Conceptverslag FKD 05.06.2025

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

raadscommissieverslag, 5 juni 2025

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 5 juni 2025 van 9.00 – 12.48 uur in Raadzaal Donderdag 3 juli 2025 Voorzitter: Plaatsvervangend voorzitter: G. Noordzij Portefeuillehouders: wethouders H. van Buren, T. Meliani, A. Scholtes Commissiegriffier: M. Diemont Commissieondersteuner: P. Miedema Verslaglegging: I. van Mourik (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: M.F. Asruf (PvdA), E.C. IJmker (GroenLinks), K.S.N. van der Veen (GroenLinks), J.F. van Pijpen (GroenLinks), A.S. Aslami (D66), E.D.M. Moeskops (D66), E. Schmit (D66), H.C. Burgers (VVD), S.N. Hijlkema (VVD), A.L. Bakker (Partij voor de Dieren), J.M. Krom (Partij voor de Dieren), M. Emmerik (Partij voor de Dieren), M.M. Perdok (De Vonk), I. Garmy (Volt), E. Bobeldijk (SP), C. van Berkel (JA21), S.Y. Khan (DENK), R.B. Havelaar (CDA), T. Bilgin (Forum voor Democratie), C.K.E. Kabamba (Lijst Kabamba) Afwezig: M. Lust (voorzitter) Overige aanwezigen: M. Belkasmi (PvdA), F.A. Namane (PvdA)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER opent de vergadering om 9.00 uur en heet iedereen welkom. b. Mededelingen De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER meldt dat Marja Lust afwezig is. Wethouder SCHOLTES meldt dat er op 18 juni een werkbezoek aan het GVB gepland staat. Er heeft zich tot nu toe slechts één persoon aangemeld. De wethouder verzoekt commissieleden uiterlijk morgen door te geven of zij deelnemen, anders gaat het bezoek niet door. Daarnaast komt hij terug op een eerdere toezegging van collega Van Weyenberg, gedaan tijdens de bespreking over datacenters in de commissie RO op 21 mei. Leden Konings en Aslami vroegen toen naar de impact van datacenters op digitale autonomie en of er meer sturing mogelijk is op het gebruik ervan. Wethouder Scholtes geeft aan dat hij, naast het afwachten van de raadsdiscussie over het RO-plan, nog voor de zomer met een brief komt over digitale autonomie. In deze brief behandelt hij ook de aangenomen moties over de verkenning van digitale autonomie. c. Vaststellen agenda

1

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER wijst erop dat de volgende vergadering op 3 juli lang zal duren en vraagt de commissieleden om alvast rekening te houden met een avonddeel. Er zijn geen aanmeldingen binnengekomen voor agendapunt 5. De plaatsvervangend voorzitter stelt daarom voor dit punt vandaag niet inhoudelijk te behandelen en gaat ervan uit dat het in de raad als hamerstuk wordt afgedaan. Verder worden agendapunten 3 en 4 gezamenlijk behandeld, evenals agendapunten 8 en 9. Agendapunt 12 wordt om 12.00 uur besproken vanwege de aanwezigheid van twee externe onderzoekers die een toelichting geven. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslagen van de openbare en besloten vergadering van de raadscommissie FKD d.d. 8 mei 2025 De verslagen worden ongewijzigd vastgesteld. e. Actielijsten en lange termijnagenda’s, per portefeuille Er zijn geen opmerkingen over dit agendapunt. f. TKN-lijst De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER meldt dat er een verzoek is ingediend door de leden Hylkema en Emmerik om TKN 2, over het concept Evenementenbeleid 2026, te agenderen voor bespreking tijdens de volgende vergadering op 3 juli. De motivatie voor dit verzoek is eerder toegelicht in de bespreking van de dagmail. Lid HAVELAAR (CDA) vraagt of het gebruikelijk is om het concept Evenementenbeleid nu al te bespreken, aangezien dit document nog in de inspraakronde zit.

Wethouder MELIANI verduidelijkt dat het gaat om het concept Evenementenbeleid, dat nog in inspraak moet. Dit is echter al door andere commissieleden geagendeerd voor bespreking in de eerstvolgende commissievergadering. Ze legt ook uit dat het voorstel dat nu voorligt, een initiatiefvoorstel van de Partij voor de Dieren betreft, en specifiek gaat over een evenementenlocatie. Lid HAVELAAR (CDA) herhaalt dat het concept Evenementenbeleid momenteel nog ter inspraak ligt. Volgens hem is het gebruikelijk dat de commissie pas over het beleid spreekt nadat de inspraak is afgerond en er een nota van reactie beschikbaar is. Hij vraagt of dit inderdaad de gang van zaken is. De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER antwoordt dat dit afhangt van de leden die het stuk geagendeerd hebben. Hij geeft aan dat hierover verder met hen gesproken moet worden en dat in de volgende commissievergadering zal blijken of het stuk daadwerkelijk dan, of op een later moment, inhoudelijk wordt besproken. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen opmerkingen over dit agendapunt.

2

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER opent het inhoudelijk deel. Vanaf dit moment zijn de spreektijden van kracht. b. Inspreekmoment Publiek Brian Veldboom spreekt in over de wantoestanden bij het GVB. De INSPREKER, een ex-medewerker van het GVB spreekt in over misstanden die hij eerder heeft gemeld binnen het bedrijf, waaronder grensoverschrijdend gedrag en onveilige situaties. Na zijn eerdere inspraakmoment hebben raadsleden vragen gesteld en heeft de wethouder toegezegd dat er een vertrouwenspersoon zou worden aangesteld om met (ex-)medewerkers in gesprek te gaan. De inspreker uit zijn zorgen over het gebrek aan transparantie. Hij stelt dat een vertrouwenspersoon binnen een bubbel opereert, waardoor informatie intern blijft en niet openbaar wordt gemaakt. Volgens hem is dat juist het probleem, zonder transparantie kunnen misstanden blijven voortbestaan en wordt er geen duidelijk oordeel geveld over wat er precies is gebeurd. Hij legt uit dat niet de gemeente, maar het GVB zelf opdracht heeft gegeven voor het aanstellen van de vertrouwenspersoon. Hierdoor voelt het proces voor hem en andere betrokkenen niet onafhankelijk aan. Zo werden zij uitgenodigd om met de directie van GVB te praten, een partij die zij juist niet vertrouwen.

De inspreker geeft een voorbeeld van een leidinggevende die met roetveegmake-up rondloopt tijdens kerst, terwijl dat met Sinterklaas niet is toegestaan, en overhandigt hierover een e-mailwisseling. Dit voorbeeld illustreert volgens hem hoe signalen van racisme en ongepast gedrag niet serieus genomen worden. Tot slot geeft hij aan dat hij al ruim een jaar geleden melding gemaakt heeft van defecte remmen op voertuigen van het GVB. Volgens hem is dit bekend bij de directie, maar wordt er niets aan gedaan. Hij noemt dat een misdaad en roept de raad op zich hierover uit te spreken en leiderschap te tonen. Hij vindt het schrijnend dat er na meer dan een jaar nog geen actie is ondernomen. Danka van Dodewaard spreekt namens het Amsterdam Roots Festival in over TKN 2: Kennisnemen van het concept Evenementenbeleid 2026 (VN2025-007383) De INSPREKER spreekt namens het netwerk van inclusieve en gratis toegankelijke festivals. Ze benadrukt dat deze festivals, zoals Rollende Keukens, Amsterdam Roots en het Grachtenfestival, een belangrijke rol spelen in het sociale en culturele leven van Amsterdam. Ze zorgen voor verbinding, bieden ruimte aan nieuw talent en zijn vaak de enige festivals die toegankelijk zijn voor Amsterdammers met beperkte financiële middelen.

Hoewel het nieuwe evenementenbeleid deze festivals als aparte categorie erkent, waarschuwt ze dat stijgende kosten een grote bedreiging vormen. Ze is dankbaar voor de toegezegde extra subsidies, maar benadrukt dat deze structureel in de jaarbegroting moeten worden opgenomen. Daarnaast pleit ze voor concrete maatregelen om de kosten verder te verlagen, zoals het verminderen van vergunningskosten, het koppelen van retributies aan ticketprijzen, en het achteraf betalen van locatiehuur op basis van het daadwerkelijke bezoekersaantal. Tot slot doet ze een oproep tot nader onderzoek en samenwerking om ervoor te zorgen dat kunst en cultuur in Amsterdam voor iedereen toegankelijk blijven, nu en in de toekomst.

3

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. d. Rondvraag Lid IJMKER (GroenLinks) geeft aan dat morgen een belangrijke dag zou zijn vanwege de lancering van de Nederlandse digitaliseringsstrategie door de staatssecretaris, maar dat dit niet doorgaat door het vallen van het kabinet. Ze vraagt wat de wethouder nu gaat ondernemen en wat Amsterdam kan verwachten, zonder te hoeven wachten op een nieuw kabinet. Wethouder SCHOLTES deelt die mening en zegt dat hij teleurgesteld is dat de presentatie niet doorgaat, maar dat Amsterdam de digitale agenda actief blijft oppakken. Hij vertelt dat de gemeente ambtelijk in gesprek blijft over wat er wel kan doorgaan, zoals de pilot met open source werkplekoplossingen. Ook zet Amsterdam in op gezamenlijke inkoop van clouddiensten met andere gemeenten via de VNG, wat meer inkoopkracht geeft. Daarnaast is er een visie op digitale autonomie in ontwikkeling bij het ministerie van Binnenlandse Zaken, waarvan hij verwacht dat die gewoon doorgaat. Lid VAN DER VEEN (GroenLinks) vraagt het college naar de recente publieke boycots van festivals zoals Zwarte Cross en Amsterdam Open Air, vanwege zorgen over de rol van grote private equity-investeerders die festivalorganisaties overnemen.

Hij wil weten hoe het college deze ontwikkelingen beoordeelt, of er risico’s zijn voor de culturele autonomie in Amsterdam, en of bezoekers en organisatoren al actie ondernemen. Wethouder MELIANI bevestigt dat het college op de hoogte is van de overname van Superstruct Entertainment door KKR, waaronder meerdere festivals vallen. Ze geeft aan dat het college contact heeft met onder andere de directeur van Milkshake, die zich zorgen maakt over deze ontwikkelingen. De wethouder benadrukt dat het belangrijk is dat er geen monopolie ontstaat waarbij één organisatie alle kleine festivals overneemt, omdat dat de diversiteit en culturele autonomie schaadt. Het nieuwe evenementenbeleid zet juist in op het ondersteunen van een breed scala aan festivals door middel van subsidies, zodat die diversiteit en autonomie gewaarborgd blijven. Het college blijft hierover in gesprek met festivals en houdt de situatie nauwlettend in de gaten. Lid HAVELAAR (CDA) roept wethouder Meliani op om het concept Evenementenbeleid terug te trekken uit de inspraakprocedure. Hij verwijst naar een toezegging die de wethouder op 17 juli 2024 deed, waarin zij beloofde te onderzoeken tot hoeveel toeristische overnachtingen de evenementen zouden leiden. Volgens hem is daar niets van terug te vinden in de huidige documenten, het woord toerisme of overnachting komt er niet in voor.

Hij benadrukt dat dit essentieel is voor de leefbaarheid in de stad en waarschuwt dat bewoners zich anders genoodzaakt kunnen voelen juridische stappen te ondernemen. Wethouder MELIANI antwoordt dat het formeel niet mogelijk is het beleid terug te trekken, maar zegt wel bereid te zijn deze opmerkingen alsnog mee te nemen in de beantwoording op de inspraakreacties. Op de vervolgvraag van lid Havelaar waarom er niet aan deze toezegging is gedacht ondanks het belang geeft de wethouder aan dat er wel over is nagedacht, onder andere in gesprekken met belanghebbenden, en dat ook de wethouder Economische Zaken hier een rol in speelt. Lid HAVELAAR (CDA) vraagt naar de impact van de staking bij het AEB op de stad en op de medewerkers die betrokken zijn bij de afvalinzameling.

4

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

Wethouder VAN BUREN legt uit dat er drie dagen is gestaakt, niet alleen bij het AEB maar ook bij andere afvalverbrandingsinstallaties. Om overlast te beperken zijn er vooraf maatregelen getroffen, in het weekend is extra gewerkt, containers zijn zoveel mogelijk geleegd, en er is een tijdelijke opslaglocatie ingericht. Daar ligt nu het afval opgeslagen. De wethouder verwacht dat het weken zal duren om die achterstand weg te werken, maar bevestigt dat de staking inmiddels voorbij is. Lid BOBELDIJK (SP) constateert dat het op straat relatief goed is verlopen. Wethouder VAN BUREN beaamt dat en spreekt haar waardering uit voor de inzet van de gemeentelijke diensten. Ze wijst daarnaast op de solidariteit met de stakers, vooral vanwege het onrecht dat de plasticheffing via de afvalstoffenheffing bij inwoners terechtkomt. Dat onderwerp zal later verder besproken worden in een andere commissie. Lid BAKKER (Partij voor de Dieren) spreekt haar tevredenheid uit over het recente oordeel van de rechter, die de natuurvergunning van Schiphol vernietigt. Zij herinnert eraan dat Amsterdam al eerder bezwaar heeft gemaakt tegen deze vergunning, mede naar aanleiding van een motie vanuit de raad. Volgens lid Bakker is er bij de vergunningverlening sprake van oneerlijk gegoochel met stikstofberekeningen, en viel het oordeel dan ook te verwachten.

Zij roept de wethouder op om zo snel mogelijk opnieuw met Schiphol om tafel te gaan, met als duidelijke inzet een forse krimp van de luchthaven. Ook vraagt zij de wethouder om zich nadrukkelijk uit te spreken tegen een eventueel hoger beroep van Schiphol, dat inmiddels is aangekondigd. Wethouder VAN BUREN geeft aan blij te zijn met de uitspraak en zegt volmondig ja op beide verzoeken van het raadslid. Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt het college of het klopt dat er een afvaardiging van Amsterdam van plan is naar de Pride in Boedapest af te reizen. Hij wil weten wie er precies gaan en of deze reis georganiseerd en betaald wordt door de gemeente. Wethouder MELIANI bevestigt dat er binnen het college nog overleg plaatsvindt over wie er gaat, ofwel zijzelf, of de burgemeester, en dat de veiligheidssituatie nog wordt onderzocht. Ze geeft aan dat de reis inderdaad door de gemeente wordt bekostigd. Lid VAN BERKEL (JA21) geeft aan dat zijn partij het ongepast vindt dat een gemeente zich met de interne zaken van andere landen bemoeit. Hij vraagt zich af wat Amsterdammers aan deze reis hebben en hoe dit geld op een zinvolle manier aan de stad ten goede komt. Wethouder MELIANI reageert dat Amsterdam in 2026 gaststad is van de World Pride, en dat het belangrijk is om zich solidair te tonen met LHBTI-gemeenschappen wereldwijd, zeker in landen waar de mensenrechten onder druk staan.

Die internationale solidariteit hoort bij het karakter van de stad. Lid BOBELDIJK (SP) vraagt of de reis ook bedoeld is om aandacht te vragen voor de veiligheid van LHBTI-personen die binnen Europa willen reizen. Wethouder MELIANI geeft aan dat het doel is om te laten zien dat Amsterdam de LHBTIgemeenschap steunt en voegt toe dat Amsterdam ook transpersonen uit landen als de VS opvangt, omdat zij zich daar onveilig voelen. De internationale LHBTI-gemeenschap in Amsterdam is daarmee nauw verbonden met bredere wereldwijde ontwikkelingen. Lid KROM (Partij voor de Dieren) spreekt steun uit voor het doel van de reis, maar vraagt of het college dan in ieder geval met de trein naar Boedapest reist.

5

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

Wethouder MELIANI antwoordt dat dit afhangt van de reisduur en de geldende regels, als de treinreis binnen de norm valt dan gebeurt dat. Maar bij een kort verblijf of langere reistijd kan vliegen soms toch noodzakelijk zijn. BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Vaststellen van de Derde wijzigingsverordening op de vermakelijkheidsretributie te Water 2020 (VN2025-006850) Gevoegd behandeld met 4. Vaststellen Verordening Vermakelijkhedenretributie te water 2025 (VN2025-006972) Lid HAVELAAR (CDA) uit kritiek op de motivering die het college aan de gemeenteraad voorlegt met betrekking tot de verhoging van de vermakelijkheidsretributie te water. Volgens hem klopt het niet wat er nu in het document staat. Aanvankelijk werd de belasting verhoogd van 66 cent naar 1,50 euro, een verdubbeling die volgens ld Havelaar inhoudelijk goed onderbouwd was, er waren immers hogere kosten door toerisme en meer drukte op het water. Later kwam er tijdens de begrotingsbehandeling van 2023 plotseling nóg een euro bovenop, zonder duidelijke inhoudelijke onderbouwing. Die verhoging was bedoeld om linkse projecten te financieren, zoals tegelwippen, een lerarenbeurs en gratis openbaar vervoer voor kinderen. Nu doet het college in de motivering echter alsof de verhoging van 1,50 euro naar 2,50 euro ook gebaseerd is op kosten door toerisme en beheer.

Volgens hem is dat fiscale geschiedvervalsing en hij kondigt een amendement aan om de motivering te corrigeren. Hij vraagt de wethouder of zij het met hem eens is dat transparantie hierover noodzakelijk is. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat de verhoging destijds tweeledig was. Enerzijds ging het om een directe verhoging van de bijdrage van passagiers van rondvaartboten, zodat toeristen meer meebetalen aan het onderhoud van de openbare ruimte aan het water. Anderzijds ontstond door die extra inkomsten ruimte in de algemene middelen, die vervolgens kon worden ingezet voor andere doelen, zoals de projecten die lid Havelaar noemt. Volgens de wethouder is het dus niet onjuist wat er nu staat, de verhoging leidde tot meer inkomsten, wat weer ruimte gaf voor andere investeringen. De motivering in het huidige voorstel is explicieter geworden vanwege ontwikkelingen in de rechtspraak, waarin meer nadruk is komen te liggen op heldere belangenafwegingen en motieven bij belastingheffing. Lid HAVELAAR (CDA) geeft aan dat er juist vanwege de juridische toetsbaarheid geen onduidelijkheid mag bestaan over de werkelijke reden voor de verhoging. Als een rechter het debat terugkijkt en ziet dat het geld ook naar sociale projecten ging, dan zal die zich volgens hem afvragen wat dat nog met toerisme te maken heeft.

Wethouder VAN BUREN verwijst opnieuw naar het onderscheid tussen het laten bijdragen van gebruikers van het water aan de kosten, en het indirecte effect, het vrijmaken van ruimte binnen de algemene middelen. Dat is volgens haar juridisch toelaatbaar en wordt nu zorgvuldig vastgelegd. Lid BOBELDIJK (SP) vraagt of het klopt dat de huidige belasting nog niet kostendekkend is met het oog op de volledige impact van het watertoerisme. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat ze dat moeilijk exact kan zeggen, maar dat ze vermoedt van wel.

6

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER geeft aan de onderwerpen in de raadsvergadering van 11 juni verder besproken worden. Deelnemingen (excl. AEB en Schiphol) 5. Geen zienswijze indienen ten aanzien van de jaarstukken 2024 OD NZKG, het voorstel resultaatbestemming 2024, de 1e begrotingswijziging OD NZKG 2025 en de meerjarenbegroting OD NZKG 2026-2029 (VN2025-005791) Dit agendapunt wordt niet inhoudelijk besproken. Evenementen 6. Bespreken van het initiatiefvoorstel 'Purpose-built evenemententerrein' van het lid Emmerik en de bestuurlijke reactie (VN2025-007416) Lid EMMERIK (Partij voor de Dieren) stelt een vaste festivallocatie voor buiten kwetsbare groengebieden van Amsterdam. Festivals zorgen volgens hem voor veel overlast voor bewoners, rustzoekers en dieren. Hij pleit voor een duurzaam ingericht terrein met permanente infrastructuur, waar ecologische schade en geluidsoverlast worden beperkt. Het voorstel moet zowel natuur beschermen als duidelijkheid geven aan festivalorganisatoren. Hij wijst op brede steun in de samenleving en inspirerende voorbeelden in Europa, zoals Tempelhof in Berlijn. Mogelijke locaties ziet hij in de haven of op termijn op delen van Schiphol. Gezien de verwachte groei van de stad benadrukt hij de noodzaak om alternatieven voor parken te ontwikkelen en vraagt hij de raad om steun voor zijn initiatief.

Lid BOBELDIJK (SP) vindt het initiatiefvoorstel op zich goed, maar vraagt of lid Emmerik al concrete ideeën heeft voor een mogelijke locatie buiten Schiphol die op de langere termijn haalbaar is. Lid EMMERIK (Partij voor de Dieren) noemt het havengebied als mogelijke locatie voor een vaste festivallocatie, vanwege de veelvuldige ontwikkelingen en ruimte op oude industriële terreinen. Ook onderzoekt hij de mogelijkheden rond Schiphol, bijvoorbeeld bij de polderbaan, waar op korte termijn kansen liggen. Hij benadrukt dat de behandeling van zijn initiatiefvoorstel urgenter is dan ooit, gezien de toenemende overlast en groei van festivals in kwetsbare stadsparken. Volgens hem biedt het huidige evenementenbeleid geen echte oplossing en blijft het fundamentele probleem van overbelasting bestaan. Lid Emmerik stelt dat Amsterdam geen pretpark is en dat parken openbare ruimtes zijn voor rust en natuur, geen productielocaties voor festivals. Zijn voorstel voor een duurzaam, speciaal evenemententerrein buiten kwetsbare gebieden, met goede bereikbaarheid en geluidsbeperking, is volgens hem een heldere en haalbare oplossing. Hij waardeert de positieve bestuurlijke reactie, maar waarschuwt tegen een snelle afhandeling en vraagt om serieuze aandacht.

Tot slot noemt hij het voorbeeld van het Malieveld in Den Haag als inspiratie voor een plek met vaste voorzieningen waar duurzaamheid en evenementen samengaan. Lid VAN DER VEEN (GroenLinks) geeft aan dat een aantal punten uit het initiatiefvoorstel ook uit hun verkiezingsprogramma kunnen komen. Hij herinnert aan een motie die hij vorig jaar of anderhalf jaar geleden heeft ingediend, waarin gevraagd wordt om in Amsterdam een cultuurplint te zoeken, een plek met een evenemententerrein en verschillende clubs om zo de druk op parken en andere delen van de stad te verlichten. Hij wil graag een update van het college over de status van deze motie, vooral in het licht van het lopende debat over het evenementenbeleid en de ruimtelijke ordening. Tot slot geeft hij aan dat zijn fractie zich kan vinden in de reactie van het college op het initiatiefvoorstel.

7

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

Lid MOESKOPS (D66) vindt het initiatiefvoorstel ingewikkeld, maar is het eens met de uitkomsten. Ze erkent dat Amsterdam behoefte heeft aan een vaste festivallocatie, al is het volgens haar lastig om zo’n locatie te vinden. Ze waardeert dat het college bereid is om verder te zoeken. Hoewel ze het voorstel steunt, deelt ze niet de motivatie van de indiener. Voor D66 is een vaste locatie niet bedoeld om festivals en druk op parken sterk te verminderen, maar juist om een vaste plek te bieden waar leuke evenementen kunnen plaatsvinden en het culturele aanbod van de stad kan groeien. Lid EMMERIK (Partij voor de Dieren) vraagt of de intentie van D66 is om het aantal festivals te vergroten. Lid MOESKOPS (D66) antwoordt dat er in de stad nog steeds behoefte en ruimte is voor nieuwe festivals, ook voor kleine buurtfestivals, en dat die ruimte behouden moet blijven. Lid EMMERIK (Partij voor de Dieren) geeft aan dat hij vorige week bij een bijeenkomst over het concept Evenementenbeleid in Amsterdam-Oost was. Daar hoorde hij veel bewoners die het helemaal niet eens zijn met het beleid. Hij merkt op dat de bezoekers van deze festivals vooral geen Amsterdammers zijn. Daarom begrijpt hij niet waarom er behoefte zou zijn aan meer festivals, terwijl Amsterdammers juist behoefte hebben aan groen, rust en natuur.

Lid MOESKOPS (D66) vraagt lid Emmerik zich te baseren op feiten in plaats van geruchten. Ze benadrukt dat uit onderzoek van festivalorganisatoren blijkt dat de meeste festivals vooral door Amsterdammers worden bezocht, en dat deze festivals vaak overvol zijn. Ze herhaalt dat de intentie van haar fractie anders is, maar juicht toe dat er opnieuw wordt gekeken naar een geschikte locatie. Hoewel ze niet erg hoopvol is, wil ze graag meehelpen bij het zoeken, omdat de ruimte in de stad erg beperkt is. Lid HYLKEMA (VVD) noemt een vaste festivallocatie een prachtig idee, maar benadrukt dat de uitvoering erg lastig is. Hij sluit zich aan bij D66 en vindt dat het moeilijk is om de juiste aanpak te vinden. Hij is het niet eens met de focus op minder festivals in de parken, omdat die parken echt nodig blijven. Hij vraagt de Partij voor de Dieren of het plan om een evenemententerrein op Schiphol te beginnen is afgestemd en of er contact is geweest met de gemeente Hoofddorp en Schiphol zelf. Hij ziet een tegenstrijdigheid in het plan, enerzijds wil men overlast spreiden en minder vliegen, maar anderzijds concentreert het plan evenementen juist op één plek. Volgens hem zou bij minder vliegen de beschikbare ruimte juist benut moeten worden om overlast te spreiden.

Hij staat positief tegenover het zoeken naar een evenemententerrein, maar vindt dat dit niet mag betekenen dat er minder festivals in de stad plaatsvinden. Lid (…) is voor een vast festivalterrein, vooral om ruimte in de stad te creëren. Hij benadrukt dat festivals in parken vaak de natuur verstoren, zoals bodeminklinking met langdurige schade, en dat het ook hoge kosten voor de gemeente met zich meebrengt. Hij ziet het initiatief als een goede manier om parken te ontlasten. Hij vindt het fijn dat mensen kunnen genieten van festivals, maar waarschuwt dat harde muziek die zelfs ramen doet trillen, schadelijk is voor omwonenden en dat dit soort overlast slecht is voor Amsterdam. Daarom is het goed dat er door dit initiatief meer ruimte komt en festivalgangers toch een plek krijgen. Wethouder MELIANI reageert positief op het voorstel voor een vast festivalterrein, maar benadrukt dat dit niet betekent dat er elders geen festivals meer plaatsvinden. Ze legt uit dat de quickscan meerdere factoren onderzoekt, zoals de afstand tot geluidsgevoelige gebieden, de grootte en bereikbaarheid van een terrein, om snel mogelijke locaties te vinden. Als er geschikte plekken zijn, wil het college verder onderzoek doen in twee stappen. Het is volgens haar onrealistisch om alle festivals op één plek te concentreren, omdat er veel festivals

8

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

zijn en dat anders betekent dat sommige op werkdagen zouden moeten plaatsvinden. Wel kan een vast terrein de druk op bestaande festivallocaties verminderen. Ze benadrukt dat het college intensief met de stad heeft gesproken en een uitgebreid participatieplan heeft uitgevoerd, waarbij veel wensen zijn meegenomen in het concept Evenementenbeleid. Tot slot nuanceert ze het beeld over toegankelijkheid van festivals, 75 procent van de parken blijft toegankelijk en het grootste deel van het jaar zijn de parken gewoon open voor iedereen. Lid EMMERIK (Partij voor de Dieren) reageert op de participatie en zegt dat bewoners van het Flevopark, ondanks dat ze met honderden hebben meegedaan, dit als schijnparticipatie ervaren. Zij voelen zich niet gehoord en vinden dat er totaal niet naar hen is geluisterd. Wethouder MELIANI legt uit dat het concept Evenementenbeleid is gebaseerd op een eerder vastgesteld en besproken visie. Daarin is afgesproken dat er minimaal drie festivals per locatie plaatsvinden, waarvan bewoners op de hoogte zijn. Tegelijk probeert het beleid zoveel mogelijk tegemoet te komen aan wensen, maar niet alle bewoners zijn tevreden, zoals in het Flevopark. Specifiek is het afgesloten festivalterrein in het Flevopark teruggebracht van bijna 60-70 procent naar 25 procent, zodat het grootste deel van het gebied open blijft.

Hoewel dit niet helemaal voldoet aan de wensen van de bewoners, is dit een compromis binnen het participatieproces. De wethouder benadrukt dat participatie betekent dat alle partijen, bewoners, organisatoren en festivalbezoekers, ruimte krijgen om mee te praten, en als bestuurder zit zij daar tussenin. Niet iedereen is tevreden, maar dit is de gekozen weg. Het voorstel ligt nu zes weken ter inspraak, waarna stadsdelen adviezen geven, zienswijzen worden ingediend en er een nota van beantwoording komt. Daarna volgt verdere bespreking. De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER geeft aan dat dit onderwerp in de raadsvergadering van 9 juli verder besproken zal worden. Lid HAVELAAR (CDA) komt terug op de juistheid van informatie die de wethouder Financiën zojuist heeft gegeven over de vermakelijkheidsretributie te water. Volgens lid Havelaar klopte de uitleg over het aantal ingediende amendementen niet. Hij maakt bezwaar tegen het aannemen van de huidige raadsvoordracht, die nodig is vanwege een wetswijziging. Die wijziging vereist dat de onderbouwing van de vermakelijkheidsretributie kostendekkend is en dat er een duidelijke relatie is tussen de kosten en de heffing. Hij stelt dat de wethouder twee feitelijke onjuistheden heeft genoemd en wil dat dit punt opnieuw en correct in de commissie wordt besproken.

Hij benadrukt dat het essentieel is dat de raad goed geïnformeerd is voordat zij een besluit neemt over de raadsvoordracht rond de vermakelijkheidsretributie te water. Hij stelt dat de wethouder onjuiste of onvolledige informatie heeft verstrekt en pleit ervoor om dit punt nu in de commissie te bespreken, zodat er voorafgaand aan de raadsvergadering nog een duidelijke brief gestuurd kan worden met een correcte onderbouwing. Mocht die bespreking nu niet mogelijk zijn, dan is lid Havelaar ook bereid het onderwerp door te schuiven. De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER stelt vast dat er een ordevoorstel wordt gedaan en vraagt of het onderwerp nu opnieuw in de commissie besproken moet worden, of dat dit in de volgende commissievergadering gebeurt, gevolgd door behandeling in de raad. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) merkt op dat de regeling per 1 juli moet ingaan en acht het daarom onverstandig om de behandeling uit te stellen tot de volgende raadsvergadering. Ze heeft geen bezwaar tegen een toelichting van de wethouder tijdens deze vergadering, maar dan wel in de vorm van een mededeling, zonder opnieuw een inhoudelijk debat te voeren over het agendapunt.

9

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER stelt voor om aan het eind van deze vergadering nog kort op het punt terug te komen, zodat de raad het tijdig kan behandelen. Lid BOBELDIJK (SP) maakt bezwaar tegen het voorstel om later in de vergadering nog op het punt terug te komen. Volgens hem hoort dit onderwerp gewoon in de raad besproken te worden, en hij begrijpt niet waarom het nu opnieuw aan bod zou komen. De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER concludeert dat als de meerderheid van de commissie het wenselijk vindt om later vanmiddag nog kort op het punt terug te komen, dit ook zal gebeuren. Hij peilt de behoefte in de commissie en ziet voldoende steun. Daarom geeft hij aan dat de wethouder later op de middag met een korte mededeling zal terugkomen op dit onderwerp. Vervolgens kan in de raad een goed inhoudelijk debat plaatsvinden, zodat het punt tijdig behandeld wordt. Kunst en cultuur 7. Bespreken van de raadsinformatiebrief en rapportage 'resultaten en inzet van nulmeting culturele voorzieningen' (VN2025-006692) Lid GARMY (Volt) waardeert de nulmeting omdat deze voor het eerst inzicht geeft in de spreiding van culturele voorzieningen in Amsterdam. Dit is essentieel voor een eerlijker en toegankelijker cultuuraanbod. Hij vraagt hoe de nulmeting beleidsmatig wordt ingezet en of bewoners en makers ook na de start structureel inspraak krijgen.

Verder vraagt hij of de inzichten al tot andere keuzes leiden, want hoewel de brief inzet op Nieuw-West, Noord en Zuidoost, wijzen cijfers ook op grote behoeften in Zuid, Oost en Weesp. Ook merkt hij op dat amateurkunst en cultuureducatie nu onvoldoende meetellen en pleit voor betere zichtbaarheid hiervan in toekomstige metingen. Tot slot vraagt hij hoe de gemeente samenwerking tussen instellingen bevordert, bijvoorbeeld door leegstaande gebouwen buiten schooltijd te gebruiken, en of de gemeente een rol ziet in het beter matchen van vraag en aanbod. Volt ziet de nulmeting als een goed begin, maar wil nu duidelijke beleidsrichting zodat cultuur echt dichtbij en voor iedereen toegankelijk is. Lid MOESKOPS (D66) is blij met het overzicht en vindt dat er echt stappen worden gezet om beter grip te krijgen op het culturele aanbod in de stad. Ze benadrukt dat het nuttig is om niet alleen op stadsdeelniveau, maar ook op buurtniveau te kijken, omdat sommige buurten zoals IJburg minder goed bedeeld zijn. Ook pleit ze voor meer differentiatie in de grootte van culturele instellingen, bijvoorbeeld tussen theaters met vijftig of driehonderd stoelen. D66 wil dat het culturele aanbod groeit en niet verschuift of krimpt, en erkent dat vanwege de ligging van Amsterdam het centrum altijd een belangrijke rol blijft spelen.

Ze adviseert om bij volgende metingen ook onderscheid te maken tussen publieksfuncties en productiehuizen, omdat deze verschillende behoeften bedienen. Tot slot vraagt ze naar de voortgang van een motie uit het kunstenplan, die culturele voorzieningen wil verankeren in bestemmingsplannen, en ziet deze nulmeting als een hulpmiddel om die motie uit te voeren. Lid BILGIN (Forum voor Democratie) waardeert de nulmeting en ziet duidelijke verschillen tussen stadsdelen en wijken. Hij vraagt of de wethouder nu, met deze nieuwe inzichten, de verdeling van het kunstenplan anders wil aanpakken, bijvoorbeeld door meer in te zoomen op wijkniveau. Daarnaast maakt hij zich zorgen over gebiedsontwikkelingen in stadsdelen zoals NieuwWest, Noord en Zuidoost. Daar ontstaat veel nieuwe ruimte, maar vaak ontbreekt betaalbare ruimte voor culturele initiatieven. Hij vraagt of er voldoende overleg is met deze initiatieven en of er mogelijkheden zijn om betaalbare ruimte te behouden, bijvoorbeeld door gemeentelijke vastgoedinvesteringen.

10

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

Hij benadrukt dat het niet alleen gaat om het culturele aanbod, maar ook om sociale samenhang en continuïteit. Hij wil voorkomen dat telkens opnieuw vanaf nul begonnen moet worden, waarbij bestaande samenhang verloren gaat. Daarom vraagt hij of de wethouder denkt dat hier voldoende op wordt ingezet en zo niet, wat er dan gedaan moet worden. Lid VAN DER VEEN (GroenLinks) vindt het moeilijk te geloven dat Zuid en Weesp minder culturele voorzieningen hebben dan andere gebieden. Hij wijst erop dat in Zuidoost 90.000 mensen wonen, terwijl de grootste theaterzaal daar maar 164 stoelen heeft. Daarom vraagt hij het college of het mogelijk is om op basis van de brieven een technische sessie te organiseren, zodat ze dieper de cijfers in kunnen gaan en beter begrijpen wat er speelt in de stad op het gebied van culturele voorzieningen en beschikbare vierkante meters. Wethouder MELIANI legt uit dat een technische sessie zeker mogelijk is. Ze bedankt voor de vele complimenten over de nulmeting, die een grote exercitie was waarbij veel data uit de stad is verzameld en geanalyseerd. Dit overzicht biedt inzicht in disciplines zoals theater, literatuur, beeldende kunst, nachtcultuur en broedplaatsen, én de beschikbare vierkante meters.

Ze benadrukt dat de nulmeting bedoeld is om beter te kunnen sturen, vooral om te zorgen voor een evenwichtige verdeling tussen grootstedelijke functies en buurtverankering. Bij gebiedsontwikkeling, zoals in Nieuw-West, wordt al rekening gehouden met deze gegevens om kansen te benutten. De wethouder legt uit dat Zuidoost en Nieuw-West minder voorzieningen hebben dan andere gebieden als je kijkt naar vierkante meters per inwoner, vooral kleinere plekken in buurten ontbreken daar. Het centrum heeft door zijn historische ontwikkeling veel meer ruimte, wat ook logisch is. Over samenwerking tussen instellingen zegt ze dat die juist wordt gestimuleerd in het kunstenplan, wat leidt tot meer samenwerking en minder concurrentie. Cultuureducatie wordt deels onder productie en presentatie gerekend, en de nulmeting biedt ook hier inzicht. Wat betreft amateurkunst en ruimtegebruik, hanteert ze criteria zoals minimaal 50 procent van de ruimte bestemd voor kunst en minimaal één keer per week activiteit. Dubbel gebruik van ruimtes, zoals scholen, is lastig vanwege praktische redenen, maar daar wordt nog verder naar gekeken.

Tot slot geeft ze aan dat de verankering van culturele voorzieningen in bestemmingsplannen wordt opgepakt door een collega-wethouder, en dat het plan ook zorgt dat bestaande initiatieven bij gebiedsontwikkeling zoveel mogelijk worden betrokken, om sociale cohesie te behouden. De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER stelt voor om een technische sessie over dit onderwerp te organiseren en vraagt of er voldoende interesse is binnen de commissie. Omdat minimaal vier partijen hiervoor nodig zijn en deze steun is gegeven, wordt de technische sessie inderdaad gepland. De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende besproken is en schorst de vergadering voor vijf minuten. ICT en Digitale Stad 8. Bespreken van de raadsinformatiebrief over de uitgangspunten en keuzes rondom bias-analyse bij algoritmes (incl. AI) (VN2025-006693) Gevoegd behandeld met 9. Bespreken van de voortgangsrapportage 2024 over het Plan van Aanpak Algoritmes (VN2025-006691)

11

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER heropent de vergadering. Lid IJMKER (GroenLinks) bedankt de wethouder voor het plan van aanpak en de update van het afgelopen jaar, waarbij zij ervan uitgaat dat dit jaarlijks gebeurt. Ze is positief over de extra capaciteit die is vrijgemaakt om maatregelen goed uit te voeren, maar maakt zich zorgen over de inkoop van algoritmes en het toezicht daarop. Ze vraagt hoe wordt toegezien op de naleving van contractvoorwaarden, aangezien dit vaak bij lagere directies ligt, en wil voorkomen dat er onwetendheid ontstaat over wat er precies gebeurt. Daarnaast vindt ze de bias-analyse complex en lastig leesbaar. Ze vraagt welke keuzes er nu liggen en welke beslissingen de raad moet nemen, bijvoorbeeld over welke indicatoren gebruikt mogen worden en voor welke toepassingen, zoals opsporing of fraude. Ze wijst erop dat het gebruik van bepaalde algoritmes een politieke keuze is, maar het onduidelijk is hoe en wanneer de politiek deze keuzes maakt. Verder suggereert ze om het advies van de commissie Persoonsgegevens Amsterdam voortaan bij de stukken te voegen, omdat dit relevant is. Ze merkt op dat in de stukken bias en eerlijkheid door elkaar worden gehaald, terwijl bias een statistische kwestie is en eerlijkheid draait om moraliteit, ethiek en politiek, waarbij de raad een rol hoort te spelen.

Ze sluit af met de vraag hoe de wethouder ziet dat de raad betrokken wordt bij deze keuzes. Lid GARMY (Volt) vraagt of lid IJmker zelf al een idee heeft over hoe de raad betrokken kan worden bij de besluitvorming rondom het gebruik van algoritmes en de bijbehorende ethische en politieke keuzes. Lid IJMKER (GroenLinks) geeft aan dat het stuk aanknopingspunten bevat, zoals het bepalen welke indicatoren niet gebruikt mogen worden bij profilering. Ze merkt op dat de raad hierover nog geen duidelijke uitspraak heeft gedaan, hoewel er eerder schriftelijke vragen over zijn gesteld. Ze hoopt dat de raad een duidelijk overzicht krijgt van welke indicatoren en doeleinden acceptabel zijn, met name in het sociaal domein, en benadrukt dat men terughoudend moet zijn met het gebruik van algoritmes voor fraude en opsporing. Lid ASLAMI (D66) vraagt aan lid IJmker welke van de nu geformuleerde uitgangspunten zij wel of niet zou willen hanteren, en waar volgens haar nog iets ontbreekt. Lid IJMKER (GroenLinks) geeft aan dat het stuk wel uitgangspunten en keuzes noemt, maar volgens haar nog geen duidelijk standpunt inneemt. Ze vindt dat dit een gesprek is dat de raad met elkaar moet voeren over welke keuzes ze willen maken, en verwijst daarbij naar haar eerder gegeven voorbeelden. Lid GARMY (Volt) waardeert het plan en vindt de inzet op eerlijke en transparante algoritmes belangrijk en tijdig.

Hij prijst dat Amsterdam verantwoordelijkheid neemt en open is over de beperkingen van algoritmes, die nooit volledig neutraal zijn en soms kunnen leiden tot ongelijke behandeling, ook onbedoeld. Daarom is het goed dat de gemeente structureel wil toetsen op deze risico’s. Zijn belangrijkste vraag is wie uiteindelijk bepaalt wat eerlijk genoeg is om een algoritme in te zetten. Het plan beschrijft dat de afweging plaatsvindt op juridisch, technologisch en organisatorisch vlak, waarbij het college formeel beslist over hoog risicosystemen. Eerlijkheid is echter ook een maatschappelijke en politieke kwestie. Volt pleit ervoor dat deze afwegingen niet alleen intern worden gemaakt, maar ook actief gedeeld worden met de raad en de stad. Hij stelt voor dat bij alle hoog risico-algoritmes die het college aan de raad voorlegt, en bij algoritmes in het register die direct invloed hebben op burgers, standaard een korte toelichting wordt gegeven over de maatschappelijke en ethische afwegingen, inclusief risico’s, alternatieven en de reden voor de gemaakte keuze. Tot slot wil hij dat het college ook expliciet durft te zeggen wanneer een algoritme niet eerlijk genoeg kan worden gemaakt en dat het dan beter is om het niet in te zetten.

12

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

Lid BELKASMI (PvdA) stelt dat er goede stappen worden gezet om algoritmes eerlijker en transparanter te maken, omdat de gevolgen van verkeerde inzet groot kunnen zijn. Hij benadrukt het belang van bewustzijn rondom bias en of die acceptabel is. Zijn belangrijkste punt is de opmerking dat het praktisch nooit mogelijk is om een volledige bias-analyse uit te voeren. Hij begrijpt dat, maar waarschuwt dat daardoor het risico bestaat dat er onzichtbare bias in het algoritme zit waarvan men zich niet bewust is en die daardoor niet beoordeeld kan worden. Hij vraagt de wethouder hoe die hiermee omgaat. Lid ASLAMI (D66) merkt op dat het plan nog niet definitief is, maar onderdeel is van een iteratief proces. Hij ziet dat er al een aantal uitgangspunten is, maar benadrukt dat de politieke discussie over de inzet van algoritmes nog moet plaatsvinden. Hij sluit zich daarbij aan bij de opmerkingen van zijn collega van Volt en de PvdA. Wethouder SCHOLTES legt uit dat het onderwerp misschien technisch lijkt, maar dat het vooral gaat over verantwoord omgaan met technologie, algoritmes en AI. Hij benadrukt dat bias voorkomt in zowel menselijke als geautomatiseerde processen, en dat het een ethische kwestie is om te bepalen wanneer onderscheid gewenst is en wanneer niet. Daarbij is transparantie en bewustzijn over gewenste en ongewenste effecten belangrijk.

Hij noemt een voorbeeld van een zorginstelling waar bewust onderscheid wordt gemaakt bij toegang tot consulten, maar vraagt zich af of er ook onbewuste keuzes worden gemaakt. De wethouder benadrukt dat het beheerskader voor algoritmes sinds 2022 bestaat en pionierswerk is, omdat er in Nederland en Europa weinig vergelijkbare instrumenten zijn. Het is een flinke klus geweest om dit, samen met de Rekenkamer en de inbreng van de raad, verder te ontwikkelen. Het team dat dit doet krijgt een compliment voor het belangrijke en zware werk. Hij legt uit dat de bias-analyse nu ontwikkeld wordt tot een praktisch toepasbaar instrument voor de hele organisatie, waarmee niet alleen technische en juridische aspecten worden bekeken, maar ook ethische aspecten rondom gewenst onderscheid. Het is een tussentijds resultaat, waarbij de raad feedback kan geven via debatten, moties of later. Over keuzes binnen de bias-analyse zegt hij dat het onmogelijk is altijd een volledige analyse te doen, omdat daar te veel data voor nodig is die vaak niet beschikbaar is. Daarom is gekozen om niet extra data te verzamelen voor die analyses. Ook wordt in bepaalde toepassingen uitgesloten dat afkomstgerelateerde kenmerken worden gebruikt. Over inkoop zegt de wethouder dat goede afspraken met leveranciers essentieel zijn om algoritmes beter te kunnen identificeren en beoordelen.

Dit gebeurt deels centraal met een inkoopteam en een algoritmeteam. Er zijn checklistcriteria die helpen bij de beoordeling. Wanneer profilering wenselijk is, is een politieke afweging voor wethouders en de gemeenteraad. Het college neemt uiteindelijk beslissingen over hoog risico-algoritmes en publiceert die in een register, inclusief bias-analyses. Het college wordt hierover halfjaarlijks geïnformeerd. Tot slot geeft de wethouder aan dat hij het eens is met het punt dat technologie soms beter niet ingezet kan worden. Dit past ook bij de digitale stadagenda en de visie op AI. De kwaliteitscriteria bevatten daarom ook een ethische toets om te bepalen of de technologie überhaupt moet worden gebruikt. Lid GARMY (Volt) vraagt of hij het goed begrijpt dat de ethische en politieke afwegingen die worden gemaakt ook bij hoog risico-algoritmes worden gepubliceerd. Daarnaast vraagt hij of er kritisch gekeken kan worden naar de algoritmes die in het algoritmeregister staan, vooral naar die algoritmes die invloed hebben op burgers, maar waarbij de politieke en ethische afwegingen nog niet zijn vermeld. Wethouder SCHOLTES legt uit dat het algoritmeregister steeds verder wordt gevuld, maar dat dit een flinke klus blijft, vooral bij oudere systemen die al lang in gebruik zijn.

Dankzij nieuwe inkoopcriteria moet het in de toekomst makkelijker worden om alle benodigde informatie in het register op te nemen. Hij benadrukt dat veel werk al is gedaan voordat een algoritme in het register wordt opgenomen, maar het identificeren en classificeren van algoritmes blijft lastig.

13

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

Over de vraag of bij hoog risico-algoritmes ook de politieke en ethische afwegingen worden gedeeld, geeft de wethouder aan dat dit logisch is en dat relevante checks en balances, inclusief een ethische bijsluiter of samenvatting daarvan, meegeleverd moeten worden in de collegevoordracht. Hij bevestigt dat dit ook eerder is toegezegd en dat deze informatie naar de raad wordt gestuurd. Ten slotte reageert hij op een vraag over het risico van bias en legt hij uit dat een volledige bias-analyse praktisch onmogelijk is vanwege de benodigde data. Daarom ontwikkelen ze nu een handzaam en integraal instrument dat niet alleen naar statistische aspecten kijkt, maar ook juridische en ethische aspecten meeneemt. Totdat dit nieuwe instrument klaar is, gebruiken ze bestaande instrumenten zoals het fairness-handboek en de ethische bijsluiter. De wethouder erkent dat het systeem niet perfect is, maar verwacht dat het nieuwe instrument het gesprek over bias veel beter zal faciliteren. Lid BELKASMI (PvdA) geeft aan dat hij de uitleg van de wethouder goed begrijpt. Hij geeft aan dat er bewust gekozen wordt om niet alle data te verzamelen, omdat dit niet altijd wenselijk is. Hij maakt zich zorgen dat er daardoor een risico bestaat dat een algoritme onbewuste bias bevat, wat nadelige gevolgen kan hebben voor mensen.

Daarom vraagt hij hoe het risico op deze onbewuste bias zo veel mogelijk wordt beperkt. Wethouder SCHOLTES reageert dat het klopt dat er altijd een risico blijft, of je nu wel of geen technologie inzet. Om dat risico te minimaliseren, gebruiken ze de huidige instrumenten uit de Quality Assurance-criteria, zoals de ethische bijsluiter. Hij legt uit dat het verzamelen van alle mogelijke data om alle bias uit te sluiten praktisch onmogelijk is, omdat er dan een enorme hoeveelheid gegevens nodig is, bijvoorbeeld over het aantal mannen en vrouwen in een gebied, wie een rijbewijs heeft, of wie kinderen heeft. Daarom is het nooit volledig uit te sluiten. Wel zorgen ze met deze criteria en vooral door bewustwording binnen de organisatie dat ze op een hoger niveau komen dan voorheen. Over het CPA-advies zegt hij dat ze die adviezen zeker opvolgen. De CPA adviseert om de normatieve en contextafhankelijke aspecten van bias mee te nemen, wat nu ook gebeurt met een integraal bias-analyse-instrument inclusief ethische aspecten. Daarnaast adviseert de CPA om de maatschappelijke impact, bijvoorbeeld op kwetsbare groepen, expliciet te betrekken, verschillende analysemethoden te gebruiken, contact te onderhouden met de Autoriteit Persoonsgegevens en afkomstgerelateerde kenmerken zoveel mogelijk niet mee te nemen, ook dat is overgenomen.

Tot slot adviseert de CPA om algoritmes altijd te beoordelen op uitlegbaarheid, wat volgens de wethouder ook in de uitgangspunten is opgenomen. Lid IJMKER (GroenLinks) legt uit dat het haar vooral gaat om het stellen van duidelijke normen rondom het gebruik van algoritmes. Ze verwijst naar het voorbeeld van afkomst, dat wordt uitgesloten tenzij, maar benadrukt dat er veel meer aspecten zijn waar normen voor nodig zijn. Ze merkt op dat in het stuk staat dat risicoprofileringsalgoritmes bijvoorbeeld nog wel mogen worden gebruikt voor criminaliteitspreventie of toezicht op sociale voorzieningen. Zij vermoedt dat de gemeenteraad daar liever anders over zou willen besluiten. Haar punt is niet dat er per algoritme een afweging moet worden gemaakt, want dat gebeurt al, maar dat er op hoofdlijnen duidelijke normen moeten worden vastgesteld. Die duidelijke normering mist zij in het stuk. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat het stellen van normen vooral een politieke discussie is die de raad met het college moet voeren, per onderwerp en portefeuille. Hij benadrukt dat het instrument dat wordt ontwikkeld om bias-analyse uit te voeren keuzes maakt, maar dat de politieke afwegingen over bijvoorbeeld profilering binnen het veiligheidsdomein niet door hem als stelselverantwoordelijke ICT moeten worden gemaakt.

Dat is een complex onderwerp dat hij liever overlaat aan de burgemeester en de woordvoerders veiligheid. De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER geeft aan dat agendapunt 8 in de raadsvergadering van 9 juli verder besproken zal worden.

14

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

Financiën 10. Bespreken van het onderwerp 'Facturen voorbij 19 mei' (VN2025-007558) Lid BURGERS (VVD) uit zorgen over de voortgang en kosten van het AFIS-project. Hij benadrukt dat ondanks versnelde betalingen van facturen boven de 5000 euro, de goed- of afkeuring door de gemeente pas achteraf plaatsvindt, wat leidt tot extra werk en onduidelijkheid over wanneer de achterstand is weggewerkt. De VVD maakt zich zorgen over de hoge kosten genoemd in de voorjaarsnota, 5,8 miljoen euro voor extra capaciteit en 6,9 miljoen voor implementatie. Hij wil weten wanneer de administratie en controle van betalingen volledig zijn afgerond en vraagt om voortzetting van de wekelijkse updates. Daarnaast wil hij weten wanneer de AFIS-modules voor de planning- en controlcyclus volledig operationeel zijn, omdat de huidige situatie volgens hen onrustbarend is en er snel vooruitgang nodig is. Lid VAN BERKEL (JA21) merkt op dat de wethouder is gestopt met rapporteren over AFIS en dat JA21 dit niet accepteert. Hij eist dat de wethouder de rapportages hervat en vraagt om actuele cijfers over het aantal facturen binnen en buiten de betalingstermijn, evenals informatie over facturen die recent zonder controle zijn betaald en facturen die wel (deels) betaald zijn maar nog niet administratief verwerkt.

Hij benadrukt dat er inmiddels 13 miljoen euro in het systeem is geïnvesteerd, wat de oorspronkelijke raming van 12,7 miljoen euro overstijgt, stelt dat dit fiasco zeer kostbaar is en wijst op de alternatieve bestedingen van dat geld, zoals het bouwen van 100 flexwoningen, het isoleren van 1300 huizen in Noord of het planten van 5 miljoen bomen. Hij uit zijn onvrede over de invoering van het nieuwe betalingssysteem en twijfelt eraan dat het probleem daadwerkelijk opgelost is. LID KROM (Partij voor de Dieren) benadrukt dat de extra kosten niet 13 miljoen maar inmiddels bijna 23 miljoen euro bedragen door een jaar vertraging, wat volgens haar het gevolg is van onvoldoende capaciteit om over te stappen op het nieuwe softwaresysteem. Ze noemt het bedrag verbijsterend en verwijst naar eerdere vragen van de raad over hoe dit betaald gaat worden. Volgens haar schuift de wethouder het probleem nu door naar het volgende college, zonder garanties dat het volgende college hetzelfde beleid zal voeren. Ze wijst op onzekerheid over de beheers- en besparingsmaatregelen waarmee het geld gevonden zou worden en vreest verdere extra kosten.

Ze stelt een aantal vragen, wat betekenen de zorgen die de wethouder heeft uitgesproken over de volgende te implementeren modules precies? Wat zijn de gevolgen voor de organisatie, de inwoners van Amsterdam en de planning- en controlcyclus als er meer vertraging komt? Hoeveel extra geld en menskracht gaat dat kosten? Wat vindt de wethouder zelf van alle extra kosten die al gemaakt zijn? Is ze het eens met de Partij voor de Dieren dat het onacceptabel is dat Amsterdam met deze hoge kosten wordt geconfronteerd? Lid GARMY (Volt) sluit zich aan bij de vorige spreker en geeft aan dat het goed is dat de gemeente weer op tijd betaalt. Toch roept het gebruik van spoedbetalingen en de hoge kosten van AFIS, dat in 2025 30 miljoen euro kost maar nog niet volledig werkt, veel vragen op. Hij vraagt naar de oorspronkelijke begroting, een volledige specificatie van gemaakte en verwachte kosten, en of dit de eindstand is of dat er meer bijkomt. Ook wil hij weten wanneer de wethouder op de hoogte was van de onverwachte 6,9 miljoen euro aan implementatiekosten en of dat voor haar een verrassing was. Hij begrijpt de keuze om kleine facturen versneld te betalen zonder controle, maar waarschuwt voor de risico’s hiervan, zeker omdat het om duizenden facturen gaat.

Hij vraagt hoelang het duurt voordat deze betalingen verwerkt zijn, welke capaciteit dit kost en wat dat betekent voor tijd, geld en mensen. Tot slot vraagt hij naar het afbouwpad van het systeem en hoe de wethouder kijkt naar nieuwe modules, gezien het systeem nog steeds niet volledig werkt en veel ambtelijke capaciteit kost, waardoor andere taken blijven liggen. Hij wil weten hoe het college de raad hierover informeert.

15

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

Lid ASRUF (PvdA) geeft aan dat het goed is dat de werkvoorraad weer normaal is, maar benadrukt dat het wegwerken van achterstanden zorgvuldig en met prioriteit moet gebeuren. Hij vraagt wanneer de wethouder verwacht dat alles helemaal is weggewerkt. Daarnaast vraagt hij naar de forse extra kosten, hoe gaat de wethouder hiermee om in relatie tot de aankomende evaluatie? Wordt er gekeken waarom de aanbesteding destijds blijkbaar te goedkoop was en nu veel duurder uitvalt? Verder wil hij weten wat de zorgen zijn over de andere modules, zoals het P&C-gedeelte, en welke beheersmaatregelen worden genomen om herhaling van problemen te voorkomen. Tot slot dringt hij aan op een snelle evaluatie zodat de raad kan bespreken hoe het verder gaat, vooral gezien er nog twee modules moeten worden ingevoerd. LID SCHMIT (D66) vraagt allereerst hoe het staat met de verwerking van de voorschotten, of die boekhoudkundig goed zijn verwerkt en of er eventueel voorschotten teruggevraagd moeten worden. Hij wil weten hoe betrouwbaar dit proces is. Daarnaast vraagt hij of de directies momenteel een actueel en volledig inzicht hebben in hun uitgaven en begroting, zeker nu voorschotten zijn betaald die dat inzicht kunnen beïnvloeden. Verder wil hij uitleg over de stijging van de kosten, van 2,8 naar 5,8 miljoen en nu een extra investering van 6,9 miljoen voor AFIS.

Hoe verhouden deze extra kosten zich tot de oorspronkelijke aanbesteding? Is er zicht op het einde van deze extra kosten? Tot slot vraagt hij naar de betrouwbaarheid van AFIS bij de implementatie van de resterende modules, vooral de begrotingsmodules. Kan die straks volledig automatisch draaien? Zijn er nog veel handmatige correcties nodig? En wat betekent dit voor de kwaliteit van de toekomstige begroting? Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) maakt zich grote zorgen over de kosten en de volledige implementatie van AFIS. Ze benadrukt dat de raad hierbij goed betrokken moet worden en stelt voor dit verder te bespreken bij de voorjaarsnota. Ze vraagt hoelang het nog duurt voordat de versneld betaalde facturen zijn afgehandeld, of er een concrete deadline is, en waarvoor de extra inzet van personeel momenteel wordt ingezet, bijvoorbeeld voor de verwerking van oude facturen en ondersteuning bij het gebruik van AFIS in de directies. Ze wil ook weten wanneer deze extra inzet wordt afgebouwd en of daar een planning voor is. Daarnaast vraagt ze naar de kans dat de problemen en extra kosten in 2026 nog doorlopen. Tot slot wil ze weten welke risico’s er nog zijn geïdentificeerd en hoe deze worden gemanaged. Lid KHAN (DENK) vraagt naar de status van de terugvorderingen van de versnelde en spoedbetalingen.

Hij wil weten of deze al worden teruggevorderd en erkent dat dit problematisch kan zijn, bijvoorbeeld vanwege de snelheid waarmee ondernemers kunnen terugbetalen of hun financiële mogelijkheden daartoe. Daarnaast vraagt hij wanneer de wethouder verwacht dat AFIS weer zelfstandig kan werken. Hij wil weten of er zicht is op een moment of datum waarop het systeem, zowel voor oude als nieuwe facturen, weer volledig operationeel is. Lid HAVELAAR (CDA) vraagt waarom de wethouder 3.628 openstaande facturen als goed genoeg beschouwt, terwijl dat nog steeds 20 procent meer is dan normaal. Hij sluit zich aan bij de zorgen over de begroting en wil weten hoe het proces de komende maanden gaat verlopen om te voorkomen dat AFIS opnieuw voor problemen zorgt. Daarnaast deelt hij een voorbeeld van een hovenier die niet kon starten omdat AFIS geen opdrachtnummer gaf, wat leidde tot verwaarlozing van een plantsoen. Ten slotte uit hij zijn frustratie over het gebrek aan verantwoordelijkheid, de kosten zijn inmiddels meer dan vier keer zo hoog dan eerder genoemd en is dit zonder overleg uitgesmeerd over vier jaar. Hij noemt dit belachelijk en kondigt een motie aan bij de voorjaarsnota om het probleem nog dit jaar recht te zetten, zodat het volgende college hier niet mee wordt opgezadeld.

16

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 5 juni 2025

FKD

Wethouder VAN BUREN benadrukt dat het belangrijkste is dat ondernemers en leveranciers niet in financiële problemen komen. Het aantal aanvragen voor spoedbetalingen daalt sterk, van gemiddeld 74 per dag in maart naar 27 per dag nu. De administratieve verwerking van de versnelde en voorschotbetalingen is gestart en zal naar verwachting na de zomer klaar zijn. Van de voorschotleveranciers staan er nog 7.500 facturen open van de 15.000, en van de versnelde betalingen nog zo’n 21.000, waarvan recent 2.000 zijn verwerkt. De normale werkvoorraad facturen ligt ruim onder het gemiddelde, met ongeveer 3500 facturen buiten de betalingstermijn, wat normaal fluctueert. Openstaande facturen uit vorige jaren zijn minimaal en vaak onderwerp van een dispuut over de levering. Er is flinke vooruitgang in het op tijd betalen, in januari was dat 18 procent, in maart 46 procent en in mei al 61 procent. Dit is goed nieuws, zeker omdat veel facturen uit mei nog niet eens de betalingstermijn hebben overschreden. Lid HAVELAAR (CDA) vraagt ter controle of het normale streefpercentage voor het op tijd betalen van facturen 90 procent is. Wethouder VAN BUREN bevestigt dat het streefpercentage inderdaad 90 procent is. Ze benadrukt het belang van goede rapportage en monitoring, vooral wanneer facturen buiten de betaaltermijn vallen.

Ze kijkt niet alleen of de termijn wordt overschreden, maar ook hoe lang, bijvoorbeeld met een week of drie weken. De achterstanden nemen steeds verder af en dit wordt zorgvuldig gevolgd. Lid HAVELAAR (CDA) geeft aan dat na vijf maanden en een investering van 5,8 miljoen euro pas 60 procent van het streefdoel van 90 procent is gehaald. Hij vindt dat de wethouder te positief doet over de situatie, terwijl het volgens hem gewoon slecht blijft en hij wil niet dat er iets rooskleurigs wordt voorgesteld aan dit drama. Wethouder VAN BUREN legt uit dat er een groot probleem was met de implementatie van het AFIS-systeem, maar dat er nu duidelijke vooruitgang is zichtbaar. Ze benadrukt dat ze geen trots wil uitstralen, maar alleen de feiten presenteert, het percentage op tijd betaalde facturen stijgt, en daardoor verwachten ze de extra capaciteit vanaf september te kunnen afbouwen. Er is een breed projectteam onder leiding van een stedelijk directeur dat rapporteert aan een stuurgroep en uiteindelijk aan haar. Dit bestuurlijk team blijft bestaan. Over de begrotingsmodules en financiële administratiemodules is ze nog bezorgd, omdat deze modules niet volledig werkbaar zijn. Ze verwacht dat de begroting voorlopig nog met meer handwerk gemaakt wordt, maar heeft een health-check laten uitvoeren door Deloitte om dit te verbeteren.