Conceptverslag FKD 20251204.docx

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

raadscommissieverslag, 4 december 2025

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 4 december 2025 van 9.00 – 13.00 uur in Willem Kraanzaal

Donderdag 15 januari 2025 Voorzitter: M. Lust Plaatsvervangend voorzitter: Portefeuillehouders: wethouders A. Scholtes, T. Meliani, S. Mbarki Commissiegriffier: M. Diemont Commissieondersteuner: M. Saelman Verslaglegging: I. van Mourik (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: M.F. Asruf (PvdA), A. Namane (PvdA), B. Minderhoud (PvdA), Y.E. Bentoumya (GroenLinks), E.C. IJmker (GroenLinks), K.S.N. van der Veen (GroenLinks), J.F. van Pijpen (GroenLinks), A.S. Aslami (D66), E. Schmit (D66), E.D.M. Moeskops (D66), S.N. Hylkema (VVD), M.M. Meerburg (Partij voor de Dieren), J.M. Krom (Partij voor de Dieren), J.A. Veldhuyzen (De Vonk), I. Garmy (Volt), J. Haijen (SP), S.Y. Khan (DENK), S. Koyuncu (DENK), L.J.J. Lochtenberg (CDA), J. Noordman (Forum voor Democratie) Afwezig: Wethouder Van Buren Overige aanwezigen: M. Belkasmi (PvdA), B. Minderhoud (presidium), J. Kok (Rekenkamer), A. Daalder (Rekenkamer)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.00 uur en heet iedereen welkom. b. Mededelingen De VOORZITTER geeft aan dat wethouder Van Buren zich heeft afgemeld. Zij wordt vandaag vervangen door wethouder Mbarki. Lid HYLKEMA (VVD) meldt dat de VVD bezig is met het organiseren van een werkbezoek aan de Johan Cruijff ArenA. Het programma van het bezoek staat nog niet vast en ook de datum is nog niet helemaal definitief, maar hij vraagt leden zich te melden als zij willen deelnemen. De VOORZITTER geeft aan dat er zo meteen een lijst rondgaat voor dit werkbezoek. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) werkt samen met lid Havelaar aan de expertmeeting over organisatieontwikkeling. Ze benadrukt dat deze bijeenkomst, die eerder was uitgesteld, zeker doorgaat en dat iedereen van harte is uitgenodigd. Waarschijnlijk vindt de meeting plaats op dinsdagavond 13 januari, en de definitieve informatie volgt nog via de dagmail.

1

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

Wethouder MELIANI meldt dat zij het CDA eerder heeft toegezegd te informeren over het bezwaar rond het Nederlands Blazers Ensemble. Ze vertelt dat er inmiddels een maatwerkoplossing is bereikt waar beide partijen tevreden mee zijn. Er is een bijdrage overeengekomen voor een periode van vier jaar, volledig gedekt uit onbestede middelen. Verder legt ze uit dat bij het actieplan sociale veiligheid per ongeluk een oudere versie is aangeleverd. Hierdoor stonden er enkele onjuistheden in, zoals de verkeerde omschrijving van de rol van Bureau Mores. In de juiste versie staat nu dat Mores een steun- en adviespunt is en een vangnet biedt voor onafhankelijke vertrouwenspersonen. Ook een passage over een sectoraal meldpunt is verwijderd en een eerdere formulering op pagina 31 is aangepast. Deze correcties zijn met instemming van de griffie verwerkt en maken deel uit van de versie die volgende week in de raad wordt besproken. Aansluitend meldt de wethouder dat er binnen de gemeente aandacht is voor moslimdiscriminatie. Ze verwijst naar een webinar op het interne platform TamTam, een interne inclusiecampagne die begin 2026 start en de ontwikkeling van dialoogkaarten en tips voor leidinggevenden over omstanders- en antidiscriminatiebeleid. Hiermee beschouwt ze de betreffende toezegging als afgedaan. Tot slot gaat ze in op drie onderdelen van een eerdere toezegging aan lid Lust.

De vraag over een fulltime operationele antidiscriminatie-unit bij de politie wordt in 2026 door de burgemeester beantwoord. De vraag over het steunpunt Holocausteducatie wordt meegenomen in een voortgangsbrief van de wethouder Onderwijs, die in januari verschijnt. Het verzoek om de naam van halte Waterlooplein aan te vullen met een verwijzing naar het Namenmonument is doorgezet naar het GVB, hierover volgt in het eerste kwartaal verdere informatie. Ze stelt via de voorzitter voor om de toezeggingen op deze manier af te doen, in plaats van in een afzonderlijke brief. Wethouder SCHOLTES heeft drie mededelingen binnen de portefeuille Digitalisering. Hij herinnert aan het gesprek van 8 mei over het bewust inzetten van AI binnen de gemeente en benadrukt dat de gemeente alleen AI-functionaliteiten wil gebruiken wanneer daar expliciet voor wordt gekozen. Hij legt uit dat Microsoft steeds vaker automatisch nieuwe AI-functies activeert via updates, waardoor collega’s telkens extra werk hebben om deze uit te schakelen. De wethouder heeft daarom een brief gestuurd aan een van de hoogste bestuurders van Microsoft met het verzoek te stoppen met het opdringen van AI-functionaliteiten. Hij houdt de raad op de hoogte van de reactie.

Verder gaat hij in op een vraag van lid IJmker over het verschil tussen het Digitale Autonomie Competentiecentrum en het nog op te richten Cloudexpertisecentrum van de VNG. Hij licht toe dat het Competentiecentrum een samenwerking is tussen AMS, VNG, Digicampus, de TU Delft en de gemeente Amsterdam, gericht op het vergroten van digitale onafhankelijkheid met brede strategische, juridische en bestuurlijke kennis. Het Cloudexpertisecentrum van de VNG richt zich daarentegen vooral op technische en operationele IT-expertise, zoals inrichting van ITarchitectuur. Daarnaast meldt de wethouder dat het college in het tweede en derde kwartaal van 2025 geen besluiten heeft genomen over de inzet van hoog risico-AI-systemen. De classificaties zijn in lijn gebracht met de Europese verordening. Tot slot deelt hij twee uitnodigingen van het GVB. Raadsleden kunnen op donderdag 18 december een kijkje nemen bij een crisisoefening, een realistische simulatie van een crisis, die start rond het middaguur en uiterlijk tot 17.00 uur duurt. Daarnaast organiseert het GVB op 29 januari, van 09.00 tot 11.00 uur, een deep dive over sociale veiligheid, een onderwerp dat in deze commissie regelmatig aan bod komt. Beide bijeenkomsten vinden plaats op het hoofdkantoor van het GVB. De VOORZITTER geeft aan dat er twee intekenlijsten rondgaan voor de aangekondigde werkbezoeken aan het GVB.

Ze nodigt de leden uit hun naam op de lijst te zetten als zij interesse hebben. c. Vaststellen agenda

2

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

De VOORZITTER geeft aan dat de agenda wordt vastgesteld volgens de tentatieve planning die gisteren in de dagmail is gedeeld. Vier agendapunten worden doorgeschoven naar de vergadering van 15 januari: agendapunt 9, agendapunt 13, agendapunt 17 en agendapunt 18. Omdat agendapunt 18 een groot onderwerp is, komt er op 15 januari opnieuw een avonddeel. Verder merkt ze op dat er bij enkele agendapunten geen bijdragen zijn ontvangen en stelt voor deze niet inhoudelijk te bespreken. Het gaat om agendapunt 5 en agendapunt 6. Ze vraagt daarnaast of er leden zijn met een bijdrage bij agendapunt 19. Lid KROM (Partij voor de Dieren) geeft aan dat haar collega mogelijk een bijdrage wil leveren, maar zich niet heeft aangemeld, en vraagt of zij dit namens hem kan doen. De VOORZITTER merkt op dat lid Moeskops dit onderwerp had geagendeerd, maar voldoende heeft aan een rondvraag. Lid KROM (Partij voor de Dieren) neemt contact op met haar collega en komt er later op terug. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie FKD d.d. 6 november 2025 Het verslag worden ongewijzigd vastgesteld. e. Actielijsten en langetermijnagenda’s, per portefeuille Er zijn geen opmerkingen bij dit agendapunt. f.

TKN-lijst De VOORZITTER geeft aan dat zij meerdere verzoeken heeft ontvangen om stukken van de ter kennisname-lijst te agenderen voor de volgende vergadering op 15 januari. Het betreft TKN 1, op verzoek van lid Van Pijpen. TKN 4 wordt op verzoek van de leden Garmy en Van Pijpen samengevoegd met TKN 1 en samen behandeld. TKN 6 wordt op verzoek van de leden Moeskops en Van der Veen geagendeerd. TKN 7 wordt geagendeerd op verzoek van lid Van Pijpen. Lid BENTOUMYA (GroenLinks) geeft aan dat zij graag TKN 9 wil agenderen voor de volgende vergadering. Ze motiveert dit door te stellen dat de stichtingen en organisaties die zich bezighouden met emancipatie in Amsterdam belangrijk zijn en dat zij wil bespreken hoe deze beter gefaciliteerd kunnen worden. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte

3

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel. Vanaf dit moment zijn de spreektijden van kracht. b. Inspreekmoment Publiek Inspreker Leonard van Munster spreekt namens the Don Leo organization in over Herstel kunstwerk dat volgens Gemeente Amsterdam per ongeluk vernietigd is. De INSPREKER vertelt dat hij twee jaar geleden ook aanwezig was en nu grotendeels hetzelfde verhaal deelt. Het gaat om een kunstwerk dat hij in 2009 op eigen initiatief heeft gebouwd onder een grote onderdoorgang in Bos en Lommer, Nieuw-West. Het kunstwerk omvatte palmbomen, bananenbomen en planten van over de hele wereld en vormde een soort onbereikbaar paradijs, een toekomstvisie. Het kunstwerk is geliefd, heeft in kranten gestaan en er is een documentaire over gemaakt. Het probleem, zoals de inspreker uitlegt, is dat de hekwerken rondom het kunstwerk afgesloten moeten worden, maar dat dit al jarenlang niet goed gebeurt. De deuren staan vaak wagenwijd open, ondanks eerdere toezeggingen voor overleg met de wethouder. Recent kreeg hij te horen dat de hekken niet te beveiligen zouden zijn, terwijl hij aangeeft dat een eenvoudig slot hier voldoende zou zijn. Hij benadrukt dat het kunstwerk van 2009 tot 2017 prima heeft gefunctioneerd en dat de huidige verloedering niet betekent dat er niets aan gedaan kan worden.

De inspreker legt uit dat het kunstwerk niet alleen artistiek waardevol is, maar ook bijdraagt aan sociale veiligheid en de sfeer in de buurt. Onderdoorgangen waar mensen zich onveilig voelen, zouden bijvoorbeeld door de aanwezigheid van het kunstwerk vriendelijker en veiliger kunnen worden ervaren. Hij vraagt daarom hulp en overweegt zelfs of er financiële middelen beschikbaar zijn om het kunstwerk opnieuw op te bouwen en te herstellen, zodat het weer volledig toegankelijk en veilig kan worden gemaakt. Lid MOESKOPS (D66) verwijst naar berichten dat het stadsdeel werkzaamheden heeft uitgevoerd en vraagt of de inspreker zelf ook bij het stadsdeel is geweest om zijn klachten te bespreken of hierover in de commissie in te spreken. De INSPREKER geeft aan dat hij niet eens persoonlijk is benaderd om excuses aan te bieden. Vorige week werd hij plotseling uitgenodigd om bij het stadsdeel langs te komen, terwijl hij al een gesprek had gepland met de wethouder. Bij het stadsdeel kreeg hij te horen dat het kunstwerk niet te beveiligen zou zijn, iets wat hij onzin noemt. De inspreker voegt toe dat er sinds 2018 geen sleutelplan bij het stadsdeel bestaat. Vroeger werd hij persoonlijk gebeld wanneer hij de sleutel had, Rijkswaterstaat kwam zelfs aan de deur en dit werkte altijd goed.

Hij vindt het vreemd dat een gemeentedienst zelf geen sleutelplan heeft en dat dit wordt gebruikt als argument om niets aan de beveiliging te doen. Lid LOCHTENBERG (CDA) vraagt of het kunstwerk daadwerkelijk hersteld gaat worden en of daar financiële middelen voor beschikbaar zijn. Daarnaast vraagt hij waarom de hekken niet afgesloten kunnen worden, terwijl dat vroeger wel mogelijk was. De INSPREKER legt uit dat het kunstwerk twee jaar geleden nog hersteld kon worden en dat toen werd toegezegd dat hij geholpen zou worden. Sindsdien is er echter sprake van stilte en nietsdoen. Wanneer hij belde of meldingen maakte dat een deur weer openstond, werd er lacherig op gereageerd en kwam er niemand kijken. Bij meldingen via gemeentelijke kanalen werd zelfs beweerd dat de hekken niet van de gemeente waren, terwijl hij documenten heeft die aantonen dat de grond onder de A10 van de gemeente is. Hij legt uit dat de ruimte erachter is verhuurd aan Reggefiber, die er veel geld aan verdient. Hij benadrukt dat het kunstwerk ook een sociale functie heeft en de buurt mooier maakt, wat ook waarde heeft. Hij stelt dat het kunstwerk opnieuw opgebouwd moet worden en dat het afsluiten van de hekken helemaal niet ingewikkeld is.

4

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

Inspreker Zoubida Bzim spreekt op persoonlijke titel in over agendapunt 14. Bespreken van de raadsinformatiebrief over de afdoening van moties (83, 87 en 93) inzake het plan van aanpak moslimdiscriminatie. De INSPREKER vertelt dat zij vandaag aanwezig is als burger van Amsterdam en wil haar inzichten delen over het plan van aanpak tegen moslimdiscriminatie. Ze is trots dat Amsterdam een dergelijke aanpak kent en bedankt wethouder Meliani, omdat dit ruimte biedt voor moslima’s zoals zijzelf om ervaringen te delen. Tegelijkertijd benadrukt ze dat de aanleiding voor deze aanpak verdrietig is en allesbehalve iets om trots op te zijn. Ze deelt een persoonlijke ervaring met haar dochtertje. Toen haar dochter een nieuwe fiets kreeg en in het Beatrixpark wilde fietsen, werd zij door een man uitgescholden met een scheldwoord tegen moslims, waarbij hij zei dat ze het land uit moesten. De inspreker legt uit dat de politie aanvankelijk aarzelde om de melding van islamofobie te registreren, maar dat zij door voet bij stuk te houden uiteindelijk met begripvolle agenten in contact kwam die de tijd namen om de melding goed op te nemen. Ze merkt op dat dit soort incidenten vaak niet in de statistieken terechtkomen en dat het vaker vrouwen betreft die belaagd worden door mannen.

De inspreker benadrukt dat dergelijke ervaringen zichtbaar moeten blijven, zodat er daadwerkelijk actie kan worden ondernomen. Haar oproep aan de raad is om structureel beleid te voeren tegen moslimdiscriminatie, maar ook tegen andere vormen van uitsluiting. Lid BENTOUMYA (GroenLinks) stelt twee vragen: ten eerste of de inspreker aanbevelingen heeft over hoe dergelijke ervaringen structureel bij de raad bekend kunnen worden gemaakt, en ten tweede of er in het plan van aanpak nog punten ontbreken die de raad kan meenemen. De INSPREKER geeft aan dat een belangrijk verbeterpunt is dat de politie dergelijke meldingen altijd moet registreren, ook als er geen directe vervolgstap mogelijk is, bijvoorbeeld door het ontbreken van camera’s. Ze benadrukt dat het registreren van deze incidenten cruciaal is voor de cijfers en dat campagnes zoals ‘Kom op’ waardevol zijn om inzicht te geven in waar meldingen terechtkomen en welke rechten slachtoffers hebben. Ze heeft geen aanvullende aanbevelingen voor het plan van aanpak. Lid BELKASMI (PvdA) deelt een ervaring van een recent bezoek aan een jongerenwerker, waar een 14-jarig meisje met een hoofddoek vertelde dat zij regelmatig door een oudere man werd belaagd en zelfs moest vechten om zich te verdedigen. Hij benadrukt dat dit de dagelijkse realiteit is voor veel moslima’s en bedankt de inspreker voor het delen van haar verhaal.

Inspreker Dick Jansen spreekt namens Stichting Kerk&Buurt Westerpark in over agendapunt 16. Bespreken van de raadsinformatiebrief ‘Ontwikkelingen beleid lokale media en buurtmedia. De INSPREKER legt uit dat hij zich momenteel inzet om de Staatskrant te redden, de wijkkrant van de Staatsliedenbuurt en omstreken, die zal verdwijnen zonder een extra bijdrage van 25.000 euro van het stadsdeel. Hoewel er al wat geld is losgepeuterd, gaat het moeizaam. Hij benadrukt dat de krant 10 keer per jaar verschijnt, een oplage van 18.000 heeft en 40.000 bewoners bereikt, waarvan 71 procent de krant waardeert. De inspreker heeft onderzoek gedaan naar hoe Amsterdammers informatie over hun eigen wijk verkrijgen en merkt op dat wijkkranten daarin met kop en schouders boven andere media uit steken, zelfs boven AT5 en het Parool. Het verdwijnen van een wijkkrant heeft volgens hem ingrijpende gevolgen. Ten eerste verzwakt het de sociale cohesie, omdat berichtgeving over de buurt bindt en bewoners betrokken houdt. Ten tweede verliezen culturele makers een belangrijk communicatiekanaal naar hun publiek, omdat ongeadresseerd drukwerk niet meer mag en sociale media een veel kleiner bereik hebben. Ten derde is het funest voor de

5

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

democratie, omdat wijkkranten ook kritisch verslag doen van overheidsbeleid, iets wat reguliere media nauwelijks op dit niveau doen. Hij wijst erop dat bij het beleid voor buurtmedia huis-aan-huisbladen niet als buurtmedia worden gezien, terwijl print juist een groot bereik heeft. Hij vraagt de raad om goed te kijken naar wat werkt in de praktijk en te investeren in print, ongeacht dat dit ouderwets klinkt, en benadrukt dat de vrijval van 2.5 ton aan buurtmedia-subsidies een gemiste kans is. Het lid BELKASMI (PvdA) vraagt naar de stand van zaken van de contacten met het stadsdeel over de wijkkrant en hoe ver de gesprekken zijn gevorderd. De INSPREKER geeft aan dat hij van stadsdeel West gisteren een toezegging heeft gekregen dat zij nog driemaal kunnen doordraaien, wat voldoende is omdat zij ook een crowdfundingsactie starten die drie maanden loopt. In die periode hopen ze genoeg geld binnen te halen om het jaar door te draaien en tegelijkertijd een databestand op te bouwen van mensen die structureel willen doneren, hoewel het nog onzeker is of dat volledig zal lukken. Lid BELKASMI (PvdA) vraagt of de inspreker expliciet subsidie van de raad of de wethouder vraagt om het huidige jaar door te komen, of dat hij alleen een voortgangsupdate wil geven.

De INSPREKER geeft aan dat het huidige steunpakket waarschijnlijk voldoende is voor dit jaar, maar dat zijn zorgen meer gericht zijn op de toekomst. Hij merkt op dat de richtlijnen van de buurtmedia-verkenners hem onduidelijk zijn en benadrukt dat, als bekend is wat werkt, men dat juist moet versterken. Zijn boodschap is dat goede wijkkranten bijdragen aan sterke wijken, wat ook belangrijk is voor de werkzaamheden van het stadsdeel. Hij pleit daarom voor structurele financiering, goede ondersteuning en sterke redacties voor wijkkranten, omdat dit veel effectiever is dan het oprichten van nieuwe, zwakkere mediaprojecten. Inspreker T. Nolting spreekt op persoonlijke titel in over agendapunt 20. Bespreken 'Beantwoording schriftelijke vragen inzake veroordeling van GVB wegens het onvoldoende beschermen van personeel' De INSPREKER vertelt dat de rechter op 27 augustus 2025 heeft geoordeeld dat het GVB ernstig verwijtbaar heeft gehandeld en dat dit heeft bijgedragen aan haar arbeidsongeschiktheid, iets waar zij, haar kinderen en haar 82-jarige vader nog steeds hinder van ondervinden. Ze merkt op dat het college in haar beantwoording alleen spreekt over een zaak uit 20172018, terwijl de uitspraak de periode tot juni 2023 bestrijkt. Volgens haar heeft GVB volgehouden dat er geen sprake was van verwijtbaar handelen, terwijl de rechter dit anders oordeelde.

De rechtbank hechtte zwaar aan het niet opvolgen van medische adviezen en het gebrek aan duidelijke informatie over loon en uitkeringen. Ze benadrukt dat je geen verbeterpunten kunt benoemen als er geen erkenning is van wat fout is gegaan. De inspreker vertelt dat zij zich in januari 2025 meldde bij de externe vertrouwenspersoon van GVB om samen een oplossing te vinden, maar dat eerdere meldingen steeds zeer kwetsende reacties opleverden, waarbij haar geloofwaardigheid werd aangetast. Ze wijst erop dat het management haar feliciteerde toen de daders zonder adequate medewerking van GVB werden veroordeeld, wat zij als ongepast ervaart omdat er alleen verliezers waren. Na acht jaar strijd is de erkenning van de rechter voor haar van grote waarde, maar zij had het liefst erkenning en excuses van GVB zelf ontvangen, niet alleen voor het incident zelf, maar ook voor de gevolgen voor haar kinderen en haar vader. Lid KOYUNCU (DENK) erkent dat het moeilijk moet zijn voor de inspreker om hierover te spreken en vraagt wat het met haar doet dat de beantwoording van de schriftelijke vragen spreekt over een oude casus uit 2017-2018, terwijl er recent een rechtszaak en uitspraak is geweest.

6

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

De INSPREKER geeft aan dat het haar pijn doet dat, ondanks de uitspraak van de rechter, de zaak nog steeds wordt weggezet als een oude kwestie uit 2017-2018, terwijl de gebeurtenissen zich uitstrekken tot juni 2023. Zelfs tot de rechtszitting van 16 juli dit jaar bleef GVB in ontkenning. Lid KOYUNCU (DENK) vraagt aanvullend of het klopt dat er nooit een excuus is gekomen vanuit GVB, ook niet na de rechtszaak, en of er op een andere manier communicatie heeft plaatsgevonden waarin mogelijk spijt werd betuigd. De INSPREKER antwoordt dat dit klopt. Lid ASRUF (PvdA) voegt daaraan toe dat hij wil weten of er na de uitspraak van de rechter nog contact is geweest tussen de inspreker en GVB. De INSPREKER geeft aan dat er wel contact is geweest, maar uitsluitend om zakelijke redenen, zoals afspraken over zorgkosten. Het lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) vraagt of gesprekken met GVB ook op directieniveau of hoger hebben plaatsgevonden en hoe de sfeer en inhoud van die gesprekken waren. De INSPREKER geeft aan dat de gesprekken wel op directieniveau plaatsvonden, maar dat er geen inhoudelijke reacties kwamen op wat zij vertelde. Alles wat bij de rechtbank was besproken had ze op schrift samengevat, en dit werd tijdens de gesprekken gedeeld. De directie luisterde wel, nam de tijd en gaf haar ruimte om te spreken, maar ging inhoudelijk niet in op de punten.

Later ontving ze een schriftelijke reactie waarin GVB aangaf nog steeds niet te vinden dat zij verwijtbaar hadden gehandeld. Voor de inspreker gaat het niet om financiële aspecten, de woorden van de rechter zijn voor haar van grote waarde, maar zij benadrukt dat verwijtbaar handelen erkenning verdient, iets wat zij niet heeft gekregen. Inspreker Brian Veldboom, Ex GVB, spreekt in over agendapunt 20. Bespreken 'Beantwoording schriftelijke vragen inzake veroordeling van GVB wegens het onvoldoende beschermen van personeel'. De INSPREKER vertelt dat hij bij GVB werkte en een veiligheidskundige is, die ondersteunend had moeten zijn bij dit soort zaken, maar dat dit niet werd getolereerd, wat uiteindelijk ook leidde tot zijn ontslag. Hij benadrukt dat er bij GVB vrijwel nooit wordt geëvalueerd om te kijken of genomen stappen effectief zijn, iets wat hij ook mist op dit platform. Hij verwijst naar een eerdere inspraak op 21 maart 2024, waarbij hij specifieke punten had aangekaart, zoals het niet functioneren van remmen bij voertuigen, waar leidinggevenden van op de hoogte waren maar niets mee deden. Hij geeft aan dat hij bij de wethouder op bezoek is geweest, waarbij hij drie punten op tafel legde: ten eerste een briefwisseling over discriminatie bij GVB, waarbij leidinggevenden met roet op hun gezicht kerstbrood uitdeelden zonder dat hier actie op werd ondernomen.

Ten tweede een rapport over vermeende fraude bij GVB dat ondanks toezeggingen van de wethouder niet is opgevolgd. Ten derde dat veiligheidsmanagement bij GVB tegenstrijdige belangen kan opleveren wanneer iemand later bij de VRA werkt en hun eigen werk moet controleren. Tot slot kaart hij aan dat de toezegging van de wethouder over een onafhankelijke vertrouwenspersoon niet wordt nageleefd, omdat deze persoon door GVB wordt ingehuurd en alle vertrouwenszaken direct beschikbaar zijn voor GVB, waardoor de onafhankelijkheid ontbreekt. Lid VELDHUYZEN (De Vonk) vraagt naar het Verinorm-rapport, waarop hij wil weten wanneer de inspreker daar precies om heeft gevraagd bij de wethouder. De INSPREKER geeft aan dat dit bezoek plaatsvond in mei 2025.

7

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

Lid VELDHUYZEN (De Vonk) vraagt of de inspreker kort kan ingaan op de conclusies die in het rapport staan beschreven. De INSPREKER geeft aan dat hij niet op de hoogte is van de exacte conclusies van het rapport. Hij legt uit dat het rapport betrekking heeft op een klacht van een medewerker over nepotisme bij GVB, waarbij sommige mensen zouden worden voorgetrokken. Uit de mededelingen bleek dat de Arbeidswet werd overtreden en er daadwerkelijk sprake was van nepotisme. De inspreker benadrukt dat het problematisch is dat de medewerker die dit heeft gemeld niet kan terugkeren naar zijn werkplek, terwijl een leidinggevende die mogelijk fraude pleegde op zijn plek blijft. Hij onderstreept dat het belangrijk is om te weten wat het onderzoek daadwerkelijk concludeert. Lid ASRUF (PvdA) vraagt naar het externe meldpunt dat rond de zomer bij GVB is ingesteld, waarbij medewerkers en oud-medewerkers zich konden melden. Hij wil weten of de inspreker zich heeft gemeld en hoe die melding is opgepakt. De INSPREKER geeft aan dat hij zijn verhaal heeft gedaan en anderen heeft opgeroepen hetzelfde te doen. Er volgde een terugkoppeling van de vertrouwenspersoon dat GVB bereid was om met hen in gesprek te gaan, wat voor hen verrassend was, omdat dit niet betekende dat er daadwerkelijk iets aan de situatie werd gedaan.

Het meest vervelende was dat zij niet wisten dat deze vertrouwenspersoon door GVB zelf was aangesteld, waardoor de onafhankelijkheid van het meldpunt volgens hem ernstig in het geding is. Hij benadrukt dat vertrouwen op deze manier niet kan worden opgebouwd, vooral niet voor mensen die in een arbeidsconflict zitten en mogelijk naar de rechter moeten. Lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) verwijst naar de eerdere inspraak over overtredingen van veiligheidsregels bij GVB. Hij vraagt of er inmiddels verbeteringen zijn doorgevoerd sinds de tijd dat de inspreker zelf werkzaam was, of dat het probleem structureel blijft bestaan. De INSPREKER legt uit dat er nog steeds ernstige tekortkomingen zijn. Hij noemt voorbeelden zoals het negeren van keuringsrapporten, waardoor medewerkers met gebrekkige remmen blijven rijden. Hij benadrukt dat iemand binnen de organisatie daadwerkelijk durft op te treden, maar dat degenen die dat probeerden, worden weggezet of het bedrijf moeten verlaten. Hij wijst erop dat vergelijkbare situaties nog steeds voorkomen, bijvoorbeeld bij medewerkers die nu bij de VRA werken. Volgens hem blijft het probleem bestaan doordat de directie incidenten negeert en medewerkers die signaleren worden verwijderd, waardoor er telkens wordt gewacht op het volgende incident.

Lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) merkt op dat het lijkt alsof er tijdens de periode dat de inspreker bij GVB werkte een cultuur heerste waarin meldingen over veiligheid en sociale veiligheid genegeerd werden, en dat die cultuur op basis van gesprekken met huidige medewerkers blijkbaar nog steeds voortduurt. De INSPREKER bevestigt dat hij regelmatig contact onderhoudt met huidige medewerkers en dat ook zij ernstige problemen ervaren. Hij noemt voorbeelden zoals een kraan op rails die niet kan stoppen en trams of metro’s die niet goed onderhouden zijn, maar waarvan incidenten niet zichtbaar worden gemaakt. Hij benadrukt dat medewerkers continu moeten signaleren en corrigeren wat het management nalaat, terwijl zij op grond van hun ervaring zouden moeten kunnen vertrouwen op een capabele en transparante leiding. Hij pleit voor een onafhankelijk onderzoek naar de gang van zaken bij GVB, omdat hij ervan overtuigd is dat zo’n onderzoek zou aantonen hoe structureel de problemen zijn en hoeveel geld dit de stad kost, terwijl het management ondertussen verantwoordelijkheid ontloopt.

8

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

Lid ASRUF (PvdA) vraagt of er na melding bij het externe meldpunt ook daadwerkelijk gesprekken met de directie van GVB hebben plaatsgevonden. De INSPREKER legt uit dat hij namens een groep spreekt en dat zij vinden dat een externe vertrouwenspersoon door de raad ingesteld moet worden, omdat alleen dan volledig zicht is op wat er speelt. Hij vertelt dat de meldingen via de door GVB aangestelde vertrouwenspersoon bij de directie terechtkwamen, maar dat dit niet zorgde voor inhoudelijke oplossingen. Hij geeft een voorbeeld van een gevaarlijke situatie waarbij medewerkers gevraagd werden om een stroomrail aan te laten staan tijdens werkzaamheden, terwijl dat wettelijk verboden is en gevaarlijk kan zijn. Dit illustreert volgens hem hoe risico’s en onveiligheid structureel worden genegeerd en dat de huidige procedures onvoldoende bescherming bieden voor medewerkers. Lid KOYUNCU (DENK) vraagt of de inspreker in de afgelopen maanden enige vooruitgang heeft gezien in de situatie bij GVB en of er processen op gang zijn die hoop bieden op verbetering. De INSPREKER geeft aan dat de voortgang teleurstellend is gebleven. Medewerkers hebben zich inmiddels verenigd in een coalitie om gezamenlijk problemen aan te kaarten, zoals het niet goed functioneren van bussen, intimidatie door leidinggevenden, gebrekkige begeleiding bij ziekte en ontoereikend materieel.

Hoewel ze gesprekken met de directie hebben gevoerd, worden afspraken regelmatig niet nagekomen en komen oplossingen niet naar boven. Hij benadrukt dat het opmerkelijk is dat medewerkers zich moeten organiseren om basiszaken van bedrijfsvoering te laten respecteren en dat er weinig professioneel opvolging plaatsvindt, waardoor de problemen al jarenlang blijven voortbestaan. Lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) vraagt waar een extern onderzoek bij GVB volgens de inspreker vooral op moet letten, zodat alle feiten boven water komen en er geen blinde vlekken ontstaan. De INSPREKER benadrukt dat het belangrijk is om te kijken naar de competenties van het personeel, omdat medewerkers regelmatig functies bekleden waarvoor ze onvoldoende achtergrond of kennis hebben. Hij wijst op de veiligheidscultuur binnen GVB, die volgens hem is teruggezakt van niveau twee naar niveau één en momenteel weer op niveau twee staat, en benadrukt dat het essentieel is om dit structureel te verbeteren. Hij adviseert bovendien alle keuringsrapporten van voertuigen te controleren, omdat daar regels en voorschriften in vastliggen, en biedt aan om desgewenst tips te geven over hoe dit het beste kan worden aangepakt. Inspreker Dilara Kivanç spreekt op persoonlijke titel in over agendapunt 20.

Bespreken 'Beantwoording schriftelijke vragen inzake veroordeling van GVB wegens het onvoldoende beschermen van personeel' De INSPREKER deelt een persoonlijk verhaal over haar vader, die 27 jaar bij het GVB als trambestuurder werkte. Ze schetst de structurele problemen binnen het GVB, waaronder slechte arbeidsomstandigheden, scheve machtsverhoudingen en druk op kwetsbare werknemers. Haar vader kampte met gezondheidsproblemen, waaronder diabetes en langdurige ziekteperiodes, en kreeg ondanks adviezen van de bedrijfsarts onnodige druk om te werken. Hij werd geconfronteerd met vernederende opmerkingen en werd financieel en emotioneel onder druk gezet, onder andere door verwijzingen naar kostenberekeningen en bedreigingen met ontslag. De inspreker benadrukt dat dit een patroon laat zien van hoe kwetsbare medewerkers worden behandeld. Haar vader overleed uiteindelijk op 29 oktober aan een beroerte, mede door de stressvolle periode. Ze spreekt namens hem en andere werknemers in kwetsbare situaties en roept de commissie op om het beleid en de cultuur bij GVB te herzien, zodat zieke medewerkers steun, respect en waardering krijgen in plaats van verdachtmaking en vernedering.

9

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

Lid VELDHUYZEN (De Vonk) vraagt wat de druk van de werkgever en de daaruit voortvloeiende stress met haar vader heeft gedaan, en welke effecten dit op hem heeft gehad. De INSPREKER geeft aan dat haar vader door de druk van de werkgever en de daaruit voortvloeiende stress vaak slecht kon slapen, emotioneel van slag was, soms trillend uit gesprekken kwam en snel geïrriteerd raakte. Lid VELDHUYZEN (De Vonk) vraagt vervolgens naar haar perspectief op de situatie, en of zij denkt dat dit een structureel probleem is binnen het GVB, en zo ja, waarom. De INSPREKER geeft aan dat andere mensen uit haar omgeving vergelijkbare ervaringen hebben met druk vanuit het GVB bij ziekte, wat volgens haar wijst op een structureel probleem binnen de organisatie. Lid KOYUNCU (DENK) vraagt vervolgens of haar vader in al die jaren enige steun heeft gehad binnen de organisatie, bijvoorbeeld via vertrouwenspersonen. De INSPREKER antwoordt dat zijn directe chef hem op persoonlijk vlak wel kon steunen, maar dat deze zelf onder druk stond en verder geen macht had om effectief te helpen, waardoor er praktisch geen echte ondersteuning was. Lid KOYUNCU (DENK) vraagt of er na het overlijden van haar vader nog contact is geweest met GVB.

De INSPREKER geeft aan dat zij twee weken geleden met haar moeder naar de remise ging voor een gesprek, maar dat degene die de meeste problemen had veroorzaakt niet kwam opdagen. Het gesprek ging alleen over administratieve zaken. Een nieuw gesprek is ingepland voor volgende week. Verder hebben zij weinig contact gehad met GVB, haar moeder ontving pas recent een bos bloemen en het hijsen van de vlaggen op halfstok werd hen pas een maand later meegedeeld. Lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) constateert dat er wel geprobeerd is een gesprek op managementniveau te voeren, maar dat dit gesprek nog niet heeft plaatsgevonden. De VOORZITTER noteert dat twee aangemelde insprekers niet aanwezig zijn en sluit daarmee het onderdeel insprekers af. Vervolgens heeft de voorzitter enkele mededelingen: agendapunt 19 kan worden afgevoerd, er wordt straks bezoek verwacht van leerlingen van de Van Houteschool in het kader van een taaltrip, en om 12.30 uur vindt een gesprek plaats met een gast van Shelter City. Wat betreft de werkbezoeken: het bezoek aan de Johan Cruijff ArenA gaat door vanwege voldoende inschrijvingen, de GVB-crisisoefening gaat niet door wegens te weinig belangstelling, en het werkbezoek aan het GVB over sociale veiligheid vindt plaats op donderdag 29 januari van 9.00 tot 11.00 uur. De voorzitter schorst de vergadering voor enkele minuten. c.

Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. d. Rondvraag Lid MOESKOPS (D66) geeft aan dat er veel werk is verzet rondom het evenementenbeleid en bedankt iedereen daarvoor. Ze merkt echter op dat er nog onzekerheid bestaat over hoe de aanvragen in het nieuwe systeem concreet zullen verlopen en vraagt

10

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

wanneer organisatoren van festivals en evenementen duidelijkheid krijgen over de nieuwe aanvraagprocedure. Wethouder MELIANI geeft aan dat er in januari een informatieavond voor organisatoren wordt georganiseerd, waarin uitgebreid wordt ingegaan op de veranderingen in het beleid, inclusief het kalenderproces. Er is ruimte voor vragen en toelichting per beoordelingscriterium. De start van de vooraankondiging voor het evenementjaar 2027 wordt vervroegd naar half maart, waarbij bij schaarste organisatoren een aanvullend formulier moeten invullen met hun plannen, waarop de evenementenorganisatie meeleest. Lid MOESKOPS (D66) vraagt of zij kan helpen om een gesprek te initiëren tussen het dagelijks bestuur van het stadsdeel en kunstenaar Don Leo, naar aanleiding van diens eerdere inspraak. Wethouder MELIANI geeft aan dat er al enig contact is geweest en dat er eerder ondersteuning is geboden aan een broedplaats van de kunstenaar. Ze vindt zijn werk fantastisch en erkent dat het één en ander rondom het project niet helemaal goed is verlopen. Ze zegt dat zij graag een vervolggesprek wil organiseren samen met de bestuurder in West en doet hiervoor een toezegging. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) vraagt naar de recente aanvraag van Schiphol voor een tijdelijke regeling voor onderhoud aan het banenstelsel in 2026, waarbij tijdelijk hogere geluidsniveaus worden toegestaan.

Ze wil weten of de gemeente Amsterdam hiervan op de hoogte is en of er inspraak wordt gedaan om te voorkomen dat dit leidt tot overlast vergelijkbaar met de afgelopen zomer. Wethouder MBARKI geeft aan dat het onderhoud jaarlijks plaatsvindt en dat het aan de minister is om ontheffingen te verlenen. Voor 2026 wordt verwacht dat de impact op omwonenden kleiner is dan vorig jaar. De gemeente trekt gezamenlijk op met andere overheden in de regio om tijdige aanvragen, voldoende mitigerende maatregelen en duidelijke communicatie naar bewoners te waarborgen. Hij zal een afschrift van de zienswijze van de gemeente insturen. BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Vaststellen van de Najaarsnota 2025 (VN2025-016271) Lid GARMY (Volt) geeft aan dat de najaarsnota dit jaar op zich niet spannend is, maar dat er één punt voor hem echt uitspringt: de tegenvaller van 30 miljoen euro voor de centrale bedrijfsvoeringfuncties. Hij merkt op dat in de nota niet wordt uitgelegd wat deze functies precies omvatten en dat de enige toelichting vaag blijft, namelijk dat er aan diverse oplossingsrichtingen wordt gewerkt en dat de mogelijke impact op de dienstverlening wordt beperkt. Volgens hem is dat onvoldoende, zeker omdat de nota zelf suggereert dat de dienstverlening mogelijk geraakt kan worden.

Hij vraagt zich af wat de oorzaak is van deze overschrijding, welke onderdelen van de bedrijfsvoering erbij betrokken zijn, hoe reëel de impact op de dienstverlening is en welke onderdelen daar mogelijk onder lijden. Daarnaast wil hij weten wat de oplossingsrichtingen concreet inhouden, zoals efficiencymaatregelen, bezuinigingen of formatiewijzigingen, en wanneer deze concreet worden. Tot slot benadrukt hij dat een tegenvaller van deze omvang een veel duidelijkere uitleg richting de raad rechtvaardigt. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) sluit aan bij de eerdere vraag van lid Garmy over de tegenvaller van 30 miljoen euro voor de centrale bedrijfsvoering. Ze benadrukt dat de afwijking in de begroting behoorlijk groot is en dat men wel beter zicht zou moeten hebben op ramingen en de voorspellende waarde van de begroting. Ze merkt op dat de 13 miljoen euro uit het

11

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

gemeentefonds een welkome bijdrage is, maar dat de eigen extra uitgaven beter voorspelbaar zouden moeten zijn. Lid IJMKER (GroenLinks) heeft een vraag over de hogere lasten voor de digitaliseringsopgave, waardoor er 4,5 miljoen euro moet worden bezuinigd. Ze merkt op dat in de nota alleen vaag wordt gesproken over het stoppen, afschalen of temporiseren van projecten, maar dat uit aanvullende vragen blijkt dat er concreet keuzes worden gemaakt, zoals de inzet op circulaire wet- en regelgeving voor ICT. Ze vindt het opvallend dat deze keuzes niet duidelijk in de nota staan en wil van de wethouder meer informatie hierover ontvangen, zodat de raad hierover verder in gesprek kan en kan beoordelen welke keuzes gewenst zijn. Lid HYLKEMA (VVD) geeft aan dat de najaarsnota 2025 een negatief rekeningresultaat van 31,8 miljoen euro laat zien, waarbij een tegenvaller van 30,4 miljoen euro vooral voortkomt uit hogere lasten voor centrale bedrijfsvoering. Hij merkt op dat 6,5 miljoen euro hiervan veroorzaakt wordt door het intrekken van de reorganisatie bij personeel en organisatie en vraagt hoe het college de structurele dekking van deze hogere lasten wil garanderen. Daarnaast wijst hij op 5,4 miljoen euro hogere lasten op de huisvestingsportefeuille en vraagt waar de dekking hiervoor vandaan komt.

Hij benadrukt de krapte op de arbeidsmarkt en het hoge ziekteverzuim, waardoor de externe inhuur is gestegen naar 227 miljoen euro, wat 12,8 procent van de totale salarisbegroting bedraagt, ruim boven het streefdoel van 10 procent. Hij vraagt het college hoe de externe inzet teruggebracht kan worden naar het gestelde doel en hoe de interne organisatie financieel onder controle kan worden gebracht. Tot slot vraagt hij waarom de najaarsnota zo laat wordt goedgekeurd en of het mogelijk is om eerder met een rapportage te komen, zodat de begrotingswijzigingen zinnig kunnen worden verwerkt. Lid SCHMIT (D66) heeft twee punten over de najaarsnota. Ten eerste uit hij zijn zorg over de onderbesteding bij duurzaamheid van 4,5 miljoen euro, waarbij hij een patroon ziet van de afgelopen 3 jaar. Hij vraagt of het probleem ligt bij de begroting voor duurzaamheid of bij de uitvoeringsorganisatie die de middelen niet tijdig kan besteden. Ook vraagt hij of de 4,5 miljoen euro die nu naar de algemene middelen vervalt nog ingezet kan worden voor duurzaamheid en wanneer de raad hierover een besluit kan nemen. Ten tweede sluit hij aan bij zijn collega’s over de negatieve verrassing van 30,4 miljoen euro bij de centrale bedrijfsvoering, digitalisering en huisvesting, waarbij hij wijst op het uitstel van de bezuinigingsronde en de reorganisatie bij personeel en organisatie.

Hij mist de onderbouwing in de najaarsnota en vraagt waarom deze grote financiële verrassing niet eerder zichtbaar was. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) maakt een interruptie over het eerste punt over duurzaamheid. Ze merkt op dat vergelijkbare problemen zich ook voordoen bij klimaatadaptatie, waar budgetten in 2025 niet zijn besteed en worden doorgeschoven. Ze vraagt lid Schmit of hij dit hetzelfde ziet als bij duurzaamheid. Lid SCHMIT (D66) bevestigt dat hij bij duurzaamheid een patroon van drie jaar onderbesteding ziet, wat zijn zorg verklaart. Wethouder MBARKI geeft aan dat de centrale bedrijfsvoering functies bestaan uit verschillende onderdelen, waaronder financiën, communicatie en bestuursadvisering. Hij licht toe dat de bijgestelde tegenvaller van 30,4 miljoen euro grotendeels voortkomt uit het intrekken van de reorganisatie bij P&O, wat goed is voor 6,5 miljoen euro. Daarnaast dragen ook de gehanteerde interne tarieven van 4,7 miljoen euro bij aan dit bedrag. De wethouder erkent dat er nog ruimte is voor verbetering in de voorspelbaarheid van de ramingen en dat afwijkingen ten opzichte van de oorspronkelijke begroting onvermijdelijk zijn, zeker in roerige tijden. Hij benadrukt dat er actief wordt gewerkt aan het verbeteren van zowel de ramingen voor 2026 als de navolgbaarheid van de begrotingsprocessen.

Via het jaarverslag 2025 en het dashboard moet inzichtelijk worden hoe de oorspronkelijke begroting zich verhoudt tot de realisatie, inclusief alle begrotingswijzigingen per P&C-moment, zodat dit voor iedereen duidelijk en toegankelijk wordt.

12

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) benadrukt dat het bij grote afwijkingen zoals deze niet alleen om navolgbaarheid en informatie gaat, maar ook om het budgetrecht van de raad. Ze merkt op dat het bijzonder is dat 30 miljoen euro op deze manier anders wordt besteed, zeker omdat de najaarsnota relatief laat in het jaar verschijnt. Ze onderstreept het belang van betere ramingen en vroegtijdige informatie over grote afwijkingen. Wethouder MBARKI reageert dat hij het eens is dat ramingen zo veel mogelijk in lijn moeten zijn met de begroting en dat grote afwijkingen beperkt moeten blijven. Hij legt uit dat sommige posten, zoals de 6,5 miljoen voor P&O, vooraf niet volledig voorzien konden worden, maar tijdens het proces duidelijker naar boven zijn gekomen. Hoewel hij erkent dat de afwijking kleiner had kunnen zijn, geeft hij aan dat dit het resultaat is van keuzes die gaandeweg zijn gemaakt en die aan het begin van het proces niet volledig voorzien waren. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) benadrukt dat het haar niet gaat om de gemaakte keuzes zelf, die verdedigbaar kunnen zijn, maar om het budgetrecht van de raad. Ze stelt dat de raad bij zulke grote keuzes beter geïnformeerd moet worden en roept het college op om dat ook daadwerkelijk te doen, zeker wanneer deze keuzes niet volledig in de ramingen zijn voorzien.

Wethouder MBARKI legt uit dat de najaarsnota bedoeld is als een prognose van het jaarrekeningresultaat en dat het lastig is om deze informatie veel eerder beschikbaar te hebben, omdat de cijfers voor het lopende jaar al in de begroting 2026 zijn vastgesteld en de najaarsnota slechts enkele weken later volgt. Hij geeft aan graag mee te denken, maar ziet op dit moment geen directe oplossing voor dit timingprobleem. Lid KROM (Partij voor de Dieren) benadrukt dat de terugdraaien van de reorganisatie bij P&O veel eerder gecommuniceerd had kunnen worden, omdat de komst van Van Lieshout en de gevolgen daarvan al eerder bekend waren. Ze wijst erop dat de navolgbaarheid in de najaarsnota te wensen overlaat: de onderbouwing van de 30 miljoen euro is verspreid over verschillende pagina’s zonder duidelijke verwijzing, waardoor de controlerende taak van de raad onvoldoende kan worden uitgevoerd. Wethouder MBARKI erkent dit punt en geeft aan dat het in het belang van het college is dat het budgetrecht van de raad goed gestalte krijgt. Hij geeft toe dat de toelichting nu soms lastig te volgen is en neemt dit mee voor verbetering. Vervolgens gaat hij in op de vraag over de externe inzet van medewerkers.

Hij meldt dat er binnenkort een verder uitgewerkt plan volgt om de inzet van externe medewerkers te beperken, met speciale aandacht voor de zogenaamde draaideurconstructie en de inzet van ZZP’ers. Dit plan is geen nieuw beleid, maar richt zich op beter sturen binnen bestaand beleid en het tijdig in kaart brengen van benodigde aanvullende maatregelen. Wanneer dit plan precies wordt gepresenteerd, kan hij nog niet aangeven, maar hij verzekert dat het volle aandacht van het college heeft. Lid HYLKEMA (VVD) vraagt om verduidelijking over de percentages van de externe inzet. Hij wil weten of het nu 12,8 procent van de salarisbegroting is of 16,2 procent, aangezien het totaalbedrag eerst 227 miljoen euro bedroeg, een onderdeel daarvan 96 miljoen euro, dat vervolgens naar 155 miljoen euro gaat, waardoor het totaal met bijna 60 miljoen euro stijgt en het percentage dus verandert. Wethouder MBARKI belooft zo snel mogelijk een antwoord te geven, wellicht schriftelijk. Lid GARMY (Volt) vraagt om meer duidelijkheid over de impact van de 30 miljoen euro op de dienstverlening, omdat hij vindt dat dit direct Amsterdammers raakt en de raad onvoldoende inzicht heeft gekregen.

13

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

Wethouder MBARKI geeft aan dat de oplossingsrichtingen volgens de stukken geen directe impact hebben op de gemeentelijke dienstverlening, maar biedt aan hier schriftelijk op terug te komen. Lid GARMY (Volt) merkt op dat als het college in de stukken aangeeft dat de mogelijke impact op de dienstverlening in kaart moet worden gebracht, dit impliceert dat er daadwerkelijk een impact is. Lid SCHMIT (D66) voegt hieraan toe dat er ook sprake is van een negatief resultaat bij huisvesting, doordat de bezuinigingsronde opnieuw wordt uitgesteld. Hij vraagt het college om meer inzicht te geven of deze bezuinigingsronde uiteindelijk wel gerealiseerd gaat worden. Wethouder MBARKI legt uit dat de onderbesteding van 4,5 miljoen euro bij duurzaamheid onderdeel is van het negatieve resultaat van de najaarsnota. Hij benadrukt dat er op dit moment nog niet wordt ingezoomd op individuele meevallers of herprioritering, deze zullen later integraal worden afgewogen door de betrokken wethouders. Wat betreft huisvesting geldt hetzelfde, bij de najaarsnota wordt vooral gekeken naar meevallers en tegenvallers, en wordt daarop gestuurd. Het voorlopige rekeningresultaat bedraagt nu 32 miljoen euro negatief, terwijl eerder een verwacht overschot van 56 miljoen euro was opgenomen in de begroting. Dit resultaat zal in het voorjaar worden toegevoegd aan de algemene reserve.

Lid GARMY (Volt) geeft aan dat de najaarsnota woensdag in de raad wordt besproken en benadrukt dat het fijn is als de wethouder tijdig schriftelijk kan terugkomen op alle vragen. Lid HYLKEMA (VVD) verwijst naar de vraag over de 227 miljoen euro. Wethouder MBARKI geeft aan dat dit schriftelijk zal worden toegelicht. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat sommige ICT-projecten tijdelijk worden afgeschaald vanwege stijgende kosten, bijvoorbeeld bij Microsoft en door meer medewerkers. Hij noemt als voorbeeld het afschalen van de TechRadar en belooft hier schriftelijk uitgebreider op terug te komen. Lid HYLKEMA (VVD) vraagt vervolgens hoe de vaststelling van de najaarsnota op 11 december praktisch wordt opgepakt, gezien dat dit aan het eind van het jaar is en of de wijzigingen wellicht al deels zijn verwerkt. Wethouder MBARKI geeft aan dat de najaarsnota niet stiekem wordt verwerkt en dat het vanwege de vaste cyclus niet veel eerder kan worden behandeld. Hij erkent echter dat bij grote afwijkingen er wel tijdig gesprekken moeten plaatsvinden. De VOORZITTER stelt vast dat de najaarsnota gereed is voor behandeling in de raadsvergadering van december. 4.

Vaststellen Negentiende wijzigingsverordening Onroerendezaakbelastingen 2007 (VN2025-014656) Lid HYLKEMA (VVD) geeft aan dat, ondanks dat de coalitie het OZB-percentage voor woningeigenaren licht heeft verlaagd, de gemiddelde aanslag stijgt van 393 euro naar 413 euro. Dit betekent een lastenverzwaring van 5,1 procent, terwijl de inflatie vorig jaar 3 procent bedroeg, waardoor de woonlasten 2,1 procentpunt boven de inflatie stijgen. Hij merkt op dat de wethouder bewust kiest om de stijging van de WOZ-waarde met 12 procent te benutten om gemeentelijke inkomsten te verhogen in plaats van de tarieven te verlagen om de lasten van de burger te verlichten. Hij vraagt vervolgens hoe de wethouder een volgende OZB-stijging verantwoordt.

14

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

Lid SCHMIT (D66) geeft aan dat hij blij is dat het OZB-percentage iets daalt, maar volgt de redenering van de VVD kritisch. Hij merkt op dat als de vastgoedwaarde stijgt, het percentage verlaagd wordt, maar dat dit ook andersom meegenomen zou moeten worden als de waarde daalt. Lid HYLKEMA (VVD) benadrukt dat het niet gaat om een simpele inflatiecorrectie, aangezien ook de volledige stijging van de WOZ-waarde wordt meegenomen, waardoor de verhoging meer is dan alleen inflatiecorrectie, en dat dit ook zo gecommuniceerd moet worden. Wethouder MBARKI geeft aan dat het OZB-percentage licht daalt en benadrukt dat dit een indexatie betreft, geen lastenverzwaring, omdat de opbrengst daarmee niet wordt verhoogd. De VOORZITTER constateert dat het onderwerp verder besproken zal worden in de raadsvergadering van december. 5. Vaststellen Vierde wijzigingsverordening roerende ruimtenbelastingen 2022 (VN2025-014026) 6. Vaststellen van het programma van eisen voor de accountantscontrole 2025 (VN2025-016802) Coördinatie Bedrijfsvoering 7. Overnemen van de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport Opvolging aanbevelingen (VN2025-016098) A. DAALDER (Rekenkamer) geeft een toelichting op het onderzoek en benadrukt het belang van uitvoering van raadsbesluiten door het college en transparantie over de opvolging daarvan.

Ze geeft aan dat de raad te weinig informatie krijgt over de opvolging van aanbevelingen, waardoor een samenhangend beeld ontbreekt, en dat het wettelijk verplichte jaarlijkse overzicht onvoldoende controle mogelijk maakt. Ze licht toe dat onduidelijk is wat het betekent wanneer het college aangeeft een aanbeveling te hebben afgedaan. Uit het onderzoek komen vijf aanbevelingen voor het college, dat hier constructief op reageert met concrete toezeggingen en een plan van aanpak. Daarnaast doet de Rekenkamer twee aanbevelingen aan de raad zelf, onder andere om toezeggingen periodiek op de politieke en ambtelijke agenda te houden en deze op de actielijst te zetten. Dit draagt bij aan het collectieve geheugen van de raad en maakt het makkelijker voor de rekeningencommissie en individuele raadsleden om de volledigheid van de afdoening van aanbevelingen te controleren. Lid NAMANE (PvdA) benadrukt het belang dat de raad goed kan volgen wat er gebeurt met de aanbevelingen van de Rekenkamer. Ze merkt op dat de terugkoppeling op aanbevelingen vaak versnipperd is, bijvoorbeeld via de monitor of verschillende raadinformaties, wat de grip van de raad op opvolging beperkt. Ze vraagt of de Rekenkamer het zinvol acht om standaard te vragen aan het college om na een bepaalde termijn terug te koppelen op het gehele rapport. J.

KOK (Rekenkamer) legt uit dat de huidige jaarlijkse overzichten van de opvolging wel compact zijn, maar onvoldoende informatie bieden. Hij geeft aan dat het wenselijk zou zijn om uit zo’n overzicht, of een ander overzicht zoals de monitor van het college, duidelijk te kunnen afleiden wat de stand van zaken is. Daarbij zouden verwijzingen naar relevante raadsinformatiebrieven moeten worden opgenomen, zodat raadsleden direct inzicht hebben en niet steeds nieuwe raadsinformatiebrieven hoeven door te nemen.

15

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

Lid GARMY (Volt) stelt twee vragen. Ten eerste wil hij weten welke minimale criteria volgens de Rekenkamer gehanteerd zouden moeten worden voordat het college een aanbeveling als afgedaan mag aanmerken, en wat er moet veranderen om deze afdoening in de toekomst transparant en controleerbaar te maken voor de raad. Ten tweede vraagt hij naar voorbeelden van andere gemeenten waarin dit proces beter wordt uitgevoerd, zodat Amsterdam daar mogelijk lessen uit kan trekken. A. DAALDER (Rekenkamer) licht toe dat de vraag over minimale criteria voor het afdoen van aanbevelingen lastig is. Het is uiteindelijk aan de raad om te bepalen wanneer iets daadwerkelijk is afgedaan, maar het moet wel navolgbaar zijn waarom het college dit aangeeft. Als minimum adviseert zij dat er in ieder geval een start van uitvoering moet zijn. Voor sommige aanbevelingen, die bijvoorbeeld jaren in beslag kunnen nemen, kan het afdoen al plaatsvinden zodra de uitvoering is ingezet. Het blijft aan de raad om op basis van goede informatie van het college te beoordelen of een aanbeveling als afgedaan kan worden beschouwd, en deze discussie kan ook breder gelden voor andere moties en toezeggingen. J. KOK (Rekenkamer) vult aan dat een aanbeveling pas als afgedaan kan worden beschouwd wanneer er op alle onderdelen van de aanbeveling wordt gereageerd.

In het onderzoek blijkt vaak dat het college slechts op één onderdeel reageert, terwijl de rest onbesproken blijft. Voor een goede opvolging is volledige terugkoppeling op elk onderdeel van de aanbeveling nodig. Wat betreft voorbeelden van andere gemeenten, geeft hij aan dat er zeker goede voorbeelden bestaan. Hierover is ook een kort filmpje beschikbaar, dat te vinden is in het rapport en op social media, waarin bijvoorbeeld de provincie Groningen wordt genoemd. Lid KROM (Partij voor de Dieren) verwijst naar de beantwoording van het college, waarin het college als denkrichting meegeeft dat de raad niet alleen over de volledige voordracht zou moeten stemmen, maar mogelijk ook de overwegingen van het college zou kunnen meenemen in de besluitvorming over de aanbevelingen. Ze vraagt hoe de Rekenkamer naar deze suggestie van het college kijkt. A. DAALDER (Rekenkamer) geeft aan dat zij de gedachte van het college heel logisch vindt. Ze licht toe dat de Rekenkamer in het nawoord al heeft aangekondigd dat ze voortaan in elke raadsvoordracht bij de aanbevelingen zal opnemen wat de reactie van het college daarop is. Wanneer het college een aanbeveling overneemt, is dat eenvoudig, wanneer het college dat niet doet of daar bedenkingen bij heeft, zal de Rekenkamer deze bedenkingen kort samengevat opnemen in de raadsvoordracht.

Ze benadrukt dat de raadsvoordracht formeel een voordracht van het presidium is, maar dat de Rekenkamer, vanwege oude afspraken, deze opstelt als dienstverlening aan het presidium. Ze zullen vanaf nu duidelijk aangeven bij welke aanbevelingen het college anders denkt, zodat de raad deze informatie kan meenemen in het debat. Lid LOCHTENBERG (CDA) vindt het positief dat het college de aanbevelingen overneemt en gelijk toepast in het plan van aanpak. Hij merkt op dat in het rapport wordt verwezen naar het gemeentelijk risicomanagementsysteem en vraagt of dit systeem de basis kan vormen voor de dashboardmonitor en of het nog moet worden opgezet, zodat de raad het kan raadplegen. J. KOK (Rekenkamer) geeft aan dat het gemeentelijk risicomanagementsysteem een goede basis kan vormen voor de dashboardmonitor. In dit systeem worden naast risico’s ook de aanbevelingen van de rekeningencommissie, ACAM en de Rekenkamer opgenomen, inclusief de stand van zaken en de achterliggende informatie. Hij merkt op dat het systeem intern kan zijn en dat sommige informatie mogelijk niet openbaar gemaakt kan worden vanwege mogelijke schade voor de gemeente. Hij suggereert dat er een afweging nodig is en dat de wethouder hier beter op kan reageren.

16

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 4 december 2025

FKD

De VOORZITTER bedankt voor de beantwoording en de heldere toelichting. Vervolgens gaat de commissie verder met de eerste termijn. Lid GARMY (Volt) geeft aan dat de Rekenkamer laat zien dat binnen de ambtelijke organisatie signalen bestaan dat plannen van aanpak soms niet goed functioneren, maar dat ambtenaren zich niet vrij voelen om dit te melden. Zij ervaren te weinig ruimte om tegenwicht te bieden wanneer de uitvoering anders verloopt dan verwacht. Dit ziet hij als een belangrijk probleem, omdat als professionals op de werkvloer constateren dat een aanpak niet effectief is maar het college er toch aan vasthoudt, de uitvoering achterblijft en aanbevelingen niet volgens bedoeling worden opgevolgd. Hij vraagt aan de wethouder of zij dit herkent en welke visie het college hierop heeft, gezien dit past binnen de bredere problematiek van cultuur die eerder is besproken. Daarnaast haalt hij de informatievoorziening aan: de Rekenkamer constateert dat plannen van aanpak regelmatig niet volledig zijn, soms te laat komen, en dat bij bijna alle afgedane aanbevelingen niet duidelijk is hoe deze precies zijn uitgevoerd. Hij wil van het college weten hoe hier concreet mee wordt omgegaan en wat de raad kan verwachten. Tot slot vraagt hij hoe de aanvullende aanbevelingen uit het nawoord van de Rekenkamer worden verwerkt en wanneer de raad daar een concrete terugkoppeling over ontvangt.

Lid NAMANE (PvdA) heeft geen vraag voor het college zelf, maar wel voor het presidium. Haar vraag sluit aan bij een eerdere opmerking van lid Krom. Ze merkt op dat in de huidige raadsvoordracht de reacties van het college op aanbevelingen van de Rekenkamer vaak niet zichtbaar zijn, bijvoorbeeld wanneer het college een aanbeveling niet overneemt of deze anders interpreteert. Volgens haar is het voor de raad van belang dat deze bestuurlijke reacties wel inzichtelijk zijn, zodat de raad kan volgen hoe het college de aanbevelingen interpreteert en eventueel kan sturen. Zij vraagt aan het presidium hoe hiernaar wordt gekeken: is de huidige werkwijze voldoende of moet dit op een andere manier worden ingericht? Lid SCHMIT (D66) geeft aan dat D66 grote waarde hecht aan transparantie en een zorgvuldige opvolging van de aanbevelingen van de Rekenkamer. Hij benadrukt dat er een belangrijk onderscheid is tussen het afdoen van een aanbeveling en het daadwerkelijk uitvoeren ervan. Dit onderscheid is volgens hem essentieel voor de controlerende taak van de raad. Hij vraagt het college of het dit onderscheid herkent en of het bereid is om dit expliciet en navolgbaar te maken in de informatievoorziening richting de raad. Lid KROM (Partij voor de Dieren) bedankt de Rekenkamer opnieuw voor het heldere rapport en benadrukt dat het college de aanbevelingen volledig heeft overgenomen.