Conceptverslag DC 27.11.2025.docx

Iets anders zijn de all-electric-buurten, die zijn van tevoren doorgegeven aan Liander en die ruimte is gereserveerd. In principe is kleinverbruik nog niet problematisch maar de gemeente moet wel voorzichtig zijn met het faciliteren van all-electricwarmtepompen. Het lid VAN DER KAMP (VVD) merkt op dat de ACM bij de netbeheerders aangeeft dat netcongestie kan worden aangepakt door het stroomgebruik beter te spreiden. Onderzoekers van TNO hebben dit ook aangegeven. Een groot gedeelte van de netcongestie kan worden opgelost als bedrijven en huishoudens hun stroom meer buiten de piekuren gebruiken. Hij vraagt of daar ook iets in zit waarmee de wethouder wat kan in dit voorstel. Wethouder PELS antwoordt dat dit zeker interessant is en dat zij al naar deze oplossingen zoeken. Soms gaat het om een oproep vanuit de netbeheerders om op bepaalde tijden wel of niet de auto op te laden. Op dit moment is dit nog steeds in de sfeer van verzoeken. De netbeheerders en de gemeente hebben momenteel niet de mogelijkheid om de flexibiliteit in het net in te zetten met een prijsprikkel of door het te reguleren en daarom moeten zij het nu vooral doen door het net steeds groter te maken voor de aanvragen die er zijn op het moment van de grootste piek.

Het lid VAN DER KAMP (VVD) merkt op dat met bepaalde contracten kan worden gestimuleerd dat er van het net gebruik wordt gemaakt op momenten dat er veel aanbod is. Wethouder PELS antwoordt dat de gemeente daar niet over gaat. Ze stelt voor om het mee te nemen naar een volgend gesprek met de minister hierover en ze zal erop terugkomen zodra ze weet hoe dat is afgelopen. Het lid KREUGER (JA21) geeft aan hier een beetje van te schrikken. Het begint met het idee dat er verzoeken gedaan kunnen worden, daarna wordt er gesproken over prijsprikkels en vervolgens zegt de wethouder reguleren. Hij vraagt of de wethouder daarmee bedoelt dat het op bepaalde momenten verboden wordt om te koken of een auto op te laden.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag 27-11-2025

Wethouder PELS antwoordt dat ze dat niet heeft gezegd. Er zijn een aantal dingen die gedaan zouden kunnen worden. Daar zijn zij als stad niet mee bezig en de gemeente gaat daar niet over. Wat ze wilde duiden is dat zij op dit moment niet zoveel kunnen doen. In de toekomst zou de landelijke overheid kunnen denken aan reguleren of prijsprikkels, maar daar lijkt het nu verre van. Het lid KREUGER (JA21) vraagt of de wethouder het wenselijk vindt om dat te reguleren. Wethouder PELS antwoordt dat de problematiek van netcongestie niet moet worden neergelegd bij individuele huishoudens en dat zij moeten kijken naar hoe het systeem nu is opgebouwd. Dit systeem is volledig gericht op groei, op groot, groter, grootst en dat kan het systeem niet faciliteren. Ze moeten onderzoeken of grootverbruikers minder stroom gaan gebruiken of flexibeler hun stroom gaan gebruiken zodat dit probleem kan worden opgelost in plaats van het neer te leggen bij individuele huishoudens. Het lid KREUGER (JA21) is daar blij om, want hij kan zich niet voorstellen dat er om de haverklap allemaal datacenters worden aangesloten en vervolgens tegen Jan met de pet wordt gezegd kook even niet om zes uur maar om zeven uur. Hij vindt het heel onverstandig als dat zou gebeuren. Wethouder PELS is het eens met het lid Kreuger, dat lijkt haar ook heel onverstandig.

Daarom is ze blij dat in het nieuwe datacenterbeleid veel ontwikkelingen zijn geschrapt waardoor vijf onderstations en 125 miljoen worden uitgespaard. Het college vindt het verschrikkelijk dat enkelglas nog steeds niet als gebrek wordt gezien, ook niet volgens een recente uitspraak van de rechter. Dit betekent dat zij onverminderd verder zullen lobbyen. Ze heeft tot nu toe twee ministers op Volkshuisvesting meegemaakt die er niet aan wilden en hoopt dat degene die nu komt er wel aan wil. Enkelglas moet als gebrek worden aangewezen zodat eigenaren gedwongen worden om het te vervangen, ongeacht of het om corporaties of particulieren gaat. Een van de grootste hobbels naast geld en mensen is het verkrijgen van instemming van bewoners. Er is een grote aanpak voor eigenaar-bewoners maar deze zijn niet massaal aan het isoleren. Ook bij VvE's moet er op grote schaal instemming zijn voordat er stappen kunnen worden gezet. Bij corporaties is het vaak zo dat isolatie als een vorm van renovatie wordt gezien waarvoor 70 procent van de bewoners moet instemmen. Dus naast geld en capaciteit is het vooral belangrijk dat mensen mee willen werken en kunnen eigenaren alleen worden gedwongen als enkelglas wordt aangemerkt als een gebrek.

Het lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) stelt dat het antwoord dat er naast het gebrek aan geld ook andere problemen zijn geen antwoord is op zijn vraag waarom er niet meer geld wordt uitgetrokken voor isolatie. Daarom wil hij inzoomen op wat er met extra geld zou kunnen worden gedaan. Wanneer een huurder tegen een verhuurder zegt dat hij graag dubbelglas wil en de verhuurder bereid is om dat te regelen, dan wordt een deel van dat geld bij de huurder gelegd. Vaak is er ook sprake van een huurverhoging omdat er sprake is van woningverbetering. Als er subsidie wordt gegeven aan verhuurders om dubbelglas te plaatsen kan de eigen bijdrage van de huurder omlaag en zullen mensen sneller bereid zijn om daaraan mee te doen. De verhuurder wordt ook geprikkeld om dubbelglas te plaatsen omdat de onrendabele top wordt weggenomen. Hij vraagt de 4 tot 11 miljoen euro voor warmtenetten die op de plank blijven liggen te gebruiken voor het stimuleren van dubbelglas. Dit staat los van het gebrek aan technici en de 70 procent instemming. Als er een zak geld klaarstaat dan is dat een prikkel om meer dubbelglas te plaatsen.

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag 27-11-2025

Wethouder PELS antwoordt dat de stad te maken heeft met twee soorten verhuurders. In de sociale huur is afgesproken dat de huur niet omhoog gaat na verduurzamingsmaatregelen. Bij particuliere verhuurders is het zo dat wanneer er aan woningverbetering wordt gedaan er een hogere huur gevraagd kan worden en daar zit de crux. Als enkelglas een gebrek zou zijn, dan is het plaatsen van dubbelglas geen woningverbetering en mag de huur niet worden verhoogd. De gemeente kan misschien wel geld geven aan particuliere verhuurders om enkelglas te vervangen maar het ingewikkelde is dat verhuurders dan alsnog de huur kunnen verhogen en dan wordt de huurder niet geholpen. Ze vindt niet dat het rendement in de particuliere verhuursector zo drukkend is dat er subsidies vanuit het college nodig zouden zijn voor dubbelglas. Tegelijkertijd geven particuliere verhuurders aan dat zij zodra er wordt verhuisd sowieso gaan opknappen om daarna een hogere huur te kunnen vragen. Tot slot legt ze uit dat er op dit moment niets op de plank ligt omdat er een nieuw bestedingsvoorstel is gemaakt. Dat is allemaal geoormerkt en dat is waar vandaag onder andere over wordt gesproken. Het lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) hoort in het antwoord van de wethouder dat zelfs als er eindeloos veel geld beschikbaar zou zijn het toch geen zin heeft om extra geld in isolatie te pompen.

Maar in het antwoord op de technische vragen staat dat er extra subsidiemiddelen nodig zijn om isolatie buiten de geprioriteerde buurten te stimuleren. Hij vraagt wat de wethouder zou zeggen wanneer hij 11 miljoen op tafel legt met de vraag om het voor isolatie te gebruiken. Zou de wethouder dan zeggen dat ze dat geld niet nodig heeft, of zou ze zeggen dat kan ik gebruiken voor die basisisolatie? Dit is nog steeds niet duidelijk. Wethouder PELS herhaalt dat voor de isolatieaanpak die momenteel wordt uitgevoerd voldoende middelen beschikbaar zijn. Als deze aanpak wordt uitgebreid naar heel Amsterdam, dan zal er op een gegeven moment extra geld nodig zijn. Dit is een van de voorstellen die verder moeten worden uitgewerkt in de richting van de coalitieonderhandelingen. Ze voegt eraan toe dat zij later vandaag isolatie bespreken en dat ze niet voor niets middelen uit het Klimaatfonds haalt om in 2027 door te gaan. Het is aan een volgende coalitie is om te bepalen hoeveel geld zij hieraan willen of kunnen uitgeven. Het lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) merkt op dat zijn fractie al sinds de aanvang van dit college pleiten voor meer geld voor isolatie wat nu onterecht wordt gealloceerd naar warmtenetten. Hij vindt het een klucht dat dit nu weer wordt doorgeschoven naar een volgende coalitie.

Wethouder PELS antwoordt dat het bijna een reclamepraatje wordt als ze nu in de verleiding komt om nogmaals het hele rijtje op te noemen van wat er allemaal is gedaan. Ze noemt de 50.000 huishoudens die zijn geholpen en nu jaarlijks 300 tot 600 euro besparen op hun energierekening en benadrukt dat er ontzettend veel is geïnvesteerd in het isolatieoffensief. Ze stelt voor om nogmaals schriftelijk op een rijtje te zetten wat er allemaal sinds het begin van deze periode is gedaan zodat de Partij voor de Dieren daarvan kennis kan nemen. Het college heeft vol geïnvesteerd in isolatie maar dat betekent niet dat het probleem in vier jaar kan worden opgelost en dat is ook nooit gesuggereerd. Het is iets dat nog jaren zal duren gezien de grote opgave in de stad. Het schot tussen de corporaties en de eigenaar-bewoners is in principe vrij hard omdat het verschillende bestedingsstromen zijn en de corporaties daar zelf middelen voor hebben. Ze zal nog uitzoeken wat het betekent wanneer een plan niet rondkomt vanwege een probleem aan de kant van de corporaties en zal er schriftelijk op terugkomen om uit te leggen hoe daarmee wordt omgegaan.

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag 27-11-2025

De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld en gereed is voor een middellange bespreking in de gemeenteraad van 10 en 11 december 2025. 5. Beschikbaar stellen van € 7.500.000 uit het Klimaatfonds voor het oprichten van een Energie Diensten Organisatie (EDO) VN2025-014373 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR (CDA) vindt dat het voorstel past bij het CDA maar dat het een betere onderbouwing en meetbare doelen nodig heeft. De genoemde CO2-reductie van 17 kiloton is gebaseerd op een aanname dat 20 procent van alle toekomstige reductie aan de EDO toe te schrijven is. Hij dankt de wethouder voor de aandacht die ze eraan heeft besteed maar vindt de redenering te dun om 7,5 miljoen euro beschikbaar te stellen. Daarom vraagt hij of de wethouder voorafgaand aan de raadsvergadering een onderbouwing van die 20 procent kan sturen aan de raad. Daarnaast wil hij weten hoe er gemeten gaat worden of de subsidie van 7,5 miljoen daadwerkelijk lokale energiecoöperaties versterkt. Het lid NOORDZIJ (PvdA) kan zich goed vinden in het plan, vooral omdat het bijdraagt aan het behoud van kennis bij de gemeente en bewoners in plaats van dat dit naar grote private partijen wordt wegsluist. Daarnaast worden coöperaties gesteund om onafhankelijk van grote partijen een energiegemeenschap op te bouwen.

Hij wil weten of het de bedoeling is dat de EDO na 2030 door de coöperaties wordt georganiseerd of dat de ondersteuning van de gemeente dan nog nodig blijft. Daarnaast vraagt hij naar de rol van de EDO bij advisering over betaalbaarheid omdat dit ook in de warmtetransitie een belangrijk uitgangspunt is. Tot slot is hij benieuwd waarom er gekozen is voor een flexibele groep experts omdat het principe is om zoveel mogelijk mensen vast in dienst te hebben en het belangrijk is dat de kennis voor de gemeente behouden blijft. Het lid KREUGER (JA21) denkt dat de overheid elk jaar groter wordt en de belastingen omhooggaan omdat er zaken zoals de Energie Diensten Organisatie voor 7,5 miljoen euro worden opgetuigd. In het voorstel staat dat dit geld bedoeld is om burgers te helpen controle te nemen over hun energievoorziening, het versnellen van de energietransitie en het leren van best practices. Hij heeft nog geen best practices gezien in de stad en vraagt de wethouder om een lijst van waar het allemaal goed is gegaan. Verder worden er in het stuk veel grote woorden gebruikt, zoals gemeenschappen, een rechtvaardige en inclusieve energietransitie, democratisering van het energiesysteem en lokaal eigendom. Hij vindt deze termen op zijn minst misleidend omdat het niet zo is dat windturbines bottom-up uit de grond komen.

Hij vraagt zich af in hoeverre het bedrijf dat bij de Noorder IJplas een windturbine bouwt voldoet aan gemeenschap, democratisering, lokaal eigendom en een rechtvaardige energietransitie. Het gaat hier niet om onwetende burgers die graag iets willen doen maar om bedrijven. Bij Amsterdam Energy werkt inmiddels het halve gemeentehuis en blijkbaar hebben mensen als voormalig wethouder Marieke van Doorninck een Energie Diensten Organisatie nodig omdat zij de weg niet weten in de procedures en vergunningen. Hij vraagt voor wie dit plan eigenlijk bedoeld is en in hoeverre de termen over lokaal eigendom, rechtvaardigheid en democratisering daadwerkelijk van toepassing zijn op wat er nu gebeurt. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS benadrukt dat energiecoöperaties een belangrijk onderdeel zijn van de toekomst van energieopwekking in de stad. Het is belangrijk dat de controle over energie in de handen van Amsterdammers komt zodat zij zelf invloed kunnen uitoefenen

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag 27-11-2025

op de betaalbaarheid en de sturing van de coöperatie en uiteindelijk op de bron. Een verdere onderbouwing waar het CDA om vraagt is een technische vraag die schriftelijk beantwoord zal worden. De pilot van de energiecoöperaties loopt op dit moment en wordt verder uitgerold. De verwachting is dat begin of medio 2027 de eerste opbrengsten gedeeld kunnen worden. Ze stelt voor om begin 2027 terug te komen op de voortgang, of eerder als er al resultaten zijn om te delen. Ze zal ook kijken hoe dit in de termijnagenda verwerkt kan worden. De coöperaties hopen op termijn niet meer afhankelijk te zijn van subsidie. De gemeente helpt de EDO bij de opstart maar op termijn kan het een zelfstandig orgaan worden. Er is gekozen voor flexibiliteit in de mensen die aangetrokken worden omdat het nog de vraag is of de EDO binnen de gemeente behouden blijft, zelfstandig wordt of onder de APEC valt. Na de pilot zal een update worden gegeven over de beste vorm voor de organisatie. Als het intern behouden wordt zal er gekeken worden naar de mogelijkheid om mensen vast in dienst te nemen. Betaalbaarheid is een belangrijk onderwerp en de EDO zal hierover adviseren. Het uitgangspunt is om ervoor te zorgen dat de nieuwe duurzame energie betaalbaar is voor de Amsterdammer. Voor de lijst van het lid Kreuger noemt ze twee projecten en als er behoefte is aan meer dan kan ze daar schriftelijk in voorzien.

Een van deze projecten is het WG-terrein waar aquathermie wordt toegepast. Dit project is volledig opgezet door een energiecoöperatie die hard heeft gewerkt om het tot stand te brengen. De buurt is enthousiast en er waren tweehonderd mensen bij de opening. Ze is trots op dit project en zou graag zien dat soortgelijke initiatieven verder in de stad worden uitgerold. Het tweede voorbeeld is de grote rol die energiecoöperaties spelen in de ambitie voor zon op dak. De coöperaties nemen hierin een grote verantwoordelijkheid. Duurzame energie zou in handen van burgers moeten zijn zodat zij zelf beslissingen kunnen nemen over de betaalbaarheid, eigendom en de toekomst van de energievoorziening. Daarom heeft het college een visie en onderbouwing gepresenteerd voor de toekomst met de Energie Diensten Organisatie en breder met de energiecoöperaties. Het lid KREUGER (JA21) merkt op dat de windturbine bij de Noorder IJplas valt onder zo'n energiegemeenschap. Hij vraagt of de woorden over Amsterdammers die zelf beslissen en lokaal eigendom van toepassing zijn op de situatie bij de Noorder IJplas. Wethouder PELS antwoordt dat NDSM Energie mede-eigenaar is van de ontwikkeling bij de Noorder IJplas en dat dit een coöperatie is. Het zijn vrijwilligers die hiermee bezig zijn.

De voortdurende focus van JA21 op mevrouw Van Doorninck is blijkbaar een persoonlijke vete, want er werken veel mensen aan de energietransitie en al deze vrijwilligers kunnen geholpen worden door de EDO. Het lid KREUGER (JA21) vraagt hoeveel lokale eigenaars van de windturbine bij de Noorder IJplas daadwerkelijk in de buurt wonen. Wethouder PELS heeft die gegevens niet maar lokaal eigendom is niet gedefinieerd naar de straat waarin het zich afspeelt. De NDSM is ook niet zo ver verwijderd van de Noorder IJplas dat er niet gesteld kan worden dat er geen sprake is van lokaal eigendom. Het lid KREUGER (JA21) vindt het antwoord van de wethouder misleidend. Hij stelt dat er niemand bij de Noorder IJplas daadwerkelijk eigenaar is van de windturbine of lid is van de energiecoöperatie. De naam NDSM Energy zegt niets omdat het in werkelijkheid om bedrijven gaat met bedrijfsstructuren, zoals bv's met alles wat daarachter zit. De wethouder doet alsof het allemaal vrijwilligers zijn in stichtingen maar volgens hem is dat niet het geval.

22

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag 27-11-2025

Wethouder PELS merkt op dat er misleiding plaatsvindt omdat het wel degelijk gaat om vrijwilligers en energiecoöperaties. Als iemand in de zaal behoefte heeft aan deze informatie, dan zal ze deze naar de commissie sturen. Het is belangrijk dat onwaarheden die hier verspreid worden zo snel mogelijk de kop ingedrukt worden. De bedrijven die door NDSM Energie vertegenwoordigd worden zitten op het NDSM-terrein. Ze vindt dat het lid Kreuger de bedrijven die een lokale basis hebben tekortdoet en benadrukt dat Amsterdam Energie uit vrijwilligers uit Amsterdam bestaat. Ze zal dit nogmaals naar de commissie sturen omdat ze zich verre houdt van de insinuaties die gedaan worden over mensen die met de beste intenties hard werken om Amsterdam duurzamer te maken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger in tweede termijn. Het lid KREUGER (JA21) is geen voorstander van bepaalde zaken binnen de energietransitie maar wel voorstander van het begrijpelijk maken van processen voor mensen die iets willen doen. Hij heeft de afgelopen jaren alleen maar gehoord over de komst van een nieuwe Omgevingswet die alles makkelijker zou maken, met regels die gebundeld zouden worden en dat alles bij één loket geregeld zou kunnen worden. Toch blijkt er nu een nieuwe organisatie nodig te zijn om mensen te helpen met vergunningen en juridische zaken.

Hij vraagt waarom de regels nog steeds zo complex zijn als het doel was om alles eenvoudiger te maken. Hij wil weten waarom er niet voor gezorgd wordt dat het daadwerkelijk eenvoudiger wordt, want dat zou ook de energietransitie vergemakkelijken. Het lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) vraagt of het lid Kreuger een voorbeeld kan noemen van iets waar de wethouder het geld wel aan uit kan geven. Het lid KREUGER (JA21) antwoordt dat hij het al vaak heeft gehad over basiszaken zoals bijvoorbeeld isolatie. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording in de tweede termijn. Wethouder PELS antwoordt dat het helaas zo is dat het aanvragen van een terras veel eenvoudiger is dan het bouwen van een windmolen en het verkrijgen van de benodigde vergunningen. Er zijn veel regels aan verbonden, onder andere om de omgeving en de gezondheid van de mensen die eromheen wonen te beschermen. Dit zorgt voor ingewikkelde procedures en vrijwilligers in de stad hebben bij dit soort zaken hulp nodig, niet alleen bij windmolens maar ook bij andere onderdelen van de energietransitie. Ze zou willen dat het eenvoudiger was maar is er ook voorstander van dat in de vergunningsverlening de natuur en de gezondheid van inwoners goed beschermd worden. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld en gereed is voor een korte bespreking in de gemeenteraad.

Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire economie, Volkshuisvesting 9. Instemmen met de raadsvoordracht met betrekking tot het beschikbaar stellen van gelden uit het Klimaatfonds ten behoeve van de voortzetting van het isolatieoffensief in 2027 VN2025-015717 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar.

23

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag 27-11-2025

Het lid HAVELAAR (CDA) stelt dat het isolatieoffensief van 7,1 miljoen euro voor 14.000 huizen een zeer kostenefficiënte CO2-besparing oplevert, namelijk 105 tot 150 kiloton over dertig jaar met een kostprijs van 47 euro per ton. Daarnaast helpt het direct huishoudens met energiearmoede. Hij geeft aan dat investeren in isolatie effectief is, mensen worden direct geholpen en het kan worden ingezet voor lage inkomens. Het CDA is bereid deze 7,1 miljoen euro uit te geven en hij vraagt de wethouder of ze nu aan de maximale mogelijkheden qua uitvoering zitten of dat er nog meer gedaan kan worden door bijvoorbeeld een ander project niet uit te voeren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY (Volt) merkt op dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen VvE's en vraagt hoe dit voorstel kleine en kwetsbare VvE's helpt. In de zomer is toegezegd dat de resultaten en de impact van het isolatieoffensief beter in de voortgangsrapportage te zien zouden zijn. Hij gaat ervan uit dat als er nu opnieuw uitgaven worden gedaan aan het isolatieoffensief de impact ook wordt meegenomen zodat de raad kan beoordelen of de maatregelen effectief zijn. Hij vraagt of deze extra investering vooral bedoeld is om lopende trajecten bij huishoudens af te ronden, of dat ook nieuwe groepen worden bereikt.

Tot slot wil hij weten of er een apart bestedingsvoorstel komt voor de uitbreiding van het offensief naar doelgroepen buiten het prioriteitsgebied en of dit binnen de gevraagde 7 miljoen valt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Kamp. Het lid VAN DER KAMP (VVD) steunt het voortzetten van het isolatieoffensief omdat het effectief en doelgericht is. Isolatie is een noodzakelijke en een eerste stap in verduurzaming en de inzet van 7,1 miljoen uit het Klimaatfonds zal daarbij helpen. Isoleren levert het meeste op, ook als het gaat om de gerealiseerde CO2-besparing per euro. Wel is het belangrijk om dit goed te monitoren en ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk Amsterdammers hiervan kunnen profiteren. De VVD steunt dus de voortzetting van het isolatieoffensief maar zou graag zien dat alle andere plannen on hold komen en dat het geld eerst naar het isolatieoffensief gaat. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ (PvdA) vindt het goed dat het isolatieoffensief wordt voortgezet zodat het later uitgebreid en verder ondersteund kan worden. Hij is benieuwd of nu alle onderdelen van het isolatieoffensief worden voortgezet, of dat er ook onderdelen zijn die niet worden voortgezet en waarom dat het geval is. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording.

Wethouder PELS geeft aan dat binnen het Klimaatfonds de uitvoering van het huidige programma nu maximaal is bereikt. De corporaties hebben wel hun eigen plannen opnieuw bekeken en enkele innovaties en aanpassingen voorgesteld. Dat is besproken tijdens de technische sessie van vorige week en hier zal nog naar worden gekeken om te zien hoe zij hier samen verder op kunnen doorpakken. Als er kansen liggen, dan zullen die worden benut maar op dit moment is dit het qua uitvoering. Het zou wel kunnen dat het isolatieoffensief wordt uitgebreid van de prioriteitsbuurten naar de hele stad of een deel van de stad. Dit wordt momenteel in kaart gebracht met de afwegingen en de kosten zodat dit tijdens de coalitieonderhandelingen kan worden meegenomen. Dit voorstel wordt nu voorgelegd omdat het belangrijk is dat het isolatieoffensief niet stil komt te vallen, iets wat vaak gebeurt met incidentele middelen vanuit een coalitieakkoord. Het is nu gefinancierd tot 2026 maar daarna zou het kunnen stoppen. Besluiten worden in het voorjaar genomen maar ze ziet de mogelijkheid om alvast geld voor 2027 te reserveren zodat er niet afgeschaald hoeft te worden. Dat zou zonde zijn

24

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag 27-11-2025

gezien het brede draagvlak. Politiek gezien durft ze dit risico te nemen omdat de raad het nog kan afwijzen. Momenteel is het isolatieoffensief gericht op de prioriteitsbuurten maar als het breder wordt uitgerold kan de focus eventueel worden gelegd op kleine of kwetsbare VvE's die mogelijk meer hulp nodig hebben. Ze zal ervoor zorgen dat de impact van het isolatieoffensief goed wordt gerapporteerd en dat de raad goed inzicht krijgt. Indien de rapportage nu onvoldoende is zal er worden gekeken naar hoe dit verbeterd kan worden. Ze stelt voor om hier buiten de vergadering op terug te komen om de precieze vorm van de rapportage te bespreken. Het lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) vraagt of de focus kan worden uitgebreid naar buurten waar wel slechte labels zijn maar die nu geen prioriteitsbuurt zijn. Wethouder PELS legt uit dat de prioriteitsbuurten zijn bepaald op basis van een combinatie van slechte labels en een gemiddeld laag inkomen in een wijk. Het is een optie om bij een volgende ronde van het isolatieoffensief te kijken of het naar buurten verlegd kan worden die een hoog inkomen en een slechte isolatiegraad hebben.

Maar het is wel zo dat bijvoorbeeld in Zuid er veel monumenten zijn en als mensen zelf de middelen hebben is het de vraag of het gemeentegeld daar moet worden ingezet of dat de focus vooral moet liggen op het faciliteren van mensen met advies zodat zij zelf de stap kunnen zetten. Het lid VAN DER KAMP (VVD) verwijst naar de opmerking van de wethouder dat particuliere verhuurders geen subsidies zouden moeten krijgen omdat het opknappen van woningen de waarde zou verhogen en ze dan mogelijk verkocht zouden worden. Hij vraagt of deze overweging ook van toepassing is op corporatiewoningen omdat juist in de buurten die eerder werden genoemd het mogelijk wel zinvol is om subsidies te verstrekken aangezien dat ook een financieringsbron voor dergelijke plannen kan zijn. Hij vraagt hoe de wethouder daarnaar kijkt. Wethouder PELS weet niet of ze de vraag goed interpreteert. Het college vindt dat er zo min mogelijk sociale huurwoningen verkocht zouden moeten worden. De corporaties bepalen zelf welke woningen er verkocht worden. Er zijn afspraken gemaakt over de gebieden maar niet over de types woningen die verkocht worden. Voor iedereen die op de wachtlijst voor een sociale huurwoning staat zou het wel een vreemd signaal zijn als er meer woningen worden verkocht zodat er verduurzaamd kan worden en tegelijkertijd particuliere verhuurders worden geholpen bij verduurzaming.

Het lid VAN DER KAMP (VVD) merkt op dat verduurzamen de marktwaarde van een woning verhoogt en dat geldt ook voor woningen van woningbouwcorporaties. In dat geval zouden zij woningen kunnen verkopen om middelen te verkrijgen. Corporaties klagen vaak dat zij geen geld hebben voor verduurzamingsmaatregelen en het verkopen van een woning zou juist een goede manier kunnen zijn om aan de benodigde middelen te komen. Wethouder PELS antwoordt dat ze niet snel zou aansturen op woningbouwcorporaties die het geld dat zij verdienen met de huur van sociale woningen inzetten voor het opknappen van woningen om ze vervolgens te verkopen. Corporaties zijn ook niet ingericht op een dergelijk businessmodel en het is niet de schaal waarop zij zouden willen dat woningen verkocht worden. Wanneer woningen verkocht worden gaat het meestal om enkele woningen of soms maar één woning in een complex, bijvoorbeeld in een VvE waar het bezit van de woningbouwcorporatie al heel laag is. Ze vindt de koppeling tussen verduurzaming en verkoop onhandig, vooral gezien de rol die woningbouwcorporaties en het feit dat zij juist niet willen dat corporaties woningen verkopen.

25

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag 27-11-2025

Het lid VAN DER KAMP (VVD) merkt op dat tijdens de technische sessie werd aangegeven dat woningcorporaties te weinig middelen hebben voor verduurzaming en dat de belangrijkste bron van financiering het verkopen van woningen is. Corporaties kunnen één woning verkopen en er vervolgens twee of anderhalf voor terugbouwen en wat verduurzamen. Dit draagt dus bij aan de doelstelling om te verduurzamen. Wethouder PELS antwoordt dat op dit moment het niet zo is dat woningcorporaties één woning verkopen en er twee terugbouwen. Dit hebben zij tot op heden nog niet weten te realiseren. Het is vaak een-op-een en dat is heel jammer. Gezien de netcongestie, de stikstofcrisis en het feit dat er steeds minder gemakkelijk gebouwd kan worden vindt het college dat de woningen die er al zijn behouden moeten blijven. Het lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) vindt dat de wethouder met haar antwoord de indruk wekt dat in Zuid alleen maar chique woningen zijn. Maar ook in Zuid zijn sociale huurwoningen en buiten de prioriteitswijken zijn er nog veel meer wijken met sociale huurwoningen en lage inkomens en deze blokken worden met de huidige subsidieregeling niet aangepakt. Als de focus breder wordt getrokken zijn er nog veel slecht geïsoleerde sociale huurwoningen die in aanmerking zouden kunnen komen.

Wethouder PELS legt uit dat het isolatieoffensief in 2022 werd gepresenteerd als een belangrijk initiatief om met grootschalige isolatiemaatregelen te beginnen. Er zijn 144 prioriteitsbuurten geselecteerd op basis van slechte labels en een gemiddeld laag inkomen. Deze buurten komen overeen met wat de Partij voor de Dieren vraagt. Het is niet gerelateerd aan een specifiek stadsdeel en ze heeft niet gezegd dat alle woningen in Zuid monumenten zijn waar mensen het zelf kunnen betalen. Wanneer er alleen naar de labels wordt gekeken en niet meer naar het inkomen, dan rijst de vraag of mensen alleen advies nodig hebben of ook financiële steun. Ze stelt voor om de kaart met de prioriteitsbuurten opnieuw te delen met de commissie zodat de Partij voor de Dieren kan zien om welke buurten het gaat en waar zij mogelijk meer op zou willen inzetten. Niet alle onderdelen van het isolatieoffensief lopen door. De voucheractie met energiebesparende producten voor stadspashouders heeft goed gewerkt maar er werd steeds minder gebruik van gemaakt waardoor het niet logisch is om deze actie voort te zetten. Ze stelt voor om in een volgende versie van het isolatieoffensief te onderzoeken of de stadspas alsnog kan worden gebruikt om mensen te bereiken voor advies over energiebesparing, mogelijk aangevuld met middelen.

Dit wordt momenteel al op grote schaal gedaan door Stichting !WOON en de stadspas zou ook als communicatiemiddel kunnen dienen om mensen beter te bereiken. Een ander onderdeel dat niet doorloopt zijn de collectieve inkoopacties. Daarover is eerder een brief gestuurd op 13 juni 2024 waarin werd aangegeven dat dit niet op dezelfde manier wordt voortgezet vanwege te weinig animo. Er wordt nu gekeken naar een andere manier om dit vorm te geven. Het lid VAN DER KAMP (VVD) vraagt of huiseigenaren die ook gebruik kunnen maken van mogelijkheden voor advies vallen onder de onderdelen waar de wethouder net over sprak. Wethouder PELS antwoordt dat de vormen van advies nog staan en dat dit dus niet over hetzelfde gaat. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld en gereed is voor een middellange bespreking in de gemeenteraad. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire economie 10.

26

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag 27-11-2025

Bespreken van de raadsinformatiebrief inzake afspraken met de 10 grootste uitstoters van Amsterdam VN2025-015504 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid De Jager. Het lid DE JAGER (D66) bedankt de wethouder en haar team voor hun inspanningen en de gesprekken met de grootste uitstoters in de stad, iets waar D66 eerder om heeft gevraagd. Ze is enthousiast over het plan voor het stoomnet omdat dit een goede investering is die CO₂ zal besparen. Bij het lezen van de afsprakenbrief met Vattenfall werd ze minder enthousiast omdat Vattenfall eigenlijk geen echte afspraken maakt terwijl het wel de grootste uitstoter in Amsterdam is. Vattenfall spreekt af om de ontwikkelingen rond CO₂-afvang en -opslag te volgen en mogelijke opties verder te onderzoeken. Dat is geen afspraak en onderzoeken besparen geen CO₂. De tweede afspraak is dat Vattenfall waterstofontwikkelingen zal volgen en vervolgstappen zal zetten als de businesscase gunstig is. Dit voegt niets toe omdat het bedrijf dat sowieso zou doen. De vraag is wat Vattenfall zelf gaat doen om die businesscase op te bouwen. Ze vraagt de wethouder om een reflectie op de houding van Vattenfall. Ze weet dat Vattenfall betrokken is bij onderzoek naar aardwarmte maar van dit bedrijf als grootste uitstoter verwacht ze meer dan wat er in de brief staat. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Keesman.

Het lid KEESMAN (PvdA) sluit zich voor een groot deel aan bij de vorige spreker. Het is belangrijk dat de gemeente afspraken heeft gemaakt met de tien grootste uitstoters, omdat dit laat zien dat beide kanten ervoor willen gaan. De hardheid van de afspraken per bedrijf verschillen en Vattenfall had hij ook op zijn lijstje staan, evenals Bunge dat heeft toegezegd energiebesparende maatregelen te nemen met een terugverdientijd van maximaal vier jaar terwijl dat gewoon wettelijk verplicht is. Hij vindt het desondanks een goed begin en wil weten of de afspraken regelmatig getoetst zullen worden en of bekeken wordt of ze steviger gemaakt kunnen worden. Hij vraagt of afspraken worden aangepast wanneer ontwikkelingen positief blijken zodat maatregelen daadwerkelijk worden geïmplementeerd. Ten slotte merkt hij op dat de situatie rond de nieuwe afvalstoffenbelasting van het Rijk inmiddels duidelijk is en vraagt hij of er nu ook afspraken met het Afval Energie Bedrijf (AEB) worden gemaakt. De CO₂-afvang bij AEB is een belangrijk punt en wellicht kan de wethouder toelichten hoe het daarmee staat. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen. Het lid HAIJEN (SP) richt zich in deze bijdrage op het stoomnet in het havengebied, waar zijn fractie groot voorstander van is.

Meerdere partijen zijn hierbij betrokken en bedrijven zoals Sonneborn, AEB en Argent Energy staan open voor het stoomnet. Dat is belangrijk omdat daarmee veel uitstoot bespaard en CO₂-reductie gerealiseerd kan worden. In de raadsinformatiebrief staat dat er onderzoeken en subsidieaanvragen lopen en hij begrijpt dat het om een groot infrastructureel project gaat dat tijd kost. Hij vraagt of de wethouder kan toelichten hoe concreet de stappen zijn, of het echt nog om een onderzoekende fase gaat of dat er ook subsidie wordt aangevraagd om binnenkort concrete stappen te kunnen zetten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY (Volt) bedankt de wethouder voor het tot stand komen van de afspraken. Hij vindt het positief dat de samenwerking met de bedrijven op meerdere vlakken is versterkt omdat deze bedrijven nodig zijn om de ambities waar te maken. Hij

27

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag 27-11-2025

sluit zich aan bij de vraag van D66 over Vattenfall. Daarnaast vraagt hij of in de jaarlijkse rapportage ook de knelpunten kunnen worden meegenomen zodat de raad kan bijsturen. Het lijkt hem goed om na te denken over een online dashboard waarmee bedrijven aan Amsterdammers kunnen laten zien wat zij doen en hoe de CO₂-reductie verloopt. Tot slot vraagt hij of kleinere uitstoters kunnen meeprofiteren van de ondersteuning die de gemeente aan de tien grootste uitstoters biedt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Meerburg. Het lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) vindt het problematisch dat de CO₂afvang bij AEB niet doorgaat. Hij vraagt wat de gemeente als eigenaar van AEB gaat doen om ervoor te zorgen dat er een afbouwpad komt voor afvalverbranding. Er komt een technische sessie maar hij wil graag een bevestiging van het college dat deze bestuursperiode nog iets op papier komt over hoe de afvalverbranding zal worden afgebouwd. Hij wijst op een brief van het Rijk waarin wordt aangegeven dat de verbrandingscapaciteit afgebouwd moet worden en dat de uitstoot in 2040 nul moet zijn. Hij vraagt wat het plan B is als CCS (CO₂-afvang en -opslag) bij AEB niet doorgaat. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER (JA21) vindt de weinige afspraken met de tien grootste uitstoters niet erg concreet.

De fractie van JA21 zal dat een rotzorg zijn maar hij kan zich voorstellen dat de rest van de commissie daar anders over denkt. De titel had eigenlijk de acht grootste uitstoters' moeten zijn omdat er met twee bedrijven geen afspraken zijn gemaakt, waarvan één AEB is. Voor hem hoeft het niet maar hij is hier om mensen een spiegel voor te houden. Hij vraagt hoe het in hemelsnaam mogelijk is dat de gemeente afspraken maakt met bedrijven maar dat het met haar eigen deelneming niet lukt. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS erkent dat sommige bedrijven bereid zijn om verder te gaan of concreter te worden dan andere, maar de gemeente heeft geen mogelijkheid om bedrijven te dwingen of dingen op te leggen. Ze kunnen wel faciliteren en stimuleren en ze ziet dat veel bedrijven dit willen oppakken, maar niet allemaal op dezelfde wijze. Ze begrijpt dat er vragen zijn over de inzet van Vattenfall. Ze heeft hierover met hen gesproken en gevraagd of het niet concreter gemaakt kon worden. Vattenfall gaf aan dat er veel in beweging is door hun inzet om de warmtetak te verkopen. Daarom is het nog onduidelijk in welke voorzieningen zij wel of niet kunnen investeren. Vattenfall gaf aan dat zij bij hun elektriciteitstak vooral gas gebruiken om elektriciteit op te wekken en dit vraagt om specifieke alternatieven.

De rijksoverheid kan bedrijven wel dwingen en ze hoopt dat ook het demissionaire kabinet nog steeds gesprekken met Vattenfall voert over de verkoop van de warmtetak. Op die manier zou ook de gemeente meer invloed krijgen. Er is afgesproken dat de gemeente de vinger aan de pols houdt. Vattenfall kan op het gebied van waterstof een aanjager zijn maar daarvoor is nog te veel onduidelijkheid vanuit de rijksoverheid over de inzet rondom waterstof en de prijs. Daarnaast is er de afgelopen maanden te veel fluctuatie geweest in wat wordt voorgeschreven bij waterstof. Het lid DE JAGER (D66) begrijpt dat Vattenfall te maken heeft met onzekerheden, maar alle grote bedrijven hebben te maken met onzekerheden. Tussen de zinnen door hoort ze dat de houding van Vattenfall constructiever had kunnen zijn en dat de afspraken concreter hadden kunnen zijn. De gemeente biedt ondersteuning op het gebied van vergunningen, regie en samenwerking op lobbygebied. Dat vergt inzet van het ambtelijk apparaat die niet alle bedrijven genieten maar die wel aan Vattenfall wordt aangeboden. Ze

28

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag 27-11-2025

stelt voor dat Vattenfall deze voordelen pas zou moeten ontvangen wanneer zij van hun kant harde afspraken maken en niet nu al. Wethouder PELS antwoordt dat Vattenfall heeft aangegeven bereid te zijn in te stappen in de waterstofontwikkeling zodra er een stabiel beleid is. Ze herinnert eraan dat Vattenfall heeft beloofd fossielvrij te zijn binnen één generatie en dat zij daarop aangesproken kunnen worden. Ze legt uit dat er niet veel capaciteit naar Vattenfall gaat omdat de lobby rond waterstof breder is dan alleen Vattenfall en er momenteel geen aanvraag ligt voor een vergunning. De gemeente helpt alle bedrijven die willen verduurzamen en in die zin heeft Vattenfall geen bijzondere positie ten opzichte van andere bedrijven. Ze belooft nogmaals te kijken hoe dit precies in elkaar steekt en het terug te koppelen aan Vattenfall waarbij ze zal aangeven dat de raadscommissie deels kritisch is op de mate van concreetheid van wat Vattenfall bereid is te doen. Tot slot suggereert ze dat het misschien interessant zou zijn om een werkbezoek te organiseren of de uitstoters uit te nodigen aangezien de raad nu via haar met deze bedrijven moet praten. Het lid DE JAGER (D66) bedankt de wethouder voor het overbrengen aan Vattenfall van wat er is besproken en ze zal zeker de handschoen oppakken als het gaat om deze uitstoter zelf uit te nodigen.

Wethouder PELS legt uit dat Bunge onderzoek gaat doen naar extra besparingsmaatregelen en dat Bunge recent een grote investering heeft gedaan in een eboiler waarmee zij 20 procent van hun CO₂-uitstoot reduceren. Dit valt niet onder de afspraken omdat Bunge dit zelf had bedacht. Het laat wel zien dat Bunge een grote stap heeft gezet en bereid is om verder te onderzoeken hoe zij nog meer energie kunnen besparen. Met AEB zit ze regelmatig aan tafel en de suggestie dat het niet zou lukken om afspraken te maken omdat de gemeente de aansturing niet durft op te pakken klopt niet. De afgelopen tijd is er veel onduidelijkheid geweest over de financiële toekomst van AEB door de plastic-heffing en het is onnuttig om in deze onzekerheid afspraken te maken die extra kosten met zich meebrengen bovenop de afspraken die al zijn gemaakt. Er zijn al afspraken met AEB over CO₂-afvang en over deelname aan een stoomnet. Nieuwe afspraken zouden aanvullend zijn bovenop de bestaande afspraken die zijn gemaakt toen AEB verder ging als een deelneming van de gemeente. Het lid KREUGER (JA21) vindt dit hypocriet. Als het om Vattenfall gaat moet alles concreter, harder en sneller gaan maar als het om de deelneming AEB gaat is er ineens onzekerheid en moet iedereen maar afwachten. Hij vraagt waarom het argument van onzekerheid wel geldt voor AEB en niet voor de andere bedrijven.

Wethouder PELS antwoordt dat het het debat niet ten goede komt als het meteen hypocriet wordt genoemd. Ze legt uit dat bij AEB de plastic-heffing boven het hoofd hangt en dat is niet het geval is bij Vattenfall. Vattenfall kent onzekerheid door de verkoop van hun warmtetak en ze heeft begrip voor de afweging van Vattenfall. Tegelijkertijd krijgt zij een signaal van de commissie of het concreter kan en dat zal ze overbrengen. Als iemand hetzelfde signaal naar AEB wil overbrengen, dan hoort ze dat graag en dan zal ze het gesprek met AEB opnieuw aangaan. Maar zolang er bij AEB een grote financiële klap boven het hoofd hangt is het lastig om afspraken te maken. Het lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) vindt dit schandalig. Al vier jaar wordt gevraagd om een afbouwpad voor afvalverbranding. Eerst was het antwoord dat het niet boeit omdat het bedrijf toch verkocht zou worden, daarna dat het niet boeit omdat er CCS zou komen. Nu de verkoop niet doorgaat en CCS misschien ook niet krijgt hij te horen dat een volgende raad dat maar moet doen. Hij vindt dit ongelooflijk.

29

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag 27-11-2025

Wethouder PELS antwoordt dat zij niet de portefeuillehouder is voor dit onderwerp. Als het lid Meerburg met iemand ruzie wil maken, dan moet dat met de wethouder die hierover gaat. Ze legt uit dat ze vanuit Circulaire economie en Duurzaamheid aan het begin van deze bestuursperiode al heeft aangegeven dat de gemeente samen met AEB kijkt naar hoe zij dit verder kunnen vormgeven omdat er in 2050 een circulaire economie moet zijn en dat ook geldt voor AEB. Dit staat ook in de strategiestukken en AEB houdt al rekening met een afbouw van het afval over die periode heen. Ze gaat dus niet over een concreet afbouwpad maar ze heeft wel gezegd dat het aan een nieuwe raad is om te beslissen over een grote wijziging in de strategie van dit bedrijf. Het lid MEERBURG (Partij voor de Dieren) geeft aan dat de Partij voor de Dieren met een motie hierover zal komen bij de gemeenteraad. Wethouder PELS legt uit dat er al lang over een stoomnet wordt gesproken en dat het nu eindelijk tot wasdom begint te komen. Argent Energy heeft bij de RVO een subsidie van 10 miljoen aangevraagd en de gemeente helpt waar mogelijk om te zorgen dat dit gerealiseerd wordt. Het is nog spannend aan de kant van AEB vanwege de onzekere financiële toekomst door de plastic-heffing maar de gemeente blijft erop duwen om het stoomnet snel te realiseren.

Ze stelt voor dat zodra er een positief of negatief antwoord van RVO is gedeeld door Argent Energy dat dit met de raadscommissie wordt gedeeld. De knelpunten kunnen worden meegenomen in de rapportage zodat inzicht ontstaat in waar bedrijven tegenaanlopen in de transitie naar een duurzame bedrijfsvoering. Een dashboard is een interessant idee en ze stelt voor dit met The Port of Amsterdam te bespreken voor de bedrijven in hun gebied, waarbij ziekenhuizen apart iets moeten opzetten. De kleinere uitstoters worden momenteel niet meegenomen maar ze hoopt dat er een effect in de keten ontstaat. De tien grootste uitstoters was een eenmalige opdracht uit het coalitieakkoord en het haar doel is om er een lopende agenda van te maken. Bedrijven die maatregelen nemen kunnen tijdelijk buiten de tien grootste vallen en andere bedrijven kunnen toegevoegd worden als ze meer gaan uitstoten. Ze hoopt dat de tien grootste uitstoters met de tijd steeds minder uitstoten omdat alle bedrijven verduurzamen en op die manier ook de kleinere uitstoters worden meegenomen. Het zou zonde zijn om deze inspanningen stil te leggen en daarom is het doel een lopende agenda te hebben waarin de gemeente in dialoog blijft met de industrie om te faciliteren, aan te jagen, te stimuleren en indien mogelijk te reguleren zodat bedrijven kunnen en zullen verduurzamen.

De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld en gereed is voor een middellange bespreking in de gemeenteraad van 21 en 22 januari 2026. De VOORZITTER sluit de vergadering om 12.26 uur.

30