Conceptverslag AZ 03-12-2020
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Raadscommissieverslag, 3 december 2020
Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:
Openbare vergadering van de Raadscommissie Algemene Zaken Donderdag 3 december 2020 van 13.30 uur tot 18.05 uur in de raadszaal Donderdag 7 januari 2021
Voorzitter: de heer Vroege Portefeuillehouders: burgemeester Halsema en wethouder Groot Wassink Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: de heer Boomsma (CDA), mevrouw Bosman (D66), de heer Boutkan (PvdA), de heer Ceder (ChristenUnie), de heer Ernsting (GroenLinks), de heer Flentge (SP), mevrouw De Fockert (GroenLinks – en namens het presidium), de heer Groen (GroenLinks), de heer Hammelburg (D66), de heer Khan (DENK), mevrouw Kiliç (DENK), de heer Van Lammeren (PvdD), de heer Mbarki (PvdA), mevrouw Roosma (GroenLinks), de heer Van Schijndel (Liberaal-conservatieve Fractie), mevrouw Van Soest (PvdO), de heer Veldhuyzen (BIJ1) en de heer Wijnants (VVD) Afwezige commissieleden: mevrouw A.L. Bakker (PvdD), de heer N.T. Bakker (SP), mevrouw Bloemberg (PvdD), de heer Van Dantzig (D66), mevrouw De Grave (VVD), mevrouw Grooten (GroenLinks), de heer Van den Heuvel (ChristenUnie), de heer Kreuger (Forum voor Democratie), mevrouw Kuiper (ChristenUnie), mevrouw Nanninga (Forum voor Democratie), de heer Olsen (ChristenUnie), mevrouw Poot (VVD), de heer Torn (VVD) duoraadslid Verkerke (BIJ1) en de heer Yilmaz (DENK) Overige aanwezigen: de heer Overmeer (initiatiefnemer initiatiefvoorstel), de heer De Ridder (Rekenkamercommissie), de heer Wellis
De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en heet iedereen welkom. De regels van digitaal vergaderen zijn gevoeglijk bekend. A.2 Mededelingen De heer VAN SCHIJNDEL deelt mee het Reglement van Orde dat de gemeenteraad in de vorige raadsvergadering heeft aangenomen, te zullen voordragen bij de Kroon ter vernietiging. Verder zal hij de Rekenkamercommissie vragen of het college de grote set vragen over corona naar behoren heeft beantwoord. Burgemeester HALSEMA deelt mee dat zij contact heeft opgenomen met de Black Archives naar aanleiding van de bekladding vanmorgen van hun pand. Ze heeft aangedrongen op het doen van aangifte. Black Archives kan rekenen op steun van het college. Burgemeester HALSEMA deelt mee dat het college de handhavingsstrategie voor de Amsterdamse horeca aanpast. Na overleg met de horeca en toezichthouders wordt er nu bij overtreding van de coronaregels een schriftelijke waarschuwing gegeven waarop sluiting van maximaal een week kan volgen. Dit betekent dat de horecaondernemingen die deze week zijn geconfronteerd met een sluiting van twee weken nog maar één week gesloten hoeven blijven. A.3
1
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
Vaststelling agenda Punt 11 wordt gehamerd. De punten 12, 13 en 14 worden gevoegd behandeld net als de punten 16 en 17. Punt 21 wordt doorgeschoven naar de volgende vergadering. Bij de bespreekpunten komt punt 24 eerder aan de orde omdat daarvoor de meeste sprekers zijn aangemeld. De agenda wordt vastgesteld. A.4 Conceptverslagen van de openbare vergadering van de Raadscommissie AZ d.d. 12 november 2020 Op pagina 8 staat 8 juni 2020 en dat wordt gewijzigd in 1 juni 2020. Met deze wijziging wordt het verslag van de raadscommissie Algemene Zaken van 12 november vastgesteld. A.5 Termijnagenda, per portefeuille De heer KHAN memoreert dat de burgemeester eerder aangaf te zullen onderzoeken of het van meerwaarde zou kunnen zijn om een waarnemer te sturen naar de herindelingsverkiezingen in het kader van de organisatie van de Tweede Kamerverkiezingen. Hij hoort graag wat dat heeft opgeleverd. Burgemeester HALSEMA zorgt voor schriftelijke beantwoording. De heer VELDHUYZEN stelt de set schriftelijke vragen over Zwarte Piet aan de orde van 24 september. Burgemeester HALSEMA zorgt dat de beantwoording voor pakjesavond bij de raad ligt. Mevrouw VAN SOEST wijst op de schriftelijke vraag over de schietpartijen in de stad op 28 augustus. Daarop is nog altijd geen beantwoording gekomen. Voorts ligt er nog een vraag van 3 september over de antiracismedemonstratie op het Museumplein.
En dan nog de vraag of het college een steunbetuiging wil uiten op het verbod van pedopartijen. Burgemeester HALSEMA verzekert druk bezig te zijn met de beantwoording van diverse achterstallige vragen. De beantwoording over de zorg rond schietpartijen komt morgen. Voor de andere twee vragen moet ze even nagaan hoe ver dat is. A.6 TKN-lijst De heer KHAN agendeert graag tkn-stuk 3, TK-verkiezingen 2021. Mevrouw BOSMAN onderschrijft dat verzoek. De heer WIJNANTS agendeert graag tkn-stuk 6, Kennisneming brief inzake uitwerking scenario’s raamprostitutie Wallensingel - graag met een uitgebreider stuk van de burgemeester daarbij. Burgemeester HALSEMA zou het prostitutiestuk graag in de AZ-vergadering op 28 januari bespreken in samenhang met het Uitvoeringsplan Binnenstad en het stuk over de beheersing van de drugsmarkt. Daar kan dit stuk dan ook bij.
2
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
De heer VELDHUYZEN agendeert graag tkn-stuk 12, de afhandelingsbrief motie 2086 over het beboeten van slapende dak- en thuislozen. De uitwerking heeft een jaar op zich laten wachten. Ze zouden niet worden beboet, maar de heer Veldhuyzen hoort letterlijk iedere dag dat ze wel degelijk worden beboet. Ook de heer VAN SCHIJNDEL agendeert graag tkn-stuk 12. De heer BOOMSMA ziet dat de uitwerking van zijn brief, tkn-stuk 13 over de toezegging casus antisemitische demonstratie, nu aan de rechter wordt voorgelegd die zich buigt over de vraag of dit strafbaar is. Hij verzoekt de burgemeester de raad te informeren zodra er een uitspraak is. Burgemeester HALSEMA zegt dit toe. A.7 Opening inhoudelijke gedeelte A.8 Actualiteiten A.9 Rondvraag De heer KHAN wijst op de actie van burgemeester Aboutaleb op 29 november waarbij 25 burgemeesters van het Veiligheidsberaad het kabinet hebben verzocht maatregelen te nemen tegen de drukte in het kader van Black Friday. Het kabinet weersprak dit. Hij hoort graag van de burgemeester of dit verzoek is uitgegaan en welke maatregelen de burgemeester heeft overwogen. Burgemeester HALSEMA verduidelijkt dat dit bericht niet is uitgegaan namens het Veiligheidsberaad. In Amsterdam is gekozen voor een eigen aanpak in goed overleg met de winkeliers.
Winkelstraten worden zo nodig afgesloten; er zijn verschillende beperkende maatregelen genomen bijvoorbeeld eenrichtingsverkeer. De handhaving was actief en dat heeft geleid tot beheersbare dagen. Mocht het noodzakelijk zijn, dat wordt deze aanpak voortgezet. De heer VELDHUYZEN is blij met de solidariteit met de Black Archives. Hij is benieuwd of de burgemeester bereid is een plan te ontwikkelen om antiracistische en dekoloniale activistische initiatieven te beschermen tegen de toenemende dreiging vanuit extreemrechts. Burgemeester HALSEMA heeft vanmorgen contact gehad met de Black Archives. Ze heeft dringend verzocht aangifte te doen. Het pand is eigendom van de Vereniging Ons Suriname en daarom moet de vereniging zelf aangifte doen van de bekladding. In alle gevallen van antisemitisme, racisme en bedreigingen vindt opsporing en vervolging plaats en in overleg met de politie wordt beoordeeld of er extra maatregelen nodig zijn. Dat gebeurt informatiegestuurd. De heer VAN LAMMEREN vraagt wanneer het evenementenbeleid naar de gemeenteraad komt. Dat zou immers dit jaar nog worden behandeld. Burgemeester HALSEMA wijst op de gevolgen van corona op het evenementenbeleid. Voorspellen hoe het volgend jaar wel of niet mogelijk is, wordt lastig. De evenementenbrief is aangepast, wordt dinsdag in het college behandeld en komt dan naar de raad.
3
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
De heer BOUTKAN weet dat er vanaf 1 december een wettelijk verbod geldt op knalvuurwerk wat betekent dat het volgend jaar ook niet meer kan worden afgestoken. Thuis bewaren vormt helemaal geen optie. De PvdA spoort het college aan snel na te denken over een vuurwerkinleveractie in navolging van de succesvolle wapeninleveractie. Hij hoort graag hoe het college hierin staat. Burgemeester HALSEMA vindt het een heel sympathiek idee, maar het blijkt ook ingewikkeld. Een inleveractie vereist namelijk dat het ministerie van I en W een wettelijk verbod op illegaal vuurwerk tijdelijk buiten werking stelt zodat het kan worden ingeleverd en kan worden opgeslagen. Bekeken wordt op dit moment of een landelijke actie haalbaar is. Mocht het landelijk niet lukken, dan zal het Amsterdamse OM nagaan wat er lokaal mogelijk is. Zodra er meer zekerheid is, informeert de burgemeester de raad middels een brief. Financiën A.10 Begroting 2021 Nr. BD2020-004487 De heer WIJNANTS bedankt het college voor de preadviezen op de moties. Motie nr. 1325 over de Bibob-capaciteit en motie nr. 1361 worden beide ingetrokken. De heer KHAN wijst op de ingediende motie nr. 1386 om structureel de onderliggende oorzaken van wapenbezit en -geweld te onderzoeken. De motie lijkt anders geïnterpreteerd dan bedoeld.
Een soortgelijk onderzoek in het kader van Weerbare mensen, weerbare wijken wordt inderdaad al uitgevoerd, maar DENK vraagt dit soort onderzoeken te blijven doen na afronding van dit onderzoek, waarmee het dan structureel wordt ingebed. Mevrouw BOSMAN wijst op haar eerdere vragen aan de burgemeester over het evenementenbeleid. Er zouden voorbereidingen worden getroffen mits er sneltesten zouden zijn of mits het vaccineren opeens heel snel zou gaan. De sector zelf merkt niets van welke voorbereidingen dan ook. Wellicht kan de burgemeester hierop ingaan. De heer VAN SCHIJNDEL is benieuwd of D66 nog altijd vindt dat in de open lucht bijvoorbeeld bij festivals per se die anderhalvemetermaatregel moet gelden. Mevrouw BOSMAN kijkt daarvoor naar onderzoek. De sector heeft een plan gemaakt van hoe het praktisch kan met vier verschillende pilots. Dat plan is ingediend bij het kabinet en het RIVM ter beoordeling of het veilig kan. Voorwaarde daarbij zouden die sneltesten zijn en daar is inmiddels overcapaciteit. Ze wil van de burgemeester weten of het stadsbestuur er nu ook klaar voor is. Burgemeester HALSEMA verduidelijkt dat de gemeente structureel onderzoek wil gaan doen naar die oorzaken van wapengeweld nog los van het gegeven dat er op grote schaal universitair onderzoek plaatsvindt.
De burgemeester wil de uitkomsten van dat onderzoek afwachten en op basis daarvan beoordelen of vervolgonderzoek noodzakelijk is. Voor zover de gemeente zich kan voorbereiden op onduidelijke en onzekere omstandigheden is de gemeente voorbereid. Komende week komt de brief over het evenementenbeleid richting raad. Rond de sneltesten en het vaccinatieprogramma is nog veel onzeker en dat heeft consequenties voor de inrichting van het evenementenbeleid. Amsterdam wil voorop staan op het moment dat er weer wat kan maar de burgemeester kan de toekomst ten aanzien van corona zeker niet voorspellen. De heer VAN SCHIJNDEL begrijpt ook wel dat de toekomst onvoorspelbaar is. De stad heeft een goede GGD en twee universiteiten. Daar valt toch veel kennis in te winnen over hoe snel en op welke wijze sneltesten en vaccinaties in de regio Amsterdam kunnen worden geregeld.
4
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
Burgemeester HALSEMA is het hiermee eens. De GGD, de ROAS-regio, de Veiligheidsregio en het college spannen zich maximaal in om het Amsterdamse leven zo snel mogelijk te normaliseren. Alle mogelijke maatregelen worden getroffen. Met name de GGD treft nu voorbereidingen. De VOORZITTER stelt vast dat hiermee de tweede termijn van de behandeling van de Begroting 2021 tot een einde is gekomen. A.11 Vaststellen van het voorschot op de fractieondersteuning 2021 Nr. BD2020-004559 Dit punt is gehamerd. Algemene Zaken A.12 Onderzoek van de rekenkamer naar Geheimhouding Nr. BD2020-004434 en Juridische Zaken A.13 Initiatiefvoorstel van het lid Ceder getiteld Openbaar tenzij Nr. BD2020-004251 en Algemene Zaken A.14 Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel ‘Openbaar, tenzij’ van het lid Ceder d.d. 17 juni 2020 Nr. BD2020-004387 De heer DE RIDDER heeft bij de presentatie al het een en ander toegelicht. In het initiatiefvoorstel van de heer Ceder ziet hij veel terug van de eerdere rekenkameraanbevelingen als het gaat over de geheimhouding. Voorts heeft de rekenkamercommissie een brief gestuurd over het feit dat het presidium heeft geadviseerd een van de aanbevelingen niet over te nemen. Normaal gesproken is het een neutrale actie van het presidium om een raadsvoorstel te formuleren waarin de aanbevelingen zijn opgenomen en daarmee is het in dit geval een begrijpelijke uitzondering.
Als laatste kondigt hij een G4-brief naar de raad aan omdat in de andere gemeenten vergelijkbare onderzoeken hebben plaatsgevonden waarbij de rekenkamercommissie gemeenschappelijke zaken op een rijtje zal zetten. Vragen uit de commissie De heer BOUTKAN bedankt de rekenkamercommissie en de heer De Ridder voor het rapport. De aanbeveling voor het onderzoeken van de geheimhoudingscultuur is er eentje die het presidium niet wil overnemen en waarover het college ook niet enthousiast is. Hij is benieuwd naar de onderbouwing waarom de rekenkamercommissie dit zo belangrijk vindt. De heer DE RIDDER licht toe dat de rekenkamercommissie empirische feiten ziet. Eerder onderzoek uit 2012 en de aanbevelingen daaruit hebben wel geleid tot veel verbeteringen sindsdien, maar als het gaat om de kwantiteit van de geheime stukken en vergaderingen, vraagt de rekenkamercommissie zich wel af waarom het nu nog steeds niet
5
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
gebeurt. Bovendien is het een belangrijk aandachtspunt van de coalitie. Dus daarover verbaast hij zich. Persoonlijke en sociale normen dienen overeen te komen met regels, procedures en ideeën. Bij eerder onderzoek naar bijvoorbeeld de privacy leek de hele organisatie veel allerter en daarbij kreeg de rekenkamercommissie echt het gevoel dat de aanbevelingen ter harte werden genomen. Er doen zich nu feitelijkheden voor die niet kloppen. Als een motivatie voor de geheimhouding niet deugt, stopt het college er niet mee. En dat gebeurt vaak. Daarmee lijkt het gevoel van urgentie en noodzaak afwezig te zijn. De heer De Ridder wijst de raad op het nut van het niet overnemen van deze aanbeveling. Gebeurt dat niet, dan dient de raad echt heel goed de vinger aan de pols te houden over hoe zaken nu gaan. Komt er geen verandering, dan beveelt hij aan alsnog onderzoek te doen. De heer BOUTKAN denkt dat de raad bij het implementeren van de vier andere aanbevelingen bereikt wat ze ook naar voren zou kunnen halen met een onderzoek naar de geheimhoudingscultuur. Dan rest de vraag wat zo’n onderzoek nog zou toevoegen. De heer DE RIDDER wijst op een aantal zaken in het rapport waarbij je je oprecht kunt afvragen of dat echt speelt. Er zijn criteria voor geheimhouding en zaken onterecht geheim houden, zorgt niet voor grote problemen.
Maar andersom, als zaken die eigenlijk geheim zouden moeten blijven, wel openbaar worden, dan is dat wel een groot probleem. Dus hij kan zich de angst in de ambtelijke organisatie wel voorstellen. Soms zouden ook strategische overwegingen een rol kunnen spelen. Zo’n onderzoek zou dat aan het licht kunnen brengen. Mevrouw VAN SOEST is blij met het uitgebreide rapport. Ze is benieuwd of die geheimhoudingscultuur gevolgen heeft voor de Wob-verzoeken. De heer DE RIDDER geeft aan dat er geen onderzoek is gedaan naar de Wobverzoeken. Hij kan alleen zaken aandragen die zijn gebaseerd op onderzoek. Bepaalde culturele zaken lijken ingebed te zijn in procedures en dat kan op andere aspecten weer heel anders liggen. Raakvlakken liggen voor de hand, maar hij wil zich niet wagen aan speculaties. Correcte geheimhouding vindt plaats op grond van artikel 10 van de Wob en dan kan er dus geen openbaarmaking plaatsvinden in het kader van de Wob. De heer CEDER bedankt de rekenkamercommissie voor het advies en de aanbevelingen. Hij heeft gevraagd om geheime stukken digitaal beschikbaar te maken aan raadsleden. De gemeenteraad werkt met NotuBox maar dat kan alleen op een iPad van de gemeente waarop NotuBiz is geïnstalleerd. Dat zou hij willen uitbreiden voor mensen die gewoon een laptop gebruikten en hij is benieuwd of dat technisch mogelijk is en wat de rekenkamer daarvan vindt.
De heer BOUTKAN omarmt alle aanbevelingen van de rekenkamercommissie. Andere gemeenten laten blijkbaar meer transparantie zien. Meer openheid is ook belangrijk voor het vertrouwen van Amsterdammers in het bestuurlijk apparaat. Hij zou graag zien dat het presidium en het college reflecteren op de vraag of nader onderzoek naar die geheimhouding toch niet wenselijk is. De PvdA is daar nog niet uit. Het principe openbaar, tenzij vindt hij een goed principe. Het lijkt hem prima om op de agenda van de raadsvergadering punten te benoemen die voor het besloten deel staan geagendeerd. Mevrouw VAN SOEST onderschrijft alle aanbevelingen en ze sluit zich aan bij de woorden van de heer Boutkan. De Partij van de Ouderen wil echter wel graag dat onafhankelijke onderzoek naar die geheimhouding. De heer VAN SCHIJNDEL bedankt voor het mooie rapport. Het biedt veel inzicht. Hij bedankt ook de heer Ceder voor zijn uitstekende initiatiefvoorstel. De vraag of er factoren zijn voor die geheimhoudingscultuur op het stadhuis vergt absoluut onderzoek. Hij verzoekt het presidium zich daarover uit te laten en ook de burgemeester.
6
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
De heer BOOMSMA denkt dat het genoemde onderzoek belangrijk is om te doen alhoewel hij wel begrijpt dat er aan de verlangens tegemoetgekomen wordt als die andere vier aanbevelingen worden opgevolgd. Toch kan zo’n onderzoek de uitvoering van de andere aanbevelingen alleen maar versterken. Onbekend is of het gaat om slordigheid, angst om een foutje te maken of toch echt een strategie. Het CDA overweegt een amendement om die aanbeveling over te nemen. Het lijkt hem verstandig zo’n onderzoek door externe deskundigen te laten uitvoeren. De rekenkamer heeft aangedrongen op het overnemen van de aanbevelingen, maar ook om aan te geven hoe en op welke termijn de raad daarover wordt geïnformeerd. Geheime stukken kan de raad alleen inzien maar niet raadplegen tijdens het debat. Met het goede voorstel van de heer Ceder is hij het helemaal eens. De heer ERNSTING constateert dat er veel overeenstemming bestaat over het uitgangspunt openbaar, tenzij. Dat is goed en dan rest de vraag hoe dat dan moet. In het initiatiefvoorstel staan goede voorstellen bijvoorbeeld om kabinetstukken digitaal beschikbaar te stellen. Ook over de aanbevelingen van de rekenkamer bestaat veel overeenstemming. Dan rest de vraag over de noodzaak van dat cultuuronderzoek. Het presidium wil dat niet nu, misschien wel later. Het is ook wel de eigen verantwoordelijkheid van de raad.
Hij is benieuwd naar de reactie van het college en het presidium. De heer FLENTGE vindt transparantie heel belangrijk. Hij bedankt de heer De Ridder voor het rapport en de heer Ceder voor zijn uitgebreide initiatiefvoorstel. Ook hij heeft het idee dat de geheimhouding niet altijd noodzakelijk is. Hij zou de aanbevelingen van de rekenkamer willen overnemen. Bij dat extra onderzoek twijfelt hij nog. Eigenlijk zou hij wel willen bekijken hoe het gaat en hij hoort graag van het college en van het presidium hoe het mogelijk is dat het bij de allereerste keer dat het zich aandiende, niet goed ging. Mevrouw BOSMAN bedankt de heer Ceder voor dit goede voorstel. D66 heeft al eerder een verzoek ingediend voor een online Wob-archief. Dat is aangenomen waarbij de burgemeester aangaf dat er niet voldoende uitvoeringscapaciteit zou zijn. Ze hoort graag of dat ook speelt bij dit voorstel. Mevrouw DE FOCKERT is blij met de betrokkenheid bij dit onderwerp. Kabinetstukken zijn nu inderdaad beschikbaar via NotuBox alleen op de iPad die raadsleden van de gemeente hebben gekregen. De reden daarvoor is dat de geheimhouding daarmee beter kan worden geborgd. Met die iPad kunnen de stukken dan ook tijdens het debat worden geraadpleegd. Het presidium vindt het belangrijk nu eerst aan de slag te gaan met de aanbevelingen.
Een groot deel is al doorgevoerd, zeker die aanbevelingen die betrekking hebben op de werkwijze van de raad. Blijkt na afloop dat het nog steeds niet goed gaat, dan kan zo’n onderzoek natuurlijk volgen. Een termijn noemen vindt ze lastig ook omdat ze niet weet hoe ver het college nu is met de opvolging. Burgemeester HALSEMA benadruk het belang dat het college wordt gecontroleerd op de mate van openbaarheid die het betracht. Geheimhouding dient waar mogelijk te worden weggehaald. De rekenkamer heeft geanalyseerd dat die geheimhouding vaker wordt toegepast. Dat is niet goed. In absolute zin is dat zo, in relatieve zin niet gemeten naar de toename van het aantal stukken. Het college geeft opvolging aan de aanbevelingen van de rekenkamer. De burgemeester onderschrijft de woorden van het presidium over het onderzoek naar de geheimhoudingscultuur en dat het op dit moment belangrijker is om aan het werk te gaan en de aanbevelingen zo snel mogelijk uit te voeren. Blijkt over een jaar dat er nog steeds te vaak geheimhouding wordt opgelegd, dan gaat ze graag het gesprek aan om alsnog onderzoek te doen. De burgemeester kan zich voorstellen dat een cultuur van geheimhouding ook van invloed is op de wijze waarop met de Wob wordt omgegaan.
De gemeente Amsterdam probeert echter te handelen indachtig de Wet open overheid en over het algemeen heel veel stukken te openbaren in Wob-procedures zoals recent bij de erfpacht en de
7
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
Damdemonstratie. Soms duren de Wob-procedures wel lang. Dat heeft te maken met de grote hoeveelheid Wob-verzoeken en met de wijze van afhandeling in de stadsdelen en bij de verschillende diensten. Getracht wordt die procedure te versnellen. De heer FLENTGE vindt een jaar wel lang om af te wachten hoe het gaat. Hij stelt een kortere periode voor. Blijkt het dan toch onvoldoende, dan zou hij graag zien dat het college zich verbindt aan dat extra onderzoek. Burgemeester HALSEMA heeft het idee dat ze de raad nu toch tegemoet komt in weerwil van het advies van het presidium. Ze verzekert dat het college een zo groot mogelijke vorm van openbaarheid voorstaat. De raad is daar ook bij. Als de raad het over een jaar toch nog te vaak vindt, dan gaat ze graag dat gesprek aan over een onderzoek. Mevrouw DE FOCKERT verduidelijkt dat de aanbevelingen na drie maanden moeten zijn opgevolgd. Daarvoor is eigenlijk een wat langere periode nodig. Ze onderschrijft de woorden van de burgemeester: concludeert de raad dat het na een jaar nog altijd niet op orde is, dan is er grond voor een onderzoek. De heer FLENTGE zou graag zien dat de raad het kan aangeven wanneer ze constateert dat het college een stuk niet aanlevert zoals nu is afgesproken. Mevrouw DE FOCKERT verzekert dat dat uiteraard kan. Burgemeester HALSEMA geeft aan dat het college het initiatiefvoorstel van de heer Ceder steunt.
Ze complimenteert hem met zijn initiatiefvoorstel. De VOORZITTER concludeert dat dit punt voldoende is besproken. Het rekenkameronderzoek gaat voor een korte behandeling naar de raad. Het initiatiefvoorstel gaat eveneens – gevoegd met het rekenkameronderzoek – naar de raad. Hij bedankt de heer De Ridder en mevrouw De Fockert voor hun bijdragen. Juridische Zaken A.15 Instemmen met het Volksinitiatief ‘Stop het drugstoerisme in Amsterdam Nr. BD2020-004178 De heer OVERMEER is blij dat de burgemeester de softdrugs wil aanpakken. Al in 2009 werden aanbevelingen gedaan om coffeeshops terug te brengen naar hun oorspronkelijke doel: kleinschalig en voor de lokale gebruiker. Het ingezetenencriterium zal daaraan bijdragen. Nu wordt een groot deel van de omzet door verkoop aan toeristen gemaakt. Dit type toerist past echter niet meer in het profiel van de gewenste bezoeker van Amsterdam. Er is sprake van grote ketenvorming. In Amsterdam bevindt zich een derde van alle coffeeshops van Nederland. De Bond van Cannabisdetaillisten wil juist meer coffeeshops, maar daarbij gaat het vooral of gederfde inkomsten bij invoering van het icriterium. Coffeeshops betalen geen btw; ze betalen dus niet mee aan de openbare ruimte en het bestuur – en maken wel gebruik van de NOW-regeling. En dan speelt nog het probleem van ondermijning. Een deel van de coffeeshops is in handen van criminele organisaties.
Een groot deel van de coffeeshopeigenaren valt onder de noemer roofondernemers: zo veel mogelijk uit de stad halen maar er niets voor terug geven. Hij roept de raad op de adviezen van de commissie Van de Donk ter harte te nemen. Desgevraagd licht hij toe dat ook de heren Tromp en Tops uitgaan van mogelijk een miljard euro omzet. Hij is zeker niet tegen coffeeshops zolang die voor de lokale gebruiker zijn. Daarvoor waren ze juist bedoeld. Veelal is de ruimte binnen in de shops onvoldoende voor de bezoekers waardoor gebruikers buiten de coffeeshop worden geparkeerd.
8
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
De heer WELLIS spreekt in namens Stop de gekte. Hij is blij dat er nu een burgemeester is die van aanpakken weet; nu de gemeenteraad nog. De Amsterdamse politiek roept al jaren dat ze het drugstoerisme wil beperken. Doe er dus wat aan. De stad trekt liefhebbers van softdrugs aan en het zou logisch zijn om aan te sluiten op landelijk beleid. Het i-criterium zal leiden tot een sterke vermindering van het aantal coffeeshops in de stad en het aanpakken van het imagoprobleem van de stad, een stad waar alles kan en waar alles mag. De angst van straathandel is niet irreëel, maar in Maastricht bleek dit wel op te lossen. Natuurlijk moet er een goed handhavingsplan komen. Na de lockdown keerde juist dit type toerist snel terug. Die levert de stad weinig op behalve veel overlast en ergernis. Niemand wil nog terug naar het toerisme van voor corona. Amsterdam huisvest een derde van het aantal coffeeshops in Nederland waarvan de meerderheid zich in de binnenstad bevindt. De raad kan en mag het signaal niet negeren dat de softdrugs alleen voor Nederlanders beschikbaar moet zijn. De buitenlandse blower moet zijn heil elders zoeken. Desgevraagd legt de heer Wellis uit dat de gemeente het ijzer had moeten smeden toen het heet was. Hij heeft niet gemerkt dat er deze zomer iets is gedaan aan het verkeerde toerisme. Deze tweede lockdown is het moment om door te pakken.
De gemeente kan zich voorbereiden op een toename van de straathandel. Het i-criterium is een heel goed instrument om de straathandel naar beneden te brengen. Hij zou de legalisatiediscussie los willen zien van de coffeeshops. Het gaat erom die belangrijke magneet van de stad weg te nemen. Het alcoholgebruik, smartdrugs, het hoge TLC-gehalte in de softdrugs, het niet handhaven, dat zijn allemaal redenen waarom men naar Amsterdam komt. Er is te veel natte horeca, maar als een bepaald soort toerisme wegblijft, zal er ook een herschikking plaatsvinden in de natte horeca. Overigens heeft de binnenstad een woonbestemming. En in Maastricht zijn wel degelijk positieve effecten bereikt. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. De heer WIJNANTS bedankt de indieners van dit volksinitiatief. Helder is dat er sprake is van een procedureprobleem. Het gaat hier specifiek om een advies van de referendumcommissie of dit volksinitiatief wel of niet mag. Het betreft hier een bevoegdheid van de burgemeester en in die zin is het initiatief niet ontvankelijk. Dat doet niets af aan de enorme inspanning op dit dossier. De VVD staat achter het idee van dit volksinitiatief; ook de VVD wil het aantal coffeeshops fors inperken om de toeristische overlast in met name de binnenstad aan te pakken.
Op het moment dat de burgemeester met haar notitie komt over het ingezetenencriterium kan de inhoud van dit plan nogmaals worden besproken. De heer BOUTKAN bedankt de initiatiefnemers voor hun volksinitiatief, maar de raad kan hierover niet oordelen omdat het echt een bevoegdheid is van de burgemeester. De kern van de vraag is in feite het bestrijden van de overlast aan te pakken. Daarin moet de gemeenteraad nog scherper zijn dan de afgelopen jaren. De bezoekerseconomie is te veel gericht op vermaak en dat gaat ten koste van de leefbaarheid. Of het i-criterium gaat bijdragen aan de oplossing, staat niet vast, want een toename van straatdealen zal ook voor veel overlast gaan zorgen. De PvdA wacht de notitie van de burgemeester af en gaat het debat aan in januari over de aanpak binnenstad, raamprostitutie en het coffeeshopbeleid. De stad wil zich richten op een andere type bezoekers, de zakelijke bezoekers. De heer BOOMSMA wordt heel enthousiast van dit volksinitiatief. Het CDA probeert al jaren het blow- en braltoerisme te beteugelen, de binnenstad weer leefbaar te maken en ondermijning te bestrijden. Daarbij is het noodzakelijk de magneetfunctie van coffeeshops en raambordelen weg te nemen. Het CDA is absoluut niet tegen vermaak maar wel tegen dit type vermaak.
Het CDA ziet uit naar de notitie van de burgemeester en gaat graag het debat aan om de negatieve neveneffecten zo veel mogelijk te beperken. Hij betreurt het dat niet eerder is aangegeven dat het volksinitiatief niet ontvankelijk zou zijn. Met een wat gewijzigde oproep zou het initiatief volgens de heer Boomsma wel ontvankelijk zijn. Maar de strekking is duidelijk.
9
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
De heer HAMMELBURG bedankt de indieners van het volksinitiatief. Het betreft een heel belangrijke discussie over radicaal andere keuzes om de binnenstad in te richten. De leegte tijdens de eerste lockdown maakte duidelijk dat de leegte te maken had met het gebrek aan diversiteit en het gebrek aan een duurzame, diverse economie terwijl dat precies is wat D66 voorstaat. Coffeeshops moeten echt beter over de stad worden verspreid en dat geldt ook voor de natte horeca. Dat overaanbod van bepaalde toeristgerichte shops vraagt regulering. De heer Hammelburg kijkt uit naar de notitie van de burgemeester met name naar het reguleren van de achterdeur van de coffeeshops. Hij maakt zich ernstig zorgen over de gevolgen van een toename van de straathandel maar het i-criterium is voor D66 ook geen heilig huisje. Desgevraagd geeft hij aan dat er natuurlijk toeristen op de stad afkomen die graag blowen, maar de stad heeft meer reputaties. Hij zou graag inzetten op het veranderen van die reputatie. Wiet kunnen toeristen thuis ook krijgen. Dat is echt niet het enige waarvoor ze hierheen komen. Dat neemt niet weg dat er misbruikt wordt gemaakt van de Amsterdamse gastvrijheid en dat er veel overlast is. Overigens is hij er niet van overtuigd dat het imago van de stad radicaal zou wijzigen wanneer de coffeeshops zouden worden gesloten voor iedereen die geen Nederlands paspoort heeft.
Dat vergt een lange adem. D66 wil slim en pragmatisch beleid en geen politieke oneliners. Hij wijst op het 11puntenplan van D66 om de problemen in de stad aan te pakken en het aantrekken van congressen, het werken aan het Amsterdamse imago en een verdere diversifisering van de bezoekers. De heer ERNSTING brengt naar voren dat dit onderwerp een maand geleden al heel uitgebreid aan de orde is geweest. De burgemeester komt met een notitie over het transparant en beheersbaar maken van de coffeeshopmarkt en dat wordt in januari besproken. GroenLinks wil dat de vercommercialisering van het Wallengebied wordt tegengegaan. Daartoe zijn al veel stappen ondernomen. Er gaat 25 miljoen euro extra naar handhaving. Airbnb is verboden. Er gebeurt veel, maar wellicht is het nog niet genoeg. De discussie over de coffeeshops hoort daar ook bij. GroenLinks maakt zich ernstige zorgen over de toename van straathandel en het extra beslag dat dat zal leggen op de handhavers. Hij wil de discussie niet herhalen, maar voert die graag op basis van de informatie in januari. De heer CEDER is blij dat de burgemeester zich vorige jaar ook heeft uitgesproken voor een ander imago van Amsterdam en daarbij hoort de discussie over wiet. Hij vindt het zorgelijk dat de coalitiepartijen dat niet lijken te erkennen of herkennen terwijl dat wereldbeeld wel bekend is. In Maastricht biedt het i-criterium voordelen.
De rapporten over de afgelopen tien jaar laten zien dat het effect op de straathandel daar meevalt mits de juiste stappen worden ondernomen. En natuurlijk is er handhavingscapaciteit nodig, maar dat vormt zeker geen argument om dit voorstel af te serveren. Het voorstel is weliswaar niet ontvankelijk, maar de heer Ceder bedankt de indieners voor hun voorstel. Hij wacht de notitie van de burgemeester af. Desgevraagd geeft hij aan bekend te zijn met het feit dat men in Vlissingen het icriterium weer heeft teruggedraaid. Steden zijn echter niet een op een met elkaar te vergelijken. Het handhavingsprobleem acht hij niet onoverkomelijk. Hij wacht de analyse van de burgemeester af. Voor wiet hoeven de toeristen echt niet naar Amsterdam komen. De toename van de straathandel zal dan ook niet heel groot zijn. Burgemeester HALSEMA wil niet vooruitlopen op de discussie in januari, maar ze bedankt de indieners van het volksinitiatief voor alle moeite. Ook als het voorstel niet ontvankelijk is voor de raad kunnen de indieners ervan uitgaan dat het onderwerp onderdeel zal zijn van de notitie die zij de raad doet toekomen waarbij ze zal aangeven of en hoe invoering van het i-criterium kan bijdragen aan de beheersing van de softdrugsmarkt en het tegengaan van drugstoerisme.
De vraag of er niet eerder aangegeven had kunnen worden dat dit volksinitiatief niet ontvankelijk was, kan de burgemeester doorgeleiden naar de initiatief-
10
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
referendumcommissie want die geeft dit oordeel en niet het college. De uitkomst komt dan schriftelijk naar de raad. Desgevraagd verduidelijkt ze dat ze niet weet of Amsterdam nog altijd bekend staat als wietstad van de wereld. In de notitie zal zij ook ingaan op het reguleren van de achterdeur. Vast staat dat het beleid ten aanzien van softdrugs op andere plekken in de wereld progressiever is dan in Amsterdam. De heer OVERMEER vindt het een interessante discussie. Hij concludeert dat er op dit moment onvoldoende onderzoek beschikbaar is voor de raadsleden om een goed oordeel te kunnen vellen. Hij adviseert de raad zich te laten inlichten door zowel de belastingdienst als door de collegasteden. Er worden enorme omzetten gedraaid en het is belangrijk in kaart te brengen welke organisaties er achter deze coffeeshops zitten. Er zit veelal een crimineel netwerk achter de shops. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit onderwerp voldoende is besproken. Het voorstel gaat naar de raad waar de gemeenteraad het niet ontvankelijk moet verklaren. De griffie zoekt uit wat er precies moet worden gedaan. Algemene Zaken A.16 Initiatiefvoorstel van de leden Groen, Flentge en Boomsma getiteld Paleis op de Dam - Stadhuis op de Dam Nr. BD2020-004223 en A.17 Bestuurlijke reactie Paleis op de Dam - Stadhuis op de Dam Nr.
BD2020-004224 De heer GROEN is blij dat het college de intentie onderschrijft dat het paleis meer moet worden gebruikt door Amsterdammers en dat het zich wil inspannen om dit te realiseren. Er worden al stappen gezet voor programmering van festiviteiten in 2025. Toch is GroenLinks ook een beetje teleurgesteld omdat het college het paleis niet ter beschikking kan stellen als stadhuis voor alle Amsterdammers omdat het gebouw geen eigendom is van de gemeente. Dat gaat voorbij aan de intentie van het voorstel, want het was juist de bedoeling dat het rijk of de stichting die het paleis beheert, bereid zou zijn een veel uitgebreider gebruik mogelijk te maken. Het college kan dat natuurlijk niet afdwingen, maar GroenLinks overweegt een aangepaste versie van dit stuk in te dienen waarin de gemeenteraad uitspreekt dat het rijk en de stichting worden opgeroepen het paleis meer ter beschikking te stellen. De mogelijkheden van het college zijn beperkt. De stichting maakt op dit moment wel stappen om meer gebruik door Amsterdammers te onderzoeken. Het voorstel voor een nieuw doel voor de stichting is dat ze zich ten doel stelt het paleis en de geschiedenis ervan voor een breed publiek toegankelijk te maken. Dat lijkt voor te sorteren op een meer museale functie van het paleis maar de initiatiefnemers stellen juist een breder gebruik voor.
Hij is benieuwd of er toch in die richting kan worden gewerkt. De heer BOOMSMA memoreert dat het paleis op de Dam lange tijd een stadshuis was, een symbool van de vrijheid en glorie op de plaats waar de stad is ontstaan. Het zou dus heel mooi zijn om Amsterdammers meer bij dat gebouw te betrekken. Het zou gaan om een stedelijke functie gecombineerd met de huidige rol als ontvangstpaleis. Hij onderschrijft het betoog van de heer Groen en ook het voorstel voor een eventuele aanpassing. Het CDA is blij dat de burgemeester aanvullende onderzoek wil laten doen naar meer openstellen van dat gebouw dus ook echt een stedelijke functie voor bijvoorbeeld ceremoniële zaken. Met de wijziging van de statuten lijkt de rol van de hoofdstad minder te worden. Wellicht is daar nog ruimte te vinden.
11
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
Mevrouw VAN SOEST ondersteunt de twee voorgaande bijdragen. Ze voorziet wel parkeerproblemen. Dat zou een knelpunt kunnen zijn. De heer FLENTGE zou het heel mooi vinden als dit paleis echt een plek zou kunnen zijn voor alle Amsterdammers en waar veel activiteiten kunnen plaatsvinden die echt zijn bedoeld voor de Amsterdammers. Waardering voor de poging van de burgemeester om het initiatief recht te doen, maar het is toch ook wel dun. De gemeente is natuurlijk geen eigenaar van het paleis. Voorheen was de doelstelling ‘het nemen van initiatieven gericht op veelvuldig gebruik van het paleis om dit een levendige functie in de hoofdstad te doen vervullen.’ Het is echt de bedoeling om het gebruik ruimer te maken en hij moedigt de burgemeester aan te blijven zoeken naar manieren om het paleis een levendiger plek te laten worden voor Amsterdammers. De heer VELDHUYZEN bedankt de indieners voor het fantastische voorstel. Hij moedigt het college aan te doen wat het kan om al die vierkante meters terug aan de Amsterdammers te geven. De heer WIJNANTS bedankt de indieners van dit plan. Eerder heeft hij met de heer Van den Heuvel een podcastaflevering gemaakt over de geschiedenis van het paleis op de Dam. Helder was dat ook de stichting daarbij aangaf dat maar heel weinig Amsterdammers het gebouw bezoeken en de stichting zet zich in om meer mensen naar binnen te halen.
Er zijn mooie initiatieven en er komen nog veel projecten aan. Het is een warme aanbeveling aan dit college om te bewerkstelligen dat veel meer Amsterdammers dit paleis kunnen ontdekken en daarbij de geschiedenis van de stad. Burgemeester HALSEMA bedankt de indieners van harte voor het initiatief dat zij hebben genomen. De stichting Koninklijk paleis Amsterdam is opgebouwd uit vertegenwoordigers van het Koninklijk Huis, het rijk en de gemeente en staat onder haar voorzitterschap. Het gesprek over de toekomst van het paleis vindt structureel plaats. Een oproep om het paleis over te doen aan de gemeente is een heilloze weg. Het is niet zo dat het koninklijk paleis de gemeente is afgepakt, maar de gemeente heeft in het verleden verschillende malen de kans gehad het gebouw terug te nemen, maar na besluit van de gemeenteraad is men overgegaan tot verkoop. Teruggave vraagt om wetswijziging en instemming van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer en dat is weinig kansrijk. De kosten voor onderhoud zijn gigantisch. Het gebouw is een monument dus beperkt bruikbaar. De burgemeester verzoekt de raad zich te voegen op de nu ingeslagen weg om via de statuten te zoeken naar mogelijkheden om het paleis meer open te stellen voor publiek. Daarover vindt met de stichting goed overleg plaats.
De heer BOOMSMA hoort nu uitvoerige argumenten waarom de stad het paleis niet zou moeten terugvragen van de regering, maar dat is helemaal niet wat het initiatiefvoorstel vraagt. Het is een poging om het paleis een aanvullende functie te geven als stadshuis met instandlating van de huidige functie. Het voorstel vraagt middels de statuten de hoofdstedelijke rol wat nadrukkelijker in te vullen. De heer GROEN beaamt dat het voorstel zeker geen teruggave behelst maar afspraken voor een iets opener gebruik. Hij hoort graag of de burgemeester mogelijkheden ziet om dat verzoek met de stichting te bespreken. De heer FLENTGE voegt hieraan toe dat het gaat om de vraag in hoeverre de gemeente die hoofdstedelijke functie daar kan invullen. Hij zou graag zien dat de burgemeester die optie nastreeft. Mevrouw VAN SOEST onderschrijft de voorgaande bijdragen. Ze oppert een deel van het paleis te huren van de stichting om die stedelijke functie te vervullen.
12
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
Burgemeester HALSEMA ging ervan uit dat ze veel vragen al schriftelijk had beantwoord. In de stichting behartigt zij het algemeen belang van het paleis zelf als historisch document, maar de wens tot enige gemeentelijke invulling krijgt zeker aandacht. Ze stelt voor een gesprek tussen de indieners en het stichtingsbestuur te regelen of met het team van het Koninklijk Paleis om hun ideeën daar uiteen te zetten. De statuten vormen niet het centrale punt bij het Koninklijk Paleis maar dat is het geregeld overleg in de stichting waarin de burgemeester de belangen van de gemeente naar voren brengt. De heer GROEN bedankt de burgemeester voor de uitnodiging waarvan hij graag gebruik maakt. Hij past zijn voorstel aan. Ook de heer FLENTGE vindt dit een mooi aanbod en schuift graag aan. De VOORZITTER constateert dat een gesprek op prijs wordt gesteld. Het voorstel gaat in aangepaste versie naar de raad in januari. Openbare Orde en Veiligheid A.18 kennisneming raadsbrief inzake toezegging terugval bestuurlijke boetes Nr. BD2020-004221 De heer WIJNANTS informeert naar de definitie van de netto baten. Veel boetes worden namelijk niet geïnd en daardoor zouden die bedragen dus helemaal niet worden gerealiseerd. Hij is benieuwd of er in 2019 bijvoorbeeld daadwerkelijk 400.000 euro is binnengekomen. Burgemeester HALSEMA zal deze terechte vraag laten uitzoeken.
A.19 VrAA - Voortgangsbrief 13 november maatregelen COVID-19 Nr. BD2020-004486 De VOORZITTER licht toe dat de meest recente brief van 27 december mag worden betrokken bij deze bespreking. De heer VAN SCHIJNDEL heeft de recente stukken en de voortgangsrapportage van de burgemeester gelezen. Op 4 januari wordt gestart met de inentingen. De GGD’s zien allerlei obstakels: geen draaiboeken over de eigenschappen van het vaccin, de doelgroep, de bewaarschriften, ICT-systemen, de inzet van ondersteunend personeel en het vaccinatietraject voor cliënten. De zorg over de organisatie is groot. In Amsterdam was eerder al gauw het bron- en contactonderzoek niet meer te doen en ook de testcapaciteit was onder de maat. Het virus verspreidt zich met name gemakkelijk in afgesloten ruimtes. In Duitsland weet men al sinds deze zomer dat meer dan de helft van de besmettingen binnen in slecht geventileerde ruimtes wordt opgelopen. De heer Van Schijndel vraagt aandacht voor de situatie bij de Amsterdamse GGD. Veel burgers willen zich graag laten vaccineren, maar zijn ze gezond en jonger dan 60 jaar, dan zijn ze op z’n vroegst pas in augustus aan de beurt. Dat is onverteerbaar zeker in een volle stad als Amsterdam. Dat zou echt veel eerder moeten. De vraag is of de GGD dat kan. In supermarkten komen veel mensen samen.
Hij zou graag zien dat de gemeente wat meer doet en in overleg met hen treedt om te bewerkstelligen dat de luchtverversingssystemen goed worden ingesteld. In de open lucht is die anderhalvemetermaatregel niet nodig. Terrassen in de avonduren kunnen uitkomst bieden in deze tijd. Wellicht kan de burgemeester dat inbrengen bij de landelijke overheid. Burgemeester HALSEMA verzekert dat het bron- en contactonderzoek in Amsterdam absoluut niet is ingestort. In overleg met het rijk is het afgeschaald en het
13
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
functioneert op dit moment zeer goed. De testcapaciteit is in Amsterdam op orde. Er is zelfs meer capaciteit dan zich mensen melden. De GGD is in overleg met het rijk bezig de uitvoering voor te bereiden. Zodra er zicht is op het vaccinatieprogramma zal de burgemeester in overleg met wethouder Kukenheim de raad een brief sturen. Er vindt regelmatig overleg met de supermarkten plaats. A.20 Reactie op de motie van raadsleden Boomsma en Marttin inzake salafistische moskeescholen in Amsterdam – geen haatpredikers in Amsterdam Nr. BD2020-004485 De heer BOOMSMA bedankt voor de brief in reactie op zijn motie. De heer Marcouch heeft een aantal artikelen geschreven waarin hij aangeeft dat het kenmerkend is voor salafistische organisaties dat ze de orthodoxie gebruiken om de rechtsstaat te verwerpen en geweld te legitimeren met een appel op martelaarschap. Ze dragen via moskeeën en andere organisaties dit gedachtengoed uit, ook op jonge kinderen. In Nederland zouden zo’n 100 salafistische koranscholen zijn. Dat is onwenselijk. De vraag is of dit ook in Amsterdam speelt. Hij hoort graag of de burgemeester weet dat dit in Amsterdam voorkomt of dat ze hierop te weinig zicht heeft. Hij hoort graag hoe er wordt gewerkt aan het duiden van signalen. De heer KHAN hoort de heer Boomsma geen onderscheid maken tussen de verschillende vormen van salafisme.
Of maakt hij wel onderscheid en over welke vorm van salafisme heeft hij het dan? De heer Aboutaleb beschouwt zichzelf ook als een salafist. De heer BOOMSMA heeft zijn vragen geformuleerd op grond van de interpretatie van de heer Marcouch. Het is hem bekend dat er ook salafisten zijn die geen geweld nastreven. Maar toch kan ook daar een voedingsbodem ontstaan voor verkeerde ideeën. In de AIVD-rapportages wordt gewezen op salafisme. Het gaat hem om de verspreiding van een ideologie die jonge mensen infecteert met ideeën die haaks staan op de rechtsstaat. Burgemeester HALSEMA veronderstelt dat de heer Boomsma ermee bekend is hoe de informatiepositie wordt opgebouwd. Die is voor een belangrijk deel afkomstig van de landelijke diensten. Daarnaast heeft de politie een informatiepositie en heeft de gemeente een uitgebreid netwerk in de stad. Dat zal geen volledig zicht zijn omdat er mensen zijn die heimelijk proberen activiteiten te ontwikkelen. Dit voorjaar komt er een nieuw informatiebeeld naar de raad. Ze stelt voor dat ze daarbij dan uitgebreider zal ingaan op hoe de gemeentelijke informatiepositie is opgebouwd. Desgevraagd geeft ze aan dat ze in een brief ongeveer een jaar geleden duidelijk heeft gemaakt welke terminologie het college hanteert. Ze heeft geen behoefte aan theologische debatten hier in de raad. De VOORZITTER concludeert dat dit punt voldoende is besproken.
A.21 Monitoren Top600 en Top400 2019 Nr. BD2020-004484 A.22 Ambtenaren met Marokkaanse wortels voelen zich niet veilig op het werk Nr. BD2020-004509 De heer KHAN wijst op de grote impact van de strafzaak van mevrouw Ait Taleb op betrokkenen binnen en buiten de gemeente. 41 ambtenaren hebben dit in een brief aan B en W in september aangegeven. De vrijspraak en de behandeling in de raadscommissie hebben de zorgen onder de ambtenaren niet weggenomen. Binnen een inclusieve en diverse organisatie mag geen plek zijn voor verdachtmakingen van ambtenaren op grond van hun geloof, achtergrond of wat dan ook. Hij roept het college op alles op alles te zetten
14
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
om daadwerkelijk die inclusieve organisatie te realiseren. Verschillende ambtenaren staan achter de inhoud van de brief maar durven hun naam er niet onder te zetten. Hij hoort dan ook graag in hoeverre de burgemeester deze angstcultuur zal tegengaan. Het college blijft doorgaan met damage control – dat maakt hij op uit publicaties van de burgemeester in Binnenlands bestuur waarin ze aangeeft dat er sprake zou zijn van belangenverstrengeling terwijl de strafrechter oordeelde dat daarvan geen sprake was. Het lijkt alsof de burgemeester geen schoon schip wil maken. In de raad van 4 november gaf de burgemeester aan geen weet te hebben van ambtenaren die zich onveilig voelden in de organisatie. Het OM heeft geheime tabverslagen van een ambtenaar met de gemeente gedeeld en dat heeft geleid tot een aantekening in het dossier van deze ambtenaar. Deze ambtenaar voelt zich geïntimideerd en gediscrimineerd. Tijdens de technische sessie met Bureau Integriteit werd duidelijk dat ook de gemeentesecretaris ruimte ziet voor verbetering in de procedures: nazorg voor ambtenaren die onterecht verdacht worden gemaakt. De procedure die nu wordt gehanteerd om over te gaan tot onderzoek na een melding moet wel goed doordacht zijn. Hierbij zou bijvoorbeeld het vierogenprincipe kunnen worden gehanteerd.
De fractie van DENK gaat in gesprek met de gemeentesecretaris over verbetering van deze procedures om uiteindelijk met een initiatiefvoorstel te komen. Volledige openheid en eerlijkheid is volgens de ondertekenaars van de brief noodzakelijk om tot herstel te komen. DENK onderschrijft dat. Dan dient het college wel openheid en eerlijkheid te betrachten. Dat gaat tot nu toe moeizaam. Hopelijk neemt de burgemeester zich dit ter harte en hij is benieuwd welke concrete resultaten zijn geboekt sinds de raad van 4 november. De heer VELDHUYZEN onderschrijft het betoog van de heer Kahn en wacht de reactie van de burgemeester af. Mevrouw BOSMAN stelt dat het bij deze zaak om twee dingen gaat: activiteiten die niet te controleren waren en de bescherming van werknemers en het handelen van de gemeente als werkgever voor een veilige werksfeer. Voldoende grond voor een strafontslag is niet voldoende grond voor de persoonlijke schade die nu is berokkend. Niet alles is de gemeente aan te rekenen, maar de schade is dermate groot dat D66 graag wil weten welke rol de gemeente voor zich ziet om deze schade te verzachten en hoe ze zich verhoudt tot de ambtenaar die zo onrechtvaardig hard lijkt te zijn getroffen. Ze is benieuwd hoe de burgemeester het functioneren van Bureau Integriteit beoordeelt.
Het Bureau doet altijd gedegen onderzoek en ze is benieuwd of de procedures in deze zaak op de standaard wijze zijn verlopen gezien de geheime activiteiten. De heer MBARKI vindt het pijnlijk dat dit soort berichten in de organisatie leven. Hij hoort graag hoe de burgemeester met deze situatie omgaat en wat ze tot nu toe heeft gedaan. Burgemeester HALSEMA meldt dat ze de raad eerder heeft geïnformeerd over de gesprekken met de advocaat van mevrouw Ait Taleb om tot een afronding te komen. Dit heeft tot een concreet en verregaand voorstel geleid vanuit de gemeente als tegemoetkoming aan de schade die na het strafontslag is ontstaan. Ze heeft haar medeleven uitgedrukt in een persoonlijke brief aan mevrouw Ait Taleb. Hopelijk leidt dit op korte termijn tot een overeenkomst. De advocaat heeft het Hoger Beroep uitgesteld. De brief is in de vorige raadscommissie ook aan de orde geweest. De burgemeester is zich ervan bewust dat deze zaak tot grote gevoelens van onveiligheid heeft geleid onder het Amsterdamse personeel – aan beide kanten. Er mag geen herhaling van een dergelijke zaak komen, dus dat ambtenaren op een publieke manier worden geout. De burgemeester heeft met alle ondertekenaars van de brief een gesprek gevoerd.
Wethouder Meliani is bezig vorm te geven aan een nieuw personeelsbeleid met een sterke nadruk op diversiteit, representatie, gelijkwaardigheid en veiligheid voor alle medewerkers. De burgemeester en de gemeentesecretaris hebben gesprekken gevoerd met medewerkers die aangaven zich onveilig te voelen. Afspraken worden gemaakt om tot herstel te komen en tot vermindering
15
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
van gekwetstheid en herstel van vertrouwen. De gemeente en dit college maken veel werk van een veilig werkklimaat voor iedereen. Volgens de burgemeester zijn door Bureau Integriteit destijds alle noodzakelijke stappen gevolgd. De heer KHAN merkt op dat zijn vragen niet zijn beantwoord. Burgemeester HALSEMA doet haar best vragen te beantwoorden, maar ze heeft niet zo zeer vragen maar vooral oordelen gehoord dat ze alleen aan damage control zou doen en zaken niet serieus zou nemen. Ze neemt de zaak buitengewoon serieus op. De stappen naar een veilig werkklimaat heeft ze zojuist toegelicht. Mevrouw ROOSMA is blij te horen dat er voortgang is in de afspraken met mevrouw Ait Taleb. Ze wordt graag geïnformeerd over de voortgang. Burgemeester HALSEMA zal de raad informeren naar ommekomst van de overeenkomst onder voorwaarde dat dat afhankelijk is van de wensen van mevrouw Ait Taleb zelf. De heer KHAN herhaalt de zaak van de ambtenaar die een aantekening in zijn dossier heeft gekregen in augustus 2018. Hij begrijpt niet dat de burgemeester hiervan geen weet heeft. Dat zegt toch iets over het beleid. Burgemeester HALSEMA denkt te weten om welke kwestie het gaat. Ze wil in de raadscommissie niet ingaan op individuele aangelegenheden van ambtenaren. Als er sprake is van een aantekening in een personeelsdossier op verkeerde gronden, dan wordt dat onderzocht.
Dat is geen gespreksonderwerp hier. Er wordt hier niet over een kwetsbare ambtenaar in het openbaar gesproken. Dat is precies wat er in de eerdere casus wel is misgegaan. Ze kan niet garanderen dat er nooit fouten worden gemaakt. Ze kan wel garanderen dat ze er alles aan zal doen om het vertrouwen te herstellen als ze er weet van heeft. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. De heer Khan piept dit punt naar de raad. A.23 Opschorten handhaving aflopende termijn gedoogbeschikking tijdelijke bewoning Slibvelden Nr. BD2020-004510 De heer WIJNANTS heeft een aantal concrete vragen. Er wordt gesproken van een groene, recreatieve invulling van dit gebied en ook een tijdelijke invulling. Dat krijgt hij graag toegelicht. Horen festivals daar ook tot de mogelijkheden? Hoe wordt de participatie geregeld? Wat is het contact met Almere geweest? En klopt het dat er een handhavingsverzoek door bewoners kan worden ingediend in deze gedoogsituatie waarbij de ADM’ers direct weg zouden moeten? Mevrouw ROOSMA bedankt het college voor de uitvoering van de motie. Mooi dat er een tijdelijke oplossing is gevonden voor de groep. Burgemeester HALSEMA gaat niet over de informatie waarnaar de heer Wijnants verwijst. De pilot bij de slibvelden is een initiatief van de wethouder Van Doorninck en Meliani. Die gaan over het ruimtelijk beleid.
Toegevoegde Agendapunten Vluchtelingen en Ongedocumenteerden
16
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Concept Raadscommissieverslag, 3 december 2020
A.24 Beëindiging opvang Dublinclaimanten Nr BD2020-004634 De heer CEDER meldt dat de sluiting van de opvang Dublinclaimanten hard binnengekomen is. Slechts één persoon is teruggekeerd naar België en dat is wel een heel mager resultaat, maar het was dan ook een experimentele pilot. De keiharde conclusies uit het rapport hebben hem doen schrikken: vrijwel alle organisaties waren om uiteenlopende redenen sceptisch over de pilot. Dat heeft gezorgd voor demotivatie en gelatenheid bij de uitvoering van de pilot. De doelen van de pilot werden onvoldoende ondersteund en dat maakte de kans op warme overdrachten dan ook minimaal. De heer Ceder vraagt zich af of de wethouder wel voldoende regie op dit onderwerp heeft gevoerd. Er is nu meer scepsis, minder geld en ook minder voorzieningen dan voorheen voor deze groep en ook meer onduidelijkheid over de toekomst en de opvang. Voor de begrotingsbehandeling wil hij het volgende weten.
Herkent de wethouder de situatie in het rapport? Heeft de wethouder voldoende regie gehouden; waaruit blijkt dat? Wanneer kreeg de wethouder door dat er scepsis was bij bijna alle deelnemende organisaties en wat heeft de wethouder gedaan toen bleek dat er verschillende visies over terugkeer waren? Hoeveel geld is procentueel van het budget besteed aan terugkeer? Wat gaat de wethouder nu doen voor de Dublinclaimanten en welke voorzieningen zijn er na 1 april 2021? Komt er voldoende plek voor bijvoorbeeld de groep vrouwen? En hoeveel geld is er nodig na dat moment om de groep middels bijvoorbeeld bbb-voorzieningen te kunnen opvangen? Komt daarvoor een financieel voorstel? Desgevraagd licht hij zijn verbazing over de scepsis bij de verschillende partijen toe. De demotivatie en de gelatenheid tijdens de uitvoering heeft averechts gewerkt waarbij er ook geen regie werd gevoerd. De wethouder is politiek verantwoordelijk, niet de DT&V. De heer VELDHUYZEN spreekt zijn respect uit voor wethouder Groot Wassink hoewel dit college naar zijn mening onvoldoende doet voor de opvang van kwetsbare groepen. Het vereist moed om tegen de populistische gevoelens van de massa in te gaan en als enige stad in Nederland Dublinclaimanten op te vangen. Dat is een vorm van solidariteit voor mensen die vluchten voor oorlog of armoede. Triest dat het dan niet lukt.