Conceptverslag raadscommissie Algemene Zaken 04-12-2025.pdf
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Raadscommissieverslag 4 december 2025 CONCEPTVERSLAG
Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:
Openbare vergadering van de raadscommissie Algemene Zaken Donderdag 4 december 2025 van 13.30 uur tot 22.00 uur in de Willem Kraanzaal Donderdag 15 januari 2026
Voorzitter: commissielid Van der Veen Portefeuillehouder: burgemeester Halsema Commissiegriffier: Van Klooster Commissieondersteuner: Dutilh Verslaglegging: Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Ahmadi (De Vonk), Alberts (SP), Bakker (Partij voor de Dieren), Belkasmi (PvdA), Van Berkel (JA21), Broersen (Volt), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Kabamba (Partij voor Morgen), Khan (DENK), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Moeskops (D66), Nadif (GL), Namane (PvdA), Van Schijndel (Forum voor Democratie) en Wijnants (VVD) Overig aanwezige: Ramlal (ombudsman)
1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 13.40 en heet iedereen van harte welkom. Er zijn voldoende fracties aanwezig. b. Mededelingen De VOORZITTER meldt dat studenten van de Hogeschool van Amsterdam bij de vergadering aanschuiven en dat dit de laatste commissievergadering AZ is van de vaste commissieondersteuner Dutilh. c. Vaststellen agenda De volgende agendapunten kunnen gehamerd in de gemeenteraad: 3. Vaststellen van de Najaarsnota 2025 VN2025-016296
1
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
4. Niet toelaten van het (herstelde) inleidende verzoek voor agendering van een volksinitiatief getiteld Wel of niet betaald parkeren in Amsterdam Zuidoost VN2025015143 5. Vaststellen voorschotten financiële bijdragen fractieondersteuning 1e kwartaal 2026 VN2025-016583 6. Vaststellen voorschot subsidies fracties stadsdeelcommissies en stadsgebied Weesp 1e kwartaal 2026 VN2025-016596 7. Vaststellen van de subsidies voor de ondersteuning van de fracties in de stadsdeelcommissies en de bestuurscommissie stadsgebied Weesp over 2024 VN2025016586 8. Instemmen met de raadsvoordracht tijdelijke regeling evenementenkalender VN2025-016305 De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie AZ d.d. 6 november 2025 Het verslag van de openbare vergadering van de raadscommissie AZ 6 november 2025 wordt ongewijzigd definitief vastgesteld. e. Actielijsten en langetermijnagenda’s, per portefeuille Het lid WIJNANTS (VVD) vraagt wanneer hij de brief over de Engelstalige verkiezingsborden kan verwachten. Burgemeester HALSEMA heeft die brief anderhalve maand geleden al beoordeeld en zal uitzoeken waarom deze nog niet is verstuurd. De VOORZITTER kan melden dat de brief over de Engelstalige verkiezingsborden is verstuurd. f.
TKN-lijst TKN 9, raadsinformatiebrief aanpakken financieel-economische criminaliteit en parallelle economie wordt op verzoek van het lid Nadif geagendeerd voor een commissievergadering. Het lid VAN BERKEL (JA21) stelt voor om de spreektijden van de middagzitting door te laten lopen bij de avondzitting. De VOORZITTER concludeert dat de commissie instemt met het voorstel van het lid Van Berkel over de spreektijden. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn voor deze vergadering geen ingekomen stukken van stadsdeelcommissies. 2.
2
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel van de vergadering. b. Inspreekmoment Publiek De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Vreeken die namens We Connect You, Public Affairs & Investor Relations aandacht vraagt voor meer democratie, transparantie, Olympische Spelen en fort Europa. Inspreker VREEKEN wijst op de voordelen van de Olympische Spelen en het inzetten van drones voor veiligheid. Hij denkt dat meer bewegen kan bijdragen aan minder ziekteverzuim en vindt dat bewoners betrokken moeten worden bij Waternet. Daarnaast verwacht hij dat Cor Zadelhoff nog meer in Amsterdam zal investeren als de VVD weer groot is in Amsterdam. Tot slot wijst hij op het belang van een prettige omgang met de ombudsman. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Van Wijk die namens de bewoners van Amsterdam aandacht vraagt voor de nummering op de kieslijst bij stadsdeelcommissies. Inspreker VAN WIJK wijst op de nummering op de kiesbiljetten die bepaald wordt door de Kieswet. De eerste nummers gaan naar de lijsten van de partijen die bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen een of meer zetels hebben behaald, en het aantal stemmen dat is behaald bepaalt de volgorde van toekenning van de nummers. Deze volgorde wordt niet toegepast bij de stadsdeelcommissie, daar is de nummering gelijk aan die van de gemeenteraad.
De stadsdeelcommissies hebben een andere rol en positie dan de gemeenteraad en dat betekent dat de nummering voor de stadsdeelcommissies conform de Kieswet zou moeten zijn. De stadsdeelcommissie is een onafhankelijk orgaan in het bestuurlijk stelsel van Amsterdam en dat betekent dat de gangbare kieslijstsystematiek ook hier moet worden toegepast. Hij wil weten hoe de fracties in de gemeenteraad hiernaar kijken. Het lid HOFLAND (D66) is die discussie gestart in zijn partij. Het belangrijkste tegenargument was dat het zorgt voor veel onduidelijkheid bij bewoners wanneer er bij dezelfde verkiezing twee stembiljetten zijn waarbij partijen op verschillende plekken staan. Inspreker VAN WIJK antwoordt dat dit betekent dat de nummering gelijk zou moeten zijn aan die van de verkiezingen van afgelopen oktober. Het lid HOFLAND (D66) legt uit dat het gaat om verkiezingen die tegelijkertijd plaatsvinden op dezelfde dag. Inspreker VAN WIJK verwacht dat de kiezer daardoor niet in de war zal worden gebracht. Hij gaat voor de gunst van de kiezer en zou het eerlijk vinden wanneer de Kieswet wordt toegepast bij de stadsdeelcommissies. Hij staat met zijn netwerk in stadsdeel Centrum op nummer 4 of 5 en krijgt op het stembiljet nummer 40 of 42 en dat vindt hij suggestief richting de kiezer.
De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker De Lind van Wijngaarden die inspreekt over cultuurverandering binnen de gemeente.
3
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
Inspreker De LIND VAN WIJNGAARDEN vraagt aandacht voor cultuurverandering bij de ambtelijke organisatie en de politieke aansturing bij de huidige plannen. Hij ziet een raakvlak met het onderzoek van de ombudsman dat op dit moment wordt besproken en wijst op een rapport van de ombudsman uit 2022 waarin cultuurverandering als noodzakelijk werd aangeduid en waarbij in deze commissie destijds waardering werd uitgesproken voor de rol van de ombudsman en zijn kritische houding. In een conferentie over de rechtvaardige stad sprak de burgemeester in haar openingsbetoog over reorganisatie en cultuurverandering. In reactie daarop wees hij naar de grootste reorganisatie in de geschiedenis van de gemeente die ongeveer tien jaar geleden plaatsvond, met als doel een ingrijpende structuurverandering en cultuurverandering onder het motto één stad, één opgave. Van dat doel is weinig terechtgekomen en toen hij de burgemeester vroeg wat er nu anders zou gebeuren gaf ze aan de gemeente als een tanker te zien en geen recept te hebben om verandering af te dwingen. De gemeentesecretaris noemde als oplossing onder andere dat men meer met in plaats van over mensen zou moeten praten maar beschouwde de gemeente ook als een veelkoppig monster, te groot om effectief te veranderen.
Dit sluit aan bij een belangrijke conclusie van de ombudsman die stelt dat de een nabijheid van de gemeente vraagt om een radicale organisatie- en cultuurverandering. Er is een belangrijk verband tussen cultuur en de grote, complexe organisatie van de gemeente. De kernvraag is of een transitie naar een kleinere organisatie met het aanpakken van een hoog ziekteverzuim en interne discriminatie voldoende is, of dat een diepgaandere en bredere transformatie en cultuurverandering nodig zijn om een effectievere overheid te creëren die het vertrouwen van de Amsterdammer herstelt. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Kliwon die inspreekt bij agendapunt 4, niet toelaten van het (herstelde) inleidende verzoek voor agendering van een volksinitiatief getiteld Wel of niet betaald parkeren in Amsterdam Zuidoost. Inspreker KLIWON legt uit dat de afwijzing van een referendum over betaald parkeren in Zuidoost berust op enkele misverstanden. Het referendum werd in november 2024 aangevraagd en dat was vóór de invoering van betaald parkeren in Gaasperdam. Het referendum werd destijds tegengehouden en in overleg met de referendumcommissie werd het referendum aangevuld, maar de titel mocht niet worden veranderd. Ze hadden verwacht dat het nieuwe inleidende verzoek nog besproken zou worden met de referendumcommissie voordat het via officiële kanalen zou gaan.
De belangrijkste reden voor de afwijzing door de referendumcommissie is dat het voorstel mosterd na de maaltijd zou zijn, maar dat is achterhaald omdat ze zo goed mogelijk hebben toegelicht wat de bedoeling was. Een referendum is de enige manier om het beleid rondom de parkeervergunningen opnieuw voor het voetlicht van de gemeenteraad te brengen. Er zijn namelijk zaken aan het licht gekomen die niet kloppen, zoals bewoners die geen parkeervergunning krijgen vanwege bepaalde regels en die nu in de hele wijk moeten betalen. Hij hoopt ook dat hulp in de huishouding, oppas of een relatie in aanmerking kunnen komen voor een tweede vergunning, evenals nog thuiswonende kinderen die noodgedwongen nog thuis wonen. Het is niet de bedoeling om het beleid terug te draaien, zoals de titel van het referendum suggereert. Het gaat erom dat het verzoek voor een referendum in de gemeenteraad wordt behandeld. Het lid KHAN (DENK) vraagt hoeveel bewoners in Zuidoost achter het referendum staan. Inspreker KLIWON antwoordt dat bij de zienswijze begin 2024 93 procent van de bewoners tegen betaald parkeren was. Hij verwacht dat het nu iets minder zal zijn omdat in sommige gebieden minder parkeerdruk is ontstaan door betaald parkeren. Maar een gebied zoals Gein is ingericht op het hebben van eigen vervoer omdat het openbaar vervoer daar onbereikbaar is.
4
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
De VOORZITTER wijst erop dat agendapunt 4 over het niet toelaten van het verzoek voor agendering van het volksinitiatief niet wordt besproken in de commissie en gehamerd zal worden in de gemeenteraad. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Wernik die namens Kalbfleisch Advocaten inspreekt bij agendapunt 4, niet toelaten van het (herstelde) inleidende verzoek voor agendering van een volksinitiatief getiteld Wel of niet betaald parkeren in Amsterdam Zuidoost. Inspreker WERNIK legt uit dat op 30 november 2024 een verzoek is gedaan aan de voorzitter van de gemeenteraad voor een inleidend verzoek voor het houden van een parkeerreferendum in Amsterdam Zuidoost. Omdat de gemeente niet tijdig reageerde werd uiteindelijk besloten om tegen de fictieve weigering een besluit op te nemen en naar de voorzieningenrechter te stappen. De gemeente gaf aan dat het verzoek niet op tijd was ontvangen vanwege een verkeerd adres maar uiteindelijk werd een herstelmogelijkheid geboden om het inleidend verzoek opnieuw in te dienen. In het voorstel dat nu voorligt wordt gesuggereerd dat er een definitief verzoek ligt, maar het gaat nog steeds om hetzelfde inleidende verzoek. De referendumcommissie heeft aangegeven dat dit verzoek de basis is om met de gemeente in een open dialoog te gaan.
Er zijn ondersteuningsverklaringen ingediend via petitie24.nl, dat moet op een speciaal formulier van de gemeente maar hij gaat ervan uit dat dat geen consequenties heeft. Het gaat om een inleidend verzoek om met de gemeente een open dialoog aan te gaan zodat er daarna een vervolgstap kan worden genomen. Hij hoopt dat de raad dat ook zo overneemt, in tegenstelling tot de referendumcommissie die doet voorkomen alsof het gaat om een definitief verzoek. Een belangrijk punt is ook dat de referendumcommissie duidelijk zegt dat het onderwerp referendabel is. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker De Bruine die namens Comité 4 en 5 mei en Februaristaking Nieuw-West inspreekt bij agendapunt 14, bespreken rapport ombudsman Melden met vertrouwen. Inspreker DE BRUINE deelt naar aanleiding van het rapport van de ombudsman haar ervaring als melder. Ook zij heeft ondervonden dat het meldsysteem van de gemeente Amsterdam niet functioneert, niet transparant is en niet toegankelijk is voor melders. Er ontbreken heldere gedragscodes en de communicatie richting de melders is zeer beperkt. Het systeem houdt melders en gedupeerden buiten zicht en het rapport toont aan dat dit systemisch is.
Ze heeft als melder zelf geprobeerd om antwoorden en ondersteuning te vinden door gesprekken te voeren met leidinggevenden, contact op te nemen met het netwerk Weerbaar Bestuur van de Vereniging van Raadsleden en meerdere verzoeken in te dienen bij de burgemeester. Telkens werd ze terugverwezen naar het bestaande systeem zonder inhoudelijke terugkoppeling of oplossing. Ze vraagt zich af hoe andere Amsterdammers vertrouwen kunnen hebben dat hun meldingen serieus worden behandeld als zelfs een betrokken melder geen inzicht krijgt in het proces. Omdat het interne meldproces geen duidelijkheid bood kwam de kwestie uiteindelijk bij de politie terecht waarna de officier van justitie een besluit moest nemen over mogelijke vervolging. Dit illustreert hoe het huidige systeem mensen laat wachten en onnodige escalaties veroorzaakt. Ze bedankt de ombudsman en de medewerkers voor hun inzet en advies omdat hun bevindingen aantonen dat het meldproces structureel tekortschiet en dat veel melders zich niet gehoord voelen. Ze roept de gemeenteraad op om het systeem te verbeteren, de terugkoppeling richting melders te waarborgen en het vertrouwen in de overheid te herstellen. De raad is verantwoordelijk voor de controle op het college en de raad vertegenwoordigt bewoners en ondernemers die zich niet gehoord voelen. Het lid NADIF (GroenLinks) vraagt waar de melding van de inspreker over ging.
5
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
Inspreker DE BRUINE antwoordt dat ze geen uitspraak wil doen over een ambtenaar. Het gaat om het systeem van melden en om de zaak zelf. Het lid NADIF (GroenLinks) vraagt of de inspreker iets kan zeggen over de aard van de klacht, aangezien het gaat om een klacht van een bewoner over een ambtenaar en omdat daar nu wel een beeld van wordt geschetst. Inspreker DE BRUINE antwoordt dat de klacht iets is tussen haar, de gemeente en de ambtenaar. Het lid AHMADI (De Vonk) vraagt wat het nieuws over het rapport van de ombudsman met de inspreker heeft gedaan. Inspreker DE BRUINE wist dat het rapport zou uitkomen en vond het zeer choquerend om te lezen, niet alleen over bewoners die meldingen doen maar ook over de ambtenaren zelf. Ze hoopt dat het systeem omgekeerd zal worden naar een mensgerichte benadering omdat het niet moet gaan om straffen maar om herstel, heling en verbetering. Het lid VAN BERKEL (JA21) vraagt of de inspreker kan toelichten wat volgens haar een deugdelijk proces zou zijn bij een melding. Inspreker DE BRUINE benadrukt dat ze alleen voor zichzelf kan spreken, niet voor ambtenaren of andere melders. Een melder gaat niet lichtvaardig over tot het indienen van een melding bij Bureau Integriteit. Er zit altijd een verhaal achter en soms kan dat verhaal schadelijk zijn voor de melder.
Het systeem voelt als een soort brievenbus, je doet een melding en er komt niets meer uit en je wordt niet gehoord. Daar zouden verbeteringen in kunnen worden aangebracht. Een melder zou goed meegenomen en betrokken moeten worden en er moeten duidelijke verwachtingen gecreëerd worden over het proces en hoe de afronding van het proces eruit kan zien. Een melder vraagt zich ook af of de klacht terecht is en of gesprekken en mediation ingezet kunnen worden om tot heling te komen. Het lid VAN BERKEL (JA21) merkt op dat veel melders bij Bureau Integriteit een beroep doen op de gedragscode die eigenlijk bedoeld is voor medewerkers binnen de gemeentelijke organisatie. Hij vraagt of de inspreker had verwacht dat er op basis van die gedragscode een onderzoek zou worden gedaan. Inspreker DE BRUINE gaat ervan uit dat wanneer ze een klacht indient, dit gebeurt op basis van de gedragscode van de gemeente Amsterdam. Ze weet niet of er daadwerkelijk een onderzoek is geweest binnen de gemeente Amsterdam. Ze heeft geen idee wat er met haar klachten is gebeurd, en tot op de dag van vandaag heeft ze geen antwoord gekregen op de inhoudelijke klacht. Het lid HEINHUIS (PvdA) vraagt wat de inspreker bedoelt als ze zegt dat ze geen reactie heeft gekregen. Inspreker DE BRUINE antwoordt dat ze pas na enkele maanden een officiële ontvangstbevestiging heeft ontvangen.
De reactie die volgde was dat meldingen over medewerkers niet behandeld worden en dat het ook niet de bedoeling is dat ze iets zou horen. Ze heeft nog vragen gesteld over het proces maar heeft nooit antwoord gekregen op de inhoud van haar klacht. Het lid KROM (Partij voor de Dieren) vraagt of de inspreker daarna nog geprobeerd heeft om in contact te komen.
6
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
Inspreker DE BRUINE antwoordt dat er wel meerdere contactmomenten zijn geweest, ook met de directeur van het stadsdeel, maar dat was altijd op haar verzoek en het waren allemaal eenrichtingsgesprekken. Ze weet ongeveer welke wegen ze moet bewandelen en is iemand die door wil vragen. Maar ze woont in een buurt in Osdorp en weet ook dat veel mensen zijn afgehaakt. Veel mensen willen niets meer te maken hebben met de overheid en doen geen meldingen meer, zelfs niet over het afval in de buurt. Ze voelen zich niet gehoord of gezien en hebben zich niet gemeld bij de ombudsman omdat ze de juiste wegen niet kennen. Dit vindt ze zorgelijk. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Van der Linde die inspreekt bij agendapunt 14, bespreken rapport ombudsman Melden met vertrouwen. Inspreker VAN DER LINDE legt uit dat hij in 2018 een hoogoplopend conflict had met de gemeente. De rechter stuurde aan op mediation, maar deze mediation mislukte en er werd besloten om inhoudelijk niets over te communiceren. Drie ambtenaren en wethouder Groot Wassink tekenden een strikte geheimhoudingsverklaring. In 2022 gebruikte de gemeente de inhoud van de mediation tegen hem, waarna hij een klacht indiende bij het Bureau Integriteit. Daar weigerden ze de klacht te onderzoeken.
Op 10 juni 2024 liet de gemeentesecretaris hem weten de klacht serieus te nemen, maar de klacht is nog steeds niet afgewikkeld en de ombudsman zal binnenkort een interventie doen. Dit is de manier waarop de gemeente met klachten omgaat. Dat blijkt ook uit de zaak van Driss Kchicheb die vijftien jaar streed voor gerechtigheid en meerdere keren de burgemeester vroeg om serieus naar zijn zaak te kijken. Zijn meldingen bij het Bureau Integriteit bleven zonder gevolg en nu blijkt dat de gemeente inderdaad vuil spel heeft gespeeld. In zijn eigen zaak bood Halsema in 2023 excuses aan toen ze schaakmat stond terwijl hij haar vijf jaar eerder al meerdere keren om aandacht voor zijn zaak had gevraagd. Een andere ambtenaar wiens klachten niet werden afgewikkeld is een zwijgcontract voorgelegd. Dat is in strijd met het verbod op censuur. Terwijl de gemeente aan de ene kant haar eigen problemen niet oplost probeert men aan de andere kant te voorkomen dat de negatieve verhalen naar buiten komen. Deze ambtenaar weigerde het zwijgcontract te tekenen omdat dit in strijd was met zijn ambtseed. De gemeente weigerde vervolgens zijn transitievergoeding van 16.000 euro te betalen en heeft een ontslagvergunning aangevraagd. In het laatste gesprek op 24 april zei burgemeester Halsema tegen hem dat ze tegen dit soort zwijgcontracten is vanwege de grote machtspositie van de gemeente Amsterdam.
Toch gaan haar ambtenaren hiermee door. Burgemeester Halsema schakelt nu vertrouwelingen in om de verrotte organisatiecultuur aan te pakken, zoals Tijs van Lieshout en Catrien Lenstra. De laatste stond als directeur Juridische Zaken aan de basis van zijn horrorverhaal. Samen met Van der Laan stuurde ze aan op misbruik van recht op basis van leugens. En toen dat lukte vierden ze feest, zoals dat ook gebeurde in de zaak van Driss. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten aangemeld voor deze vergadering. d. Rondvraag De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan voor een rondvraag. Het lid KHAN (DENK) wijst op een recent een uitspraak van de Raad van State tegen het voornemen van het demissionair kabinet om een verbod of een hoofddoek bij boa’s in te stellen via een algemene maatregel van bestuur. De Raad van State heeft
7
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
aangegeven dat dit niet kan via een besluit omdat het verschillende grondrechten inperkt, zoals gelijke behandeling en vrijheid van godsdienst. De Raad van State adviseert om dit via een wet te regelen maar hij verwacht niet dat de nieuwe Tweede Kamer instemt met de inperking van grondrechten, laat staan dat het door de Eerste Kamer komt. Daarom vraagt hij aan de burgemeester waar men staat met de invoering van inclusievere uniformen voor boa’s en stelt voor om hiermee meteen aan de slag te gaan. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA begrijpt waarom het lid Khan deze vraag stelt. In het advies van de Raad van State aan de regering waarin wordt afgeraden om het via een maatregel van bestuur te regelen, maar de zittende regering heeft de afgelopen tijd minder aandacht besteed aan de adviezen van de Raad van State. Ze wacht nu op een reactie van de regering. Het lid KHAN (DENK) vraagt of er ontwikkelingen zijn geweest met betrekking tot het concreet maken of ontwerpen van de uniformen. Mocht er op een gegeven moment toch besloten worden om de uniformen in te voeren, dan zal het proces waarschijnlijk enige tijd duren. Hij vraagt hoelang het zal duren om alles in de praktijk uit te werken.
Burgemeester HALSEMA antwoordt dat het proces stil is gelegd omdat de regering duidelijk heeft aangegeven dat als steden deze stap zouden zetten ze teruggeduwd zouden worden. Er is toen besloten om het af te wachten. Op dit moment ligt het proces dus stil omdat als men toch zou doorgaan er een stevige reactie van de regering kan volgen en dat is voor niemand wenselijk. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND (D66) noemt de gebeurtenissen bij Ajax afgelopen zondag intens triest vanwege de onveilige situatie waarbij een nooduitgang werd bestormd en er zoveel vuurwerk werd afgestoken dat de wedstrijd gestaakt moest worden. Hij vraagt hoe het contact met de burgemeester en Ajax rondom de wedstrijd heeft plaatsgevonden. Ook wil hij weten waarom Ajax ervoor heeft gekozen om de wedstrijd te laten starten, ondanks de onveilige situatie met mensen die klaarstaan met bazooka-achtige apparaten. Hij constateert dat Ajax blijkbaar niet in staat is de veiligheid in het stadion te waarborgen en dat dit moet veranderen. Hij vindt dat de overheid hierin een rol heeft maar dat eventuele extra kosten bij de voetbalclubs zouden moeten liggen. Ten slotte vraagt hij aan de burgemeester of zij bereid is om hierover in gesprek te gaan. Burgemeester HALSEMA deelt de analyse dat de situatie bij Ajax een schande en buitengewoon ernstig was.
Er is meerdere keren contact geweest met Ajax en de scheidsrechter heeft nog een beroep op haar gedaan om de wedstrijd stil te leggen. Die beslissing ligt echter bij de KNVB, Ajax en de scheidsrechters en een burgemeester is daar pas in het uiterste geval bij betrokken. Ze hebben het auditteam Voetbal en Veiligheid van het ministerie van Justitie gevraagd om te onderzoeken wat er afgelopen zondag is gebeurd en deze casus wordt toegevoegd aan een breder onderzoek naar voetbal en veiligheid. De uitkomst van dit onderzoek zal met de raad worden gedeeld zodra deze beschikbaar is. Marjan Olfers, hoogleraar sport en recht, heeft aangegeven dat voetbalclubs te veel onder druk staan door het wangedrag van ultra’s van de harde kern. Er is een nooddeur opengemaakt waardoor hooligans zonder kaartje naar binnen konden komen met zakken vol vuurwerk. Ze constateert dat het steeds moeilijker wordt voor voetbalclubs om in te grijpen bij dit soort geweld omdat stewards daar niet voor zijn opgeleid. Voetbalclubs zouden goed opgeleid beveiligingspersoneel moeten inschakelen. Ze kan zich voorstellen dat er samen met de nationale overheid bekeken kan worden of er een
8
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
bijdrage kan zijn in het verhogen van het beveiligingsniveau maar benadrukt ook dat de binnenkant van het stadion geen terrein is voor de politie. Het lid HOFLAND (D66) waardeert de grondige onderzoeken die op de middellange termijn worden uitgevoerd maar benadrukt dat Ajax regelmatig thuis speelt en dat de zorg voor de korte termijn groot is. Afgelopen zondag had de situatie nog veel slechter kunnen aflopen omdat het heel onveilig was. Er is dus ook op de korte termijn contact met Ajax nodig voor de eerstvolgende wedstrijd. Het lukt Ajax niet om een wedstrijd professioneel te beveiligen en dat maakt steun en ingrijpen vanuit de overheid noodzakelijk is. Het is belangrijk dat de overheid Ajax hierop aanspreekt, aangeeft dat de situatie zo niet verder kan en samen met Ajax op de korte termijn werkt aan een betere beveiliging. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat er veel contact is met Ajax vanuit de driehoek waar in de aanloop naar hoogrisicowedstrijden grondig overleg plaatsvindt en scenario's worden doorgenomen. Het is dus niet zo dat het contact met Ajax pas na een mislukking plaatsvindt. De politie is ook aanwezig in het stadion, omdat er situaties zijn geweest waarin de politie moest optreden, maar dit gebeurt alleen in uiterste gevallen. Volgende week is er weer een driehoeksoverleg met Ajax waarbij ook de top van Ajax aanwezig is.
Bovendien heeft Ajax na het drama van afgelopen zondag wel degelijk heeft opgetreden door niet alleen eergisteren zonder publiek te spelen maar ook door aan te kondigen dat de klassieker zonder de F-side zal worden gespeeld. Het lid WIJNANTS (VVD) stelt dat op het moment dat de nooddeur werd geforceerd en grote groepen het stadion binnenkwamen de wedstrijd eigenlijk niet meer gespeeld had moeten worden. Hij vraagt of in het overleg kan worden meegenomen dat er een situatie kan zijn waarin de driehoek eerder dan de scheidsrechter uit veiligheidsoverwegingen besluit de wedstrijd stil te leggen. Hij erkent dat dit operationeel ingewikkeld is maar vindt het wel een onderwerp dat besproken zou moeten worden. Burgemeester HALSEMA vindt dat dit onderwerp inderdaad onderdeel moet zijn van het gesprek en dat het meegenomen moet worden in het auditonderzoek dat het ministerie van Justitie in een breder kader uitvoert. Ze heeft begrepen dat er afwegingen zijn gemaakt over de-escalatie en escalatie en dat men op dat moment niet wist welke vorm de situatie zou aannemen. Men heeft waarschijnlijk vooral gehoopt dat het niet deze vorm zou aannemen. Het lid BELKASMI (PvdA) stelt dat de veiligheid van veel supporters en medewerkers in het geding is gekomen en dat de relschoppers een levenslang stadionverbod en een meldplicht moet worden opgelegd.
Hij is benieuwd naar de mening van de burgemeester hierover. Burgemeester HALSEMA merkt op dat het hier waarschijnlijk gaat om mensen die via de nooddeur het stadion binnendrongen en gaat ervan uit dat dit mensen waren met een stadionverbod. Het is in de eerste plaats aan de KNVB en de voetbalclub om op basis van camerabeelden te onderzoeken wie erbij betrokken waren en of er levenslange stadionverboden opgelegd moeten worden. Gezien de grote hoeveelheid vuurwerk die werd afgestoken richting de spelers en de rook die ontstond op de tribune met gevaar voor andere toeschouwers zullen er zware gevolgen moeten zijn voor de betrokkenen. Het lid KHAN (DENK) wijst erop dat dit niet de eerste keer is dat er dergelijk gedrag van hooligans plaatsvindt. Er zijn vaker geweldplegingen geweest en de hoogleraar verklaart dat het bestuur van Ajax niet wil doorpakken. Hij vraagt hoe men kan voorkomen dat zoiets opnieuw gebeurt en wil weten wat de burgemeester in dat kader bespreekt met het bestuur van Ajax.
9
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
Burgemeester HALSEMA legt uit dat het wel of niet starten van de wedstrijd een beslissing is van Ajax en de bond, en niet van de driehoek. De afweging die hierbij wordt gemaakt is of de situatie nog beheersbaar is. Eventuele aanvullende maatregelen kunnen voortkomen uit het onderzoek van het auditteam waar ze actief aan meedoen omdat dit kan leiden tot aanbevelingen. Op dit moment werkt Ajax samen met de ArenA aan een plan van aanpak waarbij gekeken wordt naar extra maatregelen die nog getroffen kunnen worden. Ze wachten ook nog op eventuele aanvullende maatregelen van de KNVB. Ajax is bezig met het identificeren van de daders en is van plan om aangifte te doen en dat betekent dat er een strafrechtelijk vervolg zal komen. Het blijft wel lastig om de daders te identificeren door de rookontwikkeling en gezichtsbedekking maar de eerste daders zijn inmiddels al geïdentificeerd. Het lid KHAN (DENK) geeft aan dat zijn vraag ging over het bestuur dat niet doorpakt bij problemen. Burgemeester HALSEMA benadrukt dat Ajax een zelfstandig opererend bedrijf is en dat de gemeente zich niet kan bemoeien met de inrichting van het bestuur of het toezicht op het bestuur. Er worden wel gesprekken gevoerd en ze spreekt regelmatig met Menno Geelen maar het is wel goed om de verantwoordelijkheid voor de bestuurlijke orde van Ajax bij Ajax zelf te laten.
Het lid VAN SCHIJNDEL (Forum voor Democratie) merkt op dat de burgemeester gebiedsverboden kan opleggen bij ernstige overlast in de openbare ruimte, zoals voetbalvandalisme. Door de motie Van Schijndel uit 2005 in de Tweede Kamer mag de burgemeester op basis van een gedegen politierapport een gedragsbevel uitvaardigen, maar dat is lastig als de politie niet aanwezig is in het stadion. Hij pleit er daarom voor om in overleg met het bestuur van Ajax ervoor te zorgen dat er politieagenten in het stadion aanwezig zijn die rapporten kunnen opstellen. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat er vanzelfsprekend gebiedsverboden worden gebruikt maar dat deze betrekking hebben op de openbare ruimte. Binnen het stadion gelden de stadionverboden die door de clubs en de KNVB worden afgekondigd. Er is politie aanwezig in het stadion omdat de politie bij ernstig strafbare feiten moet kunnen optreden. De politie kijkt ook altijd mee vanuit de operationele ruimte in het stadion maar de politie kan niet de rol van beveiliger in het stadion op zich nemen, dat moet een private beveiligingsorganisatie zijn omdat de politie daarvoor te schaars is. Bovendien ligt de verantwoordelijkheid voor de hooligans in de eerste plaats bij de clubs en de KNVB. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants voor een rondvraag.
Het lid WIJNANTS (VVD) is blij te met de fulltime komst van Tijs van Lieshout bij de gemeente Amsterdam maar heeft wel zorgen over de brandweer. Er was lange tijd onrust bij de brandweer en de komst van de heer Van Lieshout heeft daar enige rust gebracht. Hij vraagt hoe ervoor gezorgd kan worden dat die rust behouden blijft en dat het vertrek van de heer Van Lieshout niet leidt tot het verlies van de vooruitgang die is geboekt. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat het vertrek van de heer Van Lieshout een aderlating is voor de veiligheidsregio en de brandweer. Tegelijkertijd heeft de heer Van Lieshout zelf geconstateerd dat het combineren van zijn werkzaamheden te veel is. De heer Van Lieshout heeft de afgelopen jaren gewerkt aan de introductie van een goed en professioneel managementteam dat op volle sterkte opereert en uitstekend in staat is om de brandweer te leiden. De afgelopen maanden is hierover overlegd met de collegaburgemeesters aangezien het een verantwoordelijkheid van de veiligheidsregio is. Binnenkort is er een bestuursvergadering van de veiligheidsregio en daar zal de continuïteit besproken worden.
10
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
De VOORZITTER schorst de vergadering voor tien minuten. Algemene Zaken 9. Instemmen met de raadsvoordracht meerjarenbeleidsplan 2026-2029 van het Amsterdams 4 en 5 mei Comité VN2025-012555 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bakker. Het lid BAKKER (Partij voor de Dieren) vond de herdenking van raadsleden die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetters uit de raad zijn gezet indrukwekkend, mede vanwege de nadruk op degenen die destijds zwegen. Dit dwong haar tot nadenken over hoe men door neutraal te zijn de kant van de onderdrukker kiest waardoor deze zonder weerstand zijn gang kan gaan. Er was ook een reflectie op discriminatie en uitsluiting in het heden met de oproep om daar waakzaam op te blijven en zich ertegen uit te blijven spreken. Op de agenda staat nu het meerjarenplan van het 4 en 5 mei Comité, waarin de bewustwording van het niet wegkijken een belangrijke rol speelt in het herdenken. In een tijd van toenemende zorgen over antisemitisme, moslimhaat en andere vormen van discriminatie heeft de traditie van herdenken een cruciale rol. Antisemitisme en extremistisch en fascistisch gedachtengoed onder jongeren en jongeren die de Holocaust ontkennen zijn eerder besproken in deze commissie en dat roept de vraag op of de huidige herdenkingen wel voldoende aansluiten bij jongeren.
Daarom had ze verwacht dat deze doelgroep een van de focuspunten in het beleidsplan zou zijn zodat jongeren meer aangesproken kunnen worden door aan te sluiten op hun leefwereld. Er lijkt meer aandacht te zijn voor basisschoolkinderen in dit beleidsplan. Ze wil dat jongeren worden bereikt met de boodschap dat zoveel mensen zwegen en onrecht lieten gebeuren, op zo'n manier dat jongeren zich schamen voor de generaties voor hen en zich uitspreken wanneer er onrecht gebeurt. Dit wilde ze nog meegeven aan het comité. Het is voor haar namelijk niet duidelijk of en hoe jongeren structureel betrokken worden bij de dodenherdenking. Ze vraagt aan de burgemeester of ze haar zorgen deelt en of er niet meer nodig is om jongeren te bereiken voor de dodenherdenking door bij hen aan te sluiten, zeker in vergelijking met de inzet op basisschoolkinderen. Ze vraagt of de burgemeester hiervoor kansen ziet of hierover wil nadenken. Het lid NADIF (GroenLinks) vraagt of de Partij voor de Dieren doelt op samenwerking met musea die mooie programma's hebben om jongeren te bereiken en die aansluiten op hun leefwereld. Het lid BAKKER (Partij voor de Dieren) antwoordt dat dit een van de mogelijkheden zou kunnen zijn. Haar punt is dat jongeren nauwelijks aan bod komen in het meerjarenbeleidsplan en dat ze die connectie veel meer zou willen terugzien.
Ze denkt dat er veel andere samenwerkingen mogelijk zijn, ook op het gebied van social media, en vraagt zich af waarom dit ontbreekt in het document. Het lid NADIF (GroenLinks) denkt dat er veel bestaande initiatieven zijn die juist dit adresseren en vindt het ook mooi als het beleidsplan daarop aansluit. Het lid HOFLAND (D66) vindt herdenken belangrijker dan ooit en dit meerjarenbeleidsplan is heel goed en heel belangrijk voor de stad. Het lid HEINHUIS (PvdA) kan zich aansluiten bij de vorige sprekers wat betreft het belang van dit uitgebreide plan. Ze vindt het werk dat door de mensen achter dit plan wordt verricht en door de mensen die met het plan aan de slag gaan heel belangrijk.
11
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA geeft aan dat het Amsterdams 4 en 5 mei Comité een adviescommissie is van de raad en de raad het meerjarenplan vaststelt. Ze deelt de opvattingen over de herdenking van afgelopen zondag en onderschrijft dat het meerjarenplan een prachtig plan is dat er heel goed uitziet. Ze maakt van de gelegenheid gebruik om het Amsterdams 4 en 5 mei Comité een groot compliment te geven. Het is een kleine netwerkorganisatie die met een minimaal aantal mensen in staat is om op bijna driehonderd locaties allerlei activiteiten te organiseren. Dit is altijd een tour de force en de breedte van de programmering is bijzonder interessant omdat het altijd de relatie met het nu legt, zelfs als dit politiek enigszins controversieel is. De oproep van het lid Bakker om specifieke aandacht aan jongeren te besteden zal ongetwijfeld gehoor vinden bij het 4 en 5 mei Comité. Het comité kan aangegeven welke initiatieven ze al treffen, maar die informatie heeft ze nu niet paraat. Ze zal het in ieder geval met hen bespreken en zorgen dat de boodschap doorkomt en wordt gehonoreerd. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken en gehamerd kan worden in de gemeenteraad. Openbare Orde en Veiligheid 10.
De omvang van de inlichtingenplicht van de burgemeester aan de gemeenteraad VN2025-016160 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL (Forum voor Democratie) sluit aan bij het vorige onderwerp vanwege de Jodenjacht in Amsterdam een jaar geleden die de reputatie van Amsterdam wereldwijd heeft bezoedeld. Het stemt hem somber dat zowel de burgemeester als de rijksinspectie zich van deze kwestie zo makkelijk proberen af te maken. De rapporten zijn slecht en tekenen het verval van het staatsapparaat en de hoge ambtenarij. Hij citeert Bolkestein die stelde dat er geen plaats is voor Joden in het demografisch veranderende Europa en wijst op de angst onder Joodse Amsterdammers waarbij de situatie alleen maar verergert. Het terroriseren van Joodse mensen mag volgens hem niet worden getolereerd. Dit agendapunt betreft de schending van de inlichtingenplicht van de burgemeester aan de gemeenteraad in relatie tot de Maccabi-rellen. Hij heeft hierover drie sets van schriftelijke vragen gesteld in november en december van het voorgaande jaar maar de burgemeester heeft deze slecht beantwoord. De vragen waren specifiek en concreet maar de burgemeester stuurde klakkeloos twee rapporten naar de gemeenteraad. Het rapport van COT wordt door professor Helsloot als waardeloos bestempeld en het rapport van de rijksinspectie bevat ongedefinieerde, positieve termen.
Advocaat Van der Veen van AKD heeft de vragen en de beantwoording door de burgemeester bekeken en concludeert dat de burgemeester concreter had moeten zijn. Een voorbeeld daarvan is de vraag over de politie-inzet op het Stationsplein, de Burgwallen en de Damrak. Uit een filmpje van Bender blijkt dat er tussen elf en twaalf uur geen agenten aanwezig waren waardoor de situatie uit de hand liep. De burgemeester had moeten proberen het aantal agenten op die plekken te achterhalen maar in plaats daarvan kreeg de gemeenteraad een zwamverhaal over fluctuaties in de politie-inzet, gebaseerd op informatie van het hoofdbureau van de Amsterdamse politie. Dit verhaal werd zonder verificatie door de burgemeester overgenomen en niet goed getoetst. Van der Veen toont aan dat de burgemeester haar inlichtingenplicht aan de gemeenteraad niet serieus heeft genomen. Deze plicht is ruim en de burgemeester moet vragen beantwoorden die vanzelfsprekend zijn en die herhaaldelijk in de pers zijn opgeworpen.
12
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA bedankt het lid Van Schijndel voor zijn vasthoudendheid. Hij heeft nu een nieuw advies van de AKD toegevoegd over de aanwezigheid van politie. Het lid VAN SCHIJNDEL (Forum voor Democratie) legt uit dat het advies van Van der Veen van AKD gaat over de omvang en de reikwijdte van de informatieverplichting van de burgemeester aan de gemeenteraad. Burgemeester HALSEMA staat eerst stil bij de review van professor Helsloot waar het lid Van Schijndel opnieuw op terugkomt en die ze al in de raad en in de commissie AZ heeft besproken. Het COT-rapport is onafhankelijk en de heer Helsloot heeft een review van dat rapport gemaakt. In zijn review beantwoordt Helsloot vooral de vraag of het COT-rapport geschikt zou zijn als wetenschappelijke publicatie. Helsloot concludeert dat dit niet het geval is maar het betreft geen wetenschappelijke evaluatie, het is een leerevaluatie. Helsloot had geen toegang tot de bronnen waar het COT zich op baseert waardoor hij alleen het rapport zelf heeft kunnen beoordelen en hij geen uitspraak kan doen over de bronnen. Ze heeft meerdere keren aan haar inlichtingenplicht aan de raad voldaan, onder andere door de publicatie van beide onderzoeken waarbij ze ook uitgebreid hebben stilgestaan bij de aanwezigheid van politie op het Stationsplein.
Ze heeft moeite met het feit dat het lid Van Schijndel zich enkel baseert op een filmpje op social media om te concluderen dat de politie-inzet onvoldoende was. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel in tweede termijn. Het lid VAN SCHIJNDEL (Forum voor Democratie) constateert dat nu het concept van een leerevaluatie wordt geïntroduceerd en vindt dat een uitvlucht. Een rapport moet voldoen aan wetenschappelijke standaarden en daar voldoet het niet aan. In mindere mate geldt dat ook voor het rapport van de rijksinspectie. De burgemeester komt met boutades dat het lastig is en dat er weer wordt gezeurd over Maccabi, maar het is een heel belangrijk aspect. Bij mondelinge vragen kan de burgemeester eroverheen walsen, dat is makkelijk en er is weinig spreektijd, maar bij schriftelijke vragen moet er concludent geantwoord worden. Hij geeft aan dat hij dit punt met het presidium wil opnemen omdat hij vreest dat de klad dreigt te komen in de interbestuurlijke verhoudingen tussen de burgemeester en de gemeenteraad. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording in tweede termijn. Burgemeester HALSEMA is in de veronderstelling dat ze herhaaldelijk antwoord heeft gegeven op de schriftelijke en mondelinge vragen van het lid Van Schijndel.
Ze bedankt het lid Van Schijndel voor het uitvoeren van uitgebreid onderzoek maar vraagt hem wel, wanneer hij zich baseert op onderzoeken bijvoorbeeld van een advocatenbureau, om ook andere onafhankelijke onderzoeken serieus te nemen. Dit lijkt eraan te schorten omdat het lid Van Schijndel steeds suggereert dat de onderzoeken volgeschreven zouden zijn met dingen die zij zelf zou willen terwijl deze onderzoeken onafhankelijk zijn. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld en gereed is voor een korte bespreking in de gemeenteraad. 11.
13
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
Raadsinformatiebrief over de iPGA-R en de toekenning van een CTER-code VN2025-016158 Gevoegd behandeld met: 12. Voortgangsbrief en informatiebeeld programma Radicalisering en Extremisme VN2025-016159 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN (DENK) merkt op dat de toekenning van een CTER-code geen besluit is binnen de Algemene wet bestuursrecht, waardoor er geen bezwaar of verweer mogelijk is tegen een dergelijke toekenning. De nationale ombudsman heeft hier eerder forse kritiek op geuit. Een CTER-code kan grote gevolgen hebben voor betrokkenen en daarom vraagt hij de burgemeester welke mogelijkheden een burger heeft om zich te verweren tegen een CTER-code door een melding te maken of een klacht in te dienen. Een recent rapport van The Hague Center for Strategic Studies (HCSS) stelt dat extremisme tegenwoordig niet meer ontstaat bij geïsoleerde individuen, maar binnen digitale ecosystemen. Mensen radicaliseren vooral via online subculturen waar geweld wordt verheerlijkt als humor of spel en waar verschillende ideologieën samenkomen, van extreemrechts tot complotdenken. Het rapport wijst erop dat extreemrechtse netwerken dezelfde strategie als ISIS gebruiken door via gesloten onlinegemeenschappen zoals Telegram en grooming jongeren te werven voor extremistische doeleinden.
Het doel van deze netwerken is het omverwerpen van het systeem via chaos, geweld en aanslagen, oftewel accelerationisme. Hij vraagt hoe de burgemeester deze bevindingen ziet en of ze het risico voor Amsterdamse jongeren in beeld heeft. DENK is geen voorstander van onlinetoezicht op burgers en vindt dat ouders, scholen en maatschappelijk werkers beter geïnformeerd moeten worden over de recente ontwikkelingen op dit gebied. Hij vraagt hoe de burgemeester hierover denkt. Ten slotte wijst hij op de risico's van de ontwikkeling van generatieve AI die steeds meer wordt ingezet voor politieke propaganda, zoals de AI-afbeeldingen van PVVKamerleden die werden gebruikt om op te hitsen tegen Frans Timmermans of het antiazc-lied. Deze technologie kan in verkeerde handen ernstige gevolgen hebben en jongeren kunnen structureel worden blootgesteld aan ophitsend materiaal gericht tegen asielzoekers of opruiende content richting bepaalde individuen. Hij vraagt welke stappen nodig zijn om Amsterdam weerbaar te maken tegen deze nieuwe technologie. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Belkasmi. Het lid BELKASMI (PvdA) kent broers van vrienden die dat pad hebben bewandeld en die hun leven daarbij hebben verloren. Het is een geleidelijk proces en het is belangrijk om vroegtijdige signalen van radicalisering te herkennen en tijdig in te grijpen.
Jongerenwerkers spelen een cruciale rol, evenals rolmodellen van wie jongeren iets aannemen. Het omslagpunt van radicalisering naar extremisme, haat of zelfs geweld is het moment waarop de grootste risico's liggen en waar de overheid moet ingrijpen om dit te voorkomen. Hij vraagt hoe voorkomen kan worden dat complotgedreven radicalisering escaleert naar extremistisch gedrag en hoe jongerenwerkers, sportcoaches en informele rolmodellen worden ondersteund om signalen van radicalisering vroegtijdig te herkennen, vooral op onlineplatforms waar de gemeente weinig zicht op heeft. Er is een steunpunt waar men terecht kan met vragen, maar hij vraagt zich af hoe vaak dit wordt gebruikt en hoe effectief het is. Ook vraagt hij of het steunpunt beter onder de aandacht gebracht moet worden. Als het gaat om haat richting bepaalde groepen waarbij stalking en bespieden een hardnekkig probleem vormen verwijst hij naar een instrument dat al succesvol is ingezet in sommige gemeenten waar de APV de mogelijkheid biedt om bij herhaaldelijk bespieden
14
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
een last onder dwangsom op te leggen. De rechter heeft dit instrument onlangs bevestigd. Hij vraagt of dit instrument ook opgenomen kan worden in de Amsterdamse APV zodat het instrumentarium verbreed kan worden. Het is onduidelijk of de Amsterdamse APV die reikwijdte heeft. Het lijkt specifiek te gaan om bespieden op of aan de openbare weg terwijl in gemeente Utrecht ook binnentuinen, parkeergarages en andere gesloten ruimtes onder de reikwijdte vallen. Hij vraagt de burgemeester dit te onderzoeken en het artikel in de Amsterdamse APV te vergelijken met dat van Utrecht om te kijken of het aanvullend kan zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA merkt op dat accelerationisme in de eerste plaats een onderwerp is van onderzoek door nationale en internationale inlichtingendiensten. Er is geen specifieke ontwikkeling in Amsterdam op dit gebied maar het kenmerkende is natuurlijk dat het moeilijk traceerbaar is. Zodra mensen die radicaliseren actief worden in netwerken en sporen achterlaten ontstaat er een mogelijkheid om hen te vinden, maar zolang ze in volledige eenzaamheid thuis geweld voorbereiden is het moeilijk om hen op te sporen. Ze begrijpt de aanhoudende zorg over de CTER-code. Het is een interne werkwijze van de politie, vergelijkbaar met een code voor huiselijk geweld.
Burgers kunnen verzoeken om inzage in de informatie die de politie over hen heeft opgeslagen. De code zou geen gevolgen buiten de politie zelf moeten hebben en alleen betrekking moeten hebben op handelingen van de politie. De CTER-code verdient voortdurende zorg, vooral als deze wordt gebruikt in de iPGA-R voor mensen die geen strafbare feiten hebben gepleegd maar wel zorgen baren vanwege radicalisering. Ze gaat daarom onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor burgers om zich te verzetten tegen de CTER-codes en of deze versterkt kunnen worden. De gemeente ziet de risico's van generatieve kunstmatige intelligentie en investeert in mediawijsheid, bijvoorbeeld via programma's zoals Under Pressure dat op 22 middelbare scholen wordt uitgevoerd. Dit programma helpt mensen te leren wat manipulatie is en wat niet maar de kennis over propaganda en manipulatie loopt altijd achter op de ontwikkelingen en dat vraagt extra aandacht. Ze neemt aan dat er uitgebreider over dit onderwerp gesproken zal worden met wethouder Scholtes omdat dit zijn terrein is. Het lid KHAN (DENK) vraagt hoe ouders en scholen beter geïnformeerd kunnen worden over online-ontwikkelingen op het gebied van radicalisering. Het rapport van het HCSS stelt dat radicalisering vaak gepaard gaat met actieve werving en grooming en dat dit processen zijn die buiten het zicht van de klassieke infrastructuur plaatsvinden.
Dit vormt een extra risico en daar moet iets mee gedaan worden. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat ze zich daar zeer bewust van is. Er is de laatste tijd ook veel aandacht geweest voor de zogenaamde 764-groepen en Comnetwerken waarin jongeren elkaar aanzetten tot gewelddadig gedrag. Het professionele netwerk in Amsterdam dat zich bezighoudt met radicalisering wordt permanent bijgeschoold. Ze houden deze trends in de gaten en zorgen ervoor dat jongerenwerkers en andere betrokkenen goed geïnformeerd blijven. Ze kan voor de raad op papier zetten hoe het professionele netwerk deze trends bijhoudt en ervoor zorgt dat ouders en anderen hiervan op de hoogte zijn. Het lid KHAN (DENK) vindt dat een goed plan, als daarin ook wordt opgenomen welke risico's de onderzoekers zelf constateren in relatie tot het informeren van de burger. Hij wacht de brief van de burgemeester hierover af. Burgemeester HALSEMA dankt het lid Belkasmi voor zijn openheid. Het is belangrijk om zaken bespreekbaar te houden. Ze legt uit dat de macht van de overheid
15
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
ophoudt bij mensen die radicale gedachten hebben maar deze niet omzetten in geweld. Binnen jeugd- en jongerenwerk vinden allerlei gesprekken plaats, maar dit zijn de zachte middelen. Het programma radicalisering richt zich echter op diegenen die wel de omslag willen maken naar het gebruik van geweld. Ze hecht eraan dat vanuit Openbare Orde en Veiligheid die grens wordt bewaakt en dat de overheid zich niet bemoeit met mensen die wel radicale gedachten hebben maar daar verder geen uitvoering aan geven. Bij meerdere jongerenwerkorganisaties werken aandachtsfunctionarissen met wie nauw wordt samengewerkt. Er worden workshops en trainingen georganiseerd voor het jongerenwerk en daarnaast zijn jongerenwerkers altijd aanwezig bij de masterclasses die vanuit Openbare Orde en Veiligheid worden gegeven. Er is ook nauw contact met de afdelingen Jeugd en SvJA (Samen voor Jongeren Amsterdam) over samenwerking op deze thema's. Ze vindt het een interessante suggestie om te kijken of er meer werk gemaakt kan worden van het bespieden bij bijvoorbeeld vrouwenhaat. Ook denkt ze dat het goed zou zijn om te vergelijken met Utrecht en andere gemeenten of een APV-artikel aanzienlijk vereenvoudigd kan worden zodat het werkbaarder wordt. De discussie wordt gesloten. 13.
Bespreken van schriftelijke vragen van het lid Khan (DENK) NRC-onderzoek bewijst het CIDI maakt onderdeel uit van Israëlische staatspropaganda VN2025-016312 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN (DENK) geeft aan dat er altijd gedoe is rondom het CIDI maar dat ze nu echt beneden alle grenzen zijn gezakt. Op 23 maart van dit jaar werden vijftien Palestijnse hulpverleners vermoord. Dat werd door Israël ontkend totdat een afscheidsvideo verscheen van een van de hulpverleners, Rifaat Radwan. Die video heeft hij nooit af kunnen kijken omdat Rifaat in de video zijn excuses aanbiedt aan zijn moeder terwijl hij wordt vermoord. Zijn moeder had hem gewaarschuwd maar Rifaat bleef toch werken als hulpverlener om de mensen te helpen. De video verscheen op 5 april en vijf dagen later werd er in de Tweede Kamer over gedebatteerd. En wat blijkt? Het CIDI heeft gelobbyd om deze oorlogsmisdaad goed te praten. Dit maakt het CIDI niet alleen moreel verdorven maar gewoonweg kwaadaardig. Er zou een richtlijn moeten komen voor hoe gemeenten omgaan met organisaties die oorlogsmisdaden goedpraten. Net zoals er mensenrechtencriteria zijn voor het inkopen van producten of goederen waarin mensenrechtenschendingen plaatsvinden moeten die er ook zijn voor organisaties die dergelijke schendingen goedpraten.
Het lid VAN SCHIJNDEL (Forum voor Democratie) vindt dat het CIDI een bepaald gezichtspunt vertegenwoordigt en dat dat duidelijk is. De nuttige en misschien minder nuttige informatie en documentatie over Israël die het CIDI naar voren brengt zou niet uitgesloten moeten worden. Het lid KHAN (DENK) antwoordt dat er daarom een richtlijn moet komen voor alle organisaties. Als het zou gaan om Russische organisaties die Oekraïense oorlogsmisdaden zouden goedpraten, dan zou hij daar ook achter staan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI (De Vonk) verwijst naar een rapport van de NCTV waarin eerder dit jaar wordt gesteld dat Israël een bedreiging vormt voor de Nederlandse samenleving doordat het probeert de publieke opinie en politieke besluitvorming in Nederland naar zijn hand te zetten, bijvoorbeeld door desinformatie te verspreiden. Het CIDI is een belangrijke spil in deze desinformatiemachine. Het onderzoek van NRC laat zien dat het CIDI het
16
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept-raadscommissieverslag 4 december 2025
talking point van het Israëlische leger overneemt en doorgeeft aan Kamerleden die dat vaak een op een overnemen. Recent heeft een Woo-verzoek aangetoond dat het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken achter de schermen zeer nauw contact onderhoudt met het CIDI. De doelwitten van het CIDI zijn vooral humanitaire organisaties zoals UNRWA, mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International en de VNmensenrechtenrapporteur Francesca Albanese waarbij het CIDI actief werkt aan genocideontkenning, het goedpraten van oorlogsmisdaden en het saboteren van humanitaire hulp tijdens een dreigende hongersnood om de belangen van een buitenlandse mogendheid te dienen. Het CIDI heeft ook een lokale ambtenaar in Amsterdam belasterd en mengt zich geregeld in het publieke debat, bijvoorbeeld door kritiek op Israël altijd af te doen als antisemitisme, terwijl andere vormen van antisemitisme, zoals tijdens een antimigratiedemonstratie in Den Haag, buiten schot blijven. Deze vertroebeling is een groot gevaar voor de antisemitismebestrijding. Daarom heeft ze eerder een motie ingediend om van de IHRA-definitie over te stappen op de Jeruzalem-declaratie. Ze maakt zich zorgen over de rol van het CIDI in Amsterdam, vooral gezien de contractuele relaties en subsidies vanuit de gemeente Amsterdam naar het CIDI terwijl het CIDI het Concertgebouw van antisemitisme beschuldigde.
In haar beantwoording van de schriftelijke vragen geeft het college aan dat ze het waardevol vindt om samen te werken met organisaties waarvan de visie op mensenrechten flink schuurt. Ze vraagt met welke andere organisaties het college samenwerkt die een vergelijkbare houding ten opzichte van mensenrechten hebben en waar de grens ligt in die samenwerking. En als schuren wordt gezien als een waardevol instrument van samenwerking, is dan alles aanvaardbaar? Ze vraagt of de onderlinge communicatie van het CIDI, de burgemeester en ambtenaren buiten de formele samenwerking om toegankelijk gemaakt kan worden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants. Het lid WIJNANTS (VVD) heeft geen behoefte om het CIDI te verdedigen maar hij vindt het wel goed om een beetje nuance toe te voegen. Hij denkt dat het lid Van Schijndel terecht zegt dat het hier om een perspectief op een gebeurtenis gaat en dat er wel meer perspectieven zijn waarbij vraagtekens gezet kunnen worden. Hij noemt het perspectief van de Turkse staat op de Armeense genocide waar hij problemen mee heeft. Eerder heeft het lid Khan een motie ingediend om alle samenwerking met sportclubs uit landen waar onwettige bezetting wordt gehandhaafd te verbieden. Dit zou betekenen dat Turkse clubs niet welkom zouden zijn vanwege de bezetting van Cyprus en Marokkaanse clubs vanwege de bezetting van de Westelijke Sahara.