Document · PDF

Conceptverslag raadscommissie Algemene Zaken 10-05-2024

Raadscommissie Algemene Zaken 23 mei 2024, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Conceptverslagen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie AZ d.d. 18 april 2024 en 10 mei 202422.801 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Extra openbare vergadering van de raadscommissie Algemene Zaken Vrijdag 10 mei 2024 van 13:00 uur tot 17:40 uur in de raadzaal Donderdag 23 mei 2024

Voorzitter: de heer Van der Veen Portefeuillehouders: burgemeester Halsema Commissiegriffier: de heer Willems Commissieondersteuner: de heer Dutilh Verslaglegging: mevrouw Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: mevrouw Abdi (PvdA), mevrouw Ahmadi (Lijst AV), mevrouw Bakker (PvdD), de heer Bobeldijk (SP), mevrouw Broersen (Volt), de heer Garmy (Volt), de heer Von Gerhardt (VVD), de heer Havelaar (CDA), de heer Hofland (D66), mevrouw Kabamba (Lijst Kabamba), de heer Khan (DENK), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Krom (PvdD), mevrouw Lust (D66), mevrouw Moeskops (D66), mevrouw Nadif (GrLi), mevrouw Namane (PvdA), de heer Nijssen (VVD), de heer Van Schijndel (FvD) en de heer Wijnants (VVD) Afwezige commissieleden: mevrouw Alberts (SP), de heer Aslami (D66), mevrouw Bentoumya (GrLi), de heer Van Berkel (JA21), de heer Burgers (VVD), de heer Van Haarlem (FvD), de heer Van der Heul (FvD), mevrouw IJmker (GrLi), de heer De Jong (JA21), de heer Koyuncu (DENK), de heer Lochtenberg (CDA), de heer Mangal (DENK), de heer Meerburg (PvdD), de heer Russcher (FvD), de heer Van Tilborg (FvD), de heer Veldhuyzen (Lijst AV), de heer De Vos (PvdD) en mevrouw Wijmenga (CDA) Overige aanwezigen: de heer Paauw (politie), de heer Steenbrink (openbaar ministerie), mevrouw Schwarz (inspreker), de heer Bakker (inspreker), mevrouw Shahbazi (inspreker) en mevrouw Franco (inspreker)

1. Algemeen deel a. Opening De VOORZITTER opent om 13:00 uur de vergadering en heet iedereen welkom. Hij stelt vast dat er een quorum is. Het lid AHMADI meldt dat zij voor dit debat het lid Veldhuyzen vervangt. De VOORZITTER meldt dat er tijdens deze extra vergadering maar één onderwerp op de agenda staat en er geen procedureel gedeelte is. Er hebben zich 63 mensen gemeld om in te spreken en een aantal van die bijdragen zijn toegevoegd aan de agendabundel. Hij stelt voor om op korte termijn een moment te vinden om alle insprekers uit te nodigen in de commissie zodat iedereen die zich heeft aangemeld de gelegenheid krijgen om met de met alle gemeenteraadsfracties in gesprek te gaan.

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

Aanleiding voor de extra vergadering zijn de gebeurtenissen van de afgelopen dagen die veel hebben losgemaakt in de stad. De beelden van de confrontatie tussen actievoerders en politie waren naar om te zien. De voorzitter vraagt het publiek op de tribune het debat niet te verstoren. BESPREEKPUNTEN Openbare Orde en Veiligheid 2 Pro-Palestina demonstraties bij de UvA, optreden ME en de overleggen tussen UvA bestuur en Driehoek (VN2024-006485) De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Schwarz voor haar inspreekbijdrage. Mevrouw SCHWARZ wil als Joodse Amsterdammer duidelijk maken dat er geen onderscheid zou moeten worden gemaakt tussen de Joodse gemeenschap en de proPalestijnse beweging, die zich richt op het voorkomen van genocide. Haar veiligheid komt in gevaar wanneer ze niet veilig kan demonstreren naast Joodse en Palestijnse bondgenoten en mensen die net als zij al zeven maanden ernstig bezorgd zijn en zich machteloos voelen over wat er in Gaza gebeurt. Ze kan niet langer passief toekijken terwijl de genocide in Gaza zich ontvouwt en wilde haar stem laten horen door solidair te demonstreren met de studenten. Dit recht wordt gegarandeerd door de Nederlandse Grondwet die het vreedzaam samenkomen en opkomen voor een zaak beschermt.

Als Joods persoon zal ze altijd tegen genocide staan en zich verzetten tegen de systemen die tot genocide kunnen leiden, zoals dehumanisering, uitsluiting, onderdrukking en het stilzwijgend toekijken door de buitenwereld. Dit mocht nooit meer gebeuren, maar in plaats van verzet tegen deze gang van zaken koos de gemeente samen met de Universiteit van Amsterdam (UvA) ervoor om hen te ontruimen. Iedereen loopt gevaar als je met knuppels geslagen wordt door de Mobiele Eenheid (ME) en de politie. Het maakt niet uit of je vreedzaam, Joods, of student bent, politiegeweld kan en mag nooit ingezet worden tegen vreedzame demonstranten. Ze sluit haar bijdrage af met een citaat uit de hagada. Het lid KHAN vraagt of mevrouw Schwarz van mening is dat joodse studenten op de universiteit uitgesloten worden van het debat. Mevrouw SCHWARZ antwoordt dat het nu niet gaat over antisemitisme. Het gaat over de mensen die in gevaar zijn. Het lid NADIF vraagt hoe mevrouw Schwarz het demonstratierecht heeft ervaren. Mevrouw SCHWARZ beschrijft dat het een mooi moment was en het voelde als een bevestiging van alles wat ze de afgelopen vier dagen hebben gedaan. Er is een revolutie gestart en ze merkt op dat het prachtig is om te zien. Ze ervaarde een sterk gevoel van samenhorigheid en broederschap.

Het lid HAVELAAR vraagt mevrouw Schwarz wat haar mening is over de opmerking dat de demonstratie niet vreedzaam verliep en dat er daarom ingegrepen moest worden. Mevrouw SCHWARZ antwoordt dat het een vreedzaam protest was tot op het moment dat de politie intrad. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Bakker voor zijn inspreekbijdrage.

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

De heer BAKKER spreekt in namens BIJ1. Vol afschuw hebben zij gekeken het extreme politiegeweld tijdens demonstraties op de UvA. Hij benoemt een bulldozer die inrijdt op demonstranten, hoe de politie toestond dat geweld werd gebruikt tegen vreedzame studenten en hoe kritiek op Israël wordt onderdrukt ondanks voortdurende demonstraties tegen de genocide in Gaza. De schrijver bekritiseert de Nederlandse politiek en burgemeester Halsema voor het negeren van deze kwesties en benadrukt dat kritiek op Israël niet gelijk staat aan antisemitisme. Hij roept op tot complete dekolonisatie van Amsterdam en steun voor pro-Palestijnse demonstranten. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Shahbazi voor haar inspreekbijdrage. Mevrouw SHAHBAZI uit haar teleurstelling en frustratie over het gebrek aan aandacht voor het leed van de Palestijnen en hun strijd voor onafhankelijkheid. In Amsterdam is maandenlang vreedzaam gedemonstreerd maar de gemeente heeft nooit verwezen naar de massale slachtingen, massale vernietiging van de ziekenhuizen, massale vernietiging van universiteiten en massale graven van kinderen en vrouwen. Als Amsterdammer heeft zij het vertrouwen in het beleid verloren. Het protest van studenten was vreedzaam totdat er geweld tegen hen werd gebruikt.

De inspreekster was daarbij aanwezig en zag dat er niet werd opgetreden tegen pro-Israëlische groeperingen die onrust veroorzaakten. Er werd wel ingegrepen toen de studenten zich daartegen wilden verzetten. Het is immoreel, kwalijk en in strijd met ons geweten om een protest voor gelijke rechten voor Palestijnen hardnekkig neer te slaan en het is tijd de eisen van de studenten serieus te nemen in plaats van ze het zwijgen op te leggen zoals het in Iran, in China of in Rusland gebeurt. De VOORZITTER inspreekbijdrage.

geeft

het

woord

aan

mevrouw

Franco

voor

haar

Mevrouw FRANCO spreekt als docent namens een grote groep werknemers van de UvA. Ze was getuige was van politiegeweld tegen studenten en beschrijft het vreedzame protest van studenten tegen de banden van de universiteit met Israëlische instellingen. De onrust ontstond door een aanval van buitenaf door onruststokers die zich later identificeerden als pro-Israël. Toen de ME om drie uur 's nachts ontruimde was het rustig en waren de openbare orde en de veiligheid niet in het geding. Door zo diep in de nacht te ontruimen met bulldozers, met politiehonden en met wapenstokken is juist een onveilige situatie ontstaan. De geweldsescalatie van de afgelopen dagen werd in gang gezet door niet identificeerbare en ongenummerde politie middels discriminatoir, excessief en disproportioneel geweld tegen jonge studenten. Zoals ook Amnesty heeft geconstateerd heeft de ME meermaals kans gehad om te de-escaleren maar dat hebben ze laten liggen. Ze zagen iedereen als relschopper en incidenten worden achteraf gebruikt als legitimering van politiegeweld. De driehoek was in overleg met het bestuur, maar de universiteit is niet van het bestuur. De universiteit zijn de werknemers en de studenten, degenen dus tegen wie dat buitensporig geweld werd gebruikt.

Het lid NADIF vraagt mevrouw Franco wat er nodig is voor een gesprek n zodat dat de verschillende stemmen gehoord kunnen worden Mevrouw FRANCO zou het college van bestuur willen vragen om diep na te denken over hoe zij het vertrouwen kunnen herstellen met hun werknemers en hun studenten. Het lid ABDI vraagt wat de belangrijke boodschap is die mevrouw Franco wil meegeven aan de commissie voor het debat. Mevrouw FRANCO antwoordt dat haar belangrijkste punt is dat er voor politie geen plek is op de campus.

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

Het lid KHAN vraagt of mevrouw Franco de indruk heeft dat Joodse studenten vanwege hun geloof of etniciteit tijdens de protesten worden buitengesloten. Mevrouw FRANCO benoemt het verschil tussen oncomfortabel voelen over extreem moeilijke situaties en onveiligheid. Onveiligheid is wapenstokken, honden en bulldozers tegen studenten, ook Joodse studenten. Het gesprek over genocide kan oncomfortabel zijn maar moet gevoerd worden. Dat gesprek kan niet gevoerd worden wanneer er een gewelddadige ontruiming plaatsvindt. De VOORZITTER gaat over naar de inhoudelijke behandeling en geeft het woord aan het lid Wijnants van VVD. Het lid WIJNANTS stelt dat het oprichten en verstevigen van barricades, het roepen van antisemitische leuzen en het vernielen van gebouwen voor de VVD niet valt onder demonstratie. Het gooien van stenen naar ME'ers, hen uitschelden en een amateurgifgasaanval met ammoniak is op geen enkele manier een demonstratie. Dat betekent dat Amsterdam de afgelopen dagen is geconfronteerd met een stevig aantal nietdemonstraties waaraan ook werd deelgenomen door groeperingen als Samidoun en PFLP Hij wil zijn dank en waardering uitspreken voor alle agenten uit heel het land en de Amsterdamse ambtenaren die in welke hoedanigheid dan ook in actie zijn geweest sinds maandagen hij bedankt de burgemeester voor de brief.

Het lid KHAN vraagt waarom de VVD de knokploegen die het kamp binnendrongen en met brandende fakkels in de gezichten van mensen zwaaiden, fakkels in de richting van mensen en hun tenten gooiden en klappen uitdeelden niet benoemt en niet veroordeelt. Het lid WIJNANTS verwijst daarvoor naar de brief van de burgemeester waarin staat dat de politie nog niet heeft kunnen vaststellen wie de initiator was en dat het nog wordt onderzocht. Hij wil de uitkomst van het onderzoek afwachten alvorens allerlei conclusies te trekken. Het lid KHAN wijst op de beelden en een reconstructie van de Volkskrant en hij verwacht de VVD de knokploeg hard veroordeelt omdat het gooien van brandende fakkels richting mensen tegen de wet is. Het lid WIJNANTS weet niet precies wat daar is gebeurd maar als er geweld wordt gebruikt vanuit andere kanten, dan is het natuurlijk ook niet goed. Het lid HOFLAND vraagt waarom het lid Wijnants de afgelopen dagen via Twitter wel meteen zijn oordeel kenbaar maakte over de demonstranten en het optreden van de politie maar wanneer het gaat om een vuurwerkbom die in een menigte wordt gegooid hij het nodig vindt om een genuanceerd onderzoek af te wachten. Het lid WIJNANTS antwoordt dat hij het lid Hofland niet gezien heeft in het publieke debat terwijl hij als fractievoorzitter een verantwoordelijkheid heeft om zich uit te spreken.

Het lid Hofland koos ervoor om muisstil te zijn en dat is door heel veel mensen opgemerkt. Het lid HOFLAND antwoordt dat hij de media te woord heeft gestaan. Dat is iets anders dan live twitteren en daarin een oordeel uitspreken. Hij vraagt of het lid Wijnants dan niet ook het gooien van een vuurwerkbom in een menigte zou moeten veroordelen. Het lid WIJNANTS betwist de suggestie dat zijn getwitter heeft geleid tot escalatie terwijl dat volledig de verantwoordelijkheid is van de mensen die ervoor hebben gekozen barricades op te richten, stenen te gooien en ammoniak te gooien naar de politie. Dat zijn de mensen waartegen het lid Hofland zich uit zou moeten spreken.

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

Het lid HOFLAND vindt de dubbele houding van het lid Wijnants tekenend voor de manier waarop de VVD politiek bedrijft en binnenkort ook het land bestuurt. Het lid ABDI vindt dat het lokale gezag ondermijnd wordt door het voortdurend commentaar van het lid Wijnants via twitter en vraagt hem daarop te reageren. Het lid WIJNANTS ontkent dat hij gezegd heeft dat alle vreedzame demonstranten antisemitisch zijn. In zijn betoog zal hij zijn commentaar op twitter verder toelichten. Het lid ABDI vraagt waarom het lid Wijnants via twitter conclusies heeft getrokken zonder de feiten te kennen, vooruitlopend op het debat waarin verantwoording wordt afgelegd. Het lid WIJNANTS antwoordt dat hij een verantwoordelijkheid heeft om op te komen voor de Amsterdammers die te maken hebben gehad onveiligheid, barricades op straat, omwonenden die een huis niet konden verlaten en Joodse studenten die niet meer naar de universiteit durven te gaan. Daarover gaat hij nu het gesprek aan met de burgemeester. Het lid Abdi heeft niet begrepen hoe boos mensen zijn en wat er leeft in de stad. Het lid ABDI twijfelt niet aan de betrokkenheid van het lid Wijnants. Het probleem is dat twitteren en een oordeel geven over het bevoegd gezag zonder de feiten te kennen bijdraagt aan de spanningen in de stad en het werk van de politie compliceert .

Het lid WIJNANTS geeft aan dat de VVD van mening is dat in grote lijnen juist gehandeld is door de driehoek maar dat er meer aan de hand is dan een demonstratie. Vanwege het groeiend antisemitisme in Nederland is Amsterdam nu geen veilige stad meer voor iedereen. De UvA heeft te lang getracht in contact te komen met demonstranten die misschien geen studenten waren en had eerder aangifte kunnen doen waardoor er sneller opgetreden had kunnen worden. De politie heeft uitvoerig gewaarschuwd en trad uiteindelijk met gepast geweld op. De vraag is waarom er maandagavond pas midden in de nacht werd opgetreden. En waarom werd dinsdagavond bij de eerste bezetting van de Oudemanhuispoort niet opgetreden om te voorkomen dat er opnieuw barricades zouden ontstaan? Waarom wilde de burgemeester niet optreden toen er barricades op de openbare weg werden opgericht terwijl dat wel geadviseerd werd en er voldoende capaciteit aanwezig was. Het lid KHAN merkt op dat Joodse Amsterdammers ook deelnemen aan de demonstraties en vraagt waarom de VVD geen nuance aanbrengt in haar betoog over onveiligheid van Joden bij de demonstraties.

Het lid WIJNANTS beaamt dat het niet voor iedereen onveilig is maar er zijn in toenemende mate grote groepen Joodse studenten die niet naar de universiteit durven te gaan en er zijn in toenemende mate grote groepen Joodse Amsterdammers die niet veilig over straat durven te gaan. Hij maakt zich zorgen over de zware belasting voor de politie in de komende dagen en vraagt hoe de schade verhaald kan worden op de demonstranten. Het is belangrijk om in gesprek te blijven en wie demonstreert krijgt daarvoor alle ruimte binnen de grenzen van de wet. Maar wie de wet overtreedt krijgt met het recht te maken. Het lid BAKKER vraagt of het lid Wijnants afstand wil doen van uitspraak van VVDstaatssecretaris Van der Burg die de demonstraties antisemitisch noemt. Het lid WIJNANTS neemt daar geen afstand van. Hij heeft het bericht gedeeld op zijn twitteraccount en hij denkt dat de heer Van der Burg heel terecht de vinger op de zeer plek legt als hij zegt dat deze demonstratie niet alleen een demonstratie is maar voor een heel groot deel ook gekaapt wordt door groeperingen die echt antisemitisch zijn, die

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

antisemitische leuzen bezigen en die allerlei antisemitische bekladding doen. Hij begrijpt heel goed dat Van der Burg dat zegt en daar staat hij ook volledig achter. Het lid BAKKER vraagt waarop het lid Wijnants zich baseert wanneer hij zegt dat de demonstraties gekaapt zijn en of hij inziet hoe gevaarlijk deze uitspraken zijn. Het lid WIJNANTS antwoordt dat niet alle demonstranten antisemieten waren maar hij heeft wel heel veel posters gezien en vlaggen van organisaties die op terreurlijsten staan, hij heeft leuzen horen roepen en beelden gezien waar de honden geen brood van lusten. Dus er zitten antisemitische elementen in deze demonstratie en die zijn groot. De burgemeester schrijft in de brief daar ook het nodige erover, dus hij blijft de uitspraak steunen. Het lid NADIF vraagt het lid Wijnants nogmaals afstand te nemen van de beschuldigingen aan demonstranten van antisemitisme. Het leidt tot polarisatie en belemmering van een open debat omdat mensen beschuldigd worden van dingen waar zij totaal geen deel aan hebben. Het lid WIJNANTS merkt op dat hij niet heeft gehoord dat het lid Nadif afstand horen neemt van het geweld dat er is gebruikt door demonstranten tegen de politie of de barricades die zijn opgericht in Amsterdam. Hij vraagt het lid Nadif daar afstand van te nemen in plaats van telkens de vinger te wijzen alsof hij de stad heeft bestuurd de afgelopen dagen.

Het lid NADIF heeft de pers te woord gestaan als politicus en heeft zich daar uitgesproken over het geweld. Het is onterecht wat hier wordt gesteld en het is jammer dat er nu wordt afgeleid met een beschuldiging en er geen afstand wordt genomen van kwalijke uitspraken van de VVD. Het lid WIJNANTS antwoordt dat hij het geluid van heel veel Amsterdammers vertegenwoordigt die zich kapot hebben geërgerd aan de demonstraties de afgelopen tijd, die zich ernstig zorgen maken over het optreden in deze stad en die zich ook niet meer veilig voelen. De manier waarop het door heel veel partijen daar een beetje lacherig over wordt gedaan of omheen wordt gepraat is het werkelijke probleem. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Abdi van PvdA. Het lid ABDI hoopt op een waardig debat op basis van de feiten. Het demonstratierecht is een groot goed en geweld tegen demonstranten, tegen de politie of tegen journalisten is onacceptabel. Dat heeft niets met vreedzaam demonstreren te maken en voor geweld is er geen enkele plek in onze stad. De belangrijkste vraag is hoe het demonstratierecht gefaciliteerd kan worden op een vreedzame manier met veiligheid voor alle betrokkenen. De PvdA heeft begrip dat mensen demonstreren uit een gevoel van onmacht, verdriet of frustratie voor het afschuwelijke leed dat zich afspeelt op dit moment.

Met de inval Rafah is afgelopen maandag een nieuw dieptepunt bereikt. Iedereen wil dat het geweld zo snel mogelijk stopt, dat er een einde komt aan de bombardementen en dat de gegijzelden eindelijk thuis kunnen komen bij hun families. De frustratie in de stad heeft te maken met idee dat er te weinig wordt gedaan om het geweld te stoppen en dat is de reden dat Amsterdammers de urgentie voelen om te gaan demonstreren en het is van groot belang om dit te faciliteren en deze demonstraties in goede banen te leiden. In plaats van te luisteren en een poging te doen om onvrede bij een deel van de bevolking weg te nemen zijn er polariserende en ophitsende uitlatingen van sommige politici en bestuurders op X waarbij mensen over één kam worden geschoren en groepen tegen elkaar worden opgezet. Vreedzame demonstranten zijn geen tuig en kritiek op het handelen van de staat Israël met betrekking tot Rafah kun je niet gelijkstellen aan antisemitisme. Dit soort uitlatingen voeden een agressief en haatdragend klimaat en ondermijnen het lokale

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

gezag en de mensen die het harde werk doen in de stad waar de spanning en polarisatie toenemen. Het lid KREUGER vraagt wat het lid Abdi vindt van het zelfreinigend vermogen binnen zo’n demonstratie. Het lid ABDI antwoordt dat zij duidelijk heeft gezegd dat elke vorm geweld onacceptabel is. Het lid KREUGER is van mening dat demonstranten die het Binnengasthuis zijn ingegaan nadat het kort en klein is geslagen medeverantwoordelijk zijn voor de puinhoop. Hij vraagt of het lid Abdi vindt dat de andere demonstranten genoeg hebben gedaan om de raddraaiers op het goede pad te houden. Het lid ABDI vindt elke vorm van geweld onacceptabel, het maakt niet uit door wie het is of wat er gebeurt. Het lid VAN SCHIJNDEL vraagt of de vreedzame betogers niet weg hadden moeten gaan van Roeterseiland en Oudemanspoort. Het lid ABDI wil het debat voeren op de feiten. Er ligt nu een feitenrelaas met een duidelijk tijdlijn en daarover wil ze vragen stellen. Het lid KREUGER vraagt of het barricaderen van toegangswegen of een universiteit valt onder vreedzaam protest. Het lid ABDI antwoordt dat barricades opwerpen strafbaar is. De afgelopen dagen heeft ze nauwlettend de ontwikkelingen rond de demonstraties aan de Universiteit van Amsterdam gevolgd en is ze in gesprek gegaan met verschillende belanghebbenden.

Het recht op demonstratie binnen de grenzen van de wet is essentieel als een kanaal voor burgers om hun stem te laten horen, zelfs als die stem grievend of politiek onwenselijk is. Dit recht is geënt op de belofte van geweldloosheid. Demonstraties dienen verantwoordelijk te worden uitgevoerd, zonder haatzaaien, aanzetten tot geweld of het plegen van geweld. De recente gebeurtenissen in Amsterdam hebben diverse belangen samengebracht. Sommige demonstranten kwamen om hun bezorgdheid over de situatie in Rafah te uiten, anderen vanwege de banden van de UvA met Israël en weer anderen vanwege vrienden en familie in conflictgebieden. Het is van groot belang dat de focus ligt op hoe Amsterdam omgaat met de diverse belangen en dat iedereen veilig kan demonstreren. Daarvoor is een toelichting over de informatiepositie van de driehoek van belang. Hoe wist de driehoek bijvoorbeeld dat de 150 personen die achterbleven op Roeterseiland demonstranten waren zonder directe binding met de universiteit? Op basis van welke informatie is ingeschat dat verdere de-escalatie op woensdag niet mogelijk was? En in hoeverre was het mogelijk om goede afspraken te maken met de demonstranten en andere betrokken partijen? In het feitenrelaas worden verschillende termen door elkaar gebruikt, zoals demonstranten, actievoerders, activisten en studenten.

Het is niet duidelijk wanneer welke term wordt gebruikt, of er zicht was op deze groepen, hoe het contact verliep en of er woordvoerders of verantwoordelijken waren. Het is ook van belang voor toekomstige demonstraties. Wat is de informatiepositie van de driehoek en hoe wordt er gecommuniceerd over wat wel of niet acceptabel is tijdens demonstraties? En hoe wordt ervoor gezorgd dat demonstraties veilig en vreedzaam verlopen? De spanningen in de stad nemen toe. Vanuit het land wordt er olie op het vuur gegooid terwijl de gemeenteraad en de burgemeester proberen in verbinding te blijven en de dialoog aan te gaan. Hoe gaat de burgemeester deze rol vervullen en hoe reflecteert zij op de afgelopen dagen, vooral in het licht van Joodse studenten die niet meer naar de

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

universiteit durven te komen of docenten die vrezen hun baan te verliezen omdat ze deelnemen aan vreedzame demonstraties? Er was sprake van heftig taalgebruik, ook over de burgemeester. Het is belangrijk om te onthouden dat de burgemeester er zit om actie te ondernemen voor de stad en dat de commissie op haar woorden moet letten bij het uiten van kritiek. Het lid KREUGER vraagt of de Partij van de Arbeid de schade wil verhalen op de raddraaiers. Het lid ABDI ziet het voorstel van het lid Kreuger daartoe tegemoet. Het lid KREUGER herhaalt zijn vraag of de Partij van de Arbeid vindt of de schade verhaald moet worden op de raddraaiers, de mensen die het geweld gebruiken wat ze net hebben veroordeeld. Het lid ABDI herhaalt dat ze het voorstel tegemoetziet. Het lid VAN SCHIJNDEL vraagt of de Partij van de Arbeid van mening is dat de burgemeester en de officier van justitie juist hebben gehandeld. Het lid ABDI heeft vragen gesteld aan de driehoek, ze wacht de beantwoording af en dan kan ze die beoordeling maken. Het lid VAN SCHIJNDEL vraagt of het lid Abdi alvast een voorlopig oordeel kan geven dat ze naar aanleiding van de verantwoording nog kan bijstellen. Het lid ABDI kan op dezelfde vragen alleen maar dezelfde antwoorden geven.

Het lid HAVELAAR vraagt wat het antwoord van de PvdA zou zijn op de vraag die zij stelde aan de burgemeester over wat er gedaan moet worden om het vreedzaam demonstreren te beschermen. Het lid ABDI heeft die vraag gesteld aan de driehoek en wil graag die beantwoording afwachten, dan kan ze het toetsen. Het lid HAVELAAR is van mening dat tijdens periodes van grote maatschappelijke spanningen het verkennen van de grenzen van de Wet openbare manifestaties (Won) mogelijk tot sneller ingrijpen leidt. Hij pleit ervoor dat er in dergelijke tijden minder gezocht moet worden naar de grenzen van de wet zodat de spelregels voor iedereen duidelijk zijn en vreedzaam demonstreren mogelijk blijft. Hij vraagt zich af hoe de Partij van de Arbeid hierover denkt. Het lid ABDI antwoordt dat ze nog vragen heeft en het belangrijk vindt dat ze eerst de beantwoording krijgt en dan kan ze er in het tweede termijn eventueel met de commissie over praten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bakker van de Partij voor de Dieren. Het lid BAKKER deelt het gevoel van woede en verdriet dat zoveel studenten heeft gemotiveerd om de straat op te gaan. De afgelopen week zal de geschiedenis ingaan als een donkere periode waarin Israël Rafah binnenviel, de laatste veilige plek in Gaza waar meer dan een miljoen Palestijnen, waaronder 600.000 kinderen vastzitten zonder enige uitweg.

Dit is het moment waarop de demissionair minister-president heeft gezegd dat het een gamechanger zou zijn voor de Nederlandse houding ten opzichte van Israël. Wat begon op universiteiten in New York, Boston en Cambridge heeft zich verspreid naar steden in minstens 25 landen waaronder Nederlandse steden zoals Utrecht, Delft en Leiden. Verschillende universiteiten hebben al de banden met Israëlische instituten verbroken.

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

Al bijna een half jaar lang vinden er dagelijks demonstraties plaats in Amsterdam tegen de oorlog, voor een staakt-het-vuren en voor de vrijlating van gevangenen van beide kanten. Met zoveel geweld, verhongering en het verlies van duizenden levens is het begrijpelijk dat mensen zich laten horen. De Partij voor de Dieren staat achter al die moedige demonstranten die op vreedzame wijze aandacht vragen voor deze gruweldaden. Het opkomen tegen dit onrecht mag niet worden verward met antisemitisme. Het is verwerpelijk dat Rutte en Van der Burg de protesten koppelen aan Jodenhaat en het is stuitend dat het lid Wijnants hier geen afstand van wil nemen. De burgemeester benadrukte terecht op televisie dat we de discussie zuiver moeten houden. Ze heeft duidelijk gemaakt dat niet iedereen die boos en verontwaardigd is over wat er in Gaza gebeurt een antisemiet is en dat we daar zorgvuldig mee moeten omgaan. Naast de vreedzame demonstraties vonden er ook verontrustende incidenten plaats. Er was sprake van intimidatie van journalisten en ernstig geweld, zoals het bekogelen van demonstranten met vuurwerk en stenen en het gooien van ammoniak naar de politie. Ook de politie greep hardhandig in door demonstranten met stokken te slaan.

De Partij voor de Dieren had deze week veel vragen over wat er precies is gebeurd en welke overwegingen de driehoek heeft gemaakt bij het optreden van de politie. Amnesty International dringt aan op een evaluatie van het optreden van de gemeente Amsterdam en de politie bij de demonstraties. Juist in dit politiek verharde klimaat is het van essentieel belang om het recht op demonstratie te beschermen en protesten niet te simplificeren. De Partij voor de Dieren ondersteunt dit standpunt. Ook na het lezen van de brief van de burgemeester blijven er vragen over de aanpak. Waarom greep de politie niet in toen er vuurwerk naar demonstranten werd gegooid? Waarom werd er maandagavond overgegaan tot ontruiming? Er wordt gesteld dat er geen sprake meer was van een vreedzaam protest en dat de kenmerken van vrije meningsuiting en protest naar de achtergrond verdwenen, maar dit wordt niet goed toegelicht. Waarom werden studenten die op de grond zaten geslagen met stokken en werd er op tenten geslagen waarvan onduidelijk was of er mensen in zaten? En waarom is het nog steeds niet bekend hoeveel demonstranten gewond zijn geraakt? Er zijn schokkende beelden waarop te zien is dat iemand met een hoofdwond naar het ziekenhuis moest voor hechtingen. Wordt de commissie hierover nog geïnformeerd? Het raakt de Partij voor de Dieren diep dat er politiehonden zijn ingezet.

Dieren worden op die manier gereduceerd tot levende wapenstokken, maar dan wel dolgedraaid door stress en opgefokt. Waarom gebeurt dit nog steeds? Had al dit geweld niet voorkomen kunnen worden door de-escalerend op te treden? Amnesty International stelt ook dat de politie een aantal cruciale momenten om te de-escaleren heeft gemist. Kan de burgemeester hier nog op ingaan? Los van de demonstraties vraagt het lid Bakker of het niet tijd wordt dat Amsterdam zich harder uitspreekt over sancties zoals het verbreken van de banden tussen Amsterdamse universiteiten en Israëlische instituten. Is de burgemeester bereid om zich hiervoor in te zetten bij de besturen van de universiteiten? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif van GroenLinks. Het lid NADIF kan zich grotendeels aansluiten bij de bijdragen van zowel de Partij voor de Dieren als de PvdA. Maandag werden ze geconfronteerd met afschuwelijke beelden uit Rafah, ooit aangewezen als veilige haven. De minister-president noemde aanvallen op Rafah een rode lijn en deze schokkende beelden van mensenrechtenschendingen hebben een diepgaand effect gehad op het maatschappelijk debat. De onacceptabele afwachtende houding van het kabinet ten aanzien van deze aanvallen vergroot de wanhoop, het verdriet en de boosheid binnen de samenleving.

De demonstraties gaan over kritiek op het landelijke beleid maar het toneel speelt zich vooral af in Amsterdam. Mensen zijn de straat op gegaan, zoals ook hun recht is. Het demonstratierecht is een waardevol goed dat beschermd en gekoesterd moet worden. Dit recht is er niet zomaar en is niet overal vanzelfsprekend, er is voor gestreden. Het is bedoeld om de mogelijkheid te bieden voor hen die zich onvoldoende gerepresenteerd voelen en niet gezien worden. Onze rechten lijken soms vanzelfsprekend,

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

maar niets is minder waar. We moeten voortdurend waakzaam zijn en niet vergeten waar onze rechten vandaan komen en hoe we ze voor iedereen kunnen bewaken. Hoewel er kaders zijn voor dit recht is het ook belangrijk om ruimte te bieden. Het lid Nadif heeft een aantal vragen over de gebeurtenissen van de afgelopen dagen en de brief, om te beginnen met de tentenkampen op maandag. Sinds Occupy is kamperen als demonstratievorm niet toegestaan in Amsterdam. Dit absolute uitgangspunt beperkt de bewegingsvrijheid van de driehoek om hierin een andere afweging te maken. Is het mogelijk dat hier voortaan van afgeweken kan worden en het per demonstratie beoordeeld wordt in plaats van op deze absolute manier te worden behandeld? Amnesty heeft aangegeven dat er onvoldoende onderscheid is gemaakt tussen demonstranten waardoor het mogelijk is dat er onnodig veel repressie en geweldsmiddelen zijn ingezet tegen demonstranten die geen geweld hebben gebruikt. Het is begrijpelijk dat er een inventarisatie wordt gemaakt van wat er bij de politie is gebeurd maar cijfers over gewonde demonstranten ontbreken. Er zijn veel beelden verzameld en in samenspraak met mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International kan hier nog op worden gereflecteerd. Het lid KREUGER vraagt wat GroenLinks vindt van de barricades die werden opgeworpen. Het lid NADIF heeft niets gezegd over barricades.

Ze had het over het kampeergedeelte in het Amsterdams beleid. Het lid KREUGER had opgemerkt dat het lid Nadif niets zei over barricades en vraagt daarom wat zij daarvan vindt. Het lid NADIF geeft aan dat zij eerder al had aangegeven dat er kaders verbonden zijn aan het demonstratierecht. Het lid KREUGER vraagt hoe het lid Nadif vaststelt dat er is ingegrepen op basis van de tentjes en niet op basis van de barricades? Het lid NADIF ontkent dat zij dat heeft gezegd. Ze heeft aangegeven dat in de brief een uitspraak wordt gedaan over het Amsterdams beleid met betrekking tot kamperen binnen het demonstratierecht en zij vraagt of daarvan afgezien kan worden. Het lid VAN SCHIJNDEL vraagt of GroenLinks ziet dat studenten door barricades belemmerd worden om naar de universiteit te gaan om te studeren. Het lid NADIF herhaalt haar standpunt dat er kaders verbonden zijn aan het demonstratierecht Op meerdere locaties, waaronder het Rokin, waren de vorderingen en opdrachten van de politie slecht te horen voor de demonstranten. Hoewel de speakers bij de Dam goed te horen waren was dit niet het geval ter hoogte van het Allard Pierson Museum. Dit leidde ertoe dat de demonstranten schrokken van de inzet van de ME terwijl zij vreedzaam aan het demonstreren waren.

Het is belangrijk dat de politie dit incident evalueert en maatregelen neemt om ervoor te zorgen dat aanwijzingen in de toekomst goed te horen zijn voor alle aanwezigen. Tijdens de demonstratie was er een massale en zichtbare aanwezigheid van de politiemacht. Hoewel de aanwezigheid van politie begrijpelijk is bij geweldplegingen heeft dit in sommige gevallen geleid tot een chilling effect bij vreedzame demonstranten. Het is belangrijk om in de toekomst op een passende manier om te gaan met deze situaties. Bij de confrontatie op maandag om halfnegen was er geen barrière tussen demonstranten en tegendemonstranten, wat leidde tot een gevaarlijke situatie. Het is van belang om te evalueren hoe dit is verlopen en hoe dit in de toekomst vermeden kan worden zodat confrontaties tussen verschillende groepen demonstranten worden geminimaliseerd.

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

Politici hebben een grote verantwoordelijkheid naar de samenleving toe en de Amsterdamse gemeenteraad heeft zich meerdere malen uitgesproken tegen onrecht en groeiend antisemitisme. Het is onterecht om te suggereren dat alleen rechtse politici zich hier druk om maken, alle leden van de gemeenteraad hebben zich hierover uitgesproken. De wijze waarop landelijke politici, waaronder de minister-president en de minister van Justitie, hebben gesproken over de demonstranten is zeer schadelijk voor het maatschappelijk debat en zeer polariserend. Het vergroot het gevoel van niet gezien te worden door de landelijke politici. Het debat moet worden gevoerd op basis van feiten en binnen de kaders van de wet. De scheiding der machten dient gerespecteerd te worden door de politiek en het doen van uitspraken zonder dat er een uitspraak is geweest van de rechter is onbehoorlijk. De zware beschuldigingen en oproepen tot meer geweld tegen demonstranten door politici in Den Haag zijn onwaardig voor de democratische rechtsstaat. Als symbool van vrijheid staat voor het stadhuis het monument van Spinoza met de woorden die alle politici zouden moeten hanteren: het doel van de staat is de vrijheid. Het lid KREUGER vraagt of GroenLinks van mening is dat schade verhaald moet worden op de raddraaiers. Het lid NADIF antwoordt dat de scheiding der machten gerespecteerd dient te worden.

Het lid KREUGER vraagt wat GroenLinks vindt van het zelfreinigend vermogen binnen de demonstratie. Het lid NADIF antwoordt dat er onderscheid moet worden gemaakt tussen de verschillende groepen. Het lid KREUGER vraagt waarom het bij andere demonstraties door links wordt geroepen dat alle deelnemers extreemrechts of nazi’s zijn en nu wordt gezegd dat het gaat om verschillende groepen die apart gedefinieerd moeten worden. Het lid NADIF antwoordt dat GroenLinks zich altijd heeft uitgesproken over demonstratierecht, ongeacht wat ze van de inhoud vinden. Dat betekent niet dat het demonstratierecht ingeperkt moet worden, iets waar in het politieke debat steeds vrijer over wordt gesproken. Daar neemt zij afstand van. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen van Volt. Het lid BROERSEN vindt het pijnlijk dat de nuance verloren is gegaan. De afgelopen dagen lijken een uitbarsting van emoties als reactie op een wanhoopsdaad die veel mensen zullen herkennen. De situatie in Gaza is al maandenlang ondraaglijk en het lijden blijft voortduren. Het is dan ook volstrekt logisch dat dit wereldwijd heeft geleid tot demonstraties. Helaas is de situatie in Amsterdam de afgelopen dagen een speelbal geworden voor de landelijke politiek. Politici gooien voortdurend olie op het vuur door de gehele demonstratie als Jodenhaat te bestempelen of door andere groepen te beschuldigen.

Dit polariseert het debat alleen maar verder. Het is mogelijk om kritiek te uiten op het beleid van de Israëlische regering zonder alle Joden in Nederland daar verantwoordelijk voor te houden. Veel demonstranten erkennen dit onderscheid en zijn vanuit kritiek op de Israëlische regering de straat op gegaan, niet vanuit antisemitisme. Het is van belang om hier duidelijk over te zijn. Tegelijkertijd betekent dit niet dat dit voor elke demonstrant geldt, ook dat is een realiteit. Het is begrijpelijk dat Joodse studenten of buurtbewoners zich niet meer veilig voelen. De demonstraties hebben haar diep geraakt. Ze is geschrokken van de vernielingen en het enorme geweld dat is gebruikt door de tegendemonstranten, de demonstranten en de politie. Het demonstratierecht gaat over vreedzaam demonstreren waarbij men van anderen afblijft, inclusief de politie en de pers.

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

Demonstratierecht staat onder druk en dit roept vragen op over het ontbinden van de demonstratie op maandag. Het is inmiddels bekend dat de UvA de driehoek heeft gevraagd om de demonstratie te ontbinden. Hoe kijkt de burgemeester hierop terug? Was het niet beter geweest om in gesprek te gaan met de UvA om de demonstratie op dat moment door te laten gaan? En als ontbinding onvermijdelijk was, had dit dan niet overdag kunnen gebeuren in plaats van om twee uur 's nachts? Wat begon als een vreedzame demonstratie werd verstoord door een groep hooligans die uit waren op confrontatie. De politie verklaarde dat ze vanwege de barricades geen toegang hadden om tegen deze groep op te treden maar beelden online laten iets anders zien. Waar was de politie op dat moment om de demonstranten te beschermen? Door deze confrontatie veranderde de sfeer van de demonstratie voor de rest van de avond. Onbewapende tegendemonstranten werden geslagen en er werd met vuurwerk en bakstenen gegooid naar de politie tijdens de ontruiming. Het lid Broersen veroordeelt dit geweld ten zeerste en vraagt aan de burgemeester wat de instructies waren voor de politie op het moment van de ontruiming.

Waren er geen mogelijkheden om te de-escaleren of om onderscheid te maken tussen vreedzame studenten en relschoppers? Is bekend hoeveel demonstranten gewond zijn geraakt? En hoe verliep de communicatie met de demonstranten? Het is van groot belang dat universiteiten ruimte creëren waar studenten en docenten op een goede manier een open debat kunnen voeren over het conflict. Ziet de burgemeester hier ook een rol voor zichzelf? We moeten ons uitspreken tegen geweld en garant staan voor de veiligheid van alle studenten. Laten we niet vergeten wat het doel van deze demonstratie is, want het spijtige is dat dit verhaal nu ondersneeuwt. Niemand heeft baat bij ongenuanceerde verhalen waarin de situatie in Gaza en de protesten van afgelopen week worden gegoten in zwart-wit. Niet elke demonstrant is antisemitisch en niet elke demonstrant is vreedzaam. Laten we onze woorden en oordelen zorgvuldig afwegen en altijd de nuance blijven herkennen en benoemen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland van D66. Het lid HOFLAND ziet dat Amsterdam doodongerust is over onschuldige mensen die worden vermoord en het lijkt alsof iedereen gedwongen wordt om een kamp te kiezen. D66 kiest voor vrede en tegen haat, tegen de dood van onschuldigen en tegen antisemitisme.

En nu stonden de studenten letterlijk op de barricade omdat ze machteloos moeten toezien hoe tienduizenden onschuldige burgers, kinderen, worden vermoord in de grootste openluchtgevangenis ter wereld, Gaza. Wie kiest er dan voor vrede en de-escalatie en wie kiest er voor geweld en olie op het vuur? Kies je voor een veilige rechtsstaat of voor onveilige polarisatie? De man die het vuurwerk in een vreedzame menigte gooit heeft geen enkele pretentie om aan de kant van vrede te staan. Iedereen die ruimte laat voor antisemitisme maakt een historische fout. Mensen die kiezen om te gooien met stenen, werpen met die steen hun eigen boodschap aan diggelen. Een demonstrant die iets vernielt, vernielt daarmee automatisch een deel van de overtuigingskracht. Mensen die journalisten lastigvallen en intimideren, ontnemen een ander de vrijheid die zij zelf willen genieten. De minister in dit land die verantwoordelijk is voor justitie en in een eerste reactie mensen afschildert als tuig vernielt de rechtsstaat. Zoals demonstranten de stenen uit de straat slopen, sloopt zij de bouwstenen uit het huis van de rechtsstaat. Nederland heeft geen minister van Justitie maar een minister van olieop-het-vuur.

Collega's in deze zaal die zowel de demonstranten als politiemensen live recenseren en oordelen vellen op Twitter hebben meer interesse in een haantje-de-voorstepositie van de huidige hijgpolitiek dan in veiligheid voor mensen in onze stad. Wat is er mis met even een dagje waarnemen live of via de AT5-livestream en dan de balans opmaken? D66 pleit voor radicale vrede en de-escalatie en verwacht dat ook van de driehoek, hun handelen wordt beoordeeld langs die lat. Kozen zij radicaal voor iedere kans tot deescalatie? Hoe voorkomen we sabotage van dit protest? Hoe voorkomen we dat mensen die vreedzaam willen demonstreren geconfronteerd worden met sabotage van mensen die het verkeerde doen waardoor zij niet verder kunnen demonstreren? En hoe is het verschil gemaakt tussen die demonstranten die vreedzaam waren en die demonstranten die geweld

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

hebben gebruikt? En hoe is de verhouding geweest tussen die onderhandelingen en het driehoeksbesluit? Want vanuit de hoek van de demonstranten wordt gezegd dat er werd onderhandeld en in één keer kwam de shovel eraan. Hoe was de communicatie tussen de driehoek en de onderhandelende partijen en waarom is dit gevoel van overvallen worden ontstaan? Het lid VAN SCHIJNDEL vraagt of de betogers die vreedzaam willen demonstreren de verantwoordelijkheid hebben om weg te lopen wanneer een demonstratie wordt gekaapt die keiharde activisten. Het lid HOFLAND antwoordt dat een demonstratie dan eenvoudig gekaapt kan worden door activisten. Het is makkelijk om na deze week een groep te kiezen, politieagenten of demonstranten, en dan alle mensen uit die groep weg te zetten als het kwaad, want dat doet het goed in de media. Maar kan iemand nog met een veilig gevoel naar de universiteit wanneer het beeld wordt opgeroepen dat alle demonstranten antisemitische sympathieën koesteren? En argumenten worden niet sterker wanneer je al je woede richt op agenten die in de chaos een opdracht uitvoeren die ze zelf niet hebben bedacht.

Wat moet Amsterdam met de machteloosheid van getuige zijn van een massamoord op kinderen en onschuldige burgers waarbij partijen elkaar letterlijke in gijzeling houden? Wat moet je als je hier wakker van ligt en de machthebbers luisteren niet? D66 vecht voor radicale vrede en de-escalatie en roept machthebbers op tot bezinning en verantwoording. Ze eisen op een geweldloze manier een staakt-het-vuren, want meer geweld, meer haat of het verwoesten van nog meer levens is nooit de oplossing. D66 roept de gemeenteraad van Amsterdam op tot medemenselijkheid en tot luisteren naar feiten voordat er via twitter olie op het vuur wordt gegooid. Ze vraagt aandacht voor de zorgen en de pijn van mensen die dierbaren zien lijden en wil collectief en zonder voorbehoud smeken dat al het geweld, alle haat en de dood van al die onschuldigen stopt. Het lid HAVELAAR vraagt of het lid Hofland onderscheid maakt tussen mensen van buiten die van alles deden en de demonstranten die zelf met een steen hun eigen boodschap stuk gemaakt hebben. Het lid HOFLAND heeft dat zelf ook gezien, bijvoorbeeld een groepje demonstranten dat vervelend deed bij een journalist en een andere demonstrant die daarop ingreep. Het probleem is dat mensen een kamp kiezen en alles in het andere kamp is fout. Of ze kiezen de politie als vijand en iedere klap van de politie wordt weergegeven.

Dus die verhouding is heel ingewikkeld en de vraag is dan, welke rol wil je spelen? Wil je één kant belichten en die mensen wegzetten als de as van het kwaad? Of ben je radicaal op zoek naar vrede en de-escalatie? Dat klinkt wat minder populair maar hij kiest dan voor dat tweede. Het lid HAVELAAR twijfelt of het niet beter is om direct in te grijpen op het moment dat er dingen gebeuren die buiten het demonstratierecht vallen. Hij is nieuwsgierig naar het antwoord van D66 daarop. Het lid HOFLAND vindt het een ingewikkelde operatie. De driehoek moet het continu doen met de informatie die ze op dat moment hebben en hij heeft in zijn betoog hier ook vragen over gesteld. Was het op dat moment nodig om in te grijpen? Heeft dat geleid tot escalatie of de-escalatie? Was er een andere mogelijkheid om onderscheid te maken tussen die demonstranten waarbij je nog meer de-escalerend had kunnen optreden. Dat is waar hij naar op zoek is. Het eenzijdig belichten van de zaak komt van een minister van olie-op-het vuur, maar ook van een minister-president die mensen die in een geel hesje met vuurwerk en stenen gooien uitnodigt in het torentje maar vreedzame demonstranten tegen de massamoord in Gaza weggezet als antisemieten.

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

Het lid VAN SCHIJNDEL vraagt of het lid Hofland openstaat voor een sneller optreden van de politie wanneer er barricades worden opgeworpen Het lid HOFLAND staat daar niet voor open omdat het eerste geweld kwam van mensen die vuurwerk in de menigte gooiden. Het lid BAKKER vraagt of D66 zich kan scharen achter de oproep van de Partij voor de Dieren dat Amsterdam zich uitspreekt voor het verbreken van banden tussen de universiteiten in Amsterdam en Israël en dat het mooi zou zijn als de burgemeester dat namens Amsterdam doet, bijvoorbeeld door met de universitaire besturen om tafel te gaan. Het lid HOFLAND is niet op de hoogte van de banden die universiteiten hebben met Israël. Hij denkt dat de universiteiten zich verdiepen of er bij de samenwerking een link is naar geweld of naar de oorlog. Dat gesprek moet gevoerd worden tussen de universiteit en de demonstranten, want die hebben een eis en zij verdienen inspraak. Het lid BAKKER denkt dat de politiek wel een aanjager kan zijn en ook bij universiteiten erop aan kan dringen dat er meer sancties moeten komen. Het lid HOFLAND vindt dat docenten en studenten onderdeel zijn van de universiteit en met hun eis een plek aan tafel verdienen om het gesprek te voeren over sancties.

Het lid VAN SCHIJNDEL vraagt het lid Hofland of de universiteit met het publiceren van een lijst van onderzoeksprojecten in samenwerking met Israël onrechtmatig heeft gehandeld jegens medewerkers. Het lid HOFLAND antwoordt dat het informatie betreft die al openbaar was en daarmee is er niet onrechtmatig gehandeld. Het lid VAN SCHIJNDEL meent dat de informatie niet openbaar was en openbaar is gemaakt na de eis van studenten. Het lid HOFLAND gaat uit van wat de voorzitter van het college van bestuur van de UvA hierover heeft gezegd en dat is dat het ging om openbare informatie. Het lid VAN SCHIJNDEL is van mening dat andere universiteiten hier anders mee omgaan en dat de UvA zich daar rekenschap van moeten geven. Het lid AHMADI wil een oproep doen om als politiek in te springen op het moment dat de UvA wel directe banden heeft opgespoord met alle Russische instellingen en dat nu niet doet met Israëlische instellingen terwijl de studenten daar herhaaldelijk om hebben gevraagd. Ze vraagt of het lid Hofland het daarmee eens is. Het lid HOFLAND ziet nog wel verschillen tussen Rusland en Israël en hij blijft bij zijn antwoord. Het lid AHMADI wijst erop dat de UvA in de situatie van Rusland heeft gezegd dat het opschorten van banden een middel kan zijn om druk uit te oefenen op oorlog. Het lid HOFLAND blijft bij zijn antwoord.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk van de SP. Het lid BOBELDIJK begrijpt dat mensen zich willen uitspreken over het menselijk lijden in de Gazastrook en daarvoor gebruik maken van hun demonstratierecht maar hij

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

heeft ook begrip voor degenen die het niet meer kunnen aanzien en ervoor kiezen om de knop uit te zetten. Het demonstratierecht is belangrijk maar demonstraties moeten veilig verlopen en dat is een enorme uitdaging voor de burgemeester. De SP heeft vragen over het handelen van zowel de driehoek als de diverse groepen demonstranten en de UvA. De nuances zijn daarbij belangrijk. De politie heeft op sommige plekken professioneel en de-escalerend ingegrepen, maar er zijn ook vragen over het gebruik van geweld en de mate waarin dit proportioneel was tijdens de demonstraties. De SP is benieuwd naar de evaluatie hiervan en de beantwoording van de vragen die hierover gesteld zijn. De SP waardeert dat mensen demonstreren tegen de erbarmelijke situatie in Gaza, maar ook hier waren excessen en elke vorm van geweld verwerpt de SP ten zeerste. De UvA heeft geprobeerd vragen te beantwoorden en de-escalerend op te treden maar er zijn vragen over de transparantie. Een universiteit als wetenschapshuis moet altijd antwoord geven op vragen. Het is goed om vragen te stellen, ook in situaties zoals deze waar het gaat om de relatie van de universiteit tot andere regimes waar mensenrechten worden geschonden. De demonstraties zullen pas eindigen wanneer de situatie in Gaza verandert. De komende periode is er daarom vooral behoefte aan luisteren en de-escalatie om meer conflicten te voorkomen.

Het helpt niet dat leiders van de grootste partijen in Den Haag uitspraken doen over sneller en harder ingrijpen. Dit klinkt eerder als een oproep tot geweld zonder nuances terwijl juist nuances en de-escalatie nodig zijn. Er moet meer naar elkaar geluisterd worden, er moet meer begrip voor elkaar zijn en er moet ruimte geboden worden aan mensen die hard geraakt worden door de situatie in Gaza. De SP kijkt uit naar de evaluatie van het handelen van de politie en de beantwoording van de vragen over de transparantie van de UvA. De SP steunt de oproep van de Partij voor de Dieren om dezelfde transparantie te vragen van de gemeente over hoe zij omgaat met regimes waar mensenrechten worden geschonden, ook in andere landen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger van JA21. Het lid KREUGER en zijn fractie hebben met veel ongeloof kennisgenomen van wat er de afgelopen week is gebeurd in Amsterdam. Tot twee keer toe is het terrein van de UvA illegaal bezet, er is gebarricadeerd en gesloopt, journalisten werd het werk onmogelijk gemaakt en werden geïntimideerd, de politie werd bekogeld, gebouwen geplunderd, er is op agenten gespuugd, er is met ammoniak gegooid, er zijn spullen naar de politie gegooid, er zijn antisemitische leuzen gezongen en er zijn vijf agenten gewond geraakt. De eerste vraag die hij heeft is hoe het nu met die agenten gaat.

Inmiddels blijkt dat het bestuur van de UvA heeft onderhandeld met gemaskerde mannen in het Engels en dat er niet kan worden vastgesteld wie daar precies aan tafel zit. De burgemeester heeft geprobeerd te bemiddelen en heeft ook contact gehad met verschillende partijen en de vraag is of zij ook met gemaskerde personen heeft gesproken. Wat vindt de burgemeester van het overhandigen van de lijsten door het UvA-bestuur en heeft zij kennisgenomen dat er ook lijsten rondgaan van Joodse studenten binnen bepaalde kringen? JA21 vindt in beginsel dat er goed is opgetreden. Er had eerder ingegrepen kunnen worden maar zodra er gebarricadeerd wordt moet er meteen opgetreden worden. Ze vragen of de burgemeester er heil in ziet om het leger in te zetten bij dit soort demonstraties, want er zijn nog meer dingen te doen in deze stad, zoals fietsendiefstal en daar is politiecapaciteit voor nodig. Er is binnen de marechaussee een eenheid die hiervoor ingezet kan worden, dus het lid Kreuger begrijpt niet waar het gelach vandaan komt. Daarnaast is het lid Kreuger heel benieuwd hoe het college omgaat met de schade aan de openbare ruimte en de politiebusjes. Hij vraagt of er een procedure opgestart kan worden om alle schade te verhalen op de raddraaiers. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan van DENK.

Concept Raadscommissieverslag, 10 mei 2024

Het lid KHAN bedankt de griffie, boden en werknemers die binnen een paar dagen dit debat hebben geregeld in een vergadervrije week. Met de naderende formatie worden de contouren van PVV-land duidelijk. In dit land is het de meerderheid die bepaalt en dat is geen democratie. Dat noem je recht van de sterkste. Dat de realiteit genuanceerd ligt doet er niet toe en wordt ondergeschikt gemaakt aan gevoelens, of wellicht onderbuikgevoelens van de meerderheid. Minister Yeşilgöz noemde het puur tuig en staatssecretaris Van der Burg noemde de demonstraties antisemitisch. Ze zetten daarmee alle duizenden demonstranten weg als gevaarlijk. Blijkbaar is het populismevirus besmettelijk als je te dicht bij de PVV zit aan de formatietafel. De opruiende retoriek bedreigt de veiligheid van de studenten en het lid Khan vraagt de burgemeester om dit krachtig en luid te veroordelen. Hij heeft wel een idee waarom de regering op deze wijze reageert. Beseffen zij dat alle universiteiten in Gaza zijn vernietigd? Weten zij dat honderden hoogleraren en docenten zijn vermoord? Het gaat hier om 6.000 studenten die in de afgelopen zeven maanden zijn gedood, minstens 14.000 kinderen en 35.000 burgerdoden. De speciale rapporteur van de VN heeft daden van genocide vastgesteld. Waarom mogen studenten niet boos zijn? Zeker wanneer onze regering beschuldigd wordt van medeplichtigheid aan genocide.

En dat is precies wat de regering niet wil horen. Het is begrijpelijk dat het steekt bij de studenten als je ziet dat het geen enkele moeite kost om Russische universiteiten te boycotten en de Oekraïense vlag te hijsen maar wanneer het aankomt op Israël en de Palestijnen worden er duizend-en-een excuses gezocht om het onderwerp te vermijden. Het lid KREUGER vraagt wie er heeft gezegd dat studenten niet boos mogen zijn. Het lid KHAN antwoordt dat wanneer de context van de protesten worden weggelaten het heel erg makkelijk is om deze studenten weg te zetten als puur tuig of antisemitisch. Dat is waar het om gaat. Het lid KREUGER stelt vast dat er zeker wel tuig bij zat en vindt het opvallend dat DENK meteen wijst naar ministers en mensen die wat zeggen van de demonstraties waar inderdaad tuig rondliep in plaats van verantwoordelijkheid nemen voor het feit dat er daar gewoon barricades worden opgeworpen en ammoniak op politieagenten wordt gegooid. Dat laat DENK allemaal weg en begint eerst met hun afschuw uit te spreken over wat de rest van het land wel niet allemaal doet. Hij vraagt of het lid Khan dat niet misplaatst vindt. Het lid KHAN vindt dat niet misplaatst en zal erop terugkomen in zijn betoog. Maandag was hij aanwezig bij het Gaza-solidariteitskamp.

De sfeer was geweldig maar sloeg om na infiltratie door wat sommige politici en media typeerden als Joodse tegendemonstranten. Deze agressie heeft helemaal niets te maken met het Joodse geloof en dit zijn geen demonstranten, dit zijn hooligans. Hij vraagt de burgemeester om dit krachtiger te veroordelen dan hoe het nu in de brief staat. In PVV-land is verdeel-en-heers-politiek de mantra. De pogingen om Joden tegenover pro-Palestina-activisten te zetten zijn verwerpelijk want er is geen tegenstelling. Pro-Palestina is een strijd voor rechtvaardigheid en dat betekent dat het altijd tegen antisemitisme is. En dat betekent ook dat geweld tegen de politie, zoals het bestoken met vuurwerk, stenen, ammoniak, het verwonden van agenten of het slaan van een omstander met een stok, onacceptabel is. De burgemeester schrijft over de eerste dag dat de universiteit aangifte had willen doen. Dat betekent dat de universiteit dat niet daadwerkelijk heeft gedaan. Heeft de universiteit aangifte gedaan, hoe laat was dat en hoe vaak? De ontruiming was gebaseerd op artikel 138, oftewel erfvredebreuk, maar er was geen sprake van een afgesloten erf. Kan de burgemeester reageren op de kritiek dat de ontruiming daarmee onrechtmatig was? De burgemeester schrijft dat de ontruiming de eerste nacht om drie uur 's nachts niet zonder risico was en dat het op dat moment noodzakelijk was.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14162492/1