Conceptverslag FKD 16.10.2025

Naast IJburg wordt gekeken naar andere locaties zoals Nieuw-West, en er zijn al diverse onderwijsnetwerken in Amsterdam die betrokken worden bij de uitrol. Het doel blijft om leraren te ondersteunen, zowel nieuwe als reeds werkende, zonder dat dit ten koste gaat van andere noodzakelijke voorzieningen.

32

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

Daarnaast reflecteert ze op de tegenbegroting van het CDA en hun voorstellen voor bezuinigingen op armoedemiddelen. Ze benadrukt dat deze middelen juist cruciaal zijn om mensen boven de armoedegrens te houden, verwijzend naar historische voorbeelden van armoedebestrijding waarbij mensen volledig afhankelijk waren van bedeling en liefdadigheid. Ze onderstreept dat de huidige armoedemiddelen in Amsterdam essentieel zijn, zeker gezien recente rapporten die de stad als de armste van Nederland aanduiden. Lid HAVELAAR (CDA) verwijst naar eerdere beschouwingen, waarin hij het belang benadrukte van een samenleving waarin minder mensen afhankelijk zijn van hulpverlening. Hij wijst erop dat de gemeente Amsterdam niet de oorzaak is van de armoede, maar dat het wel aanleiding geeft om na te denken over hoe kwetsbaarheid in de samenleving wordt aangepakt. Hij vraagt de wethouder hoe zij deze problematiek ziet en hoe een balans kan worden gevonden tussen overheidsbeleid en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Wethouder MOORMAN benadrukt dat het ongelijke verdelen van welvaart in Nederland pijnlijke gevolgen heeft, zoals een groeiend aantal daklozen. Ze onderstreept dat de gemeente geen invloed heeft op inkomensbeleid, maar dat het van groot belang is dat bestaanszekerheid voor mensen gegarandeerd is voordat er bezuinigd wordt op armoederegelingen.

Pas wanneer die basis op orde is, kan er op een verantwoorde manier worden gesneden in ondersteuningsmaatregelen. Vervolgens gaat ze in op het onderhoud van schoolgebouwen. Ze legt uit dat de verantwoordelijkheid hiervoor formeel bij de schoolbesturen ligt en dat de gemeente alleen bijdraagt aan renovatiekosten. Het tekort aan Rijksmiddelen betekent dat de gemeente zelf extra moet investeren, maar het daadwerkelijke onderhoud valt buiten haar wettelijke taken. Lid WEHKAMP (D66) vraagt of lerarenwoningen ook beschikbaar zijn voor duaal studenten en zij-instromers, en hoe de wethouder kijkt naar het initiatief in Nieuw-West waarbij leerlingenraden worden ondersteund. Wethouder MOORMAN reageert dat zodra een leraar een contract heeft, hij of zij in aanmerking komt voor een woning, mits aan de voorwaarden wordt voldaan. Bij zij-instromers kan het voorkomen dat hun woonwensen niet altijd passen binnen het bestaande aanbod, maar het aantal beschikbare plekken voor leraren is verhoogd. Ze geeft aan dat het wenselijk zou zijn dat iedere school wettelijk verplicht wordt een leerlingenraad te hebben. Momenteel loopt er een initiatief van LAKS om dit in de wet te verankeren. In de tussentijd kan het college scholen via nieuwsbrieven wijzen op het belang en de mogelijkheid van een leerlingenraden, zodat scholen zich bewust blijven van dit instrument.

Wethouder SCHOLTES wijst op de extra impulsen voor geweld tegen vrouwen, waaronder een inloophuis voor seksueel geweld dat zeven dagen per week open is, en de oprichting van een expertisecentrum voor kindermishandeling en huiselijk geweld. De werving voor dit centrum is al gestart, zodat snel kan worden begonnen. Daarnaast licht hij de continuering van de Transkliniek toe, in 2026 is 350.000 euro beschikbaar gesteld om de transitie naar een zelfstandige locatie te ondersteunen, met een extra 180.000 euro dit jaar voor de overgangsperiode en het opstarten van fondsenwerving. Hij gaat vervolgens in op de aanpak van personeelstekorten in de hulp bij het huishouden. Deze aanpak loopt sinds 2023 en blijft nodig, omdat de tekorten nog niet volledig zijn opgelost. Tegelijkertijd is het aantal cliënten dat hulp ontvangt toegenomen, gemiddeld 1.000 Amsterdammers per maand meer dan aan het begin van het traject. Ondanks deze stijging blijven er wachtlijsten vanwege de voortdurende instroom. Hij benadrukt dat de inkomensafhankelijke bijdrage nog steeds nodig is, ook al is het wetsvoorstel hiervoor uitgesteld. Momenteel ontvangen gemiddeld 12.112 Amsterdammers per maand hulp bij het huishouden, terwijl er budget is voor 12.250, en dit jaar wordt gebruikt om scenario’s voor de toekomst te ontwikkelen. Lid HAIJEN (SP) vraagt of het mogelijk is dat de wethouder de brief, waar hij eerder naar

33

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

verwees, nog beschikbaar stelt aan de raad voor de begrotingsbehandeling. Hij benadrukt dat dit belangrijk is voor de context en volledigheid van de besluitvorming. Wethouder SCHOLTES licht toe dat de brief waar hij eerder naar verwees inmiddels is verstuurd, maar nog niet online staat, en dat deze snel beschikbaar zal komen voor de raad ter voorbereiding van de begrotingsbehandeling. Hij benadrukt dat de campagne “Zorg voor Amsterdam” ook dit jaar doorgaat en extra impulsen krijgt, en dat er binnenkort actieweken starten om nieuwe vrijwilligers te werven en organisaties te ondersteunen. Hij wijst erop dat er een vangnet is voor organisaties met tekorten via de Vrijwilligerscentrale Amsterdam en andere lokale netwerken, en dat er al veel wordt gedaan om personeelstekorten in de zorg aan te pakken, onder andere via samenwerkingsprojecten met onderwijsinstellingen en zijinstroomtrajecten. Een raadsinformatiebrief over de stand van zaken wordt in december verwacht. Daarnaast gaat hij in op de Wmo en de inzet van middelen voor het programma ouderen, met extra structurele investeringen van 9 miljoen euro om de sociale basis te versterken. Hij benadrukt dat het belangrijk is te kijken naar preventieve maatregelen in plaats van alleen zorggeld, en noemt initiatieven zoals digitale toegangspoorten voor huisartsen en wijkgerichte preventieacties.

Ook loopt er onderzoek naar het gebruik van vapes en preventieprojecten voor jongeren, en pleit hij voor een vergunningsplicht voor de verkoop van tabak om gezondheidsschade te beperken. Tot slot bespreekt hij de zorgen rondom seksuele gezondheidszorg en geeft aan dat hierover een uitgebreide brief zal volgen om de verdere stappen en middelen te verduidelijken. De VOORZITTER sluit het debat af en schorst de vergadering voor enkele minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering met de commissies Duurzaamheid en Circulaire Economie en Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water. Hij meldt dat wethouder Pels afwezig is wegens ziekte, wethouder Van der Horst neemt haar portefeuille over in dit blok. Lid WIJNANTS (VVD) verbaast zich over de koerswijziging van het college. Dat zelfs wethouder Van der Horst nu zegt dat de automobilist geen melkkoe meer mag zijn, noemt hij opvallend gezien het eerdere beleid van stijgende parkeertarieven en minder parkeerplaatsen. Over afval zegt hij dat de tegenbegroting van de VVD veel ambitieuzer is, met meer investeringen in reiniging en handhaving. Tot slot kondigt hij aan moties in te dienen om het standpunt over de automobilist kracht bij te zetten. Lid ASRUF (PvdA) is tevreden dat er 55 miljoen euro extra wordt gereserveerd voor de brug over het IJ en benadrukt dat dit essentieel is om Amsterdam-Noord beter te verbinden.

Hij vraagt de wethouder hoeveel geld er in totaal nog nodig is voor de bruggen, aangezien eerder 320 miljoen euro werd genoemd. Verder vraagt hij naar de voortgang van het gratis openbaar vervoer voor kinderen van 4 tot 11 jaar. Hij wil weten hoeveel aanmeldingen er tot nu toe zijn en of de wethouder extra aandacht aan de bekendheid ervan zal besteden. Tot slot wijst hij op het structurele tekort van 2,2 miljoen euro bij de veren sinds 2019 en vraagt hij hoe dat wordt opgelost. Ook wil hij weten of er onderzoek is gedaan naar het effect van lagere verkeersboetes op de verkeersveiligheid. Lid NOORDZIJ (PvdA) stelt dat de stad te vies is en schoner moet worden, met een betrouwbare afvalinzameling als basis. Hij benadrukt dat beleid niet alleen op data moet worden gebaseerd, maar ook op de kennis van stadsreinigers, die het werk dagelijks uitvoeren. Over de rommel op straat zegt hij dat statiegeldafval een groot probleem vormt. Hij vindt het onacceptabel dat mensen in een welvarend land als Nederland tussen het afval moeten zoeken naar statiegeld en pleit tegen maatregelen zoals pasjessystemen of extra handhaving, die volgens hem niet effectief zijn en niet passen bij een sociale stad als Amsterdam. Hij is blij dat in de begroting wordt gekeken naar bewezen effectieve maatregelen en dat deze snel worden ingevoerd. Hij vraagt de wethouder of het gesprek met Verpact en de G4 over

34

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

het statiegeldprobleem al heeft plaatsgevonden en wat daarvan de uitkomst is. Tot slot zegt hij dat een duurzame stad ook een sociale stad moet zijn. De klimaatcrisis is volgens hem tegelijk een crisis van ongelijkheid, de zwaarste gevolgen treffen juist de mensen die het minst hebben bijgedragen, terwijl grote vervuilers te veel ruimte krijgen. Voor de PvdA blijft het essentieel dat klimaatmaatregelen ook bijdragen aan het verkleinen van ongelijkheid. Lid KROM (Partij voor de Dieren) spreekt over de opvang van dieren in de stad. Ze benadrukt de grote inzet en liefde van medewerkers, verzorgers en vrijwilligers die dagelijks zieke of verzwakte dieren opvangen, van poezen en honden tot vossen, zwanen en egels. Toch staat de opvang zwaar onder druk door een chronisch tekort aan vrijwilligers en geschoold personeel, wat ook invloed heeft op de mensen zelf die dit werk doen. Ze wijst erop dat organisaties zoals de Stichting Zwerfkatten al jaren hetzelfde subsidiebedrag ontvangen, terwijl het aantal opgevangen katten meer dan verdubbeld is. Steeds vaker gaat het bovendien om huisdieren van mensen die er tijdelijk niet voor kunnen zorgen, bijvoorbeeld door opname in de geestelijke gezondheidszorg. Ze benadrukt dat deze opvang daarmee ook een sociale functie vervult.

Daarnaast constateert ze dat het aantal opgevangen dieren en ritten van de dierenambulance veel hoger ligt dan waar het college op begroot. Ze pleit daarom voor extra middelen en kondigt een motie aan om hiervoor geld vrij te maken. Tot slot vraagt ze opnieuw aandacht voor de duivenproblematiek en pleit ze voor de terugkeer van een duiventil in de stad. Volgens haar verdient ieder dier, of het nu een hond, kat of duif is, dezelfde zorg en bescherming tegen leed. Lid BAKKER (Partij voor de Dieren) complimenteert het college met de reservering van geld voor de brug over het IJ, waardoor de verbinding met Noord dichterbij komt. Ze benadrukt wel dat de focus daarna moet liggen op de Westbrug en niet op een toeristische kabelbaan. Verder pleit ze opnieuw voor een groene, leefbare stad. Ze herinnert eraan dat er dankzij een motie van de Partij voor de Dieren hoog risicogebieden voor extreme weersomstandigheden in kaart zijn gebracht, maar betreurt dat er nog steeds geen budget is vrijgemaakt om die plekken aan te pakken. Ook constateert ze dat plannen om groenstructuren met elkaar te verbinden nauwelijks van de grond zijn gekomen. Tot slot wijst ze op de 15.000 lege boomspiegels in de stad. Ze vindt het positief dat de groeiplaatsen van bomen worden verbeterd, maar onacceptabel dat het dertig jaar zou duren om alle lege plekken opnieuw te beplanten.

Ze is daarom blij dat GroenLinks met voorstellen komt om dit proces te versnellen. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) zegt dat er in de begroting veel plannen voor groen staan, maar te weinig geld om ze uit te voeren. Ze wijst op de achterstand bij de herplant van bomen en de 15.000 lege boomspiegels in de stad, waarvoor geen langjarig plan of perspectief bestaat. Volgens haar moeten bomen als gemeentelijk bezit en waardevolle investering worden gezien, waardoor herplanting onderdeel kan worden van een investeringsprogramma in plaats van alleen de lopende begroting. Daarnaast wil ze bewoners en bedrijven meer betrekken bij vergroening. Ze stelt voor om het huidige herplantfonds om te vormen tot een bomenfonds, waarin zowel gemeentelijke investeringen als particuliere bijdragen samenkomen. Ze benadrukt dat bomen pas op de lange termijn hun ecologische waarde volledig krijgen en dat er nu actie nodig is. Daarom kondigt ze een motie aan voor een perspectief op de aanplant van 10.000 bomen en een forse investering van 30 miljoen euro, gekoppeld aan het nieuwe bomenfonds. Lid DE JAGER (D66) vraagt hoe de partij de voorgestelde investering van 30 miljoen euro voor het bomenfonds wil financieren.

Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) zegt dat zij hier in de tweede termijn uitgebreider op wil ingaan, maar licht alvast toe dat het om een investering gaat die thuishoort in de investeringsportefeuille van de gemeente. Zulke investeringen worden volgens haar doorgaans met geleend geld gefinancierd.

35

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

Lid DE JAGER (D66) vraagt of GroenLinks van plan is andere investeringen uit de investeringsportefeuille te halen of dat de schuld met 30 miljoen euro extra zal oplopen. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) antwoordt dat de motie voorziet in nader onderzoek. Ze wil de investeringsportefeuille nog niet direct aanpassen, maar eerst een voorstel uitwerken zodat de keuzes later goed kunnen worden afgewogen. Lid SCHMIT (D66) vraagt het college om uitleg over de doelstelling voor zwerfafval in de stad. Hij merkt op dat in 2021 87 procent van de bewoners de stad schoon ervoer, terwijl de begroting nu een doelstelling van 80 procent noemt. Lid DE JAGER (D66) stelt vragen over de systematiek van het klimaatfonds. Ze merkt op dat elk nieuw bestedingsvoorstel boven 1 miljoen euro door de raad moet worden goedgekeurd, terwijl dit op andere terreinen niet zo strikt gebeurt. Dit beleid stamt uit 2019, toen het klimaatfonds nieuw was en de uitvoering nog op gang moest komen. Ze vraagt zich af of deze werkwijze nog werkbaar is, omdat het de uitvoering van projecten vertraagt en het tempo van het klimaatbeleid remt. Ze vraagt of de raad niet een ander autorisatieniveau moet vaststellen om projecten sneller te kunnen uitvoeren. Lid HAIJEN (SP) spreekt over energie als basisvoorziening en benadrukt dat deze in publieke handen moet blijven.

Hij prijst het college voor het plan om een publiek warmtebedrijf op te zetten en de warmtenetten in publieke handen te brengen. Hij spoort wethouder Pels aan om door te gaan met de plannen en wijst erop dat in maart dit jaar een intentieverklaring is getekend met een staatsdeelneming als publieke partner. Hij hoopt dat er nog dit jaar een verdere uitwerking van het plan komt. Lid BILGIN (Forum voor Democratie) uit zorgen over netcongestie. Hij merkt op dat plannen voor warmtenetten bij corporaties vastlopen, waardoor de nadruk nu op warmtepompen ligt, wat het elektriciteitsnet zwaar belast. Hij stelt voor bestaande wijken voorlopig niet van het gas af te halen en het geld te investeren in het oplossen van netcongestie, zodat verduurzaming op de lange termijn beter mogelijk wordt. Daarnaast maakt hij zich zorgen over onderhoud van de openbare ruimte. Het ambitieniveau is volgens hem laag, terwijl veel wijken behoefte hebben aan vernieuwing. Ook vindt hij het schrappen van parkeerplaatsen een dure operatie die inkomsten vermindert en pleit hij eerst voor het inlopen van achterstanden en het verbeteren van onderhoud, inclusief vrouwvriendelijke inrichting. Wat infrastructuur betreft, steunt hij de Oostbrug en andere projecten zoals de voetgangerstunnel bij Centraal Station, de Westbrug en de metroring in Nieuw-West/Haven-Stad.

Hij noemt ook de metrohalte Henk Sneevlietweg, waarvan verplaatsing een hoge MKBA zou hebben, maar nog weinig aandacht krijgt. Tot slot wijst hij op de financiële druk van deze projecten en kijkt hij met belangstelling naar eerdere suggesties om aandelen in Schiphol te verkopen. Wethouder VAN BUREN reageert op vragen over het schoonhouden van de stad en het onderhoudsniveau van de openbare ruimte. Ze benadrukt dat ze hoge ambities heeft, maar realistische doelen wil stellen. Het onderhoudsniveau is daarom vastgesteld op sober, met extra middelen voor gebieden zoals Nieuw-West, Noord en Zuid, die extra aandacht nodig hebben. Ze noemt de toenemende vervuiling door stijgende bezoekersaantallen en de invoering van statiegeld op blikjes en flesjes als uitdagingen. Onder deze omstandigheden is het handhaven van een score van 80 procent al lastig. Later dit jaar komt ze met een brief over verdere maatregelen, waaronder een prullenbakkenoffensief, met prioritering om het schoonmaakniveau verder te verbeteren. Uiteindelijk blijft een hogere ambitie het doel, maar wel met realistische stappen. Lid SCHMIT (D66) zegt dat hij de ambitie van de wethouder waardeert, maar dat deze

36

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

ook duidelijk als doelstelling in de begroting moet worden opgenomen. Hij wijst erop dat het huidige ambitieniveau van 80 procent tot 2029 aangeeft dat het schoonmaakniveau slechts wordt vastgehouden, terwijl de wethouder juist hogere ambities uitspreekt. Wethouder VAN BUREN reageert dat bij het uitspreken van een ambitie ook de benodigde middelen worden vrijgemaakt. Ze verwijst opnieuw naar een brief later dit jaar, waarin wordt gekeken naar betere interne afstemming en processen. Op basis daarvan kan bij een nieuwe collegevorming eventueel extra geld worden vrijgemaakt om een hogere ambitie te realiseren. Lid SCHMIT (D66) benadrukt dat zijn fractie ambitieuzer wil zijn voor het schoonhouden van de stad en overweegt een motie in te dienen om de doelen te verbeteren. Wethouder VAN BUREN reageert dat ze benieuwd is naar de dekking van zo’n motie. Ze licht toe dat het college bezig is met procesverbeteringen, roosters en prioritering, en dat de ervaringen van medewerkers in de uitvoering worden meegenomen. Ook benadrukt ze het belang van samenwerking tussen directies, inwoners en ondernemers. Daarnaast geeft ze aan dat er gesprekken lopen met de G4-steden over zwerfafval, al heeft Amsterdam door het hoge aantal bezoekers extra uitdagingen. Ze heeft ook overleg gehad met Verpact en benadrukt dat zowel kleine als grote bedrijven verplicht moeten worden om statiegeld in te nemen.

Tegelijkertijd moet de productie van verpakkingen worden beperkt en moet Amsterdam meer vergoeding krijgen voor acties zoals het prullenbakkenoffensief. Ze belooft een gezamenlijke totaalaanpak bij het ministerie te presenteren, omdat een effectieve aanpak verder moet gaan dan alleen statiegeld. Wethouder VAN DER HORST bedankt voor de complimenten over de Oostbrug en licht toe dat het geraamde budget van 335 miljoen euro nu inclusief indexatie is, zodat stijgende kosten voor materialen en arbeid kunnen worden opgevangen. Ze geeft aan dat sommige onderdelen van de brug waarschijnlijk duurder uitvallen dan eerder geraamd en dat dit inzichtelijk wordt gemaakt bij het definitieve besluit in 2026. Over het gratis openbaar vervoer voor kinderen sinds 12 juli 2025 meldt ze dat 16.317 kinderen het reisproduct hebben aangevraagd, ongeveer 27 procent van alle basisschoolleerlingen. De campagne wordt voortgezet om het bereik verder te vergroten. Wat betreft de veren meldt ze dat het exploitatietekort van 2,2 miljoen euro komt door hogere cao-kosten, wat ten laste gaat van het programma stadsverbetering. Over bomen benadrukt ze dat het beeld van 30 jaar wachten niet klopt, momenteel worden 500 bomen geplant en dit wordt opgeschaald naar 1.000 bomen. Er is structureel geld beschikbaar voor vervanging en aanvullende aanplant, en ze wil versnelling blijven stimuleren.

Ten slotte gaat ze in op het duurzaamheidsfonds. Ze wijst erop dat het aan de raad is om te beslissen over een eventueel hoger bedrag voor terugkerende voorstellen, zodat uitvoering sneller kan verlopen, maar dat de uiteindelijke afweging bij de raad ligt. Lid BAKKER (Partij voor de Dieren) vraagt om meer duidelijkheid over de versnelling van de herplant van bomen van 500 naar 1.000 per jaar. Ze merkt op dat dit vooralsnog als wensdenken klinkt, omdat er geen concreet plan of motivatie wordt gegeven, terwijl eerder capaciteitsproblemen en financiële tekorten werden genoemd. Wethouder VAN DER HORST legt uit dat de tijdelijke capaciteitstekorten langzaam worden opgelost, dat er meer ervaring is opgedaan en dat de voorbereiding beter verloopt. Daardoor kan de uitvoering efficiënter worden en kan het tempo van herplant worden verhoogd. Ze benadrukt dat dit proces jaarlijks opnieuw moet worden uitgevoerd en dat verdere versnelling in de toekomst wel om extra middelen kan vragen, maar dat dit voor de genoemde 1.000 bomen per jaar nu geen belemmering vormt. Lid BAKKER (Partij voor de Dieren) vraagt ter verduidelijking of de wethouder verwacht dat 1.000 bomen per jaar herplant kunnen worden zonder extra financiële middelen.

37

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

Wethouder VAN DER HORST geeft aan dat dit in principe mogelijk is, maar benadrukt dat er geen garanties zijn. Het hangt af van capaciteit en efficiëntie, maar het tempo kan volgens haar wel tot 1.000 bomen per jaar groeien. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) vraagt ter verduidelijking of van de 1.000 bomen 500 reguliere herplantingen zijn en de andere 500 bedoeld zijn om achterstanden van lege boomspiegels in te lopen. Wethouder VAN DER HORST reageert dat het hier gaat om extra bomen. Ze gaat ook in op achterstanden in de openbare ruimte en meldt dat de afgelopen jaren 45 miljoen euro extra is vrijgemaakt om deze in te lopen. Daarnaast verwijst ze naar suggesties voor vrouwvriendelijke inrichting van de openbare ruimte, waarbij niet altijd extra geld nodig is, maar soms een andere manier van inrichten volstaat. Ze benadrukt dat verdere versnelling keuzes vraagt. Lid BILGIN (Forum voor Democratie) merkt op dat de voorgestelde nieuwe inrichting onder stadsverbetering valt, waar juist weinig geld voor is, en dat de middelen die de wethouder noemt incidenteel zijn. Wethouder VAN DER HORST reageert dat extra geld natuurlijk versnelling mogelijk maakt, maar dat op dit moment geen grote herinrichtingen overal plaatsvinden. Bij groot onderhoud kunnen wel verbeteringen worden meegenomen.

Over projecten zoals de Henk Sneevlietweg, de Westbrug en hoog risicogebieden zegt ze dat prioriteiten zijn gesteld omdat niet genoeg geld is voor alles tegelijk. Ze benadrukt dat er al veel wordt gedaan op het gebied van klimaatadaptatie en het verbinden van groengebieden, verwijzend naar het biodiversiteitsplan. Tot slot noemt ze dat er de afgelopen tijd 220 groenprojecten zijn uitgevoerd en nog eens 220 in uitvoering zijn, en benadrukt dat Amsterdam al volop vergroend. Lid BAKKER (Partij voor de Dieren) merkt op dat ondanks de vele groenprojecten het totale groen in de stad elk jaar afneemt. Ze benadrukt dat Amsterdammers verwachten dat het aantal groene plekken niet terugloopt, ook al worden nieuwe projecten uitgevoerd. Wethouder VAN DER HORST reageert dat het belangrijk is om niet alleen naar oppervlakte te kijken, maar ook naar de kwaliteit en biodiversiteit van het groen. Ze benadrukt dat ecologisch beheer de afgelopen tijd grote stappen heeft gezet en dat kwalitatief hoogwaardig groen meer ruimte biedt voor biodiversiteit dan bijvoorbeeld grasvelden. Lid BAKKER (Partij voor de Dieren) benadrukt dat vergroening van de stad niet alleen gaat om meer biodivers groen of recreatieplekken, maar om meer groen in het algemeen.

Wethouder VAN DER HORST reageert dat het niet alleen om vierkante meters gaat, maar ook om kwaliteit, ecologisch beheer, biodiversiteit en de grootte van bomen. Ze vindt dat de stad hiermee grote stappen zet, vooral gezien de druk op ruimte door verdichting en woningvraag. Vervolgens gaat ze in op verkeersboetes. Ze wijst erop dat hoge en snel verdubbelde boetes mensen in financiële problemen brengen. Ze benadrukt dat het verhogen van de pakkans effectiever is voor verkeersveiligheid dan het verhogen van boetes, en dat de huidige boetes niet meer bedoeld zijn voor veiligheid maar vooral financieel belastend zijn. Lid WIJNANTS (VVD) geeft aan dat hij het oneens is met het voorbeeld dat de wethouder geeft over boetes voor appen tijdens het rijden. Hij vindt dat die boetes terecht en niet te hoog zijn en dat het voorbeeld de morele boodschap van de wethouder verzwakt. Wethouder VAN DER HORST benadrukt dat haar punt vooral gaat over de snelle verdubbeling van boetes, waardoor mensen snel in betalingsproblemen komen. Ze wil de

38

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

verkeersveiligheid verbeteren zonder dat burgers daardoor financieel in de knel raken, en ziet hierin juist overeenstemming met de VVD over het handhaven van regels. Lid WIJNANTS (VVD) vraagt wat de wethouder nu concreet gaat doen met het voorstel. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat zij dit al meerdere keren met collega’s heeft besproken en dat zij samen met het ministerie van Verkeer en Waterstaat wil kijken hoe dit verder kan worden aangepakt. Ze wil onderzoeken hoe toekomstige veranderingen in het boetebeleid vormgegeven kunnen worden, en benadrukt dat parkeerboetes een ander kader hebben, die zijn kostendekkend en niet bedoeld om de begroting te vullen. Lid ASRUF (PvdA) vraagt of er onderzoek is naar het effect van lagere boetes op de verkeersveiligheid, uit bezorgdheid dat dit meer onveilige situaties kan veroorzaken. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat het Openbaar Ministerie en de Raad van State hebben vastgesteld dat de huidige hoge boetes niet bijdragen aan verkeersveiligheid, maar vooral een financieel doel dienen. Ook de Europese Raad heeft dit bevestigd. Lid ASRUF (PvdA) vraagt door op de relatie tussen lagere boetes en verkeersveiligheid, en wil weten wat dit betekent voor het gemeentelijk beleid om in te zetten op zo min mogelijk slachtoffers. Wethouder VAN DER HORST legt uit dat het vooral gaat om het verhogen van de pakkans.

Hoge boetes maken handhaving lastiger en leiden tot ingewikkelde discussies met het Openbaar Ministerie. Evenredige boetes maken handhaving eenvoudiger, wat uiteindelijk de verkeersveiligheid verbetert. Lid ASRUF (PvdA) merkt op dat de pakkans vooral vergroot wordt door meer handhaving en niet door de hoogte van de boete. Hij ziet een verschil tussen het verhogen van de pakkans en de menselijke maat bij oplopende boetes en begrijpt de koppeling niet. Wethouder VAN DER HORST reageert dat hoge boetes een drempel vormen voor handhaving. Als de boetes als onevenredig worden ervaren, wordt het lastiger om effectief te handhaven, omdat het Openbaar Ministerie terughoudender is bij het aanwijzen van handhavingslocaties. Lid WIJNANTS (VVD) stelt dat het OM beslist waar handhaving plaatsvindt op basis van verkeerskundige overwegingen, en niet vanwege de hoogte van boetes. Wethouder VAN DER HORST geeft aan dat het haar verbaast dat er weinig steun is voor haar zorgen over de hoge boetes, die door het Openbaar Ministerie en de Raad van State als hoog worden gezien. Ze benadrukt dat het doel is om mensen te beschermen tegen problematische financiële gevolgen en hoopt op gezamenlijke steun om verandering mogelijk te maken. Lid WIJNANTS (VVD) vraagt concreet of het OM niet handhaaft vanwege te hoge verkeersboetes.

Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat het OM inderdaad uiteenlopende redenen heeft om wel of niet te handhaven, maar dat zij in gesprekken richting het kabinet steeds aangeeft dat de boetes onevenredig hoog zijn, wat de handhaving bemoeilijkt. Lid WIJNANTS (VVD) vraagt of de te hoge verkeersboetes een daadwerkelijke drempel vormen voor de handhaving. Wethouder VAN DER HORST geeft aan dat het momenteel inderdaad lastig is om veel

39

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

handhaving te realiseren. Ze erkent dat het OM de boetes hoog vindt en dat dit een complexe situatie oplevert. Lid BILGIN (FvD) vraagt ter verduidelijking of er op dit moment delen van de stad zijn waar niet wordt gehandhaafd vanwege de hoge boetes. Wethouder VAN DER HORST bevestigt dat er momenteel gewoon gehandhaafd wordt, maar geeft aan dat de hoge boetes haar ongemakkelijk maken en dat dit het draagvlak voor intensievere handhaving kan beïnvloeden. Ze benadrukt dat waar mogelijk gehandhaafd wordt, maar dat de beperkte middelen en het hoge boeteniveau een uitdaging vormen. Lid ASRUF (PvdA) wijst op zorgwekkende cijfers uit de monitor sociale veiligheid, vooral rondom het openbaar vervoer en de openbare ruimte, met name voor vrouwen, en vraagt het college om een reactie samen met de VRA voor verdere bespreking. Wethouder VAN DER HORST erkent de ernst van de cijfers en zegt een gezamenlijke reactie op te zullen stellen. Ze vermeldt dat ze binnenkort in Zuidoost samen met het stadsdeelbestuur een schouw doet bij metrostations, met speciale aandacht voor veiligheid vanuit vrouwelijk perspectief. De VOORZITTER constateert dat de eerste termijn voldoende besproken is en schorst de vergadering voor enkele minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering met de commissies Algemene Zaken en Stadsontwikkeling. De burgemeester is afwezig en wordt vervangen door wethouder Moorman.

Lid WIJNANTS (VVD) is verheugd over enkele koerswijzigingen binnen het college, zowel de PvdA als wethouder Van der Horst erkennen dat de auto een belangrijk onderdeel van de stad is en dat automobilisten niet verder als melkkoe belast moeten worden. Ook toont D66 volgens hem meer bereidheid tot samenwerking rond het erotisch centrum. Hij kijkt uit naar snelle uitvoering van deze stappen, met name voor de bewoners van Zuid. Daarnaast noemt hij dat de motie om voorbereidingen rondom het erotisch centrum zo snel mogelijk te staken al is ingediend. Lid BELKASMI (PvdA) begint zijn bijdrage met de focus op vertrouwen in de politiek, vooral in stadsdelen zoals Noord, Nieuw-West en Zuidoost, die volgens hem jaren achtergesteld zijn. Hij illustreert dit met een persoonlijk voorbeeld uit zijn jeugd in de Vogelbuurt, waar jongerenwerk stopte door bezuinigingen, wat leidde tot een afname van perspectief voor jongeren en een verminderd vertrouwen in overheid en politiek. Hij benadrukt het belang van langjarige investeringen in deze stadsdelen en verwijst naar de huidige aanpak Noord en bijbehorende middelen in het coalitieakkoord. Hij maakt zich zorgen over de continuïteit van deze plannen na 2026 en vraagt het college hoe dit duurzaam geborgd kan worden, inclusief de benutting van landelijke middelen.

Daarnaast stelt hij een vraag over de mogelijkheden voor nieuwe initiatieven op het gebied van kunst, cultuur en economische ontwikkeling in Zuidoost. Lid NAMANE (PvdA) begint met het plan voor opkomstbevordering bij de komende verkiezingen. Ze merkt op dat het voor sommige Amsterdammers, bijvoorbeeld ouderen of mensen die slecht ter been zijn, niet vanzelfsprekend is om naar het stembureau te gaan. Ze vraagt het college hoe het ervoor wil zorgen dat ook deze mensen hun stem kunnen uitbrengen, bijvoorbeeld door het inzetten van vervoersdiensten. Vervolgens gaat ze in op huiselijk geweld en kindermishandeling. Ze waardeert dat de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling is verhoogd en dat eerdere kosten nu structureel worden gedekt, maar vraagt zich af of dit voldoende is om de toenemende druk op voorzieningen zoals Veilig Thuis en De Blijf Groep het hoofd te bieden. Ze wil weten welke stappen Amsterdam al kan zetten, ondanks dat de benodigde wetswijziging voor de kind- en gezinsbescherming nog

40

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

op zich laat wachten, en welke belemmeringen er zijn om een bredere, gezinsgerichte aanpak nu al toe te passen. Tot slot bespreekt ze de aanpak van onbegrepen gedrag, waarvoor extra middelen zijn vrijgemaakt voor 2026 en 2027 om zorg en veiligheid te versterken. Ze benadrukt dat het belangrijk is om te waarborgen dat deze aanpak ook na 2027 kan worden voortgezet. Ze vraagt het college welke maatregelen in de komende twee jaar nodig zijn om de behaalde resultaten goed over te dragen aan het volgende college en de continuïteit van de aanpak te garanderen. Lid WIJNANTS (VVD) merkt op dat het plan voor opkomstbevordering al eerder is besproken, maar dat de PvdA toen niets had ingebracht. Volgens hem is de tijd tot de aankomende verkiezingen erg kort om nieuwe initiatieven nog te organiseren en bovendien zijn er juridische beperkingen rond contacten tussen overheidsorganen en kiezers, wat het praktisch complex maakt. Lid NAMANE (PvdA) verduidelijkt dat ze niet doelde op de verkiezingen over een week, maar op de gemeenteraadsverkiezingen die later plaatsvinden. Lid NADIF (GroenLinks) spreekt allereerst over het plan Samen Nieuw-West. Zij merkt op dat er op verschillende posten middelen worden doorgeschoven, maar dat het onduidelijk is wat in 2025 geen doorgang heeft kunnen vinden en wat de gevolgen daarvan zijn.

Ze vraagt de wethouder om hierop te reageren en doet het verzoek om een sessie te organiseren met de nieuwe programmadirecteur. Daarnaast gaat ze in op het thema veiligheid. Ze is tevreden met het extra geld voor huiselijk geweld en seksueel geweld en benadrukt het belang van continuering hiervan, ook na de coalitieonderhandelingen volgend jaar. Ze merkt op dat veel moties van de afgelopen jaren, zoals die over genitale verminking, huiselijk geweld en handhaving, breed gedragen zijn. Ze hoopt dat de inzet van de afgelopen vier jaar op het gebied van veiligheid ook volgend jaar wordt voortgezet, ongeacht de samenstelling van de coalitie. Lid WIJNANTS (VVD) vraagt hoe dagjesmensen uit andere delen van Nederland belast zouden worden binnen de begroting 2026 en bij toekomstige collegeonderhandelingen. Lid NADIF (GroenLinks) reageert dat het dagjesmensenplan onderdeel is van een verkiezingsprogramma en meer geschikt is voor discussie tussen lijsttrekkers. Ze benadrukt dat de huidige begroting over de lopende raadsperiode gaat en wijst erop dat toerisme veel druk en kosten op de stad legt. Ze vindt het belangrijk dat zulke discussies plaatsvinden, maar liever tijdens de verkiezingsdebatten, omdat de rekening uiteindelijk bij de Amsterdammers terechtkomt.

Lid WIJNANTS (VVD) uit zijn zorgen over de praktische uitvoering van het voorstel van GroenLinks, en benadrukt dat het niet de bedoeling kan zijn dat gewone bezoekers, zoals familieleden die naar Amsterdam komen, belast worden. Lid NADIF (GroenLinks) stelt dat bezoekers, zoals haar schoonmoeder, het begrip hebben voor de druk op de stad en dat het gaat om gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor de leefbaarheid. Lid HAVELAAR (CDA) vraagt aan GroenLinks waarom zij dagtoeristen extra zouden willen belasten, terwijl Amsterdam al 110 miljoen euro extra ontvangt van de landelijke overheid. Hij merkt op dat dit geld bijvoorbeeld ook wordt gebruikt voor daklozenopvang en niet direct voor toerisme. Lid NADIF (GroenLinks) legt uit dat het idee is om alle inkomsten en uitgaven integraal te bekijken om de leefbaarheid van de stad te waarborgen. Toeristenbelasting en vergelijkbare heffingen maken daar deel van uit. Ze benadrukt bovendien dat Amsterdam als economisch centrum ook voordelen biedt voor heel Nederland en dat investeringen in de stad daarmee ook in

41

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

het belang van het land zijn. Lid VAN SCHIJNDEL (Forum voor Democratie) merkt op dat Amsterdam door een extra belasting voor dagjesmensen mogelijk minder aantrekkelijk wordt voor bezoekers en wijst erop dat de gemeente in feite zeer beperkte mogelijkheden heeft om te variëren met toeristenbelasting. Lid NADIF (GroenLinks) bevestigt dat het inderdaad moeilijk is om te differentiëren binnen de bestaande regels, maar benadrukt dat dit onderwerp beter thuishoort in de verkiezingsdebatten. Lid HOFLAND (D66) uit waardering voor het onderdeel van de begroting over algemene zaken, met name openbare orde en veiligheid, en de extra middelen voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen en de gevoelens van onveiligheid die daarmee gepaard gaan. Hij merkt op hoe onvoorspelbaar een begroting kan zijn door onverwachte gebeurtenissen in een jaar en vraagt aan de locoburgemeester hoe deze begroting wendbaar is voor de toekomst. Daarnaast brengt hij via de locoburgemeester zijn complimenten over aan de burgemeester voor het goed beheren van de begroting in het afgelopen jaar. Lid VAN BERKEL (JA21) benadrukt de ernstige problemen met intimidatie en geweld in Amsterdam, zoals het nageroepen worden van vrouwen en discriminatie van Joden en homo’s.

Hij wijst op recente incidenten met jongeren op fatbikes in West en pleit voor een daadkrachtige aanpak met een hoge pakkans, bijvoorbeeld via een pilot met lok-agenten zoals in Rotterdam succesvol is toegepast. Daarnaast stelt hij voor gezichtsbedekkende kleding standaard te verbieden tijdens demonstraties, met ontheffing alleen mogelijk als deelnemers gevaar lopen, zodat openbare orde beter kan worden gehandhaafd. Lid HAVELAAR (CDA) vraagt om opheldering over het erotisch centrum, waar vorig jaar al 1 miljoen euro aan besteed is. Hij wil weten wie er nog aan het project werkt en bevestiging dat er voor 2026 geen begroting voor gepland is. Hij geeft aan dat hij een motie wilde indienen om het project volledig stop te zetten vanwege de hoge kosten en de verwachting dat het project zijn doelen nooit zal halen en ondersteunt de VVD in een vergelijkbare motie. Lid VAN SCHIJNDEL (Forum voor Democratie) bespreekt de begroting voor openbare orde en veiligheid en uit kritiek op de huidige aanpak van de burgemeester. Hij wijst op incidenten zoals de Holocaust-herdenking, Maccabi-rellen en Extinction Rebellion-betogingen, en stelt dat er structureel iets mis is doordat het apparaat te groot en te bureaucratisch is, met veel parttime medewerkers en juristen.

Hij vraagt zich af of er vanuit Den Haag contact is geweest over camerabeelden en benadrukt zijn interesse in de rol van de landelijke politiechef en het college van procureurs-generaal. Daarnaast haalt hij eerdere voorstellen aan, zoals een andere aanpak voor asielzoekers en het erotisch centrum, en uit zorgen over kwetsbare jongeren in stadsdelen als Zuid, Nieuw-West en Zuidoost die in de misdaad terechtkomen en toeristen op straat lastigvallen. Hij sluit af met de opmerking dat de auto niet langer als melkkoe gebruikt mag worden. Wethouder GROOT WASSINK gaat in op de zorgen over investeringen in stadsdelen zoals de Vogelbuurt en benadrukt dat de coalitie de afgelopen jaren aanzienlijke middelen heeft vrijgemaakt voor drie stadsdelen, maar dat er ook bredere ongelijkheidsproblematiek bestaat buiten deze gebieden. Hij benadrukt dat het belangrijk is dat toekomstige coalities deze aanpak voortzetten en waar mogelijk uitbreiden. Over de landelijke middelen merkt hij op dat Noord nog geen onderdeel is van bepaalde programma’s, maar dat de gemeente daar intern extra inzet kan leveren. Initiatieven op het gebied van kunst en cultuur in Zuidoost zijn volgens hem niet de kern van de huidige aanpak, maar collega Meliani bekijkt wel mogelijkheden om ongelijk investeren verder te versterken.

Hij gaat ook in op de pilot voor onbegrepen gedrag die in 2026 verder doorgaat en benadrukt het belang hiervan, gezien de toenemende problematiek onder zowel mensen in

42

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

instellingen als daarbuiten. Hij verduidelijkt dat de door GroenLinks gesignaleerde onderbesteding in sommige projecten, zoals in Nieuw-West, vaak komt doordat eerst Rijksmiddelen worden ingezet voordat coalitiemiddelen worden gebruikt, en dat dit leidt tot herprioritering zonder dat activiteiten worden geschrapt. Lid WIJNANTS (VVD) uit zijn verontrusting over een opmerking van wethouder Moorman bij Radio 1, waarin zij ondemocratische partijen benoemde en terloops ook de VVD noemde. Hij vraagt zich af of die term terecht was, gezien de samenwerking met de VVD, en welke specifieke ondemocratische handelingen zij bedoelde die dit zouden rechtvaardigen. Wethouder MOORMAN reageert dat ze deze vraag liever niet als locoburgemeester beantwoordt, maar persoonlijk wel wil toelichten. Ze legt uit dat ze in het fragment feitelijk twee partijen als ondemocratisch benoemde, Forum voor Democratie en PVV. Daarnaast wees ze op andere partijen die ondemocratisch gedrag faciliteren, waaronder de BBB, en merkte ze op dat ze bezorgd was over de VVD vanwege hun samenwerking met de PVV en recente steun voor een Antifa-motie. Ze benadrukt dat haar eerdere opmerkingen zeker niet waren gericht op de Amsterdamse VVD of op lid Wijnants persoonlijk.

Ze gaat vervolgens in op de vragen van lid Namane over opkomstbevordering, huiselijk geweld en kindermishandeling, en het toekomstscenario van gezinsbescherming. Ze licht toe dat er extra middelen beschikbaar zijn om het stemmen voor Amsterdammers te vergemakkelijken, bijvoorbeeld door stemlocaties dichtbij te organiseren, maar dat vervoer naar stemlocaties gebonden is aan juridische beperkingen en budget. Voor huiselijk geweld en kindermishandeling benadrukt ze dat Veilig Thuis stabiele meldcijfers kent, het centrum voor seksueel geweld goed functioneert en de druk op opvangvoorzieningen groot blijft. Het Rijk heeft extra middelen aangekondigd, maar de precieze verdeling voor Amsterdam is nog onbekend. Over het toekomstscenario van kind en gezin vertelt ze dat complexe wetswijzigingen noodzakelijk zijn en dat grootschalige regionale veiligheidsteams momenteel juridisch beperkt zijn, maar dat sterke lokale teams en gebiedsgerichte aanpak voortgezet worden met voldoende middelen. Ten slotte reageert ze op vragen over extra geld voor geweld tegen vrouwen, de onvoorspelbaarheid van een begroting en het gebruik van lok-agenten. Ze benadrukt dat lokagenten onder verantwoordelijkheid van het Openbaar Ministerie vallen en dat hier geen nieuwe inzichten over zijn gekomen, besluitvorming hierover ligt niet bij de wethouder zelf.

Lid VAN BERKEL (JA21) benadrukt dat bij seksuele intimidatie en geweld tegen LHBTI+ personen en joggende vrouwen in parken alle beschikbare middelen ingezet moeten worden om de pakkans te vergroten, en vraagt zich af waarom de bevoegdheid hiervoor niet bij de burgemeester ligt. Wethouder MOORMAN antwoordt dat in de democratische rechtsstaat alleen het Openbaar Ministerie kan beslissen over vervolging. Ze legt uit dat het OM vanwege juridische bezwaren terughoudend is in het goedkeuren van de pilot met lok-agenten, en dat het dus niet mogelijk is dat de burgemeester dit zelfstandig uitvoert. Lid VAN BERKEL (JA21) benadrukt dat de problemen rondom seksuele intimidatie en geweld tegen vrouwen en LHBTI+ personen in Amsterdam groot zijn en pleit ervoor om de inzet van lok-agenten juridisch pionierend te proberen, zodat de pakkans wordt vergroot. Wethouder MOORMAN wijst opnieuw op de scheiding der machten en benadrukt dat alleen het Openbaar Ministerie kan beslissen over de inzet van dit instrument. Ze stelt dat het OM op dit moment niet akkoord gaat, waardoor verdere discussie hierover weinig zinvol is. Lid VAN BERKEL (JA21) benadrukt dat alles erop gericht moet zijn om de pakkans te vergroten en vraagt naar de juridische bezwaren van het OM, met name over wat precies als uitlokking wordt beschouwd.

Hij wijst erop dat met de huidige wet tegen seksuele intimidatie overtreders ook daadwerkelijk vervolgd kunnen worden, en vraagt zich af hoe lok-agenten in het

43

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

park bijvoorbeeld mogelijk als uitlokking zouden kunnen worden gezien. Wethouder MOORMAN legt uit dat de bevoegdheid hiervoor bij het Openbaar Ministerie ligt en dat er geen wijzigingen zijn ten opzichte van eerdere adviezen. Ze benadrukt dat het niet haar rol is om te speculeren over wat onder uitlokking valt en herhaalt dat dit niet de wil van de burgemeester is. Lid VAN SCHIJNDEL (Forum voor Democratie) benadrukt dat de burgemeester bevoegd is voor de handhaving van de openbare orde, los van het vervolgingsrecht van het Openbaar Ministerie. Volgens hem valt het spugen, bepotelen en andere vormen van straatintimidatie onder de normale gang van zaken die de burgemeester kan reguleren via bijvoorbeeld meldplicht, gebiedsverboden of contactverboden. Hij vraagt of de locoburgemeester en het college dit nogmaals goed kunnen bespreken om herhaling van dit soort incidenten te voorkomen. Wethouder MOORMAN reageert dat reguliere agenten al optreden tegen straatintimidatie en dat het juridische kader hiervoor aanwezig is. Lok-agenten zijn bedoeld als extra instrument om intimidatie vast te stellen, zonder dat dit de reguliere handhaving vervangt. Ze benadrukt dat het volgen van de wet democratisch is en niet ouderwets.

Over gezichtsbedekkende kleding stelt ze dat de burgemeester samen met de driehoek kan optreden bij demonstranten die de openbare orde verstoren, en dat het huidige instrumentarium hiervoor voldoende is. Ze wijst erop dat een totaalverbod op gezichtsbedekking een zaak is voor de wetgever en Tweede Kamer, niet voor de burgemeester. Lid VAN BERKEL (JA21) geeft aan dat ontheffingen voor gezichtsbedekking tijdens demonstraties van groepen die bang zijn voor repressieve regimes mogelijk zijn, maar pleit voor een algemeen verbod op gezichtsbedekking bij demonstraties. Volgens hem zorgt dat voor overzichtelijkheid, veiligheid en openheid, zodat deelnemers zichtbaar kunnen zijn en verantwoordelijkheid nemen voor hun acties. Wethouder MOORMAN benadrukt dat overzichtelijkheid niet het uitgangspunt mag zijn bij het reguleren van demonstratierecht. Ze vindt dat grondrechten centraal moeten staan en dat de openbare orde gehandhaafd moet worden zonder deze rechten te beperken. Lid VAN BERKEL (JA21) wijst erop dat het huidige gezichtsbedekkingsverbod bij demonstraties vooral geldt voor aangekondigde demonstraties, waardoor spontane of onaangekondigde demonstraties ongemerkt kunnen plaatsvinden. Volgens hem maakt dit het makkelijker voor relschoppers om onherkenbaar deel te nemen.

Wethouder MOORMAN benadrukt dat dit debat zinloos is, omdat de wetgever de regels bepaalt en de burgemeester zich daaraan moet houden. Ze gaat vervolgens in op de vraag over het erotisch centrum en bevestigt dat er voor volgend jaar geen budget is begroot. Het project moet door een ontwikkelaar worden uitgevoerd, waarbij de gemeente geen financiële investering doet, afgezien van eerder onderzoek naar de locatie. Lid HAVELAAR (CDA) vraagt om verduidelijking over het erotisch centrum, omdat het hem niet duidelijk is of er zonder vrijgemaakt budget nog ambtelijke of projectcapaciteit beschikbaar is. Wethouder MOORMAN geeft aan dat er momenteel geen extra capaciteit wordt ingezet en dat eventuele toekomstige middelen pas worden overwogen wanneer hierover besluiten in het coalitieakkoord vallen. Lid HAVELAAR (CDA) concludeert dat het project rondom het erotisch centrum daarmee de facto stilligt en stelt dat een motie om ermee te stoppen overbodig zou kunnen zijn. Wethouder MOORMAN licht toe dat alle voorbereidingen zijn getroffen en dat er geen

44

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

extra capaciteit nodig is, maar dat het proces zoals gepland gewoon doorgaat. Lid HAVELAAR (CDA) merkt op dat de antwoorden op zijn technische vragen over het erotisch centrum tegenstrijdig lijken, enerzijds zou niemand ermee bezig zijn, anderzijds zijn er ambtenaren actief. Wethouder MOORMAN legt uit dat de inspraakperiode van 12 tot 23 juli 800 reacties opleverde, die zorgvuldig worden behandeld. In Q4 komt een definitieve projectnota met de Nota van beantwoording naar het college, waarna de raad vragen kan stellen. Er is geen extra capaciteit of begroting voor dit project beschikbaar, alleen regulier werk wordt uitgevoerd. Ze benadrukt dat besluiten in de raad worden opgevolgd en dat later wordt besloten of het project doorgaat. De VOORZITTER stelt vast dat de begroting 2026 in eerste termijn voor alle commissies voldoende is besproken. Hij bedankt de aanwezigen en sluit de vergadering om 19:03 uur.

45