Concept verslag RO 28.10.2021

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie.

RO

Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

CONCEPT VERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Ruimtelijke Ordening Woensdag 29 september 2021 van 13.30 uur tot 18.10 uur hybride Donderdag 28 oktober 2021

Voorzitter: mevrouw Van Pijpen Portefeuillehouder: wethouder mevrouw Van Doorninck, wethouder Everhardt Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: de heer Van der Kroon (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: de heer N.T. Bakker (SP), Mevrouw Berckenkamp (D66), mevrouw Bloemberg-Issa (PvdD), de heer Boomsma (CDA), de heer Boutkan (PvdA), mevrouw De Bruine (CU), de heer Ernsting (GL), de heer Nijssen (VVD), mevrouw Van Renssen (GL), de heer Van Schijndel (LCF), mevrouw Van Soest (PvdO), de heer Vroege (D66), Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: De heer Capel (voorzitter stadsdeel Zuid), de heer De Ridder (Directeur Rekenkamer) en de heer Ramlal (Ombudsman)

1 Algemeen a Opening De VOORZITTER opent de vergadering en heet eenieder welkom. Begonnen wordt met het woord te geven aan de heer DE RIDDER, directeur van de Rekenkamer, die het rapport ‘Groen in de Stad’ komt introduceren. Hoewel het rapport in de Commissie Bouwen en Wonen zal worden besproken, zitten er overduidelijk ROaspecten vast aan het groen in de stad, zoals dat vaak tot uiting komt bij het opstellen van ruimtelijke plannen. ‘Groen’ is een gecompliceerd vraagstuk. Er zijn veel soorten groen en er is een sterke ambitie van het college en de raad om ervoor te zorgen dat de nodige groei van de stad en de daarmee gepaard gaande verdichting niet ten kosten gaan van het groen. Bovendien moet dat groen allerlei verschillende doelen dienen. Ieder soort groen vergt een eigen meting leidend tot een eigen plaatje van de stad. In het rapport heeft hij willen benadrukken dat er nog veel moet gebeuren aan het goed kunnen monitoren van het groen vanuit die verschillende perspectieven. Een aanbeveling van het rapport is dan ook dat ook echt te doen. Het rapport wordt volledig omarmt door het college, dat een plan van aanpak heeft beloofd (binnen zes maanden) om vorm te geven aan de gedane aanbevelingen conform de afspraken die tussen college en raad plus andere organisaties zijn gemaakt.

Hij doet de raad de suggestie het college te vragen om reeds voor de gemeenteraadsverkiezingen wat inzicht te geven in de richting van de aanpak. b

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

Mededelingen Wethouder VAN DOORNINCK komt terug op een toezegging, gedaan aan mevrouw Van Soest tijdens de vorige commissievergadering, aangaande het gemeentelijk bezit van grond en gebouwen. Zij heeft informatie opgevraagd bij de wethouder Vastgoed. Zij zegt een overzicht toe van dat bezit dat geagendeerd zal worden voor de commissie KDW van oktober. c Vaststellen agenda d Conceptverslag van de openbare en besloten vergadering van de raadscommissie RO d.d. 8 september 2021 Dit verslag wordt inclusief de door mevrouw De Bruine aangedragen wijzigingen vastgesteld. e Termijnagenda, per portefeuille Er zijn geen vragen of opmerkingen. f TKN-lijst De heer ERNSTING wil tkn-13 (evaluatie parkeernormen) geagendeerd zien, omdat er ook RO-aspecten mee gemoeid zijn. g Ingekomen stukken stadsdeelcommissie Geen 2 Inhoudelijk deel a Opening inhoudelijk gedeelte b Inspreekmoment Publiek Er zijn drie insprekers De heer Steenbeek van PLLEK De heer Lakerveld van Vrienden van het Diemerpark Mevrouw Altena-Cooman op persoonlijke titel over de concept investeringsnota Centrum Reigersbos. Voor agendapunt 3 (bestemmingsplan De Pijp) spreken in: De heer Hempen, namens comité De Oude Pijp De heer Van der Steen namens bisdom Haarlem-Amsterdam.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

Voor agendapunt 4 (paraplubestemmingsplan grondwaterneutrale kelders): De heer Oskam spreekt in namens LTO Noord Voor agendapunt 8 (Woonboot vraagt maatwerk): De heer Brijde op persoonlijke titel De heer Visser op persoonlijke titel De heer Houtman namens de bewoners Diemer Zeedijk Voor agendapunt 9 (Erfpacht) spreekt in de heer Griffioen namens Zorgweetjes. De eerste inspreker is de heer STEENBEEK, de oprichter van PLLEK. Hij komt aandacht vragen voor de positie van PLLEK. De stad heeft PLLEK omarmt blijkens 17.000 handtekeningen plus twee moties die de wethouder hebben gevraagd ervoor te zorgen dat PLLEK zo lang mogelijk behouden kan blijven voor de stad, omdat het publiek dat graag wil. De tweede motie was daar heel duidelijk over en noemde een datum (2025), waarna mogelijk nog een verlening kon volgen indien er geen sprake was van concrete andere plannen. De wethouder heeft aangegeven te willen dat PLLEK in 2025 sowieso eindigt. Hij heeft geen idee hoe concreet de plannen van de wethouder zijn voor dat moment. Hij heeft ook geen idee wat die plannen dan zijn. Als de plannen dan concreet zijn, is het voor PLLEK in 2025 einde verhaal. Als ondernemer heeft hij geen deadline nodig. Hij kan in twee maanden tijd de locatie van PLLEK schoon opleveren.

De wethouder heeft ook geen deadline nodig, want zij weet dat als haar plannen concreet zijn, zij in 2026 gewoon aan de slag kan gaan. Daarom snapt hij het probleem niet. Hij vraagt de raad nogmaals te proberen of de motie kan worden aangenomen. Voorkomen moet worden dat de locatie van PLLEK lange tijd braak komt te liggen, terwijl PLLEK daar die tijd wel had kunnen blijven. Dat is naar zijn mening de wens van de stad. Mevrouw BERCKENKAMP wil weten wat er met PLLEK gebeurt als het voor PLLEK ophoudt in 2025. De heer STEENBEEK antwoordt dat dat dan het einde van PLLEK zal betekenen. Hij wijst nogmaals op het unieke karakter van PLLEK. De heer BOUTKAN hoorde de heer Steenbeek zeggen dat hij het terrein in twee maanden tijd schoon kan opleveren. Hij wil weten of, als er een vooraankondiging komt van bijvoorbeeld een jaarlijkse verlenging en een kwartaal van te voren bekend is wanneer PLLEK echt weg moet zijn, dat een oplossing zou zijn. Dat is zeker het geval, aldus de heer STEENBEEK. Het ontmantelen kan heel snel gaan. Binnen twee maanden kan het bedrijf leeg opgeleverd worden. De volgende inspreker is de heer Lakerveld. De heer LAKERVELD heeft twee punten. Allereerst de projectnota Buiteneiland. Gezegd wordt dat er op dat eiland 5,5 ha aan portvelden met bijbehorende voorzieningen komt.

Gesteld wordt dat dat nodig is om te voldoen aan de behoefte van de eilandbewoners volgens de gemeentelijke sportnorm. Hij wijst erop dat er voor IJburg II ook een opgave ligt voor de behoefte van de bewoners van IJburg I. IJburg is als één wijk ontworpen. De sportnorm zou dan ook voor héél IJburg moeten gelden. Het beleid is altijd geweest dat er op IJburg II ook voorzieningen zouden komen voor de bewoners van IJburg I. Als er niet meer dan 5,5 ha aan sportvelden op het Buiteneiland komt, dan krijgt IJburg te kampen met een tekort aan sportvelden. De adviezen van het DB van stadsdeel Oost en de stadsdeelcommissie Oost wijzen ook in die richting. Ten tweede wil hij graag met de gemeente in gesprek over de sportvoorzieningen voor IJburg en Zeeburgereiland. Daar heeft hij op een eerder moment ook reeds op

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

aangedrongen. Aan dat verzoek is vooralsnog geen gevolg gegeven, daarom vraagt hij nogmaals heel direct of de wethouder bereid is tot een dergelijk gesprek. Mevrouw BLOEMBERG-ISSA wil weten of hetgeen de heer Lakerveld naar voren brengt betekent dat de sportnorm voor IJburg I en II niet gehaald wordt door deze plannen. De heer LAKERVELD wijst erop dat de gemeente een sportcomplex wil aanleggen in het meest biodiverse park van Amsterdam. Hij noemt het een slecht plan. Er moeten parkeerterreinen worden aangelegd, waardoor er groen verdwijnt. Desondanks wordt er maar doorgegaan met het maken van plannen en tekeningen. Er blijkt reeds bekeken te gaan worden welke bomen er gekapt moeten gaan worden. Dit terwijl de gemeenteraad nog nauwelijks een besluit genomen heeft. De laatste inspreker is mevrouw Altena-Cooman. Mevrouw ALTENA-COOMAN vraagt namens de bewoners de concept investeringsnota Centrum Reigersbos on hold te zetten en serieus met de bewoners in gesprek te gaan over de bezwaren. Zij zijn niet tegen woningbouw, maar er moet wel een alternatief plan komen. Het huidige plan kent geen draagvlak onder de bewoners. Grote delen van het groen zullen verdwijnen. Er is geen participatieproces geweest en er is sprake van misleiding doordat uitingen van bewoners verdraaid worden. Een technisch verslag staat vol onwaarheden. De bewoners zijn amper geïnformeerd.

Bovendien is er kans op schade van de woningen van de huidige bewoners. De woningen vertonen nu reeds scheuren door de metro en zij vreest dat dat nog erger zal worden door de verbouwingen. De bewoners hebben diverse wensen met betrekking tot de gemeentelijke plannen. Zij zijn bezig met het opzetten van een alternatief plan samen met een adviescommissie. Zij vindt dat in het participatieproces meer aan de bewoners en winkeliers overgelaten moet worden. Zij vreest een verloedering van het centrum. Mevrouw BLOEMBERG-ISSA heeft gelezen dat er een inspraakperiode komt. Is mevrouw Altena daarvan op de hoogte en kan zij daar nog gebruik van maken? Mevrouw ALTENA-COOMAN antwoordt daar tot 12 oktober gebruik van te kunnen maken. Zij is van mening dat de gemeente meer moet doen om de bewoners goed te informeren. De volgende insprekers spreken in met betrekking tot agendapunt 3 (het bestemmingsplan De Pijp). De eerste inspreker is de heer Hempen. De heer HEMPEN vestigt de aandacht op het pand Van Wouwstraat 74, dat een servicepunt zou worden. De stadsdeelcommissie heeft besloten op het pand de bestemming Horeca 4b toe te passen. Die voordracht kan hij en zijn achterban niet volgen. Zij en de bewoners van pand 74 hebben reeds jarenlang geprocedeerd tegen twee exploitatievergunningen. Keer op keer zijn zij in het gelijk gesteld door de rechter en de Raad van State.

Daarom is hij verrast dat de gemeente nog steeds vasthoudt aan ‘horeca’ op nummer 74. Dat is bovendien in tegenspraak met de beleidsuitgangspunten van het bestemmingsplan De Pijp van 2018. Sinds 2016 zit er geen legale horeca meer op nummer 74. Hij maakt duidelijk waarom een horecabestemming op dit adres niet nodig en wenselijk is. Hij verzoekt de gemeenteraad de voordracht te verwerpen en het college op te dragen een passende bestemming op te nemen voor Van Wouwstraat 74. De heer BAKKER wil weten of het verwerpen van de horecabestemming voor pand 74 garandeert dat de heer Hempen niet weer in verweer moet komen. Is het een manier om nu deze zaak definitief te beëindigen? De heer HEMPEN wijst erop dat er gepleit is voor een andere bestemming, zoals bijvoorbeeld detailhandel of kantoor. Als het zo geregeld wordt, dan weet hij zeker dat er geen volgende procedures meer zullen komen.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

De volgende inspreker is de heer Van der Steen namens bisdom HaarlemAmsterdam. De heer VAN DER STEEN vertegenwoordigt het bisdom. Vindt de opstelling van de gemeente in de procedure om tot een bestemming van het Afrikahuis te komen “volstrekt onbegrijpelijk!” Dat pand staat al ruim tien jaar “leeg”. De maatschappelijke bestemming van het pand is zeer kostbaar en daardoor in feite onmogelijk. Voor renovatie van het pand is geen geld meer beschikbaar. In september 2018 heeft hij hierover ook ingesproken. Het Afrikahuis is in 2012 aangewezen als monument en toen zijn reeds de problemen onderkend. De gemeente heeft toen aangegeven zich constructief op te zullen opstellen. Desondanks zijn er problemen ontstaan met betrekking tot de bestemming van het pand als ‘maatschappelijk’ en de rechter heeft hier de gemeente over op de vingers getikt, waarbij de bestemming ‘maatschappelijk’ werd vernietigd. De rechter verbaasde zich erover dat de gemeente niet in overleg is getreden met betrekking tot het bestemmingsplan. Het bisdom wil dolgraag praten met de gemeente. Voor de bestemming ‘woningbouw’ voor dit pand is niet onderbouwd gekozen. Het bisdom heeft per brief aan de bel getrokken bij de gemeente om in overleg te treden over de bestemming van het Afrikahuis. Het bisdom heeft hierop nog altijd geen reactie gekregen.

Daarom zag het bisdom geen andere mogelijkheid meer dan een advocaat in te gaan schakelen. Hij spreekt van een buitengewoon kwalijke en onzorgvuldige opstelling van de gemeente. Hij zag graag dat de gemeente zich redelijk opstelde waar het gaat om een maatschappelijke bestemming. De heer BOOMSMA vraagt om een nadere toelichting bij de bewering dat het financieel niet haalbaar is om het pand ‘maatschappelijk’ te verhuren. De heer VAN DER STEEN wijst erop dat het gaat om een pand van 3000 m2 dat zeer gecompartimenteerd is ingedeeld. Het is een gemeentelijk monument en deskundigen geven aan dat het een grote financiële last is om het pand in een goede conditie te houden en dat een maatschappelijke invulling van het pand in feite niet mogelijk is. Woningbouw zou meer in de rede liggen als bestemming. De heer BOOMSMA meent dat het bisdom reeds een lange tijd tracht in gesprek te komen met de gemeente hierover, maar dat de gemeente weigert met het bisdom hierover in gesprek te treden. Dat klopt, aldus de heer VAN DER STEEN en geeft aan hier reeds 6,5 jaar mee bezig te zijn. In al die tijd was er geen overleg mogelijk. De heer BOUTKAN wil weten welke mogelijkheden de heer Van der Steen ziet om de renovatie van het pand wel rendabel te maken.

De heer VAN DER STEEN zet uiteen daar met een architect naar gekeken te hebben en dat de conclusie moet zijn dat voor het overgrote deel van het pand geen invulling te vinden is. De heer BOUTKAN meent dat een ontwikkeltraject als dit op allerlei manieren kan worden uitgevoerd, misschien is er ook gekeken naar een oplossing die kostentechnisch zodanig in elkaar zit dat er minder woningen gemaakt hoeven te worden. De heer VAN DER STEEN is van mening dat dat geheel afhankelijk is van wat het maatschappelijke deel gaat opbrengen. Door de wijze van indeling van het interieur van het gebouw is een rigoureuze herindeling nodig. Mevrouw DE BRUINE wil weten of de heer Van der Steen ook contact heeft met het stadsdeel over deze ontwikkelingen. Verder hoort zij graag wat de visie van de heer Van der Steen is op wat er met het pand zou kunnen gebeuren.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

De heer VAN DER STEEN vertelt dat een architectenbureau gevraagd is wat schetsen te gaan maken. Dat leidde tot een plan van woningen en een groter deel ‘maatschappelijk’. Zo’n verdienmodel is een moeizame constructie gezien de fundering van het gebouw. Hij zou graag in overleg met de gemeente tot een plan komen waarin het bisdom in redelijkheid en billijkheid mee zou kunnen gaan. De heer BAKKER is van mening dat er vele mogelijkheden zijn om een maatschappelijke functie fysiek gestalte te geven. De heer VAN DER STEEN wijst op het feit dat het gaat om een oppervlak van 3000 m2, hetgeen betekent dat een maatschappelijke invulling van een dergelijk groot oppervlak niet makkelijk is. Bovendien betekent het onderhoud van de constructie van het gebouw een grote financiële last. De volgende inspreker spreekt in met betrekking tot agendapunt 4, bestemmingsplan Grondwaterneutrale kelders. De heer Oskam namens LTO Noord De heer OSKAM vraagt aandacht voor Waterland, het gebied tussen het IJ en het IJsselmeer met bedrijven met melkvee. Deze bedrijven hebben vaak ruime stallen waaronder de mest wordt opgeslagen. Er moet dus vanuit gegaan worden dat in de toekomst deze bedrijven mest zullen blijven produceren, ook in tijden dat er niet gemest wordt. Dan wordt de mest dus opgeslagen.

Het paraplubestemmingsplan is bedoeld om de negatieve effecten van de aanleg van kelders te bestrijden: grondwater etc. Dat aspect is volgens hem niet van significant belang voor het landelijk gebied. De bouw van een kelder in het buitengebied is altijd het risico van de opdrachtgever van de woningen. De kennis en ervaring zijn naar zijn mening van groter belang dan het geohydrologische rapport. De aannemer zal altijd trachten enig risico uit te sluiten. Dat betreft niet alleen het uit te graven deel voor de kelder. Hij durft nu al te voorspellen dat het geohydrologische rapport nooit een 100% garantie zal geven dat er zich geen calamiteit zal voordoen. Dan de insprekers bij agendapunt 8, het rapport van de Ombudsman. De eerste inspreker is de heer Brijde. De heer BRIJDE is huurder van een woonboot. Hij maakt gewag van tegenstrijdigheden in het onderhavige dossier. Hij beschrijft de probleemsituatie en geeft daarbij aan dat er nooit onderzoek is gedaan naar zijn situatie. Hij heeft begrepen dat het erf voor 1 november ontruimd moet worden. Er wordt gezegd dat maatwerk een precedent zou kunnen scheppen. Zijn pleidooi aan de politiek is meer aandacht te schenken aan de werkelijke situatie. De heer Visser is de volgende inspreker. De heer VISSER zet zijn relatie met de politiek van het stadsdeel uiteen.

Hij en anderen hebben een noodkreet geslaakt en dat hebben zij niet voor niets gedaan. Zij voelen zich onjuist bejegend. Met de petitie en het rapport van de Ombudsman wil hij en zijn achterban bereiken (geluid valt weg). Het zet voorts uiteen het bestemmingsplan te hebben aangevochten, maar dat is zonder resultaat gebleven. Er gebeurt niks, terwijl de rechter hen in het gelijk heeft gesteld. Hij begrijpt niet dat op het moment er een nieuwe grondslag wordt gelegd, zij niet in staat zijn gesteld om een nieuwe afweging te maken. Hij zet de problematiek uiteen. Hij hoopt dat de gemeenteraad de situatie goed wil bekijken. De heer BAKKER wijst erop dat het rapport van de Ombudsman rept van ‘onbehoorlijk bestuur’. Er is bestuursdwang toegepast, waardoor – als hij het goed begrijpt – de heer Visser een rechtsgang wordt ontnomen. Hij vraagt of die veronderstelling klopt. De heer VISSER (er zijn problemen met de verbinding) geeft aan niet te begrijpen dat dit alles kan gebeuren als het zo is als van bestuurlijke zijde wordt beweert, namelijk dat men van de situatie op de hoogte is. Dit terwijl er nooit iemand is komen kijken op de

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

locatie. De laatste inspreker op dit punt is de heer Houtman. De heer HOUTMAN zet uiteen dat de bewoners, namens wie hij spreekt, allemaal bij de camping Zeeburg horen. Iedereen weet hoe groot de woningnood is op dit moment. Dat gold ook al tijdens zijn jonge jaren en hij had daardoor geen andere keus dan voor zichzelf te gaan zorgen. De enige mogelijkheid was een boot. Hij heeft zich daar gevestigd buiten de juridische, bestuurlijke en uitvoerende bevoegdheden van de gemeente. Hij heeft op de locatie dan ook een eigendomsrecht gevestigd. Dit alles moest hij wel zelf tot stand brengen, dus zonder de gemeente en wel alles zelf betalen. Het ging jarenlang goed en het groen rondom de boten voer daar wel bij. In 2002 werden de boten in het bestemmingsplan Zeeburgereiland opgenomen. In 2003 werden de privé tuinen als zodanig benoemd opgenomen in het bestemmingsplan. In 2007 werden de boten als storend te boek gesteld in het plan van de provinciale ecologische hoofdstructuur. De rechter was het daar niet mee eens en de boten verblijven niet langer in de ecologische hoofdstructuur. In plaats van een ecologische hoofdstructuur structuur ziet hij daar wel een economische zone ontstaan. In het Ombudsmanrapport van 2010 worden de boten gezien als een financieel risico voor de plannen. Uitkoop wordt overwogen.

De gemeente gaat volgende week bestuursdwang uitvoeren, de politie komt dan de privé tuinen ontruimen. Zij zijn in het verleden gedwongen in te stemmen met erfpacht aanbiedingen. Hier is naar zijn mening sprake van onbehoorlijk bestuur, maar er wordt ook een onbehoorlijke en intimiderende dwang uitgeoefend. Dat alles gebeurt namens de gemeenteraad als er niet snel wordt ingegrepen. Het is aan de raad om nu hier in te grijpen. De heer BAKKER weet dat de heer Houtman al vele jaren aan het procederen is en dat hij door diverse instanties reeds meerdere malen in zijn recht bevestigd is. Hij vraagt de heer Houtman te beschrijven wat hij in zijn casus als onbehoorlijk bestuur acht te zijn. De heer HOUTMAN is van mening dat daarvan sprake is als mensen publiekrechtelijk een privaatrechtelijke (?) maken, waarin zij niet bevoegd zijn om dat te doen en het met dwang afdwingen. Dwang is bij wet een strafbaar feit. Niemand neemt daarvoor aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid. Dat noemt hij onbehoorlijk bestuur. Er dreigt nu gehandhaafd te worden zonder dat hij nog bij de rechter is geweest. De inspreker voor agendapunt 9 is de heer Griffioen. De heer GRIFFIOEN is van mening dat het rapport Gordiaanse Knoop weinig doet en géén geldverspilling is. Het vertelt niets nieuws. Hij blijkt te gaan om gemakkelijk geld. Geld verspillen is nu gewoon.

Het erfpachtdossier wordt door 30 ambtenaren bestudeerd en is nog niet opgelost. Het duurt ook allemaal veel te lang en de wethouder geeft toe dat dat ook door haar schuld komt. De gemeente bevestigt de eisen van het taxatierapport, die de rechter geformuleerd heeft. Hij geeft een historisch overzicht van alle misstanden en verkeerde beslissingen. Het taxatierapport is nietig. Het vertrouwen in het handelen van de gemeente is weg. Zijn vraag is hoe de nu ontstane knoop doorgehakt kan worden. Hetgeen hem is aangedaan noemt hij een gotspe. c Actualiteiten Er is een actualiteit ingediend door de leden Boomsma, Bakker en Van Renssen met betrekking tot de voorgenomen sloop van panden aan de Van Eeghenstraat . De VOORZITTER constateert dat de commissie instemt met de bespreking hiervan.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

Deze actualiteit wordt behandeld in aanwezigheid van de heer Capel van stadsdeel Zuid. De heer BOOMSMA legt uit dat het gaat om de sloop van drie historische panden aan het Vondelpark. Het gaat om een van de mooiste straten van Amsterdam en van de wereld. Het is een straat met schitterende monumenten. Dat die sloop doorgaat is daarom een grof schandaal! Vraag 1 is wat het college daarvan vindt. De raad vraagt al jarenlang een betere bescherming. In het verleden is reeds het behoud en herstel van de gevels geëist door de raad. Er moet geen detonerende nieuwbouw neergezet worden. Het historische straatbeeld moet behouden blijven! Er is vervolgens niets gedaan. Hoe kan dit?! Waarom zijn de panden niet als monument aangewezen? De gevels blijken voldoende in takt te zijn gebleven om van belang te zijn voor het straatbeeld. Hoe kan men dit constateren en vervolgens wel tot sloop overgaan? Dat bevestigt dus dat de bescherming van de panden onvoldoende was. Met zijn motie om de ordewaarderingskaart te herzien blijkt dus niets gedaan te zijn! Voorts is de vraag waarom er geen sprake is van beschermd stadsgezicht. Ook daar wordt al jaren om gevraagd.

Hij constateert dat het bestaande beleid én niet goed wordt uitgevoerd én ook niet toereikend is, want men moet niet zo maar een historisch pand kunnen slopen! Een andere motie die eist dat er voor de sloop van een historisch pand altijd een sloopvergunning nodig is, blijkt ook nog onuitgewerkt te zijn. Wanneer wordt die motie omgezet in beleid? Als er aan de sloop niets meer te doen valt, dan moet ervoor gezorgd worden dat wat er terugkomt zo goed mogelijk aansluit bij de rest van de panden daarom heen. Kan daar via de vergunningsvoorwaarden op aangestuurd worden? De heer BAKKER constateert dat Amsterdam kennelijk vogelvrij is voor vastgoedontwikkelaars om te slopen. Ze kunnen ontwikkelen en slopen zonder dat de buurt het ermee eens is. Dit speelt op meerdere plekken in de stad. Het is op dit moment veel te makkelijk om te slopen en hij roept de wethouder op om zo snel mogelijk maatregelen te treffen. Op het moment dat het nu gezien wordt, is het al te laat! Bekend is dat er nog veel meer kostbaar vastgoed op de nominatie staat om gesloopt te worden. Dit alles maakt duidelijk dat het op dit moment ernstig gesteld is met het sloopbeleid, zo er sprake zou zijn van sloopbeleid, maar dat is er dus niet! Met de gaten in het sloopbeleid geeft de gemeente ruim baan aan het slopen van beeldbepalende panden.

Dat kan niet zo doorgaan! Hij krijgt daarom graag een inventarisatie van de wethouder van wat er nog allemaal meer op stapel staat. Dat moet gerapporteerd worden, zodat er zo snel mogelijk ingegrepen kan worden om dat tegen te gaan. De raad wil dat slopen niet! Mevrouw VAN RENSSEN benadrukt dat de onderhavige sloop haar en de buurtbewoners aan het hart gaat. Het is de vraag wat de stad heeft aan deze sloopplannen en welke waarde er aan de stad wordt toegevoegd met dit plan. GL maakt zich vooral zorgen om de aantasting van het beschermd stadsgezicht. Wanneer kan dit plan door de raad behandeld worden. Dat moet allemaal snel, want nadat de raad een besluit heeft genomen, moet het ook nog in het bestemmingsplan worden opgenomen. Er is ook een advies van de stadsdeelcommissie dat aandringt op de aanwijzing als beschermd stadsgezicht. Wat heeft het DB stadsdeel Zuid gedaan met het advies van de stadsdeelcommissie om deze panden te behoeden voor sloop en zo veel mogelijk te behouden? Zij wil ook weten welke eisen aan de parkeerkelder worden gesteld. Klopt het dat het nieuwe bestemmingsplan Grondwaterneutrale kelders hier van toepassing is, waardoor er niet zo maar een vergunning verstrekt kan worden voor deze omvangrijke parkeerkelder zonder dat daarbij de nadelen voor de omgeving worden betrokken.

Zij maakt zich ook zorgen om de bomen in het Vondelpark die achter de betrokken panden staan. Die mogen niet worden gesnoeid en zeker niet worden

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

verplaatst! Zij hoort graag wat het DB en het college daarvan zeggen. Tot slot wil zij weten welke voorwaarden in de omgevingsvergunning kunnen worden opgenomen om in ieder geval de definiëring van de gevel zo veel mogelijk te behouden, zodat het aansluit bij de ensemblewaarde, die ook wordt onderkend door de commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Mevrouw BLOEMBERG-ISSA sluit zich aan bij de vorige sprekers. De raad heeft uitgesproken dat dit soort panden en het straatbeeld behouden moet blijven. Zij heeft voorts begrepen dat de daken van de betreffende panden door vier zwaluwen gebruikt worden als broedplek. Hoe is er op deze adressen getoetst of er nesten van beschermde soorten aanwezig zijn? Deze nestplaatsen worden bij wet beschermd en daarom wil zij weten hoe daarmee wordt omgegaan en of de broedplekken worden behouden middels natuurinclusief renoveren. Haar partij heeft hierover schriftelijke vragen ingediend, maar zij krijgt toch graag vast een korte reactie op dit punt. De heer NIJSSEN kan zich aansluiten bij al hetgeen reeds gezegd is. Hij vreest dat er niets meer te doen valt tegen deze sloopplannen. Zijn fractie zag graag dat er meer liefde was voor dit soort panden. De heer VAN SCHIJNDEL benadrukt dat de schoonheid en de historische waarde van panden beschermd dienen te worden. Hij meent dat het college daarover heel duidelijk is geweest in het verleden.

Daarom vindt hij dat het college nu moet uitleggen waarom er niets gedaan is. Wethouder VAN DOORNINCK benadrukt zich te kunnen voorstellen dat deze plannen door met name de bewoners van deze straat als heel vervelend worden ervaren. In dit soort gevallen kijkt zij altijd naar de instrumenten die zij heeft. Zij voelt de aansporing vanuit de raad om ervoor te zorgen dat zaken die men liefheeft in de stad, maar ook zaken als de leefbaarheid in de stad, zo goed mogelijk beschermd worden. In de bestuursopdracht Bouwdynamiek is die zorg opgenomen en dat heeft reeds tot veel stappen geleid. Het gaat hier om zaken die wel of niet mogen. Deze collegeperiode is begonnen met te kijken wat de instrumenten zijn die ingezet kunnen worden om een betere bescherming te bieden aan het stadsgezicht of bewoners. Maar er wordt ook gekeken waar nog verbeteringen kunnen plaatsvinden in de stad, zodat mensen in de stad kunnen blijven. Een enorme zoektocht! Het gaat hierbij om instrumenten die niet van de ene op de andere dag veranderd kunnen worden. Er is begonnen met de motie van 2018 over grondwaterneutrale kelders. Dat heeft een lang traject nodig. Verder is het college gebonden aan termijnen waarbinnen ruimtelijke instrumenten veranderd kunnen worden. Dus er wordt hard gewerkt aan de vraag hoe het instrumentarium ingezet kan worden om de wens van de raad – betere bescherming – in te zetten.

Dat zijn dus trajecten die niet van vandaag op morgen gewijzigd kunnen lopen. De heer BAKKER refereert aan de motie Boomsma/Bakker die anderhalf jaar geleden is aangenomen. In de geest van die motie had de wethouder gewoon een voorbescherming kunnen aanvragen voor dit pand. Het gaat hier om een motie van anderhalf jaar geleden en dat betekent dat het hier gaat om een groot probleem. Wat is de verklaring van de wethouder? Stadsdeelvoorzitter CAPEL wijst erop dat die motie ziet op orde 2-panden. Hier gaat het echter niet om orde 2-panden. Dus die motie is hier niet van toepassing. De heer BAKKER meent dat het ging over panden van voor 1940. Daarin is nadrukkelijke deze bewoording gebruikt om de bescherming van deze panden te realiseren. Het is heel merkwaardig dat als er om een voorbescherming wordt gevraagd daar dan niemand over rept. De bewoners hebben gevraagd wat hier aan de hand is. De panden blijken nu volledig vogelvrij te zijn. Dus wegens die motie van anderhalf jaar

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

geleden gaat het hier nu om een ontzettend groot probleem. Wethouder VAN DOORNINCK probeerde zojuist uit te leggen dat alle punten die door de raad genoemd zijn, opgepakt zijn. Betreffende de motie, die ziet op panden van voor 1940, wordt op dit moment gekeken of het mogelijk is een paraplubestemming te maken, die maakt dat er wel een sloopvergunning nodig is. Daar wordt hard aan gewerkt. Maar dat zijn allemaal wat langere juridische trajecten, voordat dat alles ingevoerd kan worden. Hetzelfde geldt om de motie van de heer Boomsma betreffende het actualiseren van de waarderingskaart. In dat kader is geconstateerd dat het best goed is om nogmaals te actualiseren. Dat wordt ook opgepakt, maar het zijn geen zaken die van de ene op de andere dag kunnen worden gerealiseerd. Wat het punt van het beschermd stadsgezicht betreft, is het zo dat in 2014 het stadsdeelbestuur en de stadsdeelraad er destijds voor gekozen hebben om dat beschermd stadsgezicht niet in te stellen, omdat het te veel beperkingen aan de eigenaren zou opleggen. Nu ligt die discussie anders en weegt het opleggen van een aantal beperkingen aan eigenaren minder zwaar. Onderzocht wordt waar dat toe kan leiden. Ook dat is een langer traject waaraan gewerkt wordt.

Er wordt dus gewerkt aan een aantal maatregelen die wel bescherming kunnen bieden, waardoor de angst dat nu meerdere panden in de Van Eeghenstraat voor sloop in aanmerking gaan komen, ongegrond is. De heer BAKKER wijst erop dat een motie voor een paraplureglementvergunning in drie maanden tijd geregeld wordt. Hij noemt het van de zotte dat er anderhalf jaar nodig is om die motie uitgewerkt te krijgen. Hij wil nu graag snel een inventarisatie krijgen van panden die ook gesloopt dreigen te worden. Hij vreest dat als het zo lang duurt om dat soort moties uitgevoerd te krijgen, straks de hele stad plat ligt. Wethouder VAN DOORNINCK meent de heer Bakker duidelijk te hebben gemaakt dat zij daarmee bezig is. Zij denkt dat de inschatting van de heer Bakker betreffende de doorlooptijd van het aanpassen van juridische instrumenten iets anders is dan de praktijk van alledag. Mevrouw VAN RENSSEN is blij met de inzet van deze wethouder en het college om juist meer bescherming te bieden. Met betrekking tot ‘beschermd stadsgezicht’ wil zij opmerken dat 2014 niet 2021 is. Zij vindt wil dat het goed is dat daar snel op ingespeeld is. Zij hoort graag om hoeveel huurwoningen het zou gaan, die boven de liberalisatiegrens zouden uitkomen als er met beschermd Rijksstadsgezicht gewerkt zou gaan worden.

Wethouder VAN DOORNINCK wijst erop dat gebleken is dat de weg via de Rijksbescherming leidt tot hogere prijzen. Daarnaast is het ook een traject dat langer duurt en waarvan het Rijk zegt dat Amsterdam dat een aantal jaren geleden geweigerd heeft en men daarom geen reden ziet om het nu wel te doen. Daarom is het pad van de gemeentebescherming gekozen. Zij is het ermee eens dat 2014 iets totaal anders is dan 2021. Dat geeft aan hoe snel de stad verandert ook in wat de stad nodig heeft. Dat is de reden waarom de ROinstrumenten soms wat langzamer op de actualiteit kan reageren, omdat de aanpassing daarvan veel meer tijd vergt. Dat is de zoektocht waar na aan gewerkt wordt. Een voorbescherming – richting de heer Bakker – is alleen mogelijk middels een bestemmingsplan of een monumentenstatus. Dus ook hier is weer een langere periode voor nodig. Mevrouw DE BRUINE hoort de wethouder duidelijk maken dat de wens wel is om dergelijke panden te behouden. Zij wil weten of er door de wethouder of het stadsdeel de afgelopen maanden getracht is om deze sloop te voorkomen. Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat dat niet door het college gedaan is. Op het moment dat men dat wil doen, moet men er een juridische grond voor hebben. Als iets niet een monument is en ook niet als zodanig wordt gezien, dan is het moeilijk om daar

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

een juridische grond voor te krijgen. Het is heel moeilijk om dat per pand te bekijken. Dat zou tot een soort willekeur kunnen leiden. Dus men zal dat via die instrumenten moeten doen. Daar wordt hard aan gewerkt. De heer VAN SCHIJNDEL begrijpt dat de wens bestaat tot generiek beleid. Specifiek betrokken op deze drie panden zou dat door de rechter kunnen worden bezien met betrekking tot schade-aansprakelijkheid en willekeur. Maar er ligt gewoon die uitspraak van de rechter. Dat is het begin van een traject, waarin er gemeentebreed telkens een sloopvergunning moet zijn. Hij stelt voor gewoon te beginnen met die drie panden. Dan is het geen willekeur meer. Wethouder VAN DOORNINCK ziet dat niet direct, want de sloop van een niet monumentaal pand kan niet doorgaan als het bestemmingsplan zich daartegen verzet. Het enige wat men in dit geval kan doen is alsnog die monumentale status aanvragen, maar dat ligt hier moeilijk, omdat men van twee kanten te verstaan heeft gekregen dat niet te doen. Het stadsdeel Zuid heeft wegens die advisering besloten de status niet aan te vragen. Zij zet haar betoog voort met te concluderen hiermee de vragen van de heer Boomsma te hebben beantwoord. De heer Bakker geeft aan dat de gemeente projectontwikkelaars veel te veel ruim baan geeft.

Zij heeft echter trachten duidelijk te maken op welke punten zij aan het werk is om ervoor te zorgen dat er van een duidelijkere inkadering sprake gaat zijn. De heer Bakker vroeg ook om een inventarisatie van wat er allemaal op stapel staat. Zij wil dan weten of die inventarisatie ziet op alle panden die gesloopt gaan worden of gaat het om specifieke panden in buurten. Zij zal daar de stadsdelen voor moeten benaderen. De heer BAKKER licht toe dat zijn vraag voortkomt uit de vraag wat men als raad moet doen. Als de wethouder meent dat dat te veel tijd gaat vergen, dan weet hij zeker dat er een aantal panden gesloopt gaat worden. De raad kan een voorbereidingsbesluit nemen om die panden te beschermen. Daarmee heeft de raad in ieder geval een instrument om die panden te sparen. In dit geval vist de raad namelijk achter het net. De WETHOUDER wijst erop dat er ook nog de kwestie van de voorzienigheid speelt. De reden waarom de verandering van procedures zo lang duurt is dat eigenaren een bepaalde graad van voorzienigheid moet worden meegegeven, zodat zij weten dat er een regel of wet gaat veranderen. Als die voorzienigheid niet ingebouwd wordt dan komt er een grote planschade. De gemeenteraad kan zeggen dat op de koop toe te nemen. Als haar concrete panden aangewezen worden, dan wil zij daar best naar kijken, maar zij kan niet beloven dat zij dat in één keer kan stoppen.

Die wetgeving gaat niet snel. De heer BAKKER heeft zich samen met de heer Boomsma de laatste dagen afgevraagd waar hier nu de discretionaire bevoegdheid ligt. Het blijkt dat de gemeente hierbij achter het net vist. De intentie van de motie was heel simpel. Het heeft anderhalf jaar geduurd. Hij voelt zich nu genoodzaakt om een voorbereidingsbesluit te nemen. Dan komt er helderheid en zekerheid dat panden die niet gesloopt mogen worden dat lot ook daadwerkelijk niet ondergaan. Wethouder VAN DOORNINCK dacht dat die motie in 2020 is aangenomen en dat is niet anderhalf jaar. Zij weet ook dat de eigenaar van het pand al vrij lang bezig is met dit verhaal. Dus het is niet zo dat er een bepaalde voorkennis was. Dit heeft ook nog bij de vaststelling van het bestemmingsplan gespeeld en dat bestemmingsplan is door de raad aangenomen. Zij ziet dus niet dat bepaalde bedrijven voorkennis hadden. Dat is ook de reden waarom het college op zoek is naar generieke maatregelen voor panden waarvan de raad vindt dat die meer bescherming verdienen. Richting mevrouw Van Renssen betreffende de vraag van de waterneutrale kelder wijst zij erop dat dat gaat volgens de reeds vastgestelde beleidsregel. Dus dat geldt ook hier.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

De heer VAN SCHIJNSEL wijst erop dat volgens het imperatief stelsel geldt dat als het mag er vergunning verleend móet worden. Sloop staat helemaal vrij voor dit soort panden. Hij roept op een inventarisatie te doen met de Wet Natuurbeheer in de hand naar de drie gierzwaluwen om op die manier die drie panden te redden. Wethouder VAN DOORNINCK verklaart dat dat niet de weg is waar zij hier voor kiest. Zij komt nog even terug op de vraag van mevrouw Van Renssen betreffende hoeveel sociale huurwoningen getroffen zouden worden als er voor een Rijksbeschermd stadsgezicht gegaan zou worden. Dat zou het verlies van 650 sociale huurwoningen betekenen. Dat onderzoek heeft de Directie Wonen gedaan in maart 2021. Mevrouw VAN RENSSEN wijst erop dat het bij die vraag ging om de timing van de bescherming van het stadsgezicht. Het maakt haar niet uit of het om een Rijksbescherming gaat of een gemeentelijke. Zij wil ervan uit kunnen gaan dat de voorwaarden zo goed mogelijk zijn. Haar vraag was ook of er voorwaarden opgenomen kunnen worden in de vergunningsvoorschriften o.a. betreffende de detaillering van de gevel om die ensemblewaarde te behouden. Wethouder VAN DOORNINCK weet dat de vergunningaanvraag nog steeds niet compleet is. Zij gaat er voorts vanuit dat de kwestie van het beschermd stadsgezicht in januari in de raad ter tafel zal liggen.

Stadsdeelvoorzitter CAPEL verontschuldigt zich voor zijn vergissing over die orde 2 panden en ‘voor 1940’. Hij haalde de motie en het antwoord daarop door elkaar. Met betrekking tot de gierzwaluwen wijst hij erop dat hij nog niets kan zeggen over de gestelde technische vragen. Dat antwoord komt op schrift. Hij benadrukt aan alle zaken betreffende de bouwdynamiek, inclusief de voorliggende zaak, hard te werken samen met de wethouder. Verder is er de betrokkenheid van de bewoners die hij prachtig vindt en waar hij achter staat, maar als bestuurder is hij gehouden aan wet- en regelgeving in de formulering van beleid en de bestemmingsplannen die op diverse plekken zijn vastgesteld. Het gaat nu om een bestemmingsplan dat vrij recent is vastgesteld. Daarin heeft dit pand een andere status dan de huurpanden. Daardoor kan er geen sprake zijn van een domino-effect. Bij huurpanden geldt een koppeling tussen omgevingsvergunning en sloopvergunning. Bij dit pand is er echter geen omgevingsvergunning, omdat dit pand een lagere waarde heeft. Die waarde wordt bepaald op advies van experts. Mevrouw VAN RENSSER wijst erop dat de CRK een adviescommissie is, die alleen positief of negatief kan adviseren en geen voorwaarden kan stellen, want dat moet het bevoegd gezag doen.

Gezien het advies over de ensemblewaarde, vraagt zij zich af of er voorschriften opgenomen kunnen worden via de vergunningverlening, waarin toch meer wordt gedaan om die ensemblewaarde te behouden. Dat gaat dus verder dan een positief advies van het CRK. De heer CAPEL wijst erop dat het CRK een aantal voorwaarden stelt voor een positief advies o.a. betreffende de detaillering en het gebruik. Dus er is gebeurd wat mevrouw Van Renssen vraagt. De stadsdeelcommissie heeft twee adviezen ingediend. Vorig jaar was dat er één over beschermd stadsgezicht. Over een recent advies heeft het DB geen besluit genomen, daar kan hij dus niet op ingaan, maar mevrouw Van Renssen kent dat advies al. Dus zij weet wat er gevraagd wordt, namelijk contrair te gaan met het CRK-advies en alles te doen om sloop te voorkomen. Het bestuur is echter gebonden aan wet- en regelgeving, dus aan het bestemmingsplan en dat maakt de vraag rond slopen een ingewikkelde kwestie. De reactie van het DB op dat advies komt er nu spoedig aan. Dan was er nog een vraag betreffende een sloopvergunning gekoppeld aan een omgevingsvergunning. Dat betekent dat men eerst moet weten dat er iets mag komen te

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

staan, voordat er tot sloop kan worden overgegaan. Dat is in dit geval niet zo wegens de waardering. Er wordt niets gekapt. Er wordt meer gesnoeid en daar is een boomconsulent bij betrokken en die heeft geadviseerd geen bomen te verplaatsen. Refererend aan de besluitvorming in het verleden wijst hij erop dat in 2014 ‘beschermd stadsgezicht’ een bevoegdheid was van de deelraad. Daar heeft hij toen niets mee van doen gehad. De deelraad heeft toen om drie redenen niet voor beschermd stadsgezicht gekozen: (1) de stijging van de huren; (2) het voegt niks toe en (3) men wilde geen regels. Vervolgens is die bevoegdheid naar het college gegaan. De toenmalige wethouder was toen van mening dat het niet zo chique was om een recent genomen democratisch besluit zo maar te negeren. Toen is er in het college besloten een kleiner gebied voor beschermd stadsgezicht voor te dragen. Nu is er wederom een advies gevraagd en het advies van stadsdeel Zuid is opgestuurd en dat sluit aan bij wat de wethouder zojuist zei over de inzet en het tijdpad. Tweede termijn De heer BOOMSMA ziet dat het allemaal lang duurt, dat men wel bezig is, maar met handen en voeten gebonden is, de regelgeving. Hij is echter van mening dat als er voldoende politieke wil was geweest, dit voorkomen had kunnen worden.

Beschermd stadsgezicht is toentertijd afgewezen, maar we zijn inmiddels acht jaar verder! Er wordt al jaren om gevraagd. Hij heeft begrepen dat dat dan nu in januari komt. Daar ziet hij zeer naar uit! De heer Capel wijst erop dat het pand die bescherming niet had en hij verwijst naar het bestemmingsplan. Ook toen heeft hij een amendement ingediend om daar een sloopvergunning in te voegen. Daar is toen negatief op gereageerd. De wethouder zegt dat er een paraplubestemmingsplan is voor de uitvoering van die ene motie van december 2021. Daarbij zou het echter alleen gaan om orde 2-panden. Hij stelt voor dan ook orde 3-panden mee te nemen, want bij die panden is het van belang om de gevel te herstellen wegens hun waarde in het ensemble. Hij vraagt zich af of er geen voorbereidingsbesluit genomen kan worden. Het gaat nu om een vergunningsstelsel. Hij wil dit punt graag doorgeleiden naar de raad om daar dit voorstel te kunnen doen. Er is gevraagd naar een inventarisatie van historische panden die op dit moment het meeste risico lopen voor sloop, omdat er op dit moment nog te weinig bescherming is. Dan gaat het dus om panden die alleen ‘basis’ worden. Volgens hem moet er wel zicht zijn op welke panden dat zijn en hoeveel. De heer BAKKER is het helemaal eens met hetgeen de heer Boomsma zojuist zei en vroeg. Hij denkt dat er ambtelijke ondersteuning nodig is voor die inventarisatie.

Hij denkt dat het presidium hiervan op de hoogte moet worden gesteld. Er moet met hoogste urgentie naar deze problematiek gekeken worden om te voorkomen dat er nogmaals dit soort problemen ontstaat. Hij vraagt de voorzitter hierover in contact te treden met het presidium. De VOORZITTER wijst erop dat tegenwoordig ook over actualiteiten moties kunnen worden ingediend in de raad. Zij stelt vast dat het de behoefte is in dit geval om dat te doen. Dat zal dus zo gaan gebeuren. Mevrouw DE BRUINE heeft nog een interruptie op de heer Capel, namelijk de vraag die zij al eerder aan de wethouder stelde, namelijk of er in de afgelopen tijd pogingen zijn gedaan achter de schermen met de eigenaar van het pand in gesprek is gegaan over de ontstane situatie. Wethouder VAN DOORNINCK begrijpt van de heren Boomsma en Bakker dat zij een motie betreffende voorbescherming willen gaan indienen. Daar wordt ambtelijke ondersteuning bij gevraagd. Zij zegt toe dat verzoek te zullen bekijken. Zij denkt dat het allemaal wat minder snel zal gaan dan de heer Bakker hoopt. Zij kan niet beloven een inventarisatie van historische panden, die alleen ‘basis’

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

worden en wellicht binnenkort gesloopt gaan worden, binnen een week klaar te hebben. Zij moet dat bij alle stadsdelen navragen. Aangezien er geen sloopvergunning nodig is, alleen een sloopmelding, weet zij niet of dat ook bij iedereen al bekend is of een eigenaar een bepaald voornemen heeft. De heer CAPEL zegt toe nog in gesprek te zullen gaan over beschermd stadsgezicht binnen de bevoegdheden die hij daartoe heeft. Hij sluit aan bij het aanbod voor de stadsdeelcommissie over het verband tussen voorbereidingsbesluit en voorzienbaarheid. Daarover is reeds eerder een memo geschreven. Ten slotte de vraag van mevrouw De Bruine. Ja, er is al zeer lang contact met de eigenaar. Hij heeft geen instrumenten om de sloop van dit pand te stoppen. Dan vindt hij het moeilijk om een eigenaar met sloopplannen te vragen om van sloop af te zien. Als bestuurder heeft hij daarom afgezien om een dergelijk verzoek te doen. De VOORZITTER stelt vast dat deze actualiteit hiermee voldoende is besproken en doorgeleid zal worden naar de raadsvergadering om er moties over in te kunnen dienen. d Rondvraag Mevrouw VAN RENSSEN heeft een vraag over het ‘gat in de Kinkerbuurt’. Zij meent zich te herinneren dat de commissie over de stand van zaken nog geïnformeerd zou worden.

Eerder is een toezegging gedaan aan de buurtbewoners en de huurdersvereniging dat er met hen in overleg zou worden getreden over een acceptabel plan voor de buurt. Dat overleg heeft nog niet plaatsgevonden. Het is zaak dat daar zo snel mogelijk gebouwd gaat worden. Zijn de mogelijkheden daartoe nu onderzocht, zodat zo snel mogelijk met de woningbouw gestart kan gaan worden? De indruk is nu dat er gewacht wordt op de zoveelste uitspraak in een RvT-procedure. Wethouder VAN DOORNINCK begrijpt het ongeduld van mevrouw Van Renssen. Zij heeft hierover morgen een gesprek en daarna hoopt zij de raad te kunnen informeren over de stand van zaken en wat de volgende stappen gaan zijn. Zij ziet ook graag dat er zo snel mogelijk aan de slag gegaan gaat worden. Mevrouw VAN SOEST verwijst naar een artikel van 7 september over plannen woningen te gaan bouwen nabij de chemische fabriek in Amsterdam Noord. Volgens richtlijnen van de VNG zou er een afstand van 700 meter gehanteerd moeten worden. Toch wil Amsterdam in Noord woontorens bouwen tot op 150 meter afstand van deze fabriek. Zij vraagt om een nadere verklaring voor het in overweging nemen van deze plannen, terwijl het advies anders luidt. Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat dit onderdeel is van de projectnota Hamerkwartier. Er wordt op dit moment gewerkt aan de nota van beantwoording.

Het lijkt haar daarom het handigst als dit debat gevoerd wordt op het moment dat de projectnota in de gemeenteraad aan de orde is. Er is eerder sprake geweest van ontwikkeling op het bedrijventerrein tegenover de chemische fabriek. Dat is echter uit de plannen gehaald. Daar wordt voorlopig niet ontwikkeld. Mevrouw VAN SOEST wijst op een plek aan het Ma Braunpad waar een kantoor gevestigd is van Liander. Er is in het verleden geconstateerd dat er sprake is van straling vanuit dat gebouw. Zij hoort graag of daar onderzoek naar gedaan wordt en of de straling gevaar oplevert voor de woonwagenbewoners aldaar. Wethouder VAN DOORNINCK voelt zich door deze vraag overvraagd. Zij kent deze casus niet zo goed dat zij daar nu direct antwoord op kan geven. Misschien komt zij er richting mevrouw Van Soest nog op terug om te horen om welke locatie het precies

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

gaat. Dan komt zij daar in de komende commissievergadering op terug. Mevrouw VAN SOEST geeft nog aan dat het om de locatie Ma Braunpad gaat. De heer VAN SCHIJNDEL heeft een vraag over het zojuist geïntroduceerde rapport van de Rekenkamer over het groenbeleid. Er is te weinig groen in Oost en in de binnenstad. Ook elders wordt het groen bedreigd door de woningbouw. Dat brengt hem tot de vraag hoe het staat met de gesprekken met de vier convenantpartijen in de toekomstige Haven-Stad om dáár vooral woningbouw te gaan realiseren en niet her en der door de stad. Wethouder VAN DOORNINCK heeft het rapport nog niet kunnen lezen, maar zij kan zich voorstellen dat waar het rapport spreekt over een tekort aan groen dat niet direct komt door woningbouw, maar dat het van oudsher gebieden betreft waarbij de inrichting destijds niet met veel groen gepaard ging. Wat Centrum en Oost betreft, daar is er op dit moment sprake van steeds meer vergroening van pleinen e.d. Wat de convenantpartners en het sneller bouwen van woningen in Haven-Stad betreft, meldt zij dat er gesprekken gevoerd zijn met ICL. De heer VAN SCHIJNDEL wijst vervolgens op de kritiek op de verstedelijking van het Marineterrein. Dat wordt een mooi gebied gevonden waar veel meer groen gerealiseerd zou kunnen worden. Hij wil weten of dat een kritiekpunt is dat de wethouder zich zou kunnen aantrekken.

Wethouder EVERHARDT wijst op het voorstel vanuit het college dat nu in de inspraak is. Groen is daar een belangrijk onderdeel van. Naar aanleiding van de inspraak zal het debat daarover gevoerd worden in de commissie. De heer BOOMSMA herinnert eraan dat hij in juni heeft aangegeven één brief uit het ontwerp van beleid (??) graag te willen inzien in ongelakte originele staat. Hij heeft dat stuk nog steeds niet gezien. Hij vraagt nu snel gevolg te geven aan zijn verzoek van toen. Wethouder VAN DOORNINCK zal daarop terugkomen en de heer Boomsma daarover informeren. De heer BOUTKAN heeft een vraag over de aanvraag van een omgevingsvergunning op een zelfbouwkavel. Het gaat om een omgevingsvergunning voor logiesappartementen. Hij wil weten of het klopt dat het daar dus gaat om een toeristisch verblijf. Is dat toegestaan en wat zijn gevolgen voor andere kavels? Die kavels zijn toch bedoeld om te wonen! Wethouder VAN DOORNINCK wijst erop dat het gaat om een andere aanvraag die namelijk al in 2017 is gedaan. Het gaat daarbij om een combinatie van een hotelfunctie en wonen. Wat er is aangevraagd sluit aan op de toenmalig geldende regels. De vergunning is gehonoreerd, omdat het past in het bestemmingsplan en het past ook binnen het huidige beleidskader.

De heer BOUTKAN wil weten of dit betekent dat er in de tussentijd andere dingen zijn gebeurd waardoor deze aanvraag van een omgevingsvergunning gedaan moet worden? Wethouder VAN DOORNINCK antwoordt dat dat iets is wat zij moet navragen, want die informatie is haar niet bekend. BESPREEKPUNTEN

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

Ruimtelijke Ordening 3 Bestemmingsplan De Pijp 2018 Tweede herziening (2021) (ZD2021-009517) Voor de behandeling van dit agendapunt is ook de heer Capel van stadsdeel Zuid aanwezig. Mevrouw VAN RENSSEN wil weten wat er geleerd kan worden van deze zaak, omdat het eerder als een soort proef werd gezien. Nu wordt men voor een aantal percelen teruggefloten. Betekent dit dat er voor andere bestemmingsplannen wél locatiespecifiek onderzoek gedaan kan worden? Is dat noodzakelijk, voordat de binnentuinregeling wordt toegepast? Zij begrijpt dat er ook binnentuinen zijn waar helemaal geen groen meer mogelijk is. Kunnen daar uitsterfregelingen voor gemaakt worden, zodat die uitbouwen in tuinen niet eindeloos legaal blijven, maar dat verharding wordt tegengegaan en bestaande bijgebouwen op den duur verwijderd worden. Verder heeft zij nog een vraag over de Van Wouwstraat 74a. De zaak lijkt gewoon door te gaan en zij vraagt zich af of dat nou zo goed is, want de bedoeling is dat er voor legale horeca wordt bestemd. Zij begrijpt dat er op dit moment geen horeca zit in het pand. Pleit dit er niet voor om helemaal geen horecabestemming op te nemen? Is het mogelijk om die andere bestemming niet alsnog op te nemen? De heer BOOMSMA wil weten wat er aan de hand is met het Afrikahuis.

Als de gemeente zo wordt teruggefloten door de Raad van State dan betekent dat dat er heel veel tijd en energie is verspeeld. Waarom wil de gemeente niet in gesprek met de eigenaar om te kijken wat hier mogelijk is, ook als men verschilt over de vraag wat de bestemming is? Is de wethouder daartoe bereid? De heer BAKKER wil een amendement indienen over de Van Wouwstraat 74a. De heer BOUTKAN sluit zich aan bij de vraag van mevrouw Van Renssen over het pand Van Wouwstraat 74a. Ook hij vraagt zich af hoe er in de toekomst verdergegaan wordt met het Afrikahuis met name voor wat de woonfunctie betreft. Hij pleit voor óók een maatschappelijke bestemming. Wethouder VAN DOORNINCK wil ingaan op de situatie van de binnentuinen en de Van Wouwstraat 74a. De rest laat zij over aan de heer Capel. Gezien wordt dat de specifieke eisen in dat gebied in het bestemmingsplan moeten worden meegenomen. Dat was in het bestemmingsplan van 2018 nog niet het geval. Dat zijn de lessen die ook in andere gevallen geleerd zijn. Dan kan er veel meer locatie-specifiek aangegeven worden waarom men dit wil. Het is veel lastiger met uitsterfregelingen te werken waar reeds gebouwd is, omdat het om bestaande rechten gaat. Wat de Van Wouwstraat betreft is dit hetgeen de Raad van State de gemeente opdraagt, namelijk dat die bestemming wordt aangegeven.

Zij vindt het belangrijk dat het Afrikahuis de maatschappelijke bestemming houdt. De heer CAPEL is van mening dat (?) niet op nr. 74 zit, maar op nr. 72 aan de overkant van de straat. Hij legt uit dat met betrekking tot 74a de gemeente in het verleden

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

een fout gemaakt heeft. Hij vindt dat mensen niet mogen lijden onder een fout van de gemeente. Daarom heeft de gemeente die fout willen herstellen. Dat is die horecabestemming plus alcohol. Dat wordt nu vernietigd. Hij vindt dat de ruimte die de Raad van State biedt om horeca zonder alcohol te bieden, hetgeen is wat de stand van zaken was voordat de gemeente die fout maakte. De gemeente moet een betrouwbare overheid moet zijn, en daarom is die bestemming in het bestemmingsplan gezet. Dat bestemmingsplan is met die bestemming vastgesteld. De RvS is echter van mening dat de gemeente dat niet goed genoeg gedaan heeft. Hij wacht het amendement van de heer Bakker af, want hij denkt dat hij weet wat er in staat. Mevrouw VAN RENSSEN denkt dat er nu een huurovereenkomst gesloten is met een partij aan de overkant. Dat is hoe het nu feitelijk zit. Dat betekent dat er op dit moment geen legale horeca in zit. De vraag is of er sprake is van behoorlijk bestuur als toch een horecavoorziening opgenomen wordt, terwijl er een vijfjarig contract voor een fietsenwinkel bestaat. De heer CAPEL wijst erop dat het gaat om een bestemming en niet om het gebruik. Ten aanzien van het Afrikahuis legt hij uit sinds 2014 te praten met de mensen van het bisdom. Hij ziet dat het gebouw ongelooflijk verloederd is.

Er is naar allerlei middelen gekeken om hieraan iets te doen, zoals het aanschrijven van het bisdom, maar dat was niet mogelijk, omdat de situatie nog niet slecht genoeg was daarvoor. Het bisdom kiest ervoor om dit pand te laten verloederen. Naar zijn mening zijn er meerdere serieuze invullingen van het gebouw mogelijk met een maatschappelijke functie. Hij is daar talloze malen met het bisdom over in gesprek geweest! Daarom begrijpt hij de toon van de brief van de advocaat van het bisdom niet. Hij vindt dat het bisdom als eigenaar moet zorgen dat het gebouw in een goede staat blijft. De heer BOOMSMA hoort de heer Capel zeggen dat hij best bereid is te bekijken of de ruimte als woningen kunnen worden aangemerkt. Waarom wordt er dan toch tot aan de RvS geprocedeerd om die woonbestemming juist niet mogelijk te maken? De heer CAPEL is van mening zojuist duidelijk te hebben gemaakt, waarom dat is gedaan. Het oorspronkelijk plan van het bisdom was het pand te slopen. Het is aangewezen als monument. Daar waren zij niet blij mee, want vasthouden aan de maatschappelijke functie van het pand beperkt de waarde. De heer BOUTKAN hoort graag op welke manier er nu snel richting een oplossing wordt gegaan.

Is daarover nagedacht? Hoe kan er hierover uitgekomen worden met de eigenaar? De heer CAPEL geeft aan dat hetgeen hij zojuist zei over de maatschappelijke waarde van het pand in algemene zin geldt. De wens van het bisdom is de maatschappelijke functie van het gebouw te veranderen in die van ‘wonen’. Het bisdom claimt dat dat nodig is. Hij hoopt dat het bisdom een plan maakt waarin zij de dienstwoningen een mooie bestemming geven. Dan komen er huizen bij midden in De Pijp. Dat zullen waarschijnlijk sociale huurwoningen zijn. Er zijn verder diverse musea die interesse hebben getoond. Maar de brief van de advocaat liegt er niet om!

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Concept Raadscommissieverslag, woensdag 29 september 2021

RO

De heer BOUTKAN begrijpt de inzet van het stadsdeelbestuur waar het de maatschappelijke bestemming betreft. De vraag blijft echter wat er nu gaat gebeuren om hier uit te komen. De heer CAPEL wijst erop dat dat hetgeen is wat hij en de wethouder nu voorleggen, namelijk van 0% naar 30% wonen te gaan. Zij denken daarmee een goede uitleg te geven aan de uitspraak van de RvT. Wat daarna gebeurt is aan de eigenaar om te bepalen. De heer VAN SCHIJNDEL benadrukt de noodzaak om hieruit te komen. De gemeente zou op 30% tot 50% woningbouw kunnen gaan zitten, waardoor de problemen zouden kunnen worden opgelost. De heer CAPEL oppert de mogelijkheid dat het bisdom het Afrikahuis nu zodanig heeft laten verloederen dat dat nu wel lukt. Hij zal meteen laten uitzoeken of aanschrijving nu wel zou lukken. Hij suggereert dat het bisdom ofwel het pand verkoopt met zijn 70% maatschappelijke bestemming ofwel het pand in bezit houdt en het gaat verhuren. Het belangrijkste is echter dat er voor gezorgd wordt dat het pand er weer goed bij staat. De VOORZITTER stelt vast dat dit punt hiermee voldoende besproken is en dat het een middellange bespreking zal krijgen in de raadsvergadering. 4 Vaststellen (paraplu-)bestemmingsplan Grondwaterneutrale kelders. (ZD2021011644) Mevrouw BERCKENKAMP dankt voor deze plannen waar haar fractie het zeker mee eens is.