Conceptverslag DC 25.09.2025

Naar aanleiding van de afdoening van de motie heeft ze de volgende vragen aan de wethouder: - Hoe voorkomt het college dat ketenverantwoordelijkheid bij leveranciers alleen op papier gebeurt en niet in de praktijk? - Hoe weet het college zeker dat in andere gemeentelijke inkoopprocessen geen risico's zijn naast batterijen en elektronica? - Hoe wordt de kennis van organisaties als Electronic Watch en het Impact Instituut vertaald naar strengere eisen en echte handhaving? - Welke concrete resultaten hebben kennisdeling in netwerken zoals Eurocities en C40 tot nu toe opgeleverd? - Hoe zorgt het college ervoor dat gemeenschappen hier en elders hun stem kunnen laten horen? - Hoe krijgt de raad jaarlijks inzicht in welke leveranciers voldoen en waar de risico's blijven bestaan? - Hoe gaat Amsterdam haar positie als voortrekkersstad benutten zodat de bedrijven in tech en bouw vooroplopen in ketenverantwoordelijkheid? - Zou de wethouder openstaan om aan het college voor te stellen om over te gaan op Fairphones en geen tablets van Apple meer te gebruiken? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS antwoordt dat het ontzettend belangrijk is dat er steeds opnieuw aandacht wordt gevraagd voor de gruwelijkheden in Congo die het gevolg zijn van de grondstoffen die hier gebruikt worden.

Ze vindt het nog steeds een van de grootste tekortkomingen in dit systeem dat multinationals zoveel invloed hebben en dat Europese democratieën geen manier hebben gevonden om verantwoordelijkheid te nemen voor de gevolgen elders. Dat leidt tot een ingewikkelde situatie waarin bedrijven elders kunnen doen wat ze willen omdat burgerrechten daar onvoldoende zijn geborgd. Dit is een internationale discussie waar de gemeenteraad zich misschien niet toe moet en kan verhouden maar dat is wel het onderwerp van de motie.

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

Ze legt uit dat de motie grotendeels is verwerkt in de nieuwe inkoopstrategie die ter kennisname naar FKD is gestuurd en waarin wordt ingegaan op de vraag hoe gecontroleerd kan worden dat partners hun verantwoordelijkheid nemen. Dit speelt op meer vlakken dan alleen elektronica en technische spullen. De gemeente is continu in gesprek met organisaties rondom circulaire economie om van elkaar te leren hoe grondstoffen beter gecontroleerd kunnen worden en hoe dit in de stad onder de aandacht gebracht kan worden bij ondernemers en initiatieven die eerlijke grondstoffen stimuleren. Dat is de kant van de circulaire economie waarmee steeds verder invloed wordt uitgeoefend. Over Fairphones of Apple-tablets kan ze niets zeggen omdat dit onder de portefeuillehouder Inkoop valt. Ze stelt voor om de vragen die specifiek over de inkoopstrategie gaan, alvast door te geleiden naar de behandeling van die strategie zodat daar alle vragen beantwoord kunnen worden. Het lid KABAMBA zal de vragen meenemen naar de commissie FKD en ze daar voorleggen aan wethouder Van Buren. De discussie wordt gesloten. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 9. Bespreken van de raadsinformatiebrief inzake de voortgangsrapportage Onze stad van morgen VN2025-012243 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bakker.

Het lid BAKKER merkt op dat er sinds twee jaar wordt gesproken over de duurzame stad van de toekomst. Er gebeurt veel maar er zijn ook hardnekkige problemen vanwege nationale en Europese beperkingen en het ontbreekt nog steeds aan goede wetten en regelingen over grondstoffen, energie, luchtvaart, natuurherstel en de landbouwtransitie. Naar aanleiding van de motie voor een agenda public affairs richting de Europese Unie zijn wel richtlijnen opgesteld voor lobby’s en samenwerking met andere steden en landen maar de vlag hangt er niet hoopvol bij vanwege de politieke wind in Europa en Nederland. Het college onderzoekt welke maatregelen de gemeente kan nemen om de CO₂uitstoot terug te brengen bij mobiliteit, in de gebouwde omgeving en bij de industrie. De resultaten worden eind van het jaar verwacht en ze wil de wethouder en het college drie tips meegeven die ze eind van het jaar hoopt terug te zien. Twee jaar geleden heeft ze vurig gepleit voor het behoud van het Afval Energie Bedrijf (AEB). De fabriek verbrandt nog steeds waardevolle grondstoffen terwijl er transitieprojecten op de plank liggen. Ze vraagt de wethouder of zij zich vanuit duurzaamheid gaat hardmaken voor de werkelijke transitie naar minder verbranden en meer terugwinnen.

Het AEB houdt vast aan CCS-techniek voor CO₂-afvang en -opslag maar dat is het verplaatsen van het probleem, het is duur, onzeker, tijdrovend en het is geld dat niet in terugwinning en hergebruik wordt geïnvesteerd. Ze vindt dat er een afbouwpad moet komen om te stoppen met het verbranden en te beginnen met terugwinning van waardevolle grondstoffen. Dat past ook bij de ambitie van een afvalvrije stad. Andere CO₂-besparing is mogelijk door het isoleren van woningen. Ze verwijst naar een aangenomen motie om te bekijken wat woningbouwcorporaties financieel nodig hebben en wat de gemeente kan bijdragen via subsidieregelingen of andere manieren om grootschalige isolatiewerkzaamheden te realiseren. Er wordt nu een technische sessie georganiseerd maar dat is niet waar de motie om vraagt. Ze hoopt dat de wethouder een brief opstelt waarin de financiële noden en technische mogelijkheden worden uiteengezet zodat snel geschakeld kan worden en CO₂ kan worden bespaard. Ze vindt dat de gemeente hiervoor een subsidie vanuit het Klimaatfonds moet optuigen.

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

Nog een snelle CO₂-besparing kan gerealiseerd kan worden bij de veerponten van het GVB. Bij het op- en afstappen wordt veel brandstof verspild omdat de motoren blijven draaien. De hoeveelheid diesel die dit kost staat gelijk aan 7 procent van de totale CO₂uitstoot van het GVB in scope 1 en 2. Ze vraagt of de wethouder Pels een link met de portefeuille Mobiliteit en het GVB kan leggen zodat de gemeente financieel kan bijspringen aan het automooring-systeem. Tot slot benadrukt ze dat de duurzame stad van de toekomst ook een groene stad moet zijn die voorbereid is op extreme weersomstandigheden. De stad moet klimaatadaptiever worden ingericht en er moet vaart worden gemaakt met de herplant van gekapte bomen. Er komen wel veel visies en plannen over groen maar er wordt niet rigoureus vergroend. Het groen neemt zelfs jaarlijks af en bij het huidige tempo duurt het vijftig jaar om de gekapte bomen te herplanten. De meest urgente klimaatknelpunten zijn al in kaart gebracht maar er is slechts een klein budget voor vrijgemaakt. Er is actie nodig om bomen te planten en waterberging te realiseren en ze roept iedereen op om met de Partij voor de Dieren daarvoor voorstellen in te dienen bij de begroting. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij.

Het lid NOORDZIJ merkt op dat er niet alleen naar CO₂-besparing moet worden gekeken maar ook naar welke sociale effecten dit met zich meebrengt. Dat is ook een belangrijk vraagstuk bij het verduurzamen van de industrie. Hij vraagt hoe ervoor wordt gezorgd dat er een sociale transitie wordt bewerkstelligd waarin iedereen kan meedoen. Hij is benieuwd hoe die effecten worden meegenomen in de brief met extra maatregelen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER denkt dat voor heel veel mensen het geluk zit in het kopen van spullen. Dat is problematisch omdat de grens van wat de aarde aankan al lang is bereikt en mensen nog steeds nieuwe spullen blijven kopen. Hij vraagt zich af of er echt nieuwe stoelen moeten worden gekocht voor de raadszaal. De meeste CO₂-uitstoot komt door het kopen van spullen en daar moeten de gemeente en de mensen over nadenken. Het heeft helemaal geen zin om voortdurend allerlei spullen te blijven kopen via websites. Er moet toegewerkt moet worden naar een circulaire stad maar de infrastructuur daarvoor ontbreekt nog. Nieuw-West en Zuidoost hebben bijvoorbeeld geen kringloopwinkel of een repaircafé.

Hij is bezig is met het schrijven van een motie omdat de stad haar inwoners de faciliteit moet bieden om circulair te kunnen leven en moet laten zien dat je niet alles nieuw hoeft te kopen en dat je dingen kunt hergebruiken of repareren. Dat is de weg die de stad moet gaan en hij is benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS vindt het een groot vraagstuk waar amper aandacht aan wordt besteed door de machthebbende partijen. Ook in dit debat is zichtbaar welke partijen wel en niet vertegenwoordigd zijn en dat laat de ernst van de situatie zien. Duurzaamheid heeft geen politieke kleur en zelfs Mark Rutte erkende dat het een van de grootste uitdagingen is. Ze vindt het fijn dat er samen met de aanwezige raadsleden voorwaarts wordt gegaan en resultaten worden geboekt. Als de gemeente 75 procent reductie kan realiseren dan is het aan andere organisaties is om te laten zien waarom dat niet zou kunnen. Het grote voordeel van het goede voorbeeld geven is dat daarmee ook de markt en bedrijven kunnen worden gestimuleerd. Het is goed dat de raad meedenkt omdat er ontzettend veel moet gebeuren. Het doel van het AEB is om uiteindelijk afvalvrij te zijn en steeds minder te verbranden door meer scheiding.

CCS is niet meer dan een tijdelijke oplossing omdat andere stappen in de samenleving nog niet zijn genomen. Het AEB heeft een beperkt budget en het is de vraag hoe dat geld kan worden besteed om meer te investeren in het scheiden van afval. Recent is een gesprek met het AEB gevoerd om te verkennen hoe

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

scheiding aan de voorkant kan worden verbeterd. De directie maakt zich zorgen over de plasticheffing die een enorme financiële klap kan zijn maar toont bereidheid om plannen te maken. De strategische stappen van het AEB zullen naar de raad worden teruggekoppeld. De woningbouwcorporaties en specifiek isolatie worden meegenomen in de doorberekening van de 60 procentmaatregelen en dat voldoet aan de motie. De technische sessie wordt georganiseerd om inzicht te geven in de financiële noden van de corporaties. Als wethouder Duurzaamheid mag ze zich vaak bemoeien met andere portefeuilles maar de vraag over de veerponten kan ze niet beantwoorden. Wel weet ze dat er wordt ingezet op elektrificering van de ponten en ze kan zorgen voor een update daarover. Mobiliteit wordt in bredere zin meegenomen in de maatregelen om de stap naar 60 procent reductie te zetten. In algemene zin zijn de grote slagen naar 60 procent reductie al gezet en het komt nu aan op grote stappen vanuit de rijksoverheid. Bepaalde uitstoot wordt aan de gemeente toegerekend, terwijl andere uitstoot zoals van grote industrie bij het Rijk ligt. Er zijn nog kansen maar het wordt steeds beperkter wat de gemeente kan doen zonder meer geld en meer capaciteit.

Tegelijkertijd laat de rijksoverheid maatwerkafspraken liggen, bedrijven wachten op duidelijkheid en er zijn onvoldoende middelen voor projecten die bedrijven nu al zouden kunnen uitvoeren. Het lid BAKKER is op de hoogte van de elektrificering van de veren die pas richting 2030 plaatsvindt. Dat betekent dat ze mogelijk nog vijf jaar met diesel zitten en dat is verspilling. Het kan worden opgelost met een investering in een vasthoudsysteem en dan kan er veel fossiele brandstof worden bespaard. En zelfs als de veren op korte termijn allemaal elektrificeren, is stroomverspilling nog steeds zonde van de energie. Ze vraagt of de wethouder bij de uitwerking van de besparingslijst ook hiernaar wil kijken omdat de gemeente mogelijk kan bijdragen aan een versnelling en veel CO₂-uitstoot kan besparen. Wethouder PELS antwoordt dat het misschien mogelijk is om deze vraag eerder te beantwoorden maar dat ze dit nog moet afstemmen met wethouder Van der Horst omdat de 60 procentmaatregelen een ander abstractieniveau kennen en dat het misschien tegenvalt als CE Delft dit doorrekent terwijl er mogelijk wel winst zit. Daarom stelt ze voor om samen met wethouder Van der Horst terug te komen op de vraag of een vasthoudsysteem een optie is. De PvdA heeft gevraagd hoe wordt omgegaan met rechtvaardigheid in de doorberekeningen.

CE Delft is gevraagd de doorrekening te maken omdat zij daar specialisten in zijn maar zij kijken niet naar hoe solidariteit en rechtvaardigheid vormgegeven worden. Ze zal daar zelf bij de nieuwe 60 procentbrief en de maatregelen een reflectie op geven zodat er een gesprek over kan plaatsvinden. GroenLinks heeft een voorstel om circulariteit, hergebruik en tweedehandswinkels verder te stimuleren, daar is ze erg voor en ze is benieuwd naar de motie. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken. Op verzoek van het lid Van Munster wordt het geagendeerd voor een korte bespreking in de gemeenteraad van 12 en 13 november. De VOORZITTER meldt dat vier fracties zich hebben gemeld voor het werkbezoek bij het seismisch onderzoek en de datum wordt 20 november. De VOORZITTER sluit de vergadering.

22