Conceptverslag DC 25.09.2025

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Raadscommissieverslag, 25-09-2025 CONCEPTVERSLAG

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie Donderdag 25 september 2025 van 09.00 uur tot 12.30 uur in de Willem Kraanzaal Donderdag 30 oktober 2025 Voorzitter: het lid Lust Portefeuillehouders: wethouders Pels en Van Buren Commissiegriffier: D. Struijk Commissieondersteuner: N. Bakkali Verslaglegging: N. Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Bakker (Partij voor de Dieren), Deterink (VVD), Garmy (Volt), Havelaar (CDA), Haijen (SP), De Jager (D66), Kabamba (Lijst Kabamba), Van der Kamp (VVD), Krom (Partij voor de Dieren), Van Munster (GL), Noordman (Forum voor Democratie), Noordzij (PvdA) en Schmit (D66) Afwezig commissielid: Kreuger (JA21)

1. ALGEMEEN DEEL a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 09.00 uur en constateert dat er voldoende fracties aanwezig zijn. b. Mededelingen De VOORZITTER meldt dat op 16 oktober aanstaande om halfvier een brede commissie FKD plaatsvindt waar de begroting in eerste termijn wordt besproken. Wethouder PELS meldt dat op 19 of 20 november 2025 een projectbezoek georganiseerd kan worden aan een seismisch onderzoek naar geothermie en warmte. Dat is extra spannend omdat het heel laat in de avond van elf uur tot halfeen 's nachts zal plaatsvinden op een nader te bepalen locatie. Raadsleden kunnen daar inzicht krijgen in het onderzoek naar aardwarmte in de regio omdat geothermie in de toekomst een belangrijke bron voor warmte zou kunnen zijn.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

c. Vaststellen agenda Agendapunt 4, het bespreken van de raadsinformatiebrief over de afhandeling van motie 225.24 van de leden Krom, Lust en Noordzij inzake meer inzet ten aanzien van proefdieren in Amsterdam, wordt op verzoek van het lid Krom doorgeschoven naar de volgende vergadering. Agendapunt 5, het bespreken van de raadsinformatiebrief inzake de voortgangsrapportage Agenda Dieren 2024-2026, wordt op verzoek van het lid Krom doorgeschoven naar de volgende vergadering. Agendapunt 6, het bespreken van de reactie op motie 223.24 van 26 en 27 juni 2024 van het lid Krom inzake tegengaan evenementen met dieren in gemeentelijk vastgoed, wordt op verzoek van het lid Krom doorgeschoven naar de volgende vergadering. De agenda wordt met deze wijziging vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie DC d.d. 4 september 2025 Het verslag van de openbare vergadering van de raadscommissie DC van 4 september 2025 wordt ongewijzigd definitief vastgesteld. e. Actielijst en langetermijnagenda’s per portefeuille De VOORZITTER verzoekt het college de lange actielijsten op te schonen aangezien sommige acties al heel lang op de lijst staan. Als acties nog niet kunnen worden afgehandeld, dan is het verzoek om een realistische termijn voor afhandeling te noemen. f.

TKN-lijst TKN 1, kennisnemen van de raadsinformatiebrief ter afdoening van de toezeggingen over de vergoeding van warmtetarieven, wordt op verzoek van het lid Noordzij geagendeerd voor de volgende commissie. TKN 2, kennisnemen van de raadinformatiebrief ter afdoening van de toezegging over ernstige beelden van de jacht, wordt op verzoek van het lid Krom geagendeerd voor de volgende commissie. TKN 5, kennisnemen van de raadsinformatiebrief inzake Terugblik Zomeraanpak Schoon, wordt op verzoek van het lid Deterink geagendeerd voor de volgende commissie. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken van stadsdeelcommissies. 2. INHOUDELIJK DEEL a.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel van de vergadering. b. Inspreekmoment publiek De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Zwaneveld die namens stichting De Toevlucht inspreekt bij agendapunt 4, het bespreken van de raadsinformatiebrief over de afhandeling van motie 225.24 van de leden Krom, Lust en Noordzij inzake meer inzet ten aanzien van proefdieren in Amsterdam. Inspreker ZWANEVELD vraagt aandacht voor De Toevlucht in AmsterdamZuidoost waar sinds 1989 jonge, zieke en gewonde in het wild levende dieren worden opgevangen die via de ambulance of particulieren worden binnengebracht. De Toevlucht biedt spoedeisende hulp, verzorging en revalidatie met als doel de dieren weer in de natuur vrij te laten. De verantwoordelijkheid stopt niet na werktijd, de opvang is zeven dagen per week, 24 uur per dag actief. Jaarlijks worden ongeveer negenduizend dieren opgevangen waarvan twee derde uit Amsterdam komt en de rest uit omliggende gemeenten. De zorg voor de dieren duurt vaak langer dan enkele dagen, zoals bij egels die na herstel niet in winterslaap gaan en daardoor in de winter in problemen komen. Dit vereist opvang gedurende vier tot vijf maanden met dagelijkse verzorging. De huidige subsidie van de gemeente is niet voldoende om de opvang structureel draaiende te houden, vooral vanwege de hoge werkdruk en het tekort aan personeel.

Dit leidt ertoe dat de dierenambulance geen plek meer heeft voor gewonde dieren en dat kwetsbare dieren aan hun lot worden overgelaten. De inspreker vraagt om een verhoging van de subsidie om drie extra medewerkers aan te nemen en het huidige personeel dat werkt voor het minimumloon te behouden. Het behoud van ervaren medewerkers is essentieel voor de continuïteit en de kwaliteit van de opvang. Met voldoende en eerlijk beloond personeel kan De Toevlucht blijven doen wat zij al meer dan 35 jaar doet, het redden, verzorgen en terugplaatsen van dieren en dat draagt bij aan dierenwelzijn en de biodiversiteit in en rondom de stad. De raadsleden kunnen het werk van De Toevlucht van dichtbij ervaren op de inloopdag op 5 oktober maar zijn ook welkom op andere momenten. Het lid VAN MUNSTER vraagt wat de consequenties zijn wanneer de subsidie voor De Toevlucht niet verhoogd wordt. Inspreker ZWANEVELD antwoordt dat in dat geval niet alle dieren van de dierenambulance opgenomen kunnen worden en dat er dieren onnodig aan hun lot worden overgelaten. Het lid VAN MUNSTER laat weten dat hij op 5 oktober gaat demonstreren tegen de genocide in Gaza en dat hij op een ander moment komt kijken bij De Toevlucht. Het lid BAKKER vraagt hoe het contact met de gemeente verloopt en of de zorgen op een goede manier aan de gemeente overgebracht kunnen worden.

Inspreker ZWANEVELD antwoordt dat ze kunnen inspreken en dat is in die zin een prettig contact met de gemeente. Maar ze zit hier natuurlijk niet voor niets. De VOORZITTER bedankt de inspreker voor de bijdrage. c. Actualiteiten

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

Er zijn geen actualiteiten. d. Rondvraag De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy voor een rondvraag. Het lid GARMY vindt het positief dat de gemeente verantwoordelijkheid neemt om bewoners te ondersteunen met de compensatieregeling voor warmtetarieven. Wat opvalt is dat de regeling loopt tot 1 januari 2033. Hij wil voorkomen dat bewoners na deze datum nog steeds te maken hebben met hoge kosten voor warmte en vraagt wat er na afloop van de regeling gebeurt als de kosten van warmte nog steeds hoger zijn dan die van aardgas. Hij wil weten of dit betekent dat bewoners vanaf dat moment het verschil zelf moeten dragen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS antwoordt dat er nog geen afspraken zijn gemaakt over wat er na 2032 gebeurt maar dat het probleem wel scherp op het netvlies staat. In de komende bestuursperiode moet goed worden gevolgd wat er gebeurt. Ze hoopt dat de rijksoverheid de betaalbaarheid van warmte vóór 2032 heeft opgelost omdat de noodzakelijke warmtetransitie anders niet vlot zal verlopen. De Wet collectieve warmte die voor de zomer is aangenomen, zal binnen vier tot zeven jaar effect hebben op de prijsregulering. In de volgende bestuursperiode moet duidelijk worden of de regeling doorloopt en of de gemeente opnieuw compensatie moet bieden.

Het belangrijkste is om ervoor te zorgen dat bewoners niet onverwacht vast komen te zitten met de kosten en de rekening krijgen. Het lid NOORDZIJ merkt op dat de brief over de compensatieregeling geagendeerd staat voor de volgende commissie DC. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit voor een rondvraag. Het lid SCHMIT bedankt de vele mensen, bedrijven, scholen en bewonersorganisaties die tijdens CleansDay hebben bijgedragen aan het schoonmaken van de stad. Hij vraagt of de wethouder zich daarbij aansluit. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren voor de beantwoording. Wethouder VAN BUREN heeft haar dank al meerdere malen uitgesproken en spreekt de hoop uit dat iedereen zich blijft inzetten voor het schoon houden van de stad. Bespreekpunten Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 11. Beschikbaar stellen van € 1.500.000 uit het Klimaatfonds ten behoeve van de Zonbank Amsterdam VN2025-013037 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR vraagt naar de kosten per ton CO2-reductie in het voorstel en wil weten of er bij de beschikbaarstelling van zonnepanelen ook wordt gekeken naar het verticaal plaatsen van zonnepanelen op balkons, aangezien hij in de Baarsjes mooie

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

projecten heeft gezien met deze aanpak. Daarnaast wil hij weten hoe de wethouder kijkt naar het draagvlak voor het investeringsvoorstel. Het lid DE JAGER vraagt welke prijs per ton CO2 die bespaard wordt, voor het CDA acceptabel is. Het lid HAVELAAR antwoordt dat bij het gebruik van volledig uitgekristalliseerde technologie de kosten rond de 100 euro per ton CO2-reductie liggen. Hij heeft aangegeven dat hij bereid is om vanuit het Klimaatfonds 150 procent van dat bedrag te betalen. De kosten in dit voorstel zijn vier tot zes keer hoger en dat vindt hij te duur. Het lid DE JAGER vraagt hoe het CDA kijkt naar de andere doelen die in de regeling worden genoemd. Het lid HAVELAAR herinnert eraan dat het Klimaatfonds als doel heeft om CO2 te besparen en dat vindt hij verstandig. Het doel is ook om dit op een democratische manier te doen zodat het niet afhankelijk is van iemands financiële situatie. Toch vindt hij dat er realistisch gekeken moet worden naar wat een ton CO2-besparing mag kosten. 950 tot 1.188 euro per ton CO2-besparing is veel te hoog, ook gezien de richtlijn van de gemeente die tussen de 448 en 610 euro per ton is. Het is 50 procent boven de richtlijn en hij is benieuwd waarom dit nu zo wordt voorgesteld. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ vindt het voorstel een goed initiatief.

Hij begrijpt de zorgen van het lid Havelaar over de kosten per ton CO2-besparing maar is van mening dat het voorstel op de verkeerde manier benaderd wordt als de kosten per ton CO2 de enige maatstaf zijn en er alleen absoluut naar gekeken wordt. Hij maakt zich daar zorgen over omdat het initiatief bijdraagt aan de transitie en iedereen de mogelijkheid biedt om mee te doen. Hij is nog wel benieuwd naar hoe de Amsterdammers bij dit proces betrokken zullen worden en hoe ze geïnformeerd zullen worden over de kosten voor teruglevering en over slim gebruik. Het lid HAVELAAR vraagt waarom het lid Noordzij nog meer uit wil geven dan de interne richtlijn van de gemeente die al vier tot zes keer hoger is dan de gewone marktprijs. Het lid NOORDZIJ beaamt dat het belangrijk is om maatregelen zo betaalbaar mogelijk te maken maar tegelijkertijd zijn er ook maatregelen die gericht zijn op sociale voordelen. In die gevallen moet je de vrijheid hebben om keuzes te maken en een balans te vinden. Als je je enkel richt op de prijs van een ton CO2-reductie loopt je het risico dat je initiatieven die bijdragen aan een sociale transitie uit het oog verliest. Het lid HAVELAAR weet dat Amsterdam een barmhartige stad is waar initiatieven zoals het isolatieoffensief zorgen voor CO2-besparing en meer comfort.

Maar hij vindt wel dat er zorgvuldig met de middelen voor duurzaamheid omgegaan moet worden zodat het niet over de balk wordt gegooid. En dat is met dit voorstel wel het geval. Het lid NOORDZIJ denkt dat het lid Havelaar weet hoeveel mensen in Amsterdam nog steeds met energiearmoede leven. Dit initiatief kan daarbij helpen en dan is het geen geld dat over de balk gegooid wordt. Het lid DE JAGER wijst erop dat de prijs hoger ligt omdat het ook gaat om armoedebestrijding. In de brief staat dat het gaat om achthonderd tot duizend huishoudens en ze is benieuwd naar de mening van de PvdA over het feit dat niet alle huishoudens die in principe recht hebben op de regeling daar misschien geen gebruik van kunnen maken.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

Het lid NOORDZIJ antwoordt dat zijn volgende vraag inderdaad was welke huishoudens in aanmerking komen voor de regeling. Hij kan zich voorstellen dat er meer dan duizend huishoudens zijn die behoefte hebben aan deze ondersteuning en hij is benieuwd naar de criteria die worden gehanteerd en hoe de afspraken hierover worden gemaakt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER vindt het een prachtig initiatief waarmee het Klimaatfonds op een circulaire manier ingezet wordt en tweedehands zonnepanelen niet ergens liggen te verstoffen. Hij was bij de kick-off in Amsterdam-West en sprak een bewoner die enorm blij was met de zonnepanelen omdat hij meteen een verschil merkte op de energierekening. Hoewel het relatief veel kost is het een verstandige maatregel. Hij vraagt of de regeling structureel kan worden en wil weten hoe meer huishoudens bereikt kunnen worden. Het lid HAIJEN is enthousiast over het voorstel en vindt het goed dat zonnepanelen voor iedereen beschikbaar worden gesteld, ook voor mensen met een lager inkomen. Toch heeft hij een vraag over de betaalbaarheid. Hij wijst op de stadsverwarming die ook voor iedereen betaalbaar moet zijn maar in de praktijk blijkt dat vaak weerbarstig. De salderingsregeling wordt in 2027 afgeschaft en dat kan invloed hebben op de betaalbaarheid van zonnepanelen en dat is wel iets om rekening mee te houden.

Hij vraagt of er al een scenario klaarligt om te reageren op het verdwijnen van de salderingsregeling en of dit gevolgen heeft voor de betaalbaarheid van zonnepanelen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid De Jager. Het lid DE JAGER vindt het in de basis een mooie regeling. Het gaat om gratis tweedehands zonnepanelen die gratis geïnstalleerd worden en dat draagt bij aan het besparen van CO2-uitstoot en het bestrijden van energiearmoede. Ze heeft nog wel een vraag over de selectie van de duizend huishoudens die hiervoor in aanmerking komen en vraagt hoe dit proces verloopt. Het zou onrechtvaardig zijn als sommige mensen achter het net vissen. Is het wie het eerst komt die het eerst maalt of worden de meest kwetsbare gezinnen als eerste geholpen? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS is van mening dat het Klimaatfonds van alle Amsterdammers zou moeten zijn en dat het niet alleen moet worden gebruikt voor maatregelen die de meeste CO2 besparen. Dat zou namelijk betekenen dat het geld terechtkomt bij de rijkere mensen die zelf in staat zijn om maatregelen te nemen. Het Klimaatfonds is bedoeld voor alle Amsterdammers en het college moet ervoor zorgen dat mensen met een kleinere portemonnee ook mee kunnen doen in de transitie.

Het lid HAVELAAR herhaalt dat de gemeente moet kiezen voor middelen en acties die veel CO2-besparing opleveren. Hij heeft eerder al aangegeven dat je voor dergelijke maatregelen best meer mag betalen dan de marktprijs. Hij vraagt of de wethouder een grens legt of dat het helemaal niets uitmaakt wat een ton CO2-besparing kost. Wethouder PELS vindt dat iedereen mee moet kunnen in de transitie en dat het Klimaatfonds daarvoor bedoeld is. Er is geen specifieke grens omdat je moet zoeken naar een combinatie van maatregelen en omdat het belangrijk is om te kijken wie in staat is om zelf verantwoordelijkheid te nemen. Ze wijst op stadsdeel Zuid dat het hoogste gasverbruik heeft maar dat zijn niet per se de huishoudens met energiearmoede. De gemeente richt zich op de huishoudens met de hoogste energiearmoede en de mensen die ze kan helpen. Het lid HAVELAAR is het eens met de wethouder over die algemene benadering

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

maar vindt het belangrijk om realistisch te kijken naar de kosten en te begrenzen wat iets mag kosten. De gemeente heeft een richtlijn en die is al aan de hoge kant is. Hij vraagt waarom de wethouder ervoor kiest om bijna het dubbele van haar eigen richtlijn uit te geven voor deze maatregel. Wethouder PELS legt uit dat het doel van deze regeling is mensen in de transitie mee te laten doen. Ze wijst op het verschil tussen koopwoningen waar vaak al zonnepanelen liggen en de sociale huurwoningen in stadsdelen zoals Zuidoost waar bijna geen zonnepanelen te vinden zijn. Dit vindt ze problematisch omdat mensen in sociale huurwoningen die vaak niet de middelen hebben om zonnepanelen aan te schaffen, ook recht hebben op de voordelen van zonnepanelen. Het zou onterecht zijn als alleen mensen die zich zonnepanelen kunnen veroorloven een lagere energierekening hebben. De gemeente moet als stad het verschil maken en moet ervoor zorgen dat het Klimaatfonds beschikbaar is voor alle Amsterdammers. De zonnepanelen kunnen inderdaad ook op balkons worden geplaatst als dat een betere locatie is. Dit wordt samen met de huurder en de woningbouwcorporatie bepaald omdat die goed weten welke panden in aanmerking komen. Hoewel ze het liefst iedereen meteen zou willen helpen is er gekozen voor een pilot zodat er lessen getrokken kunnen worden voor een toekomstige opschaling.

Er is gekeken naar panden waarvan bekend is dat er waarschijnlijk sprake is van energiearmoede. Dit is gebaseerd op een soort piramide die eerder in het isolatieoffensief is gemaakt en waarin een hoog energieverbruik gekoppeld wordt aan een laag inkomen. Deze piramide is verfijnd tot op buurtniveau en daaruit blijkt welke panden de hoogste kans hebben op bewoners in energiearmoede en daar is deze pilot op gericht. Het lid VAN DER KAMP vraagt of het klopt dat het juist in Zuidoost heel weerbarstig is om op de daken iets te doen en dat het nog niet goed in kaart is gebracht. Hij vraagt of de wethouder daar een aantal voorbeelden van heeft. Wethouder PELS antwoordt dat in West recent een project is gestart met Ymere bij Hoptille en in Zuidoost wordt gestart met 65 woningen te voorzien van zonnepanelen met dit initiatief. Het lid VAN DER KAMP vraagt of de woningbouwcorporaties die als eerste hun hand opsteken ook als eerste worden geholpen. Hij wijst op woningbouwcorporaties die hier niet zo positief in zitten en dan heb je als bewoner dus pech als je daar woont. Wethouder PELS legt uit dat er met de woningbouwcorporaties in de prestatieafspraken afspraken zijn gemaakt over het plaatsen van zonnepanelen waarbij de snelheid van uitvoering verschilt per corporatie. Er is nu met Ymere goed samengewerkt en ze hoopt dat alle corporaties zich aanmelden om hier fanatiek aan mee te doen.

Maar het is ook geen probleem als in de pilotfase drie of vier corporaties zich volledig inzetten waarna de rest het kan afkijken. Met de beschikbare middelen kunnen de komende twee jaar tussen de achthonderd en duizend bewoners geholpen worden. Ze hoopt dat de pilot waardevolle lessen oplevert zodat het initiatief kan worden opgeschaald. Dit is niet alleen goed voor het helpen van mensen in energiearmoede maar ook voor het hergebruik van tweedehands zonnepanelen. Het is belangrijk dat zonnepanelen niet worden weggegooid zodra de afschrijftermijn voorbij is terwijl ze nog goed bruikbaar zijn. Het doel is om deze aanpak op grotere schaal toe te passen en als het blijkt dat het schaalbaar is dan zou dit in de volgende bestuursperiode verder opgebouwd kunnen worden. Het lid DE JAGER denkt dat er waarschijnlijk meer dan achthonderd huishoudens zijn die graag gebruik zouden maken van deze regeling. Ze vreest dat sommige huishoudens die er veel baat bij hebben misschien niet aan bod komen in de pilot. Daarnaast verwacht ze dat opschaling van dit initiatief alleen mogelijk zal zijn via een

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

publiek-private samenwerking aangezien de kosten van de regeling zo hoog zijn dat het moeilijk is om dit te financieren voor alle huishoudens die in aanmerking komen. Wethouder PELS is positief over een eventuele publiek-private samenwerking en ziet daarin ook een belangrijke rol voor de woningcorporaties weggelegd. De gemeente kan als verbinder fungeren tussen de partijen die de zonnepanelen geschikt maken voor hergebruik en de woningbouwcorporaties. Het uiteindelijke doel is om te groeien naar een model waarin publieke en private partijen samen werken om deze initiatieven op grotere schaal uit te rollen. Ze erkent dat er mogelijk mensen zijn die in de komende periode niet geholpen kunnen worden. Het is daarom belangrijk om kansen voor opschaling in de gaten te houden en dan komt ze terug bij de raad. Met de woningcorporaties is afgesproken dat huurders er niet op achteruit mogen gaan. Bewoners hebben geen investeringskosten en dat betekent dat ze direct profijt hebben van de zonnepanelen. Het afschaffen van de salderingsregeling kan in het uiterste geval betekenen dat iemand met een heel laag energieverbruik niet voldoende profiteert van de zonnepanelen. In dat geval kunnen de panelen verplaatst worden naar een andere woning. De discussie wordt gesloten. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 3.

Bespreken van de raadsinformatiebrief inzake verduurzaming Gemeentelijk Wagenpark richting 2030 VN2025-012248 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een punt van orde. Het lid HAVELAAR moet in verband met zijn spreektijd afzien van een bijdrage maar hij heeft wel de ambtenaren een e-mail gestuurd met de complimenten voor het document. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY bedankt de wethouder voor de heldere informatie. In de brief wordt aangegeven dat de afvalstoffenheffing vanaf 2027 oploopt en hij vraagt of het mogelijk is om een bandbreedte te geven van de verwachte stijging zodat Amsterdammers een idee hebben van de kosten die op hen afkomen. In de brief wordt gesteld dat de kosten beperkt zullen zijn en dat wekt de indruk dat er al enige duidelijkheid is over hoe hoog de afvalstoffenheffing uiteindelijk zal zijn. Hij vraagt of de wethouder hier meer duidelijkheid over kan geven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Kamp. Het lid VAN DER KAMP stelt dat Amsterdam niet alleen duurzaam moet zijn maar dat het bestuur ook betrouwbaar moet blijven. Dit principe geldt ook voor de verduurzaming van het gemeentelijk wagenpark. Er zijn zowel positieve als negatieve stappen gezet en er zijn problemen rond netcongestie, laadcapaciteit op de werven en hoge exploitatiekosten.

Dit wordt deels afgewenteld op de Amsterdammers met een verwachte stijging van de afvalstoffenheffing in 2027. De VVD vindt het belangrijk dat de betaalbaarheid voor alle Amsterdammers goed blijft en vraagt welke maatregelen er genomen kunnen worden om de kosten laag te houden. Hij denkt daarbij aan scherp aanbesteden, efficiënter gebruikmaken van voertuigen door de bezettingsgraad te verhogen, routeoptimalisatie en het inzetten van de dieseltrucks die nog voorhanden zijn. De VVD stelt voor om het geld dat in het Klimaatfonds nog op de plank ligt, in te zetten zodat de kosten voor het

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

verduurzamen van het wagenpark niet op de Amsterdammers wordt afgewenteld. Het lid VAN MUNSTER vraagt hoe de VVD kijkt naar het afschaffen van de plasticheffing door dit kabinet en waarvan de afvalverwerkers aangeven dat het de afvalstoffenheffing fors zal verhogen. Het lid VAN DER KAMP ziet niet wat dit te maken heeft met het wagenpark. Van de verhoging van heffingen worden ze natuurlijk niet blij. Het lid VAN MUNSTER merkt op dat de suggestie wordt gewekt dat met dit linkse college de kosten stijgen maar in feite zorgt het rijksbeleid ervoor dat de kosten omhooggaan. Het lid VAN DER KAMP vindt het een schande als de kosten omhooggaan. Hij vraagt wat er gedaan kan worden om praktisch om te gaan met de technische beperkingen en netcapaciteit. Hij vraagt of er is gekeken naar snellaadplekken in de stad en mogelijkheden om gebruik te maken van bestaande laadfaciliteiten bij marktpartijen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren voor de beantwoording. Wethouder VAN BUREN bevestigt dat de afschaffing van de plasticheffing door het kabinet zal leiden tot een stijging van de afvalstoffenheffing voor inwoners met gemiddeld 20 euro per jaar. Ze hoopt dat de VVD vanuit Amsterdam gaat pleiten tegen deze maatregel omdat het onterecht is om de kosten bij de inwoners neer te leggen in plaats van bij de industrie die verantwoordelijk is voor de plasticverpakkingen.

De extra kosten voor de elektrificatie van het wagenpark en de bijbehorende laadinfrastructuur liggen volgens de huidige raming tussen de 8 en 9 miljoen euro per jaar. Het college heeft ingezet op het niet verhogen van de afvalstoffenheffing in 2025 en 2026 en daarvoor is structurele dekking in de begroting opgenomen. Voor 2027 en de jaren daarna wordt verwacht dat de stijging van de afvalstoffenheffing beperkt zal blijven tot de reguliere loon- en prijsindexatie. Het resterende deel van de kostenstijging als gevolg van de elektrificatie van het wagenpark kan opgevangen worden in de huidige begroting door middel van efficiëntere werkwijzen zoals het verminderen van ziekteverzuim en het optimaliseren van inzamelroutes. Voor de laadinfrastructuur wordt inderdaad gekeken naar mobiele laadpunten en de netcongestie wordt meegenomen in de aanpak. Het lid VAN DER KAMP vraagt of er ook met commerciële partijen over snelladers gesproken wordt. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat met iedereen wordt overlegd en dat de brede scoop van alternatieve aandrijftechnieken in beeld is. Het lid VAN DER KAMP vraagt of middelen uit het Klimaatfonds gebruikt kunnen worden om aan de laadinfrastructuur te werken. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat dat niet nodig is. Ze heeft aangegeven hoe de kosten worden gedekt. Het lid GARMY vraagt of de wethouder een bandbreedte van de kosten kan aangeven.

Wethouder VAN BUREN antwoordt dat het op dit moment lastig is om een bandbreedte van de kosten te geven. Mocht blijken dat de kosten hoger uitvallen of mocht de efficiëntieslag langer duren, dan is er nog de egalisatiereserve van de afvalstoffenheffing die aangewend kan worden om de afvalstoffenheffing laag te houden.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

De discussie wordt gesloten. Afval en Reiniging 10. Bespreken van de werkomstandigheden bij Afval en Reiniging VN2025-012776 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Deterink. Het lid DETERINK heeft grote zorgen over de werkomstandigheden bij de afdeling Afval en Reiniging, het hoge verzuim en de ontevredenheid onder de medewerkers. Hij wijst op het verlies van autonomie omdat medewerkers niet meer in hun eigen buurten werken en de lange reistijden door het verplaatsen van het materieel. De wethouder heeft aangegeven dat er gesprekken lopen over nieuwe roosters vanaf 2026 maar hij vraagt zich af hoe nieuwe roosters ervoor zorgen dat medewerkers wel tevreden zijn aangezien bij de vorige wijzing 95 procent van de medewerkers heeft aangegeven dat ze het niet eens zijn met de nieuwe roosters. In sommige straten worden meldingen soms dagenlang niet opgepakt en bewoners blijven zitten met de troep. De VVD wil weten of de wethouder deze gegevens kan opnemen in de halfjaarlijkse rapportages, samen met de gegevens over verzuim en werkplezier. Als oplossing voor de moeilijk in te vullen vacatures stelt de VVD voor dat de gemeente onder bepaalde voorwaarden de rijbewijzen voor chauffeurs betaalt. Verder is de VVD bezorgd over de materiële schade van 2,6 miljoen euro per jaar die wordt toegeschreven aan werkdruk en tijdsgebrek.

Hij wil weten of er vergelijkbare schade is in andere grote steden en of er maatregelen getroffen kunnen worden om deze schade te beperken. Tot slot pleit het lid Deterink voor meer vaste krachten omdat de vakbond aangeeft dat structurele onderbezetting een probleem is. De wethouder herkent dit probleem niet maar de VVD vraagt zich af waarom er niet meer vaste reinigers en afvalinzamelaars worden aangenomen die voor continuïteit en kwaliteit kunnen zorgen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR heeft de volgende vragen: - In antwoord op schriftelijke vragen gaf de wethouder aan dat ze niet precies kon uitrekenen wat het ziekteverzuim is terwijl de arbodienst dit rapport al lang heeft. CDA-fractievertegenwoordiger Lochtenberg vraagt sinds juli 2025 om dit rapport en het is nu eindelijk online gezet. Waarom is dit rapport niet eerder openbaar gemaakt? En waarom zijn de cijfers uit dit rapport niet gebruikt in de beantwoording van zijn schriftelijke vragen? - Er wordt aangegeven dat het ziekteverzuim bij de afvalinzameling inmiddels 25 procent bedraagt. Klopt het dat een van de vier mensen thuis zit en hoe wordt dit opgevangen in de organisatie? - Er lijkt veel onvrede te zijn onder de medewerkers en dat wijst op een slechte relatie tussen de directie en het personeel.

Wat is het verloop onder de medewerkers in 2024 en 2025? Hoe vaak zijn arbeidsovereenkomsten niet verlengd of beëindigd, zowel door de werkgever als door werknemers? - Er is onvrede over de werkomstandigheden, specifiek rondom persoonlijke hygiëne. Kan de wethouder bevestigen dat op alle inzamelingslocaties goed werkende douches beschikbaar zijn voor de medewerkers? - De plannen voor gebiedsgericht werken liggen al klaar. Waar is de wethouder in dit proces en wanneer wordt er daadwerkelijk met de implementatie gestart? - De dienst stond eerder onder verscherpt toezicht vanwege financiële en prestatieproblemen. Plaatst het college de dienst nu wederom onder verscherpt toezicht vanwege het hoge ziekteverzuim? Zo nee, waarom niet?

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

-

Een voormalig directeur arbeidsverzuim bij een grote gemeente stelde dat een ziekteverzuim van meer dan 6 procent ontwrichtend is voor een organisatie. Al meerdere jaren vraagt het lid Havelaar om cijfers over ziekteverzuim bij Afval en Reiniging. Is het college bereid om met spoed een onderzoek te doen naar het extreem hoge ziekteverzuim bij de afdeling Inzameling in de afgelopen twaalf maanden? Zo nee, waarom niet?

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ sluit zich aan bij de vragen over de inhuur en het rijden met goed materieel. Hij is vooral benieuwd naar het betrekken van vuilnismannen en -vrouwen die dagelijks op straat werken. Dit onderwerp heeft hij eerder aangekaart en de urgentie daarvan is de afgelopen weken opnieuw naar voren gekomen. Hij vraagt welke maatregelen er nu worden genomen om stadsreinigers effectiever te betrekken in het beleid, specifiek in de wijken waar zij zelf werken; dat is belangrijk als het gaat om het gebruik van data in de inzameling waarbij de autonomie van de stadsreinigers essentieel is. Hij benadrukt dat dit niet losstaat van de wens om gebiedsgericht te werken. Er moet meer ruimte komen voor stadsreinigers om de wijken te leren kennen, daar te werken en mee te praten over de wijken die ze kennen. Het doet hem goed dat dit voor een substantieel deel al gebeurt maar hij deelt de behoefte dat hier nog meer stappen gezet worden. Hij hoopt dat dit in ieder geval in de roosters van 2026 gerealiseerd wordt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT vindt dat de problemen bij Reiniging direct de leefbaarheid van de stad en de gezondheid en veiligheid van de medewerkers beïnvloeden.

De signalen van hoog ziekteverzuim, defect materiaal en een gebrek aan eigenaarschap zijn zorgwekkend, de stad is niet schoon en de medewerkers zijn ziek. - Hoe verklaart het college dat het ziekteverzuim bij Reiniging bijna drie keer zo hoog is als het sectorgemiddelde en welke maatregelen gaat het college concreet nemen om dit structureel terug te dringen? - Hoe beoordeelt de wethouder de signalen van een angstcultuur binnen de dienst en welke stappen gaat het college nemen om te zorgen dat medewerkers weer vertrouwen krijgen en dat klachten en suggesties serieus genomen worden? - Wat is de huidige staat van het wagenpark en andere middelen en is er een planning om te zorgen dat het materieel op orde is? - Medewerkers geven aan gebiedsgericht te willen werken. Vorige week heeft hij in de raad aangegeven dat het misschien een idee is om het centrumgebied als een aparte organisatie te beschouwen gezien de drukte, de hoge dichtheid van bebouwing en de kades. Overweegt de wethouder een aparte organisatie voor het stadsdeel Centrum? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY stelt dat de alarmerende berichten over het hoge ziekteverzuim bij Reiniging niet op zichzelf staan. Er is sprake van een gemeentebreed probleem en het gelekte rapport schetst een nog somberder beeld dan wat tot nu toe bekend was.

Dit betreft een gemeente waar sociale veiligheid en werkdruk structureel onder druk staan, specifiek binnen de Afval en Reiniging. - In de Uitvoeringsagenda Inclusie en Diversiteit worden tientallen interventies aangekondigd. Zijn deze interventies concreet ingevoerd bij de directie van Reiniging en wat is de huidige stand van zaken? - Hoe en hoe vaak gaat het college de raad informeren over ziekteverzuim, werkplezier en sociale veiligheid, uitgesplitst per directie? Alleen met een structurele en open rapportage kan worden bekeken of de situatie verbetert en

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

-

of de maatregelen effectief zijn. In de begroting wordt een bezuiniging van 15 miljoen op de eigen organisatie aangekondigd. Hoe zorgt de wethouder ervoor dat deze bezuinigingen de werkdruk en sociale onveiligheid niet verder vergroten? Medewerkers hebben recht op een veilige en gezonde werkplek en de Amsterdammers hebben recht op een gemeente die goed functioneert.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen. Het lid HAIJEN wijst op de grote problemen bij de stadsreiniging: er is een hoog ziekteverzuim, onvrede over de roosters en werktijden en reinigers zijn hun vaste wijk kwijt. Het meest alarmerende zijn de geluiden dat reinigers met ondeugdelijk materiaal de straat op worden gestuurd, zoals veegwagens met slechte remmen en minder frequent onderhoud. Na de centralisatie in 2019 werden medewerkers overal in de stad ingezet en de gevolgen van deze beleidswijziging zijn niet te negeren: een hoger ziekteverzuim, minder teamgevoel omdat medewerkers niet meer hun vaste buurt hebben en inefficiëntie door lange reistijden. Het stadsbestuur moet er alles aan doen om mensen bij de inzameling en reiniging weer hun eigen wijk te geven. De centralisatie is voornamelijk doorgevoerd bij de backoffice en IT. De werkplekken en de werven in de stadsdelen zijn er nog steeds en daarom moet het mogelijk zijn om reinigers weer in hun eigen vaste buurt te laten werken. Het werk bij de inzameling en de reiniging is fysiek zwaar en belastend en dat gaat gepaard met ziekteverzuim. De gemeente moet er alles aan doen om de werkomstandigheden optimaal te houden en het materiaal moet veilig zijn. Door het hoge ziekteverzuim wordt er veel gewerkt met uitzendkrachten, en een uitzendkracht heeft na twee jaar recht op een vast contract.

Er zijn signalen dat dit niet altijd gebeurt omdat mensen niet twee jaar in dezelfde functie hebben gewerkt of nog geen groot rijbewijs hebben. Investeren in vast personeel vertaalt zich naar betere werkomstandigheden en dat zal ook het ziekteverzuim verlagen. Als iemand al dertig jaar overdag werkt is het logisch is dat hij niet enthousiast is om avond- en weekenddiensten te draaien. Hoe verhoudt zich dat tot het maatwerk waar de wethouder eerder over sprak? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren voor een reactie op de vragen. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat de onvrede en het hoge ziekteverzuim bij Afval en Grondstoffen en Stadsreiniging haar zorgen baren maar dat dit niet nieuw is en dat er al inzet op wordt gepleegd. Vandaag wordt de raad geïnformeerd over een plan van aanpak voor de ontwikkeling van de gehele organisatie. Door de huidige afvalproblematiek is op sommige locaties zeven dagen per week en ’s avonds inzet nodig. Medewerkers worden ingeroosterd waar en wanneer dat het meest nodig is. De wijziging van de roosters, het verlies van vaste wijken, de werkdruk en de complexiteit van de afvalproblematiek hebben bijgedragen aan onvrede en een hoog ziekteverzuim. Dat blijkt uit het belevingsonderzoek en gesprekken met medewerkers.

De organisatie is er al mee aan de slag en ze heeft vertrouwen in de aanpak van de nieuwe directie en de samenwerking tussen de directies. Het verlagen van het ziekteverzuim hangt samen met het versterken van werkplezier, gezondheid, zeggenschap van medewerkers, stabiele roosters, meer binding met vaste wijken en begeleiding bij ziekteverzuim. Doorstroming voor medewerkers die lang fysiek zwaar werk hebben gedaan is soms ingewikkeld en daar moet beter op worden ingezet. Op basis van het belevingsonderzoek wordt maatwerk bij roosters toegepast en er zijn nog verbeteringen mogelijk voor mensen die al lang in dienst zijn. De roosters worden zoals afgesproken met de ondernemingsraden jaarlijks vastgesteld en vanaf volgend jaar wordt een verbeterslag verwacht. Ze erkent de meerwaarde van een vaste wijk maar benadrukt dat de stad ook dynamische inzet vereist waardoor medewerkers soms op andere plekken moeten werken.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

Daarnaast wordt geïnvesteerd in betere arbeidsomstandigheden en ander materieel, zoals de nieuwe elektrische veegwagens die comfortabeler zijn om in te werken. Het lid DETERINK merkt op dat destijds 95 procent van de medewerkers tegen de nieuwe roosters was en dat de wijzigingen toch zijn doorgevoerd. In het rapport staat dat nu ongeveer de helft van de medewerkers niet comfortabel is met het rooster. Hij vraagt welk percentage tevreden medewerkers voor de wethouder voldoende draagvlak is om de nieuwe roosters volgend jaar in te laten gaan. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat ze geen percentages kan geven omdat er altijd mensen zijn die niet tevreden zijn. Medewerkers die jarenlang van negen tot vijf hebben gewerkt en nu in het weekend worden ingezet zullen waarschijnlijk nooit helemaal tevreden zijn. Er wordt wel zo veel mogelijk rekening gehouden met privéomstandigheden en het aantal weekenden dat iemand werkt en ze hoopt daarmee de tevredenheid te verhogen. De roosterregelingen zijn ingevoerd met medezeggenschap van de ondernemingsraad en nieuwe medewerkers zijn over het algemeen wel tevreden. De schade aan materieel is fors maar het beeld wijkt niet wezenlijk af van wat je in een grootstedelijke context kunt verwachten en het is vergelijkbaar met de G4-steden.

In grote steden spelen factoren zoals de intensiteit van het gebruik van het materieel, de krappe straten en een hoge beladingsgraad van voertuigen een rol bij de schade. De zakkeninzameling in het centrum is zwaar werk maar dat wordt afgebouwd. Medewerkers moeten betrokken blijven bij de inrichting van hun werk en er moet inderdaad goed geluisterd worden naar de mensen in de uitvoering omdat die inzicht hebben in hoe het werk uitgevoerd kan worden. Eerdere experimenten met dynamisch inzamelen zijn stopgezet op basis van feedback van medewerkers. Het aantal reinigers is gegroeid van 542 fte in 2019 naar 614 fte in 2025. Daarnaast wordt er ook geïnvesteerd in leidinggevenden zodat teams goed ondersteund worden. Dit is de aanpak om het ziekteverzuim stap voor stap terug te dringen en tegelijkertijd ervoor te zorgen dat Amsterdam schoon en leefbaar blijft. Het lid HAIJEN vraagt of de wethouder de signalen herkent dat uitzendkrachten geen vast contract krijgen nadat ze twee jaar gewerkt hebben voor de gemeente. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat het beleid is dat medewerkers na twee jaar in dienst kunnen bij de gemeente en dat met de uitzendbranche is afgesproken dat medewerkers kostenvrij kunnen overstappen. Als dat beleid bij de gemeente niet wordt gevolgd of wanneer uitzendbureaus daar anders mee omgaan, dan hoort ze dat graag omdat ze die signalen niet kent.

Het lid DETERINK erkent het belang van leidinggevenden maar uit het onderzoek blijkt dat medewerkers aangeven dat er sprake is van een angstcultuur en dat men de straat op gaat met materieel dat niet in orde is omdat leidinggevenden daar opdracht toe geven. Hij vraagt hoe de wethouder op die signalen reflecteert en wil weten hoe de meldingsprocedure over leidinggevenden is ingericht en hoe de opvolging daarvan is geregeld. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat veiligheid altijd voorop staat en dat de instructies hierover voor leidinggevenden heel helder zijn. Een voertuig mag uitsluitend worden ingezet als het veilig is en veilig werken op straat heeft de hoogste prioriteit. Wanneer een defect wordt gemeld gaat de wagen direct naar de garage en wordt vervangend materieel ingezet. Als leidinggevenden medewerkers toch de straat op sturen met defect materiaal dan moeten medewerkers dit melden via de meldpunten of direct bij de directie. Ze heeft navraag gedaan en dit niet wordt herkend. Ze zal hier extra op toezien omdat medewerkers met veilig materieel de straat op moeten. Het lid SCHMIT vindt het positief dat de wethouder aangeeft dat er gewerkt moet

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

worden aan leiderschap en teamleiders binnen de afvaldienst. Hij vindt dat eigenlijk twee keer per jaar de medewerkerbetrokkenheid gemeten zou moeten worden in plaats van één keer per jaar en vraagt waarom daar niet mee wordt begonnen bij de dienst Afval en Reiniging. Hij stelt voor dat één keer per jaar aan medewerkers wordt gevraagd hoe het gaat en één keer per jaar een teamleider in gesprek gaat met zijn medewerkers over wat er kan veranderen. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er voldoende is gemeten en dat de directie Afval en Grondstoffen en Stadsreiniging nu een plan van aanpak hebben omdat er actie moet worden ondernomen. Er is een belevingsonderzoek gedaan naar de invoering van de roosters zodat gericht maatregelen kunnen worden genomen. Voor meldingen geldt een servicebelofte van 72 uur. Het doel is dat 90 procent binnen deze termijn wordt afgehandeld maar dat wordt helaas niet altijd gehaald. Ze is bezig met het formuleren van een advies naar aanleiding van een voorstel van de leden Noordzij en Kambamba om meer inzicht te krijgen in meldingen per stadsdeel. Bij hoog ziekteverzuim worden extra krachten ingehuurd en dat zou dus geen invloed moeten hebben op de afhandeling van meldingen. Het idee om het rijbewijs te vergoeden is sympathiek en dat gebeurt al.

Beladers die werken via het uitzendbureau krijgen ook de mogelijkheid om op kosten van de gemeente hun rijbewijs C te halen omdat iemand niet langer dan twee jaar als belader kan werken. Ze kan niet kan zeggen of alle douches functioneren, daar zal ze schriftelijk op terugkomen. Het lid HAVELAAR vraagt of de wethouder het wel met hem eens is dat er overal werkende douches zouden moeten zijn bij de afdeling Inzameling. Wethouder VAN BUREN vindt dat vanzelfsprekend. Ze weet niet of de douches werken en daar komt ze nog op terug. De schriftelijke vragen over de huidige cijfers van het ziekteverzuim heeft ze eerder al beantwoord. Het lid HAVELAAR vraagt of het klopt wat de wethouder heeft geantwoord. Ze schrijft dat het 21,7 procent is maar hij heeft begrepen dat het op dit moment tegen de 25 procent aan zit. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat ze de cijfers niet paraat heeft maar dat ze dit maandelijks meten. In de brief kan ze terugkomen op het huidige percentage. De kosten van het ziekteverzuim worden op een andere manier berekend dan bij de arbodienst die ook indirecte kosten meeneemt. Het is te ingewikkeld om dat hier uit te leggen maar dat zal ze meenemen in de schriftelijke beantwoording. Het lid SCHMIT vraagt waarom het ziekteverzuim in Amsterdam drie keer zo hoog is als het sectorgemiddelde.

Wethouder VAN BUREN antwoordt dat het niet drie keer zo hoog is in vergelijking met de G4-steden. Ze is benieuwd op welke cijfers het lid Schmit zijn vraag baseert. Het lid SCHMIT antwoordt dat het gaat om het gemiddelde van afval en reiniging in Nederland. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat dat de hele sector van afval en reiniging omvat inclusief ondernemingen. Ze hebben vooral naar de G4 gekeken. Ze wil het niet bagatelliseren omdat ze vindt dat het ziekteverzuim in Amsterdam veel te hoog is. Het lid HAVELAAR stelt voor om een overzicht te maken van de vragen die nog open staan.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

Het lid VAN MUNSTER verbaast zich erover dat deze discussie hier gevoerd wordt in plaats van in de commissie FKD. Het lid HAVELAAR legt uit dat het bij Afval en Reiniging specifiek gaat over materieel, roosters en dynamisch inzamelen en dat wil hij vandaag bespreken in de commissie DC. De VOORZITTER stelt voor dat wethouder Van Buren nu zoveel mogelijk vragen beantwoordt en dat de commissieleden die vragen niet nogmaals stellen in de commissie FKD. De VOORZITTER schorst de vergadering tot 10.35 uur. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN verzoekt de leden technische vragen van tevoren door te geven omdat ze het antwoord op de vraag of douches wel of niet werken niet direct paraat heeft. - Wat betreft de Uitvoeringsagenda Inclusie en Diversiteit en de vraag of de interventies concreet zijn ingevoerd bij Afval en Reiniging: elke directie moet een plan maken en dat hebben beide directies gedaan. Elk half jaar wordt geïnformeerd naar de stand van zaken en de implementatie wordt meegenomen in de halfjaarsrapportage. - Voor de vraag over de 15 miljoen aan bezuinigingen in de eigen organisatie en het voorkomen dat de werkdruk en de sociale onveiligheid toenemen verwijst ze naar de brief van vanmiddag over het plan van aanpak. - De rapportage die online staat is een jaarverslag van de arbodienst.

Het is een intern document en ambtelijke rapportages gaan doorgaans niet naar de raad. Het is gelekt naar de media en daarom is besloten om het toch te delen. - Het ziekteverzuim in de organisatie wordt opgevangen met uitzendkrachten of het werk wordt verdeeld. - Op dit moment stromen er bij deze directies meer mensen in dan uit en dat wordt ook vermeld in de schriftelijke beantwoording. Het lid HAVELAAR wil weten wat de kosten zijn van de externe inhuur bij Inzameling. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat vergeleken met andere directies er bij de Inzameling meer extern wordt ingehuurd omdat het ziekteverzuim hoger is. Andere directies huren ook niet altijd in als mensen zich ziek melden terwijl het bij de uitvoering belangrijk is dat het afval wordt opgehaald. De loonkosten bij Inzameling zijn wel lager. Ze kan kijken of dit in de beantwoording van de andere technische vragen kan worden uitgesplitst om de kosten van externe inhuur bij ziekte inzichtelijk te maken. Het lid HAVELAAR wil de brief voor de commissie FKD ontvangen en gaat ervan uit dat in de brief ook de vragen beantwoord worden over het verloop, wie zelf is vertrokken, hoeveel contracten niet zijn verlengd en om hoeveel ontslagzaken het gaat. Wethouder VAN BUREN zal kijken wat ze kan doen om dat op tijd aan te leveren.

- De dienst wordt niet opnieuw onder verscherpt toezicht geplaatst, ze heeft vertrouwen in de nieuwe directie. - Het ziekteverzuim wordt niet verder onderzocht. Het probleem wordt aangepakt en er wordt extra ingezet op het voorkomen en het verminderen van het ziekteverzuim.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

Het lid HAVELAAR merkt op dat het huidige afdelingshoofd Inzameling waarnemend is en hij vraagt of de wethouder iets kan zeggen over hoe lang deze tijdelijke situatie duurt. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat ze de vragen over arbeidscontracten van interimmers of leidinggevenden niet zo uit haar mouw kan schudden en dat ze dit ook niet relevant vindt omdat bedrijfsvoering hier niet thuishoort. Ze heeft vertrouwen in de directie die ervoor zal zorgen dat de aanpak binnen de organisatie wordt bestendigd. Het lid SCHMIT vraagt of de wethouder de ziekteverzuimcijfers van de G4 kan delen. Het is voor hem nog steeds niet duidelijk wat de oorzaak is van het hoge ziekteverzuim in Amsterdam en hij vraagt of de wethouder kan onderzoeken waarom het ziekteverzuim in de marktsector lager is. Wethouder VAN BUREN verwijst hiervoor naar de cijfers van de G4 en de analyse in de beantwoording van de schriftelijke vragen van het lid Havelaar. Het is altijd mogelijk om ook van de marktsector te leren maar dat is een discussie in de commissie FKD omdat er organisatiebreed vergeleken wordt met andere bedrijven. Ze komt er later op terug in de commissie FKD. Het lid SCHMIT wil zijn vragen beperken tot afval. Hij wil weten wat het verschil is tussen het ziekteverzuim bij Afval van de gemeente en het ziekteverzuim bij afvalverwerkers in de marktsector, zoals bij Renewi.

Wethouder VAN BUREN vindt het moeilijk om hier nu even een vergelijking te trekken. Ze denkt dat bedrijfsafval ophalen bij ondernemers heel anders is dan voor de gemeente in de uitvoering op straat te werken. De medewerkers van Afval hebben soms te maken met boze inwoners en andere omstandigheden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen in tweede termijn. Het lid HAIJEN herhaalt dat er vanaf de werkvloer een duidelijk signaal komt dat het verdwijnen van de vaste wijk het werkplezier niet ten goede komt en dat het ook niet efficiënt is. Hij verzoekt de wethouder met klem om toch nog een keer te kijken of er niet zoveel mogelijk kan worden gewerkt met vaste wijken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Deterink in tweede termijn. Het lid DETERINK wijst op de mannen en vrouwen bij reiniging en afvalinzameling die na elk groot evenement in een mum van tijd de hele stad weer schoonmaken. Het zijn helden die behoefte hebben aan rust op de afdeling, aan waardering en aan autonomie over hun eigen wijk. Dit wordt breed in de commissie gedeeld en hij is blij is dat deze discussie in de commissie is gevoerd omdat de mannen en vrouwen van Afval en Reiniging dat verdienen.

De wethouder heeft aangekondigd dat in de halfjaarlijkse rapportage voortaan ook het ziekteverzuim en het werkplezier worden meegenomen en dat biedt de mogelijkheid om te kijken of er goede stappen worden gezet. Er zijn veel ideeën en zorgen geuit en hij hoopt dat die allemaal een plek zullen vinden in de voortgangsrapportage zodat kan worden gemonitord hoe het gaat op de afdeling. Hij bedankt de dames en heren van de afdeling voor het goede werk dat ze doen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit in tweede termijn. Het lid SCHMIT heeft nog even heeft gekeken naar de raadsinformatiebrief over het ziekteverzuim en daarin rapporteert de wethouder over het ziekteverzuim van de hele gemeente in vergelijking tot de G4 en niet specifiek over de afdeling Afval. Hij is

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

nieuwsgierig naar de ziekteverzuimcijfers bij de afdeling Afval. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren in tweede termijn. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat ze dat zal meenemen in de beantwoording van de technische vragen en dat ze zal kijken of die vergelijkingen gemaakt kunnen worden. - Ze is voorstander van het gebiedsgericht werken omdat het ook bijdraagt efficiency. Dit is met klem aan de directies meegegeven maar het kan niet helemaal worden uitgesloten dat bij evenementen extra menskracht nodig is en roosters aangepast moeten worden. - De medewerkers zijn inderdaad de helden van de stad zijn en het is niet zo dat iedereen ontevreden is. Veel mensen zijn trots op hun werk en krijgen waardering van bewoners. Ze werken met hart en ziel om de stad schoon te houden en er zou beter geluisterd moeten worden naar de medewerkers die niet tevreden zijn. Dat is de reden dat het belevingsonderzoek is uitgevoerd. Het lid SCHMIT vraagt of de wethouder in het kader van gebiedsgericht werken wil kijken naar een aparte organisatie voor het centrumgebied. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat zij dat eerder al heeft toegezegd en dat ze er later op terugkomt. Het lid HAVELAAR vraagt over welke resultaatverplichting hij op een later moment met de wethouder in gesprek kan gaan. Wethouder VAN BUREN verwijst naar de brief die ook gaat het over hoe ze met de hele organisatie omgaan.

De VOORZITTER wijst op de commissiediscipline en verzoekt de leden vragen die vandaag gesteld zijn niet te herhalen in de commissie FKD. Het lid KROM verwacht dat er toch nog een herhaling van zetten zal plaatsvinden omdat niet alle woordvoerders P&O vandaag aanwezig waren. Het lid HAVELAAR wil het onderwerp agenderen omdat hij een motie rondom gebiedsgerichtwerken wil indienen. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken. Het wordt voor een middellange bespreking geagendeerd voor de raadsvergadering van 12 en 13 november. Het lid VAN DER KAMP wil agendapunt 3 ook agenderen voor de raad omdat hij overweegt een motie in te dienen. De VOORZITTER meldt dat agendapunt 3, de raadsinformatiebrief inzake verduurzaming Gemeentelijk Wagenpark richting 2030, voor een korte behandeling geagendeerd wordt voor de gemeenteraad van 12 en 13 november. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 7. Bespreken van de raadsinformatiebrief inzake de tussentijdse bijstelling van het Energiebesparingsakkoord Noord-Hollandse bedrijven VN2025-012247 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid De Jager.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

Het lid DE JAGER wijst op belangrijke rol van bedrijven bij energiebesparing en het behalen van de CO₂-reductiedoelstellingen. De inwoners in Amsterdam wordt gevraagd om over te gaan op een warmtenet, een windturbine te accepteren en te isoleren maar voor bedrijven en zeker voor de grootverbruikers ligt er net zo goed een grote opgave. Zij zijn essentieel voor de CO₂-reductiedoelen van de stad en de energiebesparingsplicht voor grootverbruikers is in de wet vastgelegd. Veel bedrijven nemen maatregelen om energie te besparen en 908 grootverbruikers en 47 zeer grote grootverbruikers voldoen al aan die energiebesparingsplicht en dat verdient een groot compliment. Tegelijkertijd blijkt uit de rapportage van de omgevingsdienst dat 620 grootverbruikers en 82 zeer grote grootverbruikers zich niet houden aan die wettelijke plicht en nog niet eens zijn gestart met daaraan te voldoen. De raad, het college en de omgevingsdienst zouden daar meer aandacht voor moeten hebben omdat daar veel CO₂reductie te behalen is. Ze vraagt of er meer kan worden gedaan aan faming en shaming binnen het energiebesparingsakkoord. Het gaat om het benoemen van bedrijven die hun wettelijke plicht wel uitvoeren en energie besparen maar ook om het publiceren van een lijst van bedrijven die zich niet houden aan de wet.

Ze is benieuwd of de wethouder vindt dat de grootverbruikers nu genoeg worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid en of er in die geest iets meer aan gedaan kan worden. Als een bepaald bedrijf niet wil meewerken is er sprake van handhaving door de omgevingsdienst en dan gaat het om een waarschuwing, een last onder dwangsom of zwaardere maatregelen. Uit de begroting voor 2026 blijkt dat de omgevingsdienst volgend jaar minder milieucontroles kan uitvoeren omdat er sprake is van een taakstelling. Ze vraagt of dit gaat om controles van de energiebesparingsplicht of om andere milieucontroles, wat ook niet per se wenselijk zou zijn. In de stukken staat dat het doel is om voor 2027 alle bedrijven met de wettelijke energiebesparingsplicht minimaal één keer te controleren en ze vraagt of dat nog steeds gehaald gaat worden. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS herkent het beeld dat veel bedrijven goed bezig zijn om aan de energiebesparingsplicht te voldoen. Het lijkt haar goed om een vorm te vinden voor meer aandacht voor die goede voorbeelden. Tegelijkertijd zijn er inderdaad bedrijven die niet voldoen en geen inspanning lijken te leveren en dan is het goed om na te denken hoe dit meer zichtbaar kan worden gemaakt.

De omgevingsdienst is gebonden aan de landelijke handhavingsstrategie en kan geen lijst publiceren maar ze wil bekijken hoe goede voorbeelden benoemd kunnen worden en bedrijven die achterblijven gemotiveerd kunnen worden, waarbij deze wel eerst de kans moeten krijgen binnen het handhavingstraject. Ze neemt dit mee in haar gesprek met de omgevingsdienst om te bespreken hoever de bedrijven in die trajecten zitten en of er bedrijven zijn die ondanks het handhavingstraject niet voldoen aan de eisen. De controles op energiebesparing bij de omgevingsdienst staan los van de milieucontroles omdat dit twee verschillende categorieën zijn. Ze zal deze vraag technisch of bij de begroting beantwoorden. Het lid DE JAGER heeft gezien dat het eerstvolgende bestuurlijk energiebesparingsberaad eind 2025 plaatsvindt en stelt voor dat het daar besproken kan worden met andere gemeenten en de provincie. Ze bedankt de wethouder voor de toezegging, het is goed om te horen dat de omgevingsdienst niet hoeft te besparen op deze controles. Ze zal de laatste vraag stellen via de technische vragen op de begroting. Wethouder PELS zegt toe dat ze het punt ook kan meenemen naar het bestuurlijk overleg over het energiebesparingsakkoord.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept-raadscommissieverslag, 25-09-2025

De discussie wordt gesloten. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie en Coördinatie Inkoop 8. Bespreken van de reactie op motie 422.24 d.d. 13 november 2024 van de leden Kabamba cum suis inzake de geopolitieke verantwoordelijkheid van Amsterdam in de energietransitie te versterken VN2025-012245 De VOORZITTER meldt dat de commissie FKD is uitgenodigd bij dit agendapunt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA legt uit dat het gaat om de afdoening van de motie die ze samen met collega’s heeft ingediend over de vraag hoe Amsterdam haar verantwoordelijkheid voor de energietransitie kan nemen zonder dat dit ten koste gaat van mensenrechten en leefomstandigheden in het mondiale Zuiden. Ze wijst op de kritieke grondstoffen zoals kobalt en coltan die voor een groot deel worden gewonnen in het oosten van Congo, een gebied dat zwaar lijdt onder gewapende conflicten, kinderarbeid en ecologische verwoesting en dat Amsterdam daaraan mogelijk bijdraagt met de energietransitie en de autoluwe stad. Amsterdam kan de wereldwijde problemen niet alleen oplossen maar er ligt wel een verantwoordelijkheid omdat de stad met haar inkoopkracht en internationale positie kan laten zien dat de energietransitie niet mag worden gebouwd op de uitbuiting van mensen elders en dat is waar de motie om vroeg.