Conceptverslag OZA 21.06.2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding Woensdag 21 juni 2023 van 09.00 tot 21.38 uur in de Willem Kraanzaal Woensdag 12 juli 2023 Voorzitter: het lid Nanninga Portefeuillehouders: wethouder Moorman, wethouder Scholtes Commissiegriffie: A. G. Hoff, K. van Klooster Verslaglegging: M. Kuiper (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Boomsma (CDA), Didderen (Partij voor de Dieren), Von Gerhardt (VVD), Haijen (SP), Hoogtanders (VVD), De Jong (JA21), Van Laake (Volt), Mangal (DENK), Molema (JA21), Olivieira (Lijst Kabamba), Perdok (BIJ1), Van Pijpen (GroenLinks), Runderkamp (PvdA), Yemane (GroenLinks), Wehkamp (D66), Williams (D66) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: E. Manhoef, H. Boubaouch, E. Calkin

ALGEMEEN GEDEELTE

1. a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 09.00 uur en heet iedereen welkom. Zij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen De VOORZITTER doet de volgende mededelingen.  De Voorjaarsnota wordt vandaag alleen in eerste termijn besproken. De tweede termijn vindt plaats in de commissie OZA van 12 juli 2023. Over de vaststelling van de voorjaarsnota wordt gestemd in de raad van 19-20 juli 2023. Tijdens de behandeling in tweede termijn en in de raadsvergadering kunnen nog moties en amendementen worden ingediend. Moties bij de Voorjaarsnota die uiterlijk 22 juni worden ingediend, zullen worden voorzien van een schriftelijk preadvies. De preadviezen worden op 3 juli gepubliceerd en besproken in de commissievergadering van 12 juli 2023.  De Jaarrekening wordt vandaag in zijn geheel besproken. Over vaststelling wordt besloten in de raad van 28 juni a.s.  Net als vandaag, heeft ook de volgende vergadering een volle agenda. Er moet voor de vergadering van 12 juli a.s. dus rekening gehouden worden met een avonddeel. Wethouder SCHOLTES doet de volgende mededelingen.  Het CDA heeft regelmatig vragen gesteld over de dagbesteding in Weesp. Er was voor senioren daar geen locatie voor dagbesteding in de buurt gevonden. Ze konden tijdelijk terecht in Zuidoost. Inmiddels is duidelijk

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023



geworden dat zorgorganisatie Madeliefje start met dagbesteding in wijkcentrum De Wintertuin in Weesp. De senioren uit Weesp kunnen daar dus straks terecht. Er is ruimte voor een eventuele uitbreiding. In 2019 is besloten dat de buurtteams een gezamenlijk informatievoorzieningssysteem zouden krijgen. Gidso heeft de aanbesteding daarvoor gewonnen, maar het systeem is nog niet geïmplementeerd vanwege de nog lopende discussie. Er is ook een juridisch onderzoek geweest naar de randvoorwaarden in het kader van de privacywetgeving. In mei-juni is nog een extern onderzoek gedaan. De eerste resultaten daarvan geven reden tot het indrukken van de pauzeknop voor het implementeren van Gidso. Hij zal samen met wethouder Moorman een besluit aan het college voorleggen over het vervolg. Daarover zal de commissie dan nader geïnformeerd worden.

Wethouder MOORMAN doet de volgende mededelingen.  Er is in de brief die de commissie heeft ontvangen over de aanbesteding APO een klein foutje geslopen. Stichting Sitara stond ten onrechte vermeld als potentiële partij voor een opdracht in perceel 1. Dat had perceel 2 moeten zijn. De fout had overigens geen enkele impact.  Zij heeft een toezegging gedaan aan het lid Runderkamp over de bijeenkomst op 1 juni met de heer Eddo Vedoner, de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding. Die bijeenkomst was naar aanleiding van het Steunpunt Holocausteducatie. Zij was daar zeer onder de indruk van de grote betrokkenheid, de professionaliteit van de aanwezige docenten en hoe ze de informatie met elkaar deelden. Alle Amsterdamse scholen waren uitgenodigd, naast gastsprekers en andere onderwijsprofessionals. Er waren onder andere docenten aanwezig van De Witte Olifant, Metis, Cygnus, Cheider, HVA, en directieleden van Stichting In Mijn Buurt, Kamp Westerbork en de Anne Frank Stichting. Zij is met het NCAB in gesprek over vervolgstappen. Na de zomervakantie ontvangt de commissie daarover een update. Zodra het college kans ziet tot verbreding over te gaan naar aanleiding van de motie van het lid Yemane, wordt de commissie daarover zo snel mogelijk geïnformeerd. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER maakt melding van de volgende wijzigingsvoorstellen.

 Het lid Wehkamp van D66 stelde voor om de agendapunten 11 en 14 door te schuiven naar de volgende vergadering.  Het lid Runderkamp van de PvdA heeft voorgesteld om agendapunt 16 door te schuiven naar de volgende vergadering. Zij concludeert dat de commissie daarmee akkoord gaat. Het lid Yemane verzocht punt 15 van de agenda af te voeren. Er zijn echter aanmeldingen ontvangen van de leden Williams van D66 en Haijen van de SP om het woord te voeren. Zij concludeert dat de commissie agendapunt 15 wil behandelen. Vanwege de overvolle agenda zal de vergadering voortgezet worden in de avonduren. De spreektijden worden daarop aangepast. De ochtendvergadering wordt om 12.30 uur geschorst. De commissie gaat daarmee akkoord. Het lid VAN PIJPEN vraagt punt 13 en 15 in het ochtenddeel van de vergadering te behandelen, zodat ’s avonds alle zorgpunten achter elkaar behandeld kunnen worden. De VOORZITTER concludeert dat de commissie daarmee akkoord gaat. Direct na behandeling van de Voorjaarsnota worden de punten 13 en 15 behandeld.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Met inachtneming van het voornoemde wordt de agenda conform vastgesteld. d. Conceptverslag van de vergadering van de raadscommissie OZA d.d. 31 mei 2023 Het verslag wordt conform vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Er worden geen opmerkingen gemaakt. f. TKN-lijst De VOORZITTER maakt melding van het volgende verzoek tot bespreking op de vergadering van 12 juli a.s.  TKN-4, -6 en -7 op verzoek van het lid Yemane van GroenLinks. De motivatie voor dit verzoek heeft de commissie per dagmail ontvangen. Zij constateert dat de commissie met het verzoek akkoord gaat. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken binnengekomen. INHOUDELIJK DEEL 2. a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk gedeelte van de vergadering. b. Inspreekmoment publiek E. MANHOEF spreekt op persoonlijke titel. Zij heeft het idee dat het aanvragen van een pgb voor huishoudelijke hulp wordt tegengewerkt. Eind vorig jaar heeft zij ten behoeve van haar tachtigjarige vader getracht een pgb aan te vragen voor huishoudelijke hulp Zij werd doorverwezen naar het buurtteam in Oost. De afspraak was een maand later. Een medewerker vroeg waarom zij een pgb wilden aanvragen. Ze legde uit dat haar vader er moeite mee had mensen in huis te krijgen die hij niet kent. Bij zorg in nature loop je ook het risico dat er regelmatig een andere hulp komt.

Volgens de medewerksters zijn dat slechts verhalen die de ronde doen. Als gekozen werd voor zorg in natura, zou het buurtteam contact zoeken met de organisatie. Men vroeg haar vader of hij de administratie zelf kon doen en of hij een DigiD had. Zijn antwoordt dat hij een DigiD heeft, maar dat hij de administratie liever door iemand anders laat doen. Men legde hem toen uit dat de pbg-vertegenwoordiger geen familie mag zijn als de zorgverlener ook familie is, omdat er veel fraude was geweest. Zij vroeg nog of de pgb-vertegenwoordiger zijn eigen DigiD moest gebruiken voor de administratie van het pgb. Het antwoord was dat men dat niet wist. Als voor een pgb gekozen werd, moest je dat zelf uitzoeken. Men bemoeide zich niet met de uitvoering. Men vroeg vervolgens welke fysieke klachten haar vader had. Zijn antwoord was dat hij snel moe is en regelmatig pijn in zijn benen heeft. Zij vulde nog aan dat hij ook lijdt aan ander fysiek ongemak, waarover zij niet verder in detail zal treden.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

De medewerkster concludeerde dat er dus sprake was van ouderdomsklachten. Ten aanzien van de fysieke klachten zei men haar nog: ‘Graag tegen het IAB hetzelfde zeggen.’ Aan het eind van het gesprek zei men nog dat je bij een pgb zelf de administratie moest doen en ook zelf het werk van de zorgverlener moest controleren. ‘Ik adviseer niet, maar je kunt het beter niet doen.’ Dat waren de afsluitende woorden van de medewerkster van het buurtteam. Zij heeft nog geen aanvraag voor een pgb ingediend. Zij heeft dus drempels ervaren bij het aanvragen van het pgb. Zij vond dat vanuit buurtteam West behoorlijke druk werd uitgeoefend om geen pgb aan te vragen. Zij vraagt of dat gemeentelijk beleid is. Of kiest het buurtteam daarvoor? Onlangs hoorde zij dat er wachtlijsten zijn voor thuiszorginstanties, als het gaat om huishoudelijke hulp. Zij vraagt of het geen tijd wordt om de drempels voor zo’n pgb-aanvraag wat te verlagen. Het lid RUNDERKAMP begreep niet wat de inspreker zei over de buurteammedewerker, die haar onder druk zette om hetzelfde te zeggen tegen het IAB. Het is toch aan het buurtteam om contact te hebben met het IAB? E. MANHOEF antwoordt dat zij ook vroeg of het IAB bij haar vader thuiskwam. Dat bleek ze niet te weten; misschien ging het telefonisch. Dat was voor haar ook niet helemaal duidelijk.

Het lid VAN PIJPEN vraagt wat de inspreker na dit alles heeft gedaan bij het buurtteam zelf. Heeft zij een klacht ingediend? Heeft zij slechts met één medewerker gesproken? E. MANHOEF antwoordt dat zij vóór dat gesprek nog telefoneerde met een medewerker van het buurtteam. Dat was een prima gesprek. Na haar bezoek aan het buurtteam heeft zij nagedacht over wat te doen. Moest zij zich wenden tot het buurtteam? Het is ook al weer een tijd geleden. Het was heel vervelend, en zij heeft het even laten liggen. Zij heeft het met mensen uit haar directe omgeving besproken, ook met een SPraadslid van Amstelveen. Daardoor kwam ze uiteindelijk hier terecht om haar zorgen te uiten in de commissie. H. BOUBAOUCH spreekt namens de Nationale Toegankelijkheidsadviseur over het belang van toegankelijkheid in Amsterdam. Toegankelijkheid is een fundamenteel recht voor alle burgers, ongeacht hun fysieke of mentale mogelijkheden. Het is van cruciaal belangt te streven naar een inclusieve samenleving waarin iedereen gelijke kansen heeft om volwaardig deel te kunnen nemen. Amsterdam heeft al veel bereikt op het gebied van toegankelijkheid, maar er liggen nog uitdagingen. Openbare gebouwen zoals gemeentekantoren, bibliotheken, ziekenhuizen en cultuurcentra dienen toegankelijk te zijn voor iedereen. Hoewel de meeste gebouwen voldoen aan de bouwvoorschriften, laat de praktijk zien dat het anders is.

Liften blijken niet toegankelijk. De knoppen zijn te hoog aangebracht, er is geen draaimogelijkheid voor rolstoelen, er is geen spiegel om achteruit te kunnen rijden, er is geen braille op de liftknoppen. Het is van groot belang dat parkeervoorzieningen toegankelijk zijn voor mensen met een uitdaging. Vaak worden aangepaste parkeerplekken belemmerd door fietsenstallingen of palen die er pal achterstaan. Dat biedt mensen met een rolstoel of mobiliteitsapparatuur geen mogelijkheid om in en uit te kunnen stappen. Er worden aangepaste parkeerplekken aangeboden in parkeergarages, maar de bediening van de slagboom is ontoegankelijk. Iemand met een beperkte armfunctie kan niet bij de slagboom. Dit kan opgelost worden door een telefoonnummer van de beveiliger of een QR-code. Een inclusieve samenleving hoeft niet kostbaar te zijn. Het is van essentieel belang dat mensen met een uitdaging gelijkwaardig worden behandeld. Hoewel er verschillende initiatieven zijn om bewustwording te creëren, is er nog veel ruimte voor verbetering van de wijze waarop mensen benaderd worden. Voor velen is het onderwerp nog onbekend en er bestaan nog steeds veel vooroordelen en ongelijke behandelingen.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Vaak wordt over hen gesproken, in plaats van tot hen. De samenleving is nog niet voldoende ingericht voor mensen met een uitdaging. Het begint al in de kindertijd, waar onderscheid wordt gemaakt tussen speciaal en regulier onderwijs. Dat resulteert in beperkte sociale netwerken voor beide partijen. Zij vraagt toegankelijkheid hoog op de agenda te zetten en specifieker te kijken naar toegankelijkheid, binnen elk thema. Samen moet gestreefd worden naar een inclusieve stad waarin iedereen kan deelnemen en genieten van alles wat Amsterdam te bieden heeft. Als toegankelijkheidsadviseur nodigt zij iedereen uit het gesprek met haar aan te gaan. Het lid WEHKAMP vraagt wat voorbeelden te noemen van verbeteringen in de bejegening van mensen met een beperking. H. BOUBAOUCH antwoordt dat bij iemand die naar het theater wil gaan, een extra stap verwacht wordt. Je moet gaan mailen om een plek te krijgen voor mensen met een beperking. Als je dan twee kaartjes haalt, zeggen ze dat de plek naast je voor je begeleider is. Men gaat er automatisch vanuit dat de persoon met een beperking een begeleider meeneemt. Mensen moeten beseffen dat iemand met een uitdaging niet zielig of anders is. Het lid HOOGTANDERS vraagt hoe vaak het voorkomt dat openbare gebouwen ontoereikend zijn ingericht voor mensen met een beperking. Hoe vaak komt dat voor? Is dat zo in alle gebouwen? H.

BOUBAOUCH antwoordt dat zij elke reis moet plannen. Vorige week heeft zij al gevraagd om de slagboom bij de Stopera voor haar open te zetten, omdat zij er anders niet bij kan. Daarop kreeg ze een telefoonnummer om binnen te komen. Zij heeft hulp gekregen om de deur te openen. Je bent dus continu bezig met plannen. Het lid RUNDERKAMP gaat graag met de inspreker in gesprek over haar rol als toegankelijkheidsadviseur. Hij onderschrijft het pleidooi van de inspreker om toegankelijkheid hoog op de agenda te zetten. Hij vraagt een goed voorbeeld te geven van een openbaar gebouw dat goed is doordacht op het gebied van toegankelijkheid. H. BOUBAOUCH geeft het voorbeeld van het gebouw van Reade aan de Overtoom. Dat is zo gebouwd dat iemand met een beperking zich er zelfstandig kan verplaatsen. Je hebt geen hulp nodig bij de lift of bij de deuren. Het lid YEMANE gaat ook graag het gesprek aan met de inspreker. Zij vraagt voorbeelden te geven van goed inclusief onderwijs. H. BOUBAOUCH antwoordt dat mensen met een onzichtbare uitdaging vaak in klassen worden geplaatst tussen studenten zonder uitdaging. Een docent verwacht dat iedereen meegaat in het tempo en is vaak niet op de hoogte van wat er komt kijken bij een bepaalde beperking. Wat houdt autisme bijvoorbeeld in? Dat moet bespreekbaar gemaakt worden. Bij agendapunt 13 E.

CALKIN is twintig jaar en zit in het tweede jaar van een docentenopleiding. Zij wil vandaag aandacht vragen voor stagevergoedingen. Zij is heel blij met de onderwijsambities en de lerarenaanpak, maar vond het jammer dat de stagevergoedingen niet bij de onderwijsambities stonden vermeld. Zij vraagt die alsnog toe te voegen. Stagevergoedingen zijn een belangrijk uitgangspunt voor veel studenten. Zij ziet om haar heen te veel uitstroom van haar opleiding. De helft is in het eerste jaar al weggegaan, mede door het ontbreken van stagevergoedingen. Mensen moeten daarom lenen. Voor mensen die alsnog arbeid leveren is het van belang om stagevergoedingen te krijgen. Ze leveren toch arbeid? Zijzelf heeft stage gelopen op een school die best pittig

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

is. Haar collega’s kregen een premie omdat ze er werkten, en zij kreeg niets. Wel kreeg zij pittige leerlingen, en dat was mentaal uitputtend. Het is oneerlijk dat haar collega’s wel veel krijgen. Het is een landelijk probleem. Eerder heeft zij al met de AOB een petitie aangeboden aan Kamerleden om het zichtbaar te maken. Het speelt zich echt niet alleen in Amsterdam af. Zij hoopt wel dat de gemeente een prominente rol zal spelen om scholen aan te spreken. Op de HvA hoeft zij niet te rekenen. In haar overeenkomst staat dat de HvA geen partner is in stagevergoedingen. Men laat het aan de studenten over. De scholengemeenschap heeft bij het sollicitatiegesprek aangegeven dat de ze heeft afgesproken om geen stagevergoeding te geven. En dat ze daar eigenlijk nooit problemen mee heeft. Dus waarom zou je het dan veranderen? Zij voelde zich machteloos tegenover de scholengemeenschap, want de stageplek had zij toch nodig. Wat kan je doen als student, als je machteloos staat tegenover zo’n scholengemeenschap en je school laat je eigenlijk in de steek? Zij beantwoordt graag vragen en wil graag meewerken. Zij wil zich hier hard voor maken. Het raakt dat er studenten zijn die niet mondig genoeg zijn om dit zelf aan te kaarten bij een stage en dus eigenlijk nooit over een stagevergoeding beginnen. Zij hoopt er op korte termijn uit te komen.

De plannen zijn mooi, maar moeten wel worden uitgewerkt, zodat ook zij er baat bij heeft. Het lid OLIVIEIRA vraagt wat een redelijk bedrag zou zijn als stagevergoeding. E. CALKIN antwoordt dat de AOB dat bedrag op 750 euro heeft gesteld, omdat de collega-ambtenaren bij de rijksoverheid dat bedrag ontvangen. Dat is dan wel voor fulltime. Zij heeft nu twee dagen stage gelopen, dus zou ongeveer de helft moeten ontvangen. Het lid YEMANE vraagt of dit bij andere opleidingen beter gaat. E. CALKIN antwoordt dat het bij politie en in de zorg beter gaat. Daar heeft men veel betere cao’s. Bij haar zijn de LIO’s wel geregeld. Volgend jaar gaat zij naar het derde jaar, en daar is geen stagevergoeding. Zij kent zelfs goede scholen in Amsterdam waar men ook LIO’s geen vergoeding geeft. Het lid RUNDERKAMP is benieuwd hoe het gaat met de lobby naar Den Haag. Kan Amsterdam daarin iets betekenen? E. CALKIN antwoordt dat zij wel actief is bij de AOB, maar niet als bestuurslid. Zij vraagt zoveel mogelijk mee te werken aan de lobby en eigen bewindspersonen en de eigen partijen zoveel mogelijk op te roepen. Het is een landelijk probleem, maar zij hoopt dat de gemeente wat meer druk achter de scholen kan uitoefenen. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten ingebracht. d. Rondvraag Knip Weesperstraat en de impact ervan op ouderen Het lid HOOGTANDERS wil het nu niet over de knip zelf hebben.

Zij wil echter niet voorbijgaan aan de schrijnende situaties die dit voor het AOV oplevert. Het college heeft daarover een brandbrief ontvangen van de oppositie. In de krant stonden verhalen over mensen die urenlang in de hete zon in busjes zaten, zonder dat ze hun bestemming bereikten. Dat is niet wat deze stad moet willen.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Deze wethouder Zorg is verantwoordelijk voor dat vervoer. Zij heeft aangegeven zich met hart en ziel in te willen zetten voor goede zorg, voor ouderen en andere mensen die er behoefte aan hebben. Zij vraagt de wethouder of het effect van de knip op het AOV in het college aan de orde is geweest. Hoe schatte het college dat toen in? Op basis van welke gronden is besloten hier geen uitzondering voor te maken? Hoe kijkt de wethouder met de ervaringen van de afgelopen week tegen de situatie aan? Wat gaat hij doen om het voor deze groep mensen te verlichten? Wethouder SCHOLTES heeft de brandbrief gezien en kan zich voorstellen dat er grote zorgen leven bij de aanbieders en cliënten van het AOV. Wethouder Van der Horst heeft aangegeven dat zij graag het gesprek aangaat met Cliëntenbelang en RMC. Dat gesprek vindt vanmiddag plaats. Wethouder Van der Horst kan daarop dan later terugkomen. Het lid HOOGTANDERS vraagt hoe de wethouder er zelf naar kijkt. Gaat hij druk zetten, zodat er vanmiddag een uitkomst is die positief is voor de doelgroep? Wethouder SCHOLTES antwoordt dat het college met één mond spreekt. Het is een goede zaak dat wethouder Van der Horst in gesprek gaat met Cliëntenbelang en RMC om te bekijken of er dingen zijn misgegaan die nu opgelost kunnen worden. Hij wacht de uitkomst van dat gesprek af.

Grensoverschrijdend gedrag van een GGD-medewerker Het lid DE JONG vraagt wanneer de wethouder op de hoogte was van de incidenten die hebben plaatsgevonden bij de GGD. En hoe was de timing van de berichtgeving naar de commissie? Wethouder SCHOLTES is niet heel lang voor de brief naar de commissie ging vertrouwelijk en informeel geïnformeerd over de zaak. Kort daarna stuurde het college de brief naar de commissie. Het lid DE JONG merkt op dat er al eerder een incident heeft plaatsgevonden met dezelfde medewerker. Dat is in een ander licht komen te staan door het tweede incident. Daarbij roept hij nog het incident in herinnering met Veilig Thuis in 2021. Is er toen niets gebeurd met de aanbevelingen? Wethouder SCHOLTES waarschuwt dat incidenten niet te snel met elkaar moeten worden vergeleken. Hij kan er vanwege privacy niet uitgebreid op ingaan. Het heeft in ieder geval veel bij de GGD teweeggebracht. Ook daar probeert men er nog lering uit te trekken. Daarover heeft hij ook gesproken met de GGD-directeur. Hij kent de casus van Veilig Thuis oppervlakkig. Aandacht voor veiligheid is voor de GGD in ieder geval heel belangrijk. Er is iets gebeurd wat niet oké is. De GGD zal er lering uit willen trekken om het veiliger te maken. Het lid VAN PIJPEN schrok ook van de situatie bij de GGD. Het is fijn dat er snel geïnformeerd is dat er actie is ondernomen.

Zij kan zich de zaak bij Veilig thuis nog herinneren. Het is vooral erg dat het gaat om cliënten die in een kwetsbare situatie zitten. Zij vraagt hoe de GGD zorgt voor een goede controle. Is men alert genoeg? Verder vraagt hij of het een goed idee is om cliëntvertrouwenspersonen aan te stellen om dit soort dingen te kunnen melden. Wethouder SCHOLTES is het eens dat de drempel voor het doen van meldingen verlaagd moeten worden. Een cliëntvertrouwenspersoon is een interessante suggestie. De GGD heeft al gezegd te willen kijken welke lessen hieruit getrokken kunnen worden. Hij zal de GGD vragen om de optie van een cliëntvertrouwenspersoon daarbij te betrekken.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Het lid VAN PIJPEN vraagt de commissie te informeren hoe de regeling wordt aangepast. Wethouder SCHOLTES zegt dat toe. Het lid RUNDERKAMP herinnert aan de vrouw in de gemeente Schaijk die niet kon worden gereanimeerd omdat de accu uit het AED-kastje was ontvreemd. Zou dat hier ook kunnen gebeuren? Hoe zorgt men ervoor dat de accu’s in de kastjes blijven? Wethouder SCHOLTES had dit ook gelezen. De AED’s worden beheerd via de website HarslagNu.nl, een landelijk oproepsysteem voor reanimatie. Als er reanimatie nodig is en iemand belt 112, dan gaat automatisch een oproep uit waarbij mensen worden toegeleid naar een AED, inclusief verstrekking van de benodigde code. Dat is een netwerk voor burgerhulpverleners, en de AED’s worden door allerlei partijen beschikbaar gesteld en door verschillende partijen beheerd. Op die website is niet altijd direct te vinden waar alle AED’s te vinden zijn, omdat ze dus geen gemeenschappelijk bezit zijn. Het is aan de beheerder om dat wel of niet openbaar te maken. Het onderhoud van de AED’s is ook aan de beheerders Het lid RUNDERKAMP merkt op dat supermarkten vanaf volgende zomer geen tabakswaren meer mogen verkopen. Er kwam hem een brief onder ogen van de wethouder van Utrecht, mede ondertekend door de Amsterdamse wethouder Zorg, gericht aan de staatssecretaris.

Daarin roept men op om de aangenomen motie in de Tweede Kamer uit te voeren om de gemeente handvatten te geven om de tabakverkooppunten tegen te gaan. De zorg is namelijk dat supermarkten zorgen dat er een aparte entree komt, waardoor het aantal tabakverkooppunten niet minder wordt. Is de tijdelijk stop in Utrecht op het afgeven van nieuwe vergunningen voor tabakszaken ook een optie voor Amsterdam, tot de zomer van 2024? Wethouder SCHOLTES is het eens dat iets aan het roken gedaan moet worden, waarbij een vermindering van het aantal verkooppunten kan helpen. Het is inderdaad een zorg dat supermarkten na het verbod in 2024, net zoals bij alcohol is gebeurd, een andere manier vinden om tabak te verkopen. De Utrechtse optie zal ook in Amsterdam onderzocht worden. In de Tweede Kamer is een motie aangenomen waarin gevraagd wordt om een vergunningplicht in te voeren voor de verkoop van tabak. Ook dat zou een belangrijk instrument voor gemeenten kunnen zijn om meer grip te krijgen op de tabaksverkooppunten. De kern van de brief aan de staatssecretaris is dan ook de wens om gemeenten meer juridische slagkracht te geven om de verkooppunten te beheersen. Het lid RUNDERKAMP vraagt wanneer de raad kan worden geïnformeerd over de mogelijkheden in Amsterdam. Wethouder SCHOLTES antwoordt dat hij er op korte termijn naar gaat kijken.

Er is nu overigens nog geen vergunningsplicht voor tabakszaken. Het zou goed zijn als die er komt, en dat is iets wat Den Haag moet regelen. Het lid WEHKAMP merkt op dat zij gisteren schriftelijke vragen heeft gesteld over dit onderwerp. Moet zij het antwoord daarop afwachten voor zij mondelinge vragen over dat onderwerp kan stellen? De VOORZITTER antwoordt dat de beantwoording binnenkort verwacht mag worden. Het lid OLIVIEIRA brengt onder de aandacht dat meester Kwame van Stichting S.P.E. de prijs voor Amsterdammer van het jaar heeft gewonnen. Hij vraagt hoe de wethouder denkt over de afwijzing die de Stichting tot nu toe kreeg op subsidieaanvragen.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Wethouder SCHOLTES antwoordt dat deze Stichting inderdaad tot nu toe geen subsidies heeft gehad. De subsidiëring is belegd bij de dagelijks besturen van de stadsdelen, dus zou de vraag daar moeten worden gesteld. Hij vindt het heel mooi dat meester Kwame deze prijs heeft gekregen, maar de betekenis daarvan voor de subsidieaanvragen kan hij niet inschatten. De dagelijkse besturen van de stadsdelen die de aanvraag hebben behandeld kunnen er misschien meer over zeggen. Het lid YEMANE vraagt of de wethouder in gesprek wil gaan met scholen om Keti Koti tot een officiële vrije dag te maken. Wethouder MOORMAN antwoordt dat de gemeente niet over de vrije dagen gaat. De scholen moeten dat met hun MR’en bespreken. De mogelijkheid om er een vrije dag van te maken bestaat; de wet biedt daarvoor voldoende ruimte. Rondom het Suikerfeest zie je iets dergelijks gebeuren. Bij Leidens Ontzet hebben alle scholen in Leiden een vrije dag. Scholen kunnen desgewenst dus van Keti Koti een vrije dag maken. Zij zal het verzoek onder de aandacht brengen van het BBO. BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Vaststellen van het Jaarverslag 2022 (VN2023-012684) 4. Reactie op het Accountantsverslag 2022 Gemeente Amsterdam (VN2023013850) De VOORZITTER licht toe dat de gebruikelijke volgorde van de behandeling van het jaarverslag wordt gehanteerd, dus van de grootste fractie naar de kleinste.

Het lid RUNDERKAMP was vorige week op een bijeenkomst waar gesproken werd over de toegankelijkheid van de stad. Daar sprak ook een jongen met een visuele beperking die studeert op de UvA. Hij liet een filmpje zien waaruit bleek hoe ontoegankelijk Roeterseiland voor hem is. Er zijn geen geleidelijnen en de draaideuren gaan voor hem te snel. Daarover gaat de gemeente niet en het is wettelijk de verantwoordelijkheid van de schoolgebouwen zelf. Opvallend in het Jaarverslag is dat er heel wat indicatoren in staan op het gebied van onderwijs die ook buiten de verantwoordelijkheid van de gemeente vallen. Hij vraagt of het mogelijk is om dit soort indicatoren, dus met betrekking tot de toegankelijkheid van bijvoorbeeld schoolgebouwen, op te nemen in het Jaarverslag. Op die manier kan beter gestuurd worden. Het lid VAN PIJPEN merkt op dat het personeelstekort in alle sectoren een belangrijke rode draad is in dit eerste jaarverslag van het college. Dat is ernstig en zorgelijk. Het speelt een rol bij de ambities van de gemeente. Toch staat dit punt niet als risico bij Zorg vermeld. Misschien is het tijd om behalve naar oplossingen, ook eens te kijken naar prioriteiten. En hoe door het terugdringen van bureaucratie meer mensen vrijgespeeld kunnen worden om dingen te doen.

Zij denkt daarbij bijvoorbeeld aan de indicatiestelling voor mensen met een chronische beperking, die telkens wordt herhaald. Als je dat zou nalaten, speel je tijd, financiële middelen en personeel vrij. Opvallend is dat de huishoudelijke zorg 3,3 miljoen euro over heeft in 2022. Het valt op, want er zijn wel lange wachtlijsten en er is een budgetplafond. Op dit moment wijt men het alleen aan het personeelstekort. 3,3 miljoen euro is veel als het alleen over personeelstekort gaat, dus het heeft waarschijnlijk ook te maken met de overgang van aanbesteding. Zij vraagt een toelichting. En hoe zit het met die 3,3 miljoen euro? Kan dat geld ook voor de toekomst op een andere manier ingezet worden om ervoor te zorgen dat het personeel er dan wél komt?

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Het aantal Wmo-voorzieningen is niet bekend. Dat is apart, dus hoe kan dat? Er staat dat de aanbestedingen in het algemeen goed zijn verlopen. Toen zij dat las dacht zij terug aan de debatten in de commissie over dat onderwerp, en bij organisaties in de stad. De betreffende zin in het jaarverslag was wat vervreemdend. Er wordt alleen nog over cliënttransities gesproken waar nog problemen zitten, terwijl er toch meer aan de hand is. Zij vraagt hoe men ertoe kwam te schrijven dat de aanbestedingen in het algemeen goed zijn verlopen. En wat is het lerend vermogen van de organisatie? Worden er dingen meegenomen uit het debat in de commissie en bij de organisaties in de stad? Het lid WEHKAMP merkt op dat het personeelstekort een groot probleem is dat bij diverse onderwerpen een rol speelt. Bij de HbH zie je dat door de personeelskrapte niet het hele budget is uitgegeven. Zij hoorde van een stichting in Zuidoost dat veel alleenstaande ouders bereid zijn te werken, maar die zitten dan met de opvang van hun kinderen. Zij willen daarom maar een paar uurtjes werken op een dag. Die stichting had het idee om samen met die ouders een project op te zetten om aan de slag te gaan als HbH. Het gaat daarbij meestal om een paar uur werk per dag, dus perfect voor deze ouders. De stichting vroeg of er een pilot mee gedaan kon worden. Zij vraagt een reactie van de wethouder.

Zij was blij te lezen dat de problemen in het leerlingenvervoer grotendeels zijn opgelost. Zij vraagt de wethouder er iets meer over te vertellen. Betekent dit dat de leerlingen structureel vervoer naar school hebben? Het lid YEMANE las in het Jaarverslag dat er in het nieuwkomersonderwijs was geïnvesteerd om leerkrachten uit de Oekraïne hun NT2-bevoegdheid te laten halen. Zij vraagt waarom dat niet breder getrokken wordt. Waarom alleen leerkrachten uit de Oekraïne? Het lid HAIJEN kan zich herinneren dat de voormalig wethouder Rijxman had toegezegd om met een actieplan te komen om de tekorten in de HbH weg te werken. Hij vraagt hoe het staat met dat actieplan. Hij is het eens met het lid Van Pijpen dat de mededeling in het Jaarverslag dat de aanbestedingen goed zijn verlopen niet uit te leggen valt. De Amsterdammers weten wat voor debacle zich afspeelde rond Kwekerij Osdorp, iets wat de raad niet heeft weten te voorkomen. En dan kan je niet schrijven dat de aanbestedingen goed zijn verlopen. Het lid BOOMSMA had bij het Jaarverslag 2021 een motie ingediend om een indicator op te nemen over het aantal kinderen dat naar de middelbare school gaat met een niveau lager dan 1F voor leesvaardigheid, taalverzorging of rekenen. Hij ziet die indicator nog niet staan. Hij hoopt dat het voor volgend jaar wel lukt.

Eigenlijk zou je ook willen weten hoe het twee of drie jaar later met die kinderen ervoor staat. Kan voor de ontwikkeling van die leerachterstanden twee jaar later ook een indicator opgenomen worden? In het coalitieakkoord staat dat er een leesoffensief zou komen, iets wat hem enthousiasmeerde. In het Jaarverslag staat dat veel kinderen lid zijn geworden van de bibliotheek. Hij vraagt hoe dat gemonitord wordt. Komt er nog een aanvalsplan? Hoe krijgt het verder vorm? Het leerlingenvervoer wordt steeds bijgeplust uit andere posten. Er staat dan ook dat de begroting eigenlijk niet toereikend is. Hij vraagt of er dan niet beter begroot moet worden. Het moet realistisch opgenomen worden. Wethouder SCHOLTES merkt op dat het plan van aanpak voor HbH zich in de afrondende fase bevindt. Voor de zomer kan het als TKN-stuk verwacht worden. Het kan dan nog actief geagendeerd worden. Hij neemt de interessante suggestie van D66 graag mee. De onderbesteding heeft inderdaad vooral te maken met het personeelstekort. Een andere reden was het wegvallen van partijen in 2022 door die aanbesteding. Er wordt met het plan van aanpak alles aan gedaan om de wachtlijsten weg te werken. Hij kan zich voorstellen dat mensen moeite hebben met de zin waarin staat de aanbestedingen in het algemeen positief zijn verlopen. Toch moeten ook de zinnen

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

daarna gelezen worden. Daarin staat dat aanbestedingen onvermijdelijke cliënttransities met zich meebrengen en dat het lang duurt voordat cliënten zekerheid hebben. Hij is het eens dat het nog niet perfect is. Bij dagbesteding bijvoorbeeld zit men nog steeds in een transitieperiode. Een aantal cliënten zit nog steeds in een onzekere situatie. Verder is afgesproken dat nog onderzocht zal worden of aanbesteden voor ieder onderdeel van de Wmo het meest geschikte instrument is. Het lid VAN PIJPEN hoorde de wethouder zeggen dat de aanbestedingen hebben geleid tot grotere personeelstekorten in de huishoudelijke zorg. Er zijn dus meer effecten van de aanbesteding die niet positief zijn. Wethouder SCHOLTES bevestigt dat, maar ook zonder aanbestedingen zul je af en toe met een nieuwe partij in zee gaan, en dan moeten er cliënten en personeel worden overgedragen. Dat zoiets in het begin wat stroef gaat, is onvermijdelijk. Er zal zeker naar het instrument gekeken worden. Bij heel veel cliënten is het overigens wél goed verlopen. Het klopt niet dat alles desastreus is gegaan. Er zal geëvalueerd worden om uit te vinden wat de beste manier is voor de toekomst. Het lid HOOGTANDERS vraagt waarom de toelichting die de wethouder geeft niet in het Jaarverslag staat. Iedere keer als het in de commissie besproken wordt, blijft het hangen in een wolk van woorden.

Zij wil wat besproken is graag concreet terugzien. Wethouder SCHOLTES antwoordt dat het in de Jaarrekening misschien in wat omfloerster taal staal dan hijzelf pleegt te gebruiken. De vraag of gekozen wordt voor een aanbesteding of dat het op een andere manier moet, komt aan de orde in de Raadsbrief die besproken zal worden in het kader van de dagbesteding. Hij is het wel eens dat soms zaken wat directer opgeschreven kunnen worden in het Jaarverslag. De bureaucratie terugdringen is zeker een ambitie. Hij weet niet of met minder herhaalde indicatiestellingen direct personeel voor in de zorg vrijgespeeld wordt, want daar is een apart bureau voor. Het is echter zeker een punt waar hij naar wil kijken. Hij heeft gesprekken gehad met mensen die chronisch ziek zijn en toch ieder jaar weer een indicatie moeten aanvragen, met een heel persoonlijke vragenlijst. Het lid VAN PIJPEN merkt op wat zij zei over de indicatiestelling een voorbeeld was. Haar vraag is meer algemeen of gekeken kan worden naar prioritering om zo op een andere manier om te gaan met het personeelstekort, zodat het zo min mogelijk in de directe uitvoering terechtkomt. Verder had zij een vraag over het aantal Wmovoorzieningen dat niet in het Jaarverslag staat, wat zij vreemd vond. Wethouder SCHOLTES vraagt wat voor prioritering het lid Van Pijpen voor ogen heeft.

Het lid VAN PIJPEN verduidelijkt dat het goed is om te analyseren waar door minder bureaucratie ruimte vrijgespeeld zou kunnen worden binnen de zorg. Dat zou misschien samen met zorgaanbieders gedaan kunnen worden, zodat het ten goede komt aan de uitvoering. Wethouder SCHOLTES stelt voor dat hij daarop later nog eens uitgebreid op terugkomt. Wethouder MOORMAN antwoordt het lid Runderkamp dat de gemeente niet stuurt op dit onderwerp. Schoolgebouwen zijn in het bezit van de scholen en hebben zelf een wettelijk vastgelegde verplichting. Het opnemen van een indicator heeft dus geen direct effect op de beleidsinzet van de gemeente. Het is dus niet zinvol. Het lid RUNDERKAMP wijst erop dat het wel gaat over de ontoegankelijkheid voor schoolgaande kinderen en studenten. De gemeente zou daar eens naar kunnen

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

kijken. Er zijn bovendien meerdere indicatoren waarop de gemeente niet direct kan sturen, terwijl die toch een plek kregen in het Jaarverslag. Wethouder MOORMAN antwoordt dat elke indicator aan een beleidsinzet moet worden gekoppeld. En die ontbreekt in dit geval. Het heeft dus geen zin om een indicator op te nemen. Zij is dankbaar dat het lid Wehkamp dit heeft opgemerkt, maar het is wel broos. Er is samen met Munckhof ontzettend veel inzet geweest om ervoor te zorgen dat het aantal ritten weer goed bemenst was. Maar het wordt weer zomer. Chauffeurs gaan dan op vakantie. Sommige chauffeurs gaan andere taxiritten rijden waardoor ze uitvallen. Ook daar zijn dus personeelstekorten. De nieuwe verordening is er niet voor niets. Die moet zorgen dat er meer stabiliteit en rust komt. De inspraak ervoor is net achter de rug en gisteren zijn de inspraakreacties in het college besproken. Daarmee komt de verordening nog voor de zomer weer bij de commissie. Zij antwoordt het lid Boomsma dat de begroting daaraan aangepast is. Inderdaad werd er vaak twee keer zoveel uitgegeven als begroot, wat nodig was om ervoor te zorgen dat kinderen terechtkomen op de juiste school. Dat kost wel erg veel geld, en steeds boven begroting. Het zal vanaf nu met de nieuwe verordening realistischer gepland worden.

In de groep Oekraïners die naar Nederland kwam bleken heel wat mensen te zijn met het potentieel om leraar te worden. Soms hadden ze daarvoor al eigen diploma’s. Duidelijk was het dat het NT2-onderwijs met de grote toestroom uitgebreid moet worden, vandaar dat er extra op is ingezet. Het is zeker niet beperkt tot Oekraïense leerkrachten; het is ook toegankelijk voor vluchtelingen uit andere landen. Zoals blijkt uit de Lerarenagenda, is men met statushouders voor de klas al een tijd bezig om zoveel mogelijk mensen op te leiden om in het NT2- of reguliere onderwijs aan de slag te kunnen. Het lid WEHKAMP merkt op dat in de Kamerbrief die geschreven is over de kinderopvang de groep Oekraïners expliciet wordt genoemd als mogelijk personeel voor de kinderopvang. Wil de wethouder dezelfde groep faciliteren om in de kinderopvang te gaan werken? Wethouder MOORMAN antwoordt dat wethouder Groot Wassink uitzoekt wat de mogelijkheden zijn. Anders dan vluchtelingen van elders, mogen Oekraïners direct werken. Waar tekorten zijn, zoals in de kinderopvang en in de zorg, worden zoveel mogelijk koppelingen gemaakt. Dat gebeurt overigens ook in de regionale teams. Zij zal het verzoek van het lid Wehkamp aan wethouder Groot Wassink doorgeven. Het lid YEMANE pleit ervoor om dit soort opties breder te trekken dan alleen nationaliteit.

Het is duidelijk dat bepaalde statushouders niet meteen kunnen werken, maar als ze kans maken op status kan het toch redelijk snel. En ze hebben eerst nog tijd om de lesbevoegdheid te halen. Zij stelt voor om zowel in de kinderopvang als in het onderwijs statushouders zo snel mogelijk op te leiden, en dat is dus niet voorbehouden aan mensen uit Oekraïne. Wethouder MOORMAN antwoordt dat zij deze aansporing opvat als ondersteuning van wat al gebeurt. Het wordt niet beperkt. Het college is een voorstander van sneller kunnen werken. Daarop worden lobby’s gevoerd. Zij antwoordt het lid Boomsma dat de motie inderdaad is aangenomen. Het is een goede indicator die goed aansluit bij het onderwijsambitiedocument. Monitoren achteraf kan echter niet. Wat er gebeurt na een aantal jaren is een verstandige vraag. Niet alle metingen die gedaan worden komen altijd in een jaarverslag terecht. Er is de schoolloopbanenmonitor, die altijd in het najaar besproken wordt. Daarin staat wat met de leerlingen gebeurt na een aantal jaar. Was het gegeven advies achteraf gezien terecht? Er gebeurt al heel veel met het Leesoffensief. In Zuidoost is het al enige tijd, ook in het kader van het Masterplan, gestart. Alle leerlingen hebben er een OBA-pas

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

gekregen. Er worden zoveel mogelijk bibliotheken in de school aangelegd. Met het Onderwijsnetwerk Amsterdam is er speciale aandacht voor het leesonderwijs. Alles wat gedaan wordt, brengt men zo goed mogelijk bij elkaar. De samenwerking tussen bibliotheek en onderwijs wordt erin versterkt. Zij verwacht in het najaar met een overzicht te kunnen komen van wat op dit moment al gebeurt, en wat de plannen zijn. De VOORZITTER concludeert dat de commissie het Jaarverslag 2022 en de reactie op het accountantsverslag 2022 van ACAM voldoende heeft besproken. De voordracht is vanuit de commissie OZA gereed voor behandeling in de raad van 28 juni a.s. Zij schorst de vergadering van 10.16-10.30 uur. 5. Voorjaarsnota 2023 (VN2023-013888) De VOORZITTER licht toe dat nu alleen de eerste termijn van dit agendapunt plaatsvindt. De tweede termijn volgt op de commissievergadering van 12 juli a.s. Aan het woord komt eerst de grootste oppositiepartij, daarna de grootste coalitiepartij en zo verder. Het lid HOOGTANDERS is wat betreft het onderwerp armoede erg blij dat de motie van de 150% nu in uitvoering is genomen. Daarmee kunnen meer kinderen uit arme gezinnen geholpen worden. Zij zal de komende jaren heel kritisch kijken naar de uitvoerbaarheid van de regelingen van het armoedebeleid. Misschien kan het wat eenvoudiger gemaakt worden voor mensen om gebruik te maken van die regelingen.

Ook de ombudsman en de nieuwe lector Armoede Anna Custers hebben zich daarover uitgesproken. Zij vraagt welke ideeën de wethouder heeft over vereenvoudiging van de regelingen. Zij wil hier vooral aandacht vragen voor de uitvoering van alle regelingen waarvoor de gemeente verantwoordelijkheid draagt. Het gaat allemaal niet vanzelf. Zij krijgt nog steeds signalen dat de uitvoering van de HbH na de aanbesteding niet is zoals het zou moeten. Er zijn nog steeds mensen die door de overgang naar een nieuwe aanbieder minder zorg krijgen. Zij vraagt welke signalen de wethouder krijgt. Hoe gaat hij ervoor zorgen dat het aandacht blijft krijgen? Ook heeft zij grote zorg over hoe de gemeente in de komende tijd structureel het zorgaanbod op peil gaat houden. Er is geld over, wat verklaard kan worden door het personeelstekort. Het lukt niet het geld om te zetten in capaciteit. Dat probleem kan in de volgende jaren niet opgelost worden. Dat geldt niet alleen voor de regelingen waarvoor de gemeente zelf verantwoordelijk is, maar ook voor alle andere zorg die in de stad geleverd wordt. Het is al vaak over huisartsenzorg gegaan. De tekorten treffen ook de bevallingszorg. De tekorten lopen over de hele linie op en de gemeente moet tot actie overgaan.

Wanneer mag een structureel en integraal plan verwacht worden om de tekorten het hoofd te bieden? Hoe neemt de wethouder de raad mee om ervoor te zorgen dat die invloed kan uitoefenen op dat plan? Het lid VAN PIJPEN vraagt welke ideeën het lid Hoogtanders zelf heeft over wat moet staan in het door haar gevraagde integrale plan ten aanzien van het personeelstekort. Het lid HOOGTANDERS antwoordt dat in ieder geval meer moet worden gedaan dan nu in plannen vervat staat. Nu richt men zich vooral op parkeerplaatsen en prioritering bij wonen. Zij denkt dat dit onvoldoende is en niet gaat helpen. De zorg zal anders georganiseerd moeten worden. Het lid VAN PIJPEN vraagt of het lid Hoogtanders arbeidsvoorwaarden en omstandigheden van zorgmedewerkers als een belangrijk onderwerp ziet.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Het lid HOOGTANDERS antwoordt dat de wethouder al eerder is gevraagd om in gesprek te gaan met de werkgevers over hun werkgeversrol, en hoe zij die invullen. Dat is zeker een rol die de gemeente kan vervullen. Het lid VAN PIJPEN vraagt mevrouw Hoogtanders om haar landelijke fractie op te roepen daar ruimte voor te creëren. Het lid HOOGTANDERS heeft daarover regelmatig gesprekken. Zij neemt aan dat deze oproep gehoord is. Het lid VON GERHARDT vindt dat deze wethouder erg veel doet voor het onderwijs. Hij vond het wel jammer dat er niet meer geld is vrijgemaakt voor schoolgebouwen. Die zijn ontzettend belangrijk om leerlingen met plezier naar school te laten gaan en de onderwijskwaliteit te bevorderen. Hij vraagt of de wethouder Onderwijs het ook jammer vindt dat er niet nog meer geld voor beschikbaar is. En wat kan daaraan gedaan worden? Er wordt een bedrag van bijna 40 miljoen euro uitgetrokken voor OBA NEXT, terwijl het nog steeds onbekend is wat die precies gaat inhouden. Dat is zonde. Het is belangrijk te investeren in het taalonderwijs van kinderen, en zeker ook in Zuidoost, maar zijn fractie ziet de OBA NEXT niet als de beste oplossing. Met meer buurtbibliotheken kan het geld gebruikt worden om echt te investeren in Zuidoost. De kinderen zouden daaraan veel meer hebben.

Het lid RUNDERKAMP memoreert de komst twee maanden geleden van zestig leerlingen van Zuidoost om in te spreken. Zij maakten duidelijk enorm blij te zijn met de OBA NEXT. Wat is de boodschap van de heer Von Gerhardt voor deze kinderen? Het lid VON GERHARDT antwoordt dat die kinderen de andere kant niet hebben gezien. De VVD wil graag dat er een OBA NEXT kan komen, maar dan alleen als het geld tegen de plinten klotst. Zo is het nu niet. De zestig kinderen hebben niet gezien wat allemaal niet gedaan kan worden als de OBA NEXT verrijst. Het Bijlmerpark Theater kan dan niet verbeterd worden. Er is geen extra veiligheid in Zuidoost. Er wordt niet extra geïnvesteerd in de openbare ruimte. Welke keuze zouden die kinderen maken als je de keerzijde van de medaille laat zien? Die keuze kan dan heel anders zijn, zeker als je het doet in combinatie met buurtbibliotheken. Je kunt in elke buurt van Zuidoost een eigen OBA plaatsen, dicht bij huis. Dan kunnen de kinderen er echt gebruik van maken om hun lees- en taalvaardigheid te verbeteren. Het lid RUNDERKAMP vindt niet dat de heer Von Gerhardt het eerlijke verhaal vertelt. Zuidoost is onderbedeeld in het aantal bibliotheken en de onderwijsachterstanden in Zuidoost zijn het hoogst.

Als zoveel kinderen naar het stadhuis komen om kenbaar te maken dat ze heel graag die bibliotheek willen hebben, moet de heer Von Gerhardt als woordvoerder Onderwijs toch ontzettend blij zijn dat er een bibliotheek komt? Het lid VON GERHARDT antwoordt dat hij erg blij is dat er een bibliotheek komt. Maar je weet nog niet eens wat OBA NEXT gaat zijn. Voor de VVD is het belangrijk dat de basis op orde komt. Het geld kan beter geïnvesteerd worden in betere schoolgebouwen, en in buurtbibliotheken om de hoek, zodat echt iets gedaan kan worden aan de taal- en leesvaardigheden. Ook hebben de kinderen echt iets aan investeringen in de openbare ruimte. Dit zorgt er allemaal voor dat de onderwijskwaliteit vooruitgaat. Het is zorgelijk dat de heer Runderkamp een blanco cheque wil trekken voor OBA NEXT, terwijl het nog niet eens zeker is dat die de onderwijskwaliteit voor kinderen gaat verbeteren. Het lid RUNDERKAMP merkt op dat de gemeente een informatiesessie heeft georganiseerd waar informatie werd gegeven over wat de OBA NEXT kan gaan worden. Hij herhaalt dat de kinderen aangeven dat ze de OBA NEXT in Zuidoost willen. Als je er

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

belang aan hecht dat de leesvaardigheid omhooggaat, is een bibliotheek daarvoor toch het bij uitstek geschikte middel? Het lid VON GERHARDT antwoordt dat hij van stadsdeelcommissielid Van der Kamp heeft vernomen dat er bij die informatiesessie een hoop vaagheden werden verteld, zonder concrete plannen. Omdat hij zich inderdaad druk maakt om de taalvaardigheden van de kinderen, wil hij extra geld investeren. Dat doet hij dan met buurtbibliotheken, en niet met een prestigeproject waarvan het nu nog onzeker is of die überhaupt een bijdrage kan leveren aan het verbeteren van de taalvaardigheden in Zuidoost. Het lid YEMANE bespeurt een neokolonialistisch gedachtegoed bij het lid Von Gerhardt. Mensen komen zelf naar de commissie om te vertellen wat zij belangrijk vinden en nodig hebben om op een bepaald niveau te komen. En dan zegt het lid Von Gerhardt: nee, dat is niet nodig, ze hebben buurtbibliotheken nodig! En wat moeten die buurtbibliotheken gaan kosten? Er zijn momenteel niet eens twee officiële bibliotheken in Zuidoost, het is er maar een en een beetje. Het lid VON GERHARDT denkt dat met 40 miljoen euro heel wat nieuwe OBA’s gebouwd kunnen worden in de stad. Het lid YEMANE vraagt hoeveel OBA’s met dat bedrag gebouwd kunnen worden. Het lid VON GERHARDT antwoordt dat het vanwege de grootte van het stadsdeel belangrijk is om in elke buurt van Zuidoost een OBA neer te zetten.

Die moet dicht bij de kinderen zijn, in hun eigen buurt. Dat is beter dan één grote OBA NEXT ergens in Zuidoost, waar alle bewoners van dat stadsdeel heen moeten. Het lid YEMANE vraagt zich af of dat een besparing zou betekenen. Zij benadrukt dat de bewoners van Zuidoost blij zijn met dit project. Er zijn hier misschien wel 80 jongeren geweest die het willen. De plannen zijn nog niet zo concreet omdat het de bedoeling is de bibliotheek samen met de bewoners te gaan bouwen. Zijzelf moeten aangeven wat voor hen belangrijk is. Het is belangrijk om bepaalde keuzes bij de bewoners zelf te laten. Het lid VON GERHARDT vraagt zich af wat eruit komt als je het eerlijke verhaal aan de bewoners vertelt en de keuzes aan Zuidoost voorlegt. Waar zullen ze voor kiezen? Misschien wel voor lagere parkeertarieven, meer veiligheid op school, het verbeteren van de openbare ruimte en vlakbij buurtbibliotheken. Dus alle dingen die nu niet kunnen in ruil voor één OBA NEXT. Mocht blijken dat de bewoners dan toch liever de OBA NEXT hebben, dan zal zijn fractie erover nadenken. Het lid RUNDERKAMP benadrukt dat hij erg blij is dat de OBA NEXT er komt en dat het college op die manier investeert in de toekomst van de stad, en in het bijzonder van Zuidoost. Een bibliotheek is niet alleen een plek waar boeken worden uitgeleend.

Zij heeft een maatschappelijke functie, zorgt voor sociale cohesie, zorgt dat kinderen meer gaan lezen. Twee maanden geleden kwam zestig kinderen vanuit Zuidoost naar het stadhuis. Dat was een uniek moment. Ze gaven aan ontzettend blij te zijn dat de OBA NEXT juist in Zuidoost komt. Het lid DIDDEREN is blij met de inzet van dit college op sociale thema’s, maar helaas staat het er met een aantal thema’s in deze commissie niet al te best voor. Iedere keer komen mensen inspreken die zich onvoldoende gehoord voelen, of voor wie het ontbreekt aan voorzieningen in de stad. Zo zijn er niet genoeg huisartsen, is er een gebrek aan kinderdagopvang en leerlingenvervoer. Zij vraagt of de wethouders denken dat de voorzieningen die onder hun portefeuilles vallen voldoende zijn als de stad blijft groeien. En hoe gaan ze ervoor zorgen dat de voorzieningen meegroeien met de stad? Preventie is een van de belangrijkste onderdelen van zorg. Het bevorderen van een gezonde leefstijl met voldoende beweging en een gezonde voeding verlaagt de druk

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

op de zorgvoorzieningen. Haar fractie is heel blij dat er veel geld naar gezonde, vegetarische schoollunches gaat. Maar het zal niet genoeg zijn, gezien het feit dat een op de vijf kinderen in Amsterdam volgens het programma Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht aan overgewicht of obesitas lijdt. In dit programma wordt met name aandacht besteed aan kindermarketing en het zo gezond mogelijk inrichten van de ruimte voor kinderen. Het ontbreekt echter aan grootschalige educatie. Haar fractie zal dan ook een motie indienen waarin gevraagd wordt om een grootschalige voorlichtingscampagne over gezonde voeding en voldoende beweging. Het gaat erom kinderen en ouders te laten begrijpen waarom het belangrijk is gezonde keuzes te maken, en wat die gezonde keuzes zijn. Ook in het onderwijs is veel ruimte om jongeren beter voor zichzelf en voor de aarde te laten zorgen. Belangrijk in het Amsterdamse onderwijs zijn de schooltuinen. De wethouder heeft eerder aangekondigd dat er een evaluatie komt. Zij vraagt wanneer die zal plaatsvinden. Het lid VAN PIJPEN maakt complimenten voor deze Voorjaarsnota, en met name de extra middelen voor de jeugdzorg. Wat betreft preventieve gezondheid zitten er dingen in over opvang en preventie van seksueel geweld. Er is een explosieve groei van de aanvragen bij het Centrum voor Seksueel Geweld.

Er is een aantal initiatieven in de stad dat daaraan misschien tegemoet kan komen. Zij komt daarop terug bij agendapunt 10. Er kan misschien aandacht aan besteed worden binnen de preventieve gezondheid. Zij komt daarvoor met een motie waarin gevraagd wordt om een versterking van de opvang van slachtoffers van seksueel geweld en preventie. Er staat in de Voorjaarsnota een extra investering van 1,2 miljoen euro voor ICT. Zij vraagt of dat bedrag komt te vervallen na wat de wethouder meedeelde over Gidso. Het lid YEMANE sluit zich aan bij de complimenten over de Voorjaarsnota. Ook is zij het eens met het lid Hoogtanders over het versimpelen van armoederegelingen. Er stond in de Voorjaarsnota ook iets over het kinderopvangschandaal, de begeleiding, en wat de gedupeerde geboden wordt. Zij vraagt hoe deze gelden worden uitbesteed. Gaat het alleen over zakelijk herstel, of ook emotioneel herstel? Zij is heel blij met de komst van de OBA NEXT naar Zuidoost. De jongeren hebben gezegd dat ze die graag in de K-buurt willen zien. Zij vraagt hoe het proces voor het vinden van een locatie eruitziet. Als het gaat over Zuidoost, heeft men het vaak over achterstanden en armoede. Het mag ook wel vaker gaan over het cultureel erfgoed, over de trots en het doorzettingsvermogen van de mensen in Zuidoost. Dat rechtvaardigt de komst van de OBA NEXT naar Zuidoost.

Buiten dat is de gemeente nalatig geweest met bepaalde investeringen in dit stadsdeel, en ook andere stadsdelen. Het lid VAN LAAKE ziet dat er 36,5 miljoen euro gereserveerd is voor de OBA NEXT. Zij vraagt of dat bedrag toereikend is. Het lid WEHKAMP vindt het belangrijk dat Amsterdam blijft investeren in de jeugdzorg, dus is zij blij met de 10 miljoen euro die extra vrij wordt gemaakt. In Het Parool stond dat steeds meer studenten in Amsterdam soa’s hebben. Jongeren doen alsof ze homo zijn, of verzinnen symptomen om de gratis soa-test van de GGD te krijgen. Het condoomgebruik neemt af. Intussen neemt het aantal positieve soa-tests al jaren toe. Campagnes zoals in het verleden, die gericht waren op het vergroten van de kennis over hiv en soa’s en hoe condooms daartegen konden beschermen, zijn niet meer gebruikelijk. Soa Aids Nederland laat weten dat de nieuwe generatie daarom veel minder kennis heeft over soa’s. Een van de oplossingen die wordt gegeven door de seksuoloog is het verbeteren van de voorlichting over veilige seks. Dat thema is volgens het artikel teveel op de achtergrond geraakt. In de begroting is geld gereserveerd voor betere seksuele voorlichting. Zij vraagt hoe het staat met dat budget.

Wil de wethouder kijken wat gedaan kan worden om voorlichting over veilige seks te verbeteren? In de decembercirculaire heeft het Gemeentefonds 4,8 miljoen euro ontvangen voor bijzondere bijstand voor studenten. Er worden in totaal nog 2700 aanvragen behandeld, met tot nu toe een toekenningspercentage van 19. Is het gezien dat lage

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

toekenningspercentage mogelijk de eisen te versoepelen voor de groep studenten die bezwaar heeft gemaakt? JARA was heel blij met de brief. Zij las dat er 0,3 miljoen euro voor de jongerenadviesraad beschikbaar wordt gesteld. Dat wordt nu besteed aan de organisatie, de communicatie en ambtelijke capaciteit. Het zou mooi zijn als de JARA een eigen budget had, zodat men zelf met de ideeën die men bedenkt aan de slag kan gaan. Zij vraagt of dat kan met dit budget. Het lid VAN LAAKE hoorde met betrekking tot de energietoeslag het lid Wehkamp een pleidooi houden voor het mogelijk versoepelen van voorwaarden voor studenten die bezwaar hebben aangetekend. Zij vraagt wat het lid Wehkamp wil vertellen tegen de studenten die dat niet hebben gedaan. De gemeente heeft toch gecommuniceerd dat bezwaar maken niet mogelijk was? Het lid WEHKAMP antwoordt dat de situatie inderdaad oneerlijk is. Het liefst had ook zij gezien dat studenten er aanspraak op konden maken. Maar zij is benieuwd naar het toekenningspercentage van 19. Het lid DE JONG constateert dat er geen geld is vrijgemaakt voor de heropening van een bejaardenhuis, ook niet als proef. Er is voor 25 bewoners voor een bestuursperiode van 4 jaar een bedrag van 6 miljoen euro nodig. Dat is maar weinig op een totale begroting van 1 miljard euro op de zorg. Het is jammer om deze kans te laten liggen.

Als de stad niet goed voor haar bejaarden zorgt, krijg je verhalen zoals de inspreker vanochtend, over een 80-plusser die moeite heeft met het aanvragen van een pgb voor HbH. Het lid VAN PIJPEN vraagt waarom de heer De Jong spreekt over ‘bejaarden’. Het lid DE JONG vraagt welk woord hij dan moet gebruiken. Het lid VAN PIJPEN irriteert zich aan dat woord ‘bejaarden’. Het moet ‘ouderen’ zijn, en ‘verzorgingshuizen’. Zij wil afspreken dat men in de commissie deze woorden gebruikt. De VOORZITTER wijst erop dat iedereen over zijn eigen woorden gaat in deze commissie. Het lid DE JONG nodigt iedereen uit die een heropening van de verzorgingshuizen geen goed idee vindt, in Eye Filmmuseum de film ‘Plan 75’ te gaan kijken. Dat is een prachtige film over een vergrijzende samenleving, met een dystopisch toekomstbeeld voor Japan waar voor 75-plussers niet verder gezorgd wordt. Die mogen in de film kiezen tussen weer aan het werk gaan, of een vrijwillige euthanasie. De film kan beschouwd worden als een waarschuwing. Er wordt in de Voorjaarsnota wederom geen geld vrijgemaakt voor verbetering van het vestigingsklimaat voor huisartsen. Eerder had de raad wethouder Scholtes opgeroepen om te kijken naar plannen voor een beter vestigingsklimaat. Hij vraagt de wethouder welke goede plannen die heeft die met de bestaande middelen kunnen worden gefinancierd, of nul euro kosten.

Er gaat extra geld naar de hoogspecialistische jeugdzorg om de wachtlijsten te verkleinen. De hoogspecialistische jeugdzorg is aanbesteed, met als resultaat een tekort van duizend plekken. Hij vraagt of dit extra geld naar extra plekken gaat, of wordt het besteed aan een betere doorstroming? Er zijn dertig aanbieders van enkelvoudig specialistische jeugdzorg die wel gecontracteerd zijn, maar geen zorg leveren. Hij ziet dat geld nooit terugvloeien op de begroting. De gemeente krijgt nooit geld terug van partijen die hun afspraken niet zijn nagekomen. De gemeente is dus niet erg kritisch op geld dat ten onrechte is uitgegeven. Hij vraagt uitleg.