma’s, de timing van het beraad en het feit dat de stem van de jongeren minder waard lijkt. Hoe kijkt de wethouder hiernaar? En kunnen ze de tijdlijn iets naar voren halen? Kunnen ze daar een principebesluit over nemen? Is het gewenst om jongeren een lagere vergoeding te geven en kunnen ze dit aanpassen? Het lid STAARTJES vraagt wat het doel is van verkiezingen organiseren, als de vorige raad vlak voor de verkiezingen al een principebesluit gaat nemen.