Document · PDF

Conceptverslag raadscommissie Algemene Zaken 07-11-2024.pdf

Raadscommissie Algemene Zaken 5 december 2024, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Conceptverslag van de openbare en besloten vergadering van de raadscommissie AZ d.d. 7 november 202412.911 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Het huidige pand moet plaatsmaken voor grootschalige gebiedsontwikkeling met veel nieuwe woningen. De gemeente is samen met de kerk op zoek naar een andere ruimte, zowel tijdelijk als structureel. De VOORZITTER sluit de rondvraag. Bespreekpunten Algemene Zaken 4. Kennisnemen van het rapport van de rekenkamer Toegankelijkheid van stemlokalen en de aanbevelingen overnemen VN2024-014854 De VOORZITTER verwelkomt A. Daalder, directeur van de rekenkamer, en geeft haar het woord voor een toelicht op het rapport.

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Concept Raadscommissieverslag, 7 november 2024

A. DAALDER legt uit dat de rekenkamer de toegankelijkheid van stemlocaties voor mensen met een lichamelijke beperking heeft onderzocht. Op de dag van de Europese verkiezingen en het referendum zijn 143 stemlocaties bezocht. Medewerkers gingen met een meetlint op pad en observeerden de locaties op basis van een landelijke checklist. Daarnaast is op basis van postcodes de afstand berekend die stemgerechtigden moeten afleggen naar de dichtstbijzijnde stemlocaties. Ook is bekeken welke informatie het college heeft verstrekt over de toegankelijkheid aan kiezers en aan de raad. De belangrijkste algemene conclusie is dat de toegankelijkheid van de stemlocaties in de praktijk aanzienlijk tegenvalt. Uit het onderzoek blijkt dat van de zogenaamde Alocaties slechts één op de vijf daadwerkelijk toegankelijk is, de overige locaties voldoen niet aan de essentiële criteria die door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zijn opgesteld. Daarnaast is er een probleem met de afstand die mensen moeten afleggen naar een stemlocatie. Het college heeft als doel gesteld dat elke kiezer maximaal 500 meter naar een stemlocatie hoeft te reizen. Voor 13 procent van de kiezers geldt dat zij meer dan 500 meter moeten afleggen en dat probleem speelt vooral in de stadsdelen Nieuw-West, Weesp en Zuidoost.

Ook de informatievoorziening is onderzocht en de conclusie is dat deze aan zowel kiezers als de raad beter kan worden aangeboden. In het rapport worden enkele voorbeelden gegeven van verbeterpunten op dit gebied. De rekenkamer heeft drie aanbevelingen voor het college. De eerste is, wees realistisch over de toegankelijkheid en bepaal zelf als college hoe de toegankelijkheid wordt bepaald en welke criteria daaraan ten grondslag liggen. Verder de aanbeveling om daadwerkelijk de toegankelijkheid te verbeteren. In het rapport worden daarvoor een aantal voorbeelden genoemd waar de problemen redelijk makkelijk op te lossen zijn. Het advies is om te focussen op het laaghangend fruit en in eerste instantie ook op de cruciale criteria en op de gebieden waar mensen een grote afstand moeten afleggen. De derde aanbeveling is het verbeteren van zorgvuldige informatievoorziening. In het rapport staat een aantal voorbeelden van tegenstrijdigheden tussen de informatie op de website en in de verkiezingskrant en dat is makkelijk om op te lossen. Het college heeft positief en constructief gereageerd op het rapport en heeft een gedetailleerd plan van aanpak opgesteld. Dat leidt tot slechts twee aandachtspunten in het nawoord. Het eerste is om voorafgaand aan de nulmeting te zorgen voor een heldere classificatie op grond van welke waarde de gemeente een locatie een A-, B- of C-locatie noemt.

Het tweede punt is dat het college heeft aangegeven zich bij de aangekondigde nulmeting vooral te willen richten op de bouwkundige vereisten en de cruciale criteria en niet op tijdelijke maatregelen terwijl tijdelijke maatregelen wel heel bepalend zijn op de verkiezingsdag. Het advies is om bij de nulmeting vast te leggen welke tijdelijke maatregelen genomen zouden moeten worden voor de locatie en wat eventuele andere aandachtspunten zijn die extra alertheid vereisen op de verkiezingsdag. Dat kost nauwelijks extra inspanning en levert potentieel wel veel op. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een vraag aan de directeur van de rekenkamer. Het lid HAVELAAR wijst erop dat de toegankelijkheid van stemlocaties in 2019 al een belangrijk aandachtspunt was en vraagt hoe het mogelijk is dat de situatie sindsdien niet verbeterd is. A. DAALDER antwoordt dat na de coronaperiode een aantal goed toegankelijke stemlocaties zoals verpleeghuizen is vervallen. Daarnaast merkt zij op dat de aandacht voor toegankelijkheid in de loop van de tijd vaak weer wegebt. Het lid HAVELAAR vraagt of de rekenkamer de raad kan adviseren hoe hij ervoor kan zorgen dat de aandacht niet weer wegebt.

Concept Raadscommissieverslag, 7 november 2024

A. DAALDER adviseert de raad om het college telkens opnieuw te bevragen over de voortgang van het plan van aanpak zodat de aandacht voor toegankelijkheid levend blijft. Daarnaast hoopt zij dat de concrete voorbeelden in het rapport bijdragen aan een blijvende focus op toegankelijke stemlocaties. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis in eerste termijn. Het lid HEINHUIS benadrukt het belang van het recht om te kunnen stemmen en is geschrokken van de conclusies uit het rapport, vooral omdat sommige stadsdelen achterblijven op het gebied van toegankelijkheid. Dit probleem valt samen met de lage opkomst bij de laatste verkiezingen in die stadsdelen. Ze roept het college op om de aanbevelingen van de rekenkamer over te nemen en te onderzoeken welke maatregelen op korte termijn genomen kunnen worden om meer stemlocaties te openen in de gebieden waar de opkomst bij de afgelopen verkiezingen veel te laag was. Daarnaast stelt zij voor om creatiever te kijken naar mogelijke nieuwe stemlocaties en om mobiele stemlocaties in te zetten. Het lid MOESKOPS sluit zich aan bij de woorden van het lid Heinhuis en vindt het positief dat het college de aanbevelingen overneemt. Ze benadrukt dat de raad alert moet blijven zodat de aandacht voor toegankelijkheid ook na de volgende verkiezingen voor de gemeenteraad behouden blijft.

Ze vraagt daarnaast hoe het staat met de plannen voor een fiets-drive-through-stemlocatie, waar in 2021 bij de RAI 2.200 mensen gebruik van hebben gemaakt om hun stem uit te brengen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen in eerste termijn. Het lid BROERSEN merkt op dat juist de bijzondere locaties die erop gericht zijn mensen te stimuleren om te gaan stemmen vaak moeite hebben om aan de eisen voor toegankelijkheid te voldoen. Het onderzoek van de rekenkamer roept bovendien de bredere vraag op hoe toegankelijk de stad eigenlijk is, ook wat betreft andere locaties. • Aansluitend op de vraag van het lid Havelaar, vraagt ze de burgemeester hoe deze reflecteert op de verslechtering van de toegankelijkheid sinds 2019 en hoe de overgenomen aanbevelingen ditmaal daadwerkelijk zullen leiden tot verbetering. • De stembureaus worden op het gebied van toegankelijkheid ingedeeld in drie categorieën. Het is echter niet duidelijk hoe deze indeling tot stand is gekomen, en in de bestuurlijke reactie wordt niet ingegaan op de onderliggende criteria. Kan de burgemeester hier alsnog duidelijkheid over geven? • Bij categorie B blijft onduidelijk wat precies bedoeld wordt met hulp. Kan het college voor deze categorie verduidelijken om welke hulp het gaat? • Uit de bestuurlijke reactie blijkt dat de gemeente bij de nulmeting uitsluitend naar de bouwkundige criteria zal kijken.

Waarom worden tijdelijke maatregelen die getroffen kunnen worden om een stemlokaal toegankelijker te maken niet meegenomen in deze nulmeting? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar in eerste termijn. Het lid HAVELAAR sluit zich aan bij de vragen van het lid Broersen, is benieuwd hoe de burgemeester reflecteert op de verslechtering ten opzichte van 2019 en vraagt welke maatregelen de burgemeester zal nemen om te voorkomen dat de aandacht in de komende jaren verslapt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bakker in eerste termijn. Het lid BAKKER sluit zich aan bij de woorden van het lid Broersen omdat het belangrijk is dat de toegankelijkheid op orde wordt gebracht.

Concept Raadscommissieverslag, 7 november 2024

De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA bedankt de rekenkamer voor het rapport en de aanbevelingen die in het geheel worden overgenomen. • Er wordt een projectleider aangesteld voor de uitvoering van de aanbevelingen voor de eerstvolgende geplande verkiezingen van maart 2026, de gemeenteraadsverkiezingen. • Alle stemlocaties worden bezocht en er zal aan de hand van de checklist met de vereiste en verplichte criteria een grondige inventarisatie worden opgesteld. • Op basis van deze inventarisatie wordt bekeken welke maatregelen, waaronder bouwkundige maatregelen, genomen kunnen worden. • Belangenorganisaties zoals Ongehinderd en Cliëntenbelang worden uitgenodigd om mee te gaan bij deze inventarisatie. De eerste positieve gesprekken hebben al plaatsgevonden met de belangenorganisatie Ongehinderd, die zich in heel Nederland inzet om locaties toegankelijker te maken. • De stembureauleden worden beter geïnstrueerd over het toegankelijk maken van de locatie op de dag van de verkiezingen zelf, bijvoorbeeld met drempeloverbruggingen, losse matjes en de hoogte van het tafelblad.

• Het geografische datamodel van de gemeente voor het bepalen van de loopafstanden naar de stemlocaties wordt gecombineerd met de bevindingen uit de inventarisatie om een helderder beeld te krijgen van de loopafstand naar de volledig, niet of onvoldoende toegankelijke stemlocaties. • Op basis van de inventarisatie worden de inwoners en de raad geïnformeerd. De burgemeester schaart zich achter de woorden van het lid Heinhuis. Het heeft te maken met de gebouwde omgeving in de stad, maar dat ontslaat de gemeente niet van de verplichting om haar best te doen. Er zal extra ingezet worden op de stadsdelen Zuidoost, Nieuw-West en Noord omdat in de gebieden waar de opkomst al kwetsbaar is en vaak gerelateerd is aan verschillende problemen die mensen al in hun dagelijks leven ervaren er geen extra obstakels mogen zijn in de vorm van ontoegankelijkheid of stemlocaties die te ver weg zijn. Er kunnen tenten en mobiele stembureaus ingezet worden en er zal voor gezorgd worden dat men daar voldoende van op de hoogte is. De fiets-drive-through zoals voorgesteld door het lid Moeskops was in 2021 een groot succes. Het punt is dat het toen verkiezingen waren voor de Tweede Kamer waarvoor men overal kon stemmen. De komende verkiezingen zijn voor de gemeenteraad en de stadsdelen en dan moet men in zijn eigen stadsdeel stemmen. Bovendien is de RAI op 18 maart 2026 al volledig afgehuurd.

Er wordt wel onderzocht of er andere locaties zijn waar kiezers op de fiets of in de auto via een drive-through hun stem kunnen uitbrengen. Het lid MOESKOPS voegt daaraan toe dat het met de fiets minder problematisch is wanneer een stemlocatie op een grotere afstand ligt dan de 500 meter. Daarnaast zal een locatie die ingericht is voor fietsers ook goed toegankelijk zijn voor rolstoelen en rollators. Burgemeester HALSEMA is het daarmee eens en daarom zal er aandacht besteed worden aan drive-through-locaties. De criteria voor de stemlocaties zijn de richtlijnen van het Rijk volgen en dezelfde criteria die ook door de rekenkamer zijn gehanteerd. Een A-locatie voldoet aan alle toegankelijkheidscriteria terwijl een B-locatie bijna aan alle criteria voldoet. Op B-locaties is er een extra lid van het stembureau aanwezig om mensen met een beperking te helpen. Er zijn geen specifieke criteria voor deze hulp omdat die kan variëren van het aanbieden van een arm, een stoel of een leesloop, maar dit wordt wel meegenomen in de inventarisatie.

Concept Raadscommissieverslag, 7 november 2024

Bij de nulmeting worden alle essentiële en wenselijke indicatoren van het Rijk meegenomen, inclusief tijdelijke maatregelen. Dit staat in de bestuurlijke reactie niet juist vermeld. De verslechtering ten opzichte van 2019 wordt inderdaad veroorzaakt door het wegvallen van veel goed toegankelijke locaties die geen stembureau meer willen zijn. De aandacht daarvoor is de afgelopen jaren wat verslapt en dit is een enorme wake-up call om te zorgen dat het beter wordt. Het is mogelijk dat het grote aantal verkiezingen in de afgelopen jaren heeft bijgedragen aan het feit dat de controle en aandacht voor toegankelijkheid minder nauwkeurig zijn geweest. Er wordt nu hard aan gewerkt om dit te verbeteren en er zal extra aan de raad gerapporteerd worden over de voortgang. Het lid BROERSEN vraagt of bij de nulmeting de lijst van criteria van die verschillende categorieën kan worden opgenomen, dat maakt het net iets duidelijker om het goed te kunnen controleren. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat dat haar geen enkel probleem lijkt. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. Hij verwacht op grond van de discussie dat deze voordracht in de raad niet inhoudelijk wordt behandeld. Financiën 3. Vaststellen van de begroting 2025 VN2024-014508 De VOORZITTER meldt dat dit agendapunt de behandeling van de begroting 2025 in tweede termijn betreft.

De eerste termijn vond plaats in de gecombineerde commissievergadering van FKD op 16 oktober 2024. Moties en amendementen die nu nog worden ingediend worden mondeling gepreadviseerd tijdens de raadsvergadering van 13 november 2024. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen voor een bijdrage. Het lid VELDHUYZEN is van mening dat het preadvies op zijn motie om de samenwerking met het CIDI te stoppen te kort is. De burgemeester gaat eraan voorbij dat het gaat om een organisatie die de belangen behartigt van een vreemde mogendheid. In een ander preadvies stelt de burgemeester dat landen die proberen opinies en besluitvorming in Nederland te beïnvloeden de sociale cohesie onder druk zetten. Daarom verwacht hij van de burgemeester een kritische houding ten opzichte van het CIDI en een ander preadvies op zijn motie. Hij hoopt op steun van de coalitiepartijen voor zijn motie, maar is ook benieuwd naar een reactie van de burgemeester. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland voor een bijdrage. Het lid HOFLAND is trots op de begroting van Amsterdam die in een wereld waarin haatzaaiende populisten steeds machtiger worden investeert in de toekomst. Er worden extra middelen vrijgemaakt voor het aanpakken van de gevolgen van klimaatverandering, voor het versnellen van bouwprojecten en het verbeteren van de openbare ruimte. Dat is wat progressieve politiek kan betekenen.

Omdat de woningnood nog steeds een groot probleem is dient D66 een motie in voor een starterlening voor mensen die een middenhuur- of sociale huurwoning achterlaten zodat de doorstroom beter op gang komt. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording.

Concept Raadscommissieverslag, 7 november 2024

Burgemeester HALSEMA heeft weinig toe te voegen aan haar preadvies voor de motie over het CIDI. Het CIDI is geen vreemde mogendheid en het is daarom vreemd om te verwijzen naar het preadvies op de motie van het lid Nadif waarin wel wordt gesproken over vreemde mogendheden. Het CIDI is een Nederlandse organisatie en zoals bij veel organisaties geldt zijn er onderdelen van het beleid en de opvattingen van het CIDI waar het college het mee eens is en andere waar het college het minder mee eens is. Dat wordt per onderdeel beoordeeld. Het CIDI reikt lesmateriaal aan over wat het betekent om Joods te zijn, over de herinnering aan de Holocaust en over Joodse straten. Er kunnen ook standpunten zijn waar het college het niet mee eens is. Het lid VELDHUYZEN legt uit dat hij niet heeft gezegd dat het CIDI een vreemde mogendheid is. Hij stelt dat het CIDI de belangen behartigt van de staat Israël en dat is terug te vinden op de website van het CIDI. Hij heeft ook niet verwezen naar een preadvies op de motie van het lid Nadif maar naar het preadvies op zijn eigen motie tegen oorlog waarin de burgemeester stelde dat andere landen proberen opinies en besluitvorming in Nederland te beïnvloeden. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat zij in haar preadvies op de motie van het lid Veldhuyzen over oorlog zegt dat vreemde mogendheden invloed proberen uit te oefenen op Amsterdam en Nederland.

Het CIDI daarentegen is een Nederlandse organisatie en daarmee niet vergelijkbaar met een vreemde mogendheid. Het college beoordeelt het CIDI net als alle andere organisaties op de inhoud van hun opvattingen. Het lid VELDHUYZEN vraagt of hij kan constateren dat de burgemeester het niet problematisch vindt dat een organisatie die de belangen behartigt van een vreemde mogendheid cijfers geeft over antisemitisme en lesmateriaal ontwikkelt dat op Amsterdamse scholen wordt aangeboden. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat het in Amsterdam barst van de organisaties die de belangen van allerlei landen behartigen. Op het moment dat dit botst met Amsterdamse of Nederlandse waarden, zal het college daarover in debat gaan met het CIDI en kenbaar maken dat het college het niet eens is met bepaalde opvattingen. Er zijn ook onderdelen van de opvattingen van het CIDI waarmee het college het wel mee eens is, zoals bijvoorbeeld het educatiemateriaal dat is ontwikkeld over de herinnering aan de Holocaust en het materiaal dat wordt ontwikkeld over wat het inhoudt Joods te zijn. Het college beoordeelt organisaties op de inhoud en gaat afhankelijk van de inhoud soms wel en soms niet de samenwerking aan.

Het lid VELDHUYZEN wijst de burgemeester erop dat de andere organisaties die zij noemt niet de belangen behartigen van een land dat voor het Internationaal Gerechtshof terechtstaat voor genocide en dat de grote meerderheid van de rechters het plausibel acht dat daar inderdaad sprake van is. Hetzelfde hof heeft recentelijk geoordeeld dat de Israëlische bezetting van de Palestijnse gebieden op de Westelijke Jordaanoever illegaal is en gelijkstaat aan apartheid. Hij vraagt of dat niet reden genoeg is om niet meer samen te werken met het CIDI. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat niet het Joodse volk voor de rechter staat maar de staat Israël en dat is iets anders dan het land. Het CIDI voelt zich verbonden met de land Israël en dat kan geen reden zijn om het CIDI daarmee in het verdomhoekje te zetten. Nog los van het feit dat het een Nederlandse organisatie is die zich heel sterk richt op de herinnering aan de Holocaust en het welzijn van de Joodse bevolking in Nederland. De burgemeester heeft geen enkele behoefte om de banden daarmee te verbreken. Ze zou het echt buitengewoon slecht en kwalijk vinden en verzet zich daar ook tegen omdat het CIDI van betekenis is. Er zijn opvattingen van het CIDI die waarschijnlijk niet stroken met die van het Amsterdamse bestuur of de Amsterdamse raad en daar wordt in alle openheid met elkaar over gediscussieerd.

Concept Raadscommissieverslag, 7 november 2024

De VOORZITTER constateert dat dat de begroting voor wat betreft de commissie AZ gereed is voor behandeling in de raad. Openbare Orde en Veiligheid 9. Voortgangsbrief, informatiebeeld en uitvoeringsplan programma Radicalisering en Extremisme VN2024-014973 Dit agendapunt wordt uitgesteld. 10. Bespreken van de Fenomeenanalyse soevereinenbeweging in Nederland 'Met de rug naar de samenleving' van NCTV VN2024-014926 Dit agendapunt wordt uitgesteld. Algemene Zaken 8. Kennis te nemen van de raadsinformatiebrief over de diversiteitsresultaten van de Adviesraad naamgeving openbare ruimte (ANOR) VN2024-014552 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een bijdrage. Het lid HAVELAAR staat achter de diversiteitswens bij de naamgeving van straten maar is wel verbaasd dat Soldaat van Oranje is afgevallen omdat het een witte man is. Hij is ook verrast dat 61 procent van de persoonsvernoeming gaat naar mensen uit het buitenland. Wat hem betreft worden vooral mensen geëerd die een band hebben met Amsterdam als hoofdstad van Nederland of als internationale stad. Hij vraagt om oog te blijven houden voor zorgvuldigheid. Er zijn nu straatnamen goedgekeurd die vernoemd zijn naar mensen die nog geen vijf jaar geleden overleden zijn terwijl dat wel de spelregel is. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts voor een bijdrage.

Het lid ALBERTS komt bij dit agendapunt terug op de inspreekbijdragen over het behouden van de naam Oud Sloten als stadsdeel. Ze verzoekt het agendapunt te agenderen voor de raad zodat ze daarvoor een motie kan indienen. Het lid NADIF stelt voor dat de SP de motie indient bij de beraadslaging over de begroting volgende week. Het lid ALBERTS hoort graag van de collega-raadsleden waar zij denken dat ze de motie kan indienen. Het lid KHAN steunt de bijdrage van het lid Alberts. Het lid HAVELAAR vindt een motie een goed idee maar mist vooralsnog de overwegingen. Wellicht kan het lid Alberts de burgemeester vragen om het standpunt van het college omdat een motie misschien overbodig is. Het lid ALBERTS antwoordt dat zij haar bijdrage met die vraag is begonnen. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording.

Concept Raadscommissieverslag, 7 november 2024

Burgemeester HALSEMA geeft aan dat de toename van namen van vrouwen en leden van culturele en etnische minderheden voortkomt uit een actief verzoek van de raad. Het onderstreept het internationale en wereldse karakter van de stad en ze is er heel blij mee. De beslissingsruimte over de naamgeving is op afstand gezet en de onafhankelijke commissie oordeelt onafhankelijk. Daar wil de burgemeester niet op ingrijpen. De naam Soldaat van Oranje is niet aan haar voorgelegd en ze pleit ervoor om het aan de commissie over te laten. De internationale namen vindt ze een verrijking van de stad. De naamgeving van Osdorp ligt bij het stadsdeel en de burgemeester zal hem laten weten dat de raad enthousiast is gemaakt door de insprekers. Ze verwacht dat er voorlopig nog geen motie nodig is en wil ook niet voorbijgaan aan het stadsdeel. Het lid ALBERTS hoopt dat de uitspraak van de burgemeester het stadsdeel aanspoort om de vragen van de bewoners te beantwoorden. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. Openbare Orde en Veiligheid 12. Beantwoording schriftelijke vragen van de leden Khan en Veldhuyzen inzake politiemedewerkers die in de problemen komen bij hun werkgevers omdat zij naast burgers gaan staan VN2024-014554 Dit onderwerp wordt in een besloten deel van de vergadering inhoudelijk behandeld. De VOORZITTER schorst de vergadering om 17:05 uur.

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14848638/1