Document · PDF

Conceptverslag raadscommissie Algemene Zaken 27-02-2025.pdf

Raadscommissie Algemene Zaken 27 maart 2025, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie AZ d.d. 27 februari 202414.970 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de raadscommissie Algemene Zaken Donderdag 27 februari 2025 van 13:30 uur tot 17:00 uur in de Willem Kraanzaal Donderdag 27 maart 2025

Voorzitter: commissielid Van der Veen Portefeuillehouder: burgemeester Halsema Commissiegriffier: Willems Commissieondersteuner: Dutilh Verslaglegging: Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Alberts (SP), Bentoumya (GroenLinks), Van Berkel (JA21), Broersen (Volt), Deterink (VVD), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), IJmker (GroenLinks), Kabamba (Lijst Kabamba), Khan (DENK), Moeskops (D66), Nadif (GroenLinks), Perdok (De Vonk), Van Schijndel (Forum voor Democratie), en Wijnants (VVD)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering en heet iedereen welkom. Het quorum wordt vastgesteld. b. Mededelingen De VOORZITTER bedankt de Partij voor de Dieren voor het organiseren van het werkbezoek aan de dierenpolitie en de dierenopvang op 5 februari. Hij hoopt dat de expertmeeting over Ondervertegenwoordigd Amsterdam heeft bijgedragen aan de voorbereiding op de discussie hierover in deze vergadering. Verder bedankt hij het projectteam Amsterdam 750 voor de presentatie van alle activiteiten die plaatsvinden in het kader van de viering van Amsterdam 750 en wijst hij de commissieleden op een technische sessie over het horecabeleid op 12 maart en een technische sessie over de ontwikkeling van de Top 600 op 13 maart. Het lid VAN SCHIJNDEL bedankt de burgemeester voor de overlijdensadvertentie namens de stad bij het overlijden van Frits Bolkestein. Burgemeester HALSEMA meldt dat het college een nieuw besluit heeft genomen over het Woo-verzoek inzake de verhoging van de onroerendezaakbelasting. In het interpellatiedebat van 29 januari 2025 heeft het college dit aan de raad toegezegd. Het college heeft besloten de geheimhouding op 11 documenten op te heffen en in totaal 86 geïnventariseerde documenten gedeeltelijk openbaar te maken. De gedeeltelijke

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

openbaarmaking betreft passages die geen betrekking hebben op het Woo-verzoek, zoals persoonlijke beleidsopvattingen of persoonsgegevens met uitzondering van bestuurders en de ambtelijke top. De documenten zijn gistermiddag met de verzoeker gedeeld en vanochtend gepubliceerd op Open Amsterdam. c. Vaststellen agenda Agendapunt 3, horecabeleid 2025 wordt op verzoek van het lid Bentoumya uitgesteld tot de volgende vergadering. Bij agendapunt 4, eerste Staat van de juridische functie wordt op verzoek van het lid Bentoumya het rapport Ondervertegenwoordigd Amsterdam niet betrokken. Agenda punt 4, 5 en de raadsinformatiebrief Rechtvaardig Amsterdam worden gevoegd behandeld. Op verzoek van het lid Havelaar worden agendapunt 4 en 5 aan het eind van de vergadering behandeld. De agenda wordt met deze aanpassingen vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie AZ d.d. 23 januari 2025 Het verslag van de openbare raadscommissievergadering AZ van 23 januari 2025 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda’s en bestuurlijke lange termijnagenda’s (BLTA), per portefeuille Er zijn geen verzoeken voor de termijnagenda per portefeuille. f. TKN-lijst Op verzoek van het lid Bentoumya worden TKN-stuk 8, evaluatie vergunningplicht Hoogstraten en TKN-stuk 9, ondermijning toeristische detailhandel in de binnenstad, in de volgende vergadering behandeld.

Op verzoek van het lid Bakker wordt TKN-stuk nummer 11, actieplan Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte 2025-2026 in de volgende commissievergadering inhoudelijk behandeld. De TKN-lijst wordt voor kennisgeving aangenomen. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken van stadsdeelcommissies. 2. Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel van de vergadering. b. Inspreekmoment Publiek

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Turkdogan die op persoonlijke titel inspreekt over het demonstratierecht. Inspreker TURKDOGAN is oprichter en hoofdredacteur van OliveX, een platform voor activisme. Zijn uitkering is voor een maand ingehouden omdat hij heeft deelgenomen aan een pro-Palestinademonstratie. Dit is blijkbaar het demonstratierecht dat de gemeente Amsterdam hanteert. Hij komt niet in aanmerking voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen, omdat daarbij alleen schulden bij de Belastingdienst worden meegewogen en andere schulden niet worden meegerekend. Hij is van mening dat de termijn van burgemeester Halsema op ondemocratische wijze is verlengd. Hij stelt dat de gebeurtenissen op 7 oktober en 7 november en de hit-and-runacties in Amsterdam vooraf opgezette plannen waren van informanten. Een klacht van een van de verdachten wordt niet in behandeling genomen omdat er vier jaar geleden een ouderbijdrage niet is betaald en een andere verdachte die familieleden heeft verloren zit in hechtenis terwijl de genocideplegers vrij spel krijgen. De VOORZITTER bedankt de inspreker. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. d. Rondvraag De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar.

Het lid WIJNANTS vraagt of de burgemeester kan verzekeren dat er na de bedreigingen aan de Cheider-school scherp wordt toegezien op de veiligheid en dat er alles aan wordt gedaan om de dader zo snel mogelijk op te sporen. Burgemeester HALSEMA bevestigt dat op 4 februari laat op de avond een melding is binnengekomen over een bedreigende e-mail aan de Cheider-school. In de nacht is een verdachte in beeld gekomen waarna een dreigingsinschatting kon worden gemaakt. De verdachte bevindt zich in het buitenland en heeft het bericht ook vanuit daar verstuurd. In goed overleg met het Cheider zijn de volgende dag uit voorzorg de veiligheidsmaatregelen rond de school verhoogd. Het Cheider wordt meegenomen in de algemene dreigingsanalyses die samen met de NCTV worden opgesteld en door de marechaussee in overleg met de Amsterdamse politie worden uitgevoerd. Het Cheider krijgt dezelfde bescherming als andere Joodse instellingen. Daarnaast ontvangt het Cheider als enige instelling jaarlijks een gemeentelijke bijdrage van 43.000 euro als tegemoetkoming voor salariskosten voor beveiliging. In oktober 2023 heeft het Cheider naar aanleiding van de gebeurtenissen op 7 oktober 2023 eenmalig een extra bijdrage van 150.000 euro gekregen voor de inzet van twee extra beveiligers. De veiligheid van het Cheider heeft de volle aandacht en er is regelmatig contact met het bestuur van de school.

Ze vindt het heel afschuwelijk wat er is gebeurd. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR vraagt waarom er niet gekozen is voor een inhoudelijke toets bij de subsidieaanvragen voor projectvoorstellen voor Amsterdam 750. Er zijn nu voorstellen die niet in aanmerking komen omdat er is overvraagd.

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

Burgemeester HALSEMA antwoordt dat Stichting Amsterdam 750 ook Amsterdammers wil bereiken die weinig of geen ervaring hebben met het indienen van een subsidieaanvraag en dat hiermee rekening is gehouden. Als alle aanvragen in behandeling zouden worden genomen en pas daarna de beste plannen zouden worden geselecteerd dan zou de kans groter zijn dat vooral de gebruikelijke aanvragers met veel ervaring in subsidieverwerving worden gehonoreerd. Voorafgaand aan de verschillende subsidierondes is per stadsdeel intensief geïnvesteerd in het informeren van Amsterdammers over de beschikbare regelingen en de begeleiding bij het indienen van aanvragen. In elk stadsdeel zijn informatiebijeenkomsten georganiseerd en verschillende workshops aangeboden om mensen te ondersteunen bij hun aanvraag. Op 2 september kwamen ruim 250 aanvragen binnen waarvan meer dan 100 binnen het eerste halfuur. Niet alles was al binnen vijf minuten vergeven en de snelheid verschilde per stadsdeel. In stadsdeel West waren de middelen binnen vijftien minuten op en in stadsdeel Centrum binnen twintig minuten. In andere stadsdelen zijn nog aanvragen toegekend die rond het middaguur of later volledig werden ingediend.

Of een aanvraag in behandeling werd genomen hield verband met het stadsdeel waar de aanvraag werd gedaan om te voorkomen dat het merendeel van de subsidies in de stadsdelen Centrum, Zuid en West zou belanden en de stadsdelen Zuidoost en NieuwWest grotendeels buiten de boot zouden vallen. Toen er meer dan drie keer zoveel aanvragen waren ingediend als konden worden gehonoreerd is de mogelijkheid om aanvragen in te dienen gesloten. Iedereen die al een aanvraag had gestart kreeg de kans om dat af te ronden. Het inhoudelijk beoordelen van een subsidieaanvraag neemt vier tot zes uur in beslag en is daardoor zeer kostbaar. Ook hierbij is geprobeerd zo veel mogelijk rekening te houden met verschillen tussen stadsdelen en de moeite die sommige aanvragers hadden bij het indienen van een aanvraag. Het lid HAVELAAR vraagt waarom er niet gekozen is voor de methode zoals bij de buurtbudgetten. Dat voorkomt dat mensen met heel ervaring in het aanvragen van subsidies het geld krijgen. Het principe first in-first served lijkt hem niet rechtvaardig. Burgemeester HALSEMA kan de vergelijking met de buurtbudgetten niet maken. Eind november zijn alle aanvragers geïnformeerd over de status van hun aanvraag. De officiële bezwaartermijn van zes weken is inmiddels overschreden en de stichting heeft geen officiële bezwaren ontvangen en dat zegt wel iets over de mate van onvrede bij de aanvragers.

Openbare Orde en Veiligheid 6. Bespreken van de raadinformatiebrief ter afdoening van de toezegging over de online leefwereld van jongeren VN2025-001028 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Abdi. Het lid ABDI ziet een brede consensus over de negatieve impact van sociale media op de veiligheid en het welzijn van kinderen. De vraag hoe dit aan te pakken bleef lang ingewikkeld en vooral Den Haag en Brussel waren aan zet. Maar de tijden veranderen snel en veel Amsterdammers zijn nu diep bezorgd en angstig over de invloed van big tech op het politieke debat en de gevolgen voor kinderen. Kinderen zijn het slachtoffer in deze situatie en de overheid kan niet langer toeschouwer zijn. Ze is blij dat er onder leiding van de burgemeester en wethouder Scholtes een begin is gemaakt met een collegebrede visie over hoe dit aan te pakken en bedankt de ambtenaren voor hun inzet. Ze is het grotendeels eens met de ideeën en kijkt uit naar de uitwerking. De Partij van de Arbeid gelooft in richting geven en investeren in publieke alternatieven en infrastructuur in plaats van overhaast maatregelen nemen. Jongeren zijn

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

zich bewust van de negatieve effecten van sociale media maar hebben ook behoefte aan autonomie, vrijheid en de mogelijkheid om de positieve kanten van sociale media te ontdekken. Ze is blij met de start van de hulpvoorziening waarvoor ze eerder een voorstel heeft ingediend. De landelijke campagne Ik Bepaal Zelf is een goed begin maar twee weken campagnevoeren is te kort en de voorlichting zou meer online moeten plaats vinden. Er zou ook meer aandacht moeten zijn voor hulplijnen zoals Helpwanted waar kinderen anoniem geholpen kunnen worden. Het is belangrijk om te beginnen met het normeren van wat als acceptabel, veilig en gezond voor kinderen wordt beschouwd en dit moet van onderop komen, vanuit Amsterdam zelf. Ze wijst op de rol van de onlinewereld als ongelijkmaker in de samenleving omdat vooral kwetsbare kinderen en volwassenen slachtoffer kunnen worden. Ze vindt dat er meer aandacht moet zijn voor de situatie van ouders die zich misschien niet bewust zijn van de gevaren of niet weten waar ze terecht kunnen voor hulp. Dit perspectief zou in de brief meer aan de orde moeten komen, evenals plannen om ouders en opvoeders beter te informeren. Het lid WIJNANTS vraagt of er voor ouders een soort van toolbox moet komen waarin één lijn getrokken kan worden ten aanzien van collectieve afspraken op scholen.

Het lid ABDI antwoordt dat het beter is om te beginnen met gesprekken met ouders over wat zij nodig hebben. Het lid WIJNANTS denkt dat het goed is om ouders met kinderen jonger dan vier jaar ook alvast te informeren. Het lid ABDI is daar ook voorstander van en ziet daarvoor mogelijkheden op het consultatiebureau waar alle ouders contact mee hebben en waar veel vertrouwen is in de mensen die daar werken. Het lid VAN SCHIJNDEL vraagt of het lid Abdi haar standpunt over het normeren van disinformatie kan intrekken. Het lid ABDI antwoordt dat zij dat niet intrekt omdat zij voorstander is van normeren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid IJmker. Het lid IJMKER pleit voor het belang van regulering waarbij ze wijst op de implementatie en handhaving van de Digital Services Act. Daarnaast is het belangrijk om het verslavend ontwerp van sociale media aan te pakken aangezien dit de oorzaak is van veel problemen. Het is het verdienmodel van de bedrijven achter sociale media die de gezondheid en veiligheid van jongeren op het spel zetten voor de winst van techmiljardairs. De Tweede Kamer heeft recent een motie aangenomen die expliciet steun uitspreekt voor het Europese initiatief om verslavend ontwerp te reguleren. Amsterdam is hier al actief mee bezig en wethouder Scholtes was recent nog in Brussel om dit onderwerp te bespreken. Europa zou meer moeten inzetten op regulering.

Het is naïef om te denken dat jongeren vanaf zestien jaar opeens klaar zijn voor social media. Een verbod tot een bepaalde leeftijd is ook niet de juiste route aangezien techbedrijven zich niet aan die verboden houden en er niemand is die dit controleert. Ze benadrukt het belang van voorlichting en preventie zoals programma’s rondom mediawijsheid en weerbaarheid en pleit ervoor om bij deze programma’s ook specifiek aandacht te besteden aan jongeren met bijvoorbeeld een autismestoornis of ADHD die vaak moeite hebben met een gezonde balans in de digitale wereld. Bij het gebruik van TikTok is er een onderscheid tussen serieuze veiligheidszorgen en morele bezwaren. De aanleiding voor het verbod op TikTok twee jaar geleden was een AIVD-rapport waarin werd aangegeven dat bepaalde landen zoals

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

China offensieve cyberprogramma's hebben. Dit veiligheidsrisico blijft een goed argument om TikTok niet te gebruiken op ambtenarentelefoons die toegang hebben tot systemen. Dit betekent echter niet dat je niet wilt weten wat er speelt onder jongeren. Het college kan ervoor kiezen TikTok in te zetten om jongeren te bereiken, maar dan niet op werktelefoons. Het lid VAN SCHIJNDEL vraagt of het lid IJmker erkent dat grote techbedrijven tijdens corona afwijkende meningen hebben weggedrukt op verzoek van de Amerikaanse regering. Het lid IJMKER erkent dat niet. Het lid VAN SCHIJNDEL wijst erop dat de gemeente de algoritmes die ze bijvoorbeeld gebruikt bij de erfpacht openbaar zou moeten maken. Het lid IJMKER antwoordt dat Amsterdam een algoritmeregister heeft waar al veel wordt gepubliceerd. Daar komt bij dat transparantie niet het eindstation is, er moet vervolgens ook gereguleerd worden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND verwacht geen maatregelen vanuit Den Haag en ondersteunt daarom het pleidooi van het lid Abdi. Hij herkent het beeld dat zij schetst bij zijn studenten. Het brein van jongeren is extra verslavingsgevoelig en hoe jonger je bent, hoe harder je wordt getroffen. Het lid WIJNANTS meent dat in de Tweede Kamer dit probleem wel degelijk breed wordt onderschreven en dat er verschillende moties over zijn ingediend.

Het lid HOFLAND antwoordt dat Den Haag en Europa op dit gebied meer zouden moeten doen. Hij heeft zichzelf er inmiddels op ingesteld dat er vanuit Den Haag niet veel meer te verwachten valt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL meent dat Amsterdam moet uitdragen dat ouders een voorbeeld zouden moeten nemen aan Musk en Zuckerberg die hun kinderen verbieden een telefoon te gebruiken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Perdok. Het lid PERDOK maakt zich zorgen over de snelle ontwikkelingen die ouders niet kunnen bijhouden. De digitale wereld brengt nieuwe uitdagingen met zich mee, vooral voor jongeren. Hoewel sociale media en digitalisering kansen kunnen bieden zijn er ook ernstige risico's zoals online pesten, haatberichten, sextortion, problematisch schermgebruik en het normaliseren van niet-normaal gedrag. Digitale aanwezigheid is voor jongeren belangrijk en ze worden aangezet om hun veiligheid, mentale gezondheid en concentratievermogen op het spel te zetten. Amsterdam signaleert dat de gevolgen hiervan druk leggen op gemeentelijke taken zoals jeugdzorg en onderwijs. De overheid, sociale mediaplatformen en opvoeders moeten samen verantwoordelijkheid nemen om jongeren te beschermen door middel van regulering van schadelijke algoritmes, leeftijdsverificatie, smartphonebeperkingen op scholen en bewustwordingscampagnes.

Ook moeten jongeren betrokken worden bij beleidsvorming en moet er meer aandacht komen voor digitale geletterdheid en weerbaarheid. Er moet eerder ingezet worden op het bieden van meer handelingsperspectief aan ouders en de overheid dient de onlineleefwereld zodanig te reguleren dat deze jongeren beschermd en ondersteund worden in hun ontwikkeling.

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

Er is nog onvoldoende inzicht is in de langetermijngevolgen van schermtijdverslavingen op de cognitieve en emotionele ontwikkelingen van kinderen of de gevolgen van online pesten en haatberichten voor de mentale gezondheid en sociale ontwikkeling van jongeren. Er is ook nog weinig bekend over hoe blootstelling aan schadelijke content met geweld of zelfbeschadiging leidt tot gedragsverandering en negatieve sociale interacties bij jongeren. Ze denkt dat het zou helpen als ouders terecht kunnen bij trainingen van bijvoorbeeld de GGD die zich richten op de preventie van deze problemen. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA deelt de verontrusting over de gevolgen voor de vrijheid van jonge vrouwen, de queercommunity en kwetsbare jongeren. Ze is het eens met het lid Abdi die sociale media omschreef als de nieuwe ongelijkmaker. Het is een toevoeging aan de achterstellingen waarbij jongeren uit een goed thuis, die voldoende bescherming krijgen, meer kansen in het leven hebben en weerbaarder zullen zijn dan vele andere jongeren. Ze is het ook eens met degenen die verwijzen naar de ontwikkeling van de afgelopen anderhalve maand en verbaast zich over de ongelooflijke snelheid waarmee het nieuwe tech-totalitarisme oprukt.

Techmiljardairs pleiten aan de ene kant voor een ongebreidelde markt zonder enige vorm van regulering maar tegelijkertijd tonen ze geen terughoudendheid in het om zeep helpen van onafhankelijke journalistieke informatie en vrije meningsuiting. Het draait om commerciële belangen en niet om culturele belangen en mensenrechten. Europa kent van oudsher een gematigde markt met een afgeschermd publiek belang waarbij de opbouw van verzorgingsstaten een rem zet op marktwerking. De Public Service Act is een noodzakelijke inhaalslag omdat de digitale wereld zich op dit moment als een wildwest-economie openbaart. Het lid VAN SCHIJNDEL vraagt of de mededingingsautoriteit niet zouden moeten optreden tegen de concentratie van marktmacht bij de Belgen die veel Nederlandse kranten in handen hebben. Burgemeester HALSEMA antwoordt de marktmacht van grote uitgeefconcerns zorgelijk kan zijn. Wat Nederland onderscheidt is de redactionele onafhankelijkheid die bij alle kranten is gewaarborgd en is vastgelegd in statuten, in ondernemingsraden en in journalistieke instituten. In de Verenigde staten is dat minder geborgd. Het is van belang dat er een open debat plaatsvindt over onafhankelijke informatie en het gevecht tegen desinformatie.

Het verbaast haar dat het lid Van Schijndel als enige raadslid gepleit heeft voor een inperking van het demonstratierecht zich hier opstelt als de verdediger van techmiljardairs. Het lid VAN SCHIJNDEL weerspreekt dat hij heeft gepleit voor het inperken van het demonstratierecht. Hij heeft slechts volgehouden dat het belangrijk is dat tegen elkaar staande demonstraties niet pal op elkaar moeten worden gezet. Nederland heeft die redactiestatuten maar de afgelopen kwart eeuw is het steeds gelijkvormiger geworden en heeft het allemaal dezelfde teneur. Burgemeester HALSEMA is het daar niet mee eens. Ze geeft aan dat er vragen zijn gesteld over marktordening en technologische ontwikkelingen, die onder de verantwoordelijkheid van wethouder Scholtes vallen. Het college werkt momenteel aan de afronding van een actieplan waarover nog een besluit moet worden genomen. Dit plan zal mogelijk ook gevolgen hebben voor de Voorjaarsnota en zal aan de raad worden voorgelegd. Veel van de geuite zorgen zullen in dat actieplan worden behandeld. Ze benadrukt dat ze er nu niet op kan vooruitlopen en dat wethouder Scholtes die hiervoor primair verantwoordelijk is de gelegenheid moet krijgen om hier uitgebreider met de raad over te spreken. Medewerkers maken uitgebreid aantekeningen

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

van deze bespreking zodat de opmerkingen kunnen worden meegenomen en het volgende debat hierover zo compleet mogelijk gevoerd kan worden. Dat gemeentepolitie en hulpverlening niet goed zouden samenwerken rond de afpersingen herkent de burgemeester niet. Het lid ABDI geeft aan dat ze niet heeft gezegd dat er niet wordt samengewerkt. Het is haar opgevallen dat Helpwanted niet wordt vermeld in de communicatie van de politie en niet bekend is op scholen. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat zij nog zal toelichten welke maatregelen worden genomen en benadrukt dat signalen zorgvuldig worden gecontroleerd en doorgezet naar medewerkers. Ze beschrijft haar recente ervaring met een wijkagent en rechercheur in Zuid waar afpersing rond scholen plaatsvindt. Ze was onder de indruk van de samenwerking tussen wijkagenten, scholen, veiligheidscoördinatoren en de recherche. Naar aanleiding van afpersingsmeldingen op Snapchat heeft de politie in samenwerking met Jeugd en Veiligheid contact gelegd met ouders en scholen om signalen te delen en de aangiftebereidheid te vergroten. Er zijn afspraken gemaakt met ouders van slachtoffers en instructies opgesteld over hoe kinderen en ouders moeten handelen als ze benaderd worden via Snapchat. De politie verspreidt deze instructies en de gemeente ondersteunt dit waar nodig bij scholen en samenwerkingspartners.

Binnen de pilot van Helpwanted is de communicatie gericht is op jongeren, ouders en professionals om hen te informeren over de mogelijkheden voor het melden van online grensoverschrijdend gedrag. Binnenkort wordt de campagne opnieuw onder de aandacht gebracht met onlineacties en een nieuwe factsheet voor scholen. In het voorjaar volgt een evaluatie van de pilot waarna gekeken wordt naar mogelijke verdere samenwerking en extra middelen bij de Voorjaarsnota. Ze bevestigt dat wethouder Scholtes actief is in Brussel en dat ze zelf een actievere rol op zich zal nemen binnen Eurocities om digitale veiligheid te agenderen. Amsterdam is ook betrokken bij de Pact of Free Cities waar vrijheid van meningsuiting een belangrijk thema is. Er is inderdaad een onderscheid tussen veiligheidsbelangen en morele bezwaren. Het gaat hier vooral om de veiligheidsbelangen. De stad bereidt zich voor op cyberdreigingen en werkt aan een betere bescherming. Om in contact te blijven met de onlineleefwereld van jongeren gebruiken ambtenaren niet hun werktelefoons maar speciaal afgeschermde telefoons. Ze heeft gesprekken gevoerd met Clingendael, de veiligheidsregio heeft overleg gehad met de NCTV en de driehoek buigt zich over de bescherming tegen cyberaanvallen en bredere weerbaarheid.

Ze deelt de zorgen over de impact op kwetsbare jongeren en volwassenen en hoopt dat het actieplan tegemoetkomt aan deze zorgen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Openbare Orde en Veiligheid 7. Bespreken van de discussienota ”Geen dubbele standaard, maar mensenrechten voor iedereen” VN2025-002196 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN geeft een toelichting op de discussienota. Hij benadrukt het belang van een gezamenlijke aanpak om spanningen in de stad te verminderen en ondervertegenwoordigde groepen beter te betrekken. Hij verwijst naar de expertmeeting over Ondervertegenwoordigd Amsterdam waar een wetenschapper stelde dat de kloof gedicht kan worden door ook met een antwoord te komen op de gevoelige onderwerpen die spelen in de stad. Als voorbeeld noemde hij een mbo-school waar het thema Gaza

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

werd ontweken. Als daar geen verbindend antwoord tegenover wordt gezet loop je het risico dat groepen van je te vervreemden. De voedingsbodem voor spanningen is met het staakt-het-vuren niet verdwenen. Met Trump aan de macht die groen licht geeft voor etnische zuiveringen en een PVVregering die handelt in dubbele standaarden kan een nieuwe escalatie elk moment losbarsten. Er is een generatie opgestaan die het onbegrijpelijk vindt dat mensenrechten niet voor iedereen gelden. Zij volgen social media-accounts en zien dat sinds het staakthet-vuren honderd Palestijnen zijn gedood maar zien daar geen enkele politieke ophef over. Zij worden daarmee bevestigd in hun noodzaak voor activisme. Het is daarom niet de vraag of er een volgend incident plaatsvindt maar wanneer. En dat incident zal radicaal rechts weer misbruiken om groepen tegen elkaar op te zetten en democratische grondrechten verder uit te hollen. In plaats van enkel reactief op incidenten te reageren pleit hij ervoor om nu een gedeelde visie van hoop te formuleren. De bespreekpunten zijn in het voorstel opgenomen. Hij heeft gekozen voor een discussienota omdat het afgelopen jaar te veel is overgelaten aan de burgemeester. Het is haar rol om de stad bijeen te brengen maar de raad moet niet afwachten en erop rekenen dat de burgemeester de hete kolen uit het vuur haalt.

Als er geen animo is voor deze nota zal hij het niet agenderen voor de gemeenteraad maar hij hoopt een meerderheid vinden. Hij heeft geprobeerd de nota zo verbindend mogelijk in te steken en denkt oprecht dat ze er samen uit kunnen komen. De VOORZITTER bedankt het lid Khan voor zijn inzet en verwijst naar het initiatief van het lid Khan en het lid Garmy ‘Bekend maakt bemind’. Het lid HEINHUIS vraagt wat Amsterdam kan doen met een onderwerp waar ze feitelijk niet over gaat en niet de middelen heeft om er iets mee te doen. Ze is bang dat het de gemeente nog meer tegenover de landelijk overheid zet die verantwoordelijk is voor internationaal recht. Het lid KHAN antwoordt dat deze punten zijn opgenomen in de discussienota. Hij heeft gezocht naar een gemeenschappelijk uitgangspunt waar iedereen zich in kan vinden. In eerste instantie overwoog hij mensenrechtenorganisaties en hun rapporten als referentiepunt te nemen maar dat leidt tot discussies over de betrouwbaarheid van de verschillende organisaties. Daarom verwijst hij naar internationale gerechtshoven in de hoop dat hierover geen discussie ontstaat. Hij benadrukt dat conflicten in de stad ontstaan door de dubbele standaarden die worden gehanteerd. Als voorbeeld noemt hij het verschil in aanpak tussen Rusland en Israël.

Terwijl Rusland wordt geboycot blijven illegale producten uit de bezette gebieden gewoon verkrijgbaar in Nederlandse winkels. De gemeente moet proberen het conflict buiten de deur te houden. In het voorstel is daarom het rapport Don’t Buy Into Occupation opgenomen waarin wordt aangetoond dat bedrijven, banken en verzekeringsmaatschappijen blijven investeren in de bezetting. Dit betekent dat de gemeente in gesprek moet gaan met deze partijen net zoals dat eerder gebeurde met Russische bedrijven op de Zuidas. Tot slot stelt hij dat de landelijke overheid zich afzet tegen internationaal recht door VN-resoluties niet op te volgen. Inwoners hebben het recht om daartegen te protesteren maar dat betekent wel dat het conflict aanwezig blijft in de stad. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS herkent de frustratie van het lid Khan die breed leeft in de stad. Er is een regering die niet handelt vanuit internationaal recht en op veel vlakken tekortschiet. Dit raakt veel Amsterdammers en er is veel verdriet en boosheid over hoe de landelijke regering daarmee omgaat. Tegelijkertijd is niet zeker of Amsterdam in staat is om daar echt iets aan te doen, behalve af en toe die frustratie te uiten en met elkaar het gesprek aan te gaan.

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

Het is belangrijk om het gesprek in de stad aan te gaan zoals het lid Khan ook veelvuldig doet. Dit zijn belangrijke stappen om aan de inwoners van Amsterdam te laten zien dat ze aan hun kant staan en dat ze op een andere manier met internationaal recht omgaan dan de landelijke regering. Het is belangrijk om dat te blijven uitstralen en steeds na te denken over wat ze in de stad kunnen betekenen voor mensen die de frustratie en boosheid voelen. Ze begrijpt heel goed dat het lid Khan dit wil agenderen maar ze zoekt nog steeds naar de concrete handvatten. Het lid KHAN is het eens met het lid Heinhuis dat het lokaal bestuur dit niet kan oplossen omdat de invloed te beperkt is en de meningen in de stad te verdeeld zijn. Hij verwijst naar het voorbeeld van Zwarte Piet en hoe destijds werd geprobeerd om een oplossing te vinden. Er zijn altijd mensen die als bruggenbouwers willen optreden en bereid zijn naar elkaar te luisteren en het gesprek aan te gaan. Een netwerk van bruggenbouwers vanuit verschillende gemeenschappen kan helpen om het gesprek te voeren en elkaar te vinden. Het lid HEINHUIS ziet het belang van de bruggenbouwers maar hoe meer Amsterdam zich met zaken bemoeit, hoe minder mensen het onderscheid maken tussen de gemeente en de landelijke overheid. En als blijkt dat de gemeente er niks aan kan veranderen is het risico groot dat bewoners teleurgesteld worden.

Het lid KHAN beaamt dat het niet aan de gemeente of burgemeester is om te oordelen over de situatie in Gaza. Aan de andere kant ligt er wel een internationaal rechterlijk oordeel en de gemeente kan dat omarmen. Dan geeft ze wel erkenning aan het feit dat er een oordeel ligt. Dan hoeft ze niet zelf het oordeel uit te spreken maar ze geeft wel erkenning aan de situatie en dat is waar het om gaat. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS merkt op dat in Amsterdam al veel gebeurt en dat het zinvoller zou zijn de discussie in de Den Haag te voeren. Ze begrijpt dat men zich druk maakt over Gaza, het kabinet en big tech maar Amsterdam heeft al veel langer te maken heeft met polarisatie en mensen die zijn afgehaakt. Ze wijst in dat kader op het verschil in inkomen tussen mensen die van gekkigheid niet weten wat ze met hun geld moeten doen tegenover mensen die elk dubbeltje moeten keren om maar een fatsoenlijke maaltijd op tafel te zetten. Die verschillen worden enorm groot en dan kan op een gegeven moment een lont in dat kruitvat gaan. Dat had ook elke andere lont kunnen zijn, bijvoorbeeld regeringen die dat soort verschillen in de hand werken of als het gaat over mensenrechten en het uitbuiten van arbeidsmigranten wat op grote schaal gebeurt ook in Nederland.

Het lid BROERSEN beaamt dat er veel oorzaken zijn waardoor inwoners zich ondervertegenwoordigd voelen maar ze denkt dat het punt van het lid Khan tot veel spanning in de stad heeft geleid en dat het begrijpelijk is dat DENK de demonstraties en het geweld van het afgelopen jaar erbij pakt en aankaart. Het lid ALBERTS vindt dat er vaak en op een goede manier is gesproken over die gebeurtenissen. En als er nu een discussienota komt om het daarover te hebben dan vraagt ze zich af wat er toen fout is gegaan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Perdok. Het lid PERDOK kan zich vinden in de bijdrage van lid Broersen. Amsterdam is een multiculturele stad en staat niet los van het kabinet maar met dit kabinet zijn de gevolgen voor de sociale cohesie groot en merkbaar in de stad. Dat heeft te maken met de afgelopen periode maar ook met lang spelende problematiek zoals bijvoorbeeld docenten die geen ruimte krijgen om complexe onderwerpen in de klas te bespreken.

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

Mensen radicaliseren omdat ze zich tweederangsburger voelen om allerlei verschillende redenen. De Vonk voelt de verdeeldheid in de stad en hoort de pijn van inwoners van Amsterdam die zich tekortgedaan voelen door deze dubbele standaarden. Het lid Khan stelt een Stadsvisie voor om verdere ontwrichting van de sociale cohesie te voorkomen en met een netwerk van bruggenbouwers preventief te reageren in plaats van reactief. Daar is zij achter de schermen ook mee bezig en ze gelooft dat dit een bijdrage kan leveren aan preventie. Ze vraagt welke stappen de gemeente bereid is te zetten om te garanderen dat Amsterdamse jongeren in het onderwijs vrijuit kunnen spreken over mensenrechten zonder politieke of institutionele belemmeringen. Het lid HEINHUIS meent dat op scholen al veel over dit onderwerp wordt gesproken zonder enige belemmeringen en vraagt op basis waarvan De Vonk dit zo stelt. Het lid PERDOK antwoordt dat zij dat baseert op gesprekken met docenten, leerlingen en jongerenwerkers die het gevoel hebben dat ze tegengehouden worden en niet vrijuit kunnen spreken. Het lid HEINHUIS vraagt waar dat gevoel vandaan komt en door wie zij worden tegengehouden. De gemeente gaat namelijk niet inhoudelijk over het onderwijs en kan daar geen rol in spelen.

Het lid PERDOK antwoordt dat het belangrijk is dat deze punten naar voren komen en bespreekbaar zijn en dat de gemeente daar wel invloed op kan hebben. Vandaar dat ze bezig is om te kijken naar het uitbreiden van een netwerk van bruggenbouwers zodat het onderdeel wordt van het politiek debat en iedereen in Amsterdam het gevoel heeft dat ze van dezelfde waarde zijn. Het lid HEINHUIS merkt op dat in Amsterdam al breed wordt ingezet op het bouwen van bruggen en vraagt welke aanvulling De Vonk daarin nog zoekt. Het lid PERDOK is zich bewust van wat er al gebeurt op dat vlak maar het is belangrijk dat er gekeken wordt naar mensen die tussen wal en schip vallen. Er zijn veel mensen die nog steeds het gevoel hebben dat er voor hen niet genoeg gedaan wordt. Er zijn mensen die in armoede leven, schulden hebben, niet het onderwijs krijgen dat ze nodig hebben en veel sociale problematiek tegenkomen in het dagelijks leven. Dit zorgt ervoor dat veel mensen het gevoel hebben dat ze er niet bij horen. Het mooie van de discussienota is dat die een aanzet biedt om met elkaar te bespreken wat er mogelijk is zodat mensen het gevoel hebben dat ze meegenomen worden en dat er kansen geboden worden die toereikend zijn voor iedereen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants. Het lid WIJNANTS voelt enig ongemak als DENK het heeft over een dubbele standaard.

Het is immers de partij DENK die als enige in 2018 weigerde om de Armeense genocide te erkennen terwijl het wel zo door Amnesty International wordt genoemd. Hij hoopt dat het lid Khan afstand kan nemen van zijn partij op dit punt. Hij waardeert het lid Khan maar wil toch wel markeren dat hij de partij DENK niet herkent als een genuanceerde partij. Het lid KHAN verwijst naar zijn discussienota waarin staat dat een internationaal rechterlijk oordeel geldt voor elk land en dus ook voor elk islamitisch land. Het geldt voor elk conflict zodat er geen dubbele standaarden zijn. Hij vraagt of het lid Wijnants ook luistert naar Amnesty International dat heeft geconstateerd dat er een genocide plaatsvindt in Gaza. Het lid WIJNANTS vindt niet dat hij als Amsterdams gemeenteraadslid daar een positie in hoeft in te nemen. Amsterdamse gemeenteraadsleden moeten zorgen dat het

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

afval wordt opgehaald, dat er huizen worden gebouwd en dat mensen veilig over straat kunnen fietsen. Het lid KHAN vraagt of het lid Wijnants wel voelsprieten heeft in andere delen van de stad. Dit is toch wel een van de grootste topics geweest van afgelopen jaar. In de nota is een opiniestuk opgenomen van een onderwijsondersteuner die zegt dat het inzamelen van geld voor kinderen in Gaza werd gezien als gecompliceerd. Dat is onvoorstelbaar in een democratische vrije samenleving. Hij neemt aan dat het lid Wijnants daar net zo over denkt en het voorstel kan overnemen om de norm te hanteren die wordt uitgesproken door het internationaal gerechtshof. Dat is een voorstel waar de VVD zich ook in zou kunnen vinden en dan is er norm waarbinnen bepaalde mensenlevens niet meer gecompliceerd zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA vindt dat de raadsleden van de hoofdstad van Nederland zich over deze kwestie moeten kunnen uitspreken. Volgens haar benadrukt de discussienota waar verbeteringen mogelijk zijn en waar nog aanvullingen toegevoegd kunnen worden. Het afgelopen jaar heeft laten zien dat veel mensen die niet zijn gaan stemmen wel de straat op zijn gegaan. Dit gebeurde eerder in Amsterdam tijdens de Black Lives Matterprotesten waar duizenden mensen aan meededen om hun stem te laten horen ondanks dat ze misschien niet hebben gestemd.

Ze ziet de discussienota vooral als een middel om te onderzoeken wat mogelijk is, met name in de delen van Amsterdam waar veel frustratie en pijn leeft. Naast armoede wil ze ook de klassenstrijd zoals benoemd door het lid Alberts erbij betrekken. Het gaat om mensen die te maken hebben met verschillende vormen van ongelijkheid. Sommige mensen reageren fel omdat zij op internationaal niveau dezelfde patronen zien als in hun eigen leefomgeving, dat zij geluid maken maar niet gehoord worden, dat ze in statistieken terugkomen maar als mens niet serieus genomen worden. Ze neemt de discussienota serieus en is zij er blij mee. Er is in de stad een sterke behoefte om het gesprek voort te zetten en niet te wachten tot de situatie escaleert en Amsterdam in het buitenland als voorbeeld wordt gebruikt als stad van verdeeldheid waar mensen niet vrijuit hun geloof kunnen belijden of waar het Holocaust-verleden niet serieus genomen wordt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN bedank het lid Khan voor de discussienota. Ze begrijpt waar het vandaan komt en is blij met de reactie van het lid Khan dat het gaat om alle mensenrechten. Tijdens de expertsessie kwam naar voren dat gemeentepolitiek vaak wordt gezien als landelijke politiek waardoor er opgebokst moet worden tegen het beeld van de dubbele standaard die andere politieke organen hanteren.

Het is ingewikkeld om het als stad op te pakken terwijl er zoveel richtingen zijn waar de landelijke politiek zich ook mee bezig moet houden. Ze vraagt zich af of het aan Amsterdam is om bijvoorbeeld in gesprek te gaan met pensioenfondsen. Het lid KABAMBA vraagt hoe het lid Broersen aankijkt tegen het versterken van een netwerk van bruggenbouwers die tussen de politiek en deze kwesties in kunnen staan. Het lid BROERSEN antwoordt dat is gebleken dat mensen vooral veel vertrouwen hebben in het maatschappelijk middenveld dat als netwerk van bruggenbouwers goed kan functioneren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel.

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

Het lid VAN SCHIJNDEL meent dat de discussienota blootlegt waar het in Nederland aan schort. Landelijke en stedelijke overheden staren zich blind op het internationale recht. Dat is levensgevaarlijk. Het internationaal recht kun je zien als een soort spoorboekje maar het is kinderachtig om je uitsluitend daarop te baseren. Internationale betrekkingen en geografische ligging bepalen immers dat een stad of land rekening moet houden met overwegingen van machtsevenwicht. Dit gaat helemaal fout met de uitbreiding van de NAVO. Landen willen graag toetreden maar daar is geen noodzaak toe. Ondertussen duurt de oorlog in Oekraïne al drie jaar en dat heeft die honderdduizenden levens gekost. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA bedankt het lid Khan voor de integriteit en de precisie waarmee hij deze ingewikkelde discussie probeert te voeren. Uit de opvattingen van het college zou hij kunnen opmaken dat mensenrechten zoals het Europees verdrag voor de rechten van de mens en het vluchtelingenverdrag altijd centraal staan. Een dubbele standaard mag aan de orde worden gesteld wanneer deze schadelijke gevolgen heeft voor de Amsterdamse bevolking.

Het is bijvoorbeeld terecht dat er landelijk veel aandacht is voor opkomend antisemitisme maar het is tegelijkertijd stuitend dat andere vormen van racisme vergeten, gebagatelliseerd of zelfs als ‘eigen schuld’ bestempeld worden. In zulke gevallen is er een rol voor de gemeente weggelegd zoals de campagne tegen moslimdiscriminatie die Amsterdam heeft opgezet om bewust iets te herstellen van de dubbele standaard die landelijk bestaat. Het corrigeren van een dubbele standaard in de internationale politiek is niet de taak van Amsterdam maar het beschermen van Amsterdammers tegen de schadelijke gevolgen van zo’n dubbele standaard is wel een verantwoordelijkheid van de gemeente en het college. Amsterdam is een hoofdstad waar veel internationaal verkeer plaatsvindt en staat niet op zichzelf. President Herzog is bijvoorbeeld niet uitgenodigd door de nationale regering maar door het Holocaustmuseum. De burgemeester spreekt haar dank uit dat het lid Khan haar niet dwingt om bepaalde woorden te kiezen die hij noodzakelijk acht. De rol van een burgemeester is die van verbinder tussen bevolkingsgroepen die nog in discussie zijn over rechterlijke oordelen en zelfs wanneer er een rechterlijk oordeel is kan het debat voortduren. Het lid KHAN heeft verschillende visies op de discussienota gehoord en wil de beslissing over wat er verder mee gebeurt overlaten aan zijn collega's in de raad.

De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. De VOORZITTER schorst de vergadering tot 15:20 uur. Juridische Zaken 4. De eerste Staat van de juridische functie VN2025-001026 De VOORZITTER meldt dat op 7 januari de raadsinformatiebrief en het onderzoek Ondervertegenwoordigd Amsterdam aan dit dossier toegevoegd. Gevoegd behandeld met Algemene Zaken 5. ”De gebroken belofte van de rechtsstaat” rapport van de staatscommissie rechtsstaat VN2025-001027

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR leest in de stukken dat de burgemeester drie lessen heeft geleerd en stelt hierover drie vragen. Ten eerste merkt hij op dat Amsterdammers meer gezien en gehoord moeten worden maar vraagt hij zich af wat er gebeurt als burgers en andere overheden nee zeggen tegen een plan. Hij wil weten of de gemeente dan ook luistert en hoe deze wens zich verhoudt tot de strijd die de gemeente soms tot aan de hoogste rechter voert zoals bij de windturbines. Daarnaast vraagt hij hoe het principe dat mensen het recht hebben om fouten te maken zich verhoudt tot het feit dat de gemeente Amsterdam jarenlang mensen achtervolgt met hoge boetes waarbij de Raad van State al drie keer heeft moeten ingrijpen. Verder stelt hij dat de burgemeester mooie woorden spreekt over cultuurverandering maar dat het handelen van de gemeente vaak anders is. Hij wijst erop dat het niet de burgemeester is die juridische strijd voert met rederijen maar het Programma Varen en dat de afdeling Grondzaken verantwoordelijk is voor de juridische strijd over erfpacht en de wethouder Duurzaamheid zich bemoeit met de windturbines. Daarom pleit hij ervoor om de juridische functie van de gemeente als chefsache te behandelen.

Hij kondigt aan een motie in te dienen om deze functie inclusief de uitvoering van de Woo te centraliseren onder één afdeling die direct aan de burgemeester rapporteert. Volgens hem is dat de enige manier om de gewenste cultuurverandering tot stand te brengen. Tot slot wijst hij op een ongelijke juridische strijd tussen een mkb'er en de gemeente. Hij stelt dat de gemeente veel tijd heeft om te procederen en dat de ambtenaren zelf de kosten niet betalen terwijl dat voor Amsterdammers wel het geval is. Eventuele rechtsbijstand is vaak onvoldoende voor een jarenlange juridische strijd, zeker wanneer de gemeente juridisch pioniert. Hij overweegt een motie in te dienen om een extern fonds op te zetten waar burgers die procederen tegen de gemeente aanspraak op kunnen maken zodat ze over gelijke middelen als de gemeente beschikken. Hoewel hij dit nu nog niet direct wil voorstellen omdat het niet dejuridiserend werkt vraagt hij de burgemeester om mee te denken over hoe het juridische strijdtoneel tussen gemeente en burger gelijker gemaakt kan worden. Dit geldt met name voor dossiers waarin de gemeente juridisch aan het pionieren is of wanneer beleidsvoornemens zoals het Programma Varen ondernemers financieel in de problemen brengen en de gemeente uiteindelijk in het ongelijk wordt gesteld. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen.

Het lid BROERSEN merkt op dat in de brief niet alleen wordt gerefereerd aan het rapport De eerste staat van de juridische functie maar ook aan het rapport van de ombudsman. Dit laatste was het eerste waar ze aan dacht bij het lezen van het rapport De gebroken belofte van de rechtsstaat. Amsterdam lijkt nog steeds te handelen vanuit wantrouwen in plaats van vertrouwen en de druk binnen de ambtenarij ligt te hoog om mensen dienstbaar te benaderen. Daarnaast lijkt er binnen de gemeente weinig ruimte te zijn om buiten de muren van het kantoor te ervaren hoe de leefwereld soms afwijkt van de papieren werkelijkheid. In de Staat van de juridische functie wordt verwezen naar een checklist voor het maken van goed beleid zonder onnodige regels. Ook wordt er in het rapport gesproken over gesprekken die zijn gevoerd om systeemfouten te ontdekken. Ze is benieuwd of deze systeemfouten inmiddels zijn geïdentificeerd en of dit heeft geleid tot aanpassingen in het beleid. In de brief staat een passage over het tijdig reageren op bezwaren. Hoewel wordt erkend dat dit belangrijk is wordt ook aangegeven dat het vinden van een balans tussen burgergericht en oplossingsgericht werken enerzijds en snelle besluitvorming anderzijds ingewikkeld is. De organisatie zou hier nog volop lerende in zijn.

Burgers kunnen best begrip opbrengen voor een late reactie als dit betekent dat er zorgvuldig wordt gewerkt aan een goede oplossing maar dat moet wel goed worden uitgelegd. Dit is een

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

terugkerend thema in rapporten en expertmeetings over dit onderwerp en ze vraagt daarom of dit inmiddels is opgenomen in de nieuwe werkwijze. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND verwijst naar een voorval dat moet aanzetten tot nadenken over waarden die de samenleving hoog zou moeten houden, zoals vertrouwen, menselijkheid en de flexibiliteit om uitzonderlijke situaties te begrijpen. Het gaat over een verloskundige die geen parkeerplek kon vinden en op een plek parkeerde waar dit niet mocht omdat haar cliënte elk moment kon bevallen waarna haar auto werd weggesleept. In plaats van dat de verloskundige tegenover de rechter moest bewijzen dat ze geen andere keuze had, had de situatie in een veel eerder stadium opgelost kunnen worden. De gemeente had in plaats van de verloskundige te straffen voor haar fout moeten erkennen dat zij handelde vanuit humanitaire motivatie. Dit is waarvoor het recht op een fout bedoeld is. Hij slaat een andere richting in dan het lid Havelaar die alles op het bord van de burgemeester gooit. Hij spreekt de burgemeester en het hele college aan om hier scherp op te zijn. Er is een probleemanalyse, een goede notitie, er liggen rapporten en er zijn ideeën voor hoe het moet, dus er moet nu gehandeld worden.

Wethouder Van der Horst is er al mee bezig bij parkeren en wethouder Groot Wassink doet het bij bijstand maar er gebeurt nog te weinig. Dit wordt frustrerend omdat er nu al gevallen zijn waarin dingen niet eerlijk verlopen en dat zou moeten aansporen tot handelen. Het recht op een fout moet er komen, het moet herkend worden en het moet toegepast worden. Het lid HAVELAAR licht toe dat het hem erom gaat dat de juridische medewerkers binnen een juridische kolom geplaatst moeten worden waarbij ook de verantwoordings- en functioneringsgesprekken binnen diezelfde juridische kolom plaatsvinden in plaats van in een vakinhoudelijke kolom zoals nu het geval is wanneer een jurist bij Grondzaken werkt. Hij stelt voor dat die jurist bij de afdeling Juridische Zaken werkt en door Grondzaken wordt ingeleend zodat de juridische functie beter wordt versterkt en niet versnipperd. Dat gaat dus verder dan het bij de burgemeester op het bord gooien. Het lid HOFLAND wil dat als je in Amsterdam een fout maakt dat je die kunt herstellen en niet geconfronteerd wordt met een stapel boetes. Dit betekent dat er resultaten geboekt moeten worden op elke afdeling. Dit blijkt ook uit de stukken over het bezwaar maken waarin een pilot is uitgevoerd met externe voorzitters. Hij stelt voor om bezwaarmakers te bellen omdat de kans op ervaren procedurele rechtvaardigheid dan veel groter is.

Daarnaast pleiten onderzoekers ervoor dat bezwaarmakers dan kunnen kiezen voor een ambtelijke of een externe voorzitter. Op deze manier kunnen de voordelen van een externe voorzitter worden benut zonder de nadelen en kunnen er goede resultaten geboekt worden. Het lid HEINHUIS denkt dat een verloskundige die in een noodgeval op de stoep parkeert niet in de categorie valt van recht op een fout. Dat gaat over gewoon een keer verkeerd parkeren, dat wordt kwijtgescholden en de volgende keer moet je wel degelijk die boete betalen. De verloskundige moet bij een volgende noodgeval weer op de stoep kunnen parkeren zonder daarvoor überhaupt boetes te krijgen. Het lid HOFLAND antwoordt dat het toepassen van het recht op een fout voorkomt dat een zaak voor de rechter komt. Hij zou willen dat de rechter helemaal niet in het spel komt omdat de gemeente zelf zegt, u heeft het recht op een fout, u wordt niet bestraft, de volgende keer weet u hoe het moet. Het lid HEINHUIS begrijpt nog steeds niet het verschil tussen de verloskundige die volgens de rechter niet fout heeft gehandeld en iemand die wel een fout maakt.

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

Het lid HOFLAND antwoordt dat de verloskundige drie jaar heeft geprocedeerd en dat wil hij voorkomen. Hij vindt het persoonlijk minder interessant of die regel wel of niet goed was toegepast. In beide gevallen is er recht op een fout en voorkom je af en toe een vervelende uitspraak als gemeente. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bentoumya. Het lid BENTOUMYA ziet dat er gerammeld wordt aan de rechtsstaat en vindt het belangrijk om ook op gemeentelijk niveau het gesprek hierover te voeren omdat ook op dat niveau mensen te maken hebben met de rechtsstaat. Ze vraagt zich af hoe toegankelijk de rechtsstaat is en hoe begrijpelijk het samenspel van wetten is voor leken, met name wat betreft beleid en de uitvoeringspraktijk en hoe er wordt omgegaan met de veranderende relatie tussen burger en overheid door digitalisering. Het rapport over de gebroken belofte biedt hiervoor handvatten en haar vragen gaan over hoe de gemeentelijke juridische functie zich verhoudt tot de uitdagingen die daarin worden geschetst. Als het gaat om de toegankelijkheid van rechtsbescherming benoemt ze dat er de afgelopen jaren steeds meer is bezuinigd op de sociale advocatuur wat de ongelijkheden vergroot en de democratische rechtsstaat ondermijnt. Ze vraagt welke acties het college voor zichzelf ziet aangezien de effecten hiervan ook in de stad merkbaar zijn.

Zo wijst ze op het ingewikkelde samenspel van wetten, beleid en uitvoeringspraktijk dat niet alleen voor bewoners maar ook voor ambtenaren moeilijk te begrijpen is. Ze vraagt aan de burgemeester hoe de juridische functie wordt ingezet om doorbraken te bewerkstelligen, zowel in het sociale als in het fysieke domein. Haar derde vraag heeft betrekking op digitalisering waardoor de relatie tussen burger en overheid fundamenteel is veranderd. Ze vindt dat het stuk over de juridische functie te weinig ingaat op deze verandering. Ze leest dat de gemeente haar kwaliteit van dienstverlening wil verbeteren door meer gebruik te maken van technologie en vraagt of dit per definitie zo is en hoe de gemeente omgaat met digitalisering in relatie tot de uitlegbaarheid, reproduceerbaarheid en transparantie naar de burger. Wat betreft de directe invloed van de gemeentelijke juridische functie op Amsterdammers noemt ze bezwaarprocedures en hoorcommissies. Het belang van maatwerk en burgerbetrokkenheid komt naar voren in het rapport over de gebroken belofte. Ze vraagt of het college bereid is door te gaan met de externe commissies bij vergunningverlening bij bijvoorbeeld bouwprojecten aangezien het verschil tussen een interne en externe commissie significant is.

Daarnaast is ze benieuwd hoe het college werkt aan dejuridisering van bezwaarprocedures door deze begrijpelijker te maken voor zowel de burger als de ambtenaar. Ze vraagt ook hoe de gemeente de lessen uit procedures en besluiten op bezwaar meeneemt om het lerend vermogen van de organisatie te versterken. Tot slot is ze benieuwd naar de stand van zaken rondom het lerend vermogen in lijn met de commissie Zuurmond en Brenninkmeyer. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS sluit zich aan bij de opmerkingen over het belang van de rechtsstaat en de toenemende druk op de rechtsstaat. Ze is blij met de rol die de burgemeester daarin speelt als voorbeeld voor heel Nederland hoe je het belang van de rechtsstaat hoog kan houden in moeilijke tijden. Ze is benieuwd of de conclusies in het rapport De gebroken belofte van rechtstaat naar lokaal niveau kunnen worden vertaald en worden toegepast. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS denkt dat bezwaarprocedures voorkomen kunnen worden door meer inspraak en participatie. Ze is dan ook blij dat in de commissie SED is besproken hoe bijvoorbeeld de bewonerseffectrapportage in het leven wordt geroepen omdat dat zorgt voor meer duidelijkheid en dat mensen begrijpen hoe zaken in elkaar steken. Zo'n

Concept-Raadscommissieverslag, 27 februari 2025

bezwaarprocedure is ook kostbaar en de gemeente heeft de lange adem tegenover de burger die telkens uren moet betalen aan een advocaat. De belangrijkste boodschap is dus dat zoveel mogelijk moeten worden voorkomen dat de gemeente uiteindelijk in een rechtsverhouding tegenover de burger komt te staan. Het idee van regel 1, de gemeente heeft altijd gelijk en regel 2, als dat niet het geval is dan wordt regel 1 alsnog toegepast, daar moet een einde aan komen. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA constateert dat de hele raad het erover eens is dat vertrouwen begint bij de overheid. Het college is van mening dat de grote mate van juridisering binnen de gemeente Amsterdam niet goed is en dat hier iets aan gedaan moet worden. Hoewel het klopt dat het op sommige terreinen nog sneller mag is het soms ook taai en ingewikkeld. De beginnota Vertrouwen begint bij de overheid valt uiteen in verschillende delen. De strijd tegen vergaande juridisering ligt in de eerste plaats bij de burgemeester maar wethouder Van Buren en de gemeentesecretaris dragen ook bij aan het verbeteren van de dienstverlening en klachtafhandeling waar nog veel fouten worden gemaakt. Het lid Alberts heeft terecht opgemerkt dat het beste wat gedaan kan worden is voorkomen dat er procedures gevoerd worden.

Er is voortgang geboekt met de uitbreiding van de mediation-pools binnen de gemeente met als doel dat er uiteindelijk minder bezwaar wordt aangetekend. Er worden nog steeds veel bezwaarprocedures gevoerd maar de gemeente is daarbij meestal verweerder. Er is een handelingskader ontwikkeld voor het wel of niet in hoger beroep gaan waarbij afgesproken is dat de gemeente dit alleen nog bij uitzondering doet wanneer er echt een groot rechtsbelang in het geding is. De onafhankelijke bezwaarcommissie die op dringend verzoek van de gemeente is ingesteld heeft inmiddels de pilotfase doorlopen. De resultaten van deze pilot zijn gemengd. De variatie in uitspraken is niet significant veranderd zolang het ambtelijke commissies waren maar de duur van de bezwaarprocedure is wel toegenomen door de onafhankelijke commissies. Ze vindt het een uitstekende suggestie om burgers de mogelijkheid te geven wel of niet een onafhankelijke voorzitter te kiezen en dit wordt meegenomen in de volgende fase. De raad zal met een vervolgbrief geïnformeerd worden over het vervolg van de pilot Een deel van de juridische beslissingen is door gemandateerd naar andere diensten en wethouders maar een belangrijk deel van de uitkomsten van bezwaarprocedures komt bij de burgemeester terecht voor een finale beslissing. Ze ziet steeds vaker dat ambtenaren zich bezighouden met het oplossen van kwesties via mediation.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15262399/1