Concept verslag OZA.pdf

Een deel van die mensen heeft nu automatisch de toeslag gekregen, terwijl hun inkomen daarvoor eigenlijk getoetst had moeten worden. Aan die groep mensen is een mail gestuurd. Ze moeten alsnog getoetst worden. Het zou kunnen dat ze het geld onrechtmatig verstrekt hebben gekregen omdat ze dit jaar een hoger inkomen hadden dan vorig jaar. Als dat zo is wordt hen gevraagd om het geld vrijwillig terug te storten. Het lid DE JONG vraagt welk percentage het geld heeft teruggestort. Wethouder MOORMAN antwoordt dat zij bereid is de commissie daarover te informeren, maar dat kan pas als daarop meer zicht is. Er wordt dus een brief gestuurd, en misschien volgt er ook nog een belactie. Ze gaat geen ambtelijke capaciteit inzetten om het geld terug te vorderen, want dat zou meer geld kosten dan het voor de gemeente oplevert. Het kan zijn dat sommige mensen niet worden bereikt die heel erg te goeder trouw zijn, dus uit het percentage huishoudens dat geld terugstort kan geen vergaande conclusies getrokken worden. Voor volgend jaar weet zij niet hoe het dan zit met de energierekening. Ook moet nog blijken wat dan van het Rijk verwacht mag worden. Dit jaar duurde het door de onduidelijkheid over studenten heel lang. Pas in november werd het mogelijk voor mensen die de toeslag niet ambtshalve toegekend kregen.

Zij antwoordt het lid Haijen dat ze dezelfde aantallen verwacht als vorig jaar, toen het op ongeveer 95.000 huishoudens uitkwam. Wel is een verschil dat het nu op 130% ligt in plaats van 120%. Zij antwoordt het lid Perdok dat de gemeente met 130% al niet uitkomt. Het Rijk geeft minder voor de energietoeslag dan dat in Amsterdam uitgekeerd wordt. De Begroting moet ook sluitend gemaakt worden. Dit geld is vrijgesteld voor de belasting; het hoeft niet opgegeven worden bij je vermogen. Het lid PERDOK stelt zich voor dat je 800 euro hebt, en omdat de energierekening onverhoopt toch wat lager is uitgevallen houd je geld over. Als je dat opzij zet, hoe zit het dan voor de belasting? Wethouder MOORMAN herhaalt dat het bedrag is vrijgesteld. Het hoeft niet te worden bijgeteld bij het vermogen. Het lid PERDOK vraagt hoe men kan achterhalen of het geld dat op de spaarrekening staat, afkomstig is van de energietoeslag. Wethouder MOORMAN antwoordt dat mensen dat niet hoeven bij te tellen. De spaarrekening wordt niet gecheckt. Mensen geven zelf aan wat op hun spaarrekening staat.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 22 november 2023

Het lid PERDOK wijst erop dat het in sommige gevallen wel wordt gecheckt. Als mensen in schulden zitten, wordt er zeker rekening mee gehouden. Moeten mensen dan zelf bewijzen dat het geld afkomstig is van de energietoeslag? Wethouder MOORMAN antwoordt dat in die weinige gevallen waarin wel gecheckt wordt, de check wordt uitgevoerd door buurtteammedewerkers die weten dat de energietoeslag geen onderdeel kan zijn van het vermogen. Die gevallen gaan voornamelijk om de vrijstellingen van gemeentebelastingen. En iemand die in de schulden zit, heeft een negatief vermogen. Zij antwoordt de GroenLinks-fractie dat er, via de buurtteams, de Flying Squads etc. actief geprobeerd wordt om de mensen in kwestie te bereiken. Vorig jaar heeft een behoorlijke groep mensen een aanvraag gedaan, buiten de groep die ambtshalve de toeslag uitgekeerd kreeg. Je kunt nooit zeker zijn dat iedereen bereikt is, want je weet niet hoeveel mensen precies onder die 130% vallen. Voor een groot deel gaat het daarbij om mensen afhankelijk van een inkomen uit werk, en van die mensen heeft de gemeente geen gegevens. Het lid VAN PIJPEN vraagt hoe de samenwerking met werkgevers wordt gezocht. In de zorg zijn bijvoorbeeld veel werkende armen die zeker recht op de toeslag hebben, maar om er aanspraak op te kunnen maken, moeten ze het wel weten.

Wethouder MOORMAN antwoordt dat”? het college op verschillende manieren samenwerkt met de werkgevers, bijvoorbeeld met het Taalakkoord Groot Amsterdam. Dat werd de afgelopen jaren steeds meer een akkoord rondom schuldhulpverlening. Daarbij speelde de vraag hoe je ervoor zorgt dat ook op de werkvloer voldoende kennis en informatie is, bijvoorbeeld ook over kwijtscheldingen, welke toeslagen je kunt krijgen en over de armoedevoorzieningen die er zijn. Zij antwoordt het lid Haijen dat capaciteit echt een groot ding is. De energietoeslag vergt echt heel veel capaciteit. Het lukt nog wel om voldoende capaciteit hiervoor vrij te maken, maar er zit wel duidelijk een maximum aan wat het Rijk kan verwachten van gemeenten. Het is onmogelijk om steeds alles te compenseren. Zij antwoordt het lid Staartjes dat de teruggave van het geld inderdaad vrijwillig is. Over wat mis is gegaan, heeft zij het al gehad. Het lid STAARTJES resumeert dat een fout in het systeem is ontstaan door verouderde informatie. Daardoor kunnen er onrechtmatige verstrekkingen zijn gedaan. Die mensen krijgen na de toetsing die nog plaats moet vinden een brief met het verzoek het geld vrijwillig terug te storten. Het kost volgens de wethouder teveel geld om het terug te vorderen. Hij vraagt of andere mensen die te maken hebben gekregen met fouten van de gemeenten een beroep zouden kunnen doen op het gelijkheidsbeginsel.

Verder vraagt hij of het foutpercentage van ongeveer 1% van tevoren ingecalculeerd was toen men ervoor koos om het automatisch te gaan verstrekken. Wethouder MOORMAN antwoordt dat het college, afgezien van de beperkte capaciteit, niet wil terugvorderen. De betrokken mensen konden de toeslag vorig jaar heel goed gebruiken, want toen zaten ze op dat lage inkomen. Misschien zitten ze nu net boven de grens, maar hebben ze het geld al gestort gekregen. Als je het dan terugvordert, kan het mensen in de problemen brengen, omdat het geld vaak al uitgegeven is. Het college wil na de ervaringen met het toeslagenschandaal af van die werkwijze. De visie daarop is grondig verandert. Het is niet zo dat het foutpercentage van 1% tevoren was ingecalculeerd, afgezien nog van de vraag of het echt onrechtmatig is. Een deel van deze mensen heeft wel degelijk een inkomen dat onder de grens valt en een ander deel zal het geld mogelijkerwijs nog terugstorten. Dan blijft er natuurlijk wel een groepje onrechtmatig over. De ACAM zegt dat het pas echt een probleem wordt als dat meer is dan 1%.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding

OZA

Concept Raadscommissieverslag, 22 november 2023

Het lid WEHKAMP vraagt of alles nu in beeld is. Of kan er nog een nieuwe groep komen die ook zo’n brief hebben ontvangen? Verder wil zij graag op de hoogte gehouden worden van wat de wethouder doet om het geld terug te vorderen. Als het geld al is uitgegeven, kan terugvordering mensen in de problemen brengen. Wordt dat ook gemonitord? Wethouder MOORMAN antwoordt dat gekeken zal worden wat er nog terugkomt van het geld. Als dat te zijner tijd zinvol lijkt, zal de commissie daar nog over worden geïnformeerd. Verder wordt er dus niet teruggevorderd, maar het geld wordt vriendelijk teruggevraagd. Als mensen het geld al hebben uitgegeven, zullen ze het ook niet aan de gemeente teruggeven en daardoor dus ook niet in de problemen komen. Het lid WEHKAMP vestigt de aandacht op de angst voor de overheid die sommige mensen hebben, vooral na het toeslagenschandaal. Als die een brief krijgen over teruggave van het geld, zullen ze misschien angstig worden. Wethouder MOORMAN antwoordt dat die mensen een heel keurige brief krijgen, met ook een telefoonnummer voor nadere informatie. Op die manier kunnen ze overleggen of het verstandig is die terugbetaling te doen. Dit gaat weer over maatwerk. Het lid VAN PIJPEN vraagt hoe het zit met mensen met een laag besteedbaar inkomen.

En wat als er problemen ontstaan omdat de energierekening weer veel hoger wordt? Wethouder MOORMAN antwoordt dat de tweede vraag gaat over de situatie volgend jaar, die nu nog onbekend is. Daarover zal volgend jaar gesproken moeten worden. Mensen die afhankelijk zijn van de Voedselbank en daarmee vooraf zijn getoetst op hun besteedbaar inkomen, vallen onder de armoederegeling van de gemeente. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 11.36 uur.

19