Conceptverslag FKD 16.10.2025

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatu

Openbare vergadering van de raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 16 oktober 2025 van 9.00 – 19.03 uur in Willem Kraanzaal

Verslag vast te stellen op:

Donderdag 6 november 2025

m

Voorzitter: M. Lust, M. Von Gerhardt, A. Bouhassani, I. Runderkamp, K. van der Veen, J.F. van Pijpen Portefeuillehouders: wethouders H. van Buren, R. Groot Wassink, M. van der Horst, M. Moorman, S. van Weyenberg, A. Scholtes Commissiegriffier: M. Diemont, N. Vos, M. Nieuwenhuis, P. van Loon, K. van Klooster Commissieondersteuner: M. Saelman, N. Bakkali, A. Dutilh, L. Hollander Verslaglegging: I. van Mourik (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: M.F. Asruf (PvdA), M. Belkasmi (PvdA), I. Runderkamp (PvdA), B. Minderhoud (PvdA), F.A. Namane (PvdA), G. Noordzij (PvdA), E.C. IJmker (GroenLinks), K.S.N. van der Veen (GroenLinks), J.F. van Pijpen (GroenLinks), A. Veenhoff (GroenLinks), A. Taj (GroenLinks), C. van Munster (GroenLinks), A.S. Aslami (D66), E. Schmit (D66), R. Hofland (D66), E.D.M. Moeskops (D66), D. de Jager (D66), A. Wehkamp (D66), K. Burgers (VVD), M. Von Gerhardt (VVD), W. van der Kamp (VVD), D.P.B. Wijnants (VVD), A. Bakker (Partij voor de Dieren), J.M. Krom (Partij voor de Dieren), R. Alberts (SP), J. Haijen (SP), J. Broersen (Volt), I. Garmy (Volt), E. Vesseur (Volt), C. van Berkel (JA21), S.Y. Khan (DENK), R. Havelaar (CDA), T. Bilgin (Forum voor Democratie), J. Noordman (Forum voor Democratie), A. van Schijndel (Forum voor Democratie), C.K.E. Kabamba (Partij voor Morgen) Afwezig: wethouders S. Mbarki, T. Meliani, Z. Pels, burgemeester F. Halsema

Opening De VOORZITTER opent de brede vergadering van de raadscommissie Financiën, Kunst en Cultuur en Diversiteit, waarin de eerste termijn van de begroting 2026 wordt besproken. De commissie behandelt de begroting 2026 en enkele bijbehorende verordeningen, die gezamenlijk worden besproken. Deze verordeningen komen niet apart terug in een reguliere commissievergadering, tenzij een lid dit alsnog bij de griffie aanvraagt. De voorzitter wijst op het erratum dat via de dagmail is verspreid en toegevoegd aan de stukken. Moties en amendementen die vandaag worden ingediend, worden schriftelijk gepreadviseerd door het college, latere voorstellen worden mondeling gepreadviseerd tijdens de raadsvergadering van 12 en 13 november. Wethouder Meliani is afwezig en wordt vervangen door wethouder Scholtes. Wethouder GROOT WASSINK licht toe dat hij wethouder Meliani vervangt voor de onderwerpen rond het H’ART Museum en het Amsterdam Museum. Hij meldt dat de laatste voortgangsrapportage over Het H’ART Museum in de zomer van 2024 is aangeleverd. Het museum bevindt zich in renovatie en herontwikkeling, en de aanbesteding loopt momenteel. Daardoor is het nu niet zinvol om een nieuwe rapportage te sturen. Hij stelt voor om de volgende rapportage in het eerste kwartaal van 2026 aan te bieden, zodat de resultaten van de aanbesteding daarin kunnen worden meegenomen.

Lid MOESKOPS (D66) merkt op dat wethouder Groot Wassink het H’ART Museum en

1

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

het Amsterdam Museum door elkaar haalde, maar dat er inderdaad een verband is tussen beide instellingen. Het H’ART Museum verhuurt momenteel aan het Amsterdam Museum, dat daar nu vertrekt. Beide instellingen ontvangen in de nieuwe begroting een extra bedrag, en zij vraagt hoe dit zich verhoudt tot de uitgangspunten van het college op het gebied van kunst en cultuur. Ze wijst erop dat het H’ART Museum bij het AFK onder de zaaglijn is beland, maar nu toch een aanzienlijk bedrag ontvangt, een bedrag waarmee veertien andere instellingen gered hadden kunnen worden. Wethouder GROOT WASSINK legt uit dat het extra geld voor het Amsterdam Museum verband houdt met de renovatie en verbouwing van het gebouw. De steun aan het H’ART Museum is volgens hem een noodmaatregel geweest die het college niet licht heeft genomen. Het museum verkeerde in een moeilijke positie, mede door de coronaperiode en de gevolgen van de oorlog die al bijna vier jaar duurt. Tegelijkertijd werkt het H’ART Museum samen met internationale partners zoals het British Museum, wat de culturele waarde onderstreept. Omdat de exploitatie zwaar onder druk stond, heeft het college besloten tot financiële steun onder strikte voorwaarden, met als doel de exploitatie structureel gezond te maken.

Deze keuze staat volgens de wethouder los van de AFK-systematiek en is uitsluitend ingegeven door het belang van het museum en zijn functie binnen de culturele infrastructuur van de stad. Financiën 3. Vaststellen Begroting 2026 Gemeente Amsterdam (VN2025-013039) 4. Vijfde wijzigingsverordening reclamebelasting Amsterdam 2020 (VN2025-009735) 5. Derde wijzigingsverordening dagtoeristenbelasting 2019 (VN2025-009125) 6. Eerste wijzigingsverordening vermakelijkhedenretributie te water 2025 (VN2025011196) 7. Vaststellen van de Derde wijzigingsverordening Vermakelijkhedenretributie voor evenementen 2021 (VN2025-011189) 8. Vaststellen van de Zesde wijzigingsverordening Precariobelasting Amsterdam 2020 (VN2025-009823) 9. Vaststellen van de Algemene legesverordening Amsterdam 2026 (VN2025-010575) 10. Vaststellen van de Wijzigingsverordening Amsterdamse Rioolheffing 2026 (VN2025-013291) 11. Vaststellen van Afvalstoffenheffing en Reinigingsrecht Bedrijfsafval Amsterdam 2026 (VN2025-013918) Lid BURGERS (VVD) stelt dat de begroting, die door het college als solide en sluitend wordt gepresenteerd, in werkelijkheid tekortschiet op de kerntaken die Amsterdammers het meest bezighouden, een schone en veilige stad. Volgens hem heeft het college de basis

2

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

verwaarloosd, waardoor de stad vuil is en het gevoel van onveiligheid groeit. De VVD presenteert daarom een tegenbegroting die een realistisch alternatief biedt en laat zien dat het anders kan. De partij wil fors investeren in veiligheid, met meer aandacht voor de aanpak van jeugdcriminaliteit, extra handhavers en een structurele verhoging van het budget voor de bestrijding van seksueel geweld. Daarnaast wil de VVD meer geld vrijmaken om de stad schoner te maken, met extra reinigers, intensievere schoonmaak en strenger optreden tegen vervuilers. Zo wil de partij laten zien dat een veilige en schone stad wel degelijk haalbaar is. Lid ASRUF (PvdA) wijst erop dat het college in deze periode al meer dan zestig miljoen euro extra heeft geïnvesteerd in afval en het schoonhouden van de stad. Volgens hem is het een complex probleem dat niet alleen met extra geld kan worden opgelost. Hij vraagt of de VVD werkelijk denkt dat geld alleen voldoende is om het probleem structureel aan te pakken. Lid BURGERS (VVD) erkent dat het inderdaad een complex vraagstuk is, maar benadrukt dat zelfs het college inmiddels toegeeft dat er meer middelen nodig zijn. Lid SCHMIT (D66) stelt dat de VVD gemeentelijk vastgoed en parkeergarages wil verkopen en de opbrengst binnen vier jaar wil gebruiken voor het verlagen van de afvalstoffenheffing en het schoonmaken van de stad.

Volgens hem betekent dit dat structureel bezit wordt verkocht om incidentele uitgaven te dekken, wat hij financieel onverstandig noemt. Hij vraagt waarom de VVD deze keuze maakt. Lid BURGERS (VVD) stelt dat deze weergave van de cijfers niet klopt. Hij legt uit dat de VVD inderdaad vastgoed en parkeergarages wil verkopen, maar dat de opbrengst wordt gebruikt om de schuld te verlagen en de algemene reserve te versterken, niet om incidentele uitgaven te financieren. Lid HAVELAAR (CDA) geeft aan dat hij het positief vindt dat de VVD het belang van de algemene reserve benadrukt. Hij uit zijn zorgen over een amendement waarbij 3 miljoen euro uit de reserve wordt gehaald voor een onderzoek naar studentenhuisvesting. Volgens hem is dit vergelijkbaar met een eerdere politieke truc waarbij ineens geld uit de reserve werd gehaald. Hij vraagt aan de VVD waarom dit gebeurt en waarom dit niet in de tegenbegroting staat. Lid BURGERS (VVD) legt uit dat deze motie losstaat van de tegenbegroting, maar benadrukt dat de tegenbegroting per saldo juist zorgt voor aanvulling van de algemene reserve. Lid HAVELAAR (CDA) geeft aan dat hij verwacht dat de tegenbegroting van de VVD niet wordt aangenomen, terwijl de begroting van het college wel zal doorgaan.

Hij vraagt wat de VVD dan gaat doen met het amendement waarin 3 miljoen euro uit de algemene reserve wordt gehaald voor een onderzoek naar studentenhuisvesting. Lid BURGERS (VVD) benadrukt dat de insteek van de VVD juist is om de algemene reserve aan te vullen. Hij licht toe dat de voorgestelde investeringen worden gefinancierd met gezonde en verstandige keuzes in de gemeentelijke huishouding. Volgens hem heeft de gemeente Amsterdam veruit de meeste ambtenaren per 1.000 inwoners, wat hij absurd vindt. Daarom stelt de VVD een taakstelling van 5 procent bezuiniging op het ambtelijk apparaat voor, zonder te snijden in uitvoerend personeel zoals handhavers en reinigers. Daarnaast wil de VVD een groot deel van het gemeentelijk vastgoed verkopen en de reclamebelasting voor ondernemers afbouwen. Lid HAVELAAR (CDA) geeft aan dat zijn partij en de VVD het eens zijn over het inkrimpen van de ambtelijke organisatie, maar merkt op dat de VVD op korte termijn een relatief groot bedrag heeft ingeboekt voor deze taakstelling. Hij vraagt hoe de VVD dit precies gaat aanpakken. Lid BURGERS (VVD) legt uit dat de VVD in de tegenbegroting laag begint met het

3

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

bedrag en dit vervolgens langzaam laat oplopen. Lid HAVELAAR (CDA) reageert dat hij dit bedrag niet zo laag vindt en uit zijn zorgen over mogelijke gedwongen ontslagen, omdat de gemeente dan de WW-kosten zelf moet dragen. Hij vraagt naar het concrete plan van de VVD om de taakstelling te realiseren, omdat hij vindt dat de aannames hierover in de tegenbegroting niet duidelijk zijn uitgewerkt. Lid BURGERS (VVD) geeft aan dat de VVD dit technisch heeft onderzocht en dat zij voortbouwen op bestaande taakstellingen binnen de gemeente om de realisatie van de bezuinigingen te realiseren. Lid HAVELAAR (CDA) merkt op dat eerdere taakstellingen de afgelopen jaren niet zijn gehaald en dat hij daarom kritisch is. Hij vraagt hoe de VVD dit wil realiseren, Lid BURGERS (VVD) antwoordt dat er volgens hem veel te halen valt bij natuurlijk verloop en dat er op korte termijn ook iets kan worden gedaan aan het ziekteverzuim. Hij benadrukt dat het college claimt een sluitende begroting te hebben, terwijl volgens de VVD de werkelijke situatie is dat rekeningen naar de toekomst worden doorgeschoven. Zo dreigt de schuld in 2029 op te lopen tot 10 miljard met een verdrievoudiging van de rentelasten.

Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) reageert op het punt over de 5 procent taakstelling en merkt op dat de VVD volgens haar dubbele boekingen maakt, enerzijds door de voorgestelde bezuiniging op de ambtelijke organisatie, anderzijds door te schrappen in activiteiten die ook personele kosten bevatten. Ze vraagt waar dan nog extra op bezuinigd moet worden binnen de ambtelijke organisatie bovenop deze maatregelen. Lid BURGERS (VVD) geeft aan dat het bij het voorgestelde bedrag vooral gaat om minder communicatiemedewerkers en minder beleidsmedewerkers, waarmee de 5 procent taakstelling kan worden ingevuld. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) wil concrete inhoud en vraagt welke onderwerpen volgens de VVD minder belangrijk zijn en waar dus minder beleid op gemaakt zou moeten worden. Lid BURGERS (VVD) noemt dat onder andere het hoge ziekteverzuim van 10 procent kan worden aangepakt. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) constateert dat de VVD nog steeds geen antwoord geeft op haar vraag over de specifieke beleidsgebieden waarop bezuinigd zou moeten worden. Lid BURGERS (VVD) reageert dat dit niet helemaal klopt, omdat in de tegenbegroting wel degelijk personeelsfuncties zijn genoemd waarop de VVD wil bezuinigen. Hij benadrukt dat het een taakstelling van v procent betreft, waarvoor een plan kan worden gemaakt.

Vervolgens gaat hij verder met zijn betoog over de financiën, de schuld dreigt op te lopen tot 10 miljard in 2029, en de begroting lijkt alleen sluitend door een onttrekking van 45 miljoen uit de algemene reserve, een buffer bedoeld voor onvoorziene risico’s. Volgens hem zijn dit stille en onverantwoorde keuzes van het huidige college, dat de schuld steeds afschuift op het Rijk, terwijl Amsterdam als rijke gemeente juist een solide begroting zou moeten presenteren. Hij concludeert dat de VVD met deze tegenbegroting duidelijke keuzes maakt voor een vrije, veilige en schone stad, waarbij veiligheid, leefbaarheid en gezond financieel beleid centraal staan. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) vraagt welke investeringen de VVD de komende begroting 2026 niet wil doen. Lid BURGERS (VVD) reageert dat hij het belangrijk vindt dat Amsterdammers een keuze hebben en dat er alternatieve financiële keuzes mogelijk zijn. Hij benadrukt dat de schuld onder

4

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

het huidige college al acht jaar met 300 miljoen per jaar oploopt en dat de rente in 2029 verdrievoudigt, waardoor dit volgens hem onhoudbaar wordt. De VVD heeft in het verleden al aangegeven welke investeringen niet doorgaan, bijvoorbeeld rond de Meervaart. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) merkt op dat de Meervaart niet doorgaat, maar benadrukt dat dit project nu in de begroting staat. Ze vraagt welke andere toekomstige investeringen de VVD wil schrappen om de schuld te verlagen, bijvoorbeeld in fietsverbindingen of bruggen. Lid BURGERS (VVD) benadrukt dat de tegenbegroting volledig inzicht geeft in hoe de VVD alles wil financieren en dat deze voor iedereen beschikbaar is om te lezen. Volgens hem laat de tegenbegroting zien welke keuzes de VVD maakt. Lid ASRUF (PvdA) begint zijn bijdrage met een terugblik op de investeringen van het huidige college. Hij noemt belangrijke projecten zoals de OBA Next, Meervaart, Jaap Edenbaan, Flevoparkbad en het Nationaal Slavernijmuseum, evenals de reserveringen voor de brug over het IJ. Deze investeringen zijn volgens hem belangrijke stappen voor een verbonden en toekomstbestendige stad. Tegelijkertijd wijst hij op de uitdagingen van de afgelopen jaren, zoals de gevolgen van corona, tegenvallers vanuit het Rijk en eigen begrotingsproblemen.

Volgens hem levert het college ook dit jaar weer een sluitende begroting op, met oog voor investeringen in de toekomst en om het volgende college een goede startpositie te geven. Er wordt structureel geïnvesteerd in jeugdzorg, armoede, schuldhulpverlening en eerdere maatregelen zoals isolatie. Hij noemt het beleid sociaal en duurzaam, waarbij de lasten voor Amsterdammers niet extra worden verhoogd. Daarnaast prijst hij de kritische blik op de eigen organisatie, met een taakstelling van 15 miljoen euro per jaar. Lid KHAN (DENK) merkt op dat de begroting op zich sluitend is, maar vooral opvalt door de keuzes die niet worden gemaakt. Zo is er volgens hem geen besluit genomen over de afvalstoffenheffing, die dekking verliest, en ook niet over de OBA-toeristenbelasting. Hij vraagt welke keuzes de PvdA wil maken om belangrijke voorzieningen zoals armoedebestrijding en jeugdhulp voort te zetten. Lid ASRUF (PvdA) stelt dat de begroting volgens hem duidelijke keuzes maakt. Zo worden de lasten voor Amsterdammers niet extra verhoogd en wordt structureel extra geld vrijgemaakt voor jeugdzorg en armoedebestrijding. Hij benadrukt dat aan het eind van deze periode de nieuwe coalitie verantwoordelijk wordt voor verdere keuzes. Lid KHAN (DENK) wijst erop dat de volgende gemeenteraad geconfronteerd zal worden met noodzakelijke bezuinigingen op belangrijke voorzieningen.

Hij vraagt welke opties de PvdA nu op tafel heeft om de nieuwe raad te ondersteunen bij die keuzes. Lid ASRUF (PvdA) antwoordt dat de PvdA doet wat noodzakelijk is en dat het passend is om toekomstige keuzes over te laten aan de nieuwe gemeenteraad. Lid HAVELAAR (CDA) wijst erop dat sommige keuzes in de begroting de volgende coalitie een financiële last opleveren, een jaarlijkse strop van 18 miljoen euro, bestaande uit 15 miljoen besparingen die nu niet kunnen worden geboekt en de kosten van AFIS Lid ASRUF (PvdA) reageert dat dit geen probleem is, omdat deze bedragen al eerder zijn aangekondigd en de voorbereidingen hiervoor een lange aanloop hebben gehad. Volgens hem is het nu zaak om deze keuzes in te boeken en verantwoord af te ronden. Lid HAVELAAR (CDA) merkt op dat er meevallers zijn van 16 miljoen euro, 10 miljoen uit toeristenbelasting en 6 miljoen uit deelnemingen, die het college direct weer uitgeeft. Hij vraagt aan lid Asruf of hij bereid is om bij een nieuwe meevaller, zoals bij de Najaarsnota van vorig jaar, AFIS versneld af te boeken, zodat dit niet in de komende jaren hoeft te gebeuren.

5

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

Lid ASRUF (PvdA) antwoordt dat het college doet wat nodig is om AFIS zo snel mogelijk op te lossen. Hij benadrukt dat hij geen glazen bol heeft en niet kan voorspellen wat de Najaarsnota zal brengen. Voor nu liggen de keuzes vast in de huidige begroting. Lid BURGERS (VVD) stelt dat de begroting dan alleen sluitend is doordat er grote bedragen uit de algemene reserve worden gehaald, waardoor het volgende college met een bijna lege reserve wordt opgezadeld, 45 miljoen dit jaar en 43 miljoen het jaar daarop. Lid ASRUF (PvdA) antwoordt dat de algemene reserve in de jaren daarna weer op peil zal komen en dat deze dit jaar zelfs boven de normhoogte ligt. Lid BURGERS (VVD) benadrukt dat de algemene reserve niet gegarandeerd op peil blijft vanwege onzekerheden. Lid ASRUF (PvdA) erkent dat er altijd onzekerheden zijn rondom de reserve, maar blijft bij zijn stelling dat de begroting sluitend is. Lid KHAN (DENK) vraagt of het gebruik van de algemene reserve, zoals gepland voor het komende jaar, een noodsituatie is of puur bedoeld om de begroting sluitend te maken. Hij benadrukt dat de reserve bedoeld is om tegenvallers op te vangen. Lid ASRUF (PvdA) antwoordt dat het gebruik van de reserve noodzakelijk is om belangrijke zaken zoals jeugdzorg, armoedebestrijding en schuldhulpverlening door te kunnen voeren.

Volgens hem worden deze middelen ingezet voor noodzakelijke keuzes en niet voor het dichten van gaten. Vervolgens gaat hij door op de eigen organisatie van de gemeente. Hij ondersteunt de taakstelling van 15 miljoen euro per jaar, maar maakt zich zorgen over de grote fluctuaties in de begroting, zoals het verschil tussen vorig jaar 8,1 miljard en nu 7,8 miljard, en de hogere opbrengsten van de toeristenbelasting. Hij vraagt de wethouder om een reflectie op deze schommelingen en op de communicatie hierover met de raad, zodat de raad beter kan sturen. Ook wil hij dat de wethouder ingaat op de schuldontwikkeling en de financiering door banken, evenals op het rapport van de Amsterdamse Rekenkamer over investeringen en de navolgbaarheid daarvan. Daarnaast signaleert hij zorgen over de snelheid van de taakstelling binnen de organisatie, hij benadrukt dat het verbeteren van de werking van de organisatie leidend moet zijn boven puur besparen. Verder wijst hij op de hoge kosten van externe inhuur binnen bestuur en organisatie, en pleit hij voor vast werk bij de gemeente om continuïteit en verantwoord omgaan met belastinggeld te waarborgen. Lid KHAN (DENK) vraagt door over de ambtelijke taakstelling en bezuiniging. Hij wijst erop dat er volgens eerdere algemene beschouwingen nog geen concreet plan ligt, terwijl dit al zes maanden geleden was aangekondigd.

Lid ASRUF (PvdA) reageert dat dit onderwerp al in de bestuursopdracht en eerdere gesprekken aan de orde is gekomen, ook in de voorbegroting. Hij benadrukt dat er ervaring moet worden opgedaan met de uitvoering van deze plannen. Lid KHAN (DENK) vraagt vervolgens of er voor de raadsvergadering van 12 november een concreet plan beschikbaar moet zijn. Lid ASRUF (PvdA) antwoordt dat er inderdaad een gedegen plan nodig is dat zowel de verbetering van de organisatie voor Amsterdammers als de continuïteit waarborgt. Het plan moet zorgvuldig worden opgesteld, waarbij vaart en zorgvuldigheid hand in hand gaan. Lid KHAN (DENK) wil weten of de PvdA iets gaat doen of vragen over gaat stellen om te zorgen dat er voor 12 november een plan ligt.

6

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

Lid ASRUF (PvdA) geeft aan dat het belangrijk is dat de 15 miljoen nu wordt ingeboekt en dat er richting de wethouder het signaal wordt afgegeven dat er zo snel mogelijk een concreet plan moet komen. Vervolgens gaat hij door op het onderwerp externe inhuur. Hij vraagt de wethouder naar de stand van zaken bij het terugdringen van dure externe inhuur en hoe draaideursituaties worden voorkomen, verwijzend naar een voorbeeld van een programmadirecteur die al tien jaar via een extern bureau bij de gemeente werkt. Hij wil weten hoeveel mensen langer dan twee jaar via bureaus werken en welke maatregelen de gemeente neemt om dit tegen te gaan. Lid KROM (Partij voor de Dieren) opent haar bijdrage met vragen over de algemene reserve voor 2026. Ze merkt op dat de norm van 5 procent niet wordt gehaald, met een tekort van 39 miljoen euro. Tegelijkertijd zijn er plannen voor een onderzoek naar studentenhuisvesting dat uit deze reserve gefinancierd moet worden, wat haar zorgen baart. Ze vraagt de wethouder om haar visie, vindt zij dit een goed idee als schatkistbewaarder, en is dit een verantwoord niveau voor de reserve? Ze wil ook weten of er nog ruimte overblijft om andere voorstellen, bijvoorbeeld van de Partij voor de Dieren, te financieren.

Daarnaast verwijst ze naar de toeristenbelasting, waar ze later in de commissie verder op in wil gaan, en geeft aan dat de partij al een amendement heeft ingediend. Ze noemt ook andere plannen en moties, zoals het verbeteren van de opvangketen voor dieren en de opvang van dakloze mensen, en wil eerst duidelijkheid over de beschikbare ruimte in de algemene reserve om hierover voorstellen te kunnen indienen. Lid BAKKER (Partij voor de Dieren) richt zich op de rol van het Havenbedrijf van Amsterdam en het belang van eerlijke handel. Ze benadrukt dat de stad geen winst mag maken ten koste van ontbossing of uitbuiting, zoals bij kolen uit Colombia of soja voor veevoer. Ze verwijst naar eerder ingediende en aangenomen moties om ontbossing tegen te gaan en de haven een stimulerende rol te laten spelen in de overgang van dierlijke naar plantaardige eiwitten. Ze dringt er bij de wethouder op aan deze moties voortvarend uit te voeren en snel terugkoppeling te geven, omdat er inmiddels al een half jaar verstreken is en de handel in de haven eerlijker moet worden. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) begint haar bijdrage door de robuuste begroting en het positieve financiële beeld te benadrukken. Ze is blij dat uit de cijfers blijkt dat linkse partijen zorgvuldig met geld omgaan.

In het dashboard staan vrijwel alle indicatoren op groen en ze waardeert de extra investeringen in belangrijke onderwerpen zoals de opvang van ongedocumenteerden, isolatie en noodzakelijke middelen voor de jeugdzorg. Lid HAVELAAR (CDA) wijst erop dat lid Van Pijpen de belastingheffing niet noemde, terwijl die in het oranje staat in het dashboard. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) reageert dat zij geen probleem heeft met belastingheffing zolang deze eerlijk is en de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Ze benadrukt dat een gemeentebegroting bedoeld is om de stad vooruit te helpen, en dat er ondanks de positieve cijfers nog ruimte voor verbetering is. Specifiek wil ze ingaan op investeringen en de schuld, een stad zonder investeringsmogelijkheden geeft zichzelf op, wat volgens haar onacceptabel is. Ze verwijst ook naar het advies van de Rekenkamer over een investeringsplafond. Lid KROM (Partij voor de Dieren) vraagt naar de verhoging van de toeristenbelasting, zoals genoemd in het verkiezingsprogramma van GroenLinks. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) benadrukt dat GroenLinks niet tegen een verhoging van de toeristenbelasting is, maar dat dit gecombineerd moet worden met een goede aanpak van het dagtoerisme. Een verhoging zonder maatregelen tegen dagtoerisme levert volgens haar geen winst op voor de stad.

GroenLinks vindt het belangrijk te investeren in theaters, bibliotheken, fietsbruggen en

7

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

groen, omdat dit grote waarde toevoegt die niet volledig via de begroting kan worden gefinancierd. Ze verwijst naar eerdere sessies en een brief van de Rekenkamer over het risico dat de BNG mogelijk grenzen bereikt door het grote aandeel van Amsterdam. Ze vraagt de wethouder welke gesprekken hierover plaatsvinden. Lid HAVELAAR (CDA) vraagt GroenLinks naar hun visie op aandeelhouders die winst maken met de fossiele industrie, met nadruk op het verwachte dividend van Schiphol vanaf 2027. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) reageert dat zij zich verzetten tegen de fossiele industrie en kritisch staan tegenover Schiphol, waarbij ze benadrukt dat zij vinden dat Schiphol moet krimpen. Ze geeft aan dat ze over het concrete gebruik van het dividend nog verder wil nadenken. Lid HAVELAAR (CDA) merkt op dat GroenLinks vorig jaar al niet had nagedacht over het gebruik van het dividend van Schiphol en hoopt dat het geld besteed wordt aan verduurzaming van Schiphol in plaats van in de algemene middelen. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) antwoordt dat zij vinden dat het verduurzamen van Schiphol primair een taak van Schiphol zelf is en dat GroenLinks daar beleid op heeft, met een stevig position paper waar ze volledig achter staan. Lid KHAN (DENK) vraagt of GroenLinks de toeristenbelasting wil verhogen om de gaten in de begroting te dichten, gezien de toenemende zorgproblemen.

Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) benadrukt dat GroenLinks altijd staat voor een stevige en robuuste zorg. Ze bevestigt dat ze in de volgende periode de verhoging van de toeristenbelasting zullen bekijken, ook vanwege andere stedelijke doelen zoals de ondersteuning van ongedocumenteerden. Lid KHAN (DENK) merkt op dat er keuzes gemaakt moeten worden in de komende jaren. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) reageert dat ze het niet helemaal eens is met de stelling dat alle keuzes pas volgend jaar gemaakt worden. Ze legt uit dat op een aantal punten al structurele financiering mogelijk is, bijvoorbeeld voor de opvang van ongedocumenteerden. Ze benadrukt dat de begroting sluitend is en dat ze idealiter alles structureel zou willen maken, maar dat dit momenteel niet volledig kan. Waar dat niet lukt, is incidentele financiering een goed alternatief. Lid KHAN (DENK) merkt op dat er nu gestemd moet worden over de begroting en vraagt hoe GroenLinks kijkt naar de ambtelijke taakstelling van 15 miljoen euro als er voor 12 november nog geen plan ligt voor de uitvoering. Hij stelt dat zonder zo’n plan stemmen problematisch is. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) verduidelijkt dat de 15 miljoen euro taakstelling ingeboekt wordt voor 2027 en dus niet voor 2026, waarover nu gestemd wordt. Ze benadrukt dat zij altijd vooroploopt bij het aanpakken van de organisatie en dat ze dit serieus wil oppakken.

Lid BURGERS (VVD) vraagt hoe GroenLinks het renterisico bekijkt nu de rentebetalingen in 2029 naar circa 250 miljoen stijgen en de rente momenteel hoog is, en wat GroenLinks daartegen wil doen. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) legt uit dat het renterisico gefaseerd wordt aangepakt, de schuld wordt in tranches afgelost, waardoor rentestijgingen niet ineens een groot effect hebben. Ze benadrukt dat dit planbaar en beheersbaar is en dat de benodigde investeringen in de stad hiertegenover staan. Ze verwijst naar de huidige en toekomstige begrotingen voor verdere financiële invulling.

8

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

Lid IJMKER (GroenLinks) bespreekt digitale toegankelijkheid en autonomie en stelt vragen over de gevolgen van de bezuiniging van 10 procent op de IDO’s in Amsterdam. Ze is blij met de nieuwe indicator voor digitale toegankelijkheid en de vrijgemaakte middelen voor de online leefwereld en de i-agenda, maar mist budget voor digitale autonomie. Daarnaast stelt ze vragen over het vergroten van het bereik van de Route naar Herstel en de financiële regeling voor verandering van geslachtsregistratie, omdat het gebruik daarvan lager is dan verwacht. Lid GARMY (Volt) begint met complimenten voor de wethouder en ambtenaren voor een sluitende begroting zonder lastenverhoging. Vervolgens benoemt hij vier aandachtspunten: oplopende schuld, Rijksrisico’s, herstel van de algemene reserve en bezuinigingen op de gemeentelijke organisatie. Hij wijst erop dat de schuldenlast en de dalende solvabiliteit binnen de VNG-bandbreedte vallen, maar dat de onderbouwing van risico’s ontbreekt, zoals hogere rente of duurdere investeringen. Hij vraagt om scenarioanalyses en stresstesten bij de Voorjaarsnota en duidelijkheid over de mogelijke financieringsruimte van 10 miljard. Daarnaast merkt hij op dat er in de begroting weinig aandacht is voor Rijksrisico’s en de buffer voor tegenvallers, en dat het tijdelijk onder de norm komen van de algemene reserve voor 2026 onvoldoende wordt toegelicht.

Tot slot stelt hij vragen over de geplande bezuiniging van 15 miljoen op de eigen organisatie: hoe deze raming tot stand komt, of deze realistisch is en of de reorganisatie efficiëntie en slagkracht oplevert zonder grote negatieve gevolgen voor de stad. Lid SCHMIT (D66) benadrukt dat de begroting ervoor zorgt dat er geen lastenverzwaring voor Amsterdammers is, ondanks 47 miljoen euro korting van het Rijk, geen OZB-verhoging en gelijkblijvende afvalstoffenheffing. Tegelijkertijd investeert de stad in bruggen, de aanpak van seksueel geweld en het isolatieoffensief voor energiezuinige woningen. Hij wijst op de geplande bezuiniging van 15 miljoen op de gemeentelijke organisatie, bedoeld om slimmer, efficiënter en slagvaardiger te werken zonder dat de dienstverlening vermindert. Hij vraagt wanneer de wethouder met een tijdpad komt voor de uitvoering van deze 15 miljoen bezuinigingen, zodat duidelijk is hoe en wanneer dit gerealiseerd wordt. Lid KHAN (DENK) geeft aan dat eerdere bezuinigingen uit 2020 nog niet zijn afgerond en vraagt naar de beoordeling van lid Schmit hierover. Lid SCHMIT (D66) geeft aan dat het goed is dat er een ambitie van 15 miljoen euro bezuinigingen wordt gesteld.

Hij benadrukt dat hij graag van de wethouder wil weten wanneer het plan van aanpak en het tijdpad voor deze bezuinigingen naar de raad komen, zodat de raad dit kan meenemen in haar afweging bij de stemming. Lid KHAN (DENK) vraagt of hij dit ook expliciet voor de raad wil hebben, zodat het kan meewegen bij de besluitvorming. Lid SCHMIT (D66) bevestigt dat de ambitie van de raad getoond mag worden, terwijl de uitvoering met een plan en tijdpad door de wethouder wordt uitgewerkt. Lid KHAN (DENK) vraagt welke conclusies hij trekt als er voor de komende raad nog geen plan ligt voor de bezuinigingen. Lid SCHMIT (D66) antwoordt dat dit geen conclusie is, maar dat het betekent dat zij instemmen met de 15 miljoen euro bezuiniging op de begroting, gepland voor 2027, en dat de wethouder de tijd krijgt om een goed plan voor de uitvoering te maken. Lid HAIJEN (SP) geeft aan dat de SP bij de algemene beschouwingen vooral zorgen heeft over het sociale domein, zoals zorg en onderwijs. Hij maakt daarnaast twee aanvullende opmerkingen. Ten eerste staat de SP achter een forse verhoging van de toeristenbelasting. Ten tweede gaat hij in op de externe inhuur binnen de

9

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

gemeente. Ondanks eerdere moties uit 2017 en 2019 wordt het streefcijfer van maximaal 10 procent externe inhuur nog steeds niet gehaald. Hij waarschuwt dat te veel bezuinigen op de ambtelijke organisatie kan leiden tot het opnieuw inschakelen van dure externe krachten. Daarom vraagt hij de wethouder hoe het beperken van externe inhuur tot het streefcijfer van 10 procent daadwerkelijk gerealiseerd kan worden. Er is een schorsing van enkele minuten Lid VAN BERKEL (JA21) benadrukt dat Amsterdam op veel plekken vastloopt: op de wegen, het spoor, het water en de fietspaden. Tegelijkertijd groeit de stad en willen bedrijven zich vestigen, maar de infrastructuur en het stroomnet zitten vol. Om dit aan te pakken stelt JA21 voor een Amsterdams Groeifonds op te richten van ongeveer één miljard euro. Dit fonds moet investeren in de ruggengraat van de stad, met projecten die woningbouw, bereikbaarheid en economische groei mogelijk maken. Voorbeelden van investeringen zijn de Sprong over het IJ, die een vaste oeververbinding creëert en de bereikbaarheid van woningbouwprojecten aan beide zijden verbetert, en het sluiten van de metro-ring, waardoor een volwaardig metronetwerk ontstaat dat wonen, werken en reizen makkelijker maakt. Ook de netcongestie wordt aangepakt, zonder voldoende netcapaciteit kan de stad niet groeien, en het fonds kan helpen bij investeringen in energie-infrastructuur.

Volgens JA21 zorgt het Groeifonds ervoor dat Amsterdam weer kan bouwen, bewegen en groeien, en draagt het bij aan een stad waar mensen goed kunnen wonen, zich gemakkelijk kunnen verplaatsen en waar ruimte is voor nieuwe ideeën en bedrijvigheid. Tot slot pleit hij voor de verkoop van de aandelen Schiphol om deze investeringen mogelijk te maken. Lid KHAN (DENK) merkt op dat de begroting op het eerste gezicht sluitend lijkt, ondanks minder geld van het Rijk en hogere lasten. Hij waarschuwt echter dat het een “Klarna-begroting” lijkt: men schuift kosten door naar latere jaren, want pas in 2029 is de begroting echt in evenwicht. Hij vraagt zich af wat er precies gebeurt met de bezuiniging op de ambtenarij van 15 miljoen euro vanaf 2027, welk plan hierachter ligt en wat de gevolgen zijn voor externe inhuur. Vorige bezuinigingen op de ambtenarij uit 2020 worden volgens technische vragen pas in 2032 volledig gerealiseerd, waardoor hij vindt dat de raad tijdig inzicht moet krijgen in het plan. Verder wijst hij op de daling van de algemene reserve tot de ondergrens van 5 procent. Deze reserve wordt nu gebruikt om de begroting sluitend te maken, terwijl deze volgens hem bedoeld is als noodpotje.

Hij vraagt de wethouder of zij het eens is dat de algemene reserve uitsluitend voor noodsituaties gebruikt moet worden, en welke alternatieven zij heeft overwogen om de gaten in de begroting te dichten, zoals belastingverhogingen of andere bezuinigingen. Tot slot benoemt hij dat de afvalstoffenheffing niet wordt verhoogd, wat DENK steunt, en dat hij positief staat tegenover een verhoging van de toeristenbelasting. Hij benadrukt dat structurele keuzes ontbreken en dat de raad inzicht moet krijgen in hoe toekomstige Rijksbezuinigingen en lastenopslag kunnen worden opgevangen. Lid HAVELAAR (CDA) stelt twee vragen aan het college. Ten eerste vraagt hij om toelichting op de extra kosten van de ambtelijke organisatie, die in 2025 met 15,3 miljoen zijn gestegen ten opzichte van de Voorjaarsnota. Hij vraagt zich af waarom het dan niet lukt om voor 2026 15 miljoen euro aan besparingen te bedenken, en mist daarbij urgentie, aangezien de verwijzing naar de eerder verzonden brief volgens hem te weinig is. Ten tweede wijst hij op meevallers, zoals 10 miljoen euro extra toeristenbelasting en 6 miljoen euro hogere opbrengsten uit deelnemingen, en vraagt waarom deze niet gebruikt zijn om het AFIS-fiasco te dekken. Hij vraagt de wethouder ook om een toezegging dat eventuele meevallers in de Najaarsnota versneld naar AFIS worden doorgevoerd.

Tot slot complimenteert hij het idee van minder beleid maken om zo basis te leggen voor kostenbesparing. Lid SCHMIT (D66) vraagt wat het waard is dat het CDA zich profileert als rentmeester als er tegelijkertijd 25 miljoen euro op het klimaatfonds en 20 miljoen op onderwijs wordt bezuinigd. Lid HAVELAAR (CDA) licht toe dat de bezuiniging op het klimaatfonds is onderbouwd,

10

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

omdat de kosten per CO₂-reductie volgens hem veel te hoog zijn. Hij verwijst naar nieuwe voorstellen die later op de dag bij D66 besproken worden en gaat ervan uit dat D66 daarin de kant van het CDA zal kiezen wat betreft onderwijs. Zo wordt in de begroting 25 miljoen euro opgenomen voor onderhoud aan gebouwen, zodat niet vier maar zeven gebouwen per jaar onderhouden kunnen worden. Lid SCHMIT (D66) merkt op dat de bezuiniging op het klimaatfonds het isoleren van woningen en het verduurzamen van scholen stopt, terwijl de energiekosten voor Amsterdammers niet dalen. Hij vraagt wat het CDA tegen de inwoners zal zeggen die daardoor hogere energierekeningen krijgen. Lid HAVELAAR (CDA) reageert dat er momenteel nog voor 49 miljoen euro aan projecten moet worden goedgekeurd, waarvan volgens hem de helft wordt verwijderd omdat er eerder te veel is uitgegeven. Hij benadrukt dat hij dit geen echte duurzaamheid vindt en stelt daarnaast vraagtekens bij specifieke uitgaven, zoals zonwering waarvoor 2,5 miljoen euro zou worden goedgekeurd. Wethouder VAN BUREN begint haar bijdrage door te benadrukken dat dit de vierde en laatste begroting van het college is en dat ze er trots op is dat de begroting rond is gekomen zonder dat de lasten voor Amsterdammers zijn verhoogd.

Ze benadrukt het belang van een goede overdracht aan een volgend college en het prudent omgaan met de gemeentelijke financiën. Vervolgens reageert ze op de tegenbegrotingen. Ze waardeert het werk van VVD en CDA en de transparantie over de financiële impact van hun keuzes, maar plaatst kritische kanttekeningen. Over de tegenbegroting van de VVD merkt ze op dat extra middelen voor afval en reiniging niet nodig zijn, omdat de tarieven al gelijk zijn aan steden als Rotterdam en Utrecht. Ze vindt het stoppen van projecten voor communicatie met inwoners onverstandig, omdat juist betrokkenheid van Amsterdammers bij keuzes in hun stad essentieel is. Ze benadrukt ook dat de voorgestelde besparingen op subsidies en de taakstelling van 5 procent op het ambtenarenapparaat complex en ingrijpend zijn, en gerichte keuzes vereisen vanwege de impact op zorg, participatie en cultuur. Ten aanzien van de tegenbegroting van het CDA is ze positief over enkele ambities, zoals het inzetten van toerismeopbrengsten voor een leefbare stad, extra vergroening en onderhoud van scholen. Tegelijkertijd vindt ze de dekkingsvoorstellen van het CDA onverantwoord. Versobering van kwijtscheldingsregelingen en ondersteuningsmogelijkheden zou juist de Amsterdammers raken die het hardst hulp nodig hebben. Ze benadrukt dat Amsterdam zowel een vastberaden als een barmhartige stad moet blijven.

Lid HAVELAAR (CDA) wijst op het kostenbewustzijn van Amsterdammers rond afval en reiniging, zoals dat ook in het voorstel van de VVD terugkwam. Wethouder VAN BUREN reageert dat ze het daar volledig mee eens is. Ze legt uit dat zij als wethouder afval en reiniging sterk inzet op gedragsverandering en voorlichting. Ook uit het burgerberaad blijkt dat goede communicatie nodig is om Amsterdammers bewust te maken van de kosten en impact van het afval dat zij produceren. Daarbij benadrukt ze dat zowel inwoners als ondernemers verantwoordelijkheid dragen en dat preventiemaatregelen belangrijk zijn. Lid HAVELAAR (CDA) stelt voor om ook bij Amsterdammers die nu niets betalen het kostenbewustzijn te verhogen door hen een bescheiden rekening te laten zien, inclusief wat wordt kwijtgescholden, en te laten zien wat iedereen samen kan doen om de kosten laag te houden. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat dit onderwerp ook in de commissie Afval en Reiniging wordt besproken, waar diverse maatregelen worden genomen om bijvoorbeeld grof afval van straat te krijgen. Ze kan nog niet zeggen of het precies op deze manier zal gebeuren, maar benadrukt dat het college wel gaat kijken hoe dit beter onder de aandacht gebracht kan

11

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

worden, en dat de voortgang binnenkort wordt besproken in een voortgangsrapportage. Lid HAVELAAR (CDA) vraagt of de wethouder later kan terugkomen op hoe het kostenbewustzijn onder de aandacht wordt gebracht bij Amsterdammers die nu geen afvalstoffenheffing betalen, terwijl er jaarlijks 55 euro per huishouden aan kwijtschelding wordt besteed en 10 miljoen coalitiemiddelen naar afval en reiniging gaan. Wethouder VAN BUREN benadrukt dat dit wordt gedaan vanuit het principe van een solidaire stad, de laagste inkomens behouden hun kwijtschelding, en kostenbewustzijn geldt niet alleen voor hen, maar voor alle inwoners van Amsterdam. Lid BURGERS (VVD) merkt op dat de subsidies de afgelopen jaren zijn gestegen van zo’n 600–700 miljoen euro naar 800 miljoen euro en dat het subsidiekader volgens hem niet wordt gehandhaafd. Hij vraagt hoe de wethouder daar tegenaan kijkt. Wethouder VAN BUREN reageert dat zij dit niet herkent. Ze geeft aan dat de VVD dan zelf met voorstellen moet komen over welke organisaties of subsidies eventueel zouden kunnen worden stopgezet. Lid BURGERS (VVD) merkt op dat hij begin dit jaar heeft opgevraagd hoe het subsidiekader wordt gehandhaafd, maar dat hij nog steeds gegevens mist. Veel instellingen die subsidies ontvangen, leveren volgens hem niet de juiste gegevens aan, waardoor de hoogte van de subsidies blijft stijgen.

Hij constateert dat het college geen plan heeft om dit binnen de perken te houden. Wethouder VAN BUREN reageert dat er een nieuwe subsidieregeling is vastgesteld, juist voor kleine organisaties, zodat zij niet elk jaar uitgebreide cijfers hoeven aan te leveren. Subsidies worden nu voor zes jaar toegekend, met steekproeven en een vereenvoudigde administratie. Ze herkent de kritiek niet en zal zorgen dat ontbrekende gegevens alsnog beschikbaar komen. Over het bezuinigen zegt ze dat het CDA in de begroting middelen vrijmaakt door extra te bezuinigen op de ambtelijke organisatie en het ziekteverzuim te verminderen, maar dat het CDA een besparing van 20 miljoen zonder concrete maatregelen direct inboekt, wat volgens haar niet past bij verantwoord begroten. Ten slotte betwijfelt het college de noodzaak van een speciaal toerismefonds, omdat de bijdrage van bezoekers vanuit de algemene middelen al wordt ingezet voor een leefbare stad, een apart fonds zou de bewegingsruimte van de raad beperken en structureel 40 miljoen vrijspelen zou keuzes vergen waar het college zich niet in kan vinden. Lid HAVELAAR (CDA) merkt op dat de begroting voor 2026 afhankelijk is van toeristenbelasting en overtoerisme. Hij wijst erop dat bij 24,9 miljoen bezoekers 275 miljoen euro wordt begroot, terwijl bij 20 miljoen bezoekers, zoals de verordening voorschrijft, 225 miljoen euro zou worden verwacht.

Hij uit zijn bezorgdheid dat de raad hierdoor structureel afhankelijk wordt van overtoerisme en vindt dat de begroting daar minder afhankelijk van zou moeten zijn. Wethouder VAN BUREN legt uit dat de begroting van de toeristenbelasting gebaseerd is op schattingen en dat men het aantal overnachtingen wil terugdringen. Ze benadrukt dat het btwtarief vanaf 1 januari 21 procent wordt, wat een aanzienlijke verhoging van de toeristenbelasting zou betekenen als het aantal overnachtingen daalt. Ze adviseert daarom voorlopig geen verhoging door te voeren, om zowel de betrouwbaarheid richting stad en ondernemers te waarborgen als een realistische begroting te hanteren. Ze bevestigt dat de toeristenbelasting geen onuitputtelijke bron is en dat terugloop van toerisme mogelijk is. Lid HAVELAAR (CDA) benadrukt dat hij structureel niet wil begroten op overtoerisme. Hij vindt dat de begroting realistisch moet zijn en stelt dat de 225 miljoen euro bij 20 miljoen bezoekers als uitgangspunt genomen zou moeten worden.

12

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

Wethouder VAN BUREN bevestigt dat de begroting niet structureel afhankelijk is van overtoerisme. Ze legt uit dat de toeristenbelasting gebaseerd is op een percentage van de kamerprijs, dat fluctueert, en dat er diverse onderzoeken ten grondslag liggen aan de prognoses. Ze benadrukt dat men voorzichtig en realistisch begrotingstechnisch te werk gaat, zoals de huidige 10 miljoen euro die gebaseerd is op de prognose voor 2025. Lid HAVELAAR (CDA) waarschuwt dat de begroting niet te optimistisch moet zijn en stelt dat de 275 miljoen euro aan toeristenbelasting lager geraamd had moeten worden op 225 miljoen. Hij vindt dat er alvast een hefboompje afgesproken moet worden voor het geval de inkomsten tegenvallen, zodat niet alle middelen naar algemene uitgaven van de coalitie gaan. Wethouder VAN BUREN legt uit dat de toeristenbelasting vooral wordt ingezet voor noodzakelijke uitgaven die voortkomen uit toerisme, zoals afval en reiniging. Ze benadrukt dat het inkomen fluctueert met het aantal toeristen en de kamerprijzen, en waarschuwt dat de verhoging van het btw-tarief naar 21 procent per 1 januari ook invloed kan hebben. Daarom vindt ze het verstandig om beslissingen over structurele verhogingen aan een volgend college over te laten, zodat de stad en ondernemers niet onverwacht worden belast.

Lid KROM (Partij voor de Dieren) benadrukt dat goed bestuur ook betekent dat het college maatregelen moet nemen om het aantal overnachtingen terug te brengen naar 20 miljoen. Ze wijst erop dat het terugdringen van toeristen gevolgen heeft voor ondernemers, maar dat dit inherent is aan het behalen van de afgesproken limiet. Daarnaast waarschuwt ze dat de geplande onderzoeken en voorstellen rond de btw-verhoging te langzaam verlopen, waardoor er pas na drie jaar mogelijk nieuwe maatregelen worden genomen. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat de toeristenbelasting al aanzienlijk is verhoogd en dat er maatregelen zijn genomen om de druk van toerisme te beperken, zoals het halveren van bepaalde aanlopen. Ze benadrukt dat Amsterdam een van de steden met de hoogste toeristenbelasting is en dat zij voorzichtig wil zijn met verdere jaarlijkse verhogingen. Lid KROM (Partij voor de Dieren) geeft aan dat haar fractie bij een voorstel voor een flinke verhoging van de toeristenbelasting direct een amendement zal indienen. Ze erkent dat de wethouder al verschillende maatregelen heeft genomen, maar merkt op dat die tot nu toe te weinig effect hebben gehad op de stijging van het aantal bezoekers. Wethouder VAN BUREN erkent de argumenten en verwijst naar de amendementen die worden ingediend.

Ze gaat vervolgens in op de organisatieontwikkeling en hervorming van de ambtelijke organisatie, waaronder de taakstelling van 15 miljoen euro. Ze meldt dat de raad hierover op 6 november een commissiebrief krijgt en dat er een technische sessie gepland staat op 20 november met Tijs van Lieshout, waarin de opgave verder wordt toegelicht en aandachtspunten vanuit de raad kunnen worden ingebracht. Daarbij komt ook specifiek de aanpak van verzuim, cultuuraspecten en leiderschap aan bod. Lid HAVELAAR (CDA) stelt voor eerst de technische sessie te laten plaatsvinden en daarna het politieke gesprek met de burgemeester en de wethouder. Daarnaast geeft hij aan een expertmeeting te willen organiseren over cultuur, verzuim en uitvoering. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) vraagt ter verduidelijking of het voorstel betekent dat het debat in de commissie ook wordt uitgesteld tot na 20 november. Ze wijst erop dat de eerste commissie op 6 november plaatsvindt en dat het technische overleg met Van Lieshout op 20 november is, wat de planning richting de decemberraad beïnvloedt. Lid GARMY (Volt) voegt toe dat het commissiedebat niet te veel mag worden uitgesteld, omdat er op 12 en 13 november nog over de 15 miljoen euro in de begroting gestemd moet worden. Alles moet tijdig voor de begrotingsbespreking plaatsvinden.

13

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

De VOORZITTER verduidelijkt dat het voorstel inhoudt dat het onderwerp niet op 6 november wordt besproken, maar dat er eerst een technische sessie plaatsvindt op 20 november. De commissiebespreking staat dan gepland op 4 december en een eventuele raadsbespreking volgt in januari. Lid GARMY (Volt) geeft echter aan dat hij hier niet mee instemt, omdat er bij de begroting nog gestemd moet worden over de 15 miljoen euro en hij ervan uitging dat op 6 november al meer informatie over de plannen beschikbaar zou zijn. Wethouder VAN BUREN licht toe dat er op dit moment nog geen volledig plan voor de raad ligt. De ingeboekte taakstelling van 15 miljoen euro voor 2027 is gebaseerd op een eerste ambtelijke inschatting en maakt onderdeel uit van een breder organisatiehervormingstraject. Hierbij wordt gekeken naar ziekteverzuim, efficiëntie en mogelijke extra besparingen. Tijs van Lieshout werkt momenteel uit hoe verdere besparingen kunnen worden gerealiseerd en zal dit toelichten tijdens de technische sessie. De taakstelling wordt dus onderdeel van een groter plan van aanpak, dat in de technische sessie, de commissiebehandeling en uiteindelijk in de raadsvergadering zal worden besproken. De VOORZITTER bevestigt de planning: de technische sessie vindt plaats op 20 november, de commissie behandelt het onderwerp op 4 december en de inhoudelijke bespreking in de raad volgt in januari.

De commissie stemt in met deze volgorde. Lid BURGERS (VVD) merkt op dat de ingeboekte taakstelling van 15 miljoen euro nauwelijks effect zal hebben gezien de oplopende salariskosten in de begroting, van 0,7 miljard in 2025 naar 0,8 miljard in 2026. Wethouder VAN BUREN reageert dat de taakstelling onderdeel is van een bredere organisatiehervorming, die zorgvuldig wordt uitgevoerd en verder gaat dan alleen deze eerste 15 miljoen. Het gaat erom dat de maatregelen onderdeel zijn van een groter traject, zodat ze structureel effect kunnen hebben. Lid KHAN (DENK) vraagt door over de ambtelijke bezuiniging van 15 miljoen euro en wil weten waarop deze inschatting precies is gebaseerd. Wethouder VAN BUREN legt uit dat het bedrag voortkomt uit een ambtelijke inschatting, tijdens de retraite wordt aan ambtenaren gevraagd wat haalbaar is, zodat geen onrealistische taakstellingen worden opgelegd. Ze benadrukt dat dit onderdeel is van een bredere organisatiehervorming en dat een gericht plan van aanpak nodig is voor een verantwoorde uitvoering. Lid KHAN (DENK) merkt op dat het nog onduidelijk is waarom precies 15 miljoen is gekozen en niet bijvoorbeeld 20 of 25 miljoen. Wethouder VAN BUREN herhaalt dat dit bedrag het resultaat is van de ambtelijke inschatting van wat haalbaar is, zonder uitgebreid onderzoek, en dat de deskundigheid van de betrokken ambtenaren hierin centraal staat.

Lid KHAN (DENK) merkt op dat de ambtelijke bezuiniging al maanden geleden bij de Voorjaarsnota is aangekondigd en dat er tot nu, oktober, weinig concreets is gebeurd. Wethouder VAN BUREN weerlegt dit en benadrukt dat er sinds de aankondiging al actief aan de uitvoering is gewerkt. Ze legt uit dat Tijs van Lieshout sinds begin zomer bij dit traject is betrokken en dat de voortgang zorgvuldig wordt voorbereid. De wethouder belooft dat de raad hierover uitgebreid wordt geïnformeerd tijdens de geplande technische sessie. Lid GARMY (Volt) vindt het antwoord vaag, omdat herhaaldelijk is besproken dat er al

14

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

voor het reces een concreet plan over de ambtelijke bezuiniging naar de raad zou komen. Wethouder VAN BUREN reageert dat er nog geen definitief plan ligt, de 15 miljoen is een ambtelijke inschatting. Ze benadrukt dat er tijdens het reces actief is gewerkt aan een doorlichting van de organisatie en dat keuzes eerst binnen het college worden gemaakt. Het concrete plan komt in de vorm van een brief en wordt later uitgebreid in de technische sessie en in de commissie aan de raad gepresenteerd. Lid GARMY (Volt) merkt op dat de formatie gelijk blijft en de loonkosten stijgen, waardoor het onduidelijk is hoe de 15 miljoen aan ambtelijke bezuinigingen concreet gerealiseerd wordt. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er een duidelijk plan van aanpak komt en dat Tijs van Lieshout eerst een grondige analyse maakt. Ze benadrukt dat er niet op uitvoering wordt bezuinigd, maar dat gekeken wordt naar beleidsmatige keuzes en het terugdringen van ziekteverzuim. Lid BURGERS (VVD) verwijst naar het feit dat de wethouder aangeeft geen volledig uitgewerkt plan te hebben voor de 15 miljoen aan ambtelijke bezuinigingen, terwijl hij in zijn eigen tegenbegroting bij vergelijkbare situaties juist kritiek van de coalitie krijgt. Hij vraagt de wethouder of er al een datum is genoemd voor de presentatie van dat plan.

Wethouder VAN BUREN geeft aan dat er nog geen exacte datum is, omdat het plan nog in het bestuurlijk team wordt afgestemd en eerst door het college zal gaan. Ze benadrukt dat het plan betrekking heeft op de hele organisatie en dat de burgemeester het eerste aanspreekpunt is. Ze wil het plan in de commissie bespreken, samen met de burgemeester, zodra het concreet is. Vervolgens gaat ze in op vragen over de algemene reserve, waarbij ze uitlegt dat de stand fluctueert door kasschuiven en mutaties in de reserves. De focus ligt op een toereikende algemene reserve aan het einde van de begrotingsperiode, zodat het financiële beeld stabiel blijft. Ze licht verder toe dat de verschillen in de begroting technisch van aard zijn en verband houden met de verwerking van mutaties in de reserve vermogensopbouw. Lid KROM (Partij voor de Dieren) merkt op dat volgens de cijfers in de begroting er een overschot is voor dit jaar, maar dat de algemene reserve pas vanaf 2029 weer volledig is aangevuld. Ze vindt het onduidelijk dat de wethouder zegt dat er 3 miljoen euro over is, terwijl uit het staatje blijkt dat er een tekort van 39 miljoen wordt verwacht in 2026.

Ze vraagt om een toelichting, hoe kan er 3 miljoen over zijn, terwijl de cijfers anders aangeven? Wethouder VAN BUREN legt uit dat er twee zaken door elkaar worden gehaald, de totale fluctuaties in de begroting versus de hoogte van de algemene reserve ten opzichte van de norm. Ze benadrukt dat de gemeente stuurt op een voldoende algemene reserve aan het einde van de begrotingsperiode. Het bedrag van 3 miljoen betreft het overschot boven de norm, zoals eerder mondeling toegelicht bij de algemene beschouwingen. Lid KROM (Partij voor de Dieren) merkt op dat het bedrag van 3 miljoen euro niet duidelijk in de begroting staat, volgens haar cijfers is het overschot veel hoger en wordt er volgend jaar een deel naar de algemene reserve doorgeschoven om het tekort deels op te vangen. Ze wijst erop dat er nog steeds een tekort van circa 30 miljoen euro resteert en vraagt aan de wethouder hoeveel tekort de gemeente accepteert en wat er daadwerkelijk overblijft voor investeringen. Volgens haar zijn er twee keuzes: een tekort accepteren en het voorstel van 3 miljoen laten doorgaan, of geen tekort accepteren en het voorstel laten vervallen. Wethouder VAN BUREN reageert dat de algemene reserve wordt afgestemd op de norm aan het einde van de begrotingsperiode, zodat bijsturing mogelijk is.

Ze benadrukt dat het nu technisch wordt en adviseert om deze vraag verder te bespreken tijdens de geplande technische sessie.

15

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

Lid HAVELAAR (CDA) geeft aan dat hij het niet volledig begrijpt hoe de 3 miljoen in de algemene reserve tot stand komt en waar de ruimte voor een amendement precies ligt. Hij vraagt om een brief waarin dit duidelijk wordt uitgelegd, inclusief de relatie met de bijbehorende staatjes. Wethouder VAN BUREN bevestigt dat ze dit in een brief zal toelichten, met aandacht voor de fluctuaties in de begroting en de opbouw van het reservevermogen. Ze geeft aan dat ook de vraag over de 3 miljoen en de algemene reserve daarin helder zal worden beantwoord. Lid GARMY (Volt) vraagt om toelichting op de toepassing van de norm voor de algemene reserve in latere jaren, omdat dit in de begroting niet duidelijk blijkt. Wethouder VAN BUREN belooft dit in een brief toe te lichten zodra dat kan. Daarnaast licht zij de schuldontwikkeling van de gemeente toe, de schuld stijgt nog steeds, maar iets minder snel dan verwacht, met een inschatting van circa 10 miljard euro in 2029. Door wendbare begrotingsinstrumenten en langlopende leningen kan tijdig worden bijgestuurd bij rente- of marktschommelingen. Op opmerkingen van de Rekenkamer over investeringen reageert de wethouder dat het college al verbeteringen heeft doorgevoerd om inzicht te vergroten, maar dat het overzicht complex blijft. Evaluaties van de P&C-cyclus moeten de raad ondersteunen bij toekomstige keuzes.

Een belangrijk aandachtspunt blijft de externe inhuur van personeel. Het aandeel externe inhuur daalt al, en draaideurconstructies zijn beperkt door regels voor voormalig gemeentepersoneel. Het college werkt aan aanvullende maatregelen om dit verder te beheersen. Ze benadrukt dat het college stapsgewijs werkt aan een overzichtelijke en wendbare financiële situatie, met heldere communicatie naar de raad via technische sessies en brieven. Lid NAMANE (PvdA) vraagt naar de situatie rondom dure en langdurige externe inhuur bij de gemeente, omdat veel externen soms al meer dan twee jaar werkzaam zijn. Ze wil weten of er nieuw beleid komt en wanneer de raad dit kan bespreken. Wethouder VAN BUREN legt uit dat er geen nieuw beleid komt, omdat dat al bestaat. Het gaat nu om betere sturing en controle, zodat inzichtelijk wordt waar en hoe externe inhuur plaatsvindt. Het doel is vooral preventief, zorgen dat expertise intern kan worden opgebouwd en dat medewerkers van de gemeente zelf voldoende kennis hebben. Ze belooft dat de aanpak terugkomt bij de raad, maar kan nog geen exacte datum geven. Lid NAMANE (PvdA) geeft aan dat in de jaarrekening een uitsplitsing van uitzendkrachten per afdeling en hun langdurige inzet nuttig zou zijn, inclusief informatie over detachering en ZZP’ers. Zo ontstaat meer inzicht in de externe inhuur.

Wethouder VAN BUREN zal kijken wat mogelijk is om hierin tegemoet te komen. Lid KHAN (DENK) vraagt zich af of het überhaupt kan dat iemand tien jaar als externe inhuur bij de gemeente Amsterdam werkt. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat dit soms voorkomt, bijvoorbeeld omdat iemand op verschillende plekken binnen de organisatie wordt ingezet vanwege specifieke expertise. Ze erkent dat dit vragen oproept en meldt dat er nog geen overzicht is van andere langdurig ingehuurde externen. Wel is opdracht gegeven dit te onderzoeken, zodat uitzonderingen tijdig zichtbaar zijn en eventueel in het college besproken kunnen worden, in plaats van achteraf. Lid NAMANE (PvdA) wijst erop dat uit de jaarrekening van vorig jaar blijkt dat er op detacheringsbasis al dertien mensen langer dan zes jaar bij de gemeente werken, wat duidelijk maakt dat dit een structureel punt van aandacht is. Wethouder VAN BUREN erkent dit en legt uit dat het niet altijd vanzelfsprekend of

16

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 16 oktober 2025

FKD

ongecontroleerd gebeurt, soms gaat het bewust om mensen met specifieke expertise. Ze benadrukt echter dat ze liever ziet dat deze mensen in vaste dienst komen of dat hun kennis wordt overgedragen aan collega’s, zodat de organisatie minder afhankelijk wordt van langdurige externe inhuur. Lid HAIJEN (SP) benadrukt dat de externe inhuur bij de gemeente rond de 14 à 15 procent schommelt, terwijl de raad al jarenlang moties aanneemt om dit te beperken tot maximaal 10 procent. Hij roept het college op om dat streven niet los te laten en de ambitie te blijven nastreven. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat het streven naar 10 procent nog steeds geldt. Ze benadrukt dat het college het liefst mensen zelf in dienst neemt en dat verdere maatregelen worden overwogen indien nodig. Daarnaast licht ze toe dat de gemeentelijke stresstest, die risico’s in kaart brengt, regelmatig wordt uitgevoerd en dat de begroting rekening houdt met tegenvallers en onzekerheden, zoals de nog niet volledig gedekte jeugdzorgtaken. Tot slot geeft ze aan dat de motie over de haven eind dit jaar in de raad wordt teruggekoppeld, zoals eerder toegezegd. Lid HAVELAAR (CDA) vraagt nog naar de extra kosten van 15,3 miljoen en wil weten waarom uitgaven snel kunnen stijgen, maar niet even snel kunnen dalen.