Conceptverslag FED 04-02-2021

Helaas bemoeilijkt wetgeving, de neoliberale dienstenrichtlijn uit Brussel die van woningen graag handelswaar maakt, lokaal ingrijpen. Hij bedankt de initiatiefnemers heel hartelijk. Hij zou erop willen inzetten al hun energie te waarderen en dit initiatiefvoorstel aan te nemen. De heer KHAN spreekt graag de complimenten en zijn waardering uit voor de indieners van dit voorstel. Hij zou willen toewerken naar een haalbaar voorstel. Daarbij denkt hij aan verschillende opties waaronder de gedachte van een thermometer als het gaat om de bandbreedte en om een plan gereed te hebben. Alvorens over te gaan tot allerlei vervolgmaatregelen, staat DENK een zerotolerance handhavingsbeleid voor om de ongewenste overlast aan te pakken. DENK is zeker geen voorstander van een wietpas of het verplaatsen van de raamprostitutie naar elders in de buurt van woonwijken. Diversificatie van het winkelaanbod en het tegengaan van de monocultuur is wel goed. Het hard begrenzen van het aantal overnachtingen vergt nog wel aandacht. De heer BOOMSMA vindt het geweldig om te zien dat mensen met hart voor de stad het initiatief nemen om een wezenlijk groot probleem aan te kaarten en na te denken over oplossingen. En natuurlijk is het ingewikkeld om te bepalen welke stappen dan precies 16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 4 februari 2021

kunnen worden gezet. Begrenzen via een verordening lijkt hem goed waarbij er ruimte moet zijn voor de specifieke stappen die nodig zijn. Het CDA pleit al jaren voor het bestrijden van die overlast en het weren van het type toeristen dat die overlast genereert. Diverse dingen zijn al in gang gezet. Maar er zit ook een kwantitatief element aan. Bepaalde aantallen kan een stad gewoonweg niet aan. Het concept van die bandbreedte, van die toeristische druk, wil hij graag overnemen en uitwerken. Hij gaat graag in gesprek met collega’s en de initiatiefnemers om te kijken naar aanpassing van de verordening middels amendementen om tot een meerderheidsvoorstel te komen. De handtekeningen tellen nu niet mee. Bij de erfpachtkwestie ging dat ook mis; dat was een schoffering van de mensen die de handtekeningen hadden opgehaald. Tellen handtekeningen niet, dan moet dat van te voren duidelijk zijn. De heer ERNSTING bedankt de initiatiefnemers voor hun initiatief en hun passie voor de stad maar ook voor de ruimte daarin voor gastvrijheid voor bezoekers. Amsterdam heeft een keuze maar die is iets ingewikkelder dan wordt voorgesteld in de verordening. De oplossing is niet de optelsom van het aantal overnachtingen binnen de gemeentegrenzen met een automatische koppeling naar de toeristenbelasting of een opkoopopdracht van hotels.

Dat bleek ook vorige week tijdens het uitgebreide debat in de raadscommissie AZ. De probleemanalyse van de binnenstad en de uitgangspunten dat er weer een goed functionerende stadswijk ontstaat voor alle Amsterdam, die staan. Dat betreft een stadsdeel met centrumfuncties en met rafels, maar niet als walhalla voor braltoeristen. Het initiatief omvat interessante uitgangspunten die hierbij aansluiten. Ook GroenLinks zou willen monitoren op aantallen en dat laten meewegen in de sturing. Het gaat echter om meer dan alleen het aantal overnachtingsplaatsen. De regio herbergt veel hotelbedden, campings, hostels enz. die ook allemaal drukken op de binnenstad van Amsterdam. Maar er zijn ook veel overlastgevende bezoekers uit eigen stad en regio. En de goedkope zuip- en bralvluchten die niet eens een hotelovernachting vergen, vormen een probleem. Een instrument kan het transformeren van goedkope hotels naar woningen zijn. De bandbreedte van 12 miljoen vindt hij arbitrair – maar dat is voor de initiatiefnemers niet het belangrijkste punt. Er moet gestuurd kunnen worden op de kwantitatieve draagkracht van Amsterdam. Hij ziet graag dat het college nog eens goed met de initiatiefnemers om de tafel gaat zitten.

Hij stelt voor het raadsdebat uit te stellen en de initiatiefnemers de gelegenheid te bieden deze discussie te beschouwen, het voorstel eventueel aan te passen waarbij het college hen kan helpen. Dat zou recht doen aan de inzet en de steun van de Amsterdammers. De heer KREUGER begreep eerder dat Amsterdam ook beschikbaar moet blijven voor mensen met een kleinere portemonnee. Dus dan is het gek als net die lowbudgethotels weg moeten. Amsterdam moet toch voor iedereen toegankelijk moet blijven. De heer ERNSTING las in een van de maatregelen dat het college het stimuleert wanneer low budgethotels zouden willen transformeren naar een andersoortig hotel of naar wonen. Amsterdam moet inderdaad toegankelijk blijven maar niet voor de overdaad aan zuip- en braltoeristen. Mevrouw VAN SOEST hoort graag van wethouder Everhardt of hij al die plannen die te maken hebben met de drukte bij elkaar kan inplannen om er dan het beste uit te halen en daarbij ook de inbreng van deze bewoners mee te nemen zeker als zij hun voorstel nog willen aanpassen. In 2014 kwam de hotelstop. Eerder heeft ze al gevraagd om een lijst met alle oude vergunningen. Die vergunningen houden panden bezet waardoor men niet verder kan met woningen. Zo’n overzicht krijgt ze graag. Overigens kan de gemeente toch ook vergunningen intrekken – nog altijd beter dan hotels opkopen. Zo nodig komt ze met een motie in de raad.

Wethouder EVERHARDT complimenteert namens het college de indieners met hun initiatiefvoorstel. Het college omarmt het doel, maar bij het instrument zit het verschil. Het college geeft graag die rapportage en geeft daar dan ook duiding aan. Het college is bezig zaken samen te voegen, Stad in balans en Aanpak Binnenstad. Op 88 punten zijn 17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 4 februari 2021

acties benoemd en die worden consciëntieus uitgevoerd. Natuurlijk kan er nog worden gekeken naar de tekst van het voorstel en natuurlijk kan het college daaraan een bijdrage leveren. Een fundamenteel punt is wel die harde cap op aantallen. Aantallen als signaalwaarde beschouwen, dat wil het college zeker doen. Dat punt van die harde cap moet dan wel worden losgelaten. En als de raad daarbij ook inbreng wil hebben, moet ze dat aangeven. Gaat het over het proces, dan is er contact geweest tussen de gemeente, de ambtelijke organisatie en de initiatiefnemers. Een onafhankelijke commissie heeft op een later moment haar oordeel gegeven en dat voorgelegd. Of dat een juiste procedure is, daarover kan in bijvoorbeeld de raadscommissie AZ nog eens worden doorgepraat. In april 2019 heeft het college inzicht gegeven in alle hotelbestemmingen. Dat is met de raad gedeeld. Bestemmingen weg bestemmen wordt een groot financieel vraagstuk en daartoe is de wethouder op dit moment, zeker gezien de huidige financiële situatie, niet bereid. De heer ERNSTING zou het waarderen als de initiatiefnemers ook nog een korte reactie kunnen geven waarna een tweede termijn kan volgen. De heer VAN DIJK is het ermee eens dat er niet alleen op aantallen moet worden gestuurd maar ook op dagjesmensen en aantallen overnachtingen in de regio.

Het is wel deze gemeenteraad die kan worden afgerekend op datgene waarop ze zelf invloed heeft en dat is bij uitstek het aantal overnachtingen in de stad zelf. Het is dus essentieel daarmee te beginnen en dat maakt afspraken maken in de MRA gemakkelijker. Dus eerst kijken wat de gemeente zelf kan doen en dan pas naar een ander kijken. Voor die bandbreedte zijn de initiatiefnemers best bereid nog eens naar die aantallen te kijken, dus om die te actualiseren. Maar die aantallen vormen wel een essentieel onderdeel van de verordening. Hij is blij dat er constructief wordt meegedacht en gaat graag het gesprek aan met de gemeenteraad dan wel met het college. De heer ERNSTING hoort dat er bij de initiatiefnemers ruimte is om verder te praten over die cap. Hij stelt voor het voorstel niet naar de komende raad te brengen, maar eerst naar de tekst te kijken en het dan te laten terugkomen in deze raadscommissie. De VOORZITTER stelt vast dat alle fracties hiermee akkoord gaan. Het voorstel is niet rijp voor behandeling in de raad. Er wordt contact opgenomen met de initiatiefnemers zodat zij in conclaaf kunnen. De heer BOUTKAN sluit zich aan bij de woorden van de heer Ernsting. Hij stelt voor het voorstel na aanpassing direct in de raad te bespreken en niet nogmaals langs de raadscommissie te geleiden.

Wethouder EVERHARDT wil dan wel duidelijk krijgen waar het aantal precies komt te liggen. Het college heeft helder aangegeven dat die harde cap niet bespreekbaar is. De VOORZITTER stelt dat het voorstel wel degelijk naar de raadscommissie komt en dan kan het alsnog onbesproken blijven en direct naar de raad door gaan. Hiermee is dit punt voldoende besproken. Economische Zaken 6. Bespreken van het Economisch herstel- en investeringsplan en bijbehorende raadsbrief (ZD2021-000658) en 7.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 4 februari 2021

Afhandeling motie 1574.19 van raadslid Nadif e.a. inzake het Amsterdams Ondernemers Programma 2019–2022 Naar een sterke buurteconomie’, effecten van gentrificatie in Amsterdam (TA2019-001321) (ZD2020-014916) Mevrouw NADIF ziet een mooi plan liggen, maar heeft toch enkele vragen. Ze mist de rol van de organisaties binnen de afdeling Economische Zaken waaronder de Amsterdam Economic Board of de Stadsloods. Voorts worden er investeringen gedaan in Oost, Zuid, Centrum en West terwijl er in Noord enorm veel leegstand is als effect van de vorige economische crisis. Ze krijgt graag toegelicht waarom er voor deze wijken is gekozen. En ze mist input vanuit de stadsdelen en wat de DB’s van de verschillende stadsdeelcommissies vinden van dit herstelplan. In het hoofdstuk Groeien binnen grenzen van de Omgevingsvisie wordt veel gezegd over de economie en de toekomst, maar in dit herstelplan ontbreekt hoe de gemeente hiermee wil omgaan. De motie Gentrificatie heeft ze geagendeerd omdat er veel verandert en het dus onduidelijk is hoe de toekomst eruit gaat zien. Ze is blij met de uitwerking van de motie maar mist hoe dit deel uitmaakt van het herstelplan. Over de Aanpak Binnenstad zijn gesprekken gevoerd en is een visie gemaakt en dat zou ze ook willen voor de andere stadsdelen. Complimenten voor de mooie plannen en voor de investeringen in circulair en duurzaamheid.

Een veerkrachtige economie is belangrijker dan een economie alleen gericht op winst. Ook de problemen van de voorcoronatijd moeten worden meegenomen in dit herstelplan. Mevrouw A.L. BAKKER stelt dat er gisteren een heel vruchtbare bespreking plaatsvond in de raadscommissie WB over haar discussienota over proefdieren. Er bleek een brede wens te zijn om als gemeente proefdiervrije innovatie te stimuleren. Het herstelplan legt de nadruk op versterking van de Live sciences and Health-sector. Ze komt met een motie in de raad voor die proefdiervrije innovatie. De fractie van de Partij voor de Dieren zet zich regelmatig af tegen het dogma van economische groei maar gelukkig ziet ze in dit plan een verschuiving van de focus naar werkgelegenheid en duurzame transities. De vraag wordt expliciet opgeworpen of het nog wel houdbaar is om in te zetten op systemen van onbelemmerde groei. Ze hoopt dat deze positieve ontwikkeling verder wordt voortgezet in andere beleidsstukken. De heer KHAN ziet niet aan de voorkant van alle investeringen die het college beschikbaar stelt, dat er ook voorwaarden aan worden gesteld. Hij wil graag monitoren waaraan het geld wordt besteed. Hij krijgt daarvan graag een overzicht. Het plan heet Economisch herstel waarbij alles is gericht op de toekomst, maar de coronacrisis duurt nog voort. Winkels mogen nu een aanpassing doen voor een afhaalservice.

Het lijkt hem verstandig daarop in te zetten en ondernemers daarbij te ondersteunen. Voor de horecabranche is de situatie echt noodlottig. Hij is benieuwd hoe het college denkt de horeca te ondersteunen in economisch herstel. Die ondernemers hebben het heel moeilijk en willen graag investeren in niet alleen de toekomstige maar ook de huidige economie. Wethouder EVERHARDT stelt dat de inzet van het college bekend is als het gaat om de wijze waarop het de horeca tegemoet komt. Het herstelplan ziet ook op de toekomst. Er is perspectief nodig en de gemeente wil ervoor zorgen dat er meer kan gedurende de crisis. Er is veel kennis over hoe zaken slimmer kunnen worden aangepakt en die kennis wordt ingezet zodra het kan. Dat de winkels nu een afhaalservice mogen hebben, is heel recente informatie en dit plan is wat eerder gemaakt. De gemeente wil met haar partners goed kijken hoe ze die afhaalpunten ingericht wil zien. De gemeente heeft diverse programma’s waaromheen een verantwoordingsstructuur zit. Bij subsidies is daarvoor ook een systeem. De wethouder houdt de raad op de hoogte van de voortgang van al die stappen. De inzet is eind van dit jaar. Het college is al begonnen met het verzamelen van alle kennis en vragen bij de ondernemers. Dat brengt hij ook naar Den Haag. Dank aan de Partij voor de Dieren voor de positieve feedback. De motie ziet hij graag tegemoet.

GroenLinks geeft terechte punten aan. Het plan moet plaatsvinden binnen het kader waarmee EZ sowieso bezig is. Daar is al nauwe samenwerking met de MRA, met de 19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 4 februari 2021

Economic Board. Er is echt sprake van een wisselwerking. De combinatie van duurzaam economisch herstel en de banenmotoren wordt echt gemaakt. Extra middelen vanuit het herstelplan richting specifieke wijken worden ingezet voor de aanpak van aantrekkelijke winkelgebieden. In genoemde gebieden is die aanpak al in 2020 gestart. Diversiteit is daarbij opgenomen als focuspunt. De straatgerichte aanpak bestaat uit de opbouw van een publiekprivate samenwerking en daarvoor is een goed netwerk nodig, de BIZzen, de ondernemersverenigingen. In genoemde wijken moet die organisatiegraad eerst worden versterkt. In de periode 2016-2020 is de leegstand in Noord circa 5% geweest, hoger dan gemiddeld in andere stadsdelen maar wel aanzienlijk lager dan het landelijk gemiddelde. Er zijn wel grote verschillen tussen winkelgebieden in Noord bijvoorbeeld op het Buikslotermeerplein. Daaraan wordt consciëntieus gewerkt. Bij de Omgevingsvisie speelt de economische kant een cruciale rol en die sectoren wil het college ook echt ondersteunen. Het MKB is heel belangrijk en zal dat blijven. Belangrijk daar is de digitalisering voor de verkoop en dat komt specifiek terug in het voorstel. De subsidieregeling Stimulering samenwerking en innovatie geldt ook voor initiatieven die helpen bij de veranderde samenstelling van de stad.

Mevrouw NADIF hoort dat er wordt gewerkt aan een beter netwerk opbouwen met de ondernemers. Ze hoort graag hoe dat eruit ziet en op welke termijn dat gebeurt. Wethouder EVERHARDT legt uit dat dat in samenspraak met de stadsdelen gebeurt. Hij zegt toe per deelgebied daarin inzicht te geven. In het processtuk komen de feitelijke zaken. Hij verwacht dat na het reces met de raad te kunnen delen. De VOORZITTER concludeert dat mevrouw Nadif, de heer Van Lammeren en de heer Boutkan punt 6 naar de raad van 10 maart piepen voor een middellange bespreking. Grondzaken 8. Warmteplan Strandeiland fase 1 (ZD2021-000834) De heer GROEN vindt het een uitstekend warmteplan voor Strandeiland waarmee GroenLinks heel blij is. Hij begrijpt dat het plan voorsorteert op de toepassing van nieuwe sanitatie en toepassing van stoffen uit het riool, maar dat het geen zelfstandig besluit is tot nieuwe sanitatie. Hij is benieuwd of het college nog steeds van plan is daar nieuwe sanitatie in te zetten. Wethouder VAN DOORNINCK is ook blij met dit plan waarmee de gemeente echt een nieuwe weg opgaat met warmteplannen met zeer lage temperatuur. Mooi maar ook heel spannend. Het wordt goed geborgd. De nieuwe sanitatie heeft geen effect op dit warmteplan en vereist geen aanpassing van het warmteplan.

Warmtenet en de projectorganisatie van Strandeiland werken aan een advies over de aangepaste vorm van nieuwe sanitatie. Ze verwacht dat dat voorstel binnenkort naar haar toe komt en ze deelt dat zo snel mogelijk met de raad. De heer KREUGER vraagt in hoeverre de gemeente invloed heeft op de bronnen en waarom de gemeente eist dat het laagtemperatuur moet zijn. Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat de gemeente met het warmteplan een aantal eisen stelt en daarbij zijn meerdere bronnen mogelijk. Het mag geen hoogtemperatuur zijn. In 2017 is een motie aangenomen dat nieuwbouw op laagtemperatuur wordt aangesloten en niet meer op hoogtemperatuur. Daar waar het kan, wordt er laagtemperatuur bij nieuwbouw toegepast. De heer KREUGER begrijpt dat de gemeente er direct mee kan stoppen als de raad bij motie vraagt om ook andere woningen niet op hoogtemperatuur aan te sluiten.

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 4 februari 2021

Wethouder VAN DOORNINCK wijst op de notitie die een jaar geleden met de raad is gedeeld dat het best lastig is zelfs bij nieuwbouw. Maar bij nieuwbouw is het wel logisch. Bij bestaande bouw is dat een stuk ingewikkelder omdat veel huizen niet die isolatiegraad hebben om ze geschikt te maken voor laagtemperatuur. Maar hier is het gelukt – bijvoorbeeld bij Amstelkwartier. De VOORZITTER concludeert dat dit punt hiermee voldoende is besproken en in de raad kan worden gehamerd. Duurzaamheid en Circulaire Economie 9. Kennisnemen van de reactie op motie 467 van het lid Torn inzake de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050 (QuickScan voor Begroting 2021) (ZD2020-011612) De raadscommissie heeft geen behoefte aan bespreking. 10. Uitvoeringsbeleid ‘Verplicht om aan te sluiten op hoogtemperatuur stadswarmte? Afbakening aansluitverplichting op basis van overgangsrecht.’ (ZD2020-011743) De heer GROEN vraagt of dit om die gebieden gaat waar vanuit het verleden concessies bestaan voor alle temperatuurwarmtenetten waarop mensen die daar bouwen, moeten aansluiten. Aanpassingen zijn echter nodig en dit wordt aangegrepen met het voornemen om altijd contact op te nemen. Hij vraagt of dat contact dan ook wordt aangegrepen om toch voor laagtemperatuur en andere warmteoplossingen met lokale duurzame bronnen te kiezen.

Wethouder VAN DOORNINCK licht toe dat eerder is besloten daar op warmtenetten aan te sluiten waarbij nu wordt gekeken hoe daarvan kan worden afgeweken. Dus in lijn met het Besluit Regie op warmte en gebiedsontwikkeling wordt altijd de mogelijkheid onderzocht en besproken laagtemperatuurwarmte aan te bieden en lokale bronnen te benutten. Soms is dat in combinatie met een bestaand hoogtemperatuurnet. Deze voordracht geeft de gemeente daarin een betere positie om dat te kunnen doen. De VOORZITTER concludeert dat dit punt hiermee voldoende is besproken. 11. Afdoening toezegging aan raadslid Groen inzake baatbelasting (ZD2020-013003) De heer GROEN bedankt het college voor de uitgebreide brief in beantwoording op de eerder in de raadscommissie gestelde vraag. Toch is hij licht teleurgesteld want GroenLinks ziet in baatbelasting wel degelijk potentieel in aanvulling op private leningen en een goed alternatief voor gebouwgebonden financiering. De wethouder houdt de ontwikkelingen in de gaten, dus dan kan er later wellicht op worden teruggekomen. GroenLinks meende dat baatbelasting misschien een rol kon spelen voor woningbouwcorporaties die beperkt mogen lenen en die op deze wijze extra financiering zouden kunnen vinden voor duurzaamheidsmaatregelen. Daarop graag een reactie.

Als de initiatiefnemers van baatbelasting en de gemeente gezamenlijk bereid zouden zijn baatbelasting uit te werken voor hoogbouw of gestapelde bouw, zou het college daaraan dan ambtelijke bijstand willen verlenen? En tot slot is hij benieuwd of baatbelasting niet kan worden ingezet voor de financiering van warmtenetten in een wijk. Veel collectieven hebben immers problemen met de financiering. Mevrouw HEINHUIS bedankt de heer Groen voor het agenderen van dit punt en het college voor het faciliteren van de expertsessie. Voor nu is het voor Amsterdam op dit moment niet relevant want het is niet toepasbaar voor de bulk. 21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 4 februari 2021

Wethouder VAN DOORNINCK verklaart dat de gemeente er best naar wil kijken op het moment dat het misschien wel zou kunnen. De drie voorbeelden van de heer Groen gaan niet tot een oplossing leiden. Ook baatbelasting leidt tot langdurige verplichtingen bij een corporatie en dat genereert minder ruimte om nieuwe leningen aan te gaan. Het levert dus geen financiële ruimte op. De verhuurdersheffing afschaffen blijft de beste manier om de corporaties te helpen duurzame investeringen te doen. Er zijn snellere en goedkopere manieren van financiering bij VvE’s dan bij baatbelasting. Zijn er toch VvE’s die dat willen, dan wil ze het gesprek wel aangaan maar juridisch is het niet mogelijk de baat per woning te berekenen. Dat maakt het een risicovol instrument. Financiering van wijken die op eigen initiatief een net zouden willen aanleggen, is niet het grote probleem. Banken voeren constructieve gesprekken. Dreigt een project toch stuk te lopen op financiering, dan kan de wethouder altijd kijken of de gemeente daarin kan helpen. De VOORZITTER concludeert dat dit punt hiermee voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng, ziet iedereen graag terug op de volgende vergadering en sluit deze vergadering net voor 18.00 uur.

22