Conceptverslag FED 10-02-2022

FED

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Economische Zaken en Duurzaamheid Donderdag 10 februari van 13.30 tot 18.00 uur en van 19.30 tot 22.50 uur in de raadszaal Donderdag 7 april 2022

Voorzitter: mevrouw Kiliç Portefeuillehouders: wethouder de heer Everhardt, wethouder Van Doorninck Commissiegriffier: mevrouw Diemont Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: de heer Boomsma (CDA), de heer Boutkan (PvdA), de heer Flentge (SP), de heer Groen (GroenLinks), mevrouw Heinhuis (PvdA), mevrouw De Jager (D66), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Kuiper-de Haan (ChristenUnie), de heer Van Lammeren (PvdD), mevrouw Martens (VVD), mevrouw Nadif (GroenLinks), de heer Nijssen (VVD), mevrouw Van Soest (PvdO) en de heer Vink (D66) Afwezige commissieleden: mevrouw A.L. Bakker (PvdD), de heer N.T.

Bakker (SP), de heer Biemond (PvdA), mevrouw Bloemberg-Issa (PvdD), de heer Van Dantzig (D66), de heer Ernsting (GroenLinks), de heer De Graaf (BIJ1), de heer Van den Heuvel (ChristenUnie), de heer Khan (DENK), de heer Koyuncu (DENK), mevrouw Marttin (VVD), mevrouw Nanninga (JA21), de heer Olsen (ChristenUnie), mevrouw Poot (VVD), mevrouw Roosma (GroenLinks), de heer Van Schijndel (Forum voor Democratie), de heer Taimounti (NIDA), de heer Torn (VVD), de heer Veldhuyzen (BIJ1), duoraadslid Verkerke (BIJ1), de heer Wijmenga (CDA) en de heer Yilmaz (DENK) Overige aanwezigen: de heer Aronsman, de heer Bedaux (InProperty Development Group), de heer Brenninkmeijer, de heer Biemond (IF Technology), de heer Blom (Joop Harmans XL Fietsen en Scooters), de heer De Bruijn, mevrouw Cornelissen, de heer De Groot (Windalarm), de heer Van de Ketterij, de heer Methorst, de heer Meyer, de heer Rooker, de heer Samuel, de heer Schaap (De beddenspecialist), de heer Verheyen (Driehoek meubelen) en de heer Vreeken (We connect you)

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen van raadscommissievergadering FED van deze raad.

harte

welkom

op

deze

laatste

b. Mededelingen De VOORZITTER brengt in herinnering dat dit de laatste vergadering van de commissie FED is voor de gemeenteraadsverkiezingen. Daarom heeft het presidium

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

besloten ruimhartig te zijn als leden een punt naar de eerstvolgende raadsvergadering willen piepen. De heer VAN LAMMEREN wijst op de brief over het AEB. Dat punt staat nu op de agenda. De Partij voor de Dieren overweegt echter een interpellatie. Door de ruimhartigheid van het presidium waardoor gepiepte stukken al op de komende raad worden behandeld, ontstaat dat probleem. Om dat op te lossen zal hij de interpellatie indienen voordat punt 13 hier besproken wordt. De heer VINK oppert punt 13 te piepen naar de raad. Daarmee is wellicht een interpellatie niet nodig. De heer VAN LAMMEREN wil uiteraard het punt bespreken, maar hij wil voorkomen dat hij geen interpellatiedebat kan aanvragen omdat gepiepte stukken nu naar de raad van volgende week gaan. Dát is de uitzondering. Door het nu aan te vragen, kan die route niet worden geblokkeerd. Mocht het achteraf toch niet nodig zijn, dan kan hij de aanvraag intrekken. De heer BOUTKAN verwacht dat het bij punt 13 zal gaan over de verkoop en niet over de brief die is gestuurd. Het lijkt hem raadzaam die twee zaken uit elkaar te trekken. De VOORZITTER stelt dat punt 13 kan worden gepiept naar de raad volgende week maar dat er ook een interpellatiedebat kan worden aangevraagd voor diezelfde raad naar aanleiding van de brief. Dus beide kan.

Wethouder EVERHARDT deelt mee tijdens de vergadering van 28 oktober vorig jaar te hebben toegezegd de raad te informeren inzake de claims rond ADM. De gemeente heeft de aansprakelijkheid voor de claims van circa 130 miljoen euro van Larendael Participaties heeft afgewezen. Die heeft geen procedure opgestart om de claims toegewezen te krijgen. Gebeurt dat alsnog, dan informeert de wethouder de raad. De heer KREUGER heeft vanochtend de brief ontvangen over het AEB, het snoeihout en de hogere ammoniakuitstoot. Wethouder Van Doorninck zou nog terugkomen op de vraag hoeveel hout er bij het AEB wordt verbrand. Hij verwacht een mededeling van de wethouder. Wethouder VAN DOORNINCK deelt mee dat die vragen uitstaan. c. Vaststellen agenda Er vindt ook een avonddeel plaats, dus de spreektijden worden daar op aangepast. Punt 13 wordt naar voren gehaald om dat vanmiddag nog te bespreken. De volgorde is als volgt: 9 en 10, 4, 13 en dan de reguliere volgorde. De punten 9 en 10 worden gevoegd behandeld. De punten 7 en 8 worden gehamerd. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare commissievergadering FED van 20 januari 2022 Het verslag van de openbare commissievergadering FED d.d. 20 januari 2022 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille -

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

f. Tkn-lijst Op verzoek van mevrouw VAN SOEST is tkn-7 geagendeerd voor bespreking vandaag. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De heer VREEKEN brengt in herinnering dat in deze coalitieperiode het Zwartboek werd gepresenteerd. De heer Omtzigt heeft daarvan op een ander onderwerp flink gebruik gemaakt. Een oud-kinderlongarts is al twintig jaar bezig met dit dossier. Hopelijk wordt dit persoonlijk leed snel opgelost. Hij zal de Ombudsman vragen raadsleden te ondersteunen, net als de heer Jansma van De Telegraaf. Jammer dat de heer Everhardt zijn klus niet kan afmaken. Mevrouw Van Doorninck gaat ook weg. In Oslo en Helsinki heeft men geen hufters. Misschien kan hun systeem hier ook worden ingevoerd waarmee meteen partijen als Gorillas kunnen worden aangepakt. Het zou fantastisch zijn als de heer Everhardt toch nog de Olympische Spelen in het budget kan opnemen. Dat kan beter hier dan in Qatar of waar ook. Hij wenst iedereen nog een mooie tijd. Mevrouw VAN SOEST zegt toe dat de Partij van de Ouderen dat uiteraard zal steunen.

Bij agendapunt 4: De heer DE GROOT wijst op het schokkend resultaat uit een onderzoek van de Universiteit van Leiden over het proces tot aan de vaststelling van de RES: de participatiedoelen zijn niet gehaald en de kloof tussen politiek en burger is groter geworden – terwijl de wethouder toch aangaf dat de participatie gedegen en goed werd aangepakt. In de reflectiefase heeft de wethouder opnieuw de kans gehad de participatie vorm te geven – en weer gebeurt dat niet op de juiste manier. De raad moet nu het afwegingskader Signalen uit de stad vaststellen. Windalarm verzoekt de raad dit niet te doen. Dit document omvat niet wat eerder is beloofd: uitspraken over criteria als gezondheid, natuur en ruimtelijke voorkeuren en aanvullende ruimtelijke opgaven zouden worden geïnventariseerd. Het document is niet tot stand gekomen zoals eerder was toegezegd: het is niet met betrokkenen opgesteld zodat zij invloed konden hebben op het afwegingskader. Voorts wordt de gemeenteraad de mogelijkheid ontnomen verder te sturen. In het document wordt voor vrijwel alle onderwerpen en zorgen verwezen naar de planfase met de initiatiefnemer: het is niet aan de windturbinebouwers om de verschillende belangen af te wegen. Dat is echt aan de politiek. Er moet eindelijk over de inhoud kunnen worden gesproken.

De wethouder moet met argumenten komen en iedereen moet daar aanvullende argumenten of tegenargumenten op kunnen geven. Ook de feitenmotie van de heer Boomsma moet worden uitgevoerd. Dat kan leiden tot een duidelijk document. Dan kan de gemeenteraad zijn afweging maken. Desgevraagd geeft de heer De Groot aan weinig vertrouwen te hebben in het proces. Het gaat nu immers precies als bij de RES. De wethouder voert de moties niet of

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

totaal anders uit dan toegezegd aan de gemeenteraad. Het zou fijn zijn als de gemeenteraad nu de kant van de inwoners kiest. De naam van Windalarm staat wel onder het advies dat de klankbordgroep heeft uitgebracht aan de wethouder over hoe het proces anders zou moeten worden ingericht. Maar tegelijkertijd is dat afwegingskader naar de raad gekomen waar Windalarm helemaal niet achterstaat. Dat is geen manier om met alle input om te gaan. Komende maandag vindt er een gesprek plaats tussen de wethouder en Windalarm. Het klopt dat er een polarisatie ontstond tijdens een eerder debat, waarop verschillende deelnemers zich terugtrokken. Er blijkt geen inhoudelijk debat mogelijk te zijn op basis van het uitwisselen van argumenten omdat ook hier in het reflectiekader de gemeente een document opstelt waarop Windalarm weliswaar commentaar mag leveren, maar daarover is geen debat mogelijk. De gemeente beslist. Het is juist nodig om met elkaar over de inhoud te spreken en dat ontbreekt. Windalarm heeft nooit het doel gehad te polariseren; ze wil juist tot een inhoudelijke discussie komen maar tot ieders frustratie lukte dan niet. De raad heeft de kant van de wethouder gekozen want toen de RES moest worden aangenomen, lag het verzoek van een grote groep bewoners op tafel om de RES niet op die manier vast te stellen.

Daarop zijn moties ingediend en toezeggingen gedaan, maar vervolgens is niet tegemoetgekomen aan de kritische geluiden van Windalarm. Dat maakt het dubieus in hoeverre Windalarm de toezeggingen van de wethouder nu wel serieus kan nemen. De heer DE BRUIJN wijst op de grote zorgen over de negatieve effecten van windturbines. 100 artsen schreven daarover een brandbrief: het RIVM-rapport uit 2020 heeft immers onvoldoende betrekking op de Amsterdamse situatie. Verschillende moties van de gemeenteraad lieten de wethouder verklaren de zorgen van bewoners en buurtgemeenten serieus te nemen. Er kwam een afwegingskader met daarin een gezondheidseffectanalyse waarover een onafhankelijke multidisciplinaire commissie met medici zou adviseren. Dat afwegingskader ligt nu voor – maar de gezondheidseffectanalyse ontbreekt zijn inziens. De expertgroep voldoet niet aan de toezeggingen. Het advies van de expertgroep kwam bij meerderheid tot stand, dus daarmee wordt de samenstelling – door de wethouder bepaald - van zo’n groep cruciaal. De opdracht aan de expertgroep is onlangs sterk gewijzigd: een GGD’er, een RIVM’er en een medicus/epidemioloog en deze experts staan lijnrecht tegenover elkaar. Met een meerderheidsadvies van de eerste twee krijgt de wethouder straks haar zin en daarmee blijven de zorgen van de Amsterdammers onbeantwoord.

Een striktere geluidsnorm ligt in handen van de beleidsmaker. Wethouders verwijzen naar elkaar; niet helder is wie er over de gezondheid in Amsterdam gaat. Het afsluitingskader is incompleet; het is dubieus of deze expertgroep tot heldere eisen aan de gezondheidseffectanalyse kan komen; het advies van de GGD voor een striktere geluidsnorm wordt niet opgevolgd. Dit is niet wat Amsterdammers mogen verwachten van de reflectiefase. Desgevraagd benadrukt de heer De Bruin het belang van een goed, gelijkwaardig debat. In de reflectiefase moet daadwerkelijk reflectie plaatsvinden. Hij adviseert de expertgroep te laten komen tot een consensusadvies en meer experts toe te voegen. In een gezamenlijke sessie van klankbordgroep en expertgroep bleek er een stevig wetenschappelijk verschil van mening te bestaan. De klankbordgroep heeft voor de kerst geen tussenrapport ontvangen. De gemeente heeft 7 witte vlekken gedefinieerd. Op de 120 vragen van de klankbordgroep aan de expertgroep is nog altijd geen antwoord gevolgd. De communicatie verloopt via brieven, ook niet ideaal. De medicus in de expertgroep staat er echt heel anders in dan de milieukundigen. In de tussenfase kan de gemeenteraad misschien kijken naar de wijze waarop de – uitgebreide - expertgroep tot een advies op basis van consensus gaat komen. Met de moties destijds is er waarde gehecht aan gezondheid dus dat moet voorop staan.

De gemeente wil vooruitlopen op de landelijke geluidsnormen. Dat lijkt hem heel risicovol. Het lijkt verstandiger die landelijke normen even af te wachten. De stap om een expertgroep in te stellen was heel goed – maar het heeft niet goed uitgepakt.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

De heer VAN DE KETTERIJ spreekt in over de planMER. Gaat het om het aantal gehinderden in het addendum van de Provincie, dan zou het meest recente onderzoek uit 2008 stammen. De WHO gebruikt die gegevens in haar rapport van 2018. Het TNOonderzoek zou van lage kwaliteit zijn. Daaruit is vervolgens een model gebouwd om het aantal gehinderden te berekenen: een indicatief aantal, hoewel de term arbitrair wellicht beter past. Hij dringt er bij de raad op aan voor de MER een andere rekenmethode toe te passen. Welke, dat is een van de 120 vragen van de klankbordgroep aan de expertgroep. Die heeft echter aangegeven dat er slechts 5 tot 10 vragen zullen worden beantwoord. Dit gaat voorbij aan de zorgen van Amsterdammers. Alle vragen verdienen een antwoord. De Provincie rekent met een gemiddeld aantal personen per huishouden van 2,1. Dit zou gebiedspecifiek moeten worden gemaakt. Langs de A10-Noord staan veel eengezinswoningen en gezinsappartementen, waardoor 2,1 een te lage inschatting geeft. In de berekeningen zou toekomstige woningen moeten worden meegenomen, maar de Provincie stelt dat dit niet altijd exacte aantallen en locaties zijn. Maar Amsterdam heeft een grote woningbouwambitie dus de gemeente heeft absoluut een idee hoeveel woningen er de komende jaren bij komen. Het tussenrapport dat voor de kerst zou komen, is er nog altijd niet.

De expertgroep heeft 7 witte vlekken geïdentificeerd, maar zelfs de eerste is nu nog altijd niet afgerond. Met de nieuwe adviesvraag aan de experts komen ook nieuwe klankbordgroepvragen. Ook die verdienen antwoord. Dus hoe volledig is het rapport van de expertgroep nu eigenlijk straks eind maart? Hij roept de raad op de volledigheid, kwaliteit en zorgvuldigheid zwaarder te laten wegen dan de deadline van eind maart. Desgevraagd geeft de heer Van de Ketterij aan dat het gaat om het berekenen van het aantal gehinderden, het gemiddelde aantal personen per huishouden specifiek voor dit zoekgebied en de nieuwbouwplannen. Het advies van de expertgroep moet goed zijn dus ze moet de tijd krijgen om met een goed, gedragen advies te komen. Bij agendapunt 8: De heer BIEMOND stelt dat drie minuten spreektijd te kort zijn en daarom verzoekt hij de raad zijn zienswijze goed te lezen. In het voorjaar is namens 6 partijen een zienswijze ingediend op het conceptwarmteplan. In november kwam de nota van beantwoording van de gemeente. Hij staat pal achter de ambitie van de gemeente om de stad betaalbaar fossielvrij te maken. Dit plan past daar echter niet in. Een warmteplan is bedoeld om een warmtebedrijf en investeerders van zekerheid te voorzien.

Een warmteplan moet energie leveren op een zuinige en milieuvriendelijke manier, maar in nieuwbouwbuurten is dat beter haalbaar met decentrale systemen in plaats van grootschalige warmtenetten. Die bieden ook ruimte voor maatwerk. Inmiddels is er al veel vergund en deze versnippering is onomkeerbaar. Een tweede doel is het zorgen voor voldoende aansluitingen zodat het collectieve energiesysteem financieel rendabel te exploiteren is. Dat is niet van waarde voor de stad of bewoners, maar het is een vorm van juridische dwang en marktverstoring. Een derde doel is het definiëren en vastleggen van de criteria waaraan een gelijkwaardig alternatief moet voldoen. In het warmteplan is op basis van een fictief scenario een energieprestatie vastgesteld, maar een warmteplan is bedoeld om aansluiting op een bestaand – of ontworpen – installatie te borgen. De gemeente heeft een grote wens om datacenters te ontsluiten. Daar zijn zeker toepassingsmogelijkheden, maar het biedt geen oplossing voor alles. Het plangebied kent een geringe warmtevraag en hoge koudevraag. De aanvoer van externe warmte is kostbaar, milieubelastend en vaak overbodig. Bovendien zijn er alternatieven beschikbaar. Tot slot merkt hij op dat de raad door vaststelling van dit warmteplan het college mandateert tot het in werking laten treden van het plan op een moment dat het college dat wenst.

Dat leidt tot grote mate van onzekerheid voor de investeerders. Hij roept de raad dan ook op tegen het plan te stemmen. Desgevraagd legt de heer Biemond uit dat de aanpassing van het plan het afgelopen jaar eerder tot een verslechtering heeft geleid. Ieder warmteplan leidt tot

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

verplichtingen. Hij ziet het liefst het hele plan van tafel verdwijnen. De koudeaanvraag is inderdaad groter in Amsterdam. Koudelevering is van groot belang, ook om de normen van het bouwbesluit te behalen. Dat is pure noodzaak, ook voor de kwaliteit van het vastgoed. Er zijn talloze manieren om kwalitatieve kaders te stellen aan de duurzaamheid van de ontwikkeling: de normen vanuit het bouwbesluit waaraan Amsterdam aanvullende eisen wil gaan stellen; privaatrechtelijk kunnen zaken worden vastgelegd en de gemeente kan een faciliterende rol spelen in het benutten van omgevingsenergie zoals aqua-energie en bodemenergie. Overigens kan een bepaalde schaalgrootte best wenselijk zijn. Dit warmteplan leent zich daar niet voor. De gemeente kan alternatieven uiteindelijk niet afdwingen. Die dienen te worden getoetst bij aanvraag van een Omgevingsvergunning. Er wordt niet gebouwd zonder dat aan de afspraken wordt voldaan. De heer BEDAUX onderschrijft het inhoudelijke commentaar van de gezamenlijke ontwikkelaars op het warmteplan. De doelstelling is betaalbare, duurzame woningen te realiseren. Hij zet grote vraagtekens bij een warmtenet om duurzame ambities te behalen. Bij een warmtenet wordt energie verplaatst door de grond en dit gaat gepaard met warmteverlies. Daarom wordt op een lage temperatuur getransporteerd waardoor in de gebouwen extra energie moet worden toegevoegd.

Eén exploitant levert de warmte; gebruikers kunnen niet kiezen. Aansluiten op een datacenter lijkt logisch: het datacenter voldoet aan zijn duurzaamheidsverplichting, maar daarmee vervalt de incentive om de warmteproductie tegen te gaan. Elektra is een beproefd energietransport met weinig verlies en concurrentie tussen verschillende exploitanten. Ontwikkelaars kunnen zelfstandig verduurzamen en restenergie uitwisselen. Daar gaat het om: eerst zorgen voor een zo klein mogelijke energievraag en vervolgens zo veel mogelijk gebruikmaken van lokaal opgewekte, duurzame energie. Dat daagt de markt uit zo veel mogelijk te innoveren en dat heeft weer een effect op beter isoleren en het verduurzamen van de bestaande woningmarkt. Dat is nu al gaande.

De heer Bedaux denkt dat een warmtenet een negatieve invloed heeft op die innovatie. Hij verzoekt de raad op het warmteplan niet aan te nemen maar serieus naar de hele keten te kijken om de duurzaamheidsambities te behalen. Bij agendapunt 12: De heer SAMUEL kwam in 1976 in contact met de heer Janmaat op de kop van de Zeedijk die een sigaren/souvenierswinkeltje exploiteerde. Hij huurde dat pand eerst een jaar en het jaar daarop kocht hij het pand aan en exploiteerde hij er een normaal café. De exploitatie werd bemoeilijkt door de aanwezigheid van politiebureau Warmoesstraat. Diverse pesterijen volgden. Door de komst van het Barbizonhotel werd zijn bedrijf verbannen en zelfs dichtgetimmerd. Daardoor kon de heer Samuel niet meer aan zijn verplichtingen voldoen noch in zijn kosten van levensonderhoud voorzien. Hij is volkomen berooid achtergebleven. Burgemeester Van Thijn heeft hem in deze problemen gebracht. Zelfs zijn vader is toegetakeld door de politie. Hij verzoekt de raad voor gerechtigheid te zorgen zodat hij normaal verder kan leven. De heer MEYER heeft zijn bijdrage aan de commissie gemaild. De raad kan besluiten tot een quickscan-onderzoek naar het politieoptreden en naar het besluit van de gemeente om de zaak te sluiten omdat het een centrum van handel in zwaar verdovende middelen was geworden.

Dat is op geen enkele wijze onderbouwd en daardoor is de heer Samuel uiteindelijk op straat komen te staan. De strafwettelijke onderbouwing ontbreekt volledig. De heer Samuel is nooit opgepakt voor drugshandel. Desgevraagd licht de heer Meyer toe dat deze zaak bij verschillende instanties aan de orde is geweest. Daarbij is met name naar de bestuursrechtelijke kant gekeken. Hij dringt er nu op aan die strafrechtelijke beschuldigingen hard te maken. Hij zou best naar de Ombudsman willen stappen, als het onderzoek dan maar concreet binnen een paar maanden op tafel ligt. Dit hardvochtige beleid is nooit elders in Amsterdam

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

toegepast. Dat zou inderdaad een onderwerp van onderzoek zijn voor de Ombudsman. Bij agendapunt 16: De heer BLOM spreekt in ten behoeve van Joop Harmans XL fietsen en scooters. Het bedrijf is al 75 jaar gevestigd in Amsterdam-Noord. Op de Vuurwerkerweg wordt er met 10 personeelsleden gewerkt in een prachtige leeftijdsmix. Het jongere personeel volgt een goede opleiding. Sinds de woningbouwplannen zo’n tien jaar terug neemt hij deel aan participatiebijeenkomsten in het project Klaprozenbuurt. Daarna namen zijn zorgen alleen maar toe. In juni 2020 werd in een vergadering met de gemeente Amsterdam en de VEBAN toegezegd dat er voldoende ruimte beschikbaar zou blijven voor de huidige bedrijven als ze aan de milieu-eisen zouden voldoen. Projectontwikkelaars vragen absurd hoge vierkantemeterprijzen. De gemeente zou zich proactief moeten opstellen naar de ondernemers toe. Naar verwachting zal hij zijn bedrijf binnen een tot anderhalf jaar moeten verhuizen. Maar er is geen nieuwe locatie, geen zekerheid over de grootte van de nieuwe locatie. De hoge prijzen gooien iedere groeiambitie over boord. Bij een verhuizing dienen ook de klanten te worden geïnformeerd. De heer Blom is persoonlijk verantwoordelijk voor contracten met leveranciers voor 2022 en 2023. Hij vraagt de raad om hulp van de gemeente Amsterdam.

Die woningbouw is noodzakelijk maar het kan toch niet zo zijn dat daardoor zijn bedrijf ophoudt te bestaan. Hij roept de gemeente op haar afspraak tot herhuisvesting na te komen en actief op zoek te gaan naar een nieuwe vestiging met een redelijke huurprijs. De gemeente heeft een inspanningsverplichting. Zijn familiebedrijf staat klaar voor alle bewoners van AmsterdamNoord en omstreken, een bedrijf gespecialiseerd in mobiliteit en duurzaamheid. Op naar de 100 jaar met Joop Harmans in Noord. Desgevraagd licht de heer Blom toe dat in juni 2020 is toegezegd dat er voldoende ruimte beschikbaar zou blijven voor de huidige ondernemers mits zij aan de milieu-eisen zouden voldoen. Een bedrijfsmakelaar helpt zoeken, maar een proactieve houding van de gemeente zou beter werken. Ontwikkelaars hebben geen geschikte ruimte beschikbaar voor zijn bedrijf maar vragen wel een huurprijs die vier keer zo hoog is. In heel Noord wordt gebouwd. Locaties voor zijn bedrijf zijn er niet. Een aantal maanden geleden is er nog eens een gesprek geweest in het oude Stadsdeel Noord. Daar zijn de zorgen geuit door een aantal lang gevestigde bedrijven maar het Stadsdeel weet ook geen oplossing. De makelaar zoekt, maar dat levert niets op. Zoals het er nu uitziet, betekent dit straks het einde van zijn bedrijf. Hij ziet echt geen oplossing meer.

De heer SCHAAP legt uit dat zijn zaak De beddenspecialist al 60 jaar een begrip is in Amsterdam-Noord voor zijn vele vaste klanten. De zaak wordt nu bedreigd in zijn voortbestaan. 6 jaar geleden heeft de gemeente hem geïnformeerd over de woningbouwplannen. Hij heeft deelgenomen aan de vele participatiebijeenkomsten en er zijn gesprekken gevoerd met verschillende medewerkers van de gemeente en VEBAN. Hij hoefde zich geen zorgen te maken, want er werd zondermeer rekening gehouden met de bestaande bedrijven. Zijn wensen voor de benodigde ruimte heeft hij herhaaldelijk kenbaar gemaakt en hij heeft geloofd in zijn voortbestaan in de Klaprozenbuurt. In oktober 2021 werd bij een bezoek door de gemeente duidelijk dat de heer Schaap het allemaal zelf maar moest uitzoeken en contact moest opnemen met projectontwikkelaars – die absurde huurprijzen hanteren die niet op te brengen zijn. Hij is zwaar teleurgesteld in de gemeente en verwacht zij zich echt voor hem gaat inspannen zoals de gemeente dat jarenlang heeft doen voorkomen: een betaalbare locatie vinden met het juiste aantal vierkante meters. Gezien zijn contracten met leveranciers kan hij zich niet zomaar overal vestigen. Het kan toch niet zo zijn dat zijn bedrijf net als een aantal andere nu verloren dreigen te gaan na zo’n lange staat van dienst. De heer VERHEYEN is de derde generatie van woonwinkel De driehoek te Amsterdam.

Dit jaar bestaat zijn zaak 75 jaar, maar er valt weinig te vieren. In 2019 is de

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

projectontwikkelaar bij hem langs geweest en toen is hij onder druk van hem en van de verhuurder van het pand bezweken om een beëindigingsovereenkomst te tekenen in juni 2020 met een minimale verhuisvergoeding. Het ging om een contract met een inspanningsverplichting, maar daar komt niets van terecht. In Westpoort heeft hij een tweetal kavels bekeken, waar in de omgeving allemaal loodsen staan, maar hij moet een lux gebouw neerzetten met inpandig parkeren, een dubbele grondprijs ophoesten voor een etage erop, CO2-reductie bewerkstelligen enz. Kortom: onbetaalbaar. Bij het Buikslotermeerplein stond een aantal units te koop. Maar er is gemeentelijke toestemming nodig om deze units samen te voegen – en dat heeft de gemeente afgewezen. Hij voelt zich machteloos en hij staat volledig in de koude. Zijn 17 werknemers vragen geregeld naar de plannen voor de toekomst, maar daarop kan hij geen antwoord geven. 17 gezinnen met een onzekere toekomst. Hij moet straks zijn gehele bedrijf opheffen om plaats te maken voor nieuwbouw door de gemeente Amsterdam. En dan ligt er nog een stadsverwarming voor de duur. Daardoor moet de straat volledig open, dus parkeren is er niet meer bij. Klanten ontvangen is op deze manier onmogelijk laat staan de logistiek omtrent het aanleveren van de meubels. Na 33 jaar zijn ziel en zaligheid in de zaak te hebben gelegd, is dit kennelijk zijn afscheid.

Hij roep de gemeenteraad op hem te helpen met een nieuwe kavel en pand zonder extreme eisen, huur of koop. En stel het vervangen van die leidingen uit totdat alle ondernemers van de Vuurwerkerweg zijn geherloceerd. Hij komt geen steek verder en heeft nu na al die jaren zijn hoop gevestigd op de politieke partijen. De VOORZITTER bedankt alle insprekers voor hun bijdragen. c. Actualiteiten d. Rondvraag De heer KREUGER is benaderd door een ondernemer die al 8 maanden in contact probeert te komen met de gemeente over hoe hij zijn pand aardgasvrij kan maken bij de verbouwing. Hij is benieuwd waarom dit zo moeizaam gaat en of er meer van dergelijke signalen bekend zijn. Wethouder VAN DOORNINCK kent deze signalen niet. Misschien kan de heer Kreuger even buiten de vergadering aangeven om welke ondernemer het gaat. De gemeente is juist druk bezig ondernemers te ondersteunen. Er zijn ook regelingen om het mkb te ondersteunen bij duurzaamheidsmaatregelen. De heer VAN LAMMEREN heeft zich erover verbaasd dat er een contract met de heer Booij voor 9 maanden is verlengd naar 24 maanden en dat de heer Booij bij iedere factuur hetzelfde inkoopnummer heeft gebruikt. Dat zou niet mogelijk moeten zijn, want het contract besloeg 90.000 euro en er is vervolgens 170.000 euro op gefactureerd zonder signaal dat hier geen contract onder lag.

Daarop volgt de vraag of dit op meer inkoopnummers gebeurt/ is gebeurd. Wethouder EVERHARDT zegt een verduidelijkende brief daarover toe aan de raad nog voor de raadsvergadering. Mevrouw MARTENS zou vandaag langsgaan bij Los bij Jos. Die is op last van de gemeente gesloten. Alleen met behulp van AT5 werd het mogelijk dat er naar het dossier werd gekeken. Ze heeft inmiddels een dossier van verschillende horecaondernemers waar hetzelfde is gebeurd: waar het niet lukt op eigen kracht bij de gemeente binnen te komen om dit aan te vechten. Deze zaken zijn gesloten omdat ze dicht waren. Daarop zijn de vergunningen ingetrokken. Ze ziet graag dat de wethouder de raad een brief doet toekomen over in hoeveel situaties dit is gebeurd, hoeveel horecazaken zijn gesloten,

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

hoeveel er proberen contact op te nemen met de gemeente en welke zaken nog lopen. Wethouder EVERHARDT licht toe dat dit allemaal te maken heeft met het besluit dat de raad heeft genomen rond specifieke bestemmingen in een specifiek gebied. Daarvoor staan de normale procedures open. De signalen die mevrouw Martens noemt, kent hij niet. Die hoort hij graag. Als er procedures zijn, kan hij die in kaart brengen. In aanloop naar het raadsbesluit zijn destijds inventarisaties gedaan. In dit specifieke geval is blijkbaar een verkeerde beoordeling gemaakt en die is hersteld. Hij volgt de normale juridische procedure. Duurzaamheid en Circulaire Economie 9. Raadsinformatiebrief voortgang miniburgerberaad (ZD2021-014779) De oud-voorzitter van het miniburgerberaad, Alex Brenninkmeijer, zal tezamen met andere oud-deelnemers het eindrapport aan de commissie (digitaal) overhandigen. De commissieleden krijgen daarna de gelegenheid om vragen aan ze te stellen. 10. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de afronding miniburgerberaad (ZD2021-017126) De heer BRENNINKMEIJER presenteert met genoegen namens het miniburgerberaad dit rapport. De schrijfcommissie is meegekomen en kan eventueel inhoudelijke vragen beantwoorden. Dit is het eerste miniburgerberaad in Amsterdam. De uitkomst laat zien dat circa 100 enthousiaste mensen met dit rapport bij de raad komen.

De indieners van het rapport krijgen graag serieuze antwoorden om hun voorstellen. De vraag is wat de verbinding tussen de uitkomst van het burgerberaad en het democratische proces is in de gemeente. Hij hoopt dat de raad de opbrengst zeer substantieel beschouwt.

De VOORZITTER neemt namens de raadscommissie het rapport met genoegen in ontvangst. Vragen uit de raadscommissie: De heer KREUGER hoort over het groot enthousiasme over het burgerberaad. Het valt hem net als de media wel op dat het beraad niet zo divers is, terwijl dat toch wel de bedoeling was. Hij is benieuwd hoe het in dat opzicht met de mensen uit de commissie staat. De Volkskrant gaf aan dat die overwegend blank en links zouden zijn. De heer BRENNINKMEIJER weet niet of de media wel de juiste conclusie hebben getrokken. Er was wel degelijk sprake van diversiteit. Het is een leerproces. De HvA zal het proces evalueren en daaruit vallen dan weer lessen te trekken hoe het de volgende keer nog diverser kan zijn. Gaat het om de leden van de commissie, dan is er niet zo zeer een commissie. Het gaat om schrijvers uit het beraad. Hij spreekt niet over politieke kleur, heeft zelf geen politieke kleur en acht die politieke kleur ook niet relevant. Het resultaat van het schrijfwerk is door het burgerberaad aanvaard. Mevrouw CORNELISSEN heeft het in de evaluatie gehad over de problemen met diversiteit. Dat is zeker meegenomen door de HvA. Er is heel hard geprobeerd bepaalde groepen te bereiken maar dat is op de een of andere manier onvoldoende gelukt. Dat maakt deel uit van het HvA-onderzoek. Dat de schrijvers wit, blank of roze zijn, dat is volkomen willekeurig gegaan.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

De heer ARONSMAN voegt hieraan toe inzake het genoemde schrijfteam dat in een extreem kort tijdsbestek het burgerberaad met 100 vrijwillige Amsterdammers een lijst met mooie initiatieven heeft opgesteld die substantieel kunnen bijdragen aan de CO 2emissiereductie van Amsterdam. Zeker door die korte tijd ligt er nu aan het einde nog wel werk om ervoor te zorgen dat het gepresenteerde in het rapport van voldoende toelichting is voorzien zodat de raad dat goed in ontvangst kan nemen. De heer Brenninkmeijer heeft gevraagd wie hem zou willen helpen om mee te schrijven en de mensen die hier nu aan tafel zitten, zijn degenen die zich hebben opgeworpen. Zo is het selectieproces voor het schrijfteam tot stand gekomen. De heer KREUGER begrijpt dat het toevallig is dat de schrijverscommissie blank en links is, maar dat is juist niet toevallig. De mensen die hieraan meewerken, selecteren zichzelf. Dat is precies zijn kritiek op het burgerberaad. De heer ARONSMAN constateert hier een fundamenteel verschil van inzicht over de democratisch wijze waarop het miniburgerberaad tot stand is gekomen. Hij heeft met diverse mensen met allerlei achtergronden samen aan de idee gewerkt. Daar was wel degelijk heel veel diversiteit. Ook de gemeente heeft haar best gedaan die selectie zo divers mogelijk te maken binnen de contouren waarover de gemeente gaat.

Het schrijfteam heeft geen nieuwe ideeën of projecten toegevoegd, maar het heeft simpelweg tekstueel uitgewerkt wat er door het hele burgerberaad is aangedragen. De heer METHORST voegt hieraan toe dat er in het schrijfteam niet een keer politieke kleur is bekend. Daar gaat het dus helemaal niet om. Mevrouw HEINHUIS bedankt de insprekers en het schrijfteam dat hier nu een toelichting geeft. Ze meent dat een burgerberaad een heel mooi middel is om burgers direct te betrekken bij het maken van beleid. 100 mensen is natuurlijk toch een beperkt aantal. Ze hoort graag hoe er nog meer mensen bij betrokken zouden kunnen worden en hoe die afspiegeling nu nog beter zou kunnen plaatsvinden. Elders in Europa worden mensen wel betaald voor hun tijd. Dat zou het voor sommigen misschien ook laagdrempeliger maken. Of het organiseren van kinderopvang zodat ook moeders kunnen deelnemen. Ze is benieuwd hoe dit team daarover denkt. Mevrouw CORNELISSEN licht toe dat zij een vergoeding van 400 euro hebben gekregen voor hun werk. Er was een kinderopvang aanwezig. Het lijkt haar belangrijk omdat het tijdsbestek zo ontzettend kort was, dat daaraan wordt gesleuteld. Nu waren er relatief veel jonge mensen die hun weekend vrij kunnen inplannen en mensen die met pensioen waren, maar relatief weinig mensen in die middengroep.

De heer METHORST denkt dat het zou helpen als dit burgerberaad zou worden verlengd over een langere tijd met misschien een net zo grote groep. Die kan dan een paar keer bijeenkomen en daarna is er de keuze om aan te blijven of niet of voor bijvoorbeeld drie rondes. Daarop wordt de groep aangevuld met nieuwe willekeurige mensen. Dat zorgt ervoor dat de groep zich beter vernieuwt. De heer ARONSMAN meldt dat het burgerberaad zelf hierover ook al heeft nagedacht. Concreet is maatregel P5-GA groen voorgesteld. Daar staan voorstellen om het echt laagdrempelig bij de burger te brengen en de burger structureel te betrekken bij de verduurzaming van de stad en het aanstellen van een klimaatburgemeester. Er is ook gesproken over de klimaatraad waarbij een afspiegeling van de gemeente Amsterdam structureel zou kunnen deelnemen aan de besluitvorming om de adoptie van CO2emissiemaatregelen goed in te bedden in de gemeente. Het derde idee betrof de klimaatcoaches en de kli-maatjes: mensen koppelen aan mensen met expertise of buren die al een keer een aantal zaken hebben gedaan in hun woning. De heer GROEN bedankt het miniburgerberaad en de schrijfgroep voor hun

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

advies dat zeer waardevol is voor de gemeentelijke ambities rond duurzaamheid. Er is wat kritiek geweest op de vraagstelling; die zou te zeer afgebakend zijn. Hij is benieuwd hoe de groep dat zelf heeft ervaren. De heer METHORST vertelt dat er is gestemd over de ideeën die het leukst werden bevonden en waarvan gedacht werd dat ze het best zouden werken, een prioritering. De stemming daarover een week later leverde de feedback op, dat mensen wel achter de grote lijn en de prioriteit stonden, maar niet achter alle ideeën. Weer een week later kon iedereen met ja of nee op een specifiek idee stemmen. Daaruit zijn de voorkeuren gedistilleerd. Zo is het opgelost. De heer ARONSMAN vult aan dat er kritiek was op de scope van de vragen aan het miniburgerberaad. Het ging erom na te denken over additionele maatregelen om het gat tussen de besparing nu voor 2030 en de doelstelling van de gemeente te dichten. Veel maatregelen raken aan biodiversiteit, groen in de stad, ruimte voor burgers en daarvoor was te weinig ruimte om daarover goed na te denken. Sommige maatregelen dragen bijvoorbeeld meer bij aan veiligheid – 30 km-zones – maar die zorgen wel voor meer emissie. Er was ook discussie over sommige maatregelen: sommige dragen veel bij aan de reductie van CO2-emissie maar die hebben weinig impact op de CO2-balans van de gemeente door de rekenmethode die de gemeente hanteert.

Dat gaf wat frustratie. Concreet betreft dat twee maatregelen. Amsterdam gaat diepgroen: de geothermiedoubletten, maatregelen voor de energiemix van de stad, die tellen zwaar op bij de CO2-emissiereductie van de energiemix van Nederland, maar minimaal bij die van Amsterdam. Datzelfde geldt ook voor het opwekken van duurzame energie middels zonnepanelen. Dus de maatregelen die gaan over de duurzame opwek van energie, komen er slecht uit. De heer KREUGER hoort graag of het überhaupt mogelijk was te pleiten voor een kerncentrale en of dat daadwerkelijk zou worden opgenomen in het beraad als dat idee 75% ja-stemmen kreeg. Voorts is hij benieuwd of het mogelijk was de biomassacentrale te sluiten. De heer BRENNINKMEIJER legt uit dat bij de start van het burgerberaad aan de orde kwam dat ideeën binnen het bereik van de gemeente Amsterdam moesten liggen. Dat is niet het geval voor het bouwen van een kerncentrale. Daar heeft de gemeente de middelen niet voor. Over windmolens is wel discussie gevoerd. Er was een voorstel voor meer windmolens maar dat haalde die 75% niet. Het is maar de vraag of sluiting van de biomassacentrale bijdraagt aan de reductie van CO2. De heer ARONSMAN stelt dat al die opmerkingen van de heer Kreuger en nog exotischere de revue zijn gepasseerd. Die ruimte was er zeker wel.

De uitkomsten die er nu liggen, dat zijn de uitkomsten van het democratische proces dat is gevolgd. De VOORZITTER bedankt de commissie heel hartelijk voor het beantwoorden van de vragen. Mevrouw HEINHUIS ziet dit als een mooie eerste stap om bewoners direct te laten meedenken over het klimaatbeleid. Ze ziet uit naar het vervolg. Gaat het om de representatieve bewoners, dan is ze benieuwd hoe de wethouder denkt die representatie in de toekomst te verbeteren. Zo’n beraad dient echt een mooie afspiegeling van de stad te zijn. De heer GROEN ziet dat er wel degelijk een grote nieuwe groep is bereikt. Dat is op zich al zeer waardevol net als de lijst met voorstellen. Carbonstorage of carbonusage is toch een ontwikkeling waarover veel maatschappelijke discussie is en dat komt dan toch uit zo’n groep naar voren. Nu heeft het beraad zich beperkt tot het Amsterdams grondgebied, maar dit is een

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

opgave die de gemeente misschien liever in regionaal verband zou willen oplossen. Hij hoort graag of de wethouder overweegt in het vervolg de buurgemeenten te betrekken en overweegt ze naar de regio te kijken en niet alleen naar de gemeentegrond. De heer BOOMSMA bedankt het burgerberaad voor alle suggesties. Hij vindt het fantastisch wat al dat enthousiasme te weeg heeft gebracht. Het moest binnen de gemeentelijke beleidskaders passen. De vraag was hoe zaken konden worden bereikt. Windturbines naar zee valt er dan niet onder, maar het idee voor een bos ergens buiten de grenzen kan wel. Dat is toch een beetje krom. Het is positief dat het college dit omarmt. Hij is benieuwd of er nu een locatie wordt gezocht buiten de gemeentegrenzen voor een stadsbos. Wat nu effectief per euro is, is een technische analyse. Dat zijn complexe afwegingen. Bij de berekeningen van Berenschot is men ervan uitgegaan dat de maatregelen kunnen worden geïmplementeerd zoals ze zijn voorgesteld, maar ze zijn niet getoetst op praktische uitvoerbaarheid. Dat is wel cruciaal. Wellicht kan de wethouder dat nog op korte termijn doen. De heer KREUGER is niet heel enthousiast over dit miniburgerberaad, ook omdat het college had aangegeven de uitkomst hiervan als bindend te beschouwen. Op dat moment was nog helemaal niet helder hoe de groepen zouden worden geselecteerd. Daar is nog best wat op aan te merken.

Diversiteit zou immers een belangrijke pijler zijn onder het burgerberaad. Dan is zo’n uitspraak van de wethouder toch wat voorbarig. Een referendum zou toch meer voor de hand liggen – bijvoorbeeld over de biomassacentrale of over de bouw van windturbines. Dan is de steekproef veel groter en de uitkomst dus betrouwbaarder. Wethouder VAN DOORNINCK bedankt de mensen van het miniburgerberaad nogmaals voor al hun tijd en enthousiasme dat zij hierin hebben gestoken. Het college neemt de aanbevelingen over. Voor een deel is het aan het volgende college hoe dat dit precies gaat uitvoeren, maar dit college geeft al wel een aantal denkrichtingen mee. Eigenlijk was de tijd te kort. Dat is helder. Het ging om een open vraagstelling en de gemeente neemt de aanbeveling serieus. Dat zijn de uitgangspunten van een burgerberaad. Daarbij moet het dus ook echt gaan om zaken die binnen het bereik van de gemeente vallen. Nu was het een miniburgerberaad, maar het college meent ook dat het een volledig burgerberaad moet zijn. De tijd werkte heel beperkend. Dit college heeft dit beraad ingezet en wil er nog wat over kunnen zeggen. Het kan niet zo zijn dat een volgend college zich dan aan de aanbevelingen moet houden. Daarom was het een miniburgerberaad. Dit was de eerste keer. De HvA heeft meegelopen in dit proces en zal het evalueren. Dat helpt om het een volgende kleer anders of beter te doen.

De heer KREUGER hoort de wethouder zeggen dat ze dit heeft geprobeerd. Eigenlijk is het een soort pilot, een soort experiment. Dan vindt hij het wel heel opmerkelijk om van tevoren aan te geven dat de uitkomst bindend is. Op die diversiteit is nogal wat aan te merken. Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat de groep via loting bijeengebracht is. Het is dus niet een proces van zelfselectie geweest. In bepaalde stadsdelen zijn meer mensen ingeloot dan in andere – juist omdat er in die stadsdelen minder snel wordt gereageerd. Toch is een reële afspiegeling van de diversiteit nog niet helemaal gelukt, maar dat betekent vervolgens niet dat de uitkomst niet serieus wordt genomen. Veel Amsterdammers maken zich zorgen over het klimaat en willen meedenken aan oplossingen. 90% van de mensen die aan het miniburgerberaad hebben meegedaan, had nog nooit eerder geparticipeerd in iets van de gemeente en dat vindt ze hartstikke mooi. Mevrouw VAN SOEST vindt het verbazingwekkend dat slechts 100 mensen met zo’n zware taak besluiten kunnen nemen voor 900.000 inwoners van Amsterdam. Dat kan toch helemaal niet. Een referendum was veel beter geweest.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

Wethouder VAN DOORNINCK bestrijdt dat de leden van het miniburgerberaad besluiten nemen. Zij hebben aanbevelingen gedaan. Het college neemt die aanbevelingen over en de raad kan zien op welke wijze het college daar invulling aan geeft. Ze is dan heel benieuwd van welke aanbevelingen mevrouw Van Soest zegt dat die absoluut niet kunnen. Uiteindelijk is de raad het hoogste orgaan en als die aangeeft dat iets niet kan, dan gebeurt dat ook niet – ook al zal dat leiden tot een enorme teleurstelling bij het burgerberaad. Het college gelooft wel dat een groep burgers met goede ideeën kan komen. Het recht om een referendum te organiseren staat elke burger vrij. Een referendum gaat over een ja of nee over een gemeentelijk besluit. Dit is een nieuwe vorm van democratisch werken: een burgerberaad is een open vorm voor burgers om mee te denken. De heer NIJSSEN vindt representativiteit in zo’n nieuw instrument heel belangrijk. Een aantal mensen is aangeschreven en meldt zich aan. Daar zit al een selectiemoment. Dan volgt loting. Prima, maar het grote selectiemoment zit in het aanschrijven. Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat het aanschrijven van de groep mensen ook via loting is gebeurd. In buurten waar de respons normaal gesproken lager is, zijn meer mensen ingeloot. Datzelfde geldt voor jongeren, juist om die groep zo divers mogelijk te maken. Dus er is twee keer een loting geweest.

De respons was groot. De gemeente kan mensen niet dwingen mee te doen. De groep is misschien in etniciteit niet divers genoeg geweest. Bij een langdurig burgerberaad werkt dat waarschijnlijk beter. De heer KREUGER is benieuwd of het in Amsterdam mogelijk is een referendum uit te schrijven over windturbines. Wethouder VAN DOORNINCK denkt dat dat nog niet mogelijk is. Het gaat nu over klimaatdoelstellingen. De heer Kreuger lijkt een referendum en een burgerberaad door elkaar te halen. Ze verwacht uit de evaluatie handvaten te krijgen hoe er een volgende keer nog meer kan worden ingezet op representativiteit. De raad heeft de aanbevelingen kunnen zien. Maatregelen die directe CO2vermindering opleveren, worden meegenomen in de routekaart en in de monitor. Zo wordt er gemeten en dan wordt helder wat de effecten in harde cijfers zijn.

De wethouder denkt dat een bos niet helemaal binnen de Amsterdamse gemeentegrenzen te kunnen planten. Het zou interessant zijn dat op MRA-niveau te doen. Zijn er specifieke punten die eigenlijk op regionaal niveau gedaan zouden moeten worden, dan vindt ze dat interessant. De heer BOOMSMA meent dat eerst helder moet zijn hoe effectief en haalbaar een maatregel is alvorens die in de routekaart op te nemen. Wethouder VAN DOORNINCK wijst op de eerste doorberekeningen van bureau Berenschot. De maatregelen worden nog verder uitgewerkt om ze in de routekaart te zetten en dan kan de raad dat bij de volgende update van de routekaart beoordelen. Veel opgaven die specifiek CO2-uitstoot verminderen, liggen in lijn met een aantal zaken

die de gemeente al doet. De heer BOOMSMA geeft aan dat er wel een inschatting kan worden gemaakt. Bureau Berenschot geeft zelf aan ervan uit te gaan dat het volledig kan worden uitgevoerd, maar er is niet gekeken naar de praktische uitvoering en haalbaarheid. Hij stelt voor dat eerst te doen bij de verschillende maatregelen, dat ter bespreking voor te leggen aan de gemeenteraad en vervolgens te kijken welke in aanmerking komen om op te nemen in de routekaart. Wat er nu in de bijlagen staat, vindt hij heel vaag. Voor sommige dingen staat dat die aan een volgend college zijn of dat dit college het onderzoekt.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

Wethouder VAN DOORNINCK stelt dat nu voorligt hoe het college het wil opnemen in de routekaart en hoe het de doorrekening wil doen. Het is haar niet helder wat de heer Boomsma nu nog extra wil. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 4. Eerste resultaten van de Reflectiefase windenergie waaronder ‘Afwegingskader windturbines Amsterdam - signalen uit de stad’ (ZD2021-017540)

het

De heer VINK vindt het belangrijk te kijken wat er nu goed loopt. De wethouder heeft vormgegeven aan een heel uitgebreid participatietraject waarin van alles naar voren wordt gehaald en waarbij afspraken zijn gemaakt over gezondheidseffecten en een afwegingskader, waarmee mensen helderheid krijgen. D66 is blij dat er zo wordt gekeken hoe Amsterdam kan bijdragen aan verduurzaming. Maar in de praktijk verloopt niet alles even voorspoedig als je zou willen. Het participatieproces verloopt zeker niet in alle opzichten geruisloos. Daar komen veel meldingen over. Niet iedereen is even tevreden. Desgevraagd geeft de heer Vink aan dat mensen onvoldoende helderheid krijgen met dit afwegingskader. Het is ook niet een echt afwegingskader en daarvoor heeft hij een amendement klaarliggen. Maar het document is wel degelijk waardevol. De heer KREUGER is heel benieuwd naar dat amendement dat hij waarschijnlijk graag meetekent. De heer VINK waardeert dat. Eerst wacht hij het debat vandaag af en daarna wil hij alles wat hij heeft voorbereid, graag met de heer Kreuger en anderen delen. De heer BOOMSMA denkt dat een naamsverandering van dit document prima is, maar dat verandert niets concreets aan de planvorming. Hij is benieuwd of ook de heer Vink vindt dat de oorspronkelijke gedachte voor een afwegingskader gestand moet worden gedaan. De heer VINK komt daar zo op.

De vorige keer heeft hij over de planMER aangegeven dat hij een plan van aanpak wilde. Hij heeft het gehad over het afwegingskader en over de feitenmotie. Dat zijn allemaal cruciale stappen in dit proces. In de stukken die de wethouder heeft toegezonden, ziet hij niet hoe zij wil omgaan met de feitenmotie. Feiten zijn namelijk belangrijk. Hoe zit het bijvoorbeeld met de veiligheidseisen voor mensen die op volkstuintjes verblijven? Alleen al over dat feit zou hij meer helderheid willen hebben. Hij hoort graag welke feiten de wethouder kan leveren. De heer GROEN is dan benieuwd hoe de heer Vink denkt te kunnen vaststellen welke feiten dan feiten zijn. Het probleem is telkens dat de feiten uit bijvoorbeeld wetenschappelijke rapporten ter discussie worden gesteld. De heer VINK beseft dat dat lastig is. Hij kan zich voorstellen dat de wethouder uitkomsten van expertgroepen hiervoor benut. Hij hoort graag van de wethouder hoe ze dit voor zich ziet en wat de raad op dit punt kan verwachten. De heer NIJSSEN weet dat er nu een onderzoek wordt gedaan rond afstandsnormen. Dat geeft houvast voor wat gemeenten zouden kunnen doen en wat veilig is. Dat is behoorlijk feitelijk. Het lijkt hem dus beter nu even helemaal niets met windmolens te doen en dat onderzoek af te wachten. De heer VINK vindt niets doen eigenlijk zelden aantrekkelijk. Dat past ook niet zo bij de VVD.

Natuurlijk moet de gemeente niet blind zijn voor nieuwe voorschriften en regels vanuit Den Haag. Daar moet de gemeente altijd rekening mee houden. Als die afstandsnormen komen – en dat staat in het coalitieakkoord – is het wel de vraag

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

wanneer die komen en wat daar dan precies in staat. Elk negatief effect voorkomen maakt bijvoorbeeld infrastructuur, kroegen en uitgaansleven onmogelijk. Dus de vraag is of zo’n afstandsnorm dan wel voor windmolens zou moeten gelden. D66 wacht af waarmee de nieuwe minister komt. En natuurlijk kijkt D66 serieus naar wat de minister doet en vanzelfsprekend gelden voorschriften ook voor Amsterdam. Hij wil daar echter niet op vooruitlopen. Amsterdam moet daar niet op wachten. Als het nodig is, zal de gemeente haar keuzes wel moeten aanpassen aan nieuwe wet- en regelgeving uit Den Haag. Onzekerheid is het ergste wat er is en die onzekerheid duurt eigenlijk al veel te lang. De heer Vink vindt de planMER belangrijk. Het is een bijzondere planMER, want er ligt nog geen keuze voor een specifieke locatie. Bij de effecten zou hij graag een helder overzicht zien van een aantal verschillende effecten, zo veel mogelijk met criteria en normen. In een aantal gevallen kan dat echt: bij geluidsniveaus op de gevel, maar ook als het gaat om hinderbeleving en gezondheid. Hij denkt aan luchtkwaliteit, biodiversiteit, veiligheid maar misschien ook aan de verwachte energieopbrengst. Dan kan het ene zoekgebied relatief gunstiger scoren dan het andere. Dat helpt om tot besluitvorming te komen.

Hij zou graag zien dat die plannen er binnen zes maanden liggen en dat de gemeente op basis daarvan mét de gezondheidseffectanalyses én een afweegkader tot een ruimtelijk besluit kan komen. Het afwegingskader is absoluut een zeer waardevol document, maar het is geen afwegingskader. In zijn motie vroeg hij om afwegingen, om het geven van gewicht aan de verschillende effecten. Dat is heel relevant. Dat moet dus gebeuren. Het is natuurlijk wel een politieke keuze. De raad zou op voorhand kunnen aangeven aan welke onderdelen meer gewicht hangt dan aan andere, dat geeft wel richting en wat meer zekerheid. Het beste moment zou kunnen zijn bij een ruimtelijk besluit of bij een ander stuk. Met de relatief neutrale planMER kunnen locaties dan tegenover elkaar worden gezet. Hij hoort graag hoe de wethouder daartegen aankijkt. Er zijn positieve en zeer kritische geluiden – zo bleek net ook bij de insprekers. Belangrijk is dat een proces voortgang krijgt, dat een proces wordt versneld, en als ergens niet kan worden gebouwd, dat dat ook snel bekend is. De periode van het verkiezingsproces en de coalitievorming is een geschikt moment om specifiek te kijken hoe dit proces het best kan worden vlot getrokken – misschien door een externe.

De heer GROEN hoort graag wat de toegevoegde waarde is van nog weer een adviseur nu er al klankbordgroepen zijn en een stedelijke klankbordgroep en expertgroepen. Het kan niet zo zijn dat het proces met al die mensen wordt ondermijnd door weer een partij in te schakelen. De heer VINK denkt dat dat niet het geval is. De evaluatie kijkt vooral terug op het RES-traject. Dat is zeker waardevol. Maar dit kijkt specifiek op het Amsterdamse windtraject. In het verlengde van de evaluatie – waarin een paar goede aanbevelingen zitten – zal het werk in de klankbordgroepen en expertgroepen niet stoppen. De heer GROEN wijst op een van de aanbevelingen uit de evaluatie: niet in algehele zin participatie organiseren maar juist per project omdat er dan een veel concretere casus ligt. Misschien is dat een weg vooruit. De heer VINK denkt dat het een niet per se het ander uitsluit. Hij kan niet beoordelen in hoeverre de ontevreden mensen een punt hebben, maar hij hoort wel veel ontevredenheid. Hij denkt wel dat een externe waardevol kan zijn juist voor de mensen die tegen zijn. Mevrouw HEINHUIS wijst erop dat dit precies is waar het onderzoek van de Universiteit van Leiden op in gaat: concrete aanbevelingen. Ze hoort graag wat de heer Vink hieraan denkt te kunnen toevoegen om de polarisatie te doorbreken. Deze partij heeft immers specifiek naar het Amsterdamse onderdeel gekeken.

De heer VINK wil ook geen dingen dubbel doen. Dat is niet het geval wanneer die tussenperiode wordt aangewend om nog eens te kijken of dit proces op een goede manier

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 februari 2022

wordt vormgegeven. Die evaluatie is gedegen; geeft goede aanbevelingen, maar is van een tijdje terug. Dit zou een vervolg kunnen zijn op de reflectiefase die is ingelast. In de tussentijd is er immers veel gebeurd en de heer Vink kan niet goed beoordelen of wat er in de brieven wordt genoemd, recht doen aan dit college en deze wethouder of niet. Hij wil dit moment graag benutten. Mevrouw KUIPER verbaast zich wel over het voorstel om opnieuw onderzoeken te vragen. Voor de ChristenUnie is helder dat heel veel bewoners ontevreden zijn over het proces dat zich heeft afgespeeld. 41 leden van de klankbordgroepen hebben niet voor niets hun medewerking opgezegd. Dat zijn immers Amsterdammers die heel positief willen meedenken en hun deskundigheid willen inbrengen. De evaluaties uit Leiden en Rotterdam hebben de kern geraakt: de gemeente is dit proces heel sterk vanuit technische en juridische kaders aangevlogen waarbij de beleving van burgers niet leidend is geweest. De heer GROEN heeft gehoord dat die leden inmiddels weer gewoon meepraten bij de klankbordgroepen. Er zijn bovendien allemaal extra, bovenwettelijke stappen ingebouwd: een reflectiefase, expertgroepen, klankbordgroepen, een gezondheidseffectanalyse en noem maar op, allemaal omdat insprekers daarom vragen. Mevrouw KUIPER wijst op het signaal dat ze hebben afgegeven.

Burgers hebben niet kunnen aangeven waar hun zorgen leven. De heer De Groot heeft niet voor niets weer ingesproken. Dit afwegingskader is echt onvoldoende. Mensen willen windmolens niet dicht bij volkstuinen, woonwijken en groene scheggen. Allerlei nieuwe rondes inboeken is niet hetzelfde als luisteren. Luisteren is ook verwerken wat er wordt gezegd. De ChristenUnie is benieuwd of de wethouder, terugkijkend, zaken anders had willen aanpakken en hoe ze het vertrouwen van de burgers denkt terug te winnen. Enerzijds wil dit college burgers graag betrekken, maar hier brokkelt alles af als het om de energietransitie gaat en dat is ernstig. De heer VINK ziet die zorgelijke signalen, maar er zijn wel degelijk ook allerlei positieve signalen. Juist omdat ze er allebei zijn, is het goed niet meteen mee te gaan met een van beide maar er nog eens goed naar te kijken. De verschillende onderzoeken voor zoekgebieden en locaties liggen nog helemaal niet op tafel. Conclusies zijn prematuur. Mevrouw KUIPER weet dat veel burgers de urgentie van deze energietransitie zien en nodig vinden. Rondom de windturbines zeggen burgers heel duidelijk nee, tenzij in het havengebied. Dat wil dit college niet horen. Hier op doorgaan betekent straks dat de gemeente het draagvlak verliest. Ze vindt niet dat ze nu te vroeg conclusies trekt. De signalen zijn heel helder.

Er wordt heel veel geld uitgegeven aan eindeloze inspraakrondes en moeilijke rapporten. De ChristenUnie wil hier een halt aan roepen. Mevrouw HEINHUIS is benieuwd waarop mevrouw Kuiper baseert dat het hele draagvlak voor de energietransitie zou wegvallen. Het onderzoek van de Universiteit Leiden geeft juist aan dat een kleine groep burgers heel betrokken is bij windenergie. Mevrouw KUIPER beaamt dat niet het hele draagvlak weg is. Juist daarom moet de overheid doorgaan op een manier waarop ze niet nog meer schade aanricht. Windmolens in het havengebied betekent dat er naar burgers wordt geluisterd. Mevrouw HEINHUIS benadrukt dat er juist wordt geluisterd naar bewoners en dat er juist wordt gekeken op welke plekken het veilig kan. Dat doet juist geen afbreuk aan die zorgen. Mevrouw KUIPER heeft te veel mails binnengekregen van mensen die aangaven zich niet goed gehoord te voelen in al deze processen, inspraakrondes, reflectierondes of wat dan ook.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie