Conceptverslag DC 07.09.2023

Wethouder PELS antwoordt het lid Lust dat WIA één van de bronnen is die gebruikt worden. Het zou goed zijn om nog eens stil te staan bij monitoring, en haar voorstel is om dat te doen naar aanleiding van de uitkomsten van het burgerberaad. De kwalitatieve weging van de deelnemende bewoners kan dan meegenomen worden. Met de kwantitatieve kennis van de gemeente kan een overzicht gemaakt worden. Met de raadscommissie kan dan besproken worden hoe de monitoring geoptimaliseerd kan worden. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 5. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de stand van zaken van het verhoogd toezicht op de directie A&G (VN2023-018250) De VOORZITTER licht toe dat dit bespreekpunt is geagendeerd op verzoek van het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR vraagt wat de inzet van de wethouder wordt in de evaluatie die in het college plaatsvindt. Verder schetste Het Parool de grote vraagstukken op het gebied van afvalscheiding, zwerfafval en participatief onderhoud. Hij vraagt de wethouder om, ook als het verhoogd toezicht moet blijven, af te stappen van het adagium ‘geen nieuwe projecten’. Het moet zorgen voor voldoende startcapaciteit voor innovatie en noodzakelijke verandering. Wethouder PELS vindt het niet verstandig om alvast een voorschot te nemen op de begrotingsretraite met het college. Er is in het afgelopen jaar erg hard gewerkt.

Zij complimenteert de directie met de grote inzet. Er zijn grote stappen gezet als het gaat over meldingen, klachten, bijplaatsingen etc. Dat is zichtbaar buiten, maar ook in de binnenwereld is hard gewerkt aan de cultuur, ziekteverzuim etc. Na de begrotingsretraite zal het college terugkomen op het toezichtsniveau van de directie A&G. Het lid VAN PIJPEN ziet ook dat er heel hard gewerkt is. Het verhoogde toezicht heeft in die zin haar effect gehad. De brief was wat oppervlakkig. Zij wacht de evaluatie af om er nader op in te gaan. Wethouder PELS antwoordt het lid Havelaar antwoordt dat er ook als het verhoogd toezicht moet blijven, er voldoende capaciteit is voor nieuwe projecten in het kader van innovatie en verandering. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 6. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief verduurzaming wagenpark afvalinzameling (VN2023-018251) De VOORZITTER licht toe dat dit bespreekpunt is geagendeerd op verzoek van het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR is blij te lezen dat door de oplettendheid van journalisten en de gemeenteraad een perceel van tien vieze vuilniswagens is ingetrokken. Ze konden bij nader inzien toch wel elektrisch. Overigens staat er in de brief te weinig aan plannen en teveel berusting.

In de eerste plaats moet het college langs de grote afvalbedrijven gaan om ze te vragen onder welke voorwaarden zij eerder dan de gemeente elektrisch kunnen werken. Hijzelf heeft met bedrijven gebeld en veel mogelijkheden gehoord. Die afvalbedrijven kunnen sneller dan de gemeente afvalinzameling elektrisch uitvoeren. Is de wethouder bereid hen te contacteren? Hij kan de telefoonnummers geven.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 07-09-2023

Het lid VAN PIJPEN wijst erop dat voor de publieke taak mensen in dienst staan. Moeten die met dit voorstel van het lid Havelaar ontslagen worden? Het lid HAVELAAR antwoordt dat het werk ook uitbesteed kan worden aan semiprivate instellingen, zoals Irado of HVC. Als het werk besteed wordt, kun je prima regelen dat gemeentemensen meegaan. In de tweede plaats moet het college de huidige verouderde vloot ombouwen naar elektrisch. Dat is duur en moeilijk, maar wel mogelijk. In antwoord op zijn schriftelijke vragen geeft de wethouder aan dat het onderzocht zal worden. Hij vraagt welke stappen de wethouder daarvoor deze zomer al heeft gezet. In de derde plaats is hij het volstrekt oneens met de argumentatie over het gebruik van commerciële snellaadlocaties. Het argument is dat er dan geen garantie is om ergens op te kunnen laden. Het lijkt erop dat de wethouder zich daarbij in het ootje heeft laten nemen. Je kunt toch even wachten tot er een plek is? Je hoeft alleen maar wat slack in te bouwen in de operationele planning. Ook kan gekeken worden naar de nacht. Heeft de wethouder überhaupt gebeld met aanbieders van commerciële snellaadlocaties om te vragen op welke tijdstippen het vaak leeg is? Verder zijn er bedrijven met CE-chauffeurs die de vuilniswagens even bij snellaadstations neer kunnen zetten. Wat met de tien vrachtwagens in één perceel kon, kan ook met de andere wagens.

De wethouder redeneert vanuit redenen waarom het niet zou kunnen. Het CDA zegt: waar een wil is, maken we samen een weg. Het lid NOORDZIJ herinnert aan het Actieplan Schone Lucht uit 2019 waarin de doelen voor 2025 stonden. In 2021 werd het Transitieplan Werf en Overslaglocaties vastgesteld, dat er echter niet toe leidde dat de doelen van 2019 haalbaar werden. De werven zijn niet op tijd gereed. Hij vraagt of dat niet al duidelijk was in 2021 toen het Transitieplan werd vastgesteld. Waarom komt men er nu pas achter dat de werven niet op tijd gereed zijn voor de ambitie uitstootvrij in 2025? In Het Parool las hij dat de wagens inclusief tien jaar reparatie, onderhoud en schadeherstel worden aangeschaft. Hij vraagt die keuze van tien jaar toe te lichten. Het is mooi nieuws dat er tien wagens minder aangeschaft hoeven te worden. Dat zou mogelijk zijn geworden omdat er na het publiceren van de aanbesteding ontwikkelingen op het gebied van laadvoorzieningen zijn gekomen. Hij vraagt die ontwikkelingen toe te lichten. Waarom werden ze pas na het publiceren van de aanbesteding bekend? Het lid VAN PIJPEN is blij dat er op deze manier nog tien wagens uit de aanbesteding zijn gehaald, maar de vraag blijft waarom deze ‘challenge’ niet eerder is gebeurd. De laadinfrastructuur ligt natuurlijk binnen de invloedsfeer van de eigen afdeling.

Zij sluit zich aan bij de vragen van het lid Noordzij hierover. Is er ook niet te laat begonnen met het ervoor zorgen dat die laadinfrastructuur tijdig op de werf aanwezig zou zijn? Ook zij vroeg zich af waarom je niet zou kunnen laden bij commerciële aanbieders zolang de laadinfrastructuur nog niet op orde is. Zij vond de argumentatie van de wethouder op dat punt niet sterk. Misschien moet nog eens gekeken worden of er toch meer mogelijk is. Zij vraagt of de wagens die nu aangeschaft worden en versneld worden afgeschreven nog omgebouwd kunnen worden tot elektrische wagens om op die manier circulariteit te realiseren zodat de dieselwagens niet elders weer op de markt komen. Het lid HOFLAND vindt de uitleg in de brief over de aanschaf van 27 dieselwagens niet overtuigend. Op de vraag of er niet een paar op waterstof kunnen rijden, is het antwoord dat die niet op de benodigde schaal beschikbaar zijn. Maar er staat ook dat Groningen er vijftig of zestig heeft. Er staat dat die op een batterij werken, wat lastig is. Hijzelf dacht dat die wagens op een fuel cell werken. Dat lijkt op een batterij, maar hij wordt niet opgeladen. Hij werkt door H2 aan O te verbinden. Van Bio-LNG vs. Biodiesel wordt gezegd dat de uitstoot precies gelijk is. Die uitspraak is gedurfd, want Bio-LNG kan op verschillende manieren worden gemaakt. De life cycle emissions verschillen daarbij sterk.

De inhuur van de biodieselwagens gaat van 18 naar 30. Hij begrijpt dat dit nog bovenop de 27 komt die gekocht worden. Hij vraagt dat nog te bevestigen.

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 07-09-2023

Over de congestie hoort hij dat er genetwerkt kan worden en dat er met slimmer gebruik zestig bedrijven geholpen kunnen worden. Hijzelf heeft gezien dat er heel veel meer oplossingen denkbaar zijn, omdat meestal maar een klein stukje van het eigen netwerk gebruikt wordt. Dat moet je het toch voor elkaar kunnen krijgen dat die 27 dieselwagens geschrapt worden? Het lid NIJSSEN benadrukt nog eens dat dit een publicitair drama is geweest. Hij leest op pagina 8 dat er 134 vuilniswagens per 2025 de milieuzone in kunnen. 35 daarvan worden vervangen door elektrische wagens. Mag hij dan concluderen dat de overige 99 in 2025 allemaal op biodiesel rijden? Per 2025 worden ook 30 wagens ingehuurd. Hij vraagt of die elektrisch zijn of ook biodiesel. Verder vraagt hij of het lukt om de 27 bestelde wagens tijdig hier te krijgen, dus voor 2025. Wethouder PELS is het met het lid Nijssen eens; dit is een publicitair drama. Zij is benieuwd met welke partijen de heer Havelaar heeft gesproken. Zoals bekend is HVC sowieso uitgezonderd, maar die hebben twee elektrische wagens. In Groningen heeft men er twee, en er worden vijf bij gekocht. Helaas is het niet altijd mogelijk om voorop te lopen. Amsterdam houdt zich aan de regels. Er is een landelijke uitzonderingsregel. Elke eigenaar kan de milieuzone straks nog binnen rijden als die voldoet aan de voorwaarden.

Het is een pijnlijk gegeven dat Amsterdam hierbij niet voorop kan lopen en niet nu al volledig elektrisch kan gaan. De markt kan het niet aanbieden en er is sprake van netcongestie. Ook liggen er nog uitdagingen in de eigen organisatie over de inzet van mensen. De werf heeft op dit moment nog niet de benodigde laadcapaciteit. Er wordt op dit moment opnieuw naar het Transitieplan Werven gekeken. De raad krijgt nog een update over de stand van zaken bij het Transitieplan Werven. Het SLA geeft deze uitzondering voor deze wagens. Er is dus niet rekening gehouden met een versnelde ambitie van dit college of de raad om nog sneller op elektrificering over te gaan. Er worden sowieso risico’s genomen. Bij de aanschaf van deze extra tien elektrische wagens moet de laadinfrastructuur tijdig gereedkomen. Ook moeten er wagens verplaatst worden, wat weer druk zal geven op een andere werf. Zij antwoordt het lid Van Pijpen dat het vaker voorkomt dat de wijsheid met de dagen komt. Er is nu nog eens gekeken waar risico’s genomen kunnen worden, die ambtelijk overigens sowieso afgeraden worden. Het college wil die risico’s nemen, maar verder moet de markt wel in staat zijn om te leveren. Dat lijkt haalbaar voor deze tien zonder de bedrijfsvoering vanaf 2025 in gevaar te brengen. Niemand wil het risico op straks nog meer afvaloverlast omdat het niet lukt koploper te zijn met de wagens.

Zij antwoordt het lid Havelaar dat er over de haalbaarheid van ombouw van nog aan te schaffen wagens gesprekken gevoerd worden met verschillende marktpartijen. De verwachtingen mogen wat dat betreft niet te hoog zijn, want deze grote vrachtwagen brengen wat dat betreft grote uitdagingen met zich mee. Zij verwacht dat de druk op het hergebruik van deze wagens in de toekomst toe zal nemen. Er is gekeken naar de snellaadlocaties buiten de stad. De zekerheid is daarbij een van de ingewikkelde punten. Kan je per 1 januari 2025 bij Utrecht altijd laden? Even wachten, of de inhuur van extra chauffeurs, zijn ideeën die geen recht doen aan de enorme complexiteit van het afvalproces. Je kunt niet één chauffeur even rond laten rijden om de wagens weg te brengen, om die chauffeur dan een aantal uren niets te laten doen. Als er nu nog tien wagens afgehaald worden, is de gemeente dan bereid het risico te nemen dat straks met nog minder wagens gereden kan worden? Het lid VAN PIJPEN vraagt of de onmogelijkheid van extern laden berust op een analyse van de gemeente zelf. Of zijn er concrete gesprekken gevoerd met bedrijven om te zoeken naar mogelijkheden? Wethouder PELS antwoordt dat er twee externe bureaus bij betrokken zijn. De vraag is wat je wilt doen met déze aanbesteding.

In de toekomst kan het heel interessant zijn, maar nu bestaat niet de zekerheid dat partijen die ruimte willen geven en dat het ingepast kan worden in de bedrijfsvoering van de gemeente.

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 07-09-2023

Het lid HAVELAAR vraagt of de wethouder deze adviezen van externe bureaus kan delen met de raad. Wethouder PELS zegt dat toe. Zij antwoordt verder dat er gekozen is voor tien jaar omdat dat de standaard werkwijze is. Er zal gekeken worden naar de mogelijkheden om de wagens eventueel om te laten bouwen. Zij antwoordt het lid Hofland dat er veel mogelijkheden zijn met waterstof. In Groningen wordt het toegepast, maar in heel beperkte mate. Men heeft daar een heel goede infrastructuur voor waterstof, waar Noord-Holland jaloers op kan zijn. Ook voor het Noordzeekanaalgebied zou waterstof in de toekomst een goede kans kunnen zijn. Een proef liet zien dat waterstofwagens op deze schaal nog niet toepasbaar zijn in Amsterdam. Desgewenst kan zij de resultaten van de proef met de commissie delen. Het lid HOFLAND is benieuwd naar de resultaten van Groningen, waar men voor elkaar krijgt met vijftig tot zestig wagens. Wethouder PELS antwoordt dat men in Groningen twee wagens heeft. Binnenkort koopt men er vijf bij. Het gaat om een ambitie die Groningen heeft voor de toekomst. Zij zal de wethouder Duurzaamheid van Groningen vanmiddag hier nog eens naar vragen, want die komt bij haar op bezoek. Ook ambtelijk wordt met alle gemeenten die hiermee bezig zijn contact gehouden.

Het aantal huurwagens wordt inderdaad verhoogd opdat makkelijker ingespeeld kan worden op eventuele marktontwikkelingen op het gebied van waterstof of elektrisch rijden. Dat zijn inderdaad biodieselwagens. Ook het aantal van 99 klopt. Het ziet ernaar uit dat de 27 wagen op tijd binnenkomen, en op kenteken. Zij denkt dat het allemaal gehaald kan worden. Het lid NIJSSEN vraagt of het klopt dat er in 2025 ongeveer 129 biodieselvrachtwagens door de milieuzone rijden. Wethouder PELS bevestigt dat. En die voldoen dan allemaal aan de landelijke uitzonderingsregel binnen het Actieplan Schone Lucht. Het lid HOFLAND vraagt wat de deadline is voor aanpassingen van het aantal dieselwagens. Wethouder PELS antwoordt dat een aanbesteding altijd teruggetrokken kan worden. De aanbesteding kan dan opnieuw uitgezet worden waarbij dan om iets anders gevraagd wordt. Het is nu wel kort voor de deadline van 2025. De aanbesteding nu stoppen zou grote zorgen opleveren. Waarschijnlijk wordt 2025 dan niet gehaald. Het lid HOFLAND herinnert eraan dat recent het perceel van tien eruit is gehaald, zonder de hele aanbesteding stop te zetten. Wat is de deadline voor het eruit halen van delen? Wethouder PELS antwoordt dat het per perceel eruit gehaald kan worden. Daarop doelde zij ook juist. Het wordt nu al heel krap voor 2025. Zij is bereid om de tijdslijn tot 2025 op papier te laten zetten voor de raad.

Het lid HOFLAND vraagt om in die brief ook aan te geven welke Bio LNG in de vergelijking zit die leidde tot de opmerking in de brief dat het voor uitstoot geen verschil maakt. Verder verneemt hij graag of de batterij bij waterstof in werkelijkheid een fuel cell is. Wethouder PELS zegt toe dat zij in de brief daarbij stil zal staan.

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 07-09-2023

Het lid VELDHUYZEN vraagt of het niet een beter idee is om alle wagens te huren in plaats van wagens aan te schaffen. Wethouder PELS antwoordt dat die mogelijkheid overwogen is. Het blijkt dat er teveel onzekerheid is op de markt, omdat veel partijen nu gaan voor huurwagens en Amsterdam met een heel grote vraag zou komen. Verder is huren een stuk duurder. Al met al zou het niet tot een versnelling leiden van de verduurzaming. Sluiting De VOORZITTER staat stil bij het afscheid van mevrouw Diemont. Er is gelegenheid om na de vergadering persoonlijk afscheid van haar te nemen. [applaus] Hij sluit de vergadering om 11. 40 uur.

22